MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 516 It-Tnejn, 23 ta' April, 2007 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 516 It-Tnejn, 23 ta' April, 2007

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.02 p.m.

Talba

Seduta Nru. 516

It-Tnejn, 23 ta' April, 2007

WERREJ

MINUTI 641

KUNSENS GĦAL ATTI 641

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 641

TQEGĦID TA' KARTI 648

MOZZJONIJIET

ESTIMI TA' DĦUL U NFIQ TA' L-AWTORITA` MARITTIMA TA' MALTA GĦAS-SENA 2006-2007 650

AĠĠORNAMENT 671

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 675

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 515 li saret fit-18 ta' April, 2007 ġew konfermati.

KUNSENS GĦAL ATTI

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Ninforma lill-Kamra li l-President ta' Malta għoġbu jagħti l-kunsens tiegħu għal:

Att Nru V ta' l-2007 - Att ta' l-2007 dwar il-Ġustizzja Amministrattiva.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

OPM - KIRI TA' VANNINJIET U TRAKKIJIET

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm inkrew vannijiet u trakkijiet bid-driver u mingħajr, mill-ministeru u enti oħra li jaqgħu taħtu matul is- sena 2006 sal-lum, xahar b'xahar, u jgħid l-ispiża x'kienet f'kull każ u mingħand min saret il-kirja?

ONOR.

ANTHONY ABELA (Segretarju Parlamentari) (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra Tabelli A u B għar-rigward ta' l-Uffiċċju tal-Prim Ministru u l-Ministeru tal-Finanzi rispettivament u li jagħtu l-informazzjoni mitluba mill-Onorevoli Interpellant.

KPMG STUDY

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 24554 u jqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra kopja ta' l-istudju li kien ikkummissjona huwa stess bl-isem ta' Assessment of the Macro Economic Impact of the Rationalisation of Scheme Boundaries minn KPMG?

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura) (f'isem il- Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li r-rapport li qed jirriferi għalih huwa parti minn dossier li ntuża fil-proċess biex il-kabinett seta' jasal għal deċiżjoni.

M'hijiex prattika li l-analisi u l-alternattivi li jkunu kkunsidrati fil-proċess tad- deċiżjoni tal-kabinett isiru pubbliċi.

AĠENZIJI TA' REKLAMAR

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' aġenziji ta' reklamar użati mill-Ministeru u enti oħra li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu matul is-snin 2005 u 2006 separatament?

Jista' jgħid x'kienet l- ispiża f'kull każ?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi): Peress li t-tagħrif mitlub għadu qed jinġabar, tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

AĠENZIJI TA' REKLAMAR

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' aġenziji ta' reklamar użati mill- Ministeru u enti oħra li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu matul is-snin 2005 u 2006 separatament?

Jista' jgħid x'kienet l-ispiża f'kull każ?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin): Nixtieq ninforma lill-Onorevoli Interpellant illi matul l-2005 l-aġenziji ta' reklamar użati mill-ministeru tiegħi kienu dawn:

Ministeru:

AIM Services Ltd Lm 507.99 MPS Ltd Lm 982.98 Total Lm 1,490.97

Forum Malta fl-Ewropa:

Executive Services Ltd Lm 260.00 Water Melon Media & Communication Lm 3,174.20 Circle Communications Lm 141.60 JP Advertising Lm 3,211.78 AIM Services Ltd Lm 228.57 Total Lm 7,016.15 Fir-rigward ta' l-2006, nirriferi lill-Onorevoli Interpellant għat-tweġiba li tajt fil-mistoqsija parlamentari numru 21396.

AĠENZIJI TA' REKLAMAR

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' aġenziji ta' reklamar użati mill- Ministeru u enti oħra li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu matul is-snin 2005 u 2006 separatament?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għat-Turiżmu u Kultura) L-aġenziji ta' reklamar użati mill-Ministeru għat-Turiżmu u Kultura u l-enti li jaqgħu taħtu matul l-2005 u l-2006 kienu kif jidher fit-tabelli li qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra.

Dawn it-tabelli ma jinkludux l-aġenziji użati barra minn Malta għall-promozzjoni tat-turiżmu lejn pajjiżna.

AĠENZIJI TA' REKLAMAR

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' aġenziji ta' reklamar użati mill-Ministeru u enti oħra li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu matul is-snin 2005 u 2006 separatament?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni): Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant.

AĠENZIJI TA' REKLAMAR

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' aġenziji ta' reklamar użati mill-Ministeru u enti oħra li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu matul is-snin 2005 u 2006 separatament?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-lista ta' aġenziji ta' reklamar użati mill-Ministeru għar-Riżorsi u l-Infrastruttura matul is-snin 2005 u 2006 hija kif jidher hawn taħt:

|Se|Isem |Amm|Skop | |na|ta' |ont| | | |l-Aġen|Lm | | | |zija | | | |20|PBS |1,5|Kampanja edukattiva | |05| |41.|kontra r-rimi ta' | | | |30 |skart illegali | | |Media |1,9|Kampanja edukattiva | | |Link |82.|kontra r-rimi ta' | | |Commun|40 |skart illegali | | |icatio| | | | |ns | | | | |Bonaci|944|Kampanja edukattiva | | |Media |.00|kontra r-rimi ta' | | |Entert| |skart illegali | | |ainmen| | | | |t | | | | |Joseph|1,7|Misraħ TV (Kampanja | | |Vella |67.|edukattiva kontra | | | |64 |r-rimi ta' skart | | | | |illegali) |

|Se|Isem |Amm|Skop | |na|ta' |ont| | | |l-Aġen|Lm | | | |zija | | | | | | | | |20|Cliché|400|Kampanja edukattiva | |06|Media |.00|kontra r-rimi ta' | | | | |skart illegali | | |Bonaci|1,8|Kampanja edukattiva | | |Media |88.|kontra r-rimi ta' | | |Entert|00 |skart illegali | | |ainmen| |(Kollox Ma' Kollox | | |t | |TV) | | |Execut|472|Artiklu favur | | |ive |.00|ir-restawr tal-wirt | | |Servic| |storiku ta' pajjizna| | |es | |- Flimkien Magazine | | |Abilit|76.|Kampanja edukattiva | | |y |70 |kontra r-rimi ta' | | |Public| |skart illegali | | |ations| | |

Ebda dipartiment jew enti li jaqgħu taħt il-Ministeru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura ma għamel użu minn xi aġenzija ta' reklamar matul is-snin 2005 u 2006.

AĠENZIJI TA' REKLAMAR

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Jista' l- Ministru jagħti lista ta' aġenziji ta' reklamar użati mill-Ministeru u enti oħra li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu matul is-snin 2005 u 2006 separatament?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għal Għawdex): Il-Ministeru għal Għawdex u d-dipartimenti li jaqgħu taħtu ma għamlux uzu minn aġenziji ta' reklamar fis-sena 2005.

Rigward is-sena 2006, nirriferi lill-Onorevoli Interpellant għar-risposta li ngħatat fil-mistoqsija parlmentari numru 21401.

ĦAŻ-ŻABBAR - TELEPHONE BOX

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jara li t-telephone box li tinsab fil-kantuniera ta' Triq il-Baħrija, Ħaż-Żabbar titneħħa minn postha jew toħroġ 'il barra, jiġifieri ma tibqax mal-ħajt ta' residenza privata, u dan minħabba inkonvenjenza kbira li qed tikkaġuna lir-residenti tal-madwar?

ONOR.

NINU ZAMMIT (f'isem il-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni): Il-Ministeru tiegħi mhux responsabbli għal-xogħol fuq telephone boxes.

AWTORITA' TAD-DJAR – DĦUL MINN BEJGĦ TA' POSTIJIET QODMA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru għall--Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid kemm daħħlet flus l-awtorita` tad-djar, mill-bejgħ ta' proprjeta`, tal- postijiet qodma ta' l-istess awtorita`, sena b'sena mis-sena 2000 s'issa?

Kemm hu n-numru ta' units f'kull sena?

ONOR.

DOLORES CRISTINA (Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali): It- tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant hu kif jidher fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

ISLA - ĊINT FI TRIQ ARKATI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'passi ħadu l-għassa tal-pulizija ta' Bormla mas-sidien ta' ħajt, li hu ċint li jinsab fi Triq Arkati l-Isla u jħares għal fuq ix-xatt ta' l-Isla, liema ċint jinsab f'kondizzjoni mill-aktar ħażina u għalhekk hu ta' periklu għall-persuni li jkunu għaddejjin minn taħt?

ONOR.

TONIO BORG (Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern): Minn spezzjoni li saret fuq il-post, il-ħajt imsemmi ma ġiex identifikat.

Għaldaqstant, ġentilment nissuġġerixxi lill-Onorevoli Interpellant jagħtini aktar tagħrif dettaljat, preferibbilment billi jindika dan il-ħajt fuq site plan.

PROPRJETA` TAL-GVERN – ARTIJIET ONLINE

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhu l-ħsieb tal-gvern li l-artijiet li jaqgħu taħt id- diviżjoni tal-proprjeta` tal-gvern ikunu online?

Meta hu mistenni li jibda l-proġett?

Meta mistenni li jitlesta?

Kemm se jiġi jiswa?

ONOR.

TONIO BORG: Huwa l-ħsieb tal-Gvern li meta jiġi attwat il-programm LEMIS jistudja l-possibilita` li ċerta informazzjoni dwar il-proprjeta` tal- gvern titpoġġa online.

Is-sejħa għall-offerti għall-proġett LEMIS għadha qed tiġi valutata u għaldaqstant mhux possibbli li nagħti risposta dwar meta mistenni jibda, meta se jitlesta u kemm se jiswa l-proġett.

ISLA - ĊINT FI TRIQ L-ARKATI

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li l-ministeru tiegħu jirranġa ċ-ċint li jinsab fi Triq Arkati l-Isla, liema ċint iħares għal fuq ix-xatt ta' l-Isla u jinsab f'kondizzjoni diżastruża?

Dan biex ikun eliminat kull periklu mill-aktar fis possibbli.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nitlob lill-Onorevoli Interpellant sabiex jagħmel il- mistoqsija tiegħu lill-ministru kkonċernat.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jgħid meta se tiġi rranġata dik il-parti storika fuq il-mina li minn Bormla tagħti għal Birgu, fejn hemm il-married quarters ta' San Nikola?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jekk m'iniex sejjer żball l-area li qed isemmi l-Onor.

Interpellant tinsab fejn sar il-ġnien Kottonera.

Dan l-aħħar mort hemmhekk ma' xi periti u nista' ngħid li hemm ċertu xogħol li se jiddaħħal fil- programm tal-manutenzjoni tas-swar.

Irrid ngħid li tfassal programm biex issir il-manutenzjoni tal-critical points ta' dawn is-swar.

Pero` mbagħad hemm areas oħra li jidhru li huma perikolużi, bħal dik l-area li qed isemmi l-Onor.

Mizzi, li fuqhom irridu nagħmlu x-xogħol li jenħtieġ qabel xogħol ieħor.

Imma jkolli ngħid li tant hemm xogħol ta' restawr xi jsir fil- Kottonera - m'ilux mort nara x-xogħol li jrid isir fil-Birgu, hemm dak il- foss u tibqa' sejjer għan-naħa tal-Kalkara - li b'dak kollu li sar s'issa għadna lanqas biss ħakkejna, biex ngħid hekk, il-qiegħ tal-borma.

Imma rrid ngħid li l-area li qed isemmi l-Onor.

Mizzi hija mdaħħla fil-programm tal- manutenzjoni tas-swar u x-xogħol għandu jsir.

Pero` ovvajment irridu nimxu bi programm ta' prijoritajiet.

ONOR.

JOE MIZZI: Nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-Ministru li fl-area nsemmija – jien qed nirriferi eżatt għal fejn hemm St Nicholas Married Quarters, inti u dieħel għal fuq il-mina – hemm parti tal-bini li hija imminenti li taqa' u nitilfu parti minn dan il-bini storiku.

Hekk kif tagħmel maltempata oħra din il-parti tal-bini taqa' u barra li, kif għedt, nitilfu parti minn bini storiku, jistgħu wkoll imutu xi nies li jkunu għaddejjin minn hemm.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nista' ngħid li din l-area li qed isemmi l-Onor.

Mizzi kont mort nispezzjonaha, u bgħatt anke l-perit jiċċekkja wkoll u qiegħda mdaħħla fil-programm ta' xogħlijiet ta' restawr.

TAQSIMA PROPRJETA' TAL-GVERN – TALBA GĦAL BIĊĊA ART

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li t-taqsima proprjeta` tal-gvern iwieġbu għat-talba li għamel persuna minn Ħaż-Żabbar li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament rigward biċċa art?

ONOR.

TONIO BORG: Fil-jiem li ġejjin it-taqsima proprjeta` tal-gvern se twieġeb l-ittra ta' l-1 ta' Marzu 2007 li għamel referenza għaliha l-Onor.

Interpellant.

ITS - MINIMUM ENTRY REQUIREMENTS

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-minimum entry requirements għall-ITS?

ONOR.

LOUIS GALEA: Kopja tal-prospectus tal-korsijiet li joffri l-ITS se titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

MCAST - STUDENTI LI JISPEĊJALIZZAW FL-INFORMATIKA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid jekk jeżistux arranġamenti simili għal li hemm fil-qasam ta' l-inġinerija biex studenti fl-MCAST li jispeċjalizzaw fl-informatika jkunu jistgħu jkomplu l- istudji tagħhom fl-istess suġġetti fl-Universita` ta' Malta?

U jekk iva, x'inhi l-proċedura u x'inhuma l-kriterji applikabbli?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-materja hi soġġett ta' diskussjonijiet bejn l- entijiet konċernati.

BILJETTI TA' L-AJRU GĦAL DELEGAZZJONIJIET MINISTERJALI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Mill-bidu tas-sena 2006 sal-lum, meta l- Prim Ministru mexxa delegazzjonijiet ministerjali barra l-pajjiż f'pajjiżi oħra fejn ma ttirx dirett l-Air Malta, jista' jgħid minn fejn inqatgħu l- biljetti ta' l-ajru tiegħu, kif intgħażlet l-aġenzija ta' l-ivjaġġar konċernata u x'kien il-prezz tal-biljett ta' kull vjaġġ speċifiku?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru): Risposta tingħata f'seduta oħra.

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern: Mill-bidu tas-sena 2006 sal- lum, meta l-Viċi Prim Ministru mexxa delegazzjonijiet ministerjali barra l- pajjiż f'pajjiżi oħra fejn ma ttirx dirett l-Air Malta, jista' jgħid minn fejn inqatgħu l-biljetti ta' l-ajru tiegħu, kif intgħażlet l-aġenzija ta' l- ivjaġġar konċernata u x'kien il-prezz tal-biljett ta' kull vjaġġ speċifiku?

ONOR.

TONIO BORG: It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant hu kif jidher fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Mill-bidu tas-sena 2006 sal-lum, meta l-Ministru mexxa delegazzjonijiet ministerjali barra l-pajjiż f'pajjiżi oħra fejn ma ttirx dirett l-Air Malta, jista' jgħid minn fejn inqatgħu l-biljetti ta' l- ajru tiegħu, kif intgħażlet l-aġenzija ta' l-ivjaġġar konċernata u x'kien il-prezz tal-biljett ta' kull vjaġġ speċifiku?

ONOR.

LOUIS GALEA: Saru zewġ titjiriet fejn ma ntużatx l-Air Malta.

Il- biljetti ġew maqtugħin mit-Tristar Travel u mill-Planit Travel li kellhom l- orħos offerta bil-prezz ta' Lm1026 u Lm2170 rispettivament.

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Mill-bidu tas-sena 2006 sal-lum, meta l-Ministru mexxa delegazzjonijiet ministerjali barra l-pajjiż f'pajjiżi oħra fejn ma ttirx dirett l-Air Malta, jista' jgħid minn fejn inqatgħu l-biljetti ta' l- ajru tiegħu, kif intgħażlet l-aġenzija ta' l-ivjaġġar konċernata u x'kien il-prezz tal-biljett ta' kull vjaġġ speċifiku?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għat-Turiżmu u Kultura): Kien hemm vjaġġ wieħed li jammonta għal Lm592, taxxi nklużi, li nqata' mingħand Amphora Travel wara li nġiebu żewġ kwotazzjonijiet.

OPERATURI TURISTIĊI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jagħti l-istatistika ta' dawn l-operaturi turistiċi fl- inħawi ta' San Pawl il-Baħar, Buġibba, Qawra u Xemxija msemmija hawn taħt:

Lukandi (ammont ta' sodod, kategorija b'kategorija); ristoranti; bars; appartamenti self catering; servizz ta' karozzi tal-kiri; sea sports; skejjel ta' l-Ingliż; ċentri ta' għaddasa; u operaturi oħra?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-informazzjoni mitluba mill-Onor Interpellant hija kif tidher fit-tabelli li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

Fir-rigward l-informazzjoni mitluba fuq servizzi ta' karozzi tal-kiri, sea sports u skejjel ta' l-Ingliż, ninforma lill-Onor. interpellant li dawn il- liċenzji jinġabru minn awtoritajiet oħra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Peress li qed nitkellem dwar l-inħawi ta' San Pawl il-Baħar, Buġibba, Qawra u Xemxija fejn hemm kategoriji ta' lukandi li qed jiffaċċjaw problemi serji, jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi inizjattivi li qed jiġu maħsuba biex dawn il-lukandi, speċjalment il- lukandi 3-star, jiġu mgħejjuna jiffaċċjaw l-isfidi li għandhom?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: B'mod ġenerali, li nista' ngħid hu li hemm rapport dwar il-lukandi 3-star mal-pajjiż kollu, pero` naturalment meta titkellem dwar is-settur tat-3-star l-iktar li tolqot hija l-area ta' San Pawl il-Baħar, Buġibba u l-Qawra.

Ir-rakkmadazzjonijiet li hemm f'dak ir- rapport qed naħdmu fuqhom b'kollaborazzjoni mal-MHRA, u 'l quddiem inkun f'pożizzjoni li nindika x'tip ta' għajnuna, anke loġistika, wieħed jista' jagħti li dan is-settur.

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-Ministru jaf, għax anke jien ġieli ġbidtlu l- attenzjoni diversi drabi, li minkejja r-regolamenti ġodda li saru dwar it- timeshare, għad għandna problemi serji fi Triq it-Turisti u Triq it-Tamal fejn il-biċċa l-kbira ta' l-operaturi barranin, li jiġu hawn għal ftit ġimgħat u allura ma jimportahomx mill-ħsara li jagħmlulna u r-reputazzjoni ħażina li tikseb Malta minħabba l-imġiba aggressiva tagħhom, għadhom jaggredixxu lit-turisti biex ibigħulhom it-timeshare.

Jista', jekk jogħġbu, il-Ministru jgħid x'passi qed jittieħdu biex kemm jista' jkun naqtgħu dawn l-abbużi li bla dubju qed jagħmlulna ħsara mat-turisti?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nibda biex inwieġeb b'mod frank billi ngħid li naqbel ma' l-Onor.

Interpellant li dan huwa aġir li jagħmel ħsara lill- industrija tat-turiżmu, u jiena, wara l-aħħar komunikazzjoni mingħandu stess, tkellimt direttament maċ-chairman ta' l-awtorita` tat-turiżmu u anke ma' l-enforcement section tagħna preċiżament fuq dan il-qasam.

Fil-fatt, wara dik il-komunikazzjoni ta' bejnietna, aħna ħriġna stqarrija oħra għall- istampa fi tmiem il-ġimgħa li għaddiet, li naf li dehret f'xi sezzjonijiet ta' l-istampa, fejn qed tingħata t-twissija finali ta' l-uniku pass li fl- aħħar mill-aħħar fadlilna nagħmlu jekk ma jkunx hemm aġir li jagħmel ġieħ lill-industrija, jiġifieri l-pass li inti b'regolamenti tipprojbixxi mhux it-timeshare bħala attivita` ekonomika importanti fil-qasam tat-turiżmu, li nafu li tikkontribwixxi għal mill-inqas 10% ta' l-industrija kollha, imma li jsir bejgħ tagħha billi jkun hemm ġiri u tlajjar – u nuża l-kelma "tlajjar" mhux bi żball, imma apposta – fit-toroq.

Naturalment, l-industrija tat-timeshare tagħmel l-insistenza li jkollha ċerta liberta` topera għax hija l-parti mhux biss ta' l-10% - illum hemm minn jikkalkolaha iżjed – imma l-parti li hija iktar permanenti.

Min jieħu timeshare, jekk ħa allokazzjoni għal 20 sena - l-argument m'hemmx għalfejn noqgħod nirrepetih jien – se jużaha żgur hu, jew qraba inkella ħbieb tiegħu.

Li qed nagħmlu aħna huwa li immedjatament nżidu s-sorveljanza u żewġ spetturi speċifikament ġodda biex iservu ta' deterrent.

F'mistoqsija parlamentari li mingħalija se tkun imwieġba fis-seduta tal-lejla jew ta' għada hemm anke d-dettalji ta' multi varji fejn qed ngħidu li se nieħdu anke partijiet minn bonus biex nibdew ninforzaw dejjem b'mod iktar effettiv.

Jekk anke dawn iż-żewġ spetturi ġodda ma jwasslux għal riżultati oħrajn, l-uniku pass li jifdlilna nagħmlu huwa li t-timeshare hija attivita` leġittima u tibqa' għaddejja, pero` mhux il-promozzjoni tagħha fit-toroq bil-mod kif qed isir bħalissa.

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jiena naqbel kompletament mal-Ministru li din hija attivita` li għandna bżonnha għat-turiżmu u bl-ebda mod ma rrid ninftiehem li għandna naqtgħu t-timeshare għax tkun ġennata.

Imma l-imġiba ta' ċerti operaturi, nerġa' ngħid, barranin li jiġu hawn - għax informat li l-Maltin huma prudenti – uħud minnhom milli jidher pinġuti iktar mix-xogħol tal- Caravaggio, qed tagħmlilna l-ħsara!

M'hemmx dubju li qed jagħmlulna l- ħsara.

Dawn imorru fuq it-turisti u b'mod aggressiv jibdew jistaqsuhom: Are you British?

Are you going to buy a timeshare?

Dan żgur li ma jagħmilx sens!

Anke għall-industrija tat-timeshare nnifisha, għax naf ukoll li għandna lukandiera li parti mid-dħul importanti tagħhom ġej proprju mit- timeshare.

Jiena naf li marru uffiċjali fi Triq it-Turisti, tkellmu ma' nies li jaħdmu f'lukandi fl-inħawi u qalulhom: Intom lesti titilgħu tixhdu u tgħidu li rajtu dawn it-touts joħolqu dawn il-problemi?

Dawn qalulhom: Isma', aħna lesti li noffrulkom biex toqogħdu hawn, fil-lobby, tħarsu 'l barra mill- ħġieġ u tarawhom jagħmlu hekk, imma m'aħniex lesti li nitilgħu nixhdu.

Dawn bilfors iridu jitilgħu jixhdu huma?

Jekk ikun hemm tliet uffiċjali min- naħa tal-MTA ma jkunux jistgħu jixhdu u jipproċedu huma?

Hemm bżonn bilfors parti oħra biex tixhed u jsaħħaħ il-każ?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Naturalment ir-regoli ta' l-evidenza fil-qorti huma dejjem l-istess, iktar ma jkollok prova iktar aħjar, u jekk jixhdu in- nies li jkunu raw l-aġir direttament isservi ta' ġid għalina wkoll.

Nifhem id-diffikulta` ta' min qiegħed f'dak il-qasam li forsi ma jkunx irid jinvolvi ruħu b'daqshekk mod dirett, anke minħabba l-kuntatt frekwenti magħhom.

Pero` aħna se nżidu l-uffiċjali, u jekk ikun hemm uffiċjali biżżejjed li jaraw b'għajnejhom l-aġir illegali u jixhdu, ix-xhieda tagħhom evidentement hija valida wkoll.

Pero` trid tkun xhieda ta' persuna, uffiċjal jew mhux, li jkun ra b'għajnejh u sema' b'widnejh l-aġir li jkun qed isir l-ilment dwaru.

Jiġifieri ma jistax uffiċjal imur l-qorti u jgħid li jaf għax ċempillu tal-lukanda, għax skond ir-regoli normali, anke fil- liġi, dik jgħidulha hearsay evidence.

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jiena naf fiċ-ċert, u anke nista' nikkomunika dan privatament, li hemm lukandiera li lesti jistiednu lill-uffiċjali li suppost jagħmlu dawn l-ispezzjonijiet joqogħdu fil-lobby minn fejn jaraw dan l-aġir abbusiv u jkunu jistgħu jmorru fuq il-post, u jaqbduhom red- handed.

Il-problema tal-managers f'dawn il-lukandi hi li mhux l-ewwel darba li l-istess timeshare touts li huma aggressivi u jagħmlu din il-ħsara jkunu guests tagħhom fil-lukanda.

Allura huma stess ma jkunux jistgħu jieħdu passi.

Jiġifieri din il-problema li nħoss li għandna anke fl-industrija turistika, li l-istess industrija turistika kultant tirreaġixxi anke b'kontradizzjoni!

Min-naħa waħda trid tbigħ it-timeshare, kultant anke b'dan il-mod, u min-naħa l-oħra tifhem li dawn qed jagħmlu l-ħsara lil- lukandi u lill-isem tad-destinazzjoni ta' pajjiżna.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ma nsib l-ebda diffikulta`.

Jekk hemm min irid joffri faċilita` bħal din, aħna lesti nagħmlu kull użu minnha.

Naturalment jiena nifhem ukoll li l-lukandiera jista' jkollhom interess f'ċertu sens konfliġġenti, li huwa l-konflitt fit-timeshare industry innifisha.

It- timeshare industry fiha nnifisha hi li tippromwovi parti mit-turiżmu - it- turiżmu l-iktar viċin, dak li jissejjaħ permanenti, għalkemm il-frażi m'hijiex preċiża – pero` naturalment iktar ma l-aġir isir b'mod irresponsabbli iktar issir ħsara lill-istess turiżmu.

Allura rridu nieħdu l- vantaġġ mingħajr l-iżvantaġġ.

L-uffiċjali ta' l-awtrita` determinati li jagħmlu kull sfroz possibbli biex ikunu ta' deterrent, u jkunu disposti jużaw dawn il-faċilitajiet.

Jekk wara dan kollu jibqa' ma jirnexxilniex, l- unika triq li jibqgħalna hi li t-timeshare jinbiegħ b'mod ieħor.

Wieħed jista' joqgħod f'uffiċċju jew inkella jista' wkoll jorganizza demonstrations fil-lukandi stess.

Jekk m'hemmx bżonn inkunu daqshekk riġidi billi jkun hemm aġir responsabbli mir-rappreżentanti, tant aħjar.

Jekk aħna bil-parti tad-deterrent tagħna ngħinu għal aġir responsabbli, tant aħjar.

Imma jekk ebda sistema m'hu se taħdem, dak li għedna pubblikament intennih hawnhekk!

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Se nibqa' fuq l-istess qasam, imma issa b'daqsxejn aċċent differenti.

Jidher li wieħed mis-swieq promettenti li jista' jkollna, jekk naħdmuh tajjeb, huwa s-suq ta' l-Iskandinavja.

L-Iskandinavi għad għandhom opinjoni tajba ta' Malta.

Isibuna rħas, ħlief għall-prezz tat- titjira, għax titjira minn Oslo għal Malta hija daqs vaganza ta' ħamest ijiem fi Praga kollox inkluż, u dik tpoġġina fi żvantaġġ.

Issa li fix-xhur li ġejjin se jkollna żewġ logħbiet football importanti tal-kampjonat Ewropew kontra n-Norveġja, hemm xi ċans li nużaw fondi biex nippromwovi lil Malta fin-Norveġja peress li l-profil tagħna mhux daqshekk magħruf, u nieħdu l-okkażjoni biex fuq, per eżempju, l-isports channel u TV2, li jinqabad nazzjonalment, nippromwovu lil Malta speċjalment fil-belt ta' Bergen?

Qed ngħid hekk għax meta t-team tan-Norveġja jmur jilgħab barra minn pajjiżu jivvjaġġaw miegħu madwar 400 supporter, u nzerta li nofs il- players tat-team huma minn Bergen.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-ewwelnett jalla li t-turiżmu mill- Iskandinavja jerġa' jikber, għax jiena, bħal ħafna ta' l-eta` tiegħi, niftakar fl-epoka meta t-turiżmu kien qawwi mis-suq Skandinavu.

Pero` rrid nieħu l-opportunita` mill-mistoqsija ta' l-Onor.

Bartolo biex ngħid li parti kbira mill-isforz li qed nagħmlu bħalissa għat-tkabbir li jmiss fil- qasam tal-low-cost, biex ngħid hekk, hija preċiżament li nagħmlu offerta u sejħa li twassal għal-low-cost carriers mill-pajjiżi Skandinavi.

Dan huwa proċess li m'huwiex faċli, trid tħabbat ħafna bibien, trid tagħmel ħafna offerti u tiddiskuti ħafna.

Ikun hemm min jgħidlek: Nagħmilha, imma skond x'rotot oħra tagħtini magħha.

Naturalment qegħdin f'dan l-istadju.

Mingħajr ma ngħid ħafna rrid naċċenna li qed nipprovaw ħafna li nsaħħu ħafna iktar – għax element minnu diġa` hemm – it-turiżmu mill-pajjiżi Skandinavi.

Naturalment, is-suġġeriment speċifiku għall-belt ta' Bergen u l-appell tagħna għan-Norveġiżi marbuta ma dawn il-logħbiet li semma l-Onor.

Bartolo, ngħaddih lil-uffiċjal responsabbli mill-marketing fl-awtorita` tat-turiżmu.

MTA – KAMPANJI PUBBLIĊITARJI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jgħid minn Settembru 2006 sal-lum x'tip ta' kampanji pubbliċitarji u promozzjonali saru u x'fondi nefqet fuqhom l- Awtorita` Maltija tat-Turiżmu fir-Renju Unit, fil-Ġermanja, fi Franza, fl- Olanda, fl-Iskandinavja u fi Spanja?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-informazzjoni mitluba mill-Onor Interpellant hija kummerċjalment sensittiva u għaldaqstant ma nħossx li għandha tingħata.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta' karti.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Rapport tal-Bord ta' Inkjesta dwar il-valutazzjoni ta' l-M.V. Maltese Falcon tal-kumpannija Sea Malta;

Annual Financial Statements għas-sena 2006 maħruġa mit-Teżor skond artikolu 65 ta' l-Att ta' l-1962 dwar l-Amministrazzjoni Finanzjarja u l-Verifika; u

Tagħrif dwar aġenziji ta' reklamar li għamlu użu mis-servizzi tagħhom l-Uffiċċju tal-Prim Ministru u l-Ministeru tal-Finanzi u dipartimenti u enti li jaqgħu taħt ir-responsabbilta` tal-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi matul l-2005 u l-2006, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 24507 li ngħatat f'seduta numru 515 tat-18 ta' April 2007.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar aġenziji ta' reklamar li għamlu użu mis-servizzi tagħhom il-ministeru u dipartimenti li jaqgħu taħt ir-responabbilta` tal-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern matul l-2005 u l- 2006, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 24508 li ngħatat f'seduta numru 515 tat-18 ta' April 2007;

Tagħrif dwar biljetti mixtrija mill-Ministeru tal-Ġustizzja u l-Intern minn aġenziji ta' l-ajru b'riferenza għal delegazzjonijiet mmexxija mill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern matul l- 2006, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 24829;

Tagħrif dwar applikazzjonijiet għal visa li ġew rifjutati bejn Settembru 2006 u Frar 2007, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 24997 li ngħatat f'seduta numru 515 tat-18 ta' April 2007;

Tagħrif dwar ħlasijiet fuq mobile phones mill-Ministeru għall- Ġustizzja u l-Intern u mid-dekasteru u enti li jaqgħu taħt ir- responsabbilta` tal-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l- Intern, bejn Jannar u Marzu 2007, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 24949.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Kopja tal-prospectus għall-programmi ta' studju full-time fl-Istitut għall-Istudji Turistiċi għas-sena 2007/2008, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 24825; u

Tagħrif dwar staff full-time u part-time fil-Fondazzjoni għas-Servizzi Edukattivi fis-sena skolastika 2006-2007, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 25003.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Zammit Dimech.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal- Kamra:

Tagħrif dwar aġenziji ta' reklamar li għamlu użu mis-servizzi tagħhom il-Ministeru għat-Turiżmu u Kultura u dipartimenti u enti li jaqgħu taħt ir-responsabbilta` tal-Ministru għat-Turiżmu u Kultura matul l- 2005 u l-2006, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 24511;

Tagħrif dwar operaturi turistiċi fl-inħawi ta' San Pawl il-Baħar, Buġibba, Qawra u Xemxija, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 24835;

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Censu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar aġenziji ta' reklamar li għamlu użu mis-servizzi tagħhom il-ministeru u dipartimenti li jaqgħu taħt ir-responabbilta` tal- Ministru għall-Kompetittivita` u Komunikazzjoni matul l-2005 u l-2006, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 24512;

f'isem il-Ministru ta' l-Affarijiet Rurali u l-Ambjent inqiegħed fuq il- mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru: 104 ta' l-2007 – Regolamenti ta' l-2007 li jemendaw ir-Regolamenti dwar l-Ogħla Livell ta' Residwi ta' Pestiċidi fi Prodotti li joriġinaw minn Annimali; u

Avviż Legali Nru: 106 ta' l-2007 – Regolamenti ta' l-2007 dwar ir- Reġistrazzjoni ta' Attivitajiet fil-Maniġġjar ta' Skart; u

f'isem il-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq inqiegħed fuq il-mejda tal- Kamra:

Avviż Legali Nru: 105 ta' l-2007 – Regolamenti ta' l-2007 dwar Aċċess Kontrollat ta' Vetturi f'Ċerti Żoni.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Cristina.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar bordijiet/kummissjonijiet maħtura mill-Ministeru tal- Familja u Solidarjeta` Soċjali matul l-2006, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 24506 li ngħatat f'seduta numru 515 tat- 18 ta' April 2007;

Tagħrif dwar bejgħ ta' postijiet ġodda mill-Awtorita` tad-Djar bejn l- 2000 u Marzu 2007, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 24706 li ngħatat f'seduta numru 515 tat-18 ta' April 2007; u

Tagħrif dwar ħlasijiet fuq mobile phones mill-Ministeru għall-Familja u Solidarjeta` Soċjali u mid-dekasteru u enti li jaqgħu taħt ir- responsabbilta` tal-Ministru tal-Familja u Solidarjeta` Soċjali, bejn Jannar u Marzu 2007, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 24944 li ngħatat f'seduta numru 515 tat-18 ta' April 2007; u

Tagħrif dwar dħul għall-Awtorita` tad-Djar minn bejgħ ta' proprjeta` tal-postijiet qodma ta' l-istess Awtorita`, bejn l-2000 u l-2007, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 24708.

MR SPEAKER: Grazzi.

Mozzjonijiet.

Il-Ministru għall-Kompetittivita` u Komunikazzjoni.

MOZZJONIJIET

ESTIMI TA' DĦUL U NFIQ TA'

L-AWTORITA` MARITTIMA TA' MALTA GĦAS-SENA 2006-2007

MR SPEAKER: Il-Ministru Galea, jekk jogħġbu jressaq il-mozzjoni.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Sur President, nipproponi:

Illi l-Kamra tapprova l-Estimi ta' Dħul u Nfiq ta' l-Awtorita` Marittima ta' Malta għas-sena finanzjarja mill-1 ta' Ottubru 2006 sat- 30 ta' Settembru 2007 skond l-Att dwar l-Awtorita` Marittima ta' Malta, Kap. 352.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

TONIO BORG: Nissekonda.

MR SPEAKER: Nixtieq infakkar lill-Kamra li d-diskussjoni fuq din il- mozzjoni għandha tieħu seduta waħda, bil-ħin jinqasam indaqs bejn il- kelliema tal-gvern u l-kelliema ta' l-oppożizzjoni, bil-winding-up ikun għan-naħa tal-gvern.

Rimarki?

L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Sur President, fl-introduzzjoni għal dan id-dibattitu se nipprova nagħmel ftit riferenza għal xi punti li jaqgħu taħt ir- responsabbilta` ta' l-awtorita` marittima ta' Malta.

Imbagħad wara li nisma' l-kummenti min-naħa ta' l-oppożizzjoni, nispera li nkun f'qagħda li nirrispondi għal xi wħud mill-kummenti li se tagħmel l-oppożizzjoni.

L- awtorita` marittima ta' Malta hija awtorita` – din hija xi ħaġa li rripetejtha kemm-il darba – li għandha r-responsabbilta` li tagħmel il- managing tal-portijiet ta' pajjiżna.

Għandha wkoll ir-responsabbilta` li tara li s-settur tal-merchant shipping jimxi 'l quddiem, jiżviluppa u jkompli jwessa' il-ħidma tiegħu.

Imbagħad għandha d-direttorat li huwa responsabbli mill-yachting.

Apparti dawn it-tliet direttorati għandha wkoll il-corporate office li bażikament tista' tgħidlu direttorat ieħor.

Dan l-uffiċċju jieħu ħsieb li jara xi proġetti kapitali tkun qiegħda tagħmel l-istess awtorita` marittima, li fil-maġġoranza tagħhom ikunu qegħdin jiġu mpoġġija fuq quddiem bil-ħidma ta' dan l-uffiċċju.

Wieħed jista' jħares lejn is-sena finanzjarja li ħafna minnha diġa` għaddiet - mill-1 ta' Ottubru sal-ġurnata tal-lum - b'ċertu ottimiżmu.

Madankollu xorta jibqa' jkun hemm proġetti li wieħed jixtieq li jkunu lesti fil-ħidma ta' l-istess awtorita` marittima.

Fuq quddiem nett hemm ix-xogħol marbut mar-riforma fil-portijiet.

Hawnhekk m'għandi l-ebda dubju li minkejja l-passi li diġa` għamilna, u forsi aktar 'il quddiem jkolli l- okkażjoni li nitkellem dwar uħud minn dawn il-passi li għamilna, xorta jibqa' l-ħtieġa li jkollna riforma aktar kompleta fil-prattiċi tax-xogħol tal-portijiet tagħna.

Nispera li fil-ġranet li ġejjin inkunu kkonkludejna dawn l-istess diskussjonijiet ħalli jiġi assigurat li l-benefiċċji jiġu akkwistati.

Fil-fatt, diġa` ġew akkwistati uħud minn dawn il-benefiċċji matul is-sena li għaddiet grazzi għar-riformi li saru, b'mod partikolari f'dan ir-rigward.

Issa anke bil-bidla ta' l-operatur tal-Port il-Kbir, se nkunu f'qagħda li dawk il-benefiċċji jintlaħqu aktar.

Sur President, dawn il-benefiċċji jistgħu jinqasmu f'żewġ livelli differenti.

Waħda m'hemmx dubju hija dik li t-throughput fil-Port il-Kbir żdied matul is-sena li għaddiet.

L-investiment li sar u li huwa ppjanat li jkompli jsir matul ix-xhur li ġejjin huwa ferm akbar mill-investiment totali li għamel l-operatur li kien imexxi l-portijiet ta' pajjiżna matul iż-żmien li għadda.

M'għandix dubju wkoll li dawn il-bidliet fil- merkanzija li tgħaddi mill-awtorita` marittima u l-ħidma li hija marbuta mal-portijiet tagħna qegħdin iwassluna f'sitwazzjoni fejn anke minn żmien għall-ieħor ikollna diffikultajiet u konflitti fl-użu tal-Port il-Kbir.

Naturalment dan il-port huwa wieħed mill-isbaħ portijiet li hawn fid-dinja, pero` minkejja s-sbuħija tiegħu, xorta waħda għandu l-limitazzjonijiet tiegħu.

Dan il-port għandu r-restrizzjonijiet naturali tiegħu li l-ebda ministru naħseb mhu se jirnexxilu jkabbarhom jew iwessagħhom.

Madankollu kull ministru responsabbli minn dan is-settur għandu l-obbligu li jassigura li l-Port il-Kbir ikun f'qagħda li jintuża bl-aktar mod effiċjenti mill- operaturi differenti li jagħmlu użu mill-Port il-Kbir.

Tradizzjonalment l-akbar ħidma tal-Port il-Kbir kienet marbuta mat-tarznari fuq naħa waħda u mal-vapuri militari fuq in-naħa l-oħra.

Illum nafu li dawn iż-żewġ attivitajiet naqsu fin-natura u d-daqs tagħhom, għalkemm xorta waħda għadhom jidħlu xi ftit.

Issa ma' dan iż-żewġ użi tradizzjonali hemm żieda sostanzjali, l-aktar f'dawn l-aħħar ftit xhur, ta' vapuri merkantili li qegħdin jidħlu fil-port il-Kbir li kienet waħda pjuttost sostanzjali.

Magħha qegħdin naraw ukoll żieda fin-numru ta' cruise liners tat-turisti li qegħdin jidħlu fil-portijiet tagħna, l-aktar fiż-żmien ta' bejn April u Ottubru.

Jekk ikolli l-okkażjoni nagħti wkoll id-dettalji ta' l-iżviluppi li seħħew f'dan ir-rigward, b'mod partikolari f'dak li huwa cruise lining.

Sur President, nafu li saru investimenti kbar mill-awtorita` marittima fis- snin li għaddew fuq dan il-qasam partikolari.

Ittieħdu wkoll deċiżjonijiet politiċi li permezz tagħhom il-faċilitajiet marbutin mal-cruise lining fil- port il-Kbir għaddew mingħand l-awtorita` marittima għal għand il-privat.

Naturalment il-privat kompla jibni b'mod qawwi fuq is-suq li kien diġa` beda tal-cruise lining.

Dan għamel investiment li llum kulħadd qiegħed jitkellem dwaru għaliex kienu faċilitajiet meħtieġa għall-iskop tal-cruise lining.

Issa dawn il-faċilitajiet huma fuq l-art u se jkun jista' jgawdihom mhux biss it-turist li jiġi f'pajjiżna imma se nkunu nistgħu ngawduhom aħna wkoll.

Dawn il-faċilitajiet setgħu jsiru wara li min qed jopera l-istess inħawi għamel investimenti kbar.

U li kieku dawn l- investimenti kellhom isiru mill-awtorita` marittima jew mill-gvern, kienu jdumu ħafna iktar biex isiru għaliex kulħadd jaf bil-limitazzjonijiet ta' l- investimenti li jistgħu jsiru min-naħa tal-gvern.

Naturalment wieħed irid issa jkompli jibni fuq dawn l-investimenti.

Għedt ukoll li l-corporate office ta' l-awtorita` marittima huwa responsabbli mill-proġetti kapitali li huma marbutin ma' din l-istess awtorita`.

Fuq quddiem nett ta' dawn il-proġetti matul is-sena li għaddiet tkompla x-xogħol fuq il-maritime trade centre li fih hemm żewġ setturi differenti li jridu jsiru minn dan iċ-ċentru.

Wieħed jista' jgħid li ċ- ċaqliq tal-ħaddiema ta' l-awtorita` marittima mid-diversi postijiet għal dan iċ-ċentru huwa komplut.

Forsi jkun hemm min jgħid li domna xi ftit jew li nkella nfaqna ammont ta' flus sabiex għamilna dan il-pass.

Veru li sar dan investiment, pero` permezz ta' dan l-investiment l-awtorita` marittima llum għandha faċilitajiet li bihom tista tuża' l-uffiċini differenti li għandha taħt saqaf wieħed.

Minbarra l-iskop li jkun hemm dawn il- faċilitajiet taħt saqaf wieħed, hemm ukoll l-intenzjoni li dawn l-uffiċini ma jintużawx biss mill-awtorita` marittima imma ukoll mis-settur privat li huwa wkoll marbut mal-qasam marittimu.

L-idea hija li dan iċ-ċentru għandu jservi ta' post li minnu l-attivitajiet marittimi Maltin ikunu jistgħu jsiru.

Matul is-sena li għaddiet kellna ammont ta' kritika, u probabbilment se jkollna wkoll il-kritika anke llejla stess fuq ix-xogħol li huwa marbut ma' dan iċ-ċentru.

L-għan prinċipali tagħna kien dak li jkollna ċentru wieħed li minnu noperaw, u nistgħu ngħidu li dan il-għan intlaħaq.

Numru ta' snin ilu kien hemm deċiżjonijiet ta' l-istess gvern sabiex jinbnew dawn l- uffiċini ħalli dawk l-uffiċini li kienu qegħdin iservu bħala ċentru tal- merchant shipping directorate jgħaddu lill-organizzazzjoni internazzjonali tar-RAMPAC.

B'hekk ir-RAMPAC tkun tista' titlaq mill-uffiċini tagħha li qegħdin f'Manoel Island minħabba li dawk l-inħawi jridu jgħaddu f'idejn l- iżviluppatur li se jiżviluppa dawk l-inħawi.

Fil-ġimgħat li ġejjin dawn se jkunu fil-qagħda li jittrasferixxu l-operat tagħhom għal dak li qabel kien l-uffiċċju tal-merchant shipping directorate f'post ċentrali fil-portijiet tagħna.

Din id-deċiżjoni ttieħdet mill-gvern sabiex organizzazzjoni internazzjonali bħar-RAMPAC ikollha l-uffiċċji tagħha qrib il-port il-Kbir, li huwa ċ-ċentru tal-ħidma merkantili f'pajjiżna.

Sur President, illejla qiegħed nagħmel riferenza għall-ħidma li tagħmel l- awtorita` marittima fil-corporate office, u żgur li rrid nagħmel riferenza għax-xogħol li wħud minnu ilu għaddej għal numru ta' snin fiċ-Ċirkewwa u fl- Imġarr Għawdex.

Wieħed jista' jgħid li ninsabu fl-aħħar fażi tal-bini tal- faċilita` fil-Port il-Kbir.

Min jgħaddi mix-xatt u mill-port ta' l-Imġarr forsi jaħseb li m'hemm xejn, imma nispera li fil-ftit ġimgħat li ġejjin inkunu f'qagħda fejn l-eluf ta' passiġġieri li jaqsmu bejn Malta u Għawdex, kif ukoll dawk it-800,000 karozza li jaqsmu bejn Malta u Għawdex, jirrealizzaw l-investiment li sar hemmhekk.

Għall-ewwel darba fl-istorja ta' dan il-pajjiż se jkollna sitwazzjoni fejn ix-xogħol marbut mal-port ta' l-Imġarr f'Għawdex se jkun spiċċa.

B'hekk se jkollna l-faċilitajiet neċessarji għad-dispożizzjoni u kumdita` tal-passiġġieri u tal-vetturi li jagħmlu dan it-traġitt bejn Malta u Għawdex.

Naturalment jibqa' x-xogħol li jrid isir fiċ-Ċirkewwa, liema xogħol diġa` nbeda fis-snin li għaddew.

Tajjeb ngħidu li fiċ-Ċirkewwa kien hemm irdim ta' kważi 11,000 metru kwadru ta' baħar.

Il-parti l-kbira ta' din il- faċilita` qiegħda tintuża bħala parkeġġ għal dawk in-nies li jkunu sejrin u ġejjin minn Għawdex kif ukoll minn Malta.

Minbarra dan kien hemm ukoll l- estensjoni ta' 90 metru tal-moll il-qadim.

Din l-estensjoni ta' 90 metru fil-moll il-qadim wasslet sabiex innaqqsu b'mod sostanzjali n-numru ta' okkażjonijiet fejn il-vapur ta' Għawdex ma jkunx jista' jopera mill-Imġarr għaċ-Ċirkewwa, jiġifieri n-naħa ta' l-hekk imsejħa north quay.

Fil-fatt kien wisq inqas in-numru ta' drabi fejn kien hemm bżonn li l-vapur jopera mis-south quay għax l-investiment li sar wassal sabiex ikun hemm faċilitajiet aħjar.

Dak li qabel fiċ-Ċirkewwa kien moll wieħed, illum sar f'żewġ mollijiet fejn ikunu jistgħu jittrakkaw u jintrabtu żewġ vapuri fl- istess ħin.

Dan se jservi sabiex il-kumpannija li tipprovdi s-servizz bejn Malta u Għawdex tkun f'qagħda li tista' tħaffef il-proċess fil-ġarr tal- passiġġieri u tal-vetturi bejn iż-żewġ gżejjer.

Sur President, b'riżultat ta' dawn l-investimenti rajna wkoll li n-numru ta' passiġġieri li jinġarru bejn Malta u Għawdex kompla jiżdied.

Żgur li dawn il-faċilitajiet qegħdin jgħinu f'dan ir-rigward u nistenna li matul is- snin li ġejjin inkunu f'qagħda li nżidu n-numru ta' passiġġieri u ta' vetturi li jaqsmu bejn iż-żewġ gżejjer.

Issa f'dan l-istadju m'aħniex qegħdin fis-sitwazzjoni li nitkellmu fuq it-tielet berth fiċ-Ċirkewwa għax diġa` għandna berth 1 u berth 2 fin-north side u mbagħad għandna berths oħra differenti fis-south quay.

Hemm ukoll il-bażi fiċ-Ċirkewwa li minnha jista' eventwalment jinbena t-tielet berth li m'huwiex intenzjonat, u qatt ma kien intenzjonat, li jintuża mill-Gozo Channel.

Madankollu ma neskludix il-possibilita` li meta jiġi żviluppat it-tielet berth, inkunu f'qagħda li l-moll taċ-Ċirkewwa ma jintużax biss għat-traġitt ta' bejn Malta u Għawdex.

Matul iż-żmien li għadda l-awtorita` marittima ssottomettiet quddiem l- awtorita` ta' l-ippjanar applikazzjonijiet għall-permess ta' żvilupp marbut mal-faċilitajiet ta' cruise liners fin-naħa ta' l-Imġarr.

Huwa maħsub li dawn jinbnew 'il barra mill-breakwater ta' l-Imġarr ġewwa Għawdex ħalli l- komunita` kummerċjali Għawdxija tkun tista' tgawdi mill-fatt li xi vapuri tat-turisti, minbarra l-possibilita` li jankraw fl-inħawi tal-Port il-Kbir, ikollhom iċ-ċans li jankraw ukoll fl-inħawi tal-port ta' l-Imġarr ta' Għawdex.

U għalkemm m'hemm l-ebda paragun f'dak li huwa daqs bejn dan il- port u l-Port il-Kbir, xorta waħda jibqa' wieħed mill-isbaħ portijiet li għandna madwarna.

Dan il-port għandu wkoll l-attrazzjonijiet tiegħu, u nista' ngħid li wara ħafna taqtigħ il-qalb, wara ħafna diffikultajiet f'dak li huwa l-ippjanar tat-terminal, irnexxielna nibnu terminal mingħajr ma nħassru kważi xejn mill-veduta li hemm fil-port ta' l-Imġarr.

Naturalment dawn il-faċilitajiet iridu jkomplu jiġu studjati min-naħa ta' l- awtorita` marittima u l-awtorita` ta' l-ippjanar b'tali mod li nkunu f'qagħda li nużaw dawn il-pylons li jankraw magħhom il-vapuri ġewwa Għawdex.

Irrid ngħid li dawn m'humiex berths imma pylons.

Fil-fatt ġieli jkun hemm okkażjonijiet fejn niġi kkwotat li semmejt erba' berths għal cruise liners f'Għawdex.

Imma dawn m'humiex berths imma pylons, li permezz tagħhom ikun jista' jankra vapur wieħed at one go, possibbilment żewġ vapuri f'daqqa 'il barra mill-port il-Kbir.

Naturalment dawn huma żviluppi li jridu jkomplu jsiru matul iż-żmien li ġej.

Hemm imbagħad ukoll żviluppi oħra ntenzjonati li jsiru fid-diversi breakwaters u mollijiet.

Kważi kważi llum diġa` ġew finalizzati għal kollox l-istudji fuq il-mollijiet u l-breakwaters ħalli mbagħad inkunu nistgħu naraw kif se nagħmlu l-investimenti meħtieġa fuqhom.

Il-mollijiet għandhom bżonn tal-maintenance, imma l-aktar li għandhom bżonn huma l- breakwaters li kważi qatt ma raw maintenance minn meta nbnew!

Wara snin ta' użu saritilhom ammont ta' ħsara li teħtieġ investiment ta' miljuni ta' liri sabiex tissewwa.

Nispera li nkunu f'qagħda li nikkonkludu parti minn dawn l-iżviluppi neċessarji u li jkunu ffinanzjati mill-istess Unjoni Ewropea, bħalma nistenna li t-terminal li baqa' jinbena fiċ-Ċirkewwa ikollna parti minnu li tiġi ffinanzjata mill-Unjoni Ewropea.

B'hekk nassiguraw li l-faċilitajiet mhux inkunu bnejniehom darba u ninsewhom, imma naraw li nkunu f'qagħda li nagħmlu l-aħjar użu possibbli minnhom.

Sur President, aktar qabel għamilt riferenza għad-direttorat tal-portijiet.

Il-portijiet jagħmlu l-handling ta' eluf ta' vapuri kull sena.

Dawn il- vapuri jidħlu direttament fil-portijiet tal-Belt u ta' Marsaxlokk kif ukoll ikun hemm numru ta' vapuri oħra li ma jidħlux fil-portijiet tagħna imma jingħataw s-servizzi li jkollhom bżonn barra mix-xtut tagħna, fil-bunkering areas u f'postijiet oħra.

Dawn il-faċilitajiet ta' l-awtorita` marittima jintużaw bħala sapport u għajnuna għal dawn il-vapuri.

Ta' kull sena nagħmlu mad-9,000 operazzjoni fuq vapuri li jinkludu servizzi fuq vapuri li jġibu l-merkanzija kif ukoll għajnuna oħra li tingħata lill-vapuri sabiex dawn ikunu jistgħu jidħlu u joħorġu mill-portijiet tagħna.

Per eżempju, il- ġimgħa li għaddiet kellna diffikulta` sabiex indaħħlu cruise liner fil-port minħabba l-maltemp, u fil-fatt dan spiċċa ma daħalx fil-port.

Kellna wkoll problemi oħra ta' vapuri minħabba l-maltemp għax, kif nafu, il-Port il-Kbir m'huwiex port faċli sabiex tidħol fih u trid ċerti manuvri.

Jiena kelli diversi okkażjonijiet li nkun fuq vapuri li jkunu deħlin fil- Port il-Kbir u l-manuvra li trid issir sabiex iddaħħal il-vapur fil-port m'hijiex waħda faċli.

Fil-fatt ikollok bżonn ta' l-għajnuna tal-piloti u tat-tugboats.

Ladarba semmejt il-piloti, nixtieq nieħu l-okkażjoni sabiex nagħti l-awguri tiegħi lill-koperattiva tal-piloti għax nhar it-Tlieta li għadda inawgurat l-uffiċċji ġodda tagħha li qegħdin fil-Port il-Kbir.

Li dawn ikollhom uffiċċju suret in-nies minn fejn joperaw huwa importanti ghax dawn huma grupp ta' nies professjonali u jagħmlu l-aħjar tagħhom sabiex il- vapuri li jkunu deħlin fil-portijiet tagħna ma jkollhomx diffikultajiet.

Ikolli nistqarr li minn żmien għal ieħor ikollna diffikultajiet ma' operaturi oħra fil-portijiet tagħna li jippretendu li l-harbour master għandu jawtorizza d-dħul ta' xi vapur li ma jkunx permissibbli minħabba l- maltemp.

Madankollu l-piloti tagħna jafu meta għandhom jissugraw li jdaħħlu vapur fil-port.

Sur President, ġieli kellna okkażjonijiet fejn minħabba l-maltemp ma jħallux lil xi vapur jidħol fil-port għax ikun hemm ir-riskju ta' ħajjet il- passiġġieri kif ukoll ir-riskju fuq ħajjithom.

Għalhekk il-piloti, l- awtorita` marittima u l-harbour master għandhom id-dover li jassiguraw ruħhom li m'hemm l-ebda riskji ħalli mhux noqogħdu nibku wara li ssir xi traġedja.

Matul dawn il-ħmistax għaddejna minn numru ta' traġedji f'pajjiżna, u allura l-awtorita` marittima tagħmel ħilitha kollha sabiex tevita li jkun hemm traġedji.

Sfortunatament xorta waħda jibqa' jkun hemm diffikultajiet u inċidenti, pero` kemm jista' jkun, huwa d-dover tagħna li naraw u nassiguraw ruħna li dawk it-traġedji nnaqqsuhom u nevitawhom.

Id-direttorat tal-portijiet huwa wkoll responsabbli minn numru ta' regolamenti u leġislazzjonijiet li daħlu fis-seħħ.

Dawn ir-regolamenti u leġislazzjonijet għandhom x'jaqsmu b'mod partikolari ma' opri tal-baħar li għandhom ċertu power.

Ovvjament l-għan ta' dawn ir-regolamenti huwa li jassiguraw ukoll is-sigurta`.

Sfortunatament għal darba oħra erġajna smajna b'inċident ieħor fejn fih weġġgħu żewġt aħwa barranin wara li wżaw apparat tal-baħar li kellu high power.

Meta l-gvern idaħħal fis-seħħ regolamenti marbutin ma' l-użu ta' dawn l-opri tal-baħar ma jagħmilhomx b'kapriċċ.

Anzi jagħmilhom għax jaf li jekk dak li jkun m'huwiex trained fuq dawn l-opri tal-baħar, ikun qiegħed jissogra li jkisser u jħarbat l- attivita` tiegħu aktar milli jaqla' xi ħaġa tal-flus minn dik l-attivita` kummerċjali li jkun qiegħed jagħmel.

Sur President, matul dawn l-aħħar sitt xhur id-direttorat tal-merchant shipping kompla jibni fuq dak li kien seħħ matul is-sena finanzjarja li għaddiet.

Kif nafu, pajjiżna għandu waħda mill-akbar bnadar kummerċjali marittimi fid-dinja, u allura ma stajniex nibqgħu f'qagħda li niġu akkużati li aħna xi bandiera ta' konvenjenza.

Pajjiżna ma setax jibqa' fil- pożizzjoni li jiġi akkużat li jifforma parti mill-black list tal-memorandum of understanding ta' Pariġi.

Bażikament dawn huma regolamenti li bihom jiġu ikklasifikati l-vapuri u l-bnadar merkantili internazzjonali.

Għalhekk b'għan preċiż u speċifiku konna ġejna f'dan il-parlament sabiex nagħmlu l- commitment politiku li nbiddlu l-leġislazzjoni marbuta mal-merchant shipping.

Dan għamilnieh sabiex il-leġislazzjoni tagħna - mhux biss fuq il- karta imma anke fil-prattika - tkun waħda that meets the international requirements ta' l-IMO u l-livelli ta' l-Unjoni Ewropea.

Hawnhekk nieħu din l-okkażjoni biex ngħid li permezz ta' l-awtorita` marittima, f'dak li għandu x'jaqsam ma' attivita` kummerċjali marittima internazzjonali, dejjem ibbażajna l-ħidma tagħna fuq l-international maritime organisation.

Fi 15-il ġurnata oħra jerġa' jkollna hawn Malta lis- segretarju ġenerali ta' l-IMO li għal darb'oħra se jkun qiegħed fostna fejn grupp ta' studenti internazzjonali minn xi 20 pajjiż ieħor fid-dinja se jkunu qegħdin jiggradwaw bħala avukati postgraduates fil-liġi marittima internazzjonali.

B'hekk issa se jkollna madwar 400 avukat madwar id-dinja li jkunu ħadu l-edukazzjoni postgraduate tagħhom fl-international maritime law institute ta' pajjiżna.

Dan se jiġri għax il-gvern ta' pajjiżna, bis- sapport ta' l-awtorita` marittima, baqa' jgħin lill-international maritime law institute b'mod li llum dan l-istitut mhux biss għandu s-sapport ta' Malta, tal-gvern u ta' l-awtorita` marittima imma għandu wkoll, b'mod partikolari, is-sapport ta' l-għaqdiet internazzjonali.

Fil-fatt, kull sena l-istitut ikollu battikata biex wieħed jassigura li dawk li jixtiequ jiġu f'pajjiżna jkollhom il-possibilita` li jagħmlu dan.

Matul ix-xhur li għaddew imxejna ħafna.

Nista' ngħid li b'riżultat tal- bidliet leġislattivi u bid-deċiżjonijiet li ħadna f'dan il-parlament u fl- awtorita` marittima kellna numru ta' vapuri li tneħħew mill-istess awtorita` marittima.

Fil-fatt kellna rifjut ta' reġistrazzjoni ta' vapuri li ma kenux jikkwalifikaw għal reġistrazzjoni taħt il-bandiera Maltija minħabba ż-żmien tagħhom u minħabba raġunijiet oħrajn ta' safety.

Fil-fatt dawk il-vapuri kienu s-sors prinċipali ta' problemi li kienu qed jikkawżaw dannu irreparabbli lill-bandiera Maltija, pero` mbagħad is-sena li għaddiet u din is-sena erġajna żidna u qegħdin on the way li nerġgħu nilħqu l-ammont ta' 27 miljun tunnellata li jkunu reġistrati taħt il-bandiera Maltija.

Għadna ma wasalniex hemmhekk, pero` mexjin lejn dik id-direzzjoni u jien m'għandix dubju li s-serjeta` u d-dedikazzjoni ta' l-awtorita` Maltija f'dan ir-rigward se twassal biex ikollna dawn ir-riżultati pożittivi.

Issa nixtieq nagħti daqqa ta' għajn ħafifa lejn il-yachting centres directorate.

Nafu li bażikament għandna żewġ tipi ta' ċentri tal-yachting f'pajjżna li huma amministrati mill-awtorita` marittima.

Qed nirriferi għal dak ta' Ta' Xbiex u dak ta' Għawdex u mbagħad naturalment hemm iċ- ċentri tal-yachting privati.

Id-diffikulta` li għandu l-pajjiż tibqa' li m'għandniex biżżejjed faċilitajiet biex naqdu l-bżonnijiet kollha tan-nies li għandhom opra tal-baħar.

Fil-fatt ħafna huma dawk li jixtiequ li jkollhom berthing facilities f'xi port ta' pajjiżna.

Din il-problema m'hijiex marbuta mal-yachts il-kbar jew ma' yachts jew cabin cruisers aktar elaborati imma hija problema marbuta ma' opri tal-baħar iżgħar fid-daqs.

Tajjeb li wieħed jgħid li llum taħt l-awtorita` marittima għandna reġistrati aktar minn 16,000 opra tal-baħar li fil-fatt kollha, b'xi mod jew ieħor, iridu li jkollhom faċilitajiet ta' berthing u faċilitajiet minn fejn wieħed ikun jista' jniżżel u jtella' l-opra tiegħu, żgħira jew kbira.

Dawn huma diffikultajiet li niltaqgħu magħhom minn żmien għal ieħor.

Minbarra dan għandna r-realta` l-oħra ta' eluf ta' Maltin li bir-raġun kollu jippretendu li għandhom jużaw ix-xtut tagħna għal one hundred and one different uses, pero` b'mod partikolari għandhom il-pretensjoni u d-dritt li jużaw il-bajjiet u x-xtut tagħna għall-għawm.

Għalhekk hemm il-konflitt ma jaqta' xejn bejn il-ħteġijiet ta' min għandu d-dritt li jmur jgħum fil- baħar, kemm jekk huwa Malti kif ukoll jekk huwa turist, u d-dritt ta' dawk li għandhom opra tal-baħar.

Ladarba dawn iħallsu dak li suppost iħallsu ovvjament għandhom jagħmlu użu minn din l-opra tal-baħar.

Pero` diversi nies jużaw il-mollijiet tagħna mhux biex imorru xi dawra huma imma biex permezz ta' l-opri tal-baħar tagħhom jagħtu servizzi lit-turisti kif ukoll lill-Maltin.

Hawnhekk nixtieq nagħmel riferenza żgħira għal dawn l-operaturi ta' l-opri tal-baħar.

Jien nifhem li bniedem li jkun għamel investiment u nefaq eluf kbar ta' liri bir-raġun jippretendi li jkollu l-qligħ xieraq tiegħu.

Pero` hawnhekk irridu nifhmu li kull operatur tal-baħar, b'mod partikolari meta jiġi biex jipprovdi s-servizzi tiegħu, għandu jkun ċert li jagħti t- tagħrif neċessarju biex min ikun se juża l-opri tal-baħar ma jissograx iż- żejjed.

Nixtieq nagħmel riferenza wkoll għad-drittijiet ta' min juża dawn il-bajjiet, u hawnhekk ikun tajjeb li wieħed ifakkar li matul iż-żmien ġew stabbiliti numru sostanzjali ta' l-hekk imsejħa swimmer zones.

Kull sena numru ta' kunsilli lokali jitolbu li jkun hemm jew estensjoni tas-swimmer zones eżistenti jew inkella estensjoni ta' siti differenti li jiġu dikjarati bħala swimmer zones.

Naturalment hawnhekk trid tagħmel evalwazzjoni ta' fejn u kif se tagħlaq biex tagħmel swimmer zone.

Hawnhekk nixtieq nagħmel appell lill-għawwiema, b'mod partikolari lil dawk li jaħsbu li jistgħu jiksru r-regolamenti li huma marbutin mas-swimmer zones stabbiliti.

Nafu li permezz tas-swimmer zones inkunu qegħdin nirrestrinġu l-possibilita` ta' użu ta' l-istess żoni mill-opri tal-baħar, pero` ladarba dawn huma stabbiliti, lil dawk li għandhom opri tal-baħar nitlobhom biex issa li qed noqorbu lejn l-istaġun tas-sajf, ma jkunux huma stess li jesponu ħajjet in-nies għall-periklu.

Naturalment swimmer zone tkun indikata b'mod ċar u jkun jista' jaraha kulħadd.

Fil-fatt, ikollok b'mod ċar fejn ikun hemm swimmer zone u fejn le.

Għalhekk qabel ma nikkonkludi l-introduzzjoni tiegħi rrid nagħmel appell dwar il-ħtieġa li nassiguraw li dak li huwa ta' l-għawwiema nħalluh għall-għawwiema u dak li huwa ta' l-oħrajn inħalluh għall-oħrajn.

Pero` fl-istess ħin, kemm l- għawwiema u kemm l-oħrajn iridu jassiguraw li jkun hemm rispett reċiproku ta' wieħed lejn l-ieħor, inkella nkunu qed ngħaddu minn sogru żejjed li sfortunatament jista' jħalli – bħalma ħalla aktar minn darba fil-passat – vittmi innoċenti.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, illum issorprendejt ruħi għax naħseb li l- poplu Malti u Għawdxi qed jistenna riforma fil-portijiet.

Qed ngħid dan għax matul is-sena tgħidx kemm tanbru fuq ir-riforma fil-portijiet, fuq kif se jorħsu t-tariffi fil-portijiet, kif se jgawdi l-konsumatur u kif se nintlew bix-xogħlijiet.

Ghalhekk bir-raġun li llum din ħallewha low profile.

L-ewwelnett dawn neħħew l-operatur ta' qabel, daħħlu wieħed ġdid u ma nbidel xejn.

Dan mhux jien qed ngħidu imma kulħadd, u kulmin għandu x'jaqsam mal-portijiet jafu dan.

Per eżempju, isiru ħafna wegħdi fil-vojt li ma jinżammu qatt u għandna kumitati li ma jwasslu għalxejn u ma jkun hemm l-ebda riżultat, l-ebda roħs u l-ebda tibdil.

Kollox jibqa' kif kien u kulħadd jgħaffeġ, imma għamilna pakkett!

Neħħejna ċerti piżijiet u tajniehom lil kuntrattur ieħor.

Dik hi r-riforma!

U tant hemm taħwid fir-rati li l-operaturi tal-portijiet qed isejħulhom Malta tax.

Anke l-MMA spiċċat biex tilfet kull kredibilita` fil-qasam li hija stess qed topera.

Per eżempju, ir-regolatur tal-qasam marittimu spiċċa regolatur fuq il-karta biss.

Ġejna mwiegħda bidla fil-prattiċi antiki fil-portijiet, imma baqa' ma sar xejn f'dan ir-rigward.

Issa ġiet imwaqqfa l-kumpannija l-ġdida VGT, imma spiċċajna biex il-poplu Malti u Għawdxi qed jieħu l-piż fuqu għax kellu joħroġ flus għal xi tally clerks li suppost hemm ftehim biex din il-kumpannija tkun responsabbli għalihom, imma issa se tħallas l-MMA minn flus il-poplu Malti!

U issa diġa` qed tagħmel it- telf!

Dawn l-affarijiet ma tantx jawguraw tajjeb.

Għalhekk bir-raġun li l-ministru llum ma tantx jitkellem fuq ir-riforma fil- portijiet.

Hawnhekk nixtieq nirriferi għal gazzetta lokali, li żgur li m'hijiex Laburista, fejn ingħad li "Minister adamant on December solution".

Dan ingħad għax il-ministru kien qal li f'Diċembru kienu se jsolvu l-problema.

Minkejja dan, il-problemi mhux talli ma ssolvewx talli żdiedu u morna għall-agħar!

Dan mhux jien biss ngħidu imma qed tgħidu wkoll l-FOI.

Barra minn hekk, jien se nikkwota minn gazzetta oħra li m'hijiex Laburista, fejn ingħad li: "Port reform delay has gone too far".

Mela llum qed niskopru aktar u aktar kemm dan il-gvern Nazzjonalista qed jaġixxi l-istess f'kull qasam.

Qed iwiegħed u ma jwettaqx, jgħid mod u jsir mod ieħor, jpinġi l-affarijiet sbieħ li se jkollna ġenna ta' l-art, u mbagħad nispiċċaw b'konfużjoni li ma titwemminx!

Għal dan il-gvern ir- riforma fil-portijiet kienet tfisser li tieħu over kumpannija u mbagħad isiru l-affarijiet u jkollna ġenna ta' l-art!

Jien mill-bidu kont ngħid li veru li rridu nbiddlu l-prattiċi, veru li hemm bżonn li l-affarijiet jinbidlu, pero` r-riforma tal-portijiet mhux hemm tieqaf!

Biex verament fil-portijiet tagħna jkollna aktar xogħol, aktar introjtu u aktar nies jaħdmu, irridu nutilizzaw kull rokna tal-portijiet tagħna, imma minn dan kollu m'għamilna xejn.

Peress li aħna ma tantx għandna artijiet, dawk l-artijiet ta' madwar il-port irridu nutilizzawhom b'mod serju.

Per eżempju, art li setgħet intużat b'mod serju hija dik li hemm ħdejn iċ- ċentru marittimu.

Stajna nsibu postijiet oħrajn għall-uffiċini.

Ta' min kienet din l-idea?!

Biex issa spiċċajna li art importanti bħal dik għamilnieha uffiċini, u dawn nofhsom huma vojti!

Dan biex ma nsemmix li issa l-MMA se tibda tagħmel bargaining ħalli tibda tikri.

Ir-rwol ta' l-MMA huwa li tibni l-bini u mbagħad tibda tfittex ħalli tara lil min se tikrih?!

Jew inkella kien hemm xi interessi ta' xi ħadd fl-MMA stess li jsir il- bini ħalli jkollu sehem ukoll fil-borma u mhux veru li dan qagħad jara l- interessi tal-MMA?!

Kif se jikruh issa dak il-bini vojt li hemm hemmhekk?!

Sur President, fir-riforma tal-portijiet mhux parti waħda hemm, għax minbarra li tiżviluppa kull rokna tal-portijiet trid tara li din tiżviluppaha kif għandek tiżviluppaha.

U m'għandekx tiżviluppa fl-interess personali ta' xi ħadd li jara biss kif hu u sħabu se jagħmlu kemxa flus!

Nerġa' ngħid li kienet ġennata li għamlu l-uffiċini hemmhekk.

Kieku hemmhekk ġie żviluppat mod ieħor, il-qasam marittimu kien jagħti aktar kontribut.

L-uffiċini setgħu jiġu żviluppati x'imkien ieħor.

L-oqsma kollha tal-MMA qed niġbruhom flimkien, imma mhux li tiġborhom flimkien jgħodd imma li jaħdmu flimkien.

Qed ngħid dan għax sfortunatament dawn ma jaħdmux flimkien, u jien persważ minn dan.

Tant hu hekk li bejniethom dawn huma kelb u qattus, u mhux billi jiġu jagħtu wieħed x'jifhem li l-affarijiet mexjin sewwa.

Dan m'hu veru xejn!

Sur President, dan l-aħħar għamilt mistoqsija dwar jekk kienx hemm xi ħadd fil-kuritur li kien qed jargumenta fuq il-moll taċ-Ċirkewwa, u fir-risposta qaluli li ma kienx hemm.

Issa jien smajt ir-recording, u nista' ngħid li kien hemm ħafna għajjat, kliem ħażin u xi nies joffendu lil xulxin.

Ta' min jgħid ukoll li kien hemm żewġ persuni għoljin fl-awtorita`.

Jiġifieri jekk dan m'huwiex diżgwid, ma nafx x'inhu!

Dawn huma affarijiet li ma jitwemmnux, u kulħadd jaf li huwa inutli li tipprovaw tingannaw lill-poplu billi tgħidu li l-affarijiet mexjin sew.

Dan m'hu veru xejn, u kulħadd jaf li fl-awtorita` kull qasam huwa għal rasu!

Dan m'għandux ikun.

U hemm nies li huma kapaċi – dawn jistgħu jkunu Nazzjonalisti jew Laburisti - li jaqilgħu fuq rashom għax hemm il-klikek li jagħmlu pjaċiri lil xulxin.

Aktar 'il quddiem insemmi aktar fuq dawn l-affarijiet.

Per eżempju, fil-proġett taċ-Ċirkewwa hemm min qed ibill subgħajh ukoll.

Mela l-poplu Malti qed ibati għax qed joħroġ aktar flus u l-ħbieb tal-ħbieb jibqgħu jgawdu!

Per eżempju, fuq l-ispiża tal-mollijiet taċ-Ċirkewwa u ta' l-Imġarr matul is-snin kien hemm mill-inqas erba' verżjonijiet.

Fl-1999 il- Ministru Zammit Dimech kien qal li l-proġett tal-mollijiet kellu jiġi jiswa inqas minn Lm8 miljuni, fl-2001 il-Ministru Ċensu Galea kien qal li l- proġett tal-mollijiet kellu jiġi jiswa Lm12-il miljun, fl-2002 l-istess ministru kien qal li l-proġett tal-mollijiet kellu jiġi jiswa Lm13-il miljun u fl-2005 l-awtorita` marittima qalet li l-proġett tal-mollijiet ta' l-Imġarr u taċ-Ċirkewwa għandu jiġi jiswa Lm14.5 miljuni!

Imbagħad fl-2006 il-Ministru Ċensu Galea kien iġġustifika ż-żieda fl-ispiża billi qal li meta jkollok tibdil fil-pjanti bilfors li l-ispiża tkun differenti.

Għalhekk f'Ottubru tas-sena l-oħra kont għamilt mistoqsija dwar l-ispejjeż u l-ministru kien qalli li l-ispejjeż huma stmati li jkunu madwar Lm14.55 miljuni.

Kien qal ukoll li għad trid toħroġ it-tender, jiġifieri l-istima ta' Lm14.55 ma kenitx ċara!

Issa llum jien nistaqsi: Veru li l-ispiża tielgħa Lm19-il miljun?

Qed nistaqsi dan biex forsi fl-aħħar jgħiduli eżatt kemm se tkun!

Issa ħalli nsemmi ftit id-dati tat-tlestija ta' dan il-proġett.

Mill-inqas kien hemm tmien verżjonijiet, jekk mhux disgħa!

Mela fl-2001 il-Ministru Galea kien qal li dan il-proġett se jkun lest sa nofs l-2003, fl-2002 l- istess ministru kien qal li se jitlesta fl-2004, f'Lulju ta' l-2004 kien qal li l-proġett kien se jkun ridimensjonat, u f'Awissu tas-sena 2004 il- Ministru Zammit Dimech qal li ma jemminx li l-proġett tal-mollijiet ikun fuq skala li oriġinarjament kien tfassal fuqha.

Fil-11 ta' Settembru ta' l- 2004, il-Prim Ministru Lawrence Gonzi kien qal li parti mill-proġett ta' l- Imġarr f'Għawdex se titlesta fl-2005, waqt li l-parti tal-proġett fiċ- Ċirkewwa se titlesta fis-sena 2006.

Fis-27 ta' Settembru tas-sena 2004 il- Ministru Galea kien qal li m'huwiex f'pożizzjoni li jagħti dettalji preċiżi dwar il-proġett tal-mollijiet taċ-Ċirkewwa u ta' l-Imġarr.

Imbagħad, fis-16 ta' April ta' l-2005 il-Prim Ministru Lawrence Gonzi biddel għal kollox il-verżjoni li kien ta seba' xhur qabel u qal li t- terminal tal-passiġġieri fl-Imġarr Għawdex għandu jitlesta sa l-2006, waqt li x-xogħol fuq it-terminal taċ-Ċirkewwa jibda x'ħin jitlesta x-xogħol fuq it-terminal ta' l-Imġarr.

Fit-12 ta' April ta' l-2006 il-Ministru Galea kien qal li l-miri tad-dati stabbiliti biex ikun lest il-proġett tat- terminal ta' l-Imġarr f'Għawdex qegħdin jintlaħqu u jżid li qatt ma ngħatat data fissa dwar meta se jkun lest il-proġett tal-mollijiet.

Fil-fatt, kellu jħabbar data ġdida dwar meta għandu jitlesta x-xogħol fuq it-terminal ta' l-Imġarr Għawdex f'Marzu tas-sena 2007.

Sur President, Marzu ta' l- 2007 għadda, imma l-proġett huwa lest?!

Issa dan meta nfaqna dawn il-flus kollha!

Xbajna nisimgħu fuq dan il-proġett u l-poplu litteralment huwa mxebba' kemm dan il-gvern se jdum jidħak bih!

Issa smajna li l-vapuri mhux se jkunu jistgħu jaħdmu fit-terminal il-ġdid ta' l-Imġarr għax hemm xi ippjanar ħażin fil-proġett u jaħsbu li jkollhom ibiddlu jew il-bastimenti jew inkella l-proġett.

Jien ma nistax nifhem kif l-MMA tħalli affarijiet bħal dawn isiru meta suppost qed tagħti eżempju kif isiru l-affarijiet u tkun hija stess li tidħol f'dawn il-problemi.

Qalulna wkoll li t-terminal taċ-Ċirkewwa mhux se jkun bħal dak ta' l-Imġarr, u qed jaraw kif jistgħu jużaw xi fondi mill-Unjoni Ewropea biex jinbena dan it- terminal.

Kemm se tħallas minnhom l-awtorita` marittima u minn fejn se jġibu dawn il-flejjes kollha?

Mid-dehra għadna qed ngħixu fiż-żmien ta' money no problem!

Jien nistaqsi lill-ministru biex jgħidilna iswed fuq l- abjad x'inhuma l-pjanijiet konkreti dwar meta se jinfetaħ it-terminal ta' l- Imġarr li suppost kellu jinfetaħ sa l-aħħar ta' Marzu, kif ukoll dak taċ- Ċirkewwa.

U hawn jien nistaqsi: Mela dan mhux proġett wieħed kien?

Jew issa qed naqsmuh u nistennew xi sentejn oħra biex ikollna l-proġett lest?!

Dawn huma affarijiet li ma jitwemmnux!

Minkejja li suppost hemm min jagħti l-eżempju u juri kemm huwa professjonali, qegħdin insibu li l-affarijiet spiċċaw b'dan il-mod.

Id- dati qatt ma nżammu, il-ħin kollu jbiddlu l-proġett, l-ispiża dejjem togħla u l-poplu jħallas!

U min hu responsabbli politikament għal dawn in- nuqqasijiet u min hu responsabbli fl-awtorita` jibqa' għaddej qisu m'hu xejn, basta minn hawn u minn hemm idaħħal il-flus fil-but!

Hekk mexjin l- affarijiet!

Per eżempju, jien illum ħadt gost li saret riferenza għall- vapuri tal-passiġġieri li jmorru Għawdex.

Xi sitt snin ilu kienu daħku bija meta kont għamilt il-proposta biex ħaġa bħal din jikkonsidrawha, imma llum m'għadhomx jidħku bija imma qed jipproponuha wkoll!

Dawk iridu jkunu l- viżjonijiet, u l-affarijiet m'għandhomx isiru bl-addoċċ.

Issa ħalli nsemmi xi ħaġa importanti ħafna li għandha x'taqsam mas- sigurta`.

Kontra qalbi jkolli ngħid li għandna problema serja ta' sigurta` fil-portijiet ta' pajjiżna.

Hemmhekk hemm problemi serji - u jafu bihom - għax ħafna minn dawn il-problemi huma tort ta' min huwa responsabbli fl- awtorita` marittima.

Jafu li qed isiru ċerti affarijiet, jafu li hemm nuqqasijiet kbar u ma jeħdux passi.

Per eżempju, waqt konferenza li saret barra minn Malta fl-2004 il-ministru huwa kkwotat li qal li fejn jidħlu r- regolamenti on port security irridu nimxu ma' l-Unjoni Ewropea u rridu naraw li nkunu ebsin.

Pero` dan mhux bil-paroli biss irridu ngħiduh, imma rridu nwettquh bis-serjeta`.

Niftakar li kien hemm proposta li kienet ilha ġejja minn żmien il-gvern Laburista biex f'dak li għandu x'jaqsam ma' sigurta` jkun hemm amalgamazzjoni bejn l-MMA u d-dipartiment ta' l- avjazzjoni ċivili.

Din kienet ġiet imwiegħda minn dan il-gvern, imma minn dan kollu ma sar xejn.

Imma issa ħalli nsemmi x'inhu jiġri fil-portijiet tagħna f'dak li għandu x'jaqsam ma' sigurta` u xi problemi serji u inkwetanti għandna.

Ħalli nibda mill-yacht marinas.

Fil-yacht marinas tal-Gżira u ta' l-Imsida, li huwa responsabbli għalihom il-gvern, wara s-7.00 p.m. jidħlu yachts baxx baxx min-naħa ta' Marsamxett – dawn ma jkunux rawhom mit-turretta - biex jieħdu d-dawl u l-ilma b'xejn u jħottu dak li għandhom iħottu.

Ħadd ma jirrapporta lill-awtoritajiet li jidħlu dawn il-yachts mingħajr permess.

Dawn ħadd ma jaf bihom u ħadd ma jaf x'qed isir għax hemmhekk ma jkun hemm ħadd!

Din il-ħaġa qed issir regolarment, u dan hu dak li qed jiġri fil- portijiet tagħna.

L-awtorita` marittima taf li fil-yacht marinas hemm telqa kbira, hemm nuqqas kbir ta' sigurta`, ħadd ma jissorvelja xejn, u kollox jinsab mitluq għal riħu.

Għalhekk jien nisfida lil min hu responsabbli biex jgħidli jekk huwiex veru li wara dawk il-ħinijiet ikunx hemm xi ħadd min-naħa ta' l-awtorita`.

Lin-nies neħħewhom minn hemmhekk.

Qabel kienu jirrapportaw lill-Valletta radio bil-VHF u jinformawhom li jkun daħal yacht – din mhux l-ewwel darba li għamiltha jien ukoll, għax ma jarawhx - imma llum x'inhu jiġri?

Xejn!

Illum min jidħol bil-yacht jaf fi x'ħin għandu jidħol fil-yacht marina ħalli jieħu d-dawl u l-ilma b'xejn, imbagħad jerġgħu jitilqu filgħodu kmieni.

Din x'serjeta` hi?!

Dawn huma affarijiet tal-biki!

Issa nixtieq insemmi wkoll lil dawk in-nies li jiġu hawn Malta bil-yacht, jibqgħu hawnhekk u jġiegħlu lil ħaddieħor jagħmel l-istess.

Pero` ta' min jgħid li l-yacht marina tinsab f'sitwazzjoni tal-biki.

Hemm ħmieġ kbir, tkissir u telqa.

Il-pompi tat-tifi tan-nar f'każ ta' emerġenza ma jaħdmux, fire extinguishers misruqin, il-kaxxi fejn ikun hemm il-fire extinguishers u affarijiet ta' security huma mkissrin, u kaxxi tad-dawl imkissrin u mqaċċtin!

Forsi hawnhekk ikun hawn min jaħseb li qed nesaġera, imma aktar 'il quddiem se npoġġi xi ritratti fuq il-mejda tal-Kamra li juru dan kollu li qed insemmi.

Dawn huma affarijiet tal-mistħija!

Per eżempju, it-toilets u x-showers li jintużaw mis-sidien tal-yachts li jiġu Malta kif ukoll il- bibien tagħhom huma mkissrin.

Fil-latrina jkun hemm l-urina ma' barra u taħt is-sink li hemm fl-uffiċini, u fejn ikun hemm id-drain, issib xi barmil!

Wieħed jista' jara wkoll skart u ħmieġ kbir fejn jinġabar iż-żejt.

Kif irridu nattiraw it-turiżmu?!

Jew inkella hemm xi skop biex inkissru l- yacht marinas, u bl-iskuża tal-privatizzazzjoni dawn nagħtuhom lil xi ħadd tal-qalba bi ftit flus?!

B'dawn l-affarijiet qed nagħmlu ħsara kbira lil pajjiżna.

Kif għedt aktar qabel, jien se nqiegħed xi ritratti fuq il-mejda tal-Kamra, u nissuġġerixxi lill-press biex titlob il-permess ħalli dawn tkun tista' tarahom.

Din hija sitwazzjoni tal-biki, u mbagħad niġu hawnhekk u noqogħdu niftaħru!

Ara jekk jafx bihom il-poplu Malti u Għawdxi dawn il-ħneżrijiet kbar li qed isiru!

Illum semma wkoll li hemm ħafna yachts qed jistennew biex jagħtuhom il- berths.

Imma jistenna skond min ikun l-individwu, għax hemm advisor mal- Malta Maritime Authority li kien qiegħed fuq berth temporanju u issa ħa waħda permanenti.

Meta għamilt domanda parlamentari fejn staqsejt min jagħtihom il-ministru lagħabha tal-fidil u qal li ma jafx li hemm wieħed mill-advisors ta' l-awtorita` li kien qiegħed fuq berth temporanju u issa qabeż għall-permanenti.

Dan qabeż xi 600.

Nista' nagħtik ismu wkoll jekk ma tridx temmen.

Hekk isiru l-affarijiet fejn jidħlu tal-qalba.

Issa se nsemmi fatt ieħor li huwa theddida fejn tidħol is-sigurta` tal- kosta u l-portijiet tagħna.

Fil-ġurnal "The Malta Independent" il-ministru kiteb artikolu ntitolat "Driving substandard shipping out", u fil-gazzetta "In-Nazzjon" fl-artikolu "Meħtieġa responsabbilta` akbar fis-sigurta` tal- baħar" ġie rrapportat li: "Fl-intervent tiegħu matul il-konferenza l- Ministru Ċensu Galea qal li l-laqgħa tal-ministri qed tibgħat messaġġ politiku internazzjonali qawwi li l-bastimenti ta' livell baxx huma ta' theddida serja fl-industrija tal-baħar.

Il-gvern Malti jiddikjara u qed jipprattika konċett ta' tbaħħir ta' kwalita` fuq linji rikjesti mill- organizzazzjoni marittima internazzjonali biex jinkoraġġixxi u jiffaċilita l-adozzjoni ġenerali ta' l-ogħla livell fi kwestjonijiet li jikkonċernaw is- sigurta` marittima kif ukoll il-prevenzjoni u l-kontroll tat-tniġġis fil- baħar mill-bastimenti".

Sur President, tgħidx kemm konna niftaħru f'dan il-parlament li mhux qed nirreġistraw bastimenti 'l fuq minn 25 sena, imma issa f'daqqa waħda qed nirreġistraw dawk il-bastimenti.

Mistoqsija parlamentari li għamilt jien kienet tgħid: "Jista' l-Ministru jgħid għaliex qed jiġu reġistrati vapuri jew tankers li għandhom 'il fuq minn 25 sena?"

Mela l-ewwel għamlu kruċjata biex ma nirreġistrawx bastimenti ta' 'l fuq minn 25 sena u qagħdu jiftaħru biha, u issa fir-risposta għal dik il-mistoqsija qal hekk: "Jien informat li hija prattika ta' l-awtorita` marittima ta' Malta li tirreġistra vapuri ta' mhux iktar minn 25 sena.

Madanakollu jeżistu ċirkostanzi fejn sidien li għandhom diversi bastimenti oħra li diġa` jtajru jew se jtajru l- bandiera Maltija, kien ikollhom ifittxu bandiera oħra sabiex jirreġistraw bastimenti tagħhom ta' l-eta` ta' 25 sena jew iktar.

Għaldaqstant f'każijiet bħal dawn l-awtorita` tikkonsidra l-possibilta` li tirreġistra vapuri ta' l-eta` ta' 25 sena jew aktar.

Dawn il-konsiderazzjonijiet bl- ebda mod ma jnaqqsu mill-kontrolli meħtieġa.

Fil-fatt l-awtorita` dejjem issostni sistema fejn bastimenti ta' 25 sena jew iktar ikunu soġġetti għal spezzjonijiet riġidi saħansitra qabel ma dawn jiġu aċċettati għar- reġistrazzjoni."

Kulħadd jaf li l-verita` hi li meta jmorru biex jirreġistraw bastimenti ta' 25 sena u iktar min hu responsabbli mir-reġistrazzjoni tal-bastimenti jirrifjuta.

Meta jmorru għand l-aġenti dawn jiġu reġistrati.

Dan mhux jien qed ngħidu, l-aġenti kollha qed jgħiduh.

Dik hi l-verita`.

Ħokkli dahri ħalli nħokklok dahrek!

L-awtorita` marittima jafuha, iċ-chairman jafha, imma mid-dehra għandu l-faħam miblul għax ma ħax passi kontrieha.

Jaf b'dan li qed ngħid jien għax l-aġenti qalulu, u mhux wieħed jew tnejn qalulu.

Immur jien biex nirreġistra għand aġent u ma jirreġistrahulix, u mbagħad ngħaddih lill-ħabiba ta' xi ħadd u tirreġistrahuli!

Iċ-chairman jaf, u jekk tiġri diżgrazzja għandu r-responsabbilta`.

Hekk qed jiġri, u l- aġenti kollha jafu!

Ħadd ma ċaħad din il-verita` li qed ngħid jien.

Din hija r-realta`.

Filli konna qed niftaħru li ma nirreġistrawx bastimenti li għandhom 'il fuq minn 25 sena, u f'daqqa waħda bdejna nirreġistrawhom għax imorru għand xi ħadd partikolari!

Meta jkun aġent ieħor ma jirreġistrahomx.

Għalhekk dik l-aġenzija jkollha ħafna bastimenti x'tirreġistra għax trid tmur għandha bilfors biex tirreġistrahomlok.

Ħaddieħor ma jirreġistrahomx dawk it-tip ta' bastimenti!

Sur President, bastimenti bħal dawn ikollhom nuqqasijiet kbar li jkunu theddida għall-portijiet tagħna.

Jekk xi ħadd qed jaħseb li jien qed nivvinta li dawn il-bastimenti jkollhom nuqqasijiet kbar u li ma jsir xejn dwarhom, nitolbu jisma' x'tgħid din l-ittra mill-Malta Maritime Authority tas-17 ta' April ta' din is-sena.

M'iniex se nsemmi l-isem tal-bastiment.

Din tgħid hekk:

"A copy of the ship's safety inspection report has been lodged with the master of the vessel.

Your office is requested to confirm rectification of the GMDSS printer prior to commencement of operation.

A copy of the service report is to be submitted to this office.

Also within one month, rectification of all other items listed hereunder.

Please also revert with your detailed comments on each item identified during the captioned inspection and measures adopted to prevent re- occurrence.".

Dan xorta baqa' jaħdem dan il-bastiment.

Trid insemmilek kemm hawn affarijiet imsemmija?

Hawn 35 item.

Ħalli nsemmi xi ħaġa minnhom li hija serjissima.

Crew members are to be familiar with GMDDS operations.

F'każ ta' emerġenza dawn iridu jkunu jafu x'għandhom jagħmlu.

Imma dawn lanqas jafu!

Ħalli nibda nsemmi l-lista li hawn.

Railings port and starboard to repair.

Fore peak ladder lower end to fix.

Bowsing in tackles for both lifeboats to be provided.

Plug position on lifeboats to be marked.

Imbagħad hemm fuq is-seamen Wadi El Jaber Safa and Agib Hazim are to be in possession of a Tanker Familiarization Training certificate ukoll.

Fire doors are not to be blocked open.

Weather tight doors and hatches seals to repair.

Medical locker expired medicines to be renewed.

Fire and solas training manuals are to be available in crew's mess. ventilation of crew's toilet to repair, u ħafna difetti oħra.

Jekk noqgħod insemmihom lanqas nispiċċa tant kemm hawn!

Dan issa ġara!

Fis-17 ta' April intbagħtet din l- ittra, mhux xi 20 sena ilu!

Dawn il-bastimenti huma reġistrati u jbaħħru b'detriment u periklu għall-portijiet tagħna u għal pajjiżna.

Din hija xi ħaġa tal-biki.

Ma nistgħux inħallu dawn l-affarijiet isiru!

Imma l-agħar waħda u l-iktar ħaġa li hija theddida veru għas-sigurta` tal- portijiet tagħna hija l-mod kif dawn il-bastimenti qed jiġu mmaniġġjati.

Fl-aħħar tas-sena l-oħra ħareġ bastiment minn port min-naħa ta' isfel ta' Malta u baqa' dieħel l-art.

Kienu fis-sakra, imma kollox baqa' mistur mill- MMA.

Ftit iktar minn sena ilu bastiment ieħor baqa' dieħel fil-fish farm, imma dan baqa' mistur ukoll.

Għaliex ġraw dawn l-affarijiet?

L-MMA taf kemm qed isiru abbużi minn baħħara mhux ikkwalifikati b'mod speċjali minn cadets li jiġu minn Georgia, li lanqas jafu fejn hi l-poppa u l-pruwa tal- bastiment, u fi żmien sitt xhur dawn imorru Georgia u jiġu lura bħala chief officer!

Dawn affarijiet tal-biki u tal-mistħija!

Qegħdin fil-periklu għax ħafna minnhom qed iħaddmu tankers taż-żejt.

F'din is-sitwazzjoni qegħdin!

Jien xbajt nisma' b'każi bħal dawn u l-maritime authority ma tisma' xejn u ma tkun taf b'xejn!

Din hija theddida serja għall-kosta tagħna.

Ħafna minnhom dawn qed jaħdmu fuq bastimenti li jtajru bandiera Maltija.

Apparti minn dan, hemm il-logħba li jgħidu li huma offshore biex ma jħallsux t-taxxa u fuq l-istess bastiment il-ħaddiema Maltin u oħrajn ikunu meqjusa bħala ħaddiema normali, qishom qed jaħdmu fuq l-art.

Din x'taħwida hi?

Serjeta` ta' xejn u safety ta' xejn!

Is-sitwazzjoni tal-biki!

Imbagħad peress li jħallsuhom bi ftit flus, dawk jirranġaw ma' xi ħadd fl- awtorita` marittima biex iħalluhom jidħlu, biex jiġi endorsed iċ-ċertifikat bil-periklu kollu li tista' tiġri xi diżgrazzja kbira għall-kosta tagħna.

Dawk jibqgħu għaddejjin, u l-Maltin li huma kapaċi, kwalifikati u b'esperjenza jaqilgħu fuq rashom, jaraw kif jagħmlu biex itajruhom ħalli jdaħħlu lil dawn il-barranin li mhumiex kwalifikati.

Nerġa' ntenni li mhumiex kwalifikati u lanqas għandhom is-sea experience.

Praspura wara l- oħra nisimgħu fuq dawn il-bastimenti, u jibqgħu misturin!

Aħna suppost nipproteġu lill-baħħara Maltin.

Għalfejn noqogħdu niftaħru bl- iskola marittima meta mbagħad qed insibu li qed iqaċċtu lill-Maltin minn kullimkien u jdaħħlu nies mhux kwalifikati, li ħadd ma jridhom, biex iħallsuhom bi ftit liri?

Il-kumpanniji mhux qed jaraw li jkollhom servizz tajjeb u li jkollhom safety, imma qed iħaddmu n-nies b'mod degradanti, b'numru ta' sigħat u b'kondizzjonijiet li ma jitwemmnux.

Dawn l-affarijiet ma jistgħux jiġu aċċettati.

Hawn nitlob lill-occupational health and safety authority biex tmur ħalli tara eżatt kif inhi s-sitwazzjoni fuq dawn il- bastimenti, b'mod speċjali dawk li jagħmlu l-bunkering.

Meta jkun hemm xi ħadd mill-crew Malti, jekk isibulu l-bieba tat-tank miftuħa, jagħmlulu plejtu biex taparsi juruh li qed jagħmlu l-affarijiet sew.

Imma lista bħal dik, ta' 35 ħaġa li fiha xi nuqqas, dik tibqa' għaddejja għaliex ma tkunx Malti!

M'għandhomx jgħaddu, lanqas jekk ikunu Maltin, l-ebda waħda.

Imma qed ngħid dan biex nuri f'liema sitwazzjoni ninsabu u dawn l-affarijiet li qed insemmi nista' nġib il-provi tagħhom!

Ma nistgħux inħalluhom sejrin dawn l-affarijiet!

Sfortunatament il-poplu Malti u Għawdxi ma jkunx jaf x'inhu jiġri għax dawn huma affarijiet li jkunu jafuhom dawk li jkunu involuti direttament.

Il-bqija taf meta ssir taf bihom?

Meta tiġri xi diżgrazzja, jekk issir taf bihom, għax bħalma semmejt, dak li ħareġ u baqa' dieħel l-art għax marlu t-tmun, u l-ieħor li baqa' dieħel fil-fish farm għax raqad minħabba l-kondizzjonijiet ta' xogħol li għandu, dawk ma smajniex dwarhom u dwar każijiet oħra li kien hemm!!

Dawk ma jissemmewx!

Dik hija theddida serja wkoll għall-portijiet tagħna.

Iżda l-ikbar theddida li kulħadd huwa konxju li pajjiżna qiegħed f'riskju kbir tagħha hija t-tniġġis taż-żejt.

Il-ministru stess kemm-il darba qal li t-tniġġis taż-żejt huwa riskju kbir għal pajjiżna.

Noqogħdu niftaħru li għandna s-civil protection, li għandna l-maritime authority, imma x'inhi verament is-sitwazzjoni?

Tal-biki!

Is-civil protection kienu ġabu mijiet ta' eluf ta' liri f'pompi u affarijiet hekk, imma llum kollox huwa ġġammjat!

Allaħares ikollna xi diżgrazzja għax jekk niġu bżonnhom ma jaħdmux!

Ħadd ma jsemmihom dawn l-affarijiet.

Meta aħna konna fil-gvern konna tajna prijorita` lill-qasam marittimu minħabba t-tniġġis.

Infatti konna ppjanajna biex nagħmlu sezzjoni apposta u konna għamilna contingency plan.

Ġibna dawk l-opri tal-baħar apposta biex jekk ikollna xi diżgrazzja bħal din aħna nkunu nistgħu nilqgħulha.

Imma x'inhu jiġri issa?

Il-gvern jiftaħar li kollox miexi sew, imma jien nistieden lill-MMA jgħidulna jekk dak li qed ngħid jien huwiex veru!

Nitlobhom imorru jiftħu l-containers tas- civil protection quddiem il-pubbliku u juruna jekk il-pompi humiex veru ġġammjati.

Juruna l-affarijiet kollha tal-fire section li hemm fil- marinas.

Għandhom jagħmlu open day u juru dawn l-affarijiet ħalli l-poplu Malti jkun jaf x'hemm, mhux bil-paroli imma bil-fatti.

Sur President, jien kont semmejt li kien hemm vetturi li kienu qalbulhom il- makna minn petrol għal diesel.

Inti għamilt rapport, imma fir-rapport m'għedtlix li ma kenitx inġiebet quotation mingħand ħaddieħor.

L-individwu mar fejn kien isewwi l-karozza hu, u ma kienx hemm quotation mingħand ħaddieħor.

Imma apparti dik, kien hemm il-każ tal-karozza ta' konsulent mal-maritime authority li tiswa Lm20,000.

It-tifel tiegħu kien qed isuqha fis-sakra u kissirha, u tawh karozza oħra.

Ma nafx x'sar minnha l-karozza l- oħra.

Għandi r-ritratt tagħha li nagħtihulkom ukoll.

Din mhux minn flus il- poplu?!

Ma jimpurtax, basta tkun wieħed tal-klikka!

Illum reġgħu ssemmew il-proġetti ta' l-Unjoni Ewropea.

Kemm se ndumu niftaħru bihom!

Imma jien nistaqsi lill-ministru biex isemmili wieħed biss li tlesta u li l-pajjiż qed igawdu minnu, għax safejn naf jien ħlief problemi ma nqalgħux.

Proġett wieħed wara l-ieħor ifalli, tenders jerġgħu joħorġu, falliment wieħed wara l-ieħor.

Jien nistaqsi lill-MMA kemm tiflaħ tħallas għal dawn il-proġetti.

Hawn irrid infakkar li dawn il-proġetti mhux qed jitħallsu kollha mill- Unjoni Ewropea għax hemm persentaġġ minnhom qed jitħallas mill-poplu Malti.

M'hemmx ippjanar serju!

Nixtieq nistaqsi wkoll x'qed jiġri fuq il-proġetti Vessel Traffic Management and Information System (VTMIS) u Vessel Testing System (VTS) għax qed ikun hemm kollox moħbi.

Daħħalna nies ġodda u tajniehom it-taħriġ.

Għalhekk nistaqsi kemm se niffrankaw minn dawn is-sistemi u x'kordinament qed ikollna.

Imlejna Malta u Għawdex bir-radars u ħadd ma jafx x'qed jiġri.

Xi ħaġa li suppost tkun pożittiva qed tispiċċa midfuna u minsija.

Suppost li din is-sistema kellha tibda taħdem minn Jannar.

Jistgħu jgħidulna kif qed taħdem eżatt, għax minkejja dawn ir-radars kollha, ħadd ma jaf x'inhu jiġri?!

Kulħadd dieħel u ħiereġ u jagħmel li jrid!

Nerġa' ngħid u nisfidakom tmorru l-yacht marina wara s-7.00 ta' filgħaxija u tarawhom deħlin u ħerġin!

Għall-ewwel ma ridtx nemmen u allura mort jien biex nara b'għajnejja, għax kieku ma kontx nitkellem.

Ħadd ma kien hemm, u m'hu qed ikun hemm ħadd.

Qed jiġu jħottu u jgħabbu mingħajr ma jkellimhom ħadd!

Saħansitra darba minnhom anke żiemel ġabu b'yacht.

Żiemel, mhux ċajt!

Qed tidħak għax taf, għax issemmiet, u mhux darba ssemmiet!

U għalhekk tidħku, għax forsi jkun ta' xi ħadd ta' ġewwa.

Probabbilment ta' ġewwa kien!

Din hi s-sitwazzjoni li jinsabu fiha l-portijiet tagħna!

Kif kont qed ngħid, is-soltu tgħidx kemm idoqqu trombi fuq ir-riforma fil- portijiet, imma llum żammew low profile għax l-affarijiet mhux kif qalu.

Il-poplu Malti ma gawda xejn għadu.

Ma raħsulux l-affarijiet, anzi hemm konfużjoni.

(Interruzzjonijiet) Huma jgħidu li qed issir ir-riforma, jgħidu biss.

Imma llum ma tantx semmewha, insewha!

Is-sitwazzjoni hija dik li hi llum.

L-awtorita` marittima qiegħda fi stat diżastruż bħalma qiegħed fih il-pajjiż.

Nerġa' ngħid li mhux billi noqogħdu niftaħru, niġu ndoqqu t- trombi u ngħidu li l-affarijiet mexjin sew u li l-maritime authority qed tieħu l-affarijiet bis-serjeta`, u mbagħad meta niġu għall-fatti nindunaw f'liema sitwazzjoni jinsabu l-portijiet tagħna u f'liema sitwazzjoni jinsabu l-proġetti li hija responsabbli minnhom l-awtorita` marittima!

Jidher ċar li kien hemm proġetti li ma kellhomx isiru, imma intnefqu ħafna flus biex xi ħadd minn tal-klikka jbill subgħajh!

Tal-klikka kollha jbillu subgħajhom!

Dik hija s-sitwazzjoni, u mbagħad jpinġu li l-affarijiet mexjin sew!

Il-yacht marina qed ikissruha biex imbagħad jagħtuha lil xi ħadd bażużlu!

M'hemmx triq oħra, għax kif jista' jkun tħalliha f'dik is- sitwazzjoni tal-biki?!

Sur President, jien qed nistenna li issa jgħidulna speċifikament kemm se jiswa l-proġett taċ-Ċirkewwa, jekk hux se jiġi jiswa Lm19-il miljun, jew viċin, ħalli l-poplu Malti jkun jaf.

Wara kollox minn but il-poplu Malti ġejjin dawk il-flus!

L-aħħar ħaġa li rrid nitlob minn qalbi hija biex il- gvern jagħti kas dawk in-nies kapaċi li hemm fil-maritime authority, nies kwalifikati, hu x'inhu l-kulur politiku tagħhom.

Dawk huma nies li kapaċi jġibu 'l quddiem il-qasam marittimu u verament jistgħu jġibu 'l quddiem lil pajjiżna.

Qegħdin tagħtuhom bis-sieq!

Ma nafx għalfejn qegħdin tagħtuhom bis-sieq biex jibqgħu jirrenjaw erbgħa min-nies!

Din is-sitwazzjoni ma tistax tibqa' sejra, u l-partit Laburista jwiegħed li kulmin għandu rieda tajba, kulmin hu kapaċi, hemm postu fil-maritime authority u se jsib min jgħinu biex jaħdem għal qalbu ħalli l-portijiet tagħna verament ikunu portijiet li jagħmlu ġieħ mhux lil pajjiżna biss, imma lill-Mediterran kollu bil-mod kif jimxu l-portijiet u bil-mod kif jaġixxi min imexxihom.

Mr Speaker, nitlob il-permess tal-Kamra biex inqiegħed fuq il-mejda tal- Kamra d-dokumenti li semmejt.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Ħamsa u tletin ritratt li juru l-istat li jinsabu fihom diversi postijiet li jaqgħu taħt l-amministrazzjoni ta' l-Awtorita' Marittima ta' Malta.

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Jose' Herrera.

ONOR.

JOSE' HERRERA: Kif inħobb nagħmel is-soltu meta nitkellem fuq l- estimi, qabel ma nidħol fis-sustanza tas-suġġett nixtieq nagħmel xi osservazzjonijiet dwar l-estimi nfushom.

L-iskop li wieħed jeżamina l- estimi huwa biex jara jekk il-parlament għandux jivvota favur dak propost mill-ministru biex din l-awtorita` tkun tista' tiffunzjona.

Fil-fatt hemm ftit awtoritajiet li niddibattu l-estimi tagħhom fil-parlament.

Is-soltu niddibattu biss id-dekasteri rispettivi tad-diversi ministeri u l- awtoritajiet u l-entijiet l-oħra governattivi jkunu jiffunzjonaw fi ħdan ministeru partikolari, u allura l-finanzjament jittieħed mill-istess ministeru.

Pero` hemm ċerti entijiet li tant huma importanti li l- parlament iħoss li għandu jżomm il-kontroll fuq dawk l-estimi.

Waħda minn dawn l-awtoritajiet hija l-awtorita` marittima li matul iż- żmien, fl-opinjoni umli tiegħi, evolviet forsi fl-iktar enti governattiva importanti.

Din l-awtorita` ma tantx ilha teżisti, forsi ilha teżisti għal dawn l-aħħar 18-il sena jew 20 sena, tiffunzjona tramite tliet direttorati separati, kull wieħed minnhom b'funzjonijiet ben deskritti, u matul iż- żmien l-importanza tagħha dejjem qed tikber.

Malta hija pajjiż marittimu, u allura suġġett li għandu x'jaqsam mal-marittimu huwa suġġett indispensabbli għall-ekonomija tagħna.

Għalhekk huwa importanti li l-parlament iżomm ir- riedni f'idejh ta' l-estimi ta' awtorita` bħal din.

Bħas-soltu nagħti daqqa t'għajn żgħira lejn ċerti kwestjonijiet jew ċerti rqaqat fl-estimi relattivi u nistaqsi xi domandi u nesprimi xi riżervi tiegħi.

Dan huwa l- mument li wieħed jiddiskuti fuq kwestjonijiet bħal dawn.

Kif dejjem ngħid – u dan ngħidu mhux biss meta niġi niddibatti dwar l- estimi ta' din l-awtorita`, imma anke meta meta niddibatti dwar estimi oħra – ħafna drabi, bid-dovut rispett lil min iħejji dawn l-estimi, ma jkunx preċiż, anzi jkun 'il bogħod ħafna mill-preċiżjoni.

Dan huwa inkwetanti, għax jekk il-parlament ma jkollux stampa ċara ta' dak li hu proġettat li għandu jiġri, ta' dak li kien proġettat li kellu jsir u ta' dak li hu attwali, il-parlament ma jistax jikkontrolla l-estimi u n-nefqa.

Is-sena l-oħra kelli opportunita` li nikkritika dan is-suġġett b'ċerta feroċita`, pero` l-iskuża li ngħatat kienet li ġiet introdotta sistema ġdida ta' konteġġjar minħabba xi regolamenti, u allura kien hemm dawk l-iżbalji.

Pero` din hija t-tieni sena bis-sistema ta' awditjar updated, u allura wieħed kien jippretendi li nkunu iktar preċiżi.

M'hemmx xi volum kbir ta' estimi, hemm xi seba' paġni dwar l-estimates of revenue and expenditure, u wieħed malajr idawwar il-paġni u jara x'riżervi hemm.

Fl-ewwel paġna naraw, per eżempju, li s-sena l-oħra kien hemm proġettat li din is-sena suppost kien se jkollna telf sostanzjali ta' Lm1.7 miljun meta fil-fatt kellna surplus ta' Lm101,000.

Jiġifieri l-estimi qegħdin żmerċ b'Lm1.85 miljun.

Mhux qegħdin nitkellmu fuq il-ministeru tat-trasport jew il-ministeru ta' l-edukazzjoni fejn għandek budget ta' Lm40 miljun, Lm50 miljun, Lm60 miljun, imma qegħdin nitkellmu fuq enti governattiva jew aġenzija governattiva li għandha budget ta' Lm3 miljuni, Lm4 miljuni jew Lm5 miljuni.

Allura jekk tmur żmerċ b'Lm1.85 miljun naturalment huwa żball kbir.

Is-sena l-oħra kelli raġun ngħid li ma kontx qiegħed f'pożizzjoni li nanalizza sew l-estimi, u ma kontx f'pożizzjoni li nagħti l-kontribut tiegħi għax l-estimi ma kontx qed nemminhom.

Din is-sena ġejna hawnhekk u qed ningħata raġun, għax morna żmerċ bi kważi Lm2 miljuni.

Hemm ħaġa oħra li dejqitni.

Ladarba għamilna daqshekk qligħ, kif ma kellniex appropriation xejn lill-gvern?

Hemm ministeri li jikkontribwixxu, hemm ministeri li jieħdu, hemm dawk li jkollhom deficit, hemm dawk li jkollhom surplus, u f'dan kellna surplus, pero` appropriation lill-gvern ma kellniex.

Kif ilmenta l-Onor.

Joe Mizzi b'ċerta feroċita` - u għamel sew fl-opinjoni tiegħi - hemm ċerti konsulenzi żejda u hemm sparpaljar ta' flus.

Jien se nitkellem fuq figuri, u jkolli ngħid li naqbel miegħu perfettament li hemm sparpaljar kbir ta' flus fit-treġija ta' din l-aġenzija.

Meta qegħdin nitkellmu fuq kumpannija li għamlet surplus ta' Lm100,000 - qegħdin nitkellmu fuq ammont żgħir - wieħed kien jimmaġina li l-operating expenses jiġu minimizzati.

Pero` s-sena l-oħra kien hemm stmat li dawn l-operating expenses se jkunu Lm1.6 miljun, u s-sena l-oħra għedt li konna qegħdin nagħmlu forecast żbaljat biex imbagħad ikollna s-surplus biex naħdmu.

U hekk hu, għax l-actual expenditure kienet ta' Lm1.147 miljun.

Jiġifieri morna żmerċ b'Lm0.5 miljun f'operating expenses.

Mela qgħadna attenti d- doppju, irriżervajna ħafna flus extra biex jekk din is-sena niġu u nisparpaljaw, ngħidu li kellna forecast ta' Lm1.6 miljun!

Meta qed ngħidu Lm1.1 miljun bħala operating expenses diġa` huma ħafna meta tikkomparahom ma' x'tiswa din l-enti.

Pero` din is-sena qegħdin nerġgħu nagħmlu forecast għas-sena d-dieħla ta' operating expenses ta' kważi l-istess ammont, jiġifieri ta' kważi Lm1.6 miljun.

L-istess argument li kont qajjimt is- sena l-oħra nerġa' nqajmu din is-sena.

Hemm ħaġa oħra li tinkwetani.

Iktar 'il quddiem meta se naqra l-annual report of activities se jirriżultali li għal dawk li huma yachting activities, jiġifieri berthing, attrezzajna iktar berths, attrezzajna iktar pontoons u t-talba hija dejjem akbar.

Qegħdin ukoll nipproġettaw sabiex inkabbru din it-tip ta' attivita' kummerċjali anke fil-gżira Għawdxija.

Allura suppost li l-yachting f'Malta hija industrija li qiegħda tiffjorixxi u li fiha sejrin 'il quddiem ħafna.

Hekk suppost!

Meta naraw l-estimi tas- sena l-oħra nsibu li kellna forecast ta' kważi Lm600,000 bħala ntrojtu, imma mbagħad l-actual kien ħafna inqas minn hekk.

Fil-fatt is-somma kienet ta' Lm430,000.

Din is-sena, minkejja li żidna l-berthings, il-pontoons u anke żidna xi ftit it-tariffi, il-forecast naqqasnieh minflok ma żidnieh.

Mela suppost li s-sena d-dieħla se mmorru aħjar għax għandna aktar berths, u ġejna niftaħru fuq kemm hawn nies li jridu jiġu bil-yachts tagħhom hawnhekk u ħsibna anke għas-super yachts!

Imma mbagħad il-forecast huwa ta' kważi Lm130,000 inqas mill-forecast tas-sena l-oħra!

Din hija xi ħaġa li ma nistax nifhimha.

Ma nistax nifhem kif tkabbar l-investiment u l-industrija biex imbagħad il-forecast li tagħmel, minflok ma jkun aktar, ikun inqas minn dak li kellek is-sena ta' qabel!

Ikolli ngħid li dan it-tip ta' forecast qiegħed jinkwetani.

Sur President, punt ieħor li xtaqt insemmi huwa fuq il-kwestjoni ta' l- uffiċini l-ġodda.

Hawnhekk se nerġa' insemmi dak li qal l-Onor.

Joe Mizzi fuq il-kwestjoni ta' l-isparpaljar tal-flus.

Proprju fl-aħħar paġna ta' l- estimi qiegħed jiġi stmat li għal din is-sena, in-nefqa f'buildings, f'office furniture and equipment se tkun ta' Lm2,170,000.

Jekk, per eżempju, tħares lejn l-impairment of fixed assets tinduna kif hawnhekk ukoll morna żmerċ għax il-valur tal-fixed assets huwa baxx ħafna.

Mela allura għandek kumpannija li qiegħda tiġġenera surplus ta' Lm100,000.

Huwa minnu li din il-kumpannija għandha surplus, imma xorta waħda l-attivitajiet l-oħra huma under the Lm4 or Lm5 million bracket.

Issa din il-kumpannija diġa' għandha l-uffiċini tagħha, pero' f'daqqa waħda issa se tinvesti f'uffiċini ġodda li se jiġu jiswew 'il fuq minn Lm2 miljuni.

Din is-somma hija kważi daqs nofs il-valur ta' l-attivita' kummerċjali kollha tagħha.

Għalhekk għandu raġun l-Onor.

Joe Mizzi meta qalilna li f'din l-aġenzija hemm l-isparpaljar tal-flus.

Li kieku għandek ir-roads department li qiegħed jagħmel investiment ta' Lm40 jew Lm50 miljun u mbagħad jonfoq Lm2 miljuni, wieħed jifhimha.

Imma jekk jien għandi ħanut tal-grocer li minnu qiegħed naqla' Lm20,000 fis-sena u mmur ninvesti f'uffiċini ġodda li jiswew Lm20,000, ma naħsibx li nkun qiegħed nagħmel xi ħaġa sensata.

U dan lanqas huwa xi nvestiment infrastrutturali jew xi nvestiment f'reklami għal Malta.

Dan l-investiment m'huwiex qiegħed isir biex ikollna aktar pontoons, imma huwa nvestiment kapitali ta' aktar minn Lm2 miljuni f'office equipment, furniture and buildings!

Dawn huma kwestjonijiet ta' pura amministrazzjoni.

Hawnhekk ikolli ngħid li għandi r- riservi tiegħi fuq kemm dawn l-affarijiet qegħdin isiru bil-għaqal.

Sur President, hemm ukoll aspetti pożittivi li jien inħobb nitkellem fuqhom.

Imma dak li qiegħed jinkwetani mill-aspett fiskali rrid insemmih ħalli l-ministru forsi jkollu ċ-ċans li jirrispondi fuqhom.

Irrid insemmi xi ħaġa fuq il-kwestjoni tal-yachts li diġa' semmejtha xi ftit ilu.

Per eżempju, f'paġna 11 tar-rapport nistgħu naraw li sar investiment qawwi f'pontoons fl-Imġarr Harbour.

Fil-fatt qiegħed jingħad hekk: "Three pontoons sections have been completely refurbished.

These were used to replace other sectors which required attention.".

Jekk tkompli taqra r- rapport tara xi sforz għamlet l-aġenzija sabiex timmultiplika l-ispazju għal berthing tal-yachts.

Naturalment din hija xi ħaġa tajba, imma meta mbagħad tara l-multiplikazzjoni ta' l-ispazji u tal-pontoons u tqabbilhom ma' l-estimi li qiegħda tipproġetta, issib li minflok tipproġetta aktar 'il quddiem, qiegħda tipproġetta aktar lura.

U allura bilfors li trid tistaqsi jew tikkritika dawk l-estimi, l-aktar meta morna żmerċ b'aktar minn Lm1 miljun.

Ovvjament wieħed irid jikkritika wkoll it-terminal taċ-Ċirkewwa u ta' l- Imġarr Għawdex għax minn sena għal sena dejjem ngħidu li dalwaqt se jitlesta, imma fir-realta' dam aktar milli suppost.

Din hija kritika li nagħmlu kull sena u li baqgħet tippersisti sal-lum.

Issa wieħed irrid jinnota wkoll xi ħaġa pożittiva.

Il- maritime security compliance department huwa xi ħaġa ġdida għax ilu jiffunzjona biss għal dawn l-aħħar sentejn.

Imma fuqu għandna rapport dettaljat ħafna u qiegħed jindikalna li dan id-dipartiment qed jiffunzjona kif imiss.

Naturalment din hija xi ħaġa pożittiva u ta' min wieħed isemmiha hawnhekk ukoll.

Madankollu l-aktar ħaġa li jiena ħadt pjaċir biha kienet dik fuq il-kwestjoni tal-ports directorate fuq ir-reġistrazzjoni tal-vapuri.

Hawnhekk ukoll qiegħed nieħu pjaċir ninnota li sejrin tajjeb.

Bażikament jiena nagħmel ix-shadowing tas- servizzi finanzjarji u tal-kwestjonijiet fuq il-marittimu mill-aspett finanzjarju, u naturalment l-aktar parti li tinteressani hija l-kwestjoni relatata ma' l-aspett finanzjarju.

Fil-verita', l-aspett finanzjarju hija l-kwestjoni tar-reġistrazzjoni tal-vapuri.

Illum ir-reġistrazzjoni tal-vapuri hija industrija f'industrija.

Min-naħa tiegħi m'iniex se noqgħod ngħid li din l-industrija ma tantx tiġġenera flus.

Diġa' għedt li l-awtorita' marittima ma tat xejn lill-gvern għax meta nitkellmu fuq din l-industrija, m'aħniex qegħdin nitkellmu fuq miljuni kbar ta' liri.

Allura forsi dak li jkun jgħidlek li din il-parti minn tliet direttorati fi ħdan l-awtorita' ma tantx għandha importanza.

Fil-verita' l- fatti juru mod ieħor.

Fl-opinjoni tiegħi l-kwestjoni tar-reġistrazzjoni tal-vapuri llum saret industrija primarja.

Dan mhux qiegħed ngħidu għall- ammont ta' flus li din l-industrija tiġġenera direttament lill-kaxxa ta' Malta jew lill-awtorita' marittima, imma minħabba l-foreign direct investment li ġġib din it-tip ta' attivita' kummerċjali.

Dan l-investiment ma jidhirx, u jekk naqra l-estimi m'iniex se nsib dan l-investiment.

Fil- verita' min qiegħed fil-prattika privata, bħal per eżempju, avukat jew accountant, jirrealizza li l-industrija tar-reġistrazzjoni tal-vapuri llum ma baqgħetx aktar niċċa imma saret industrija primarja.

Naturalment din għandha importanza tremenda u nkalkolabbli għal pajjiżna.

Sur President, darba jiena kont għamilt xi mistoqsijiet parlamentari fejn irriżultali li għandna 'l fuq minn 6,000 ruħ impjegat b'mod dirett u indirett f'dan il-qasam.

Għandek ukoll 9% tal-GDP li llum jiddependi mis- servizzi finanzjarji u f'dan is-settur għandek tkabbir ta' 30%.

Mela r- reġistrazzjoni tal-vapuri hija indispensabbli għal Malta.

Barra minn hekk, Malta tinsab fit-top five ta' l-aqwa bnadar tad-dinja.

Xi minn daqqiet konna t-tielet post, xi minn daqqiet konna fis-seba' post u llum qegħdin fl- aqwa ħamsa.

Ovvjament din hija xi ħaġa promettenti ħafna, aktar u aktar meta wieħed jiftakar li matul dawn is-snin kienet saritilna ċerta kritika minn pajjiżi oħra fuq il-bandiera tagħna.

Xi minn daqqiet kienet kritika f'waqtha u kritika kostruttiva, pero` xi minn daqqiet kienet kritika li saret taħt iċ-ċinturin bħalma kellna fil-kwestjoni ta' l-Erika.

Din is-sena sirna nafu li l-qrati Franċiżi eżonoraw kompletament lil pajjiżna minn dik il-kwestjoni.

Il-partit Laburista kien ukoll ħareġ stqarrija fejn għedna li l-gvern u l-awtorita` ma kellhom l-ebda ħtija f'din il-biċċa xogħol għaliex dejjem imxew kif suppost.

Madankollu kien hemm ċerta kritika li għal tul ta' żmien, il-bandiera ta' Malta kienet qiegħda tiġi interpretata bħala bandiera ta' konvenjenza, li konna laxki wisq, li konna qegħdin nitwikkew b'ħafna vapuri antiki jew li ma kellhomx ix-double hull imma kienu bis-single hull, u allura kienu perikolużi.

Insomma, kienu qegħdin jgħidu li aħna konna qegħdin nitwekkew bir-raċanċ kollu.

Issa parti minn dik il-kritika kienet ġusta għax kien minnu li aħna konna nirreġistraw dawk it-tip ta' vapuri.

Tant hu hekk li f'daqqa waħda l- industrija tagħna splodiet 'il fuq.

Sur President, irridu nifhmu li l-industrija tar-reġistrazzjoni tal-vapuri f'pajjiżna bdiet waħedha fl-1973, fejn dak iż-żmien kellek ftit eluf ta' tunnellaġġ.

Din l-industrija baqgħet tissaħħaħ grazzi għall-entrepreneurs Maltin li għarfu jisfruttaw dan il-qasam.

Fl-aħħar tat-tmenijiet, għall- ewwel darba konna ħloqna qafas legali sabiex nirregolaw lil din l- industrija, imma xorta waħda konna laxki.

Fil-fatt jekk inħarsu lejn iċ- charts li għandna quddiemna naraw li f'dak il-perjodu li fih konna laxki, dejjem konna telgħin 'il fuq b'rata fenomenali.

Imma mbagħad kien wasal il- mument li nieħdu l-passi meħtieġa sabiex indaħħlu aktar serjeta` fil- pajjiż.

Kien il-gvern Nazzjonalista li ħareġ b'abbozz ta' liġi f'waqtu u li bih irnexxielu jkattar is-serjeta` u s-sigurta` imma fl-istess ħin iħalli ċerta leeway u inizjattiva ħalli dan l-investiment ikompli jiġi attirat lejn pajjiżna.

Irridu ngħidu wkoll li l-partit Laburista dejjem ivvota favur il-gvern f'dawn l-affarijiet ħalli b'hekk nuru front wieħed.

Fil-fatt urejna serjeta` f'din l-industrija li hija sensittiva u li tirrikjedi stabbilita` politika u stabbilita` fil-policies sabiex tattira dan it-tip ta' l-investiment.

Madankollu darba minnhom kont ġejt f'din il-Kamra u wrejt it-tħassib tiegħi minħabba li t-tunnellaġġ beda nieżel.

Fil-fatt wara Ottubru ta' l-2002, fejn kellna tunnellaġġ ta' 128,365,332, bdejna neżlin ftit ftit.

Dan kien iż-żmien li fih għamilna r-riformi, u meta għadda ftit aktar żmien, it- tunnellaġġ baqa' nieżel.

Imbagħad f'daqqa waħda erġajna bdejna telgħin 'il fuq.

U dan qiegħed ngħidu sabiex nurikom kemm morna tajjeb f'din iċ- ċirkostanza għax irnexxielna nirriformaw il-qafas legali tagħna, fejn tajnieh dehra aktar serja u ħlisna mill-imbarazz, u xorta waħda bdejna telgħin 'il fuq.

Tant hu hekk li bejn Ottubru 2005 u Settembru 2006 ilħaqna l-peak bħala tunnellaġġ li qatt kellha Malta.

Fil-fatt il-peak bħalissa huwa ta' 129,691,025.

Għalhekk mhux biss irkuprajna dak li tlifna matul is-snin imma anke rnexxielna nerġgħu nġibu t-telf u ngħaddu l-peak li kellna f'Ottubru ta' l-2002.

Min-naħa tiegħi nikkritika dak li huwa negattiv u dak li fuqu jkolli xi riservi, pero` fl-istess ħin, inkun irrid insemmi dak li huwa tajjeb.

Issa rrid infakkar f'affarijiet oħra.

Sur President, din is-sena u s-sena ta' qabel ma kenitx sena faċli għar- reġistrazzjoni tal-vapuri f'Malta u f'pajjiżi oħra li joperaw l-istess tip ta' attivita` bħall-Greċja u Ċipru.

Dan għax kien hemm lobby qawwi u ċerti riżoluzzjonijiet li għaddew mill-parlament Ewropej, fejn minħabba l- kwestjoni tat-tniġġis, riedu jagħmlu regolamenti li jmorru lil hinn mir- regolamenti internazzjonali fuq dak li jikkonċerna vapuri reġistrati fl- Unjoni Ewropea.

B'hekk, jekk ikun hemm kwestjoni fuq tniġġis, il-multi jkunu aktar ħorox u d-diriġenti tal-vapur u l-kaptan jiġu esposti personalment għal ċerti penali.

Dan wassal għall-għoli fl-assigurazzjoni fuq il-vapuri reġistrati taħt bandiera Ewropea.

Għalhekk ma kienx jaqbillek aktar li tirreġistra l-vapur tiegħek f'pajjiż Ewropew meta kont tista' tmur f'pajjiż ieħor bħalma huwa l-Panama.

B'dan il-mod konna qegħdin nitilfu mis- suq.

Kelli okkażjoni oħra fejn għedt li l-gvern Malti u l-gvernijiet tal- Greċja u ta' Ċipru kienu ħadu pożizzjonijiet ebsin ħafna, u naħseb li għall- ewwel darba wżaw il-veto tagħhom.

Il-partit Laburista ħadem ukoll fuq din il-kwistjoni għax għalina l- interess tal-pajjiż jiġi l-ewwel u qabel kollox.

Wieħed ma jridx jieħu jew jakkwista vantaġġ politiku minn xi ħaġa bħal din.

Anzi aħna ħadna pożizzjoni serja kif ħadna wkoll pożizzjoni serja fuq il-kwestjoni tat- tassazzjoni u fuq l-emendi li ressaq l-Onor.

Tonio Fenech dan l-aħħar fuq il-liġijiet finanzjarji.

Kif għedt aktar qabel, jiena nagħmel ix-shadowing tal-kwestjonijiet finanzjarji u kont għedt bla tlaqliq li din kienet l-aqwa liġi li ressaq il-gvern Nazzjonalista minn kemm ilu fil-gvern.

Fil-fatt, naħseb li bl-għajnuna u bl-approvazzjoni ta' l-oppożizzjoni, il-gvern salva lill-industrija tas-servizzi finanzjarji f'Malta b'dik il-liġi li għaddejna ftit tal-ġimgħat ilu.

Il-partit Laburista qiegħed juri sens ta' maturita` u sens ta' kawtela f'dawn il-kwestjonijiet.

U ħafna drabi bħala partit fl- oppożizzjoni niġu kkritikati li nkunu konfrontali żżejjed.

Ħafna nies jaħsbu li l-gvern u l-oppożizzjoni qatt ma jaqblu fuq xejn u li dejjem insibu l-opportunita` sabiex nikkritikaw lil xulxin, speċjalment meta niġu f'din il-Kamra.

Hawn min jaħseb li aktar ma tikkritika u aktar ma taqbel qatt fuq xejn, aktar se tiggwadanja xi vantaġġ politiku!

Fl-opinjoni umli tiegħi dawn is-setturi sensittivi huma l-futur ta' pajjiżna.

U se ngħid għaliex.

Għalkemm l-industriji tradizzjonali, bħalma huma l-fabbriki u ż-żoni industrijali huma importanti, il-verita` hi li din l-industrija qiegħda tiċkien u mhux tikber.

Dan minħabba li l-mano d'opera f'pajjiżi oħra bħaċ-Ċina, il-Korea u t-Tuneżija tant hija rħisa li aħna qatt ma nistgħu nikkompetu magħhom.

Għalhekk aħna rridu nirrivedu l- istrateġija tagħna dwar l-ekonomija tal-pajjiż, xi ħaġa li diġa` qiegħed jagħmel il-partit Laburista.

L-oppożizzjoni qiegħda tgħid li minn ekonomija bbażata primarjament fuq il-mano d'opera u fuq il-manifattura - li rridu nippreservawha xorta waħda - qegħdin insiru pajjiż li jista' joffri lilu nnifsu bħala ċentru ta' eċċellenza għal dawn it-tip ta' servizzi.

Sur President, kif spjegajt aktar qabel, is-settur finanzjarju huwa settur li qiegħed jitkattar.

Fil-fatt qiegħed jikber bi 30% fis-sena, u jidher li sejrin tajjeb fih.

Dan grazzi wkoll għall-partit Laburista, għax jekk il- partit Laburista f'oqsma daqstant sensittivi juri attitudni konfrontali, dak li jkun ma jinvestix hawnhekk.

Aħna qegħdin nitkellmu fuq nies li jiġu f'pajjiżna sabiex jinvestu flushom.

Issa forsi dan jagħmluh minħabba li noffru benefiċċju ta' taxxa, benefiċċji amminstrattivi u costs li huma irħas ħdejn pajjiżi oħra.

Madankollu dawn in-nies, jekk se jinvestu f'pajjiżna, irid ikollhom is-serħan tal-moħħ li m'hemmx xi politika konfrontali bejn iż-żewġ partiti politiċi.

Lanqas ma jridu li jkun hemm xi politika trawmatika u ta' l-iskossi, fejn jekk jinbidel il-gvern, allura kollox se jinbidel miegħu.

Jiena ngħid li anke mill-bankijiet ta' l-oppożizzjoni l-partit Laburista qiegħed jagħti l-kontribut tiegħu sabiex jixpruna lil din it-tip ta' attivita` kummerċjali.

L-aħħar ħaġa li rrid ngħid huwa li filwaqt li llum is-settur finanzjarju qiegħed jikkontribwixxi 9% għall-ekonomija tal- pajjiż, fi żmien erba' jew ħames snin oħra dan mistenni li jikber għal 21% ta' l-ekonomija tal-pajjiż.

Mela hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq industrija li għada pitgħada se tkun prattikament is-salvawomu ta' l-ekonomija ta' pajjiżna.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

(Onor. Membri: Le) La m'hawnx iktar rimarki nsejjaħ lill-Ministru Galea biex jekk jogħġbu jagħmel il-winding up.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Sur President, xtaqt nibda billi nirringrazzja liż-żewġ kelliema ta' l-oppożizzjoni għall-kummenti tagħhom fuq dan ir-rapport.

Nirringrazzjahom għax ma tistenniex li jkollok diskussjoni fuq liġi bħal din mingħajr ma jkun hemm xi tip ta' kritika.

Mill-banda l-oħra xtaqt nirringrazzjahom għax stajt napprezza d-differenza assoluta bejn il-mod ta' kif xi ħadd jitkellem f'din il-Kamra.

Ovvjament mhux se jirnexxili nbiddel il-karattru ta' xi ħadd f'dibattitu wieħed.

Imma issa wieħed irid jipprova jmur għas-sustanza tad-diskorsi li saru hawnhekk.

Naħseb li kull wieħed minna kellu opportunitajiet mhux żgħar sabiex f'din il-Kamra naraw eżattament dak li ried jingħad minn ħaddieħor.

U fl- opinjoni tiegħi, kull wieħed jew waħda minna li daħlu f'din il-Kamra għadda minn dawn it-tip ta' sitwazzjonijiet.

L-Onor.

Joe Mizzi ġab miegħu xi siltiet minn gazzetti lokali, u jien għamilt l-istess ħaġa.

Issa jiena qatt m'għedt li ż-żewġ gazzetti lokali bl-Ingliż, li kkwota minnhom l-Onor.

Mizzi, kienu gazzetti pro-Labour.

Madankollu jkun hemm messaġġi, bir-raġun kollu, li jkunu favur il-partit Laburista.

Kellna siltiet f'gazzetti lokali bl-Ingliż bħal per eżempju, "Delay in Port Reform" tat-3 ta' Jannar ta' din is-sena, "Quay side operations" tas-6 ta' Frar u "Port reform long overdue" tal-5 ta' Marzu.

Imbagħad kien hemm silta oħra li għalkemm ma kenitx marbuta direttament mar-riforma fil-portijiet, kienet marbuta ma' setturi oħra ta' din l-attivita`.

Din is-silta kienet iġġib it-titolu "Wind in the sails".

Sur President, fl-introduzzjoni tiegħi għedt li se nagħmel riferenza għar- riforma fil-portijiet.

Madankollu kont nistenna li se jkun hemm xi reazzjonijiet imma min-naħa ta' l-oppożizzjoni ma smajna xejn ġdid.

Smajniehom jitkażaw ruħhom għax il-gvern ilu jwiegħed din ir-riforma fil- portijiet għal numru ta' snin imma sal-lum għadu ma wettaqhiex.

Huwa minnu li r-riforma kompleta fil-portijiet għadna ma wettaqnihiex.

U jiena nkun l- ewwel wieħed li nagħmel din l-ammissjoni, kemm f'dan il-parlament kif ukoll barra minn din il-Kamra, u ngħid li għadna ma lħaqniex wieħed mit-targets importanti li kien hemm bżonn li nagħmlu.

Ilni nirrepeti dan id-diskors ħafna drabi f'dan il-parlament u se jkolli nerġa' nirrepeti partijiet minnu llejla wkoll.

Kemm-il darba għamiltha ċara li r-riforma fil-portijiet m'hijiex riforma li tikkonċerna biss lill-operatur fil-portijiet ta' pajjiżna.

Din m'hijiex riforma li permezz tagħha operatur A jispiċċa milli jopera u minfloku jidħol operatur B. Dak ma kienx l-iskop tar-riforma u mhu se jkun qatt dak l-iskop, u min-naħa tiegħi nibqa' nirrepeti li dak m'huwiex l-għan tagħna.

L-operatur li kien jopera fil-portijiet tagħna għamilha mpossibbli li jerġa' jiġi kkonfermat.

Qabel Lulju tas-sena li għaddiet, meta kellna l- proċess ta' tendering għall-operatur fil-portijiet ta' pajjiżna, l-operatur li kien jagħmel ix-xogħol fil-Port il-Kbir iddeċieda minn jeddu, mingħajr ma qallu ħadd, li hu ma jkunx parti mit-tendering process.

Għalhekk il- cargo handling company li kienet topera l-handling tal-cargo fil-portijiet tagħna ma tefgħetx it-tender tagħha.

Fil-fatt, din il-kumpannija, bħal tant oħrajn li tħajru imma mbagħad ma komplewx fil-proċess tagħhom, iddeċidiet li ma tagħmel l-ebda offerta għal dan il-proċess ta' tendering li kien meħtieġ sabiex jiġi kkonfermat l-operatur li kellna jew inkella sabiex ikollna operatur ġdid fil-cargo handling.

Anke li kieku l-gvern kellu l- ħsieb - li ma kellux ħsieb ħażin – li jaqbad il-Cargo Handling Company u ma jagħtihiex il-kuntratt, bħalma allega għal diversi drabi l-Onor.

Joe Mizzi u l-membri l-oħra ta' l-oppożizzjoni, il-gvern xorta ma setax iwettaq dik ix-xewqa tiegħu għax il-Cargo Handling Company Limited ma tefgħetx it- tender tagħha f'dan il-proċess.

Dan irridu ngħiduh biċ-ċar ħalli kulħadd ikun jaf kif inhuma l-affarijiet.

Dan jafuh is-sidien tal-Cargo Handling Company Limited bħalma jafuh kulmin għandu ftit serjeta` fl-operat tal-portijiet tagħna.

Veru li s-sid tal- kumpannija għamel tender ma' ħaddieħor bħala parti mill-consortium, pero` il-Cargo Handling Company Limited ma tefgħetx it-tender tagħha.

Għalhekk ma kienx il-każ li l-gvern elimina lil dak l-operatur.

Dan wera sfiduċja fih innfisu u fil-kapaċitajiet tiegħu li b'xi mod jopera fil-portijiet b'mod effiċjenti.

Din kienet xi ħaġa li ma skantajtx biha għax wara kważi 30 sena fil-cargo handling ġewwa l-portijiet, dan l-operatur ma kienx kapaċi jipprova jikkompeti ma' min kien għadu prinċipjant f'dan il-qasam!

Min kellu esperjenza ta' 30 sena ma kellux il-kapaċita` li jipprova jikkompeti mal-prinċipjanti kollha li setgħu joħolmu li jikkontestaw għal dan ix-xogħol partikolari!

Illum l-Onor.

Mizzi staqsiena x'fisser billi l- kuntrattur A inbidel u minfloku għandna l-kuntrattur B, u qalilna li dan ma fisser xejn għax il-portijiet tagħna fil-konfużjoni kienu u fil-konfużjoni baqgħu.

Naturalment wieħed jista' jiġi hawnhekk jew imur x'imkien ieħor u joqgħod jgħid li l-konfużjoni li kellna hemm kienet u hemm baqgħet.

Madankollu r- realta` m'hijiex daqshekk faċli sabiex tispjegaha lin-nies.

Fil-fatt, waħda mill-ftit affarijiet tajbin li qal l-Onor.

Mizzi kienet dik li l-pubbliku in ġenerali ma tantx jinteressah dan is-settur.

Il-pubbliku in ġenerali m'huwiex informat fuq dan is-settur u lanqas huwa espost għall- informazzjoni dwar dan is-suġġett.

L-Onor.

Mizzi bbaża d-diskors tiegħu billi pprova jbella' lill-pubbliku ċerti affarijiet li aktar 'il quddiem se nweġibhom ukoll.

Mela f'Lulju tas-sena li għaddiet, minflok l-operatur li ma kkontestax, daħlet kumpannija oħra li bdiet topera fil-Port il-Kbir, u wieħed jista' jistaqsi x'commitments kien hemm u x'commitments se jkompli jkun hemm għaż-żmien li ġej.

Dan staqsiena wkoll jekk kienx hemm xi riżultat - żgħir, kbir, negattiv jew pożittiv - f'dawn id-disa' xhur li għaddew minn meta bdiet topera din il-kumpannija l-ġdida.

L-ewwelnett, il-commitments ta' l-investiment fil-Port il-Kbir diġa` saru matul id-disa' xhur li għaddew.

Dawn kienu investimenti li jqarrbu t-tliet kwarti ta' miljun lira li mhux qiegħed jagħmilhom il-gvern jew l-awtorita` marittima imma qiegħed jagħmilhom l-operatur il-ġdid.

Ovvjament, l- operatur jaf li għandu bżonn jagħmel dawn l-investimenti jekk kemm-il darba jrid ikun kompetittiv fis-servizzi li jagħti f'Malta, fil-Mediterran u f'inħawi oħra tad-dinja li fihom jista' jkun qiegħed jopera.

Barra minn hekk, hemm il-commitment li fis-snin li ġejjin isiru investimenti li jlaħħqu s-somma ta' Lm7 miljuni.

L-Onor.

Mizzi qalilna wkoll li din il- kumpannija diġa` qiegħda tagħmel it-telf.

Issa jiena ma naf bl-ebda kumpannija fid-dinja li qiegħda tistabbilixxi lilha nnifsha, li tkun nefqet Lm700,000 u li se tkompli tonfoq miljuni ta' liri oħra matul il-tliet snin li ġejjin u li tibda tagħmel il-qligħ fl-ewwel xahar tagħha!

Sur President, jien m'għandix dubju li din il-kumpannija għamlet il- proġetazzjonijiet tagħha, u naħseb li ma kienx il-ħsieb tagħha li l-qligħ jibda jsir mill-ewwel ġurnata!

Li kieku kellha tagħmel il- proġettazzjonijiet tagħha sabiex tagħmel il-qligħ mill-ewwel ġurnata, it- tariffi ma kenitx tnaqqashom bil-5% kif diġa` għamlet!

Din il-kumpannija bdiet l-operat tagħha minn port li sfortunatament kien mitluq u kważi mejjet.

Issa dan ma kienx tort ta' l-awtorita` marittima jew tort tal- gvern, imma l-port tħalla kważi mejjet mill-operatur li kien qiegħed jaħdem fil-portijiet tagħna.

Fl-ewwel disa' xhur minn mindu beda jaħdem l- operatur il-ġdid diġa` irnexxielu jżid b'50% in-numru ta' trailers li jaħdmu fil-Port il-Kbir.

Fil-fatt, in-numru ta' trailers tela' minn 300 għal 450 kull ġimgħa, jiġifieri żieda ta' 150 trailer!

Dan ir-riżultat inkiseb wara li l-kumpannija għamlet ċerti investimenti sabiex terġa' tqajjem lill-port tagħna.

Il-Port il-Kbir kien għadu għaxi, u għalhekk kien possibbli li jerġgħu jagħtuh ftit ta' nifs ġdid, kif fil-fatt sar.

Hemm ukoll id-diffikultajiet marbutin mal-mod ta' kif kienet qiegħda tiġi stabbilita t-tariffa tal-ħlasijiet li kienu jsiru f'pajjiżna.

Hawnhekk kelli diversi opportunitajiet matul is-snin sabiex nipprova nispjega kif is- sistema tat-tariffi li jitħallsu mill-portijiet tagħna kienet waħda kkumplikata ħafna.

Madankollu wasalna ma' wħud mill-operaturi sabiex jiġi garantit li jinqatgħu ċerti spejjeż.

L-Onor.

Joe Mizzi għamel riferenza għall-FOI, imma ma semma xejn fuq iċ-Chamber of Commerce, u għalhekk se nsemmiha jien u se nsemmi wkoll lil dawk il-persuni li jagħtu s-servizzi tagħhom fil-portijiet tagħna.

Kemm jekk inhuma rappreżentati mill-FOI, kemm jekk inhuma rappreżentati mill-GRTU u kemm jekk inhuma rappreżentati miċ-Chamber of Commerce, kollha għandhom sehem x'jagħtu fir-riforma tal- portijiet, u dawn in-nies ukoll iridu jassiguraw li l-biċċa tagħhom tingħata.

Iridu jaraw li ma jħallux lill-membri tagħhom jipprovaw jaħtfu dak li kien naqqas l-ieħor.

Nistgħu ngħidu li kellna d-diffikultajiet, il-problemi u anke protesti, pero` bil-mod il-mod, dawn ukoll fehmu dak li ridna nwasslu aħna.

Naturalment jibqa' l-eċċezzjoni, u ma naħsibx li l-eċċezzjoni se nkun jien li jirnexxili nnaqqasha jew inbiddilha!

Il-commitment huwa li r- riforma fil-portijiet tkompli ħalli tolqot lil kulħadd.

Fuq quddiem nett tar-riforma hemm il-port workers.

Dawn għandhom sistema ta' xogħol li diversi drabi kont ikkritikajtha fil-passat u għadni nikkritikaha sal-lum.

Issa din hija parti integrali mill-bidla li trid issir fit-tħaddim tal- portijiet.

L-Onor.

Joe Mizzi u l-membri l-oħra tal-Kamra jafu li r- rappreżentanti tal-port workers - minn union waħda li spiċċat sfaxxat – għaddew f'idejn union oħra.

B'hekk x'ħin ġejna għad-deċiżjonijiet finali tad-diskussjonijiet li kellna, dak li konna ddiskutejna qabel ma' xi wħud minnhom, kellna nerġgħu nibdew niddiskutuh mill-ġdid.

Sur President, naf li qegħdin xhur lura minn meta kellna nilħqu ċerti targets, pero` il-commitment jibqa' dak li ssir din ir-riforma u li jsiru dawn il-bidliet.

Nispera li ma jiġux ippreġudikati sitwazzjonijiet li verament qegħdin fl-aħħar mumenti tagħhom.

Ikolli ngħid li aħna avvanzajna ferm fid-diskussjonijiet mal-union tal-port workers u nispera li nkunu f'qagħda li nikkonkludu mingħajr ma nkunu ta' dannu għal ħadd.

Meta qiegħed ngħid dan, qiegħed ninkludi wkoll lill-foremen ta' l-istess ħaddiema għax dawn ukoll għandhom sehem x'jagħtu fil-ħidma tar-riforma fil-portijiet ta' pajjiżna.

Importanti li nifhmu li mill-iċken sa l-ogħla ħaddiem fil- portijiet tagħna għandu sehem attiv x'jagħti lejn il-bidliet meħtieġa fil- mod ta' kif għandu jaħdem dan il-port.

L-Onor.

Mizzi għamel riferenza wkoll għat-tally clerks.

Dawn il-ħaddiema ġew impjegati ma' l-awtorita` marittima mill-1 ta' Jannar.

Issa min kien jimporta l-affarijiet f'pajjiżna kien iħallas Lm2 fuq kull container, imma llum dan qiegħed jiffrankahom.

L-importatur se jiffranka dawn iż-Lm2 fuq kull container u mhux il-kumpannija li bdiet topera fil-Port il-Kbir.

Dawn huma realtajiet li jafhom l-Onor.

Mizzi u jafhom kulħadd.

Naturalment fil- bidu għamilt riferenza għall-koperattiva tal-piloti u se nerġa' insemmihom hawnhekk.

Din il-koperattiva għalqet erba' snin, u b'mod serju din il- koperattiva fehmet li kien hemm bżonn ta' bidla fl-operat tagħha.

Min-naħa tiegħi ilni disa' snin responsabbli minn dan is-settur, u nista' ngħid li għamilt l-ewwel ħames snin niddiskuti xi strike jew xi theddida ta' strike min-naħa tal-piloti!

Illum għaddew erba' snin minn meta bdiet din il-koperattiva, u bi ftehim ma' kulħadd, dan it-theddid ta' l-istrikes spiċċa.

Dan għax korp serju jaf x'inhuwa l-aħjar interess ta' l-istess korp u ta' l-istess industrija.

Fil- fatt hemm agreement bejn l-awtorita` marittima u l-koperattiva tal-piloti li jispeċifika b'mod ċar x'danni jridu jitħallsu mill-koperattiva tal- piloti jekk kemm-il darba dawn ifettlilhom jagħmlu xi strike jew jieħdu azzjoni industrijali li ma tkunx ġustifikata.

Ovvjament hawnhekk m'aħniex qegħdin ngħidu li dawn ma jistgħux jagħmlu strike jew inkella ma jistgħux jieħdu azzjoni industrijali, imma l-azzjoni industrijali trid tkun waħda ġustifikata u li tagħmel sens.

Ma jistax ikun li dawn jieħdu azzjoni industrijali fuq politika.

Naħseb li l-akbar inkwiet li għandha l- oppożizzjoni fuq ir-riforma tal-portijiet ta' pajjiżna mhux dak li qalilna l-Onor.

Mizzi, imma huwa li l-oppożizzjoni qiegħda tirrealizza li mhux se jirnexxilha tuża aktar lil dawn in-nies għal skopijiet ta' strikes.

Sur President, fil-fatt diġa` matul dawn id-disa' snin li għaddew kien diffiċli ferm li dawn in-nies jintużaw għal skopijiet ta' strikes politiċi.

U jekk wieħed iħares lura lejn dawn id-disa' snin u jara li ma ġara xejn, żgur li għandna dan il-fatt storiku importanti.

Matul id-disa' snin li għaddew il-portijiet tagħna prattikament m'għaddew mill-ebda azzjoni industrijali, li fl-istorja ta' pajjiżna huwa achievement kbir.

Forsi ħafna jinsewh dan, jew inkella konvenjentement jipprovaw iwarrbuh.

Imma min-naħa ta' l-oppożizzjoni jafu li aktar ma jkun hemm nies serji li jmexxu lil dawn il-ħaddiema u aktar ma jkun hemm nies serji li jafu x'inhuma l-bżonnijiet tal-ħaddiema, aktar se jkun diffiċli li jagħlqu l-port minħabba xi erba' ħaddiema!

Kulħadd jaf x'jistgħu jkunu l-konsegwenzi jekk jingħalaq il-port!

Kollha kemm aħna nafu x'jistgħu jkunu l-problemi li jinħolqu, u forsi dan huwa wieħed mill-biżgħat li għandha l-oppożizzjoni.

Nerġa' ngħid li l- commitment tagħna kien, għadu u se jibqa' li r-riforma fil-portijiet tagħna tkun konkluża.

Imma fuq dan is-suġġett se nieqaf hawnhekk ħalli ma nippreġudikax l-aħħar fażi tad-diskussjonijiet.

F'ħin minnhom imbagħad l-Onor.

Mizzi biddel it-ton tiegħu.

Sfortunatament ibbaża d-diskors tiegħu bl-istess mod ta' kif ħafna minna l-Maltin iħarsu jew jipprovaw iħarsu b'mod politiku partiġġjan żbaljat lejn l-affarijiet.

Fil-fatt, fid-diskors tiegħu rrepeta għal ma nafx kemm-il darba kif hemm ċerti nies li qegħdin igawdu fl-awtorita` marittima.

Qalilna li hemm uffiċjali ta' l-awtorita` marittima u nies oħra li huma qrib ta' l- awtorita` marittima li sejrin igawdu.

Ir-responsabbilta` politika ta' kull wieħed minna hawn ġew hija dik li jekk xi ħadd jaf lil xi persuna li hija qrib l-awtorita` marittima jew qrib il-ministeru, jaqbad u jagħti l- informazzjoni li għandu.

Dan għandu jagħmlu mhux billi jiġi f'din il-Kamra u jgħid l-affarijiet fl-ajru bħalma għamel l-Onor.

Mizzi!

Fil-fatt dan ġie hawnhekk u qalilna li t-tali qiegħed jagħmel ċerti affarijiet sabiex minnhom igawdi hu stess.

Hawnhekk għandna nkunu responsabbli sabiex min jaf b'xi ħaġa żbaljata, joħroġ u jgħid li t-tali persuna għandha interessi personali jew għandu sehem xi jgawdi minn dawk id-deċiżjonijiet li qiegħed jieħu.

Sur President, hija verament allegazzjoni serja u żbaljata li tiġi hawnhekk u tallega li xi uffiċjali pubbliċi għandhom interessi f'ċerti deċiżjonijiet tagħhom għax għandhom xi interess finanzjarju.

Għalhekk, jekk jien għandi xi informazzjoni fuq xi każ simili, għandi d-dover li nkun ċar fuq dak li qed ngħid u nsemmi l-ismijiet tal-persuni kif ukoll l-interessi li hemm fin- nofs.

Żgur li m'għandix niġi hawnhekk u nipprova nfiehem lin-nies affarijiet li huma barra minn lokhom!

Biżżejjed li min-natura tiegħu pajjiżna jibbaża ħafna fuq ix-xnigħat li jisma'!

Min jafni mill-qrib jaf li kemm-il darba tkellimt dwar kif ħafna drabi, l-akbar televiżjoni u l- akbar gazzetta li għandna f'pajjiżna huma r-"radju xnigħat".

Jekk xi ħadd irid iwassal xi aħbar ma' l-erbat irjieħ ta' Malta, m'għandux għalfejn iġib l-aħbar fuq il-gazzetta jew fuq it-televiżjoni imma għandu joħroġ barra, isib ħanut tax-xorb jew ħanut tal-kafe' u jgħid lil xi ħadd dik l-aħbar li jrid iwassal!

U sakemm mill-Belt nasal il-Mellieħa, dik l-aħbar tkun diġa` waslet qabli l-Mellieħa!

Għalhekk nerġa' ngħid li aħna l-politiċi għandna r-responsabbilta' li mhux niġu hawnhekk u nipprovaw inbellgħu lill-pubbliku Malti dawn l- allegazzjonijiet.

Jekk nafu b'ċerti affarijiet, niġu hawnhekk u ngħiduhom, imma mbagħad x'ħin noħorġu barra minn din il-Kamra nirrepetuhom ħalli dik il-persuna li tissemma tkun tista' tieħu l-passi neċessarji fil-konfront tagħna, u mhux ninqdew bl-immunita` parlamentari!

Min-naħa ta' l- oppożizzjoni smajna wkoll għal darb'oħra l-istorja fuq it-terminals taċ- Ċirkewwa u ta' l-Imġarr Għawdex.

Fil-fatt stajt naqbad għaxar minuti mid- diskors ta' l-Onor.

Mizzi u minfloku nġib ir-recording tad-diskors tiegħu li għamel is-sena li għaddiet!

Kulma biddel kienet is-sena, għax illum qegħdin fl-2007 u d-diskors l-ieħor kien fis-sena 2006!

Min-naħa l-oħra, dak li għedt jien fl-1998 u fl-2000, dak li qal il-Ministru Zammit Dimech u dak li qal il-Prim Ministru huma ripetizzjoni ta' l-istess ħaġa, ripetizzjoni żbaljata u barra minn lokha.

Ripetizzjoni ta' l-istess ħaġa, żbaljata u mhux korretta għas-sempliċi raġuni li kull wieħed minna f'din il-Kamra, jekk ma jafx, għandu jinvestiga u jiċċekkja l-affarijiet.

Għandu jara x'hemm lest fit-terminal ta' l-Imġarr Għawdex.

Dak li għedt fl-introduzzjoni tiegħi se nerġa' nirrepetih.

Bħalissa qegħdin fl-aħħar fażi tal-kostruzzjoni ta' dak it-terminal li huwa xi ħaġa mibdula għal kollox minn dak li kien propost l-ewwel darba fl- 1994/1995.

Jekk m'iniex sejjer żball, fit-12 ta' Awissu 1998, l- oppożizzjoni kienet qalet li se jkun hemm investiment fuq it-terminals ta' l-Imġarr Għawdex u taċ-Ċirkewwa li jkun jaqbeż l-Lm40 miljun.

Li kieku aħna kellna naslu għall-ispiża ta' Lm19-il miljun li semma l-Onor.

Mizzi, xorta waħda nkunu għadna ma lħaqniex nofs l-ispiża li semmiet l- oppożizzjoni fl-1998!

Naturalment dak iż-żmien konna biss ftit ġranet 'il bogħod mill-elezzjoni ġenerali, u allura l-aktar ħaġa importanti kienet li l-oppożizzjoni tbella' lin-nies li kienet se tonfoq Lm40 miljun fuq dawk it- terminals, xi ħaġa li kienet 'il bogħod ħafna minn dak li fil-fatt ġara u minn dak li se jiġri fil-portijiet taċ-Ċirkewwa u ta' l-Imġarr Għawdex.

Għalhekk il-committment għal darba oħra huwa wieħed ċar.

Aħna ridna nisseparaw il-passiġġieri mill-vetturi u ridna nagħtu wkoll faċilitajiet diċenti u suret in-nies.

Meta qiegħed tagħmel stima trid tqabbel like with like, u fost affarijiet oħra, trid tqabbel l-ispiża miżjuda.

Ħalli nsemmi element wieħed biss li żied b'mod mibdul għal kollox il-pjanti oriġinali.

Fil-pjanti oriġinali tat-terminal ta' l-Imġarr Għawdex ma kienx maħsub li jkun hemm parking spaces kif hemm illum.

Fil-fatt kienet l-awtorita` ta' l- ippjanar li talbet - forsi wieħed jgħid imponiet - li jkun hemm car park li jakkomoda 200 karozza.

Naturalment meta ġejna biex nibnu dan il-car park kien hemm bżonn li jsiru l-pedamenti, u se jkolli nirrepeti xi ħaġa li forsi ftit huma dawk li jafuha.

Uħud mill-kolonni tal-pedamenti li hemm fil-car park ta' l-Imġarr Għawdex huma twal 27 metru, jiġifieri għandek għaxar sulari tul f'dawn il-pedamenti.

Naturalment dawn ma jidhrux, u allura jkun hemm min jipprova jagħti l-impressjoni li ma sarux jew li nkella ħadd ma jafx x'ġara minnhom.

Jiena nista' ngħid li dawn il-pedamenti saru għax kien hemm il-ħtieġa li jsiru meta saru l-bidliet fil-pjanti oriġinali.

Wieħed jista' jirriferi għal affarijiet oħra li ntqalu f'din il-Kamra.

Kien hemm riferenzi ntenzjonati li jiżgwidaw lil min qiegħed jismagħna jew lil min għada se jkun qiegħed jaqra l-gazzetti ħalli jara x'intqal f'din is- seduta.

Waħda minn dawn ir-riferenzi kienet dwar il-portijiet tagħna.

L- Onor. Mizzi beda jaqbad xi parti minn diskors li għamilt jien x'imkien u jaqilbu ta' taħt fuq.

Beda jipprova jagħti l-impressjoni li mhu qed isir xejn minn dak li hemm miktub.

Imbagħad nibdew ngħidu affarijiet li m'humiex flokhom u li m'humiex ġusti.

L-Onor.

Mizzi tkellem ukoll fuq is-sigurta` fuq il-vapuri.

Qalilna li meta jien kont qiegħed barra l-pajjiż, kont tkellimt fuq il-bżonn li jkun hemm security u safety standards ta' l-ogħla kwalita`.

Hemm bżonn li l-awtorita` marittima tkun il-ħin kollu timxi mar- regoli ta' l-IMO u ta' l-Unjoni Ewropea.

Imma skond l-Onor.

Mizzi mhu qiegħed jiġri xejn minn dan!

Sur President, 15-il ġurnata oħra f'pajjiżna se jkun hawn is-segretarju ġenerali ta' l-IMO, u naħseb li dan se jkun qiegħed jistenna lill-Onor.

Mizzi sabiex jgħidlu li l-gvern Malti m'huwiex qiegħed jimxi ma' dawn ir- regolamenti!

Bħal dak li qallu ma nafux li kull darba li tipprova taħrab mir-responsabbilta' tiegħek bħala pajjiż, malajr se ssib lil min jiġbidlek widnejk!

U dan bir-raġun kollu!

Dawn huma fatti li nafuhom aħna bħala membri ta' din il-Kamra.

Li ma jafux dawn l-affarijiet huma n-nies in ġenerali, u għalhekk nipprovaw inbellgħulhom affarijiet differenti.

L- awtorita` marittima, f'isem il-gvern Malti, għandha l-commitment li tibqa' tħares is-sigurta` u li tibqa' tagħmel dak kollu neċessarju sabiex il- bandiera Maltija ma tibqax fil-black list.

Meta ġejt responsabbli ta' dan is-settur kien fl-1998, li dak iż-żmien kien qiegħed taħt gvern Laburista, u dakinhar kont sibt li l-bandiera ta' Malta kienet ikklassifikata fil- black list.

Ma kenitx xi ħaġa faċli, għax dak iż-żmien ma kienx hemm ħbieb tad-direttur jew inkella ħbieb tal-ħbieb!

Min-naħa ta' l-oppożizzjoni tipprova tgħidilna li dawn l-affarijiet ma jiġrux meta jkun hemm gvern Laburista!

Naturalment l-esperjenzi tagħna lkoll huma ħafna differenti minn hekk!

Fl-1998 il-bandiera Maltija kienet fil-black list, u għamilt snin sħaħ ta' sagrifiċċju personali - imma aktar u aktar l-uffiċjali ta' l-awtorita` marittima - sabiex niggarantixxu li l-bandiera Maltija, bil-mod il-mod, b'diffikultajiet u b'deċiżjonijiet iebsa, naqtgħu mill-bandiera Maltija ċerti vapuri li kellhom isem ħażin.

B'hekk stajna naslu f'pożizzjoni fejn mill-black list tlajna għall-grey list u fl-aħħar, irnexxielna nitilgħu għall-white list.

Imma dan nibqgħu ma nirrikonoxxuhx.

Din m'hijiex xi ħaġa importanti li nirrikonoxxuha, għax jekk nagħmlu hekk, inkunu qegħdin nagħmlu disservice lejn dan il-gvern u lejn dan il-pajjiż!

Kif nafu r- realtajiet huma differenti.

Nerġa' ngħid li s-sagrifiċċji li għamilna b'dawk id-deċiżjonijiet li ħadna sabiex naqtgħu ċerti vapuri, illum qegħdin jagħtu l-frott tagħhom.

L-Onor.

Herrera għamel ukoll riferenza għal dan il-fatt, pero` kien daqsxejn aktar informat jew kien aktar raġel maċ-ċifri meta ġie biex jitkellem fuq ir-reġistrazzjoni tal-vapuri f'pajjiżna.

Fil-fatt l-Onor.

Herrera qalilna li pajjiżna kellu l-ogħla livelli ta' tunnellaġġ fis-sena 2000 għax kellna madwar 28 miljun tunnellata.

Imbagħad bdejna neżlin bil- mod il-mod u sa l-2004 inżilna għal 24 miljun tunnellata.

Illum, sa l- aħħar ta' Marzu, għandna 26.3 miljun tunnellata ta' vapuri li huma reġistrati taħt il-bandiera Maltija.

Jekk wieħed iħares lejn l-aħħar tliet snin isib li kellna żieda ta' kważi 3 miljun tunnellata, pero` xorta dan m'huwiex biżżejjed.

Dan qiegħed jiġri għax is-sidien tal-vapuri qegħdin jifhmu li ladarba l-bandiera Maltija hija taħt il-white list, huma wkoll jistgħu jibbenefikaw.

Sur President, l-Onor.

Mizzi għamel diversi riferenzi anke fuq ir-radar.

Bħal dak li qallu issa se nġibu xi dettalji tas-sistema tas-sigurta` ta' pajjiżna fuq xi stazzjon tat-televiżjoni, u forsi ngħidu wkoll lin-nies kif għandhom jagħmlu ħalli jiskappaw mis-sigurta` ta' pajjiżna!

Fil-fatt fid- diskors tiegħu l-Onor.

Mizzi qalilna li l-jottijiet qegħdin jidħlu f'pajjiżna minn taħt is-swar tal-Belt u jistaħbew hemmhekk.

Issa safejn naf jien il-jottijiet m'humiex xi ġrieden li jinżlu u jitilgħu mas-swar!

Pero` anke hawnhekk, jekk l-Onor.

Mizzi jaf b'xi yacht li daħal f'pajjiżna bil-mod li daħal, għandu r-responsabbilta' li llejla, qabel jasal id-dar, jgħaddi din l-informazzjoni lill-kummissarju tal-pulizija ħalli dan jara li ma jkunx hemm min jabbuża b'dan il-mod.

Fl-aħħar qalilna wkoll li anke żiemel daħal fuq wieħed minn dawn il-jottijiet.

Jien ma nafx jekk dan iż- żiemel huwiex qiegħed itellaq ukoll fil-korsa tal-Marsa!

Imma anke hawnhekk, jekk l-Onor.

Mizzi jaf b'xi żiemel li daħal fil-yacht marina, nitolbu jgħaddilna l-informazzjoni li għandu, għax hija fir-responsabbilta` tiegħu li jgħaddi informazzjoni bħal din.

Saru wkoll riferenzi għal persuni minn Georgia, fejn l-Onor.

Mizzi qalilna li għandna persuni ta' din in-nazzjonalita` li qegħdin jiġu hawn Malta mingħajr liċenzja u mingħajr it-taħriġ neċessarju sabiex ikunu jistgħu joperaw f'pajjiżna.

Issa, sabiex bniedem jiġi aċċettat bħala crew member fuq xi vapur reġistrat f'Malta, hemm proċess sħiħ li jrid jgħaddi minnu.

Għalhekk nistieden lill-Onor.

Mizzi, sabiex għal darb'oħra, jekk jaf b'xi ħaġa li aħna ma nafux biha, jgħaddi l-informazzjoni li għandu u mhux noqogħdu ngħidu l-affarijiet bit-tama li taqa' fuq xi ħadd li ma jkunx informat b'dak li jkun qiegħed jiġri.

Nerġa' ngħid li l-Onor.

Mizzi għandu d-dover li jiġi u jispjega l-affarijiet kif inhuma realment.

Sur President, għal darb'oħra nerġa' nirrepeti li l-awtorita` marittima matul is-sena li għaddiet irnexxielha tkompli miexja b'mod pożittiv u kompliet tibni fuq dak li għamlet matul is-snin li għaddew.

Fil-bidu għamilt riferenza għaż-żidiet li qegħdin isiru fl-operat kollu fil-Port il- Kbir, b'mod partikolari f'dawk li huma l-cruise liners li qegħdin jiġu jżuruna.

Bħal-lum tieħu gost tara l-port mimli b'dawn il-cruise liners.

Nista' ngħid ukoll li ma niħux gost li jkolli nintervjeni minħabba problemi ta' fejn se jorbtu l-cruise liners u l-bastimenti kummerċjali kif ukoll bastimenti oħrajn.

Madankollu, meta qiegħed tagħti l-ħajja lill-Port il- Kbir u lill-portijiet l-oħra, tibda tara li dawn qegħdin verament jaqdu l- iskop prinċipali tagħhom.

L-awtorita` marittima ma nistgħux inqisuha fuq riżultat ta' ġimgħa partikolari.

L-awtorita` marittima ma titqiesx b'dak li jiġri f'jum partikolari jew inkella meta l-affarijiet jibdew jitgawdew u jintmessu mill- pubbliku in ġenerali.

Huwa minnu li l-pubbliku in ġenerali ma tantx ikollu informazzjoni dwar l-attivitajiet ta' kuljum tas-settur merkantili u marittimu.

Madankollu għandna mijiet u eluf ta' ħaddiema li jaqilgħu l- għajxien tagħhom minn dan is-settur li għandu sehem qawwi fl-ekonomija ta' pajjiżna.

Għalhekk nawgura li meta niġu biex niddiskutu r-rapport ta' l- awtorita` marittima matul is-sena d-dieħla, inkunu f'qagħda li għal darb'oħra nerġgħu ngħidu li kellna riżultati pożittivi li minnhom ma jibbenefikax xi uffiċjal fl-awtorita` marittima imma jibbenefika l-pajjiż kollu u kulmin jaħdem f'dan il-qasam!

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Se nqiegħed il-mistoqsija fuq il-mozzjoni kif imressqa u moqrija mill-Ministru għall-Kompetittivita` u l-Komunikazzjoni.

Il-mistoqsija hija li l-Kamra tapprova l-estimi tad-dħul u l-infiq ta' l- awtorita` marittima għas-sena 2006/2007.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

Billi ntalbet votazzjoni l-Kamra ġiet sospiża fid-9.00 p.m. u rriżumiet 20 minuta wara.

MR SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l-Kamra tapprova l-estimi tad-dħul u l-infiq ta' l-awtorita' marittima għas-sena 2006/2007.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea, jekk jogħġbu, jinforma l-Kamra dwar l- arranġament tal-pairing.

ONOR.

MARIO GALEA: Sur President, għan-naħa tal-gvern se jiġu paired l- Onor. Francis Agius, l-Onor.

Michael Frendo, l-Onor.

Franco Galea u l-Onor.

George Pullicino.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, għan-naħa ta' l-oppożizzjoni se jiġu paired l-Onor.

Joseph Debono Grech, l-Onor.

Gavin Gulia, l-Onor.

Alfred Sant u l-Onor.

Karmenu Vella.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR : 30

L-Onor.

|Abela Anthony|Fenech Antonio | |Agius David |Galea Censu | |Arrigo Robert|Galea Louis | |Asciak |Galea Mario | |Michael | | |Azzopardi |Gatt Austin | |Frederick | | |Azzopardi |Gonzi Lawrence | |Jason | | |Borg Tonio |Gonzi Michael | |Cassar Joseph|Mifsud Bonnici | | |Antoine | |Cristina |Mifsud Bonnici | |Dolores |Carmelo | |D'Amato Helen|Mugliett Jesmond | |Dalli John |Puli Clyde | |de Marco |Pullicino Orlando| |Mario |Jeffrey | |Debono |Vassallo Edwin | |Giovanna | | |Deguara Louis|Zammit Ninu | |Falzon Joseph|Zammit Dimech | | |Francis |

KONTRA : 25

L-Onor.

|Abela Carmelo |Farrugia | | |Angelo | |Abela Joseph |Farrugia | | |Michael | |Agius Chris |Farrugia Noel| |Bartolo Evarist |Galdes | | |Roderick | |Brincat Joseph |Herrera Jose'| |Brincat Leo |Mangion | | |Charles | |Buhagiar Charles |Mizzi Joe | |Buontempo Stefan |Parnis Silvio| |Caruana Justyne |Refalo Anton | |Chircop Karl |Sammut Joseph| |Coleiro Preca |Vassallo | |Marie Louise |Adrian | |Cuschieri Joseph |Vella George | |Dalli Helena | |

Il-mozzjoni għaddiet u l-Estimi tad-Dħul u Nfiq ta' l-Awtorita` Marittima ta' Malta għas-sena finanzjarja mill-1 ta' Ottubru 2006 sat-30 ta' Settembru 2007 skond l-Att dwar l-Awtorita` Marittima ta' Malta, Kap. 352, kienu approvati.

MR SPEAKER: Sar il-ħin.

Il-Viċi Prim Ministru, jekk jogħġbu, iressaq l- Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

TONIO BORG: Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tlieta, 24 ta' April 2007 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza li tneħħi l-Kontroll tad-Djar - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kumpanniji - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Foster Care - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income - Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi dwar l-Organizzazzjonijiet Volontarji – Kumitat.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali - Kumitat Permanenti; u

MR SPEAKER: Grazzi.

Hawn rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Sur President, ġeneralment fl-aġġornament inħarsu lejn affarijiet li jkollhom x'jaqsmu mal-lokalita' jew id-distrett tagħna, u jiena se nsemmi tliet bżonnijiet li jolqtu r-residenti mill-qrib.

L-ewwel bżonn li hemm hu dak li tiġi rranġata u estiża s-sistema prinċipali tad-drenaġġ fit-triq Anton Falzon f'Ħal Luqa.

Dwar dan għamilt mistoqsija parliamentari u l-Ministru qal li qed jistenna l-permess tal-MEPA.

Il- problema hi li jkollok overflow ma kull ħalba xita.

Nispera li x-xogħol li hemm bżonn isir matul is-Sajf.

It-tieni punt li xtaqt niġbed l-attenzjoni fuqu u li hu importanti hu dak li hemm bżonn ta' dar ta' l-anzjani fir- reġjun tas-Siggiewi u Ħaż-Żebbuġ.

Hemmhekk għandna an ageing population, u ħafna anzjani qed jgħixu waħedhom.

Għalhekk hemm il-bżonn li jkun hemm dar ta' l-anzjani li toffri l-wens lill-anzjani u fl-istess ħin dawn ikunu jistgħu jibqgħu qrib il-familji tagħhom.

Bħalma rrimarka kemm-il darba l- Onor. Silvio Parnis, il-bżonn għad-djar ta' l-anzjani qed jinħass ħafna.

It-tielet punt li rrid nagħmel hu fuq il-bżonn li l-gvern jirrikonsidra d- deċiżjoni tiegħu fuq il-polyclinic ta' Ħal Qormi sabiex din tkompli tiftaħ wara l-5.00 pm. Hemmhekk għandek binja konsiderevoli li fiha ntefqu ħafna flus, u għalhekk hu tal-mistħija li din il-binja tagħlaq wara l-5.00 pm b'detriment għas-servizz primarju tas-saħħa għax in-nies li jistgħu jagħmlu użu minnha ma jkunux jistgħu jagħmlu dan wara l-5.00 pm. Din il-klinika għandha tgħin lir-residenti Qriema u tnaqqas mix-xogħol li jkollna fl- isptar għax taġixxi ta' klinika anke għar-reġjuni ċentrali ta' Malta, speċjalment fil-weekend meta hu aktar diffiċli biex issib practitioner.

Jiena naħseb li rridu nirrivalutaw il-politika tal-polyclinics min-naħa tal- gvern għax saru l-iżbalji f'dan ir-rigward.

Dawn għandhom ikunu strument importanti ħafna fil-qasam tas-saħħa sabiex dan il-qasam joffri servizz aktar komprensiv.

F'dan l-aġġornament ridt nieħu l-okkażjoni wkoll biex naffronta punt ta' kritika li sar lejja reċentament minn ċerti setturi tal-media - il-media Nazzjonalista ovvjament u l-alleati tagħhom - li jintużaw bħala stoppini biex il-partit Nazzjonalista jinqeda bihom.

Din ma kinitx xi kritika fuq xi press release li noħroġ fuq il-varji suġġetti li nikkumenta dwarhom.

Anzi dawk nieħu gost bihom, għax b'hekk jingħataw ir-risposti li nixtieq u l- poplu jkun informat kif suppost.

Il-kritika li saret anqas ma kienet fuq xi stqarrija kuntrarja għal xi ħniżrija bħal dik li saret fuq l-art tal-Qawra, Sur President, fejn kellna dikjarazzjoni li din kienet ġejja lura għand il- gvern u issa jidher li din l-art, li tiswa bejn Lm 10 miljuni u Lm15-il miljun, intilfet kompletament minn taħt il-kontroll tal-gvern Malti.

Minħabba f'hekk issa se jkollna nidħlu f'kawża li ma tispiċċa qatt b'riskju li biċċa patrimonju Malti jintilef minħabba inkompetenza jew traskuragni tal-gvern.

Imma le, mhux fuq din kienet il-kritika, Sur President!

Kienet fuq xi ħaġa li m'għandhiex x'taqsam mal-politika imma għandha x'taqsam mal-professjoni tiegħi, dik ta' nutar.

Bħallikieku l-membri parlamentari taż-żewġ naħat mhux kollha għandhom il-professjoni tagħhom u jipprattikawha!

Hemm min għandu appointments ma' entijiet governattivi ta' eluf ta' liri fis-sena mogħtijin fuq il-platt u hemm min jipprattika l-professjoni tiegħu b'mod leġittimu, u jiena hekk nagħmel u hekk għamilt f'dawn l-aħħar 26 sena!

Dawn qed jattakkaw il-professjoni tiegħi b'mod li jimplikaw li fil-prattika tagħha hemm xi konflitt ta' interess, u jiena ma nistax nifhem kif jistgħu jorbtu dawn iż-żewġ affarijiet.

Jiena f'dan il-Parlament dejjem għedt dak li kelli ngħid, u hekk nibqa' nagħmel.

Jiena qatt ma kelli konflitt ta' interess fuq il-professjoni tiegħi la mal-partit u lanqas fuq xi ħaġa oħra, għax dejjem għamilt distinzjoni ċara tar-rwoli.

Allura dawn kif setgħu qabdu fuq skrittura li għada privata u ħarġu jattakkaw fuqha?

Għax il-konvenju tal-Jerma kull ma għadu mar hu għand l- uffiċċju ta' l-Inland Revenue - basta bid-data protection - Sur President!

Jiena m'għandix x'naħbi, imma li jipprovaw jimplikaw li hemm xi kunflitt mal-politika tal-partit jew fil-konfront ta' dak li għedt m'hu veru xejn, u hu argument bażwi għax il-kritika dwar l-inkompetenza tal-gvern fis-settur tat-turiżmu hija xi ħaġa li għedtha kemm-il darba u nibqa' ntennijha, anke għax il-fallimenti huma miktuba iswed fuq l-abjad.

Sur President, hawnhekk għandna ħafna professjonisti - u kellna fil-passat u ovvjament se jkollna fil-futur - li għandhom kull dritt li jipprattikaw il-professjoni tagħhom.

Fil-professjoni tiegħi - meta jiġi xi ħadd jixtri jew ibigħ proprjeta' - l-obbligu tiegħi hu li nħares lejn it-titolu ta' dik il-proprjeta' u ma jinteressanix x'se jagħmel minnha dak li jkun.

U jiena ma nsemmix ismijiet għax nirrispetta l-kunfidenzjalita' tal-klijenti, Sur President!

Imma x'jagħmel jew ma jagħmilx minnha jiddependi mill-permessi li jagħtuh l-istituzzjonijiet tal-gvern.

Pero' jekk jiġi klijent l-uffiċċju tiegħi għal biċċa xogħol, l-obbligu tiegħi huwa li nagħtih l-aħjar servizz li nista'.

Sur President, min jaf kemm-il liġi għaddejna, bħal per eżempju kontra l- kriminalita' u d-droga, u wara li napprovawha mill-Parlament, uħud mill- istess membri parlamentari li jkunu vvutaw favuriha, imorru fil-qorti biex jiddefendu lil dawk in-nies li aħna ridna nikkastigaw u jipprovaw jeħilsuhom mill-miżuri u l-penalitajiet ta' dik l-istess liġi.

Allura dan huwa konflitt ta' interess, Sur President?

Le!

Ovvjament huwa xi ħaġa aċċettabbli għax dawn ikunu qed jipprattikaw il-professjoni tagħhom kif titlob il-liġi, u hawnhekk qed jaqdu d-dmir politiku tagħhom lejn is- soċjeta'.

Kellna nies famużi ħafna li laħqu l-ogħla karigi, li kienu magħrufin li għamlu dan ix-xogħol, u sewwa għamlu!

Sur President, qed ngħid dan mhux għax irrid niskuża ruħi għax ħaddieħor għamel hekk.

Xejn minn dan!

Li qed ngħid hu li d-distinzjoni bejn il- prattika professjonali u dak li inti tgħid politikament hija netta, u allura dan l-attakk hu personalizzat.

Tajjeb li wieħed jistaqsi fiex jikkonsisti konflitt ta' interess, u jkun aħjar li jagħmlu diskussjoni dwar dan.

Kieku jiena kont ministru u nkompli nagħmel ix-xogħol notarili, hemmhekk veru jkollok konflitt ta' interess dirett.

Kieku qiegħed ministru u għaddej b'xogħol f'xi entijiet li jien għandi b'xi mod interess fihom mingħajr trasparenza ta' xejn, jista' wkoll ikun ikkunsidrat bħala konflitt ta' interess.

Għalhekk, Sur President, min irid jitkellem fuq il-konflitt ta' interess imissu jħares lejn dawn.

Jekk irridu nibdew ngħidu x'inhu l- konflitt ta' interess u x'wieħed għandu jagħmel u ma jagħmilx, lili mhux se jdejjaqni.

Jekk xi ħadd irid jattakkani personalment, jagħmel hu, imma mhux se jbeżżagħni, u mhux se noqgħod lura milli nikkritika lill-gvern fejn għandi nikkritikah.

Jien nisfida lill-media Nazzjonalista u l-esponenti tagħha li jekk iridu jikkritikawni, iġibu l-provi fuq l-art tal-Qawra li ħadd ma jitkellem fuqha, ħlief il-partit Laburista.

Mill-bqija kulħadd omerta', anke fuq il- gazzetti u fuq uħud mill-media.

Fuq dik ma jitkellmux, u anqas jitkellmu fuq il-press releases li nagħmlu!

Dawn ma jitkellmux fuq il-qagħda ekonomika reali, fuq il-qagħda ta' l-edukazzjoni u r-riżultati li qed ikollna u fuq il-qagħda fit-turiżmu u l-inkompetenza li hawn tirrenja.

Dawn kontinwament ngħiduhom u nibqgħu ngħiduhom, u fuq dawn għandha tirrispondina l-media nazzjonalista!

Issa jekk iridu jiftħu l-battalja fuq livell personali, il-battalja tinfetaħ, imma ara ma jkun hemm ħadd min-naħa l-oħra li jibki għax jaqla' xi attakk personali hu!

Sur President, jiena m'għandi xejn x'niddefendi, u ngħid dan bl-iktar mod apert.

Dak li nagħmel fix-xogħol tiegħi professjonali qed nagħmlu għax għandi dritt nagħmlu bħal kull professjonist, kull avukat u kull perit li qiegħed f'dan il-Parlament.

Ma hemm ebda konflitt ta' interess, qatt ma kelli konflitt ta' interess u qatt m'hu se jkolli konflitt ta' interess.

Fejn ikun hemm konflitt ta' interess jien kapaċi niddikjarah, u ma niddejjaq xejn niddikjarah, imma d-dritt li jiena neżerċita l-professjoni tiegħi hu dritt leġittimu li jiena neżerċitah.

Min irid jitkellem fuq il- konflitt ta' interess aħjar jara xi jkun qed jagħmel hu!

Jekk iridu jikkritikawni, jikkritikawni fuq dak li ngħid politikament, kemm fuq dak li nistqarr fil-Parlament u kemm fuq dak li ngħid pubblikament barra mill- Parlament.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Silvio Parnis.

ONOR.

SILVIO PARNIS: Sur President, il-ħin li jkollna fl-Aġġornament ikun tajjeb li jintuża anke biex insemmu u niflu il-problemi li jkun hemm fid- distrett tagħna.

Naħseb li kull wieħed minna jiltaqa' mal-kostitwenti - u din hija xi ħaġa li hija normali li ssir – u jisma' l-ilmenti tagħhom, u għalhekk ħassejt li għandi nressaq ftit ilmenti tan-nies li xi kultant ma jkunx faċli li ssolvihom b'xi mistoqsija parlamentari, b'xi ittra f'xi dipartiment jew inkella b'xi ħaġa oħra.

Għalhekk nieħu din l-okkażjoni biex inressaq it-talbiet tal-familji tagħna fid-distrett biex inkunu nistgħu nagħtu ħajja aħjar lir-residenti li fl-aħħar mill-aħħar ikunu eleġġewna f'dan il-Parlament għaliex jemmnu li aħna nistgħu nkunu t-tarka għalihom.

Nemmen ukoll li f'dan il-Parlament, irridu nagħtu servizz tajjeb lil dawk li jersqu lejna u fil-fatt, f'dawn il-kważi disa' snin li ili fil- Parlament, fl-Aġġornamenti dejjem ipprovajt insib il-ħin biex niddefendi lil din il-familja kbira tar-raba' distrett.

Sur President, wieħed mill-ilmenti li xtaqt nqajjem hawnhekk għandu x'jaqsam man-nies ta' Joanne Gardens f'Ħal Tarxien.

Meta kont qed inżurhom u niltaqa' magħhom indunajt kemm, bl-għaqal u bil-ħidma tagħhom, dawn bnew djar li huma, biex ngħid hekk, palazzi żgħar tal-familji tagħna.

Jidher pero' li fil-laqgħa li kellhom fil-kunsill lokali ta' Ħal Tarxien – nieħu din l-okkażjoni biex minn hawnhekk insellem lill-kunsill lokali ta' Ħal Tarxien li jaħdem ħafna biex jagħti l-aħjar servizz li jista' liċ-ċittadini - ir-residenti ta' Joanne Gardens ilmentaw ħafna mill-istorbju li qiegħed ikun hemm f'dik l-area u li mhux qed iħalli lir-residenti jgħixu ħajja komda fil-kwiet.

Filwaqt li nifhmu li ż-żgħażagħ li jkun hemm hemmhekk għandhom kull dritt li jiddevertu, nifhmu wkoll li r-residenti għandhom dritt għall-mistrieħ u għall-kwiet fid-djar tagħhom.

Fil-laqgħa tal-kunsill lokali li semmejt aktar qabel jidher li ntlaħaq xi ftehim, u l-Pulizija se jibdew jagħmlu r-ronda, pero' ovvjament jekk dawn iż-żgħażagħ ikunu qed jagħmlu l-istorbju, se jieqfu kif jaraw il-Pulizija.

Allura minn hawn nixtieq niġbed l-attenzjoni biex id-drittijiet tal-familji ta' Joanne Gardens jiġu rispettati, speċjalment id-dritt tal-privatezza u tal-kwiet f'darhom, u fl-istess ħin nifhmu li ż-żgħażagħ jitħallew jiddevertu, imma mingħajr ma jdejqu lil ħaddieħor.

Apparti dan, aktar 'il quddiem jiena bi ħsiebni nressaq petizzjoni fuq Triq l-Isqajjaq ġewwa Ħal Tarxien, petizzjoni li bħalissa qegħda b'idejn dawn ir-residenti.

F'din it- triq jgħixu numru sostanzjali ta' nies, u dawn qed jilmentaw mill-istat ħażin ta' dan l-isqaq u anke għaliex meta tagħmel ix-xita, qed ifur id- drenaġġ u joħorġu ntejjen kbar.

Area oħra fejn hemm xi problemi hi Għajn Dwieli ġewwa Raħal Ġdid.

La darba semmejt lir-Raħal Ġdid, nieħu din l-okkażjoni biex nifraħ lill-kunsilliera kollha li telgħu u nirringrazzja lill-kunsilliera kollha li ħadmu fl- amministrazzjoni lokali preċedenti, inkluż is-sindku.

Insellem ukoll lis- sindku l-ġdid li għadu żagħżugħ u li naf li huwa lest li jaħdem u jagħti s- servizz kollu li jixraq liċ-ċittadini ta' Raħal Ġdid.

Meta konna qed induru flimkien ma' sħabna u l-leadership tal-partit ġewwa Raħal Ġdid kellna ħafna lmenti dwar l-area sabiħa ta' Għajn Dwieli, fejn hemm Wied Blandun li jagħmel parti mill-kunsill lokali tal-Fgura.

Hawnhekk nixtieq li l-gvern jibda jieħu ħsieb dan il-wied u ma jħalliehx fi stat ta' abbandun billi jgħin lill-kunsill lokali biex dan il-wied jiġi mnaddaf u rranġat u jinbidel f'area rikreattiva.

Sur President, qiegħed ngħid dan għax id-djar li hemm ġewwa Wied Blandun iħarsu għal dan il-wied tant sabih u l-ftit open spaces li għandna ġewwa l- lokalita' ta' Raħal Ġdid għandna nsaħħuhom u nagħtuhom l-importanza tagħhom.

Fil-fatt, meta kont sindku hemmhekk, konna ħdimna f'dan is-sens u konna għamilna d-dwal, il-bankijiet u l-bankini.

Apparti hekk, ftehemna mal- gvern ċentrali ta' dak iż-żmien biex għamilna t-tarmac.

Illum, Sur President, wasal il-mument li nagħtu aktar importanza lil din l-area billi l-gvern ċentrali jgħin b'mod finanzjarju ħalli Wied Blandun nagħtuh dehra aħjar.

Apparti hekk, tajjeb li nagħtu importanza lis-siti preistoriċi li hemm ġewwa dan il-wied, waħda minnhom fi Triq il-Vittmi tal-Ħaddiema fejn kienu nstabu xi oqbra.

Ikun tajjeb li dan il-wirt storiku nieħdu ħsiebu u niftħuħ għall-pubbliku.

Anke fejn il-Knisja ta' Sant'Antnin hemm siti importanti ta' storja antika fejn anke nstabu xi fdalijiet preistoriċi li għandna nagħtuhom importanza.

Barra dawn, f'Raħal Ġdid għandna l-Ipoġew ta' Ħal Saflieni u t-Tarxien Temples li llum huma magħrufin ħafna u ċertament li anke l-barranin jafu bihom, kultant aktar mill-Maltin.

Meta kont sindku, konna ħdimna mal-gvern ċentrali ta' dak iż-żmien biex l-Ipoġew tajnieh l-importanza li kien ħaqqu.

Nixtieq li kemm jista' jkun l-iskejjel tagħna jieħdu lit-tfal f'dawn it- tempji li għandna sabiex nagħmluhom aktar familjari magħhom u l-gvern għandu jagħmel iżjed pubbliċita' permezz tal-magazines li jqassmu fuq il- linja nazzjonali ta' pajjiżna lil dawn it-tempji mat-turisti li jkunu ġejjin lejn Malta.

Sur President, ngħaddi biex nitkellem fuq il-kindergarten ta' Raħal Ġdid li kien fi Triq Brittannja u li ngħalqet.

Fil-ħin tal-mistoqsijiet parlamentari jiena tkellimt u staqsejt lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni fejn wasalna u meta se tiftaħ din l-iskola, u dan dejjem wieġeb li m'hemm l-ebda pjanijiet għaliha.

Pero' f'dawn l-aħħar ġranet kellmuni ir-residenti u qaluli li din l-iskola qiegħda titnaddaf u jien nistaqsi lill-Ministru Louis Galea, u nixtieq li jkolli tweġiba: X'se jsir minnha din l-iskola?

X'tip ta' żvilupp se jsir f'din l-iskola?

Nixtieq li nkunu nafu, aħna bħala deputati fuq ir-raba' distrett, u jiena bħala ex-sindku fuq Raħal Ġdid, x'qed isir minn din l-iskola tal-kindergarten fi Triq Brittannja u Triq Ninu Cremona.

Sur President, meta jiena niġi f'dan il-Parlament, inkun qed inwassal il-leħen tal-poplu Malti u tan-nies tar-raba' distrett, u għalhekk mhux sew li nitħalla nparla fix-xejn għax inkella nkun qed naħli l- ħin taż-żewġ naħat u nkunu qed nidħku bin-nies li eleġġewna f'dan il- Parlament.

Sur President, nagħlaq dan l-intervent tiegħi billi għal darb'oħra nitlob it-tweġibiet għall-ħafna mistoqsijiet li għamilt, rigward Joanne Gardens, Triq l-Isqajjad, Għajn Dwieli u Wied Blandun u anke x'se jsir fuq l-iskola li semmejt.

Ftit ilu semmejt il-Knisja ta' Sant'Antnin, u hawn żgur li nixtieq insellem lil persuna li m'għadux magħna u li tant ħadem mal-ħabsin u mal-foqra, Patri Leopoldo Tabone.

Kif għedt diġa', nixtieq li nagħtu iktar importanza l-Ipoġew u t-tempji ta' Ħal Tarxien li huma wirt ta' eluf ta' snin tal-poplu Malti.

Aħna għandna nħeġġu l-istudenti tagħna biex iżuru dawn il-postijiet u anke nagħtu aktar pubbliċita' lil dawn iż-żewġ siti storiċi.

Jiena nerġa' nistaqsi jekk il-gvern huwiex se jgħin biex il-ġnien ta' Wied Blandun - li jagħmel mal-kunsill lokali tal-Fgura imma li jgawduh ħafna min-nies ta' Raħal Ġdid - jitranġa billi forsi anke jagħmel partnership mal-kunsill lokali ta' Raħal Ġdid.

Nerġa' nistaqsi x'se jsir minnha l-iskola fi Triq Brittannja qrib Triq Ninu Cremona.

Jekk se tiftaħ, meta se tiftaħ, u jekk din hux se tiftah bħala skola, x'inhuma l-pjanijiet tal-gvern dwarha?

Sur President, kif diġa' għedt, aħna l-membri parlamentari għandna d-dmir li nwasslu dawn l-ilmenti u l-poplu tagħna għandu dritt li jkun jaf x'se jsir minn dawn it-talbiet li qed jagħmel.

Jiena nemmen li politiku fil- Parlament għandu jkun politiku qrib il-poplu u għandu jagħti dak li verament jixraq lill-poplu tagħna u mhux ikun membru parlamentari biex jilbes il-ġlekk biss!

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hi aġġornata għal għada t- Tlieta 24 ta' April, 2007 fis-6:00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.50 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

ĦLAS TA' KERA PENDENTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tara li jsir arranġament ma' l- inkwilin li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, biex jibda jħallas il-kera pendenti li għandu ma' l-awtorita' tad-djar?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Il-kera mill-persuna ndikata hi dovuta lid- dipartiment ta' l-artijiet u għalhekk l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

KONT TAD-DAWL U L-ILMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jara li jsir arranġament ma' l-inkwilin li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, biex jibda jħallas bin-nifs il-kont pendenti tad-dawl u l- ilma u hekk jerġa' jingħatalu dan is-servizz?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-persuna li saret riferenza għaliha għandha tagħti għall-elettriku u l-ilma konsumat f'ħames postijiet differenti.

Hemm ukoll kawża fil-qorti mibdija mill-korporazzjoni għas-servizzi ta' l- ilma li għadha pendenti.

Minkejja dan, jekk din il-persuna tikkuntattja s-sezzjoni tal-credit control tal-korporazzjoni ikun jista' isir arranġament biex isir programm ta' ħlas biex is-servizzi ta' l-ilma u l-elettriku jiġu ristorati.

SERVIZZ TA' MOBILE PHONES

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid kemm tħallsu f'kontijiet ta' mobile phones fil-ministeru, dekasteru u enti tiegħu matul ix-xhur ta' Jannar, Frar u Marzu 2007 separatament u xahar b'xahar?

Jista' jgħid kemm kienet in-nefqa fuq prepaid top-up mobile cards fil- ministeru, dekasteru u enti tiegħu matul ix-xhur ta' Jannar, Frar u Marzu 2007 separatament xahar b'xahar?

Jista' jgħid jekk l-uffiċjali ntitolati għal mobile phones fil-ministeru, dekasteru u enti tiegħu għandhomx ceiling fuq mobile phone imħallas mill- gvern u f'każ li hemm ceiling, kemm hu separatament u jekk inqabiżx minn xi uffiċjal matul Jannar, Frar jew Marzu 2007?

F'każ li fl-affermattiv, jista' jgħid x'inhi r-raġuni li nqabeż is-ceiling?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Tweġiba tinghata f'xi seduta ohra.

SERVIZZ TA' MOBILE PHONES

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm tħallsu f'kontijiet ta' mobile phones fil-ministeru, dekasteru u enti tiegħu matul ix-xhur ta' Jannar, Frar u Marzu 2007 separatament u xahar b'xahar?

Jista' jgħid jekk l-uffiċjali ntitolati għal mobile phones fil-ministeru, dekasteru u enti tiegħu għandhomx ceiling fuq mobile phone imħallas mill- gvern, u f'każ li hemm ceiling, kemm hu separatament u jekk inqabiżx minn xi uffiċjal matul Jannar, Frar jew Marzu 2007?

ONOR.

TONIO BORG: Il-ħlasijiet għal kontijiet ta' mobile phones u top-up cards li saru fix-xhur indikati huma kif jidher fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

Dwar is-ceiling, għandu jingħad illi dan jitqies fuq bażi annwali, u għaldaqstant huwa wara l-aħħar tas-sena li wieħed jista' jgħid jekk dan inqabiżx jew le.

SERVIZZ TA' MOBILE PHONES

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm tħallsu f'kontijiet ta' mobile phones fil-ministeru, dekasteru u enti tiegħu matul ix-xhur ta' Jannar, Frar u Marzu 2007 separatament u xahar b'xahar?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SERVIZZ TA' MOBILE PHONES

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid f'każ li xi uffiċjal mill- ministeru, dekasteru jew enti tiegħu qabeż is-ceiling allokat għall-mobile marbut mal-pożizzjoni tiegħu, itteħdux passi fil-konfront ta' dawn l- uffiċjali matul Jannar, Frar jew Marzu 2007?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SERVIZZ TA' MOBILE PHONES

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jgħid, f'każ li xi uffiċjal mill-ministeru, dekasteru jew enti tiegħu qabeż is-ceiling allokat għal mobile marbut mal- pożizzjoni tiegħu, ittieħdux passi fil-konfront ta' dawn l-uffiċjali matul Jannar, Frar jew Marzu 2007?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mill-kontijiet tal-mobiles tas-sena 2007 li s'issa rċieva l-ministeru u l-enti li jaqgħu taħtu, kien hemm uffiċjal wieħed li qabeż il-kwota.

L-uffiċjal konċernat ta spjegazzjoni u raġunijiet validi meta ġie avżat f'dan ir-rigward.

XIRI TA' MOBILE PHONES

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk inxtrawx mobile phones ġodda fil-ministeru, dekasteru jew enti tiegħu matul ix-xhur ta' Jannar, Frar u Marzu 2007, u f'każ li fl-affermattiv, kemm-il mobile inxtara, b'liema prezz separatament u għal min kienu?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fir-rigward ta' l-uffiċċju tal-prim ministru, matul ix-xhur ta' Jannar u Marzu 2007 inxtara mobile phone wieħed għall-prezz ta' Lm65 għall-użu uffiċjali tas-segretarju permanenti ewlieni, minflok ieħor li ma setax jissewwa.

Fir-rigward tal-ministeru tal-finanzi, qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra tabella bl-informazzjoni mitluba.

FONDAZZJONI GĦAL SERVIZZI EDUKATTIVI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu l-istaff full-time u part-time separatament tal-fondazzjoni għas-servizzi edukattivi?

X'ħidma qed titwettaq matul din is-sena skolastika u fejn?

Kemm ipparteċipaw studenti u ġenituri?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub se jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

MCAST - DIPLOMA IN MASONRY HERITAGE SKILLS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx ħsieb li studenti li qed jagħmlu d- diploma in masonry heritage skills fl-MCAST meta jispiċċaw dan il-kors hemmx il-possibilita` li jiġu mpjegati ma' Heritage Malta?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Kemm is-sena li għaddiet kif ukoll din is- sena Heritage Malta sponsorjat numru ta' apprentisti minn fost l-istudenti li jkunu qed isegwu l-kors ta' l-MCAST imsemmi.

Heritage Malta diġa' impjegat persuni li segwew dan il-kors u kemm-il darba tinħass il-ħtieġa bażata fuq ix-xogħol u r-riżorsi għad-dispożizzjoni ta' din l-aġenzija, Heritage Malta lesta wkoll li żżid l-impjegati f'dan is- settur.

SPECIAL EDUCATION BUDGET

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-ministeru jew id- divizjoni ta' l-edukazzjoni jingħatawx rendikont tal-budget special education li jammonta għal Lm216,000?

Jekk fl-affermattiv, jista' ipoġġi r- rendikonti għat-tlett snin li għaddew fuq il-mejda tal-Kamra?

ONOR.

LOUIS GALEA: Skond ftehim ta' April ta' l-1996, id-diviżjoni ta' l- edukazzjoni tirrifondi 60% tal-pagi li l-Eden Foundation tħallas fit- tmexxija ta' ċerti programmi tagħha.

Skond dan il-ftehim, l-Eden Foundation tibgħat rendikont tal-pagi li tkun ħallset lid-diviżjoni ta' l- edukazzjoni.

DIPLOMA IN JOURNALISM STUDIES

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li d-diploma in journalism studies mhux ikkonsidrat bħal korsijiet oħra u allura ma jistgħux ikomplu għal degree, anzi jkollhom jibdew mill-ġdid?

X'inhi r- raġuni għal dan u għall-fatt li credits u extra credits ma jgħoddux ukoll?

ONOR.

LOUIS GALEA: Id-diploma in journalism studies huwa kors ta' studju li kien maħsub u mfassal bi qbil ma' l-istitut tal-ġurnalisti u l- fondazzjoni Tumas Fenech.

Il-kors huwa part-time matul il-ġurnata minħabba l-impenji ta' dawn it-tip ta' ħaddiema fuq ix-xogħol u jieħu sentejn.

Il-kwalifiki mitluba biex persuna tagħmel Baċċellerat huma differenti, iżda min jibda l-kors li jwassal għal Baċċellerat fil-Kommunikazzjoni wara li jkun spiċċa l-kors tad-diploma in journalism studies, ikun eżentat li jsegwi dawk il-units komuni li jkun segwa b'suċċess fid-diploma, skond il- provvedimenti tar-regolamenti ta' l-Universita'.

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx possibilita` li studenti sponsorjati mir-restoration unit tal-works division u li qed jagħmlu diploma in masonry heritage skills fl-MCAST jiġu mpjegati ma' l-istess unit wara li jlestu l-kors tagħhom?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Kull ingaġġ ta' ħaddiema fis-settur pubbliku jsir wara sejħa għall-applikazzjonijiet.

INCOME TAX REFUNDS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jikkonsidra li ċekkijiet ta' rifużjoni mill- income tax dwar studenti li jattendu skejjel privati u li normalmaent jinħarġu fuq il-missier, jibdew joħorġu kemm fuq il-missier kif ukoll fuq l- omm ħalli jkunu jistgħu jissarfu minn xi ħadd minnhom u mhux bilfors mill- missier biss u dan speċjalment fejn iż-żewġ persuni jkunu qed jaħdmu u allura jħallsu t-taxxa?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

KAWZI KOSTITUZZJONALI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 23835 dwar it-tul ta' żmien raġonevoli biex tinstema' u tiġi deċiża kawża, kif provdut fil-kostituzzjoni u l-Konvenzjoni Ewropea, dan jiddependi minn min tkun komposta l-qorti kostituzzjonali?

Hemm xi provvediment fil-liġi (speċjalment fil-kostituzzjoni) li jikkontempla dewmien eċċessiv skond kif u minn min tkun komposta l-qorti kostituzzjonali?

ONOR.

TONIO BORG: B'riferenza għall-ewwel parti tal-mistoqsija, ninsab informat illi ġeneralment iż-żmien li ddum kawża biex tiġi deċiża ma jiddependix minn kif tkun komposta qorti kolleġġjali, għalkemm il- komplessita' tal-każ, id-doveri ġudizzjarji l-oħra li jkollhom l-Imħallfin komponenti dik il-qorti, u ċirkostanzi oħra jistgħu jinċidu fuq dan iż- żmien.

B'riferenza għat-tieni parti tal-mistoqsija, m'hemmx dispożizzjoni ta' liġi kif indikat mill-Onor.

Interpellant.

FONDI MILL-UNJONI EWROPEA

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid Malta kemm irċeviet għajnuna finanzjarja u għajnuna oħra mill-pajjiżi barranin kollha, kemm Ewropej u kemm m'humiex mill-1964 sal-lum u dan in forza ta' protokolli finanzjarji u kull ftehim ieħor bilaterali u kull inizjattiva oħra politika mill- gvernijiet rispettivi?

Għal liema skop intużaw dawn il-fondi u ċioe' f'liema proġetti ġew applikati f'kull każ matul l-istess perijodu?

Kemm irċevejna pre-accession funds mill-Unjoni Ewropea u kemm irċevejna fondi mill-2003 sa l-2006 mill-Unjoni Ewropea u għal liema proġetti ntużaw l- istess fondi?

ONOR.

QABDA TA' ĦUT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien it-tunnellaġġ tal-qabda tal- ħut lokali reġistrata fl-ewwel tliet xhur tas-sena xahar b'xahar separatament?

Jista' jipprovdi l-istess tagħrif għall-istess perijodu għall-aħħar ħames snin sena b'sena?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: It-tunnellaġġ tal-qabda tal-ħut lokali reġistrat fl-ewwel tliet xhur tas-sena bejn l-2002 u l-2007 kien kif jidher hawn taħt:

|Qabda (tunnellati) | | |200|200|200|200|200|200| | |2 |3 |4 |5 |6 |7 | |Jann|43 |18 |46 |21 |43 |29 | |ar | | | | | | | |Frar|35 |15 |31 |12 |18 |23 | |Marz|16 |38 |28 |31 |22 |37 | |u | | | | | | |

PRODUZZJONI TA' BAJD FRISK

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien it-tunnellaġġ tal-produzzjoni lokali ta' bajd frisk reġistrat matul l-ewwel tliet xhur tas-sena?

Jista' jipprovdi l-istess tagħrif għall-istess perjodu għall-aħħar ħames snin sena b'sena?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-produzzjoni lokali ta' bajd frisk tiġi kkalkulata skond l-ammont ta' sussidju li jingħata kull xahar lill- produtturi.

Dan għaliex is-sussidju jingħata abbażi tal-produzzjoni ta' bajd li ssir fuq ir-razzett.

Din hija l-istatistika miġbura li tindika l-produzzjoni ta' bajd (f'tużżani) matul l-ewwel tliet xhur ta' dawn is-snin:

|2007 |(tinġabar sa | | |l-aħħar t'April) | |2006 |1,805,921 | |2005 |1,609,772 | |2004 |1,535,095 | |2003 |1,726,625 |

L-informazzjoni għas-sena 2007 hija ta' Jannar u Frar biss minħabba li l- produtturi għandhom ċans sa l-aħħar ta' April biex jirrapportaw l- informazzjoni tal-produzzjoni ta' Marzu.

MAGĦLEF LOKALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien it-tunnellaġġ ta' magħlef lokali reġistrat matul is-sena 2006?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-produzzjoni tal-magħlef lokali hija f'idejn operaturi privati.

QABDA TA' ĦUT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid kemm kien it-tunnellaġġ tal-qabda tal-ħut lokali reġistrata fl-ewwel tliet xhur tas-sena f'Malta xahar b'xahar separatament?

Tista' tipprovdi l-istess tagħrif għall-istess perijodu għall-aħħar ħames snin sena b'sena?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Peress li l-mistoqsija tikkonċerna l-Malta, l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

PRODUZZJONI TAL-FAQQIEGĦ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien it-tunnellaġġ tal-produzzjoni lokali tal-faqqiegħ matul l-ewwel tliet xhur tas-senaa?

Jista' jipprovdi l-istess tagħrif għall-istess perjodu għall-aħħar ħames snin sena' b'sena?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-produzzjoni tal-faqqiegħ hija f'idejn azjendi kummerċjali.

PRODUZZJONI TAL-ĦAXIX FRISK

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien it-tunnellaġġ tal-produzzjoni lokali tal-ħaxix frisk matul l-ewwel tliet xhur tas-sena?

Jista' jipprovdi l-istess tagħrif għall-istess perijodu għall-aħħar ħames snin sena' b'sena?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-produzzjoni attwali tal-ħaxix hija f'idejn operaturi privati.

MARDA TA' L-ECZEMA

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Peress li hawn ħafna każi ta' eczema li huma severi u kroniċi; u peress li dawn il-pazjenti għandhom bżonn ħafna kura u assistenza u mediċini li jridu jieħdu kuljum; u peress li dawn il-pazjenti m'humiex eliġibbli skond ix-schedule V tal-lista ta' mard kroniku, tista' l- Ministru tara li in vista tat-tbatija ta' dawn in-nies din il-marda tiġi miżjuda fix-schedule V biex ikunu ntitolati għall-għajnuna?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Nassumi li l-Onor.

Interpellanti qed tirriferi għat-tieni parti ta' l-iskeda ħamsa ta' l-att dwar is-sigurta' soċjali, li telenka l-mard u l-kondizzjonijiet li dwarhom tingħata għajnuna medika bla ħlas skond kif provdut fl-artikolu 23 ta' l-imsemmi att.

Jekk dan hu l-każ, nitlobha tirriferi l-mistoqsija tagħha lill-ministru konċernat.

ĦADDIEMA GĦAWDXIN FIS-SEZZJONI TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: B'riferenza għall-formoli ta' bidu ta' impjieg li qed jintbagħtu lill-ħaddiema Għawdxin li kienu fis-sezzjoni tad-drenaġġ u llum ġew posted f'diversi lokalitajiet mal-kunsilli lokali, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk dawn il-ħaddiema hux se jkollhom tibdiliet fil- kondizzjonijiet ta' l-impjieg tagħhom jew jekk hux se tiġi affettwata s- seniority tagħhom peress li l-formola li qed jintalbu jimlew hija dwar bidu ta' impjieg?

ONOR.

TONIO BORG: Il-ħaddiema li kienu detailed mal-korporazzjoni għas- servizzi ta' l-ilma ġewwa Għawdex ġew assenjati mal-kunsilli lokali Għawdxin wara li l-assenjar tagħhom mal-korporazzjoni ġie revokat.

Malli saret ir-revoka, dawn, bħala ħaddiema tal-gvern, ġew trasferiti fuq il- kotba tad-dipartiment għall-gvern lokali sabiex ikunu jistgħu jiġu assenjati mal-kunsilli lokali Għawdxin.

Il-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma kienet bagħtet lill-istess ħaddiema l-formola tal-korporazzjoni għax-xogħol u taħriġ tat-tmiem ta' l- impjieg magħha.

Il-formoli li rċevew il-ħaddiema riċentement huma biex jindikaw il-bidu ta' l-impjieg (engagement form) mad-dipartiment għall- gvern lokali b'effett minn meta sar it-trasferiment.

Dan ifisser li kull ma sar kien biss l-aġġustar ta' l-isem ta' l-employer għal skopijiet tal- korporazzjoni għax-xogħol u taħriġ.

Dan ifisser ukoll li dawn il-ħaddiema tal-gvern m'hu se jitnaqqsilhom xejn mill-kondizzjonjiet inerenti li dejjem kellhom mal-gvern, inkluża s-seniority.

GĦAWDEX - PROĠETT TAT-TERMINAL

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għall- Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'kienet l-ispiża totali s'issa tal-proġett tat-terminal f'Għawdex?

Jista'jagħti breakdown ta' l-ispejjeż?

Min esegwixxa x-xogħol?

X'kienu l-varjazzjonijiet mill- pjanti oriġinali u meta saru dawn il-varjazzjonijiet?

X'kienet id- differenza fl-ispiża bejn ix-xogħol kif kellu jsir oriġinarjament u x- xogħol li sar skond il-varjazzjoni?

Meta se jitlesta x-xogħol?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Filwaqt li nirriferi lill-Onor.

Interpellanti għat- tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 24372 li ngħatat fit-13/03/07, l- informazzjoni l-oħra għadha qed tinġabar u tingħata aktar 'il quddiem.

SKEJJEL SEKONDARJI - EARLY SCHOOL LEAVERS

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm early school leavers mill-iskejjel sekondarji ta' Għawdex kull sena separatament għal dawn l-aħħar ħames snin; jindika r-raġuni, is-sess u l-eta'?

ONOR.

LOUIS GALEA: Mhux magħruf kemm huma l-kazi fejn l-eżenzjoni ntalbet biex tiffaċilita' xogħol għas-sajf qabel ritorn għal xi kors post- sekondarju.

QRATI - RIKORSI

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Peress li diversi Għawdxin li jiġu msejħa biex iservu bħala ġurat iridu jippreżentaw rikors biex jiġu eżentati fir- reġistru tal-qorti Malta, peress li ħafna mir-rikorsi jkunu ta' persuni li jkollhom problemi mediċi u huwa ta' inkonvenjent kbir għalihom biex dawn ir- rikorsi jippreżentawhom Malta, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk huwiex possibbli li terġa' tibda s-sistema li dawn ir-rikorsi jiġu ppreżentati fir-reġistru tal-qorti Għawdex?

ONOR.

TONIO BORG: Rikors biex persuna tiġi eżentata milli sservi ta' ġurat għandu, skond il-liġi, jiġi ppreżentat quddiem il-qorti kriminali.

L-atti, inklużi rikorsi ta' ġurati, quddiem il-qorti kriminali għandhom, skond il-liġi, jiġu ppreżentati fir-reġistru tal-qrati ta' ġurisdizzjoni kriminali ta' Malta.

Il-liġi ma tipprovdix mod ieħor.

Dawn ir-rikorsi qatt ma kienu jiġu ppreżentati fir-reġistru tal-qrati ta' Għawdex kif qed tissuġġerixxi l-Onor.

Interpellant.

QRATI - TRIBUNAL TAL-QSIM TAL-WIRT

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hemm każi pendenti quddiem it-tribunal tal-wirt?

Jista' jgħid kemm minnhom huma ta' partijiet Għawdxin?

ONOR.

TONIO BORG: B'kollox hemm 15-il kawża pendenti quddiem it-tribunal tal-qsim tal-wirt illi waħda minnhom marret deżerta.

Minn dawn il-kawżi pendenti jirriżulta li hemm żewġ kawżi li huma ta' partijiet Għawdxin.

ĦAŻ-ŻEBBUĠ - LAMPI PUBBLIĊI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jara li Mdina Road, Ħaż-Żebbuġ il-lampi pubbliċi jitħaddmu peress li ilhom bil- ħsara u mitfija għal dawn l-aħħar ħamest ijiem?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-provvista ta' l-elettriku għat-triq imsemmija hija tajba, pero' ir-responsabbilta' tal-lampi f'din it-triq m'hijiex ta' l- Enemalta.

TRIQ TA' ĦAL FAR

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġie jiswa x-xogħol ta' l-aħħar fażi tat-triq ta' Ħal Far li saret permezz tal-fondi ta' l-Unjoni Ewropea?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ix-xogħol fuq il-kostruzzjoni tat-triq imsemmija tlesta f'Diċembru ta' l-2006 u bħalissa għaddej xogħol ta' snag works, verifikazzjoni ta' numru ta' testing results u qed jiġu ffinilizzati l- final bills tax-xogħlijiet.

L-awtorita' dwar it-trasport tkun f'pożizzjoni li tikkonferma l-ammont finali tax-xogħlijiet in kwestjoni meta x-xogħol fuq il-final bills imsemmija jkun lest.

PIXXINA NAZZJONALI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-periti mqabbda jagħmlu xogħol fil-pixxina nazzjonali?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-kunsill Malti għall-isport qed jagħmel użu mill- perit Johan Farrugia fuq bażi ta' retainer.

MEPA - BINI TA' FARMS TA' L-ANNIMALI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jara jekk hux possibbli li l-ħlas għad- drenaġġ f'każ ta' applikazzjoni lill-MEPA għal bini ta' farm ta' l-annimali jitneħħa peress li dawn it-tip ta' farms mhux permissibbli jużaw il-main tad-drenaġġ, iżda jridu jagħmlu fossa?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-ħlas li qiegħed jirriferi għalih l-Onor.

Interpellant diġà tneħħa.

TARZNA - TANK CLEANING STATION

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk it-tank cleansing farm tal-Malta Dockyard f'Ricasoli għadux jintuża?

Jekk fl-affermattiv, kemm-il darba ntuża matul dawn l-aħħar ħames snin, kull sena separatament?

ONOR.

AUSTIN GATT: It-tank cleaning station ġewwa Ricasoli għadu jintuża mill-Malta Shipyards.

F'dawn l-aħħar ħames snin sar dan l-użu mit-tank cleaning station:

Fis-sena 2002 daħlu 20 vapur direttament ġewwa t-tank cleaning station filwaqt li 71 vapur ġewwa l-Malta Shipyards għamlu użu mill-istess faċilitajiet sabiex jeħilsu miż-żjut u jnaddfu t-tankijiet.

Fis-sena 2003 daħlu 11-il vapur diretti u 57 mill-Malta Shipyards.

Fis-sena 2004 daħlu disgħa vapuri diretti u 55 mill-Malta Shipyards.

Fis-sena 2005 daħlu sebgħa vapuri diretti u 55 mill-Malta Shipyards.

Fis-sena 2006 daħlu 11-il vapur diretti u 46 mill-Malta Shipyards.

ĦADDIEMA TAS-SETTUR PUBBLIKU

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk impjegat fis-settur pubbliku jistax japplika biex jiġi seconded għal xogħol ta' segretarju eżekuttiv mill-kunsilli lokali?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-vakanzi li jinħolqu ta' segretarju eżekuttiv qegħdin jimtlew wara sejħa ta' applikazzjonijiet miftuħa għall-pubbliku.

Għaldaqstant, impjegati fis-settur pubbliku m'għadhomx jiġu sekondati ma' kunsilli lokali sabiex iwettqu dmirijiet ta' segretarju eżekuttiv.

QORTI TAL-FAMILJA

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal- Kamra tagħrif dwar kemm saru applikazzjonijiet għall-medjazzjoni fil-qorti tal-familja mill-2004 sal-lum?

Kemm saru medjazzjonijiet fiċ-ċentru tal- medjazzjoni mill-2004 sal-lum?

ONOR.

TONIO BORG: In-numru ta' applikazzjonijiet għal medjazzjoni li daħlu fil-qorti ta' Malta mill-2004 sas-16 ta' April 2007, kemm bħala ittri kif ukoll bħala noti, huma kif indikat fit-tabella hawn taħt:

|Sena |Ittri |Noti | |2004 |1,034 |459 | |2005 |878 |446 | |2006 |969 |353 | |2007*|268 |95 |

*sas-16 ta' April.

Rigward il-qorti ta' Għawdex, ninsab informat kif ġej:-

|Sena |Applikazzjoni| | |ijiet | | |(rikorsi/noti| | |/ittri) | |2004 |96 | |2005 |93 | |2006 |92 | |2007 |18 |

Irid jingħad li sas-17 ta' April, dan it-tip ta' proċeduri ma jikkonċernawx biss talbiet għal separazzjoni personali, iżda jinkludu wkoll kull tip ta' eventwalita' komtemplata fl-avviżi legali 396/2003 u 397/2003.

Sal-lum kienu reġistrati għaxar każi ta' medjazzjoni fiċ-ċentru tal- medjazzjoni għal Malta.

AWTORITA' TAD-DJAR - SUSSIDJU

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tara li jitmexxa l-każ ta' sussidju mill-awtorita' tad-djar ta' persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Fit-28 ta' Marzu 2007 l-awtorita' tad-djar informat lill-persuna konċernata bil-miktub bil-lista tax-xogħlijiet u l- istima tas-sussidju approvati proviżorjament.

L-ammont tas-sussidju dovut jiġi determinat wara li ssir il-verifika tal- means test.

UFFIĊĊJU TA' L-AVUKAT ĠENERALI - RIĊERKA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: B'riferenza għall-ittra annessa, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid fiex waslet ir-riċerka ta' l-uffiċċju ta' l-avukat ġenerali u x'irriżulta minn din ir-riċerka?

ONOR.

TONIO BORG: L-uffiċju tiegħi għamel riċerki estensivi u komplessi dwar il-materja iżda dawn ir-riċerki kienu inkonklussivi.

Din ir-riċerka kienet tinvolvi kuntratti antiki ħafna li jirrigwardaw nies mejta u l-eredi tagħhom li huma wkoll illum mejta.

Ir-riċerki kienu jirrikjedu li wieħed jirrisali għal żmien sa qabel twaqqaf ir-reġistur pubbliku.

Għalhekk s'issa ma tista' tinġibed ebda konklużjoni dwar il-pożizzjoni legali.

RAĦAL ĠDID – ĦAJT FI TRIQ IL-ĦIDMA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jara li jittella' ħajt fejn instabu l-oqbra fi Triq il-Ħidma, Għajn Dwieli, Raħal Ġdid, peress li dejjem ikun hemm nies li jitfgħu żibel u biex jiġi protett dan is-sit?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jiġbed l- attenzjoni tal-kunsill lokali rispettiv ħalli tiġi wżata l-proċedura li ġiet stabbilita mill-MEPA f'każi bħal dawn.

PENSJONI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tara li jitmexxa l-każ ta' persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, li qed tistenna li tieħu l- pensjoni wara li spiccat mix-xogħol f'Diċembru li għadda?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Il-persuna ndikata ġiet informata bil-miktub mid- dipartiment tas-sigurta' soċjali dwar il-każ tagħha.

BENEFIĊĊJI SOĊJALI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tara li jitmexxa l-każ ta' persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, li tinsab f'separazzjoni u m'għandha l-ebda dħul?

ONOR.

PENSJONI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tara jekk anzjana li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, għandhiex dritt għall-pensjoni?

Jekk le, tista' tgħid jekk hemmx xi rimedju li tħallas xi bolol biex tkun tista' tikkwalifika?

ONOR.

PENSJONI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tara li jitmexxa każ dwar pensjoni ta' persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, peress li din qed tistenna risposta?

ONOR.

GLOSTER GLADIATOR "FAITH"

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Huwa possibbli li l-Gloster Gladiator "Faith" li hemm fil-mużew tal-gwerra f'Sant Iermu jingħata fuq permanent loan u bi ftehim ta' programm ta' restawr tiegħu lill-Malta aviation museum foundation f'Ta' Qali?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PKU COOLER

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministra jara għalfejn il-preparazzjoni PKU Cooler qiegħed out of stock?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-preparazzjoni PKU Cooler mhux qiegħed out of stock.

GĦALLIEMA TA' L-INGLIŻ

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid jekk għalliema li jgħallmu l- Ingliż lil studenti barranin fuq bażi part-time fl-iskejjel liċenzjati apposta, jaqgħux taħt ir-regolamenti ta' għalliema part-time li jekk jgħallmu aktar minn 15 fil-ġimgħa jkollhom id-drittijiet ta' full-time pro- rata?

Jekk fl-affermattiv, x'inhuma d-drittijiet tagħhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-avviż legali 60 ta' l-1977 li jirregola l- kondizzjonijiet ta' l-impjieg ta' min ikun fl-impieg fi skejjel privati jikklassifika l-ħaddiema f'żewġ kategoriji:- għalliema u ħaddiema oħrajn.

Dan l-avviż legali ma jiddistingwix bejn skola u oħra, dan ifisser li japplika kemm għall-iskejjel akkademiċi kif ukoll tal-lingwi, fejn l- għalliem ikun meħtieġ li jkollu l-warrant ta' għalliem.

Sigħat tax-xogħol ta' għalliem huma; part-time sa 15-il siegħa fil-ġimgħa u full-time sa 27 siegħa fil-ġimgħa.

Sigħat tax-xogħol ta' ħaddiema oħrajn huma part-time sa 24 siegħa fil- ġimgħa u full-time sa 44 siegħa fil-ġimgħa.

Biex part-timer ikun intitolat għall-benefiċċji kollha ta' full-timer pro- rata, ikun irid jissodisfa zewġ kondizzjonijiet kif elenkati f'avviż legali 427 ta' l-2002:-

a) ikun l-impjieg prinċipali (li minnu titħallas il-kontribuzzjoni tas- sigurta' soċjali); u

b) jaħdem mhux inqas minn medja ta' 20 siegħa fil-ġimgħa, u f'każ fejn il- liġi tipprovdi l-massimu tal-ħin tax-xogħol tal-ħaddiem part-time inqas minn 20, il-medja tkun ta' 14-il siegha. (l-iskop ta' din ta' l-aħħar kien biex igawdu wkoll l-għalliema fl-iskejjel u l-ħaddiema fil-manifattura ta' ġojjellerija).

ĦAL-LIJA - VILLA FRANCIA

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Billi Villa Francia f'Ħal-Lija tħalliet lill-Gvern ta' Malta biex isservi ta' residenza uffiċjali tal-prim ministru, jista' l-Prim Ministru jgħid jekk wara li jsiru x-xogħlijiet neċessarji hijiex se tintuża għal dan l-iskop?

Jekk le, x'se jsir minnha?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

SIS FOR ALL

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm qamet lill-Gvern Malti l-ispiża biex Malta issieħbet fis-SIS for all?

Jista' jgħid kemm se tkun l-ispiża biex Malta wara tissieħeb fis-SIS II?

ONOR.

TONIO BORG: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 24051.

Malta tissieħeb fis-SISoneForALL meta jkunu konklużi l-preparamenti kollha tekniċi u amministrattivi neċessarji u wara li jiġi assigurat mill- Kummissjoni Ewropea li lħaqna l-livelli stabbiliti.

Kif diġa' għidt fit- tweġiba hawn fuq imsemmija, ħafna mill-ispejjeż li se jintnefqu għal din is- sistema kienu xorta waħda se jintużaw biex inkunu nistgħu ningħataw aċċess għas-SIS II.

MTA - BOTTLE SHOPS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Fl-aħħar ħames snin, jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm bottle shops li qabel kienu liċenzjati mid-dipartiment tal-kummerċ u li mbagħad bdew ikunu liċenzjati mill-awtorita' Maltija għat-turiżmu?

X'rekwiżiti jkollu stabbiliment biex jagħmel trasferiment bħal dan?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fl-aħħar ħames snin l-awtorita' tat-turiżmu ma kella ebda liċenzja ta' bottle shop peres li din il-kategorija ma teżistix.

L-eqreb kategorija ta' liċenzja hi li tbiegħ xorb alkoħoliku li jrid jiġi kkunsmat fil-ħanut.

Dawn it-tip ta' liċenzji li kienu joħorġu mill-kummissarju tal-pulizija u mhux mid-dipartiment tal-kummerċ, għaddew għand l-awtorita' tat-turiżmu fis-sena 2002.

Sabiex persuna tkun tista' topera ħanut fejn jiġi kkunsmat xorb alkoħoliku, l-awtorita' titlob li ssir applikazzjoni ġdida ma' l-istess awtorita'.

SPTAR MATER DEI – DIRECT ORDER

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 24856 u jgħid jekk fl-aħħar sena ngħatax xi direct order relatat ma' l-IT ta' l- isptar Mater Dei?

Jekk fl-affermattiv, liema kumpannija ngħatat dan id- direct order u liema parti tas-servizzi fl-isptar se jkunu moqdija b'dan id- direct order?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-Onor Interpellant huwa mitlub jirriferi għat- tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 24856.

LIĠI TAL-KONSUMATUR

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm każi li ttellgħu l- qorti taħt il-liġi tal-konsumatur mis-sena 2001 'il hawn?

Jista' jagħti l- lista ta' dawn l-okkażjonijiet li turi n-numri ta' każi, it-tip ( taħt liema artiklu tal-liġi), kemm instabu ħatja u kemm kienet il-penali meta nstabu ħatja?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 24804.

AVVIŻ LEGALI TAL-PREZZIJIET

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm każi mill-2001, li ttellgħu l-qorti għaliex kienu qed jiksru l-avviż legali 283 ta' l-2002 tal- prezzijiet (price indications)?

Kemm minnhom instabu ħatja u kemm kienet il-piena?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat- tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 24802.

UNFAIR COMMERCIAL PRACTICES

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk saritx konsultazzjoni pubblika rigward kif il-gvern beħsiebu jimplimenta d-direttiva ta' l-unfair commercial practices?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 24800.

MEPA

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid x'passi ttieħdu mill-MEPA biex issir ġustizzja ma' dawk li ġew imċaħħda mid-drittijiet tagħhom, speċjalment minħabba li tkun ingħatat informazzjoni żbaljata?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub ikun aktar ċar u jispeċifika d-dettalji tal-mistoqsija tiegħu.

ĦAL TARXIEN - DAR ASPINALL

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 24835 u r- risposta li ngħatajt għaliha dwar Dar Aspinall f'Ħal Tarxien, peress li ġejt mitlub nindika l-indirizz ta' din id-dar, jista' l-Viċi Prim Ministru jinnota li din tinsab fi Triq Paola, Ħal Tarxien fejn qabel kien hemm l- għassa tal-pulizija, sabiex tkun tista' tiġi devoluta lill-kunsill lokali?

ONOR.

TONIO BORG: Skond l-arkivji tat-taqsima proprjeta' tal-gvern, il- proprjeta' li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Interpellant mhix tal-gvern.

BREEDING PROGRAMME

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 24906, jista' l- Ministru jgħid fiex wasal dan il-programm?

Jista' jgħid kemm kien l-ammont ta' għasafar ta' l-għana li rnexxilhom jiġu mrobbija s'issa skond l-ispeċi differenti tagħhom?

Jista' jagħti indikazzjoni kemm hu l-ammont ta' għasafar li s'issa jistgħu jintefgħu fis-salvaġġ minn dan il-programm?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Dan il-proġett issa wasal fit-tieni sena tiegħu.

Ir-riżultati miksuba s'issa huma għas-sena li għaddiet u għalhekk ir- riżultati huma parzjali.

Ta' min iżid li l-ispeċi jinsabu fl-aqwa kondizzjonijiet possibbli u l-programm jirrikjedi dedikazzjoni u kapaċità fit-trobbija ta' l-għasafar kif ukoll riċerka u esperimentazzjoni, speċjalment fl-ispeċi tal-ġojjini, l-isponsuni u taż-żebbuġ.

L-Onor.

Membru diġà ġie mistieden iżur dan il-programm.

Dan il-proġett m'huwiex maħsub biex l-għasafar li jitfaqqsu fil-magħluq jintelqu fis-selvaġġ.

KAĊĊA U INSIB

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 24905, jista' l- Ministru jwieġeb id-domanda kif suppost, cioe' li jpoġġi fuq il-mejda tal- Kamra kopja tal-korrispondenza uffiċjali li ntbagħtet mill-Unjoni Ewropea lill-Gvern Malti dwar l-infringements relatati mal-kaċċa u l-insib?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

SAN ĠILJAN - TRIQ ALFRED GAUCI

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jinformani jekk il-linji sofor fi Triq Alfred Gauci, San Ġiljan humiex bil-permess ta' l-awtorita' dwar it-trasport peress li qegħdin jagħtu fastidju kbir lir-residenti?

Hemm xi tip ta' arranġament li jista' isir biex ir-residenti jkunu jistgħu jgħixu aħjar?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Minn riċerka li saret fir-records tat-taqsima għall-immaniġjar tat-traffiku, irriżulta li m'hemm l-ebda approvazzjoni għall-yellow lines.

It-taqsima kienet informat lill-kunsill lokali San Ġiljan li tali yellow lines m'għandhomx approvazzjoni fid-19 ta' Jannar.

INSIB GĦALL-GĦASAFAR TA' L-GĦANA

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk fl-aħħar tas-sena 2007 humiex se jerġgħu jinfetħu l-liċenzji ġodda għall-insib ta' l-għasafar ta' l-għana, kif kien imwiegħed mill-Gvern Nazzjonalista f'ittri personalizzati mibgħuta lin-nassaba?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab infurmat li liċenzji ġodda għall-insib fuq l-għasafar tal-għana ilhom ma jingħataw sa minn Lulju 2002.

L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jispeċifika għal liema korrispondenza qiegħed jirriferi.

REĠISTRAZZJONI TA' MNASAB

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jagħti dettalji kif qed isir il-proċess tar-reġistrazzjoni ta' l-imnasab li tħabbret dan l-aħħar b'avviż legali u li l-gvern huwa obbligat li jagħmel skond il-ftehim li għandu ma' l-Unjoni Ewropea?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-kumitat Ornis ħatar sotto-kumitat biex jistudja liema hu l-aħjar mod kif dawn is-siti għandhom jiġu rreġistrati.

Id- dettalji jingħataw meta s-sotto-kumitat ikun għamel ir-rakkmandazzjonijiet tiegħu lill-kumitat Ornis.

REĠISTRAZZJONI TA' MNASAB

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Fir-rigward tar-reġistrazzjoni ta' l-imnasab, jista' l- Ministru jgħid x'għandu wieħed jagħmel biex jassigura li l-imnasab tiegħu jidhru li huma reġistrati?

Jista' jgħid sa meta hemm żmien biex l-imnasab jiġu reġistrati u x'se tkun il-pożizzjoni ta' dawk li jkunu jixtiequ jagħmlu xi mnasab wara li jintemm il-perijodu tar-reġistrazzjoni?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat- tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 25214.

DEPOŻITANTI TAL-BICAL

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid meta huwa maħsub li jiġi effetwat ħlas ieħor lid-depożitanti tal-Bical u kumpanniji oħra?

B'mod partikolari, jista' jara għala persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, għadu qatt ma tħallas lura ċenteżmu meta l-ammont li kien iddepożita, u li allura jrid jitħallas lura, huwa wieħed żgħir ħafna?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ST.

LUKE'S - FOOD INTOLERANCE TEST

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid jekk f'St. Luke's isirx food intolerance test magħruf bħala anti gladian test-IgG?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: It-tissue transglutaminase antibody testing qiegħed isir minflok l-anti gliadin antibodies skond DH circular no. SLH/57/06.

REĠISTRAZZJONI TA' KAROZZI SECOND HAND

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi l-policy dwar ir- reġistrazzjoni ta' karozzi second hand li jinxtraw minn pajjiżi ta' l- Unjoni Ewropea?

Jista' jgħid kemm hu l-ħlas għar-reġistrazzjoni ta' dawn il-karozzi skond it-tipi differenti?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-Onor.

Interpellanti hija mitluba tirriferi l- mistoqsija tagħha lill-ministru konċernat.

DIRETTUR ĠENERALI

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-kwalifiki - u f'liema qasam huma - tal-persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, li qegħda tokkupa l-pożizzjoni ta' direttur ġenerali fid-diviżjoni tal- konsumatur u l-kompetizzjoni?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-Onor.

Interpellanti hija mitluba tirriferi l- mistoqsija tagħha lill-Prim Ministru.

POST TA' DIRETTUR ĠENERALI

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm uffiċjali applikaw għall-post ta' direttur ġenerali fid-diviżjoni tal-konsumatur u kompetizzjoni?

Jista' jgħid kull wieħed u waħda mill-applikanti xi kwalifiki u esperjenza għandhom?

Jista' jgħid jekk sarx short-listing ta' dawn l- applikazzjonijiet?

Jekk iva, jista' jgħid min ġie short-listed?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-Onor.

MRIEĦEL - KLIEB JIĠRU BARRA

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jistgħu l-pulizija jaraw għalfejn l-Imrieħel, in- naħa ta' Ħal Qormi (ħdejn il-ħotba) hemm ħafna klieb jiġru li qed ikunu ta' periklu għan-nies li jkun hemm għaddejjin biex imorru jaħdmu fl-għelieqi tagħhom?

Jistgħu jaraw ukoll li s-sid jorbot dawn il-klieb ħalli ma jdejqu lil ħadd?

ONOR.

TONIO BORG: L-ilment imressaq qiegħed jiġi nvestigat.