MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 238 L-Erbgħa, 16 ta' Frar, 2005 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 238 L-Erbgħa, 16 ta' Frar, 2005

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6:01 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

L-Erbgħa, 16 ta' Frar, 2005

WERREJ

MINUTI 823

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 823

MOZZJONIJIET

MOZZJONI DWAR AVVIŻ LEGALI NRU.

533 TA' L-2004 - REGOLAMENTI TA'

L-2004 LI JEMENDAW L-EWWEL SKEDA MA' L-ATT DWAR L-EKO-KONTRIBUZZJONI 829

AĠĠORNAMENT 855

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 860

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 237 li saret fil-15 ta' Frar, 2005 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

KOTTONERA - TRAFFIC IMPACT ASSESSMENT

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Chris Agius) staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid jekk sarx traffic impact assessment għall-Kottonera?

Jista' ipoġġi kopja tiegħu fuq il-mejda tal-Kamra?

X'progress sar fuq l-underground car park propost għall-Pjazza Santa Margerita?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-traffic impact assessment għall-Kottonera sar xi snin ilu.

Dan id-dokument qiegħed għand il-MEPA u kulmin għandu interess jista' jarah, dejjem bil-proċeduri normali tal-MEPA.

F'dak li għandu x'jaqsam ma' underground car park propost għall-Pjazza Santa Margerita f'Bormla, il-gvern diġa' ssottometta applikazzjoni quddiem il-MEPA għall-bini ta' dan il-car park u diġa' għandu outline development permit, u bħalissa qegħdin isiru diskussjonijiet mal-konsorzja involuti fil- proġett tal-Kottonera biex dan il-car park ikun jista' jsir bi sħab mal- gvern.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jikkonferma l-Ministru li t-traffic impact assessment sar snin wara li kien ħareġ il-permess tal-MEPA?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Mr Speaker, bl-amment ma nafx ngħid meta sar it- traffic impact assessment peress li dak iż-żmien ma kontx responsabbli jien mill-proġetti kapitali.

Li naf huwa li l-obbligi ta' traffic issues ħadhom fuqu l-gvern.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, jekk jiċċekkja sew il-Ministru jiskopri li kienet qamet diskussjoni – jien dak iż-żmien kont fil-board tal-MEPA – peress li minkejja li kien hemm pjan għall-proġett tal-Kottonera, ma kien sar l-ebda traffic impact assessment u allura l-gvern kien daħal responsabbli li jagħmlu hu.

Imma ma jidhirlux il-Ministru li l-affarijiet ma sarux kif suppost meta t-traffic impact assessment sar wara li ngħata l- permess?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Le, mhux bilfors.

Dan huwa żvilupp fuq perijodu ta' żmien u sakemm ma jkollokx quddiemek l-impatt kollu ta' l-iżvilupp ...

Għax it-traffic impact assessment għalfejn isir?

Isir għax ikollok żvilupp li jkun se jiġġenera traffiku ġdid, anke waqt il-fażi tal- kostruzzjoni.

Pero' it-traffiku li inti trid tieħu ħsieb huwa dak li se tiġġenera modi ġodda ta' użu li se jkollok fil-proġett, f'dan il-każ in- nies li se jkunu qegħdin jużaw il-marina, dawk li se jkunu qed jagħmlu użu mill-ħwienet, ir-residenzi ġodda, eċċ. Inti tagħmel kalkolu ta' kemm se jkollok klijentela, x'forma ta' traffiku se jintuża - għax forsi mhux kulħadd se juża t-toroq - tara jekk it-toroq u l-junctions humiex tajbin biżżejjed biex jilqgħu għal dak it-traffiku u wara li tagħmel dan il- matching biex ngħidlu hekk, tkun taf x'titjib għandek bżonn fis-sistema tat- traffiku u fl-amenities l-oħrajn bħal car park, eċċ.

Niftakar li meta kont qed nagħmel proġett ieħor fil-Kottonera kont ġejt mitlub nagħmel traffic impact statement u waħda mill-mistoqsijiet tiegħi dak iż-żmien effettivament kienet għalfejn il-MEPA talbitni tali statement.

Fil-fatt ma talbitnix a full traffic impact assessment ta' l-isports complex fil-Kottonera imma a traffic impact statement.

Naħseb li dan kien ftit wara li beda l-iżvilupp proprju u allura kien għadu rilevanti li jsir traffic impact assessment dak iż-żmien.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, peress li l-MEPA dejjem titlob li jsir traffic impact assessment meta jkunu se jsiru dawn it-tip ta' proġetti u titolbu qabel u mhux wara, x'inhi r-raġuni li l-Ministru qed jgħid li m'hemmx bżonnu?

Barra minn hekk, naħseb li l-Ministru qed jieħu falza stikka għax ma jistax ikun li tagħmel studju wara li l-proġett ikun ħariġlu l-permess.

Naturalment, ukoll fil-Kottonera ma tistax tagħmel ċerti xogħlijiet meta għandek ċerti limitazzjonijiet minħabba s-swar u minħabba li m'hemmx fejn tipprovdi għal aktar parking, u sinċerament ma nafx x'beħsiebu jagħmel il- gvern jekk il-proġett jenħtieġ spazju għal 400 parking place u dan m'hemmx fejn tagħmlu.

Għax lanqas fl-Isla m'hemm fejn tagħmel parking iktar.

Anzi għandhom problema serja ta' parking u lanqas ir-residenti stess m'għandhom fejn jipparkjaw.

Allura kif se nsolvu din il-problema, jekk forsi m'aħniex se nagħmlu parking spaces fl-ispazju!

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Sur President, il-ħabib tiegħi għandu ħabta jagħmel ċerti mistoqsijiet iżda jħobb jilgħabha li taparsi mhux jifhem ir- risposta li nkun tajtu.

Il-gvern jitlob traffic impact assessment għax aktarx li waħda mill-kundizzjonijiet tal-permess tkun li l-iżviluppatur jintrabat li jagħmel dak it-titjib li jkun issuġġerit fit-traffic impact assessment.

U dan nerġa' ngħid wara li jsir dak kollu li semmejt, fejn tkun trid tagħmel forecast tat-traffiku li se jkun iġġenerat u anke tagħmel matching tiegħu mat-traffiku f'toroq eżistenti.

Naħseb li l-Onor.

Mizzi jafhom aktar minni dawn l-affarijiet għax il-ħin kollu jsegwi l- applikazzjonijiet quddiem il-MEPA!

Ħafna drabi meta tagħmel designer brief ikollok elenkati l-obbligi li wieħed għandu.

Ma nafx jekk dan sarx fil-proġett tal-Kottonera għax dawn ġieli jkunu parti min-negozjati, pero' la fil-brief u lanqas fin-negozjati ma rriżulta li l-obbligi ta' l-improvement fis-sistema tat-traffiku tgħabbew fuq l-iżviluppaturi.

Ladarba ma tpoġġewx fuq l-iżviluppaturi, għalfejn tagħmel l-obbligu tat-traffic impact assessment fuq l- iżviluppaturi?

Tagħmlu fuq dik l-entita' li se tieħu l-obbligi fuqha.

F'dak il-każ kien il-gvern li ħa l-obbligu tat-traffic impact assessment fuqu.

Bilfors ikolli allura nikkonkludi li la ż-żmien li fih sar u lanqas il-mod kif sar l-assessment ma kien daqstant stramb, Sur President.

Veru li fil-Kottonera għandek il-limitazzjonijiet ta' fejn tista' twessa' it-toroq, pero' xorta waħda tista' tagħmel titjib fil-junctions permezz ta' sistemi ta' one-ways u tagħti indikazzjonijiet fejn jista' isir il-car park.

Issa dak sar u min għamlu ċertament għamlu b'mod tajjeb.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Nixtieq nistaqsi lill- Ministru jekk it-traffic impact assessment tal-Kottonera huwiex viġenti u jekk bħalissa huwiex operattiv.

Jiġifieri bħalissa d-deċiżjonijiet li jittieħdu fil-Kottonera qegħdin jiġu benchmarked kontra dan it-traffic impact assessment?

Jew dan l-assessment għadu fi stadju konsultattiv?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Le, it-traffic impact assessment m'huwiex fi stadju konsultattiv imma ġie konkluż.

Jista' jkun ukoll li tant ikunu qegħdin iseħħu affarijiet ġodda li jekk ikun qed isir xi żvilupp ta' ċertu kobor, l-assessment ikollu bżonn jiġi rivedut.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma d-deċiżjonijiet ġodda li jistgħu jkunu qegħdin jittieħdu jew jiġu kkonsidrati fil-Kottonera, jiġu benchmarked skond dan it- traffic impact assessment?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Iva, fil-każ ta proposti ġodda wieħed ikun irid jieħu into consideration dak li jkun stabbilixxa t-traffic impact assessment.

ONOR.

ALFRED SANT: Fi kliem ieħor, it-traffic impact assessment jista' jikkondizzjona d-deċiżjonijiet li jistgħu jittieħdu f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-impatt tat-traffiku fil-Kottonera.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Le, ma naqbilx għal kollox ma' dan l-istatement.

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq Santa Margerita car park u ċerti konklużjonijiet għadhom viġenti.

Dawn huma obbligi li l-gvern ħa fuqu, obbligi reali li l-gvern fil-fatt għad irid jattwa.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Speaker, jekk nieħdu bħala eżempju d-dock no. 1 insibu li hemm traffic impact fl-iżvilupp tiegħu u nimmaġina li kwalunkwe proposta f'dan is-sens se tiġi kkondizzjonata mit-traffic impact assessment tal-Kottonera li diġa' jeżisti.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: In-no.

1 dock hija area definita u magħluqa.

Il- brief li issa wasal fl-aħħar fażi tiegħu biex jintbagħat lill-MEPA wara li sarulu l-irfinaturi mitluba, x'aktarx ma jinkludix toroq pubbliċi għax din l-area hija konfinata mill-bini u l-ħajt eżistenti tad-dockyard u allura hija xi ħaġa pjuttost interna.

Waħda mill-affarijiet li qegħdin nikkonkludu bħalissa hi dwar x'inhuma l- obbligi li se ngħaddu lill-iżviluppaturi fuq it-toroq tal-madwar u x'obbligi se jieħu l-gvern fuqu.

Għax meta tagħmel proġett ta' dan it-tip hija wkoll responsabbilta' tagħna li mhux nagħmlu launching tal-proġett u naħsbu li se jiġu l-iżviluppaturi jħabbtulna l-bieb.

Trid taċċerta ruħek li l-proġett ikun feasible, Sur President.

Fil-fatt, kritika li kellna hawnhekk, anke fil-kumitat ta' provvista fuq il-voti tal-ministeru tiegħi, kienet meta membru ta' l-oppożizzjoni riċentement staqsa jekk il-brief kif kien sa dakinhar kienx feasible.

Fil- fatt dak il-kumment ħadtu bis-serjeta' u dan għedtu anke l-bieraħ meta konna qed niddiskutu l-mozzjoni ta' l-oppożizzjoni dwar il-bus fares.

Jien nista' nikkonferma li aħna għamilna feasibility study u dan indikalna li kellna bżonn inkabbru xi ftit l-aspett kummerċjali għax ma tistax titfa' żżejjed fuq proġett li jkun se jidħol għalih il-privat.

Ma jistax ikun li titfa' ħafna obbligi fuq l-iżviluppatur u tgħid li s- servizzi tat-toroq tal-madwar irid jagħmilhom hu jew li l-pavimentar ta' pjazza Gavino Gulia jrid jagħmlu hu.

Kollox għandu cost, u inutli tipprova timmaġina li l-iżviluppatur se jagħmillek kollox hu għax inkella ma ssib lil ħadd biex jidħollok għax-xogħol.

U għandna record li mhux kull proġett ta' public-private partnership li ħareġ il-gvern irnexxa għax mhux il- proġetti kollha kienu feasible.

Allura, jekk x'aktarx il-ħsieb ikun li l-obbligi fuq l-improvement tat- toroq ta' madwar dock no. 1 ikunu fuq il-gvern, imbagħad dak li aktarx nagħmlu huwa li naqbdu dak it-traffic impact assessment ...

Għax jiena ma nafx dan x'tip ta' proġett se jkun, jiġifieri kemm se jkollok bini residenzjali, kemm se jkollok bini kummerċjali, jekk hux se jkun jinkludi fih l-aspett kulturali u jekk hux se jkollok retail outlets.

Żgur li se jkollok ġenerazzjoni tat-traffiku u meta tkun taf il-mix eżatta tkun tista' taġġorna t-traffic impact assessment li għandek.

Jien ngħid li wara li toħroġ is-sejħa għall-proposti, tinnegozja u tibda tasal biex tiffoka fuq kuntrattur partikolari, dak ikun iż-żmien propizju li wieħed jibda jipprova jaġġorna t-traffic impact assessment li jeżisti bħalissa.

Jiġifieri meta nkunu nafu min huwa l-iżviluppatur u x'tip ta' mix ta' żvilupp għandu, ikun iż-żmien propizju li dak it-traffic impact assessment li għandna bħalissa jiġi rivedut.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma jiena mhux qed nitkellem fuq ir-reviżjoni tat- traffic impact assessment f'dan l-istadju.

Li qed nistaqsi huwa dan: Jekk ikun hemm proġett ġdid għaddej fil-Kottonera, fosthom dak ta' dock no. 1 ...

Issa hija ħaġa ċara li dock no. 1 m'huwiex kwestjoni ta' traffiku qua traffiku imma proġett li se joħloq u jistimula t-traffic flows.

Dan l- istess bħal fil-każ tal-Hollywood fil-Ħamrun li ilhom is-snin iżommulu l- permess minħabba l-problema tal-parking fost l-oħrajn, problemi fittizji ngħid jien.

Imma ejja mmorru lura għall-punt li kont qed nagħmel, Sur President.

Fir-rigward tal-proġett ta' dock no. 1, il-benchmarking li jrid isir mill- iżviluppaturi meta jiġu biex jinkwadraw il-proġett, huwa b'mod eżekuttiv marbut mat-traffic impact assessment li diġa' jeżisti għall-Kottonera?

Għax għandek traffic impact assessment li jagħti stampa ta' kif it-traffiku għandu jevolvi fil-Kottonera.

Dik hija xi ħaġa li min jista' jikkonsidra l-iżvilupp tad-dock irid iżomm bħala parametri?

Jew hija xi ħaġa flessibbli li tista' tinbidel ma' kull proġett?

Għax jekk it-traffic impact assessment hu dokument konsultattiv, qiegħed hemm, imma jista' jiġi discarded any time.

Jekk min-naħa l-oħra huwa dokument kważi eżekuttiv, jiġifieri xi ħaġa li qed nippruvaw nimmudellaw fuqha u naħdmu accordingly, allura differenti.

U minn dak li qal il-Ministru qed nifhem li t-traffic impact assessment tal- Kottonera huwa xi ħaġa li fuqha qegħdin jiġu ggwidati l-parametri ta' proġetti oħra fil-Kottonera.

Qed nifhem tajjeb jien?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Iva, huwa xi ħaġa li jiggwida l-iżvilupp tal- Kottonera, pero' hemm aspetti oħrajn li huma ġodda.

Veru li sar dan it- traffic impact assessment u anke ġie identifikat li hemm il-ħtieġa ta' parking, imma allaħares nimmaġinaw illi Pjazza Santa Margerita waħedha se tkun biżżejjed biex tipprovdi għall-ħteġijiet tal-parking.

Nista' ngħid li ġew proposti amenities tat-traffiku li huma ġodda u li huma catered for fil- brief il-ġdid.

L-Onor.

Mizzi qal li l-Kottonera hi dik li hi, bil-limitazzjonijiet tagħha, statement li żgur naqblu fuqu b'mod perfett.

Imma ta' min jgħid ukoll li s'issa dejjem ħarisna lejn il-land transport u waħda mill-aktar affarijiet li rridu naraw hi jekk lejn il-Kottonera hemmx xi forom ġodda ta' trasport li rridu nibdew inħarsu lejhom, bħal sea transport u forom ta' rapid transit systems.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Naf li l-Ministru qal li wieħed jista' jikkonsulta mat-traffic impact assessment li hemm għand il-MEPA, imma jsib xi oġġezzjoni li dan id-dokument ipoġġih fuq il-mejda tal-Kamra?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR; JESMOND MUGLIETT: Le, m'għandix oġġezzjoni.

Fil-fatt ma poġġejtux qabel għax huwa dokument oħxon ħafna.

Ma nsib l-ebda problema u lest li npoġġih fuq il-mejda tal-Kamra.

Anzi lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni lest nibgħatlu kopja personali.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, il-Ministru donnu li jrid jagħti wieħed x'jifhem li proġett ma jkunx neċessarjament marbut mat-traffic impact assessment.

Lill-Ministru ngħidlu li meta konna fil-gvern u kien qed isir il-proġett tal-Maltacom f'San Ġorġ, ma setax joħroġ outline development permit għax dan ma kienx jindirizza l-aspetti kollha tat-traffiku li kienet qed tistaqsi fuqhom l-awtorita' ta' l-ippjanar u fil-fatt il-proġett kellu jiġi rivedut.

Allura l-Ministru ma jidhirlux li f'dan il-każ l-affarijiet ma sarux sew?

Ma jaħsibx li hemm konflitt u li ma jistax ikun li l-affarijiet isiru kif għandhom isiru peress li l-permess ħareġ u l-proġett inbeda qabel ma sar it- traffic impact assessment li kien jinkludi l-Kottonera kollha, inkluż l- area tal-baċir u li dan se jkun ta' burden kbir għar-residenti ta' l- inħawi?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Mr Speaker, kif dan se jkun burden għan-nies tal-Kottonera ma nistax nifhem meta kull gvern ried il-proġett tal- Kottonera.

Jekk ngħidu li jista' jkun hemm xi gvern li għal xi raġuni jew oħra ma jkunx irid li l-proġett iseħħ, ma naħsibx li nkunu realistiċi.

Kif diġa' għedt, kien hemm separazzjoni ta' l-obbligi, ta' min se jagħmel l- iżvilupp u l-gvern li qed jieħu fuqu l-obbligi ta' infrastruttura, bħalma ħa l-obbligu ta' l-improvement tal-moll taħt Sant'Anġlu, obbligi ben definiti.

Il-kuntratt biex isir dan il-proġett sar fl-1999 u t-traffic impact assessment sar xi sentejn wara meta beda l-ewwel żvilupp reali.

Jiġifieri dan ma sarx ħafna wara u anke jirrispetta s-separazzjoni netta ta' l- obbligi li kien hemm maħsuba.

Ma nafx għalfejn qed nagħmluha daqshekk bi kbira għax għamlu l-gvern u m'għamlux il-kuntrattur.

Il-proġett kollu jinkwadra kemm f'dak li qed jagħmel l-iżviluppatur kif ukoll dak li qed jagħmel il-gvern.

Naturalment hemm mitt mod kif tagħmel xi ħaġa u dak huwa wieħed mill-modi li ttieħdet deċiżjoni dwarha u ma nafx għalfejn din il-kontestazzjoni min- naħa ta' l-Onor.

Mizzi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MARIO GALEA: Mr Speaker, ftit ilu l-ministru qal li tlesta pjan għal-lighting tat-tunnels.

Issa t-tunnel li minn Ħal-Luqa tagħti għal Ħal Kirkop jew viċeversa hija magħmula mill-ġebla tal-franka u allura wara ftit taż-żmien timtela' kollha nugrufun.

Naħseb li dan m'huwiex qed jgħin biex it-tunnel tkun aktar imdawla għax kif tidħol fiha, anke matul il-ġurnata, ċappa dlam tara.

Jista' il-Ministru jara li ssir xi ħaġa f'dan ir-rigward?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Naturalment, it-tindif tal-mini hija problema kullimkien u mhux f'Malta biss.

Jiena żort diversi mini u kont ukoll preżenti waqt fażi ta' kostruzzjoni ta' mina.

Ċertament hija issue problematika għax m'hemm l-ebda soluzzjoni kif dawn iżżommhom nodfa regolarment, pero' l-istudju li qed isir jindika titjib fis-sistema tad- dwal f'diversi mini.

Fil-fatt għandna madwar Lm100,000 ivvotati għall-improvement ta' tunnel lightings u naħseb li l-mina li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Galea se tkun waħda mill-proġetti li beħsiebna nagħmlu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Peress li l-Ministru tkellem ħafna fuq ir- responsabbilta' u peress li l-moll tax-Xatt ta' l-Isla jaqa' taħt ir- responsabbilta' tal-gvern, x'inhi r-raġuni li l-gvern ħalla daqshekk żmien biex dan il-moll jiġi rranġat?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Mr Speaker, kulħadd jaf li l-moll tax-Xatt ta' l- Isla għandu l-ħsara, pero' naħseb li l-kritika li saret kienet xi ftit esaġerata għax din m'hijiex xi ħaġa ta' barra minn hawn.

Kultant jiġru affarijiet li l-gvern ma jkunx ħaseb għalihom fil-budget, bħalma ġara fil- każ tas-sur ta' ħdejn il-VISET u bħall-ħsarat li jkollna wara xi maltempata.

Naturalment mhux dejjem ikollok il-flus ivvotati għal kull kalamita' li sseħħ.

Jien nista' nikkonferma li għal dan il-moll ġew ivvotati l-flus u l- ministeru tiegħi għandu t-tender imħejjija u l-ħsieb hu li din tinħareġ fil- ġimgħat li ġejjin.

Nispera li sas-sajf li ġej dan il-moll ikun irranġat u n-nies jkunu jistgħu jużawh, Sur President.

MR SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Jista' il-Ministru jgħid jekk il-maltemp ta' dawn l- aħħar ġimgħat ħalliex ħsarat?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Naf li kien ċeda ħajt f'Santa Venera u dan ġie rranġat, iżda ma jidhirlix li seħħet xi ħsara konsiderevoli.

Żgur li waħda mill-miżuri li ttieħdet hi li jsir programm biex għallinqas jiġu rranġati l- potholes li jirriżultaw kull darba li tagħmel ix-xita.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Louis Galea.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi): F'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar konsulenti u kumpanniji ta' konsulenza, lokali u barranin, li għamlu użu minnhom il-Ministeru u dipartimenti/entitajiet taħt ir-responsabbilta` tal-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u l-Intern matul l-2004, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10590; u

f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Barranin inqiegħed fuq il-mejda tal- Kamra:

Tagħrif dwar konsulenti b'kuntratt mal-Ministeru għall-Affarijiet Barranin matul l-2004, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10591.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru George Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO (Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar konsulenti u kumpanniji ta' konsulenza, lokali u barranin, li għamlu użu minnhom il-Ministeru u dipartimenti/entitajiet taħt ir-responsabbilta` tal-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent matul l-2004, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10592.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet.

L-Onor.

Charles Mangion.

MOZZJONIJIET

MOZZJONI DWAR AVVIŻ LEGALI

NRU.

533 TA' L-2004 - REGOLAMENTI TA' L-2004 LI JEMENDAW L-EWWEL SKEDA MA' L-ATT DWAR

L-EKO-KONTRIBUZZJONI

ONOR.

CHARLES MANGION: Sur President, f'ismi u f'isem l-Onor.

Marie Louise Coleiro nipproponi din il-mozzjoni:

B'referenza għall-Avviż Legali Nru 533 ippubblikat fil-31 ta' Diċembru 2004 dwar Att ta' 1-2004 dwar 1-Eko-Kontribuzzjoni (Att Nru XII ta' 1- 2004) - Regolamenti ta' 1-2004 li jemendaw ir-Regolamenti ta' 1-2004 li jemendaw 1-Ewwel Skeda li tinsab ma' l-Att dwar l-Eko- Kontribuzzjoni (Emenda Nru 2);

L-Oppożizzjoni Laburista ssostni li dan l-avviż legali għandu jiġi annullat peress illi l-introduzzjoni ta' aktar eko-kontribuzzjoni fuq aktar prodotti essenzjali qed iħallu dawn il-konsegwenzi fost oħrajn:

* impatt ekonomiku u soċjali mill-agħar fuq il-Maltin u l- Għawdxin, speċjalment fuq il-familji, iż-żghażagħ, l-anzjani;

* impatt ekonomiku u finanzjarju mill-agħar fuq ċerti industrijalisti f'oqsma differenti tal-manifattura u negozju;

* ikomplu jgħollu l-ħajja għall-familji u għall-anzjani Maltin u Għawdxin;

* jheddu ċerti impiegi tal-ħaddiema f'ċerti industriji; * qed jinjora kompletament dak li ġie stabbilit permezz tal- Pjani Nazzjonali dwar l-Impiegi u dak dwar il-Faqar u l- Esklużjoni Soċjali, u r-Rapport li ġie kkummissjonat mill- Kummissjoni Nazzjonali Familja dwar il-Faqar fil-Familji Maltin.

L-Oppożizzjoni Laburista tkompli ssostni li l-Gvern mhux qiegħed jindirizza l-problemi ambjentali li għandna bis-serjeta`, għaliex mhux qed jaħdem bi pjan u lanqas pemezz ta' qafas sħiħ ta' miżuri li fuq naħa waħda verament ikabbar il-kuxjenza favur l-ambjent u fuq in-naħa l-oħra jimplimenta miżuri effettivi biex iħares l-ambjent fil- kumplessita` kollha tiegħu.

Il-Gvern bil-mod li qed jaħdem qiegħed sempliċement jinqeda bl-iskuża ta' l-ambjent u l-ħarsien tiegħu biex jiġbor aktar taxxi minn fuq dahar kulħadd iżda bl-aktar u bl-agħar impatt minn fuq dahar dawk tas- saffi t'isfel u dawk tal-klassi medja.

Huwa għaldaqstant li l-Oppożizzjoni Laburista tirrijafferma l-bżonn li l-Gvern iwarrab dan l-avviż legali biex ma jkomplix joħnoq il-livell ta' l-għixien u l-kwalita` tal-ħajja tal-Maltin u l-Għawdxin.

Barra minn hekk, l-Oppożizzjoni tinsisti li l-Gvern ghandu jfassal pjan komprensiv għall-konservazzjoni, ħarsien u tisħiħ ambjentali fuq medda raġjonevoli ta' żmien biex jikkonserva, isaħħaħ u jkabbar il-kuxjenza nazzjonali favur l-ambjent.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

CHRIS AGIUS: Nissekonda.

MR SPEAKER: Hemm qbil li l-ħin tad-diskussjoni fuq din il-mozzjoni għandu jieħu seduta waħda, bil-ħin jinqasam indaqs bejn kelliema min-naħa tal-gvern u kelliema min-naħa ta' l-oppożizzjoni, bil-winding up għan-naħa ta' l-oppożizzjoni.

Rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Sur President, irrid nibda b'dan l-intervent qasir tiegħi billi nagħmel riferenza għal dak li qal l-Onor.

George Vella jumejn ilu fl-aġġornament dwar l-Objective 1 Funds ta' l-Unjoni Ewropea fejn hu esprima l-appoġġ min-naħa ta' l-oppożizzjoni għall-gvern ħalli jinġiebu dawn il-fondi mwiegħda lill-poplu Malti.

Jien nerġa' nikkonferma li l-Oppożizzjoni min-naħa tagħha tagħti l-appoġġ sħiħ lill-gvern f'ħidmietu biex iġib dawn il-fondi għaliex il-poplu Malti hekk kien inwiegħed u hekk qed jistenna.

Inħeġġeġ lill-gvern jieħu l-aktar pożizzjoni riġida f'dan ir-rigward sabiex fl-interess nazzjonali, dak li huwa tagħna nakkwistawh u dwar dan, il-gvern dejjem se jsib l-appoġġ ta' l- Oppożizzjoni.

Dan qed ngħid fid-dawl ta' l-osservazzjoni li kien għamel il- Prim Ministru fejn stqarr li l-Oppożizzjoni aħjar tagħti appoġġ għall-ħidma tiegħu f'dan ir-rigward u aħna, iva, nagħtu l-appoġġ tagħna fl-interess nazzjonali.

Fuq dan daqshekk għalissa għax llum se nitkellmu fuq l-eko-kontribuzzjoni.

Minn dakinhar li ġiet sottomessa din il-mozzjoni, il-gvern għamel emenda fl- eko-kontribuzzjoni pero` dan ma neħħihiex.

Għalkemm din hija msejħa eko- kontribuzzjoni, din fil-fatt hi taxxa u tibqa' taxxa, ssejħilha b'liema isem trid.

Meta wieħed jevalwa din it-taxxa, jeħtieġ li jaraha minn tliet aspetti.

L-ewwel hu l-impatt li jista' jkollha fuq l-ambjent, it-tieni hu l- impatt ekonomiku tagħha u kif taffettwa l-kompetittivita` ta' pajjiżna u t- tielet hu l-impatt soċjali tagħha.

Fl-opinjoni tagħna din l-introduzzjoni ta' l-eko-kontribuzzjoni li saret matul is-sena 2004 tfalli fuq it-tliet counts.

Jien ma nistax ma nsemmix x'qalu l-korpi kostitwiti u nies li ċertament m'humiex fil-kamp tal-Partit Laburista meta din l-eko-kontribuzzjoni ġiet introdotta.

Il-GRTU f'Lulju tas-sena li għaddiet qalet li l-eco-tax tixhed il-paniku tal-gvern Nazzjonalista u hija biss mezz kif il-gvern jiġbor aktar flus.

Il- Federazzjoni ta' l-Industrija qalet li ma taqbilx li l-gvern idaħħal aktar taxxi għaliex it-taxxi f'Malta huma diġa` għoljin wisq.

Il-Kamra tal- Kummerċ stqarret li r-rati tat-taxxa f'Malta diġa` huma għoljin ħafna u tqis l-eco-tax ekwivalenti għal taxxa fuq il-konsum li diġa` fl-aħħar budget għoliet minn 15% għal 18%.

Il-Friends of the Earth qalet li għalkemm taqbel li l-pubbliku jixtri inqas oġġetti li jħammġu l-ambjent, ikun tajjeb li jkun hawn l-inċentivi biex jinxtraw affarijiet li ma jagħmlux ħsara lill- ambjent.

Mela jekk wieħed jara fil-qosor l-impatt fuq dawn it-tliet counts ta' din l- eko-kontribuzzjoni, wieħed ma jistax ma jikkonkludix li l-gvern falla fit- tlieta li huma.

Rigward il-qasam ekonomiku, aħna nafu li pajjiżna għaddej minn slow down ekonomiku.

Jgħid xi jgħid il-gvern, il-pajjiż għandu l- problemi u l-gvern qed jagħmel mishandling ta' dawn il-problemi bil- konsegweza li dawn qegħdin jaggravaw.

Biżżejjed tiltaqa' ma' l-operaturi ekonomiċi biex tinduna.

Hawn nuqqas ta' konsum u nuqqas ta' kompetittivita` u l-miżuri li ħa l-gvern ma jinċentiviawx il-kompetittivita` u anqas l- investiment dirett.

Din l-eko-kontribuzzjoni hi taxxa indiretta bħall-VAT u meta wieħed iqis li fost il-pajjiżi Ewropej, Malta hi waħda mill-ogħla pajjiżi f'dak li għandu x'jaqsam mal-VAT rate, wieħed jistaqsi jekk il-gvern għamilx xi impact study fuq l- introduzzjoni ta' din it-taxxa?

Għamlu jew m'għamlux dan l- istudju l-gvern?

Jew inkella għamel bħalma ġara f'Awissu li għadda fejn introduċa t-taxxa malajr kemm jista' jkun biex ikun jista' jiġbor il-flus għaliex hekk kien earmarked fl-estimi tal-budget u imbagħad kellu jissospendi l-implimentazzjoni tagħha biex jara kif se tiġi implimentata?

Aħna qegħdin f'sitwazzjoni fejn pajjiżi Ewropej li huma f'pożizzjoni li jikkompetu anke f'dik li hija innovazzjoni u investiment fit-teknoloġija qed jaħdmu biex ibaxxu r-rati tat-taxxi, u aħna li suppost qed nikkompetu magħhom qegħdin inkomplu nżidu r-rata ta' taxxa ta' dan il-pajjiż.

Issa jgħid x'jgħid il-Gvern, dawn huma l-fatti fejn, per eżempju, għandek pajjiżi bħall-Awstrija u l-Ġermanja li qed iħarsu biex inaqqsu r-rata tat- taxxa ħalli jkunu aktar kompetittivi u imbagħad dan il-gvern, mingħajr ma jagħmel assessment fuq l-impatt ekonomiku, jaqbad u jintroduċi dawn it- taxxi li l-effett tagħhom hu biss dak li jnaqqas il-purchasing power tal- konsumatur u b'hekk tintlaqat ħażin l-industrija u li jkollu effett inflazzjonarju.

Naturalment, dan ma jistax ma jġibx il-kundanna min-naħa ta' l-Oppożizzjoni.

Hija interessanti li l-legal notice ġiet introdotta fl- 31 ta' Diċembru biex il-gvern mingħalih ħadd ma jinduna biha għax inkunu aljenati bil-festi.

Din il-legal notice tant kienet legal notice magħmula bl-addoċċ, b'rati mhux maħsuba u bil-konsegwenzi tagħha mhux ikkalkolati li l-gvern stess ħassarha wara ġimgħatejn.

Dan kollu jirrifletti n-nuqqas ta' preparazzjoni u kalkolu ta' dan il-gvern fl-implimentazzjoni ta' policies li għandhom impatt fl-oqsma kollha tal-ħajja tagħna b'konsegwenza li l- istess gvern kellu jbiddel l-istess legal notices għal darba, tnejn u jissospendi l-implimentazzjoni tagħha.

Sistematikament minn Awissu s'issa, rajna inkompetenza kbira, nuqqas ta' preparazzjoni u nuqqas ta' direzzjoni ta' fejn dan il-gvern irrid iwassal dan il-pajjiż.

It-tieni punt li rrid nagħmel hu dwar il-kompetittivita`.

Il-gvern għandu jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-analiżi u l-istudji li għamel dwar l-impatt fuq il-kompetittivita` ta' din il-miżura.

Mela, min-naħa lill-ħaddiem ċaħħadnieh minn vakanzi li kien rebaħ matul iż-żminijiet biex inħeġġu u nsaħħu l-kompetittivita`, u min-naħa l-oħra ndaħħlu din it-taxxa.

Jiena mhux se niddiskuti x'impatt kellha jew ma kellhiex dik il-miżura tal-leave fuq il-kompetittivita` ta' pajjiżna għax biżżejjed naraw x'qalu esperti ekonomiċi veri.

Il-punt hu li biex il-gvern jinnewtralizza kwalunkwe effett li jista' jkollha dik fuq il-kompetittivita`, qabad u impona taxxa tal- konsum oħra għax kif għidt, din l-eco-tax hija taxxa tal-konsum.

Jien nisfida l-gvern biex jgħidilna xi studju għamel fuq l-impatt ta' din il- miżura.

X'effett kellha din il-miżura ambjentalment, Sur President ?

Il-gvern intrabat li l-flus li se jinġabru minn din it-taxxa jmorru f'fond u jintużaw biss għal skopjiet ambjentali?

M'hemmx għalfejn jgħid kemm se tkun l-ispiża għax xi kultant diffiċli tanalizza l-ispiża fuq l-ambjent, pero` s'issa kull miżura li ssuġġerixxa l-gvern ħolqot inkwiet u disgwid.

Illum jgħidu mod u imbagħad meta jmorru jkellmu lin-nies jgħidu b'mod differenti bħalma ġara fil-każ ta' Sant'Antnin f'Wied il-Għajn.

Il-flus li qegħdin jinġabru mill-eko-kontribuzzjoni qed imorru fil-black hole tal- gvern jew qed imorru f'fond għall-użu ta' l-ambjent biss?

Importanti li nkunu nafuh dan għax għallinqas il-poplu Malti jkun jaf li t-taxxa li se jikkontribwixxi għal din is-sena, Lm6.5 miljun, se tintuża għal skopijiet ambjentali.

Mistoqsija oħra li nistaqsi lill-gvern hi din: X'miżuri ħa l-gvern biex in- nies jiddisponu mill-prodott b'mod tajjeb minflok b'mod li jkollu effett negattiv fl-ambjent?

Qed nistaqsi dan għaliex wieħed, per eżempju, jħallas extra biex jixtri l-batteriji imma imbagħad ma jieħu xejn lura jekk dan jirritorna dawk il-batteriji sabiex jiġu disposed of b'mod li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent.

M'hemm l-ebda inċentiv biex il-consumer trends ta' l- individwu, li sa dan iż-żmien m'humiex orjentati biex jikkonservaw l- ambjent, jinbidlu.

Qed issir xi ħaġa min-naħa tal-gvern biex il-poplu Malti jkun edukat u inċentivat biex l-affarijiet li huma ħżiena għall-ambjent effettivament jiddisponi minnhom b'mod li ma jagħmilx il-ħsara lill- ambjent?

Ma jidhirlix li qed issir xi ħaġa hekk, Sur President.

Apparti dan, hu minnu li fabbrika tal-gvern li tagħmel il-plastic ordnat makna li tagħmel il-boroż tal-plastic li m'huwiex degradable u huma mill- iktar li jagħmlu ħsara lill-ambjent?

Din ordnata f'Novembru u tiswa xi Lm0.25 miljun u ma kenitx taf li l-gvern kien se jintroduċi din l-eko- kontribuzzjoni.

Hawnhekk wieħed jara l-inkompetenza ta' dan il-gvern fejn Ministru ma jkunx jaf x'qed jagħmel Ministru ieħor u jispiċċa jgħabbi lill- poplu Malti b'piżijiet mingħajr ebda ħsieb ta' x'se jkunu l-konsegwenzi.

Nixtieq inkun naf jekk din l-istorja tax-xiri ta' dan il-makkinarju – li deher anke f'rapport li kien hemm fil-gazzetta - hix minnha jew le għax s'issa ma ġiet innegata minn ħadd.

Tajjeb ukoll li l l-gvern jgħidilna xi pjanijiet għandu għas-separazzjoni ta' l-iskart u kif se jibdieh għax mill-informazzjoni li għandi, il- kunsilli li ħadu l-inizjattiva - bħal Pembroke u Wied il-Għajn - kienu ddisgustati minħabba l-fatt li r-residenti tagħhom isseparaw l-iskart u imbagħad min imur jiġbor l-iskart qed iħallat kollox f'daqqa.

Ma tagħtix tort lin-nies li jaqbdu u ma jisseparaw xejn jekk l-iskart se jitħallat xorta waħda.

Jekk tara kif din il-miżura ta' l-eco-tax timpatta fuq kwalunkwe item anke fuq dak li jirriġwarda l-IT, tinduna li ma kien hemm l-ebda studju dwar l- impatt soċjali ta' din il-miżura u dan speċjalment meta tqis li l-aspett inflazzjonarju diġa` huwa qawwi minħabba t-taxxi numerużi li ntroduċa dan il-gvern fl-aħħar sena u nofs.

Allura diġa` hemm impatt soċjali negattiv fuq l-istrata kollha tas-soċjeta`, speċjalment dawk li huma fil-kategorija t'isfel u tal-klassi medja li dejjem jaqilgħu d-daqqa l-kbira tat-taxxi.

Irridu naraw ukoll kif dan se jimpatta f'ċirkostanzi ekonomiċi fejn il-pagi tal-ħaddiema fis-settur privat, anke mill-istess statistika, jidhru li qegħdin jonqsu għax qegħdin jonqsu l-production bonuses u l-overtime.

F'ċirkostanzi bħal dawn, in-nuqqas ta' flus fl-idejn se jkollu impatt ħażin fuq is-settur tal-konsum.

Sur President, nagħlaq hawn u ngħid li fuq it-tliet counts, din it-taxxa falliet.

Din it-taxxa suppost hija ntiża biex tagħmel l-ġid lil dan il- pajjiż imma hija taxxa li ġiet introdotta bl-addoċċ, bla ħsieb, bla pjan u dan jirrifletti ruħu mhux biss fil-metodu kif ġiet implimentata imma anke fir-regolamenti li qegħdin jinbidlu minn żmien għal żmien wara għajta mill- pubbliku u min-naħa ta' l-oppożizzjoni, u dan proprju għax ma kienx hemm preparazzjoni.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Joe Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Sur President, sfortunatament l-Oppożizzjoni f'dan il- pajjiż tagħmel l-affarijiet b'mod li aħna nsejħulhom knee-jerk reactions.

Mela din ħarġet mozzjoni fid-19 ta' Jannar wara li l-Ministru ta l-avviż legali fl-10 ta' Jannar u fl-istess ġurnata qal li ftit ġranet wara kien se jkun hemm emendi, u dawn minflok qagħdu jistennew l-emendi joħorġu u jipprovaw jaħdmu fuqhom, qabdu u għamlu din il-mozzjoni.

Fil-fatt, l- emendi ħarġu ftit wara, fil-25 ta' Jannar.

Jiena jiddispjaċini ngħid li din hija mozzjoni negattiva u nistaqsi lill-Oppożizzjoni xi studji u x'riċerka għamlu huma dwar dan u x'soluzzjonijiet qed joffru.

Qed ngħid dan għax s'issa ħlief tmaqdir u affarijiet koroh, qisha li se tispiċċa d-dinja, ma smajniex.

Dawn għamlu xi studju?

Qed nistaqsi hekk għax anke l-gazzetti lokali għamlu naqra riċerka.

Mhux qed ngħid li dawn għandhom jagħmlu xi studju xjentifiku imma jien nemmen li l-Oppożizzjoni għandha biżżejjed ħin u biżżejjed nies biex tagħmel naqra studju serju ta' l-affarijiet li qed jipproponu.

Kif tista' l-Oppożizzjoni tgħid li din il-miżura se jkollha impatt ekonomiku u soċjali mill-agħar fuq il-Maltin u l-Għawdxin meta aħna qegħdin nitkellmu fuq liġi u avviż legali li qed jgħin lill-poplu jħares 'il quddiem lejn xi ħaġa li se tgħinu fis-saħħa tiegħu?

Ma nistgħux niċħdu fatt bażiku, u cioe` li kull fejn daħlet – dan diġa` tkellimt fuqu f'diskorsi oħra fil-Parlament u mhux se nerġa' nidħol fih – l-eko- kontribuzzjoni, iċ-ċittadini saru aktar konxji ta' l-ambjent u kull fejn in- nies jieħdu ħsieb l-ambjent, dawn ikunu aktar b'saħħithom.

Ħadd ma jista' jiġi f'din il-Kamra u jmaqdar lill-gvern li mhux qed naħdmu fuq l-ambjent.

Illum jien sirt nieħu gost immur ġo supermarket u dan għaliex ifakkarni fi żmien meta kont ngħix l-Amerka fejn kulħadd huwa konxju ta' l-ambjent.

Min jgħid li l-affarijiet marru lura minflok 'il quddiem, ma jafx x'inhu jgħid.

Qabel ma daħlet din il-miżura, kemm kien hawn nies li ma jużawx il-plastic, li jafu d-differenza bejn il-plastic biodegradable, il-plastic degradable, u l-plastic l-ieħor u li jafu x'inhi diossina?

Kemm kien hawn nies, qabel ma saret din il-liġi u qabel ma bdejna nitkellmu fuqha aħna bħala gvern, li kienu jafu x'inhi d-diossina u l-problemi serji li joħorġu minnha.

Kemm taw public lectures l-Oppożizzjoni biex jispjegaw lin-nies id-differenzi bejn il-plastic u x'jagħmel il- plastic?

Kemm marru jqassmu basktijiet biodegradable fis-supermarkets bħala parti mill-kampanja biex jgħinu lill-gvern jgħin il-poplu Malti jħares lejn saħħtu b'iktar serjeta`?

Dawn huma d-domandi li l-Oppożizzjoni jridu jitgħallmu jistaqsu u mhux jgħidu li din il-miżura se jkollha impatt ekonomiku u soċjali mill-agħar.

Jien nistaqsi xi studju mediku għamlu biex joħorġu din id-dikjarazzjoni.

Dawn qalu, per eżempju, li din il-miżura ġabet impatt ekonomiku u finanzjarju mill-agħar fuq ċerti industrijalisti u dan meta dawn irringrazzjawna meta serraħnielhom rashom li fl-industrija tal-manifattura mhux se jkun hemm eko-kontribuzzjoni fuq il-plastic.

Mela allura fejn hu dan l-impatt mill-agħar fuq ċerti industrijalisti?

Fejn qiegħed?

Aħna rridu naraw iċ-ċifri u l-istatistika u mhux il-kliem!

Sur President, jekk wieħed isegwi naqra l-istudji li saru fl-Unjoni Ewropeja, jara li kull fejn hemm liġijiet li jħarsu lejn l-ambjent u għalhekk joħolqu industrija ġdida li tħares lejn l-ambjent, jara li jkun hemm aktar ħolqien ta' mpjiegi u mhux anqas.

Jiena nistaqsi lill- Oppożizzjoni biex jippreżentawlna ċ-ċifri u l-istatistika ta' dawn l- impjiegi li huma qed jgħidu li qegħdin taħt theddida minħabba din il-miżura u jippreżentaw din l-informazzjoni fil-mozzjoni tagħhom sabiex il-Ministru tagħna jkun f'pożizzjoni li jirrispondi.

Sur President, l-Unjoni Ewropea, wara studju li għamlet, rat li wara li l- pajjiżi jagħmlu d-direttivi ambjentali, jiżdied ix-xogħol u fil-fatt żdied kważi nofs miljun impjieg fis-sena fl-Unjoni Ewropea.

Hu importanti li lin- nies li qed jisimgħuna nispjegalhom dawn l-affarijiet.

Nerġa' ngħid li studju ta' l-Unjoni Ewropea li kien ippubblikat fis-sena 2001 jistma li l- implimentazzjoni ta' għaxar direttivi ambjentali waslet għall-ħolqien ta' nofs miljun impjieg fis-sena.

Il-kwestjoni l-oħra - u jien diġa` tkellimt f'dan il-Parlament dwarha – hi dwar il-liġi tal-plastic bags u jiena kont semmejt l-impatt qawwi u pożittiv li għamlet dik il-liġi fl-Irlanda fejn meta daħħluha, in-numru ta' basktijiet tal-plastic fiċ-ċirkolazzjoni naqas b'mod tremend.

Jiena nistaqsi lill-Oppożizzjoni: Aħna kkupjajna l-Irlanda f'dan il-każ u l- Oppożizzjoni liema pajjiż qed jipproponu li nikkupjaw?

Jekk l-Oppożizzjoni għandha idea oħra ta' pajjiżi oħrajn li daħħlu xi ħaġa oħra biex isolvu l- problema tal-plastic bags, tgħidilna biha u naraw x'nistgħu nagħmlu.

Jien niftakar li meta kont immur is-supermarkets barra minn Malta, is- supermarkets kollha kienu jistaqsuni: Plastic or paper?

U kulħadd kien tgħallem jagħżel il-paper.

Tinduna li l-poplu Malti qiegħed jimxi 'l quddiem ħafna f'dawn l-affarijiet u inutli li jipprovaw ibellgħuha lin-nies li qed immorru lura.

Fl-ambjent imxejna 'l quddiem ħafna, u se nsemmi l- figuri biex nuri li dan hu veru għaliex jien iċ-ċifri nħobbhom ħafna.

Ir- riżultat tas-survey ta' "The Sunday Times" juri li 99.3% tal-Maltin qed ikunu ferm aktar attenti meta jiġu biex jarmu oġġetti li jistgħu jikkawżaw ħsara lill-ambjent u 90.3% ta' dawk intervistati qalu li huma jħossu li l- eko-kontribuzzjoni se tbiddel il-mentalita` tal-poplu dwar ir-rimi ta' skart.

Dan is-survey juri li 99% jaqblu li għandu jkun hemm introduzzjoni ta' multi u penali aktar ħorox għal min jarmi u jniġġeż b'mod illegali u abbużiv.

Dawn huma ċ-ċifri, Sur President.

Hu veru li dan mhux xi studju xjentifiku, pero` huwa studju interessanti li huwa audited, isir at random u jolqot parti sostanzjali tal-popolazzjoni.

Tajjeb li ngħidu wkoll li xi riżultati li ħarġu minn dan l-istudju tas-Sunday Times ġew użati mill-media Laburista, għalkemm dan ma seħħx f'dan il-każ partikolari għax din dejjem tuża dak li jaqblilha.

Kif ma smajna xejn mill-media Laburista fuq dawn iċ- ċifri ferm interessanti?

Waħda mill-affarijiet l-oħra li qed imaqdruna fuqha hija l-famuża separation at source.

Jiena naħseb li ħadd ma jista' jgħid li l-gvern m'għamilx studju fuq din il-ħaġa u ovvjament min jifhem fis-separation at source jirrealizza li waħda mill-affarijiet bażiċi biex ikollok separation at source tajba hija dik li jkollok sistema tajba ta' bring-in sites.

Issa jien nixtieq infakkar lil min qed jismagħna - għaliex l-Oppożizzjoni tafha żgur din - li l-gvern alloka Lm1,500 kull sena lill-kunsilli lokali biex ikunu jistgħu jagħmlu jew itejbu l-bring-in sites ġol-lokalita` tagħhom.

F'Malta fil-preżent hawn 50 bring-in site u diġa` intqal li hemm pjani serji sabiex dawn jiżdiedu sostanzjalment.

Aħna nafu li minn 21 lokalita` f'Malta li m'għandhomx bring-in sites, 16 minnhom huma lokalitajiet b'sindki Laburisti.

Dik hija l-famuża qalb Laburista li suppost tbaqbaq għall-ambjent!

Mela l-gvern qed jagħti l-flus, dawn il-kunsilli jistgħu jagħmluhom dawk il-bring-in sites u 16-il kunsill b'maġġoranza Laburista għadhom m'għamlu xejn!

Din tajba meta niġu biex nitkellmu fuq il- persentaġġi li jħobb isemmi l-Kap ta' l-Oppożizzjoni f'kull lokalita`.

Ejja nagħmlu l-persentaġġi fuq l-ambjent, issa!

Ejjew nagħmluhom il- persentaġġi għax aħna l-fatti rridu u mhux ħafna paroli fil-vojt!

Sur President, l-istudji qed nagħmluhom u qed nagħmluhom bis-serjeta`.

Għalija l-iScott Wilson Report huwa studju serju u dan juri li aħna gvern li għandna għal qalbna l-ambjent.

L-Oppożizzjoni tista' ddum tgħid lill- poplu Malti kontra l-gvern għaliex lilna provi trid tagħtina.

L- Oppożizzjoni kissret lill-Prim Ministru u lill-Ministru tagħna meta mar biex jitkellem f'Marsascala fuq ir-riċiklaġġ ta' Sant Antnin u intant, sal- ġurnata imqaddsa tal-lum, għadhom ma semmewx post wieħed fejn dawn iridu li jsir ir-riċiklaġġ!

Jiena nagħlaq billi ngħid li din hija mozzjoni li twaqqa' għaċ-ċajt lill- partit Laburista u tagħti aktar kredibilita` lill-gvern Nazzjonalista li huwa gvern serju u li jaħdem favur l-ambjent.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Chris Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Sur President, fil-ħin limitat li għandi, żgur li mhux se nsib ħin sabiex nirrispondi għal dak kollu li qal l-Onor.

Cassar pero` żgur li l-kollegi ta' warajja se jsibu daqsxejn tal-ħin biex jirrisponduh.

Dan qal li ma jistax jifhem għalfejn ressaqna din il-mozzjoni u jiena se nirrispondih billi nikkwota dak li qalu numru ta' korpi kostitwiti li wara kollox ħasbuha bħalma ħsibniha aħna u bħalma ħasbitha l- maġġoranza tal-poplu.

Tajjeb ukoll li kulħadd ikun jaf li din il-mozzjoni ressaqniha aħna qabel ma l-gvern iddeċieda li jagħmel emenda għall-avviż legali li kien għamel qabel.

Din l-istorja ta' l-eko-kontribuzzjoni tmur lura lejn l-aħħar budget fejn il-gvern kien qal li ser ikompli jżid il- firxa ta' l-eco-tax sabiex jattwa l-prinċipju li min iħammeġ iħallas.

Naħseb li fuq dan m'hawnx kontroversja, u l-Oppożizzjoni taqbel mal- prinċipju li min iħammeġ iħallas.

Pero` din għandha tkun mifruxa fuq kulħadd, inkluż korporazzjonijiet tal-gvern li żgur li għandna ħafna xi ngħidu dwarhom rigward dan il-prinċipju.

Minħabba li ntqal fil-budget, kulħadd kien jaf li kien se jkollna l-eco-tax fuq firxa akbar ta' prodotti, pero` sal-ġurnata li ġie ppublikat l-avviż legali, ma ngħatat l-ebda informazzjoni dwar kif kellha tkun l-implimentazzjoni ta' din it-taxxa, u dan minkejja l-appelli li saru minn ħafna sezzjonijiet tal-poplu sabiex jingħataw aktar informazzjoni.

Ħalli nikkwota x'qalu l-Kamra tal-Kummerċ fit-13 ta' Jannar:

"A lack of consultation prior to the publication of the legal notice resulted in general confusion amongst Chamber members involved in the various sectors.

These economic operators are being expected to comply with the new regulations without adequate preparations.

The Chamber requested information from the authorities immediately after the first announcement of an extension to the eco-tax product list in the 2005 budget speech.

Unfortunately the list of new products falling under the scope of the eco-contribution with the relevant rates was not forthcoming to the Chamber until the publication of the legal notice on New Year's Eve.''.

Dan il-gvern lejlet l-ewwel tas-sena ppublika l-avviż legali, u llum ressaqna din il-mozzjoni kontra dan il-fatt għaliex dan ippretenda li ftit sigħat wara l-pubblikazzjoni ta' dan l-avviż, kellhom jibdew jgħoddu dawn it-taxxi ġodda, u minħabba l-mod kif il-gvern qabad u implimenta din il- liġi mingħajr ebda konsultazzjoni ma' ħadd, ħoloq konfużjoni fost is- setturi kollha tal-poplu Malti u Għawdxi.

Sur President, tajjeb li nfakkar li f'Settembru li għadda, ftit xhur qabel il-budget, il-gvern kien introduċa għall-ewwel darba din it-tip ta' taxxa u dan wara li suppost kienet daħlet fl-ewwel ta' Awissu.

Dakinhar ukoll kien qam panic sħiħ u tressqu ilmenti minn setturi differenti dwar kif din it- taxxa kienet se tkompli tgħabbihom b'aktar piżijiet.

L-ilmenti ta' dakinhar huma l-istess ilmenti li għandna llum, u li għadni kif semmejt.

Dakinhar l-FOI kienet qalet:

"The Federation of Industry has written to Minister Pullicino to point out to him that a situation where the government first introduces a new tax and then discusses its details afterwards is simply unacceptable.

We believed that the days when things were done that way were part of history, but it seems that we were mistaken.''.

Sur President, dan huwa l-mod kif dan il-gvern l-ewwel jimplimenta xi ħaġa u imbagħad jisma' xi jkollhom xi jgħidu l-istakeholders u jara kif jista' jillapazza sabiex jissodisfa lil min qiegħed jilmenta.

Għallinqas għandu d- deċenza jisma' ftit l-ilmenti u t-tgergir li jkun hawn.

Għall-darba oħra l-gvern ma kkonsulta ma' ħadd, anqas mal-membri li kienu jagħmlu parti mill-eco-contribution commission mwaqqfa mill-gvern stess, u fil-fatt dawn ma kinux jafu x'qed jiġri, u nikkwota x'qalu ċ-Chamber of Commerce:

"The chamber's representative on the government-appointed eco- contribution commission were equally unaware of the latest developments.

In fact they were not in a position to provide any additional information.''.

Sur President, wara ħafna pressjoni li saret minn diversi entitajiet u mill- poplu in ġenerali, il-gvern iddeċieda li jemenda l-avviż legali li llum għandna l-mozzjoni fuqu u bidlu b'mod li għamlu anqas krudili.

Pero', xorta jibqa' l-fatt li se jinġabru taxxi ġodda li qabel ma kinux jeżistu u li issa l-poplu tagħna jkollu jħallas għalihom.

Għandna sitwazzjoni fejn ġimgħat wara l-introduzzjoni ta' din it-taxxa, għad għandna ħafna operaturi kummerċjali li ma jafux kif suppost qed titħaddem din il-liġi ġdida!

Fil- fatt, illum fuq il-ġurnali kien hemm avviż ta' laqgħa fl-uffiċini tal-Malta Enterprise sabiex fihom ikun spjegat lill-operaturi kummerċjali, kif se jiġbru u jħallsu dawn it-taxxi.

Waħda mir-raġunijiet għalfejn aħna ressaqna din il-mozzjoni hija proprju għaliex dan m'huwiex mod serju ta' kif timplimenta liġi.

Sur President, ninsabu f'sitwazzjoni fejn dan il-pajjiż ma jiflaħx aktar taxxi.

Tgħabbejna żżejjed tul dawn l-aħħar snin ta' tmexxija Nazzjonalista, u l-poplu jinsab mgħaffeġ taħt ruxxmata taxxi.

L-unika soluzzjoni li jkollu dan l-gvern għall-problemi li joħloq hu stess hu li jżid xi taxxa 'l hawn jew taxxa 'l hemm u xejn aktar.

Ħalli nikkwota x'qalu l-FOI rigward dan:

"In its meeting with the Minister, the Federation of Industry made it clear that it opposed the eco-contribution scheme as proposed as it was against the introduction of any form of additional taxation.

It pointed out that the country is already overtaxed and a new tax would be tantamount to yet another attack on the consumers' purchasing power and the whole economy is set to suffer as a result''.

Dawn l-affarijiet ma qalhomx il-partit Laburista, Sur President!

Is-settur kummerċjali ma jiflaħx aktar piżijiet.

Ilna nisimgħu minn min qiegħed fis- settur tan-negozju, b'mod partikolari minn min jirrapreżentahom, bħall-FOI, il-GRTU u ċ-Chamber of Commerce li dawn ma jifilħux aktar piżijiet u qed iwassluhom sabiex jitilfu l-battalja tal-kompetittivita`, kelma li xbajna nisimgħu fuqha issa!

Il-gvern huwa konxju ta' dan ukoll għaliex huwa stess jippriedka li jrid iwettaq miżuri sabiex insiru aktar kompetittivi.

Iżda mid-dehra din għall-gvern ma tgħoddx, għax dan sabha faċli biex jaqbad u jneħħi l-ġranet tal-leave lill-ħaddiema, imma imbagħad biex inaqqas mit- tagħbijiet li huwa responsabbli għalihom sabiex itejjeb il-kompetittivita`, hemmhekk le, hemmhekk qed ikaxkar saqajh, Sur President!

Is-setturi kollha ta' l-operaturi kummerċjali li għandna f'pajjiżna - min b'mod u min b'mod ieħor - se jintlaqtu minn din it-taxxa.

Jekk nieħdu per eżempju r-retailers, insibu li dawn fil-maġġoranza tagħhom qed jaraw żieda fil-prezzijiet tal-prodotti tagħhom.

Huwa vera li kull darba li jkun hemm żieda f'xi prezz, fl-aħħar mill-aħħar iġorrha l-konsumatur, imma huwa fatt li ma jista' jinnegah ħadd li żieda fil-prezzijiet tfisser tnaqqir fil- purchasing power u li finalment ifisser tnaqqis fl-infiq.

L-aktar prodotti essenzjali għall-familji tagħna reġgħu laqqtuha bil-kbir u spiċċaw għolew minħabba din it-taxxa, u fost dawn insibu l-prodotti tal- ħasil, fwejjaħ u shampoos.

Aħna l-eko-kontribuzzjoni nsejħulha taxxa għaliex l-uniku skop li l-gvern kellu meta introduċiha kien dak li jiġbor aktar taxxi minn fuq dahar il-poplu.

Il-gvern missu ra kif għamel u inċentiva lil min kien lest jerġa' jmur jagħti lura l-plastic tal-prodotti meta dawn ikun kkonsmahom biex forsi jiġu recycled jew jerġgħu jintużaw.

Sfortunatament, dan ma sarx.

Jien niftakar li dakinhar li sirna nafu x'kien fih dak l-avviż legali, it- Traplus, fabbrika ewlenija f'pajjiżna li timmanifattura l-boroż tal- plastik, kellha żżarma minħabba n-nuqqas ta' konsultazzjoni u l-għaġġla żejda fl-implimentazzjoni ta' din il-liġi.

Fabbriki ewlenin oħra kienu se jlaqqtuha bil-kbir, fosthom il-Playmobil li hija waħda mill-kumpanniji ewlenin f'pajjiżna, u kieku l-gvern baqa' għaddej b'dak l-avviż legali oriġinali, l-ispiża tagħhom kienet se tiżdied b'Lm200,000!

L-istess ħaġa kien se jiġrilhom it-Toly Products li minħabba l-avviż legali oriġinali, kienet se tiżdidilhom l-ispiża bi Lm0.25 miljun.

Sur President, il-gvern jidher li ntebaħ li dak l-avviż legali kien se jweġġa' wisq lis-setturi differenti tal-poplu Malti u Għawdxi u taffa ftit l-ispejjeż.

Għalkemm b'dawn l-emendi ġodda, is-setturi kollha ta' l- industrija ma ntlaqtux daqstant, dawn iż-żidiet xorta ser ikollhom l-effett tagħhom fuq l-industrija lokali.

Dan għaliex dawn iż-żidiet ser ikunu riflessi fl-RPI u għalhekk l-industrija lokali xorta se jkollha terfa' l- effett tagħhom illum jew għada.

Din żgur se tkun daqqa oħra għall- kompetittivita` ta' pajjiżna, Sur President, u dan meta l-istess gvern naqqas il-leave tal-ħaddiema biex taparsi jtejjibha.

Mela minn banda, il- gvern idaħħal miżura biex itejjeb xi ftit il-kompetittivita` u min-naħa l- oħra, jagħmel miżura biex jagħtiha daqqa sew u jitfagħha lura.

Sur President, sar assessment dwar x'ser ikun l-effett fuq l-RPI ta' dawn iż-żidiet?

Il-bieraħ jiena attendejt għall-ftuħ ta' l-uffiċini ġodda tal- Federation of Industry u minn hawn ngħidilhom prosit għal dawn l-uffiċini u nawguralhom ħafna xogħol b'risq is-settur li jirrapreżentaw u li huwa mutur ewlieni għall-ekonomija ta' pajjiżna.

Waqt din l-okkażjoni, tkellimt ma' wħud mill-membri tagħhom u kollha kemm huma jinsabu preokkupati bil- piżijiet – diretti u anke indiretti bħal din l-eco-tax - li dejjem qed jiżdidulha.

Jiena staqsejthom kif se tolqothom din it-taxxa u ħadt l-istess tweġiba mingħand kulħadd, u cioe` li fl-aħħar mill-aħħar ser ikunu huma li b'mod indirett se jġorru l-piżijiet tagħha għaliex jekk togħla l-ħajja - u b'taxxa ġdida hekk se jiġri - min jirrapreżenta lill-ħaddiem se jitlob għal żidiet fil-paga li mbagħad ifissru aktar spejjeż għal min iħaddem.

Sur President, naħseb li kulħadd jaqbel dwar il-bżonn li nħarsu aħjar u aktar l-ambjent tagħna.

Żgur li aħna bħala Oppożizzjoni nemmnu dan u nagħmlu kull sforz sabiex l-ambjent tagħna jkun imħares, pero` ma jistax ikun li dak li ilu mitluq is-snin, nirranġawh f'qasir żmien.

Kollox irid isir skond kemm jiflaħ is-settur fir-realtajiet li qed ngħixu fihom illum.

U għalhekk kellna dawn ir-reazzjonijiet għal din l-impożizzjoni tat-taxxa ġdida għaliex il-gvern mhux jagħraf li f'dawn iż-żminijiet diffiċli, li żżid it-taxxi mhux is-soluzzjoni!

Hemm bżonn li dan il-gvern jagħraf joħloq l-aħjar klima sabiex in-negozju jkompli jikber u sabiex l-investiment li għandna f'pajjiżna jkompli jitkattar.

Żgur li din l-attitudni tal-gvern mhux se tiggarantixxi dan.

Kif għidt, hemm ħafna miżuri li seta' jieħu dan il-gvern sabiex jgħin il- kompetittivita` u din żgur li m'hijiex waħda minnhom.

Dawn huma setturi sensittivi u anke l-anqas piż jista' jfisser diffikultajiet kbar li jxekklu l-operat tagħhom.

Dawn is-setturi huma kruċjali biex ikollna s-suċċess li rridu naraw iseħħ f'pajjiżna għax dawn joħolqu l-ġid u l-impjiegi, u għalhekk irridu naraw li nnaqqsulhom il-piżijiet u mhux inżiduhomlhom kif fil-fatt se tagħmel din it-taxxa.

Sur President, żgur li dan m'huwiex il-mod kif tmexxi u tirbaħ il-fiduċja ta' dawn in-nies li għandhom interess li f'pajjiżna jitkattar il-ġid.

U għalhekk kellna daqstant appelli biex il-gvern jirrevedi dan l-avviż legali, u għall-istess raġuni, aħna ressaqna din il-mozzjoni.

Jiena nemmen li dawn l-ilħna kollha wasslu biex il-gvern ibiddel ir-rotta fuq dan l- avviż legali u jkun anqas aħrax fl-implimentazzjoni ta' din it-taxxa.

Nagħlaq l-intervent tiegħi billi nikkwota l-GRTU li hi wkoll tirrappreżenta lis-settur kummerċjali:

"Il-GRTU m'għandhomx dubji li kieku l-Ministru Pullicino kejjel b'mod professjonali l-impatt ekonomiku ta' l-eco-taxation, ma kien qatt jimponi s-sistema kif imposta bl-Eco-Contribution Act.

Din il-liġi llum qed tkompli tgħabbi żżejjed fuq numru kbir ta' negozji żgħar.

Il- GRTU ssostni wkoll li l-impatt kumulattiv taż-żieda fil-VAT u l- impożizzjoni ta' l-eco-tax kellha effett negattiv qawwi fuq il- purchasing power tal-konsumatur u l-consumer confidence b'mod ġenerali b'riżultat li l-bejgħ kompla naqas, u llum ħafna mpjiegi fis-settur kummerċjali huma mhedda.".

Grazzi, Sur President.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando.

ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO: Sur President, meta qrajt il-mozzjoni li ressqu l-Onor.

Charles Mangion u l-Onor.

Marie Louise Coleiro, mingħajr ma ridt tbissimt.

Waqt l-intervent tiegħu, l-Onor.

Chris Agius qal li għal żmien twil f'pajjiżna ma kienx qiegħed isir xogħol biżżejjed biex nissalvagwardjaw l- ambjent tagħna u hawn naqbel miegħu.

F'dan il-Parlament u f'aktar minn okkażjoni waħda, jiena għamilt appell biex kemm jista' jkun nimxu 'l quddiem f'dan is-settur għax fhimt, kif fehem kulħadd, li f'pajjiżna kellna prijoritajiet oħra.

Nafu li f'pajjiżna fis-snin li għaddew sar investiment qawwi fl-infrastruttura u allura xi drabi lill-ambjent ma tajniehx l- importanza li jixraqlu.

Fortunatament, illum il-ġurnata nafu li l-gvern verament qiegħed l-ambjent fuq l-aġenda tiegħu u fil-fatt qegħdin niddikjaraw – u anke nagħmlu xogħol siewi f'dan ir-rigward - li l-ambjent huwa wieħed mit-tliet pilastri ewlenin tal-politika tal-gvern tal-ġurnata.

Allura nistgħaġeb ftit meta imbagħad nara l-mozzjoni li ressqu l-Onor.

Charles Mangion u l-Onor.

Marie Louise Coleiro fejn ġo fiha anke ntużaw kliem li jnisslu anke swied ta' qalb f'min jaqra din il-mozzjoni.

Qalulna li l-eko-kontribuzzjoni kellha impatt ekonomiku u soċjali mill-agħar fuq il-Maltin u l-Għawdxin speċjalment fuq il-familji, iż-żgħażagħ u l-anzjani.

Meta l-Oppożizzjoni jgħidu – għadu kif qal hekk anke l-Onor.

Chris Agius – li fl-ambjent, aħna konna xi ftit jew wisq traskurati, jien nistaqsihom x'kienu jagħmlu kieku seħħ dak li xtaqu huma u pajjiżna ma daħalx fl-Unjoni Ewropea u għalhekk ma kienx se jkun hemm il-funding ta' miljuni kbar ta' liri min-naħa ta' l-UE !

Kieku x'kien ikun l-impatt ekonomiku fuq il- familji, fuq iż-żgħażgħ u fuq l-anzjani, kieku ġara hekk u ġew biex jagħmlu l-affarijiet li huma stess qalu li hemm bżonn li jsiru?

Minn fejn kienu se jġib il-flus l-Oppożizzjoni jekk mhux bi skema ta' eko-kontribuzzjoni mmultiplikata għal erba' darbiet?

Hawnhekk ta' min jgħid li l-Unjoni Ewropja fuq ċerti proġetti ambjentali, se tiffinanzja sa 75% tal-proġett.

Nirrepeti l-mistoqsija, Sur President.

Kieku seħħ dak li xtaqu l- Oppożizzjoni, minn fejn kienu se jġibu l-finanzjament neċessarju biex jagħmlu l-proġetti li l-ambjent tagħna jeħtieġ sabiex nimxu 'l quddiem?

Għax jekk mhux se jirrispondu, allura nikkonkludu li dawn kienu se jkomplu jittraskuraw l-ambjent.

F'parti oħra tal-mozzjoni, hemm miktub li aħna mhux qegħdin nindirizzaw il- problemi ambjentali li għandna bis-serjeta`, u jien nistaqsihom x'qed nagħmlu ħażin.

Tista' l-Onor.

Marie Louise Coleiro tispjega x'qed nagħmlu ħażin ?

Il-bring-in sites ħaġa ħażina?

Jien mhux qed ngħid li l-Onor.

Mangion żbalja fi kliemu imma nappellalu li ma jagħtix każ il-gideb li qed jiġi minn ċerti setturi tas-soċjeta` Maltija fir-rigward tal-bring-in sites u jaqta' qalb in-nies milli jużaw dawn il-bring-in sites.

Hija gidba sfaċċata ipprovata li hemm xi ħadd li qed iħallat il-materjal li qed jinġabar fil-bring-in sites, u allura l-poplu Malti qed juża dawn il-bring- in sites għalxejn.

Jien m'għandix dubju li l-Onor.

Mangion ma riedx iqarraq, imma kien hemm min qarraq bih, u nappellalu biex ma jirrepetix il- gideb ta' min ipprova jqarraq bih biex jaqta' qalb in-nies milli jużaw dawn il-bring-in sites.

X'qed nagħmlu ħażin?

Qed nagħmlu ħażin għax se nżidu l- bring-in sites minn 70 għal 400 ?

Fejn m'għandniex pjan ambjentali serju?

Ta' min jgħid li meta aħna se nżidu l-bring-in sites bl-għajnuna ta' l- Unjoni Ewropea, aħna se nkunu qed nagħtu bring-in site għal kull 300 dar f'pajjiżna u dan hu aħjar mill-average ta' l-Unjoni Ewropea, għax l-average tagħha hu ta' bring-in site għal kull 400 dar.

Sur President, jistgħu ta' l-Oppożizzjoni jgħidulna x'qed nagħmlu ħażin għax se nirrijabilitaw il-Magħtab?

Fil-jiem li għaddew ippreżentajna r- rapport Scott Wilson, u fortunatament rajna li m'hemmx dawk il-problemi li forsi wieħed kien qiegħed jibża' li hemm.

Mhux qed ngħid li m'hemmx problemi, imma m'hemmx dawk il-problemi kbar u ċertament għandu jkun hemm rijabilitazzjoni ta' dik il-muntanja tal-mistħija.

Qed nagħmlu ħażin li aħna se nirrijabilitawha l-muntanja tal-Magħtab?

Qed nagħmlu ħażin li bl- għajnuna finanzjarja min-naħa ta' l-UE, aħna se nagħmlu dik is-sistema ta' tubing, niġbru l-gassijiet velenużi u minn dawk il-gassijiet nipproduċu anke forma ta' enerġija?

Fejn huma n-nuqqasijiet?

X'riduna nagħmlu min- naħa ta' l-Oppożizzjoni biex aħna jkollna pjan ambjentali serju?

Nimxu fuq is-suġġeriment li kien ressaq il-Kap ta' l-Oppożizzjoni li nżommu l-Magħtab miftuħ?

Dak kien is-suġġeriment tiegħu ftit xhur ilu.

Li kieku għamilna kif issuġġerixxa l-Kap ta' l-Oppożizzjoni, kieku l-muntanja tal-Magħtab għadha miftuħa u telgħet b'għaxar sulari oħra.

X'qed nagħmlu ħażin meta aħna rrijabilitajna dawk il-barrieri kollha li kienu ġerħa fil-pajsaġġ Malti billi mlejnihom bl-inert waste flok komplejna niddampjaw l-inert waste, speċjalment il-materjal tal-kostruzzjoni, fuq il- muntanja tal-Magħtab?

X'se nagħmlu ħażin billi nintroduċu ħames civic amenity sites madwar Malta u Għawdex biex kemm jista' jkun il-bulky refuse jittieħed hemm flok jibqa' jiġi dumped bl-addoċċ kif inhi l-użanza ta' xi wħud.

X'qed nagħmlu ħażin billi nintroduċu tliet sewage treatment plants b'għajnuna finanzjarja kbira ħafna min-naħa ta' l-UE?

Minn fejn l- Oppożizzjoni kienet se ġġib dawn il-flus kollha?

Sur President, kien ikun hemm impatt ekonomiku kbir ħafna fuq il-Maltin u l- Għawdxin, speċjalment fuq il-familji, iż-żagħżagħ u l-anzjani li kieku aħna ma dħalniex fl-UE u ppruvajna nagħmlu dawn l-affarijiet li hemm bżonnhom!

Jistgħu l-Oppożizzjoni jaqtgħu xi ħaġa minn dawn l-affarijiet li jien semmejt?

X'se nagħmlu?

Ma jkollniex sewage treatment plant?

Ma nirrijabilitawx il-Magħtab?

Minn fejn konna se nġibu l-flus kieku ma kienx se jagħmel tajjeb il-poplu Malti ladarba għajnuna mill-Unjoni Ewropeja ma stajniex nieħdu?

Hemmhekk żgur kien ikun hemm impatt kbir negattiv fuq il- familji, fuq iż-żgħażagħ u l-anzjani.

L-Onor.

Chris Agius u l-Onor.

Charles Mangion qalu li kien hemm impatt fuq ċerti industriji, pero` jiena nappellalhom biex ma joqogħdux jirrepetu affarijiet li m'humiex preċiżi u li bihom qed jingannaw lill-poplu.

Ma joqogħdux jirrepetu li tfajna piż kbir fuq l-industrija meta aħna introduċejna skema ta' eko-kontribuzzjoni fuq il-plastic biex kemm jista' jkun innaqqsu l-plastic mill-waste stream sabiex dak il-plastic ma jispiċċax diossina u jinbela' mill-poplu Malti u Għawdxi u l-familji u ż-żgħażagħ u l-anzjani Maltin.

Lanqas m'għandhom joqogħdu jirrepetu li tfajna piż akbar fuq l-industirja ta' l-agrikoltura għax dan huwa qerq.

Ma joqogħdux jgħidu li hemm industriji li jipproduċu l-prodotti tal-plastic li se nsallbuhom għax dak huwa qerq wkoll u m'hu veru xejn għax l-istess industrija faċilment - u għax inkorraġejnihom jagħmlu hekk, hekk qed jagħmlu – tista' ddur minn produzzjoni ta' plastic b'lifetime ta' 1,000 sena għal produzzjoni ta' plastic li huwa degradable jew biodegradable u li ma jagħmilx ħsara ambjentali.

X'għamilna ħażin b'daqshekk?

Meta introduċejna din l-iskema li l-Oppożizzjoni qed jgħidu li se nsallbu l-familji, iż-żgħażagħ u l- anzjani biha għamilna xi ħaġa li għamluha pajjiżi f'livell ekonomiku anqas minn tagħna bħal Bangladesh u l-Indja u addirittura r-Rwadna - li sfortunatament għadu pajjiż tat-tielet dinja - abbolixxa l-użu tal-plastic bags.

Allura aħna se narawha bi kbira li niskoraġġixxu l-użu tal-plastic li jagħmel il-ħsara lill-familji, żgħażagħ u l-anzjani?

Aħna qed narawha żejda din?

L-Onor.

Mangion qal li permezz ta' din l-eko-kontribuzzjoni, mhux se jiġu affettwati l-consumer trends.

Diġa` bdew jiġu affettwati l-consumer trends!

Biss, biss, illum il-ġurnata ħadd m'hu qed jipproduċi dak it-tip ta' plastic li jagħmel ħsara ambjentali u ħadd m'hu qed jażżarda joħlom li jixtri dak it-tip ta' plastic meta għandek plastic degradabbli li għandu ftit li xejn eko-kontribuzzjoni fuqu.

Kif jista' l-Onor.

Mangion jgħid li mhux qed ninfluwenzaw il-consumer trends?

Tissemma over and over again li dan il-gvern mhux qed jiggarantixxi li l-flus li jinġabru fl-iskema ta' l- eko-kontribuzzjoni jintużaw għal proġetti ambjentali.

Kif jista' ikun jgħidu hekk?

L-Onor.

Mangion għandu għarfien tal-fatti ekonomiċi ħafna iktar minn tiegħi u allura kif jista' jgħid hekk meta jaf li bl-eko- kontribuzzjoni se ndaħħlu biss 50% ta' l-ispiża neċessarja biex ikollna waste management system kif suppost f'pajjiżna?

Kif jista' jgħid li l-flus li se jinġabru bl-eko-kontribuzzjoni mhux se jintużaw għal skemi ambjentali jekk dawn lanqas biss huma biżżejjed?

Bir-rispett kollu, dan huwa argument bażwi.

Sa ftit ilu kien hawn l-Onor.

Mizzi u ta' min jgħid li l-Onor.

Mizzi kien kompletament favur l-idea li tiddaħħal skema ta' eko-kontribuzzjoni – hu sejħilha taxxa - fuq il-basktijiet tal-plastic u allura ma nafx kif issa l- Onor. Mizzi jħossu komdu jifforma parti minn partit li qed joħroġ qatta' bla ħabel kontra dik il-ħaġa li hu stess kien issuġġerixxa.

L-Onor.

Mizzi għandu l-unur jgħid li kien l-ewwel persuna f'Malta li ħareġ b'din l-idea li jkun hemm xi forma ta' tassazzjoni fuq il-basktijiet tal-plastic.

Ma nafx kif dan iħossu komdu li ma jitkellimx kontra l-kelliema min-naħa ta' l- Oppożizzjoni li qed jgħidu speċifikament il-kontra.

Jiddispjaċini ħafna, Sur President, u nagħlaq hawn, meta nara oppożizzjoni inġusta - u mhux qed nirreferi biss għall-partit Laburista imma anke għal setturi oħra tas-soċjeta` Maltija - għal skemi u proġetti li qed idaħħal il-gvern fir-rigward ta' l-ambjent.

Nerġa' nsostni li jiena stess kont kritiku għax ma konniex qed nagħmlu biżżejjed fil-kamp ambjentali u llum il- ġurnata, anke bl-għajnuna ta' l-Unjoni Ewropea, qed nagħmlu dak li hu meħtieġ.

U kif għidt, jiddispjaċini meta nara oppożizzjoni inġusta għal dawk l-affarijiet li qed iseħħu fil-kamp ambjentali meta nafu li dawn jeħtieġu li jsiru biex kemm jista' ikun intejbu l-livell ta' l-għixien ta' pajjiżna.

L-Onor.

Chris Agius semma l-imodernizzar li hemm ippjanat li jsir fl- impjant ta' Sant Antnin.

Jiena ma nafx kif ma jistħux jikkritikaw proġett bħal dan u jikkritikaw lill-gvern li se jimmodernizza il-impjant ta' Sant Antnin meta fil-pjan għall-ambjent li ħareġ bih il-Malta Labour Party, qal biss li dan l-impjant ma jeħtieġx l-imodernizzar għax huma daħħlu s-sistema ta' l-eco-pods.

Issa, jekk se timmodernizza l-impjant ta' Sant Antnin, fejn bħalissa forsi hemm problema ta' ċerti rwejjaħ, din se tonqos, u dan ifisser li aħna se mmorru pass iktar 'il quddiem.

Aħna se nintroduċu skema fejn l-impjant ta' Sant'Antnin ikun kompletament closed, u għalhekk ma nistax nifhem kif l-Oppożizzjoni u anke l-Alternattiva Demokratika jkollhom il-wiċċ jopponu xi ħaġa li jafu li se ġġib 'il quddiem dan l-istess impjant!

Kif tista' tipprova tisfrutta l-biżgħat tar-residenti tal-lokal ta' Marsascala biex forsi tirbaħ ftit cheap points meta taf li dak li se jseħħ fl-impjant ta' Sant Antnin se jkun ta' ġid għal dawk l-istess residenti?

Sur President, nappella biex kulħadd ikun ġust u naħdmu verament għall-ġid komuni ta' pajjiżna.

Nerġa' nsostni li mhux minnu li m'hemmx pjan ambjentali serju kif intqal hawnhekk f'din il-mozzjoni.

Iva, hemm pjan ambjentali serjissimu għall-ambjent u nerġa' nsostni li l-gvern poġġa l- ambjent bħala wieħed mit-tliet prijoritajiet ewlenin tiegħu.

Ejja niġbdu ħabel wieħed u ejja nagħmlu dak li verament jistħoqqlu l-poplu Malti, u ejja nikkritikaw fejn għandna nikkritikaw biss.

Id-dmir ta' l-Oppożizzjoni hu dak li tikkritika b'mod kostruttiv mhux b'mod distruttiv, biex b'hekk jekk ikun hemm hemm bżonn ta' fine tuning, naħdmu flimkien biex nagħmluh.

Grazzi.

MR.

SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Silvio Parnis.

ONOR.

SILVIO PARNIS: Sur President, laqtitni l-aħħar frażi li qal l- Onor. Pullicino Orlando u cioe` dik li niġbdu ħabel wieħed.

Jiena nistaqsi lil tan-naħa l-oħra fejn kienu dawn meta aħna konna fil-gvern u ridna li lkoll flimkien niġbdu ħabel wieħed.

Tibda' tgħid: Possibbli dawn huma l- istess nies?

Meta l-Partit Laburista pprova jdaħħal kuxjenza fuq il- mediċini, u daħħalna il-50 cents, x'għamlu tan-naħa l-oħra?

Fejn kienu qed jiġbduh l-ħabel?

Għamlu kapital sħiħ fuq dik u qalu li aħna anti-soċjali u dan biex iwaqqgħu l-gvern Laburista.

Ara issa marritilhom il-kuxjenza soċjali.

Aħna għadna żgħar fl-eta' f'dan il-Parlament, imma missirijietna u l-anzjani tagħna jgħallmuna u jgħidulna bl-ipokrezija li dejjem irrenjat fil-partit Nazzjonalista.

Smajt l-Onor.

Pullicino Orlando jgħid li aħna m'għandniex biżżejjed flus u kellna bżonn il-flus ta' l-Unjoni Ewropea, bħal li kieku f'pajjiżna qegħdin nimxu bis-saħħa ta' ħaddieħor.

Aħna nafu li n-Nazzjonalisti dejjem kienu lagħqin tal-barrani.

Dawn isostnu li kieku ma kenitx l-Unjoni Ewropea għal pajjiżna, aħna ma stajniex naslu fejn irridu, imma jiena ngħid li kieku m'hemmx il-ħila tal-ħaddiem Malti, ma naslux.

Il-fiduċja tiegħi mhux fil- barranin qegħda imma fil-poplu tagħna li dejjem ħadem, u ħadem b'żelu kbir, biex pajjiżna mexa 'l quddiem.

Aħna ressaqna din il-mozzjoni għaliex ma rridux li l-poplu tagħna jkompli jbati.

Fuq l-ambjent aħna ħafna aħjar mill-partit Nazzjonalista għax ħdimna fuq dan is-suġġett u ippreparajna dokumenti fuq l-ambjent.

L-iskop ta' l- eko-kontribuzzjoni hu biex idaħħlu aktar flus.

Ma kellhomx għalfejn iġibu l- flus mill-Unjoni Ewropea kieku nefqu l-fondi pubbliċi bil-għaqal u ma ħlewhomx fuq il-lussu żejjed, is-safar u kummiedji oħra.

Din is-sitwazzjoni f'pajjiżna seħħet għaliex tan-naħa l-oħra ħasbu li l-flus li kien faddal il- partit Laburista se jibqgħu għal dejjem.

Dawn iridu jitkellmu fuq l- ambjent?

Dawn kienu jgħidu li hemm bżonn li nħeġġu lill-poplu tagħna juża s- servizz tal-karozza tal-linja imma imbagħad x'għamlu?

Għollew in-noll tal- karozza tal-linja!

Illum kont qed indur id-djar tan-nies u kien hemm studenta li qaltli li biex tiġi mill-iskola trid tonfoq 40 ċenteżmu f'karozzi tal-linja.

Għall-partit Nazzjonalista l-ambjent hu l-basktijiet tal-plastic, imma jiena ngħidilhom li l-ambjent huwa kollox.

Per eżempju, meta inti tuża l-karozza tal-linja, inti tkun qed issaħħaħ lill-ambjent għax ikun hemm anqas pollution fl-arja.

Din il-mozzjoni m'għoġbithomx lin- Nazzjonalisti, u din mhux sorpriża għax lil dawn xejn ma jogħġobhom milli nagħmlu aħna.

Jiena lill-gvern Nazzjonalista ngħidlu: Kompli għaffeġ għax fadallek tliet snin.

Sur President, aħna qegħdin inressqu din il-mozzjoni għaliex nemmnu fil- poplu tagħna u għaliex aħna ma nemmnux fl-ambjent tal-basktijiet tal- plastic biss, imma nemmnu fl-ambjent kollu kemm hu u għalhekk mhux se jkun il-partit Nazzjonalista li se jgħallimna kif nieħdu ħsieb l-ambjent, anzi naħseb se nkunu aħna li ngħallmuhom.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joseph Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Sur President, m'għandix wisq ħin u allura se nitkellem fuq punt li nemmen fih u li jolqot kemm dawn ir-regolamenti u kemm dawk li ħarġu fl-2005.

Jekk il-kostituzzjoni tagħna waddabniha fil-landa taż-żibel ejja ngħiduha.

Hawnhekk kull gwardjan tal-kostituzzjoni għandu r-responsabbilta`, mill- President tar-Repubblika sa inti, Sur President, għaliex hemm funzjonijiet li l-kostituzzjoni tpoġġi fuq spallejk l-ewwel wieħed, u fuq spallejn min huwa responsabbli.

L-artiklu 73 tal-Kostituzzjoni jgħid:

Ħlief wara rakkomandazzjoni tal-President murija minn Ministru, il- Kamra tad-Deputati m'għandhiex

(a) Tipproċedi dwar xi abbozz (magħduda kull emenda għal abbozz) li, fil-fehma tal-persuna li tkun tippresjedi, jipprovdi għal xi wieħed mill-iskopijiet li ġejjin, jiġifieri, biex jimponi jew iżid xi taxxa, biex jimponi jew iżid xi piż fuq id-dħul jew fondi oħra ta' Malta jew biex jibdel xi piż bħal dak xort'oħra milli billi jnaqqsu, jew biex isir ftehim jew maħfra dwar xi dejn dovut lil Malta;

Huwa biss il-Parlament li għandu l-poter li jdaħħal jew ibiddel taxxa billi jżidha.

Lanqas aħna kapaċi nosservaw il-Kostituzzjoni tagħna?

Din hi ċara.

Il-Ministru m'għandux poter li jagħmel taxxa u jekk hemm xi avukati tar- Repubblika li qalu li dan jista' jagħmel kontribuzzjoni u mhux taxxa, dawn huma żbaljati.

Id-differenza hi kif se ngħid.

Jekk għandek fees of office, dawk jistgħu jiżdiedu għax hemmhekk il-gvern mhux qed jagħmel taxxa imma għaliex huwa qed jagħti servizz.

Se nagħti eżempju.

Jekk iċ-ċertfikati tat- twelid jew tal-mewt jogħlew minn Lm1 għal Lm2, dak jista' jsir għax dawk huma fees of office u l-gvern qed jagħti servizz ta' ċertifikat.

Allura kif għidt, dawk jistgħu jinbidlu b'regolamenti.

Jekk wieħed jaqbad l-artiklu 1008 tal-Kodiċi ta' Proċedura Ċivili, jara li l-Ministru b'regolamenti jista' jagħmel it-tariffi tal-Qorti għas-servizz li qiegħed jagħti l-Qorti.

Imma meta tiġi biex timponi taxxa fuq oġġett għaliex dak l-oġġett jeżisti, hemm hekk trid il-kunsens tal-Parlament biex tkun tista' tilleġiżla.

Skond il-kostituzzjoni tagħna, il-Ministru jrid ikun Membru tal-Parlament imma membru wieħed tal-Parlament ma jistax jilleġiżla fejn jidħlu kwestjonijiet ta' taxxi.

Jien għandi d-dubju tiegħi dwar kif hija l-kostituzzjoni tagħna fuq id-delegated legislation.

Imma jekk hemm xi dubju fuq id-delegated legislation f'oqsma oħrajn, f'dan il-każ m'hemm dubju ta' xejn għaliex dan huwa prinċipju bażilari tad-demokrazija u jeżisti fid-demokrażiji parlamentari kollha li jeżistu.

Sur President, jekk wieħed jara x'ġara fl-istorja jsib li meta r-Re Ingliż kellu l-poter li jintaxxa u jonfoq kif irid, iċ-ċittadini Ingliżi qamu kontra tiegħu u ġara dak li ġara b'konsegwenza li nħolqot il-House of Commons.

L-akbar poter li għandha l-House of Commons hu proprju l-control of the purse.

Hawn ġew nikkwotaw ħafna l-Erskine May, u kieku s-Sinjorija Tiegħek tagħtih daqqa t'għajn, issib li l-iktar parti importanti hija proprju l-kontroll li jeżerċita l-Parlament fuq id-dħul u fuq il-ħruġ.

L- aktar ħaġa importanti għad-demokrazija hija l-kunċett ta' no taxation without representation.

Proprju minn dan il-kunċett, l-Istati Uniti ta' l- Amerika bdew iqumu kontra l-Ingliżi u riedu l-indipendenza għax kien hemm sistema ta' tassazzjoni li tolqot proprju lill-prodott Amerikan ħalli l- prodott Amerikan ikun għoli filwaqt li dak Ingliż jiġi bl-irħis u ma jkunx hemm kompetizzjoni.

X'għamlu dawn?

Qabdu l-vapur li kien qed iġorr it-te u tefgħu t-tagħbija l-baħar.

Dan ġara proprju għaliex kien hemm il-prinċipju ta' no taxation without representation.

L-Onor.

Ministru, hu min hu, ma jirrappreżentaniex f'dan il-Parlament.

Hawnhekk kull Membru Parlamentari jirrappreżenta lilu nnifsu u għandu vot daqs il-Ministru.

Għalxejn tgħiduli li darba ġara hekk, għax ngħid li dak kien żbaljat.

Sakemm għandna din il-Kostituzzjoni u sakemm din il- Kostituzzjoni tirrifletti dak li verament huwa l-prinċipju tad-demokrazija, dan il-Parlament qiegħed hemmhekk anke biex jikkontrolla t-tassazzjoni.

Ma jistax jiġi l-Ministru jgħid li din m'hijiex taxxa u hija kontribuzzjoni.

Kieku din l-skuża hija aċċettabbli, kieku flok il-levies, konna ndaħħlu kontribuzzjoni wkoll biex niddefendu l-prodott Malti imma l-Unjoni Ewropeja żgur li ma kinitx taċċetta.

Kieku dak li qed jgħid il-Ministru hu minnu, kieku stajna nagħmlu hekk flok inħammġu l-ambjent b'posters favur il- prodotti Maltin jew inġibu lil Dr. Vella jgħid – mhux se jimpressjona lili fi kwalunkwe każ – li l-majjal ta' Malta hu l-aħjar majjal.

Ma nistgħux nagħmluha din Sur President, għaliex issejħilha b'liema isem issejħilha, dik hi taxxa u dan jingħad fil-kostituzzjoni stess.

Illum l- interpretazzjoni hija unika, dik li hija taxxa għax imsejħa taxxa u dik li hija ekwivalenti għal taxxa.

Fuq dan, hemm sentenzi anke ta' qrati barranin.

Per eżempju, hemm każ famuż fuq Livigno li hija biċċa art żgħira li ilha minn żmien ir-Rumani eżenti minn kull tassazzjoni.

It-Taljani ppruvaw jimponu ċerta tassazzjoni fuq prodotti barranin u mill-Commission qalulhom li ma jistgħux jimponuhom għax dawk huma ekwivalenti għal taxxi.

Sur President, l-affarijiet li jissemmew kemm fl-ewwel skeda u anke fl- iskeda l-oħra li l-Ministru għoġbu jagħmel ma jistgħux isiru mingħajr ma l- Parlament japprovahom.

U hekk tgħid il-Kostituzzjoni, Sur President.

Hawnhekk il-Ministru għamel short circuit.

La l-President u lanqas fl- opinjoni ta' l-iSpeaker li jkun qiegħed jippresedi ma nistgħu nibdew niddiskutuha din, aħseb u ara kemm nistgħu aħna bħala Parlament niddelegaw lill-Ministru biex jintaxxa.

Jekk il-Kostituzzjoni tagħna tgħid li l-ebda taxxa ma tista' tinbidel jekk ma jkunx hemm ir-rakkmandazzjoni tal-President, allura l-iSpeaker lanqas biss għandu jħalli d-dibattitu jkompli!

Aħna m'għandna l-ebda poter li niġu naqgħu u nqumu mill-Kostituzzjoni u għax nagħtu poter lill-Ministru biex jintaxxa, ninsew il-Kostituzzjoni.

Hemm l-artiklu 6 fil-Kostituzzjoni li jgħid ċar u tond li kwalunkwe liġi jew regolament li jkun inkompatibbli ma' din il-Kostituzzjoni huwa żbaljat.

Kieku d-dipartiment jew il- ministeru qiegħed ibigħ per eżempju, il-monitors tal-computers li jżid Lm5 fuqhom, hekk jista' għax dawk jiġu fees of office.

Imma hawnhekk qed ngħidu li jkun min ikun irid iħallas, u jrid iħallas lill-gvern via l-VAT department, li huwa dipartiment ta' tassazzjoni U dan, Sur President, huwa fundamentalment kontra l-Kostituzzjoni, għaliex l-Artiklu 73 ma jagħtix awtorita` lil ħadd biex jiddiskutiha din, aħseb u ara kemm jista' jilleġisla!

Issa ara ma jqumx il-Ministru u jgħidli li stennieni nitkellem fuq ir-regolamenti.

M'għandux għalfejn jgħid hekk, għax sħabi se jitkellmu fuq dan.

Imma jiena fuq dan il-punt ridt nitkellem għax nemmen fih, u għaliex dan il-Parlament, fil-fehma tiegħi, diġa` went to the dogs u aktar m'hu se jgħaddi ż-żmien, aktar kollox se jibqa għaddej qisu ma' ġara xejn.

Il-Kostituzzjoni mhux qed nemendawha biż-żewġ terzi kif suppost imma qed nemendawha għax niġu naqgħu u nqumu minnha.

Meta jien ersaqt maġenbek hemmhekk, Sur President, jien ħlift li nkun fidil lejn il-Kostituzzjoni ta' Malta u lejn il-poplu tagħha.

Allura jiena la darba ħlift li nkun fidil lejn il-Kostituzzjoni, dik irrid nosservaha kemm fl-ispirtu tagħha u kemm fil-kelma tagħha.

Kif nista' jien b'xi mod naċċetta li jkun hawn tassazzjoni fil-pajjiż li ma tkunx saret skond l-Kostituzzjoni?

Il-Ministru jista' jkollu mitt elf raġun għaliex qed jagħmel dik it-tassazzjoni, imma jrid jgħaddiha mill-proċedura normali – inkluż dibattitu fil-Parlament - skond kif tgħid il-Kostituzzjoni.

Inutli li l-Ministru jgħid li kkonsultaw ma' kulħadd għax mhux hekk jimxu l- affarijiet.

Biex nibdew niddiskutu din il-liġi jeħtieġ li l-ewwel il- Ministru jġib ir-rakkomandazzjoni tal-President tar-Repubblika li jgħaddih lill-iSpeaker u dan jgħid li l-Kamra tista' tipproċedi biex tiddibatti l- abbozz.

Għaliex hi importanti d-diskussjoni, Sur President?

Hawnhekk għandna eżempju klassiku.

Wara li ħarġu r-regolamenti skond l-avviż legali nru.

533 ta' 2004, qam għagħa kbir u l-Ministru għamel press conference, u għandu dritt jagħmilha, imma din ma tissostitwix d-dibattitu fil-Parlament.

Il-Ministru ma jistax jgħidli : Mela ma qrajtx x'għedt jien fil-press conference ?

Sur President, dan jista' jagħmel mitt elf press conference, imma d-dibattitu fil-Parlament irid isir.

Kull membru tal-Kamra, kemm min- naħa tal-gvern u anke min-naħa ta' l-Oppożizzjoni għandu dritt isemma' leħnu u jgħid x'jaħseb minn dik it-tassazzjoni.

Għalhekk, Sur President, l-iżjed punt importanti fuq din il-mozzjoni hu li din il-liġi u r-regolamenti tagħha huma unconstitutional u qiegħed inwiegħed solennement li ma' l-ewwel opportunita` li jkun hemm, jiena se nikkontesta kemm dawn ir-regolamenti u kemm il-vires li l-Ministru taparsi għandu, ħalli dawn jaqgħu.

Jiena m'iniex se mmur nwaddab it-te l-baħar, imma se naħdem biex il-prinċipju ta' no taxation without representation jiġi verament rispettat.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Ministru.

George Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, peress li jien m'iniex avukat u noqgħod ukoll fuq il-pariri ta' l-Uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali, jiena mhux se nidħol fl-argumenti legalistiċi li ġie bihom l-Onor.

Joseph Brincat.

Jiena informat ukoll li anke gvernijiet Laburisti f'dan il-Parlament użaw dawk il-poteri u issa l-Onor.

Brincat min-naħa l-oħra tal-Kamra qed jakkużana li qegħdin niksru l-Kostituzzjoni.

Mhux se nidħol f'dak, għax naħseb li pajjiżna f'dan il-mument għandu bżonn fatti u mhux paroli u legaliżmi, u l-ambjent ta' pajjiżna huwa importanti għal kulħadd u dejjem u mhux meta nkunu din in-naħa jew in-naħa l-oħra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joseph Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Sur President, inti qiegħed hemmhekk biex tipproteġi lil kull min tkellem u qed jitkellem.

Dan m'għandux dritt jgħid li jien tkellimt fuq paroli u legalismi meta jien kont qed nappella u ngħid l-ewwelnett lilek, Sur President, li l-Kostituzzjoni tagħna, fejn tidħol taxation, tpoġġik f'livell ogħla u differenti minn kull membru ieħor tal- Kamra.

Jiena kont qiegħed nitkellem biex tiġi osservata l-Kostituzzjoni u ħadd ma jista' jsemmi li dan hu "paroli".

MR SPEAKER: Dik hija l-opinjoni ta' l-Onor.

Pullicino u jista' jkompli bl- intervent tiegħu.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, jekk qatt kien hawn partit fil- gvern li ta d-drittijiet, dan kien il-partit tiegħi li malli ġie hawnhekk wara 16-il sena ta' regim li kien jifforma parti minnu l-Onor.

Joseph Brincat, għadda liġi biex nagħtu d-drittijiet tal-bniedem fuq livell Ewropew lil kull ċittadin ta' dan il-pajjiż, inkluż l-Onor.

Joseph Brincat.

(Interruzzjonijiet)

Issa se nkompli nitkellem fuq is-suġġett u nitlob l-Onor.

Brincat ma jtellifnix.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Imma mhux meta qed tgħid xi ħaġa fuq il-human rights li storikament hija żbaljata.

Fil-fatt, kont jiena li ddepożitajt l- atti fit-30 ta' April 1987.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-Oppożizzjoni qed jakkużawna li għaddejna avviż legali bl-għaġġla, pero` jiena naħseb li kienu l-Oppożizzjoni li għamlu l- mozzjoni bl-għaġġla, u ngħid għaliex.

Fil-mozzjoni tagħhom l-ewwel hemm miktub li "l-avviż legali għandu jiġi annullat" u imbagħad fil-konklużjoni hemm miktub li "l-gvern għandu jwarrab dan l-avviż legali.

Dawn huma żewġ kontradizzjonijiet għax ma jfissrux l-istess ħaġa.

X'qed tgħidilna l- Oppożizzjoni?

X'suppost niddeċiedu aħna l-membri ugwali - biex nuża l- istess diskors ta' l-Onor.

Brincat - fuq il-mozzjoni li għamlet l- Oppożizzjoni?

Issa ħa nitkellem ftit fuq dak li għandu x'jaqsam mas-sustanza tal- mozzjoni.

Qalulna u nikkwota mill-mozzjoni ta' l-Oppożizzjoni:

"L-avviż legali ħoloq impatt ekonomiku u soċjali mill-agħar fuq il- Maltin u l-Għawdxin u speċjalment fuq il-familji, iż-żgħażagħ u l- anzjani.".

Dawn qaluli biex inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra studju dwar l-impatt ta' din il-miżura, u dan nagħmlu b'kundizzjoni waħda, Sur President.

Jien sejjer inpoġġih fil-ġurnata li huma jpoġġu fuq il-Mejda tal-Kamra l-istudju li kienu għamlu huma rigward iż-żidiet fit-taxxi ta' l-ilma, id-dawl u d- drenaġġ fl-1997 u anke l-istudju tagħhom dwar l-impatt ta' l- implimentazzjoni tal-miżuri fid-dokument tagħhom ''Lejn Pjan ta' Riġenerazzjoni Ekonomiku u Soċjali''.

F'paġna 30 ta' dan id-dokument hemm proposta biex l-Oppożizzjoni meta tkun fil-gvern – u j'Alla ddum biex tkun fil-gvern – tneħħi l-bonus li jingħata lill-ħaddiema.

Dan ifisser li jkun hemm tnaqqis ta' Lm220 fis-sena li jiġu aktar minn Lm4 fil-ġimgħa jew saħansitra Lm440 fis-sena, jiġifieri Lm8.46c fil-ġimgħa f'każ ta' koppja fejn it-tnejn ikun qed jaħdmu.

Meta jpoġġu dawk l-istudji, inpoġġi l-istudji tiegħi.

Nixtieq ngħid ukoll x'qed jipproponi l-Labour f'dak id-dokument.

Dan qed jipproponi li jagħmel taxxa fuq il-middle class u s-self employed b'mod li persuna self employed li taqla' sa Lm8,500 tispiċċa tħallas Lm250 aktar fis- sena u persuna li taqla' mal-Lm10,000, tibda tħallas Lm474 aktar fis-sena.

Dan l-Oppożizzjoni ma tgħidux.

Jien nixtieq ngħid xi ħaġa dwar il-kummenti li għamlu l-korpi kostitwiti ta' dan il-pajjiż.

Qatt għadda minn xi kuritur ta' moħħna li xi ħadd mill- korpi kostitwiti - il-GRTU, iċ-Chamber of Commerce jew l-FOI - se joħroġ iċapċap lill-gvern meta nagħmlu xi miżura fiskali?

Jien irrid ngħid li fil- laqgħat li kellna s-sena li għaddiet mal-korpi kostitwiti, wieħed minn dawn il-gruppi qalulna li ma jaqblux mal-eko-kontribuzzjoni.

Jiena staqsejt lill- persuna involuta biex tagħtini alternattiva għall-eko-kontribuzzjoni u għidtilha: Inti taqbel li nagħmlu poll tax ?

Poll tax jiġifieri taxxa fuq kull bieb, irrespettivament mid-dħul li wieħed ikollu – jista' jkun pensjonant jew persuna li taqla' l-belli liri - bħalma għamel l-partit Laburista fl-1997.

Din il-persuna qalet li taqbel mal-poll tax u qalitha tliet darbiet.

Ara aħna għax għandna kuxjenza soċjali, ma naqblux li f'dan il-pajjiż għandna nagħmlu l-poll taxes.

Ma naqblux li għandna nintaxxaw lin- nies irrespettivament mid-dħul tagħhom u mis-sitwazzjoni soċjali tagħhom.

Aħna naqblu ma' l-eko-kontribuzzjoni li hi fuq il-konsum u għalhekk fuq kemm wieħed effettivament jonfoq.

Hekk għamilna għax hekk tiddetalna l- kuxjenza soċjali tagħna.

L-Oppożizzjoni semmew il-Federazzjoni ta' l-Industrija.

Jien irrid ngħid li meta r-rappreżentanti tal-Federazzjoni ta' l-Industrija ġew fl-uffiċċju tiegħi u spjegajtilhom l-avviż legali, l-ewwel wieħed li ħareġ fil-31 ta' Diċembru, jiena għidtilhom li ma kien hemm l-ebda eko-kontribuzzjoni fuq il- plastic li jintuża fil-manifattura.

Wara li għidtilhom hekk, qaluli: Mela nistgħu mmorru.

Imma jiena għidtilhom biex joqogħdu hemm sabiex nitkellmu u għidtilhom li jekk hemm bżonn niċċaraw l-affarijiet fuq l-avviż legali, niċċarawhom, u fil-fatt iċċarajnihom fl-emenda li preżentajt f'dan il- Parlament fis-26 ta' Jannar, 2005.

Dan ġara sebat ijiem wara li l- Oppożizzjoni għamlet il-mozzjoni tagħha minkejja li meta jien poġġejtu hawnhekk fl-10 ta' Jannar, jiena għidt li qed inpoġġih formalment u li fi ftit ġranet oħra se nqiegħed l-emendi li jiċċaraw kif effettivament trid taħdem din l-eko-kontribuzzjoni.

Fil-mozzjoni, l-Oppożizzjoni qalulna, u nikkwota:

"thedded ċerti mpjiegi tal-ħaddiema f'ċerti industriji.".

Jistgħu jgħidulna fejn u kif din l-eko-kontribuzzjoni se thedded lill- Industrija?

Jiena nibqa' ngħid li l-mod kif daħħalna l-eko-kontribuzzjoni kien mod tajjeb u aħna se nibqgħu b'għajnejna miftuħin u b'widnejna ma' l-art, u fejn naraw li nistgħu ntejbuha, ntejbuha għax finalment l-iskop prinċipali ta' din il-liġi hu t-titjib fl-ambjent, u dak irid jintlaħaq.

L-Oppożizzjoni qaltilna li kien hemm effett fuq l-industrija li timmanifattura plastic.

Ovvja!

Dak kien l-iskop li aħna nagħmlu eko- kontribuzzjoni fuq il-plastic normali li jagħmel ħsara lill-ambjent.

Kieku ma ntlaħaqx dak konna nkunu fallejna mill-ewwel ġurnata imma rrid ngħid li aħna ikkonsultajna ma' l-akbar produttur li jimmanifattura l-plastic f'dan il-pajjiż u kien hu li ssuġġerixxa li nagħmlu l-eko-kontribuzzjoni fuq il- piż tal-basket.

Mhux veru li ma kkonsultajniex.

Tant ikkonsultajna li kien hu li ssuġġerixxa dan, u meta għamilniha, immedjatament indunajna - għaliex dak ma kienx l-aspett oriġinali kif aħna ridnieh, u lanqas ma kienet kif oriġinarjament ġiet miktuba - li noħolqu problemi u għidna mill-ewwel li dak is-suġġeriment, minkejja li nifhmu għalfejn sar, effettivament ħoloq il-problemi u allura kellna nbiddluh.

Irrid ngħid li din l-istess persuna li ddiskutejna magħha, ġimgħa wara mhux talli qal li m'hu se jkeċċi lil ħadd talli se jibda jipproduċi plastic degradabbli għas-suq lokali u se jkollu prodotti tajbin.

Aħna hekk nixtiequ u tajjeb li ġara hekk.

Aħna rridu li minflok nibqgħu nużaw il-plastic normali li joħloq il-problemi fl-ambjent tagħna, nibdew nużaw plastic li jagħmel inqas ħsara bħal plastic degradabbli – li fuqu għamilna ċenteżmu biss eko-kontribuzzjoni u għalhekk differenza ta' 6 ċenteżmi fuq l-eko- kontribuzzjoni tal-plastic normali – u fuq il-plastic bio-degradabbli li m'għamilna l-ebda eko-kontribuzzjoni.

Sur President, irrid ngħid li meta nitkellmu fuq l-industrija, irridu nitkellmu wkoll dwar l-istandards.

Jekk titkellem ma' l-inġiniera li jaħdmu fl-industrija, dawn jgħidulek li l-industrijalisti li huma serji diġa` marru biex jikkonformaw ruħhom ma' standards internazzjonali bħal, per eżempju, l-ISO 14001.

F'dak l-istandard, l-industrija hija marbuta li ma tużax plastic normali imma tuża plastic degradabbli u dawk l-industriji li ssemmew f'dawk il-ġranet meta ħriġna l-avviż legali, kollha kkonfermawli – għax ikkuntattajthom personali - li diġa` kienu in line ma' l-ISO14001 u allura diġa` kienu għamlu t-tibdiliet neċessarji.

Irrid ngħid li kellu raġun l-Onor.

Cassar jgħid li m'hu veru xejn li meta tagħmel dawn l-avvanzi ta' regolamentazzjoni ambjentali jkollok problemi fl- impjiegi.

Anzi l-ekonomisti jgħidulek bl-iktar mod ċar li hu l-kontra.

Fil- fatt l-Onor.

Cassar ikkwota studju ta' l-Unjoni Ewropea ppubblikat fl-2001 li jistma li l-implimentazzjoni ta' għaxar direttivi ambjentali ta' l- Unjoni Ewropea mhux talli ma tellfitx impjiegi talli żiedet nofs miljun impjieg fis-sena.

Għalhekk nappella biex noqogħdu attenti x'ngħidu.

Mhux veru li meta jkun hemm titjieb fl-ambjent, ikun hemm xi attakk fuq l- impjiegi.

Jien nieħu gost nattendi l-laqgħat tal-Ministri ta' l-Unjoni Ewropea u wieħed mill-ministri li naqlagħlu l-kappell huwa Ministru li ġej mill- partit tal-ħodor tal-Ġermanja, Jurgen Trittin.

Meta konna fil-laqgħa tal- Ministri f'Maastricht f'Ġunju li għadda, waħda mill-ġurnalisti tal-BBC staqsietu: Imma inti kif tispjega l-infurzar li jsir fuq l-industrija fuq l-aspetti ambjentali?

U Jurgen Trittin wieġeb b'ton sod u iebes ta' Ġermaniż u qalilha: L-industrija trid timponilha għaliex meta timponilha tiċċaqlaq, tersaq 'il quddiem, tieħu l-opportunitajiet u toħloq l-impjiegi.

Dik kienet ir-risposta ta' Jurgen Trittin u baqgħet iddoqq ġo moħħi dik ir- risposta ta' dan il-Ministru li jiena pubblikament ngħid li għandi ammirazzjoni lejh għal dak li rnexxielu jagħmel kemm ilu Ministru ta' l- ambjent ġewwa l-Ġermanja.

Għalhekk ningħaqad ma' dak li qal il-kollega tiegħi l-Onor.

Pullicino Orlando.

Minn din l-Oppożizzjoni tal-faċċata ma tantx nippretendi aħjar imma xorta nibqa' nittama xi ħaġa aħjar mingħand Oppożizzjoni li suppost għandha aġenda ambjentali, u minflok ma timxi ma' dik l-aġenda, tara biss kif effettivament tispara fuq dan il-gvern anke meta dan jagħmel passi pożittivi favur l-ambjent f'pajjiżna.

L-Oppożizzjoni għandha l-marda ta' l- opportuniżmu politiku.

Irrid ngħid li anke l-Oppożizzjoni tinduna li hemm opportuniżmu politiku.

Jien kont fuq programm fuq l-RTK f'Marzu ta' l-2003 qabel ir-referendum ma' l-Onor.

Joe Mizzi, u kien l-Onor.

Joe Mizzi li qal fil-programm li huwa jaqbel ma' taxxa – uża l-kelma taxxa – fuq il-basktijiet tal-plastic.

Dakinhar kienet tajba għaliex qalha l-Onor.

Mizzi, imma għax din għamilniha aħna, allura hija ħażina għall-Oppożizzjoni.

Semmew ukoll l-impatt fuq in-negozju.

Jien nistaqsi għalfejn kien hemm effett?

Kien hemm xi effett negattiv fuq dawk is-sidien tas-supermarkets, per eżempju, li ħarġu l-eluf tal-liri mill-but biex jagħmlu basktijiet taċ- ċarruta?

Jiena irrid insellmilhom lil dawn in-nies li aġixxew - anke qabel ma aħna imponejna - biex jieħdu ħsieb l-aspett ambjentali.

Sfortunatament kien hemm nies li kienu jgħidu: Imma jien għalfejn immur għal basket taċ- ċarruta?

Immur għall-basket tal-plastic normali, dak b'xejn!

Imma issa l- affarijiet inbidlu għaliex il-basket tal-plastic bl-eko-kontribuzzjoni sar jiswa l-flus u dak li jkun ma jaqbillux u allura qed imur għall-basktijiet taċ-ċarruta.

Hemm alternattivi, u fejn m'hemmx alternattivi aħna dehrilna li għandna nagħmlu eko-kontribuzzjoni biex titħallas parti mill-ispiża li hemm mhux biss biex niġbru l-iskart imma anke biex nipproċessawh.

Il-kap ta' l- Oppożizzjoni fl-artiklu li kiteb fit-12 ta' Jannar 2005 - u aktar 'il quddiem inpoġġih fuq il-Mejda tal-Kamra qal:

"Jekk il-gvern ried iwaqqaf il-plastic, imissu qabad u ibbanjah.".

Aħna ma nemmnux li dik hija s-soluzzjoni.

Kien hemm pajjiżi bħall- Bangladesh, ir-Rwanda u l-Afrika ta' Isfel u xi stati fl-Indja li għamlu hekk, u peress li aħna għaddejna minn żmenijiet f'dan il-pajjiż fejn konna neqsin minn ċerti prodotti, nafu li tiġik il-kilba.

Aħna niftakru meta l- Oppożizzjoni kienet fil-gvern u kienet ibbanjat iċ-ċikkulata, it-toothpaste u elf oġġett ieħor.

Meta tkun imċaħħad tiġik il-kilba, u aħna ma nemmnux f'dik il-politika.

Aħna morna għal politika ta' pajjiż serju bħall-Irlanda li mpona 7 ċenteżmi fuq kull basket tal-plastic u f'sena l-ammont ta' basktijiet tal-plastic fl-Irlanda naqas b'90%.

Meta sena wara, il-Ministru ta' l-Ambjent ta' l-Irlanda staqsewh x'jaħseb dwar dan, dan qalilhom li hu sodisfatt mhux għaliex il-basktijiet tal-plastic naqsu b'90%, imma għaliex b'dik it-taxxa n-nies li qatt ma kienu jiddiskutu l-immaniġġjar ta' l- iskart u l-ambjent saru jitkellmu fuqu kuljum.

Jien nittama li l-bidla kulturali li qed nipprovaw nagħmlu trabbi l-għeruq, u jiena ottimist li dan se jirnexxi llum stess.

Dalgħodu stess mort għand Cartridges World f'San Ġwann.

Din hija kumpannija barranija li diġa` qed topera f'diversi pajjiżi u li tirriċikla l-cartridges tal-printers.

Din qalet - kien hemm il-media preżenti dalgħodu - li minn mindu dan il-gvern daħħal l-eko-kontribuzzjoni, l-ammont ta' nies li jmorru għandhom żdiedu.

Minn hawn irrid infaħħar il-kampanja li se tibda din il-kumpanija fejn ma kull 8 cartridges li wieħed jieħu, dawn se jħawwlu siġra.

Mela minflok ma nħawwlu tmien cartridges fil-miżbliet, inħawwlu siġra.

Din hija l-kultura li aħna rridu, u għalkemm mhux se nagħmlu l-mirakli b'dan, diġa` qed naraw li nbidlu t-trends ta' kif in-nies jaġixxu.

Jien niskanta kif l-Onor.

Charles Mangion jiġi hawn u qisu għadu ma jafx sal-lum kif taħdem l-eko-kontribuzzjoni u cioe' li jkollna sistema li tħajjar lin-nies, lill-importaturi u l-produtturi joħolqu skemi biex jiġbru u jipproċessaw l-affarijiet sabiex ikollhom rifużjoni ta' l-eko- kontribuzzjoni.

Tajjeb ngħid li diġa` hemm interess qawwi, inkluż minn bejjiegħa tal-computers u importaturi tax-xorb, biex imorru għal skemi bħal dawn.

Irrid ngħid li jien looking forward għal nhar it-Tnejn li ġej meta l-kummissjoni li waqqafna dwar l-eko-kontribuzzjoni se tippreżenta r- rapport tagħha bir-rakkmandazzjonijiet lill-Prim Ministru.

M'għandix l- iċken dubju li dan għandu jkun pass ieħor lejn il-mixja li rridu nagħmlu biex ikollna bidla fil-kultura u l-mentalita` tagħna lkoll.

Il-bidla kbira fl-ambjent issir b'mijiet ta' eluf ta' passi żgħar minn ħafna nies.

Irridu nagħmlu biċċa żgħira kuljum f'diversi oqsma.

Ma nużawx basktijiet tal- plastic.

Ma narmux il-cartridge u tant affarijiet oħrajn.

Dak li rridu nagħmlu, Sur President.

Sur President, ħadt gost nisma' lill-Onor.

Joe Cassar isemmi s-survey li għamlet "The Sunday Times".

Veru li f'dak is-survey ħareġ li l-maġġoranza tan-nies li ġew intervistati ma jaqblux ma' l-eko-kontribuzzjoni.

Imma min jaqbel li tħallas iżjed?

Min jieħu gost iħallas iktar minn dak li kien iħallas il-bieraħ?

Ħadd!

Imma imbagħad l-istess survey jgħid li 99.3% tal- Maltin qegħdin ikunu ferm aktar attenti meta jiġu biex jarmu oġġetti li jistgħu jikkawżaw ħsara lill-ambjent minn meta ma kienx hemm l-eko- kontribuzzjoni.

U 99.3% ta' dawk intervistati qalu li huma jħossu li l-eko- kontribuzzjoni se tbiddel il-mentalita` tal-poplu dwar ir-rimi ta' l- iskart.

Jien nieħu gost nisma', u lest nisma' u nkompli nisma' l-għaqdiet kostitwiti.

Imma jien nisma' wkoll l-għaqdiet ambjentali f'dan il-pajjiż, u bħala Ministru responsabbli għall-ambjent obbligat li nisma' l-għaqdiet ambjentali.

In-Nature Trust u l-Friends of the Earth tawna l-appoġġ tagħhom fuq l-introduzzjoni ta' l-eko-kontribuzzjoni fuq il-plastic u items oħrajn.

Mhux l-ewwel darba li nisimgħu l-Oppożizzjoni tgħidilna li aħna gvern tar-rapporti u ta' l-istudji imma mhux ta' l-implimentazzjoni.

Imbagħad meta nimplimentaw, tiġi l-Oppożizzjoni tgħidilna li jmissna għamilna aktar rapporti u studji.

Tagħmel x'tagħmel ma tirbah qatt ma' din l-Oppożizzjoni!

Kif diġa' għidt, aħna lesti li nkomplu niddiskutu u aħna se nibqgħu b'widnejna ma' l-art biex naraw kif is-suq effettivament se jiġi affetwat.

Aħna se naraw ukoll kif jirrispondi s-suq għal dawn il-miżuri u nagħmlu t-tibdiliet neċessarji.

Għalhekk waqqafna l-Kummissjoni għall-Eko- Kontribuzzjoni sabiex tagħmel ir-rakkmandazzjonijiet tagħha.

Aħna tajniha t- terms of reference u ħadu sehem fiha uffiċjali tal-gvern, uffiċjali tal- GRTU, uffiċjali tal-FOI, uffiċjali tal-Kamra tal-Kummerċ, rappreżentanti tal-bottlers lokali, dawk li jagħmlu x-xorb f'pajjiżna, u għaqdiet ambjentali.

Issa nhar it-Tnejn se jkollna r-rapport u jien looking forward li nara x'se jkun fih.

Parti oħra tal-mozzjoni, Sur President, tgħid u nikkwota:

"Il-gvern mhux qiegħed jindirizza l-problemi ambjentali li għandna bis- serjeta` għaliex mhux qed jaħdem bi pjan.".

Meta naqra dan id-diskors, nibda nistaqsi f'liema pajjiż qegħda tgħix din l- Oppożizzjoni?

Għax ma nafx jekk jafux, imma f'pajjiżna għandna dokument li jissejjaħ "Strateġija Nazzjonali għall-Immaniġġjar ta' l-Iskart" u dan id- dokument effettivament jgħid pass wara pass dak li jrid isir f'dak kollu li għandu x'jaqsam ma' l-immaniġġjar ta' l-iskart.

Irrid ngħid li dak id- dokument ġie approvat f'Ottubru 2001, wara konsultazzjoni wiesgħa li saret f'pajjiżna, inkluż ma' stakeholders bħall-Alternattiva Demokratika.

Issa aħna bdejna nwettqu dik l-istrateġija nazzjonali.

Irrid ngħid li xahar ilu anke waqqafna kumitat biex jirrivedi dik l-istrateġija sabiex naraw fejn irridu nirranġaw minn dik l-istrateġija biex tirrispondi għar-realtajiet tal-lum.

Fost dak li tlabt lil dan il-kumitat tekniku, hemm li jeżaminaw x'tip ta' teknoloġija hemm fis-swieq mondjali ta' waste to energy, jiġifieri ta' kif mill-iskart tieħu l-enerġija.

Kif jistgħu jgħidulna li m'għandniex pjan?

Sur President, ħalli ngħid daqsxejn x'għamilna fuq din l-istrateġija.

Aħna waqafna nitfgħu l-materjal ta' l-industrija tal-bini ġewwa l-Magħtab.

Kien hawn min qalilna, bħall-Kap ta' l-Oppożizzjoni qabel Mejju tas-sena li għaddiet, biex nibqgħu niddepożitaw l-iskart fil-Magħtab.

Kif qal l-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando, kieku smajna mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni, kieku l-Magħtab illum hu 35 metru aktar għoli minn dak li kien fl-1 ta' Mejju tas- sena li għaddiet!

Imma hekk dehrlu li għandu jissuġġerixxi l-Kap ta' l- Oppożizzjoni.

Aħna ma smajniex minnu għall-grazzja t'Alla u b'dak il- materjal għalaqna 15-il ġerħa f'pajjiżna li kienu jissejħu barrieri mhux użati u li minn ajruplan kienu jidhru tant koroh.

Aħna li "m'għandniex pjan" għalaqna 15-il barriera li llum huma kollha art li qed tintuża għall- produzzjoni agrikola ta' pajjiżna.

Jien sejjer indurhom dawn il-ġimgħa d- dieħla ma xi wħud mill-media ħalli n-nies jaraw il-bidla li rnexxielna nagħmlu.

Aħna għalaqna l-miżbla tal-Magħtab kif kienet qabel, fejn konna qed nitfgħu l-iskart bl-addoċċ u b'konsegwenza t'hekk ħloqna qabda problemi lilna nfusna, problemi li r-rapport Scott Wilson jelenka.

Aħna għamilna cells ġewwa area barra l-Magħtab magħrufa bħala Ta' Żwejra u hemmhekk għamilna ħames saffi ta' protezzjoni, u mhux bħall-Magħtab fejn ma kellu xejn protezzjoni.

Aħna għamilna speċi ta' banju kbir fejn nistgħu nitfgħu l- iskart, ikollna l-protezzjoni u eventwalment indaħħlu l-pajpijiet biex niġbdu l-gassijiet ta' dak l-iskart biex ma tħalluhx jaqbad u imbagħad nerġgħu nagħlquh.

Fill-fatt, għalhekk insejħulu cell għaliex eventwalment jingħalaq.

Sur President, tajjeb li nħabbar li tant il-pjan tagħna qed jirnexxi li, filwaqt li ddisinjajna dawk it-tliet ċelloli f'Taż-Żwejra biex jieħdu tmien xhur skart ta' pajjiżna, aħna tant irnexxielna nnaqqsu skart li joħroġ mid-djar li, effettivament, dawk iċ-ċelloli se jesgħu volum ta' skart ta' sena.

Mela l-pjan tagħna mhux talli huwa wieħed effettiv, talli qed iħalli effetti li tmisshom b'idejk.

Jien tkellimt fuq ir-rapport ta' Scott Wilson, rapport li kkummisjona l- gvern stess fl-2002.

Dan tlesta u aħna għidna li sa l-aħħar ta' l-2004 irid ikollna pjan biex ikollna tender biex nagħmlu r-riabilitazzjoni.

Fallejna bi ftit, b'sitt ġimgħat Sur President.

Naħseb li ħdejn il-falliment kollettiv ta' l-imgħoddi, dan mhux ħażin.

Hu interessanti li – din jiena ma kontx nafha u ma nafx kinux jafuha Membri oħra ta' din il-Kamra – fir- rapport hemm miktub li taħt il-miżbla tal-Magħtab, meta bdiet fl-1972, difnu area arkeoloġika.

Mur għamilha llum f'dan il-pajjiż!

Imma dak iż- żmien il-gvern ta' Mintoff seta' jagħmel kollox.

Dan difen sit arkeoloġiku biex ikollna l-Matgħab u kulħadd baqa' jitfa' fuqu.

Irrid ngħid li dak ir-rapport huwa pubbliku.

Is-summary report fih iktar minn 200 paġna, qiegħed fuq il-website tal-ministeru u kulħadd jista' jarah.

Ir-rapport sħiħ jista' jittieħed mingħand il-Wasteserv, l-aġenzija tal-gvern.

Irrid ngħid ukoll li tajna servizz biex il-pubbliku ġenerali jagħmel il-mistoqsijiet tiegħu permezz ta' e-mail u jekk m'għandux e-mail iċempel lill-kunsill u l-kunsill jittrasmetti l-mistoqsijiet.

Biex nirrijabilitaw il-Magħtab, il-Qortin u t-Fulija, se nonfqu Euro 8.4 miljun, jiġifieri ftit inqas minn Lm4 miljun u dawn jgħidu li m'għandniex pjan.

Sa l-aħħar ta' Lulju ta' l-2007 se nkunu għamilna ix-xogħol kollu neċessarju b'dawn il-fondi li ġejjin mill-Unjoni Ewropea.

Allura kellu raġun l-Onor.

Pullicino Orlando jistaqsi x'kien jiġri kieku l-poplu Malti sema' miċ-ċuċati li kienet qed tgħid l-Oppożizzjoni qabel ir-referendum u tah raġun u ma dħalniex fl-Unjoni Ewropea.

Minn fejn kienu se jiġu l- miljuni biex nagħmlu dawn ix-xogħlijiet?

Jgħidulna!

Issa warajja se titkellem l-Onor.

Marie Louise Coleiro u nistenna li din tgħidilna minn fejn l-Oppożizzjoni kienet se ġġib il-miljuni biex nagħmlu dawn ix- xogħlijiet.

75% ta' dawk il-Euro 8.4 miljun ġejjin minn dak il-klabb li qalulna biex ma nidħlux fih għaliex ma jaqblilniex.

Nirrepeti l-mistoqsija, jistgħu l-Oppożizzjoni jgħidulna minn fejn kienu se jġibu l-miljuni biex nagħmlu dan kollu?

Nistenna li ningħata risposta.

L-Onor.

Cassar semma' l-bring-in sites u qal li għandna pjan biex minn 70 bring-in sites, intellgħuhom għal 400 fis-sentejn li ġejjin.

Issa interessanti wieħed jinnota li l-gvern ċentrali ta Lm1,500 fis-sena lil kull kunsill lokali biex iżomm bring-in site.

Mhux ħaġa ta' l-iskantament, imma hu fatt interessanti li minn 21 lokalita` fejn għad m'hemmx bring-in sites għaċ-ċittadini - jiġifieri dawk l-erba' skips fejn inti tmur titfa' l-plastik, il-ħġieġ, il-metall u l-kartun - 16 minnhom huma kunsilli lokali b'maġġoranza Laburista.

Jien nieħu gost nisma' lill-Oppożizzjoni titkellem fuq is-separazzjoni ta' l-iskart imma jiena ngħidilhom li jekk verament għandhom qalbhom taħraqhom għall-ambjent, dawk għandhom iduru dawra man- nies li għandhom fil-kunsilli lokali u jħeġġuhom jużaw l-Lm1,500 li tahom il-gvern ċentrali biex ikollhom il-bring-in sites.

Hemm ħames kunsilli oħra li għandhom maġġoranza tal-partit tiegħi u minn hawn nagħmlilhom appell biex idaħħluhom.

Pero` naf li hemm kunsilli lokali li diġa` applikaw biex ikollhom il-bring-in sites.

Aħna rridu naslu ma' kulħadd, pero` ngħid li għad jiġi mument fejn lill-kunsilli – ikunu ta' liema maġġoranza jkunu – ngħidulhom: Għadda ż-żmien li tagħmluhom intkom, se nieħdu lura l-Lm1,500 u nagħmluhom aħna.

Jekk il-gvern ċentrali ta l- flus biex dawn il-faċilitajiet isiru, iridu jsiru u mhux inħallu lill- kunsilli lokali jagħmlu stat fi stat.

Kieku ma tajnihomx il-flus tifhimha, imma tajnihom il-flus biex jagħmluhom, u ma jistgħux ma jagħmluhomx.

Aħna "li m'għandniex pjan" se nagħmlu wkoll faċilitajiet oħrajn u fil-fatt se nagħmlu ħames civil amenity sites f'pajjiżna sabiex jintefa' l-iskart goff ġo fihom.

Irrid ngħid ukoll li se nagħmlu impjant modern ġewwa Sant'Antnin minkejja t-tfixkil ta' l-Oppożizzjoni.

Irrid infakkar li dawn, fid-dokument li ħarġu f'Ottubru ta' l-2003, qalu li bit-tibdiliet li għamlu huma meta kienu fil-gvern fl-impjant ta' Sant'Antnin, dan seta' jitħaddem mingħajr dannu għar-residenti.

Hekk qalu, Sur President!

Imbagħad għaliex aħna rridu nagħmlu impjant ta' kwalita` u ta' standard Ewropew għall-ġid tar-residenti ukoll, inqalgħu l-irwiefen kollha!

Ma naqblux ma' dak li qalilna l-Onor.

Chris Agius ġo dan il-Parlament fejn qal u nikkwota:

"Il-gvern għandu jikkonsidra l-possibbilta` li San Antnin jibqa' jintuża kif inhu".

Qed nikkwota testwalment mid-dokumenti li tlabt illum mill-Parlament.

L- Onor. Chris Agius ma jistax jiġi jgħidli li mhux qed nikkwotah tajjeb.

Jien nippretendi li l-Oppożizzjoni tkun leali lejn il-poplu u ma toqgħodx tbeżża' għalxejn jekk verament iridu li nilħqu l-miri ambjentali tagħna.

Qalulna li qed nagħmlu l-eko-kontribuzzjoni fuq il-klassi medja.

Insew huma x'għamlu bit-taxxi li daħħlu.

L-isbaħ waħda hija din, u cioe` li qalulna li l-gvern għandu jfassal pjan kom Euro prensiv għall-ambjent.

Dawn huma mistednin jipparteċipaw fil-Kunsill Nazzjonali għall-Iżvilupp Sostenibbli f'pajjiżna u r-rappreżentant tagħhom ma jattendix għal dak il-kunsill!

Mhux ta' b'xejn ma jafux x'qed nagħmlu aħna jekk ir-rappreżentant tagħhom ma jattendix!

Sur President, għamilna l-eko-kontribuzzjoni biex ikollna l-flus għall- faċilitajiet li se jiswewna 32 miljun Euro fit-tliet snin li ġejjin fejn 24 miljun Euro minnhom se tagħtihomlna l-Unjoni Ewropea.

Aħna rridu li l- proġett ikun wieħed sostenibbli u sostenut anke bi flusna.

Aħna ma rridux nitfgħu l-problemi taħt it-tapit għax aħna gvern responsabbli lejn il-poplu tagħna u lejn uliedna u huwa għalhekk li aħna nitkellmu ċar dwar dan.

Ara l-Oppożizzjoni mhux hekk.

F'paġna 29 tar-rapport tagħhom tar- riġenerazzjoni ekonomika u soċjali, huma qalu:

"Għandna bis-serjeta` inħarrxu l-ġlieda tagħna kontra kawżi kbar tal- mard, fosthom it-tipjip, ix-xorb u t-tniġġis billi nimponu taxxi punittivi.".

Jien nistaqsi lill-Onor.

Coleiro li se tqum titkellem warajja biex tgħidilhom lin-nies x'inhuma dawn it-taxxi punittivi u mhux meta nagħmlu eko-kontribuzzjoni aħna tisparaw fuqna.

Lill-Oppożizzjoni ngħidilhom: Għidulhom lin-nies x'inhuma dawn it-taxxi punittivi li qed tgħidu fid- dokument!

Sur President, id-diskors sabiħ imma ħafna isbaħ meta jsir realta`, u dak hu l-impenn mhux biss tiegħi imma tal-kollegi kollha tiegħi u tal-gvern kollu.

Aħna qegħdin nieħdu azzjoni biex il-paroli fir-rapporti nagħmluhom realta`, u biex nagħmlu hekk kull wieħed u waħda minna jrid jerfa' parti minn dan il-piż.

Qabel nagħlaq nitlob il-permess biex inpoġġi xi dokument fuq il-mejda tal- Kamra:

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Kopja ta' artiklu miktub mill-Onor.

Alfred Sant li deher fil-ħarġa tal- gazzetta "The Times" ta' l-Erbgħa, 12 ta' Jannar 2005, intitolat "Prosy Points (31)".

MR SPEAKER: Grazzi.

Jekk m'hawnx aktar rimarki nitlob lill-Onor.

Marie Louise Coleiro biex tgħaddi għall-winding up.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Sur President, nittama li fil-ħin limitat li għandi nwieġeb għal dak kollu li ġie mistoqsi u fl-istess ħin niċċara aktar l-iskop wara din il-mozzjoni.

Jiena ma nistax nifhem kif jista' l-gvern Nazzjonalista jiġi hawn bil- kelliema ewlenin tiegħu u dawn jiftaħru li għandhom pjan.

Dawn ilhom 17-il sena fil- gvern u mhux xi sena jew tnejn u xorta qed jagħmlu ħafna taħbit fuq sidirhom u jiftaħru li għandhom pjan.

J'Alla għandhom pjan, imma sal- lum, minn dak li rajna, ma jidhirx li hemm pjan.

Jekk m'aħniex qed nifhmu dan il-pjan aħna, lanqas se jifhmu l-poplu.

Huwa l-onus tal-gvern li jfiehem lin-nies dan il-pjan.

Il-Ministru ġie jgħajjar b'affarijiet ta' żmien il-Prim Minstru Mintoff fuq il-Magħtab.

Pero` dan nesa li sa sentejn ilu, dawn ġew ikkundannati minn kulħadd, anke minn barra pajjiżna, fuq miżbla li riedu jagħmlu ħdejn wirt storiku li mhux biss huwa wirt Malti, imma huwa wirt dinji, u hawn qed nirreferi għalI-Imnajdra u Ħaġar Qim.

Ma nistax nifhem kif jista' dan il-gvern jiġi f'din l-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż u jitkellem b'dan il-mod.

Jiena jkolli nistqarr li ddispjaċini li din id-diskussjoni llum ittieħdet b'mod mill-aktar partiġġjan min-naħa tal-Gvern.

L-ambjent m'għandux kulur, għax la hu aħmar u lanqas blu.

Jekk għandna ambjent li mhux adattat, kulħadd se jbati u mhux Laburisti jew Nazzjonalisti biss.

La ma tawniex opportunita` meta ħarġu l-legal notice, dan kien il-waqt biex f'din il-Kamra niddiskutu dawn l-affarijiet, għax ma ninsewx li biex tiddibatti legal notice, trid bilfors tagħmel mozzjoni.

Din kienet opportunita` biex ikollna dibattitu serju li jmur 'il hinn mill- politika partiġġjana.

Kif jista' l-Ministru jgħidilna li hu se jpoġġi l- istudji li saru dwar l-impatt ta' din il-miżura meta l-partit Laburista ipoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-istudju fuq iż-żieda fir-rati tad-dawl u l- ilma?

Dawn x'għandhom x'jaqsmu?

Dawn x'paraguni huma?

Fejn hi s-serjeta` ta' dan il-gvern, Sur President?

Kont nippretendi li l-Ministru Pullicino jieħu l-opportunita` biex verament ifiehem l-affarijiet.

Minflok qabad jgħajjarna b'opportuniżmu politiku, meta imbagħad hu stess qabad abbozz ta' dokument tagħna li għadu lanqas biss beda jiġi diskuss internament, u jużah biex jagħmel ħafna propaganda rħisa u jbella' r-ross bil-labra lin-nies.

Jiena nistieden lill-Ministru Pullicino biex ta' l-inqas mhux jikkwota minn ġewwa d-dokument imma jaqra t-titlu ta' dan id-dokument tal-partit Laburista.

Dan huwa abbozz u mhux proposta u għadu ma ġiex diskuss fi ħdan il-partit Laburista.

Fil-fatt għadna se nibdew dan il-proċess fl-istrutturi kollha tagħna u imbagħad jekk Alla jrid, meta nlestu dan il-proċess u joħroġ id-dokument finali, dan jista' jikkwota minnu kemm irid.

Bħalissa għadu biss sett ta' proposti, u mhux imħaddan mill-partit Laburista at this point in time.

It-tliet kelliema tal-gvern semmew is-sistema ta' eco-taxes li għandhom fil- Ġermanja u li ħolqu l-impjiegi u pparagunawha ma' l-eko-kontribuzzjoni li introduċew huma f'Malta.

X'paragun hu dan?

Lanqas jibda!

Dażgur li fil- Ġermanja u pajjiżi Nordiċi bir-riforma ta' l-ecological taxes ħolqu l- impjiegi.

Imma, per eżempju, il-Ġermanja għamlet riforma bbażata fuq proċess twil erba' snin, mill-1999 sa l-2003.

Din ma qaluhiex il-kelliema tal-Gvern!

Lanqas qalu li r-riforma ta' l-eco-tax li saret ġewwa l-Ġermanja kellha żewġ miri, l-ambjent u l-kwestjoni tax-xogħol.

Dawn ma mponewx taxxa fuq taxxa kif għamel il-gvern Nazzjonalista fejn kellek prodott li diġa` kien intaxxat bil-VAT u għamlulu l-eko-kontribuzzjoni fuqu.

Dawn ħasbu biex jagħmlu riforma sħiħa u ixxiftjaw il-mod ta' kif jintaxxaw.

Dawn varjaw is-sistema tat-taxxi tagħhom biex anke jeħilsu minn dawk li jsejħulhom in-non-wage labour costs li jinkludu bażikament is-social insurance contributions u b'dan il-mod inkoraġġew lill-employers biex mhux biss jirrinovaw imma anke joħolqu impjiegi ġodda fis-settur.

Jiġifieri l- eco-tax Ġermaniża ddaħħlet l-ewwelnet b'mod gradwali fuq bażi ta' erba' snin u mhux mil-lum għal għada u apparti dan, l-għan tagħha ma kienx li tiġbor it-taxxi biex tiffinanzja x-xogħlijiet, kif ammetta l-Ministru fl- aħħar parti ta' l-intervent tiegħu, li suppost saru fis-sbatax-il sena li għaddew.

L-għan ta' eco-tax Ġermaniża kien dak li jindirizzaw il-problemi ta' l-ambjent u anke tax-xogħol, u dawn m'għamluhiex mil-lum għal għada, imma fi żmien erba' snin.

Sur President, kieku jiena nistħi nagħmel parti minn gvern li jkun ilu jmexxi 17-il sena u jiġi hawnhekk jiftaħar u jagħti fuq sidru għaliex se jġib il-miljuni ta' Euro mill-Unjoni Ewropea biex jiffinanzja xi ħaġa li missu ilu jibni bil-mod il-mod.

U dan wara li sparpalja l-flus kollha li sab fil-kaxxa tal-pajjiż wara l-1987.

Dan ma sabx diffikulta` biex itajjar il-miljuni bl-addoċċ biex jixtri biċċa ambaxxata ġewwa Brussell u imbagħad jiġi jiftaħar hawnhekk għax qed iġib il-fondi.

Alla ħares ma jġibux il- fondi kif għamel ħaddieħor!

Dan ma jistax jgħid li imn'Alla qegħdin fl- Unjoni Ewropea!

Dik ammissjoni ta' falliment li wara sbatax-il sena tiġi tgħid li l-ambjent qed nieħdu ħsiebu issa għaliex qegħdin fl-Unjoni Ewropea, u minn fuq jistaqsu lilna minn fejn konna se nġibu dawn il-flus!

Kieku għamilna sbatax-il sena fil-gvern, żgur li konna nibqgħu nimxu fuq il- mewġa ta' fondi, u ma konniex nisparpaljaw bl-addoċċ il-flus tal-pajjiż u nonfquhom fuq affarijiet meta hemm affarijiet oħra li huma aktar importanti.

Dawn għamlu bħal li kieku kien hemm familja li daħlet f'dar u minflok ma' l- ewwel bdiet titma' lil uliedha, din bdiet tixtri l-linef biex iddendilhom mas-saqaf.

Hekk għamel dan il-gvern!

Imbagħad wara 17-il sena jiġu hawn u jiftaħru li għandhom pjan.

Dawn ikkritikawna għax qed ngħidulhom li għaġġlu.

Mhux lilna kkritikaw imma duru fuq wieħed minn sħabkom stess, l-ex Ministru John Dalli, fejn dan pubblikament qal li l-eko-kontribuzzjoni ddaħħlet b'mod mgħaġġel u ma tistax tilħaq l-għanijiet tagħha.

Mhux veru li l-għan tagħha huwa ambjent aħjar għax kieku kkonvinċejtuna li tridu twettqu verament il-prinċipju tal-polluters pay, kontu ssibuna magħkom imma ma kkonvinċejtuniex li intom verament sinċiera u onesti fuqha.

Il-polluter pays principle ma ddaħħlux mil-lum għal għada imma ddaħħlu bi proċess.

Jekk hemm xi ħaġa li hija bażika f'kull proċess hija l-edukazzjoni sabiex inti tindirizza mill-qiegħ ħalli in the long term in-nies jibdew jagħmlu l- affarijiet b'mod naturali u ma jibqax għalfejn timbuttahom biex jiddeċiedu favur l-ambjent.

X'tip ta' proċess edukattiv wettaq dan il-gvern fi 17–il sena biex iġib lill-poplu aware ta' dawn l-affarijiet?

L-Onor.

Pullicino Orlando ammetta li hu ġieli kien kritiku pero` issa qed jgħid li hu komdu għax bdew wara 17- il sena.

L-ewwel kulħadd raqad, issa kulħadd komdu għax qed jgħidulna li għandhom pjan.

X'inhu l-pjan?

Jiffinanzja dak li suppost għamel tul 17-il sena b'konsegweza li jneżża lil kulħadd għarwien bit-taxxi li qed jimponi?

L-Onor.

Joe Cassar fl-intervent tiegħu qalilna biex inġibu l-fatti u l- figuri.

Hawnhekk għandi rapport ta' riċerkaturi minn Simon Fraser University tal-British Columbia u dan jgħid:

"What is the downside?

It is argued that eco-tax reform would cost both short term adjustment costs and long term production costs increases that would hurt resource-dependent sectors and regions of the economy affecting especially low income households.

If the eco tax is designed poorly this outcome is possible., However, intelligent policy design could reduce or even eliminate such impacts."

Jiena ngħid lill-gvern: Fejn kellkom an intelligent policy design?

Mil-lum għal għada tintaxxaw in-nies biex tiffinanzjaw dak li suppost ilkom tibnu għal snin sħaħ?

Dan huwa l-mod?

Bir-raġun li aħna niġu hawnhekk b'mozzjoni bħal din u ngħidulkom li l-impatt se jkun qed jolqot setturi sħaħ anke jekk għamlu xi modifiki bl-avviż legali l-ġdid.

L-ewwel avviż legali kien diżastru, u imbagħad għax raw li qamu l-irwiefen kollha f'dan il-pajjiż, bidluha.

Mhux il-partit Laburista biss qam imma kulħadd, u l- Onor. Chris Agius u l-Onor.

Charles Mangion ikkwotaw ma nafx kemm-il rapport jew stqarrijiet li għamlu diversi korpi kostitwiti u organizzazzjonijiet oħra.

Dan juri li mhux aħna biss qajjimna għagħa sħiħa fuq l-ewwel avviż legali li ħriġtu fi żmien fejn jista' jgħaddi daqsxejn aktar unnoticed mis-soltu, u cioe` lejlet l-ewwel tas-sena.

Din saret trend li l-gvern l-ewwel jgħaffeġ, imbagħad jgħidilna li lest jibqa' jikkonsulta, u jekk hemm bżonn jirranġa.

Dan mhux mod kif gvern serju jopera.

Gvern serju l-ewwel jagħmel minn kollox biex ma jgħaffiġx imbagħad jekk ikun hemm xi ħaġa li tkun laqtet lil xi ħadd b'mod negattiv, jirranġaha.

Sur President, nerġa' naqra parti minn dan ir-rapport ta' dawn ir- riċerkaturi mis- Simon Fraser University, għax jekk hemm affarijiet li vvintawhom pajjiżi oħra u li jistgħu jaħdmu għal pajjiżna, m'hemmx għalfejn nerġgħu nivvintaw ir-rota.

Nikkwota minn dan ir-rapport:

"First the eco tax shift should not be too great.

The idea is to bring our taxation system into line with public values.

The idea is not to end all pollution overnight and cause an economic crisis in the process.".

Dawn in-nies esperti fuq il-qasam qed jgħidu li ma tistax taqbad u tagħmel sistema mil-lum għal għada u f'daqqa, imma trid tipprova tqarreb lejn il- valuri tal-poplu fis-sens li trid tara kif se tolqot lin-nies.

Dan il- gvern ġie jaqa' u jqum minn dan kollu, u mil-lum għal għada waddab fuq dahar in-nies taxxa fuq oħra.

Jekk wieħed iħares lejn l-aħħar legal notice li ġiet modifikata u jħares lejn ċerti gruppi, bħal per eżempju toiletries and washing preparations, jinduna li hemmhekk qed tolqot u timpatta fuq l- għoli tal-ħajja li jolqot l-agħar lis-saffi t'isfel u tan-nofs.

Qed insemmi dawn iż-żewġ saffi għax dawn għandhom il-bwiet tagħhom ristretti.

Min ikollu ħafna flus, jista' jibqa' jagħmel kapriċċi anke jekk toħodlu ftit, imma min ikollu ftit flus, meta tibda teħodlu, jkollu jnaqqas l- aspettattivi tiegħu.

M'aħniex qegħdin ngħidu li m'għandniex nagħtu kas ta' l-ambjent.

Anżi, qegħdin ngħidu li għandna nieħdu ħsieb l-ambjent billi l- affarijiet nagħmluhom sew u mhux bl-iskuża ta' l-ambjent, il-gvern jispiċċa jintaxxa lill-poplu Malti mil-lum għal għada kif għamel f'lejlet l-ewwel tas-sena.

Din x'serjeta` hi, Sur President?

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq commodity group, fejn jidħlu detergents u toiletries, li fix-xirja tal-familja llum għandhom perċentaġġ qawwi, jiġifieri trid u ma tridx bilfors se taffetwa l-għoli tal-ħajja u l- purchasing power tal-familji u tan-nies tax-xogħol.

Ara kieku l-gvern Nazzjonalista verament ried jindirizza l-ambjent u jdaħħal l-eko- kontribuzzjoni li verament ikollha effett u riżultati pożittivi, x'kien jagħmel, Sur President?

Ma kienx jintaxxa biss il-containers tal-plastic li fihom kienu jiġu d-detergents, imma kien inaqqas xi ftit mill-VAT ta' dawk id-detergents li jiġu fil-kartun u b'hekk tagħmel set off ta' l-effett.

(Interruzzjonijiet) Inti ma tixtrix, u għalhekk qed titkellem hekk!

Id- detergents li jiġu fil-kaxxi tal-kartun huma ħafna ogħla mid-detergents li jiġu f'containers tal-plastic.

Nissuġġerilek tmur dawra mas-supermarkets ħalli tkun taf.

Id-detergents fil-kaxxa tal-kartun huma ntaxxati bil-VAT daqskemm huma ntaxxati d-detergents fil-plastic, u bl-eko-kontribuzzjoni dawk li jiġu fil-plastic xorta għadhom irħas mid-detergents li jiġu fil- kaxxi tal-kartun.

Sur President, li qed ngħid huwa li kieku l-gvern Nazzjonalista kien serju, dan kien jara li jinċentiva lin-nies billi jaħseb fiż-żgħir li għandu l-but ristrett u jdaħħal inċentivi għall-użu ta' prodotti li huma eco-friendly, ħalli b'hekk jeduka u ma jkunx qed iwaddab aktar piżijiet fuq il-familji li llum qegħdin ibatu ħafna minħabba għoli tal-ħajja, li hi konsegwenza tal- politika irresponsabbli ta' dan il-gvern.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-mistoqsija hija l-mozzjoni kif imressqa u moqrija mill-Onor.

Charles Mangion.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Billi fid-9.00 p.m. intalbet votazzjoni is-seduta ġiet sospiża u rriżumiet 20 minuta wara.

MR SPEAKER: Se nerġa' nqiegħed il-mistoqsija.

Il-mistoqsija hija l- mozzjoni kif imressqa u moqrija mill-Onor.

Charles Mangion.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Sur President, għan-naħa tal-gvern se jiġu paired l- Onor. Tonio Fenech, l-Onor.

Franco Galea, l-Onor.

Austin Gatt, l-Onor.

Lawrence Gonzi u l-Onor.

Francis Zammit Dimech.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, għan-naħa ta' l-oppożizzjoni se jiġu paired l-Onor.

Evarist Bartolo, l-Onor.

Charles Buhagiar, l-Onor.

Joe Debono Grech, l-Onor.

Anġlu Farrugia u l-Onor.

Alfred Sant.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR: 24

L-Onor. | | | |Abela Carmelo |Farrugia Michael| |Abela Joseph |Farrugia Noel | |Agius Chris |Galdes Roderick | |Brincat Joseph |Gulia Gavin | |Brincat Leo |Herrera Jose` | |Buontempo Stefan |Mangion Charles | |Cardona Chris |Mizzi Joe | |Caruana Justyne |Parnis Silvio | |Chircop Karl |Refalo Anton | |Coleiro Marie |Sammut Joseph | |Louise | | |Cuschieri Joseph |Vassallo Adrian | |Dalli Helena |Vella George |

KONTRA: 28

L-Onor.

|Abela Anthony |Falzon Joseph | |Agius David |Frendo Michael | |Agius Francis |Galea Censu | |Arrigo Robert |Galea Louis | |Asciak Michael |Galea Mario | |Azzopardi |Gonzi Michael | |Frederick | | |Azzopardi Jason |Mifsud Bonnici | | |Antoine | |Borg Tonio |Mifsud Bonnici | | |Carmelo | |Cassar Joseph |Mugliett Jesmond| |Cristina Dolores |Puli Clyde | |D'Amato Helen |Pullicino George| |de Marco Mario |Pullicino | | |Orlando Jeffrey | |Debono Giovanna |Vassallo Edwin | |Deguara Louis |Zammit Ninu |

Il-mozzjoni m'għaddietx.

MR SPEAKER: Grazzi.

Insejjaħ issa lill-Aġent Prim Ministru biex, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 21 ta' Frar 2005, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

Estimi tad-dħul u nfiq ta' l-Awtorita' ta' Malta dwar it-Turiżmu għas-sena 2005.

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar Arkivji Nazzjonali – Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Prevenzjoni ta' Abbuż fis-Swieq Finanzjarji - Tieni Qari; u

Xi aġenda oħra li tista' tiġi komunikata aktar tard.

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Helena Dalli.

ONOR.

HELENA DALLI: Mr Speaker, wara li l-partit Laburista pprotesta u wara li saret pressjoni popolari - ħafna nies nhar it-Tnejn ċemplu l-PBS biex juru l-għadab tagħhom kontra l-mod oxxen kif ġiet rapportata l- attivita' tal-partit Laburista fuq il-fosos tal-Furjana nhar il-Ħadd fuq ix- xandir pubbliku - il-membri tal-bord tal-PBS ġew daharhom mal-ħajt u ma setgħux jagħmlu mod ieħor għajr li jagħtu rimedju għall-mod kif ixxandret l- attivita' tal-partit laburista, għalkemm jien għandi riżervi fuq il-mod kif ingħata dan ir-rimedju.

Jien kont qed narah il-bullettin ta' l-aħbarijiet, u kieku teptipt għajnejja żgur li kont nitlef is-slot fejn intwerew in-nies li kien hemm fuq il-fosos tal-Furjana għax dan il-filmat tant kien qasir li ntwera fi split of a second.

Dan huwa argument ieħor li m'iniex se nidħol fih illum għax m'għandix il-ħin, u kif kont qed ngħid ma setgħux jagħmlu mod ieħor għajr li jagħtu rimedju anke qabel ma stennew il-verdett ta' l- Awtorita' tax-Xandir.

Il-partit Laburista ngħata raġun li dak li ġara nhar il-Ħadd fl-aħbarijiet tat-8.00 p.m. kien oxxenita'.

Il-PBS ilhom jipprovaw jaħbu r-realta' ta' dak li qed jiġri f'pajjiżna mill-poplu, kif inhi l-opinjoni ta' ħafna min- nies li qegħdin nirrappreżentaw.

Imma naħseb li nhar il-Ħadd laħqu livell iktar għoli ta' manipulazzjoni ta' l-informazzjoni li qed tagħmel ħsara kbira, fost ħsarat oħra, għall-kredibilita' tal-PBS innifsu.

Din il- kredibilita' kulma jmur dejjem qed tonqos, speċjalment fejn jidħlu programmi ta' ġrajjiet kurrenti li issa qegħdin f'idejn xandara privati u li l-aġenda politika tagħhom hija ċara, dik li jiġbdu l-ħabel tal-gvern.

Meta l-pajjiż jinsab għaddej minn kriżi f'kull qasam tal-ħajja, dawn ix- xandara privati qed jagħmlu programmi ta' ġrajjiet kurrenti fuq suġġetti leġġeri li m'għandhomx x'jaqsmu ma' dak li għaddej minnu l-pajjiż.

Anzi, jiena ngħid suġġetti li forsi jipprovaw jaljenaw lill-poplu u jnessuh dak li għaddej minnu l-pajjiż, u dan meta n-nies qegħdin iħallsu t-taxxi biex jitħaddem il-PBS.

Għalhekk aħna nistaqsu: Min jieħu d-deċiżjonijiet fuq is-suġġetti li jintgħażlu biex isiru dawn il-programmi?

Huwa veru li x- xandara li għandhom f'idejhom dawn il-programmi huma privati, pero' qegħdin ixandru fuq stazzjon ta' l-istat u allura ma nistenniex li meta għaddejjin affarijiet jaħarqu u meta pajjiżna għaddej minn kriżi, fil-programmi ta' ġrajjiet kurrenti jagħżlu suġġetti li lanqas biss imissuhom dawn is- suġġetti.

Aħna lkoll naraw ir-RAI u l-BBC, u naraw programmi ta' ġrajjiet kurrenti fuq dawn l-istazzjonijiet li jkunu jirriflettu r-realtajiet li jkun għaddej minnhom dak il-pajjiż.

Il-programmi ta' ġrajjiet kurrenti fuq hekk għandhom ikunu u mhux fuq suġġetti li jaljenaw lin-nies.

Fil-fatt, dak huwa l-iskop tagħhom, li jaljenaw lin-nies mir-realtajiet li għaddej minnhom pajjiżna.

L-istess fil-każ ta' l-aħbarijiet, tinnota li dawn huma mxandrin b'mod li jaqdu lill-gvern, minflok ma jagħtu stampa tar-realta' ta' pajjiżna, bħalma ġara nhar il-Ħadd li kien l-apex ta' dak li ilu jiġri fix- xandir ta' l-istat.

Il-filmat li ntwera fl-aħbarijiet tat-8.00 p.m. ta' nhar il-Ħadd eskluda kompletament il-folol kbar ta' nies li nġabru fuq il-fosos tal-Furjana biex jipprotestaw kontra l-mod kif qed jitmexxa dan il-pajjiż fejn il-poplu qed jiġi mgħakkes u njorat u kontra l-mod kif il-gvern qed jgħaddas rasu u jibqa' għaddej minn fuq kulħadd bil-konsegwenza li għandna ħafna tbatija fid-diversi saffi tas-soċjeta' Maltija.

Huma proprju dawn is-saffi differenti tas-soċjeta' Maltija li riedu juru l-għadab tagħhom lill-gvern, pero' meta nixegħlu t-television fuq l-istazzjon ta' l-istat biex naraw x'inhu jiġri f'pajjiżna, naraw li din ir-realta' m'hijiex rapportata kif fil-fatt hi.

Sa minn ġranet qabel l-avveniment ta' din il-protesta nazzjonali, min-naħa tal-PBS kienu ilhom jirreferu għaliha bħala "dik li qed tissejjaħ protesta nazzjonali" biex lin-nies idaħħlulhom f'moħħhom li din m'hijiex neċessarjament protesta nazzjonali, imma tal-Labour qed isejħulha hekk.

Ilna ninnotaw ukoll li meta jirrapportaw dak li jkun qal l-Onor.

Alfred Sant f'kull sentenza jdaħħlu l-kliem "skond ma qal Alfred Sant".

Dawn l- eżempji li qed nagħti huma affarijiet iktar sottili fejn jgħidu "dak li jissejjaħ" u "skond ma qal", imma nhar il-Ħadd ma kienu sottili xejn u bl- iktar mod selvaġġ - għax m'hemmx kelma oħra - għaddew minn fuq dawk in-nies kollha li kien hemm fuq il-fosos tal-Furjana għax dik ir-realta' beżgħu juruha lill-poplu Malti li qed iħallas biex tkun ikkomunikata lilu r- realta' ta' pajjiżna - għax dan l-istazzjon iżommuh in-nies bit-taxxi tagħhom.

Għalhekk meta naraw dawn l-affarijiet, aħna qed nistaqsu l-mistoqsijiet li jagħmlulna n-nies li nirrappreżentaw: Min qed jieħu d-deċiżjonijiet fin- newsroom tal-PBS?

Dawn ilhom ix-xhur mingħajr head of news.

Għaliex għadu ma nħatarx ieħor?

Min jieħu d-deċiżjonijiet fuq x'suġġetti jiġu diskussi fil-programmi ta' ġrajjiet kurrenti?

Lilna ma jinteressaniex il-fatt li l- programmi qegħdin isiru minn xandara privati, imma l-istazzjon m'huwiex privat u allura għandu jikkomunika dak li jkun għaddej fil-pajjiż, għax in- nies dak iridu jkunu jafu u mhux is-suġġetti superfiċjali u medjokri ta' aljenazzjoni li qed ikollna biex naħarbu milli nuru u nagħmlu diskussjoni fil-pajjiż fuq dak li qed jiġri.

Qed jibżgħu li jkun hemm din id- diskussjoni, u ċerti suġġetti ma jmissuhomx biex in-nies ma jitkellmux fuq il-kriżi li għaddej minnha pajjiżna u joqogħdu jitkellmu fuq iċ-ċuċati li jogħġobhom jagħżlu li jiddiskutu x-xandara privati.

Pero', dan ma jistax ikompli għaddej għax l-istazzjon huwa ta' kulħadd, tagħna lkoll, inħallsu għalih aħna u għandna kull dritt li permezz tiegħu jiġi kkomunikat lilna dak li jkun għaddej f'pajjiżna.

Kif inbidel il-ministru kien inħatar is-Sur Mallia bħala chairman u niftakar – din baqgħet f'moħħi - li l-ewwel ħaġa li qal kienet li hemm bżonn nirristrutturaw l-imħuħ fil-PBS.

Hu kien qal li mhux biss restructuring ta' l-ażjenda hemm bżonn, imma qabel kollox hemm bżonn li jkollna ristrutturazzjoni ta' l-imħuħ.

Jiena ngħid li forsi t-tip ta' ristrutturar li kien qed jirreferi għalih – dan iċ-Chairman maż-żmien inbidel ukoll – huwa li nirristrutturaw l-imħuħ b'tali mod li jiġu manipulati biex juru dak li jogħġob lill-gvern biss.

Hekk se jsir ir- ristrutturar ta' l-imħuħ fil-PBS?

Nhar il-Ħadd eluf kbar ta' nies immanifestaw fuq il-fosos tal-Furjana biex iwasslu messaġġ lill-gvern u dawn stennew bir-raġun, u jiena ngħid b'kull dritt, li dan il-messaġġ se jkun ikkomunikat lill-bqija tal-poplu, pero' jidher li x-xandir nazzjonali beża' jikkomunikah.

Għalhekk niġu hawnhekk f'isem dawk in-nies li nirrappreżentaw u nistaqsu: Fejn hu l-ħelsien tax- xandir ta' l-informazzjoni?

Min qed jagħti l-ordnijiet biex jixxekkel ix- xandir ta' l-informazzjoni?

Sur President, issa ammettew li l-partit Laburista għandu raġun.

Ammettew li żbaljaw.

Ammettew li dak m'huwiex il-mod kif jikkomunikaw il-verita' lill-poplu Malti għax ma kenux qegħdin juru l-verita'.

Imma issa x'se jiġri?

Se joqogħdu kull darba jgħidulna li għandna raġun wara li tkun saret il-froġa?

Min ma kienx fuq il-fosos nhar il-Ħadd kellu dritt li jkun informat b'dak li għaddej fil-pajjiż minn fuq ix-xandir nazzjonali li jħallas għalih hu.

Imma fil-fatt mhux hekk ġara u għalhekk il-poplu Malti huwa inkwetat u qed jitaqsi: Fejn sejra d-demokrazija tagħna?

Din qed titnaqqar biċċa biċċa f'diversi oqsma, mhux fil-kwestjoni tax-xandir biss.

Aħna ilna ngħidu bil-manipulazzjoni ta' l-informazzjoni li teżisti fix- xandir.

Ilna nistaqsu f'idejn min qiegħed ix-xandir u min qed jagħti l- ordnijiet.

Imma mbagħad il-ġimgħa l-oħra kellna wkoll il-kwestjoni fejn il-gvern lanqas qed iħalli għażla lill-elettorat biex itella' l-gvern lokali li jrid.

Hemm fejn tasal iktar?

Mela qegħdin ngħidu li l-gvern ma jridx juri r-realta' lill-poplu, bħalma għamel fil-kwestjoni tal-manifestazzjoni li kellna nhar il-Ħadd meta ċaħħad lin-nies, li qegħdin iħallsu għall-PBS, milli jingħataw dan is-servizz u ma wriehomx dak li kien hemm fuq il-fosos tal-Furjana.

Minflok dawn urew xi ħaġa li skond kliem il-PBS stess "ma tagħmilx ġustizzja ma' dak li sar u ma' l-udjenzi tagħna" għax fl- istqarrija li ħarġu hekk qalu.

Hekk qalulna wara li pprotestajna.

Mhux dan biss ma jridux juru, imma lanqas iridu jiffaċċjaw ir-realta' billi jmorru għall-elezzjoni lokali fiż-Żejtun u fil-Marsa.

Dan hu l-istess partit li dejjem iddelitta bid-demokrazija?

Kienu jaħilfu dawn bid-demokrazija.

Allura x'inhu jiġri?

Kieku jinżlu ftit fit-toroq u jitkellmu man-nies isibu li dawn huma l-mistoqsijiet li qed jagħmel il- poplu Malti.

X'inhu jiġri?

Qed jipprovaw jaħbu l-verita' mill-poplu?

Kemm jistgħu jdumu sejrin hekk?

U minn xhiex din il-biża' kollha li jiffaċċjaw lill-poplu?

Minn xhiex din il-biża' kollha li jxandru l- verita'?

Huwa l-inqas li jistgħu jagħmlu.

Huma għandhom l-istazzjon tagħhom fejn idawru lin-nies u jimmanipulawhom kemm iridu.

Dak issa drajnih, imma jekk għażilt li tara n-NET taf li qed tara n-NET u taf x'għandek tistenna, imma ma nippretendix li fuq il-PBS nara dawn l- affarijiet.

Issa qegħdin anke jċaħħdu lill-poplu milli jivvota għall- kunsill lokali, jiġifieri d-demokrazija mhux fil-qasam tax-xandir biss qed narawha titnaqqar, imma anke mid-dritt sagrosant tal-poplu li jeleġġi l- kunsilliera li jrid.

Is-sena l-oħra s-segretarju ġenerali tal-partit Nazzjonalista Joe Saliba kien qal hekk: "Min jemmen fid-demokrazija vera għandu jfittex kif iktar nies ikollhom sehem fl-elezzjonijiet".

Dan huwa kliemu, kelma b'kelma u issa sena wara li qal dan id-diskors għamel manuvra biex jiġri bil-maqlub ta' dak li kien qal.

Jiġifieri minflok ma għamlu biex iktar nies ikollhom sehem fl-elezzjonijiet, għamlu manuvra biex iktar nies ma jkollhomx sehem fl-elezzjonijiet.

Huwa għalhekk li n-nies qegħdin jistaqsu: Dan il-pajjiż se jibqa' sejjer hekk?

Irridu nipprotestaw biex jiċċaqalqu l-affarijiet?

Irridu niġu f'dan il-Parlament biex il-poplu jingħata l-informazzjoni fuq dak li qed jiġri fil-pajjiż?

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, kif diġa' spjegat l-Onor.

Dalli dan il- gvern juri mod u jagħmel ieħor.

Juri li hu demokratiku u fil-fatt m'huwiex demokratiku, juri li jrid il-ġid lill-pajjiż u qed ikisser il-pajjiż.

Anke meta jkollu xi argument, dan jipprova jinvolvi lin-naħa ta' l-oppożizzjoni billi jgħid li kienet taqbel miegħu, pero' ma jurix il-fatti, jew inkella jwaħħal fl-oppożizzjoni u jgħid li kienet hi li għamlet l-affarijiet ħżiena.

Għalxiex irrid nasal jien?

Dan l-aħħar ħadt paċenzja nisma' lill- ministru responsabbli mill-ambjent – dak li għamel dik il-balbuljata fl- introduzzjoni ta' l-eco-tax fuq il-basktijiet tal-plastic - jipprova jiġbor ġieħu għax waqa' għaċ-ċajt ma' kulħadd, inkluż ma' sħabu, u pprova jdeffes lili fin-nofs.

Qisu ried jgħid li jien kont qbilt ma' l- introduzzjoni ta' eco-tax bit-taħwid li għamel il-ministru responsabbli.

Hu kien qed jirreferi għal dak li għidt fi programm fuq radju lokali meta ndikajt li naqbel li tiġi introdotta xi taxxa fuq il-basktijiet tal- plastic, imma s'hemm wasal u ma qalx kif ġraw l-affarijiet fil-verita'.

Għaliex qed ngħid hekk?

Għax ftit qabel kien ġie espert Irlandiż fil- headquarters tal-partit Laburista u spjega lin-naħa ta' l-oppożizzjoni – jien kont preżenti bħala l-kelliem ewlieni flimkien mas-segretarju tal- partit Laburista Jimmy Magro - kif waslu biex inaqqsu l-basktijiet tal- plastic.

Hu semma liema huma t-tip ta' basktijiet tal-plastic li jagħmlu l- ħsara, imma dan semma eżempju u qal - u se ngħid eżatt x'ġara l-Irlanda - li fid-19 ta' Awissu 1999 kien vara konsultazzjoni mal-poplu biex jipprova jnaqqas il-basktijiet tal-plastic billi minflokhom jużaw basktijiet taċ- ċraret.

Jiġifieri dan fl-1999 kien vara l-konsultazzjonijiet u f'Ġunju ta' l-2001 ħareġ liġi dwar il-levy fuq il-basktijiet tal-plastic u meta introduċa dik il-liġi kien iddikjara li se tiġi fis-seħħ.

Fil-fatt din ġiet fis-seħħ fl-4 ta' Marzu, 2002 meta spjega kif kellha tkun din is- sistema.

Dan fil-fatt spejga eżatt kif għandha tidħol din is-sistema ta' taxxa fejn il-poplu se jkollu available affarijiet oħra li ma jagħmlux ħsara lill- ambjent, u li ma jkunx hemm taxxa fuqhom, biex ikun jista' jużahom minflok il-basktijiet tal-plastic.

Ara din il-ministru ma semmihiex, u huwa fuq dak il-konċett li jiena kont pożittiv.

Naħseb li kulħadd għandu jkun pożittiv sabiex jipprova jnaqqas materjal li jagħmel ħsara lill-ambjent, imma dan introduċa affarijiet oħra li wieħed jista' jużahom mingħajr ma jkunu ta' piż fuq il-poplu.

B'hekk jidher ċar li l-indikazzjoni tal- ministru li jintroduċi l-eco-tax kienet biex jagħmel taxxa u mhux għax veru għandu l-ambjent għal qalbu.

Hu qal li l-boroż joħolqu d-diossina meta jinħarqu.

U jien ngħid li kieku verament kien iħobb l-ambjent, l-ewwel ma jrid jagħmel hu li jwettaq dak li wiegħed u jagħmel separazzjoni at source.

Għax anke minħabba l-fatt li jkun hemm taxxa fuq ċerti basktijiet li jagħmlu ħsara lill-ambjent, kien hemm il- prinċipju li l-gvern jibda jagħmel separation at source ħalli ma jkunx hemm taħlit ta' materjal, speċjalment mal-plastic.

Għaliex?

Għax il-boroż tal- plastic li semma' ma joħolqux diossina waħedhom meta jinħarqu, imma jrid ikun hemm preżenza ta' chloride biex ikunu jistgħu jagħmlu d-diossina.

U hemm diversi tipi ta' plastic ieħor li joħolqu d-diossina li l-ministru ma semmihomx u ma ħax prekawzjonijiet fuqhom, bħalma huwa l-PVC.

Kieku veru qalbu taħarqu għall-ambjent u dak li għamel għamlu biex jipproteġi l-ambjent, kien jieħu prekawzjonjiet fuq dan it-tip ta' plastic bħalma hu l-PVC li għadni kemm semmejt.

Ara kemm huma ipokriti, daħħlu lili fin-nofs qisni qbilt magħhom fil-balbuljata li għamlu ta' l-eco-tax li fuqha kkritikahom kulħadd, għax kienet ċara li mhux veru biex jipproteġu l- ambjent għamluha, imma biex idaħħlu t-taxxa.

Kieku għamluha biex jipproteġu l-ambjent kienu jimxu ma' dik l-istrateġija li suppost kellhom - għax issa lanqas ngħid li għandhom - li kienu għaddewha minn dan il- Parlament u li kienet ġiet diskussa u approvata mill-Planning Authority.

Imbaħgad insibu, per eżempju, li fuq l-istrateġija dwar l-iskart solidu li kienet saret fl-2001, il-gvern tista' tgħid li falla.

Dan qiegħed bil- miktub, u ma tistgħux tgħidu li qed nivvinta.

Fejn falla?

Ħalli nsemmi.

Per eżempju, fl-2003 suppost kellha tinfetaħ landfill għal skart tossiku - din qiegħda bil-miktub fl-istrateġija.

Fejn hi?

Fl-2003 l-gvern suppost kellu jintroduċi makni speċjali għall-ġbir ta' l-iskart mediku.

Jgħidilna fejn huma!

Din ukoll saret bil-miktub.

Dik hi l-istrateġija!

Fallejna.

Għaddew is-snin mis-sena 2003 u baqgħet ma saritx.

Fl-2004 suppost kellu jintroduċi s-sistema ta' separazzjoni at source u kellu jsir il-ġbir separat ta' dan l-iskart, imma baqa' ma sar xejn.

Qegħdin niġbru l-iskart, inħalltuh u narmuh fil-Magħtab xorta waħda għax il-Magħtab ma ngħalqitx, bil-paroli biss ingħalqet!

Dawn huma affarijiet li juru bil-fatti kemm huwa iprokrita dan il-gvern.

Kieku mxew skond l-istrateġija, l-affarijiet saru.

Daqskemm qalu li l-engineered landfill suppost kellha tkun lesta sa l-aħħar ta' l-2004.

Imma ma sar xejn.

Allura fejn hi l-istrateġija?

Issa ħalli nirreferi għall-impjant ta' riċiklaġġ ta' Sant'Antnin.

Dawn qed jipprovaw jistaqsu lilna fejn huma s-sites li kienu se jagħmlu.

Il-gvern jistaqsi lill-oppożizzjoni, ara kemm hija tad-daħk!

Insew li skond l- istrateġija tagħhom l-iskart organiku kellu jiġi proċessat f'siti oħrajn, inkluż Għawdex, u li kellhom isibu ammonti ta' siti oħra minflok ma l- iskart kollu jmur fl-impjant ta' Sant'Antnin.

Dik qiegħda fl-istrateġija, imma mhux veru li l-iskart qed imur kollu Sant'Antnin kif qed jgħidu issa.

Mela fejn hija l-istrateġija?

Iħawdu, iduru u jgħaqdu.

Mela l-istrateġija tagħhom kienet li jipproċessaw siti oħra, inkluż Għawdex u llum qed jgħidu li kollox imur f'Sant'Antnin.

Imbagħad qed jistaqsu lilna fejn konna se nagħmlu s-siti l-oħra għax huma lanqas jafu fejn qegħdin.

Aħna għall- compost plants qed ngħidu mhux għal xi impjant ta' riċiklaġġ.

Dawn huma affarijiet li ma jitwemmnux!

Ħbew ukoll mill-poplu ta' Wied il-Għajn li fl- istrateġija li qed insemmi dwar l-impjant ta' Sant Antnin kien hemm ukoll li se jkollu bżonn landfill għar-rimi ta' skart mill-impjant tal-compost.

Ara din ma qaluhielhomx.

Ma qalu xejn dwar din il-landfill.

Dawn huma affarijiet li għadhom misterjużi.

L-istrateġija fejn hi?

Qed insemmi kemm fallew mill- istrateġija u kemm m'għamlu xejn.

Il-ministru kkwota lil xi ħadd li qallu li l-boroż tal-plastic jagħmlu d-diossina, imma ma kkwotax li biex jagħmel id-diossina l-plastic irid ikun imħallat mal-chloride per eżempju.

Jekk tissepara l-iskart kif suppost m'għandux ikun hemm diossina.

Anke dan l- espert induna mill-ewwel li l-gvern se jħallat kollox ma' kollox u allura bilfors se jkun hemm id-diossina.

Mela l-ministru responsabbli mill- ambjent, la qed jgħid li se jkun hemm id-diossina, diġa' jaf li lanqas għandhom ippjanar sew, għax se jkun hemm kollox imħallat bħalma qed jiġri issa.

Huwa tajjeb li wieħed jgħidhom dawn l-affarijiet ħalli l-poplu jkun jaf x'inhu jiġri fejn jidħol l-ambjent.

Kull darba jgħidulna li aħna m'għandniex strateġija.

Aħna kellna strateġija u għad għandna strateġija.

Fil-fatt għamilna d-dokument bl-isem "Ambjent b'saħħtu għal saħħitna" li jindika ċar il-punti prinċipali kif kellha tkun l-istrateġija, u waqt id-diskorsi u l-istqarrijiet li kont nagħmel bħala kelliem ewlieni kont nispjega kull ħaġa b'mod ċar.

Allura nerġa' ntenni: Fejn kienet l-istrateġija tiegħu li jiġġenera l-enerġija?

Imissu jsemmihielna.

Issa f'daqqa waħda se jipprova u se jfalli għax m'hemmx sustanza biżżejjed f'dak li qed jgħid hu.

Fl-istrateġija tagħna kien hemm kif se nieħdu ħsieb biex neħilsu mis-sludge, imma hu lanqas jaf x'se jagħmel bis-sludge ta' l-impjant tal-purifikazzjoni ta' l-ilma tad- drenaġġ.

X'se jagħmlu bih dawn?

Xejn!

Affarijiet li ma jitwemmnux.

Is- sitwazzjoni ta' l-ambjent f'pajjiżna qed ipinġuha tant sabiħa u qed jgħidu li se jkollna miljuni kbar ta' liri ġejjin.

Fejn huma l-miljuni kbar li ġejjin biex isolvu l-problema ta' l-ambjent?

Tafu fuqhiex inhi bbażata l-istrateġija ta' dan il-gvern dwar l-ambjent?

Li jintaxxa bl-iskuża li jtejjeb l-ambjent, mentri l-istrateġija tagħna kienet mibnija fuq l-edukazzjoni u l-prevenzjoni.

Dawk huma ż-żewġ punti prinċipali fuqhiex trid tkun ibbażata din l-istrateġija, u dawn il-gvern qed iwarrabhom kif għamel lil min kien qed jieħu ħsieb l-edukazzjoni fejn kien hemm skemi dwar l-ambjent.

Hawn irrid insemmi Villa Psaigon li wkoll spiċċat u ġiet replaced bis-Centre for Education Research.

Dawn huma nies tal-qalba li s'issa jidher li għadhom ma sabux lil min iħallsu bħala part- timer biex imur jagħmel dan ix-xogħol.

Din hija sitwazzjoni tal-biki.

Illum f'dan il-Parlament issemma r-rapport ta' Scott Wilson.

Dawn l- affarijiet aħna konna ngħiduhomlu dak iż-żmien meta kien sar ir-rapport ta' Scott Wilson, u l-gvern qatt ma ried jippubblikah.

Il-gvern mill-ewwel kellu l-feeling tiegħu, għax mill-ewwel kienu qalulu kif se ngħidulu aħna, li qed jivvinta u jesaġera u jaħli l-flus.

Illum ġie fi kliemna, u jien nitolbu jara x'għedna aħna meta jien kont responsabbli bħala kelliem ewlieni, għax dak li għendna kien kollu korrett.

Bħalma għedna wkoll fil- każ ta' l-Għallies meta għednilu li hemm materja prima.

Skond kif qal il-gvern dak il-blat m'huwiex materja prima, u allura hemmhekk se jibdew iqattgħu biex jagħmlu landfill, u dak il-blat suppost jitfgħuh f'barriera.

Mela, se nħallsu lil tal-barriera, u dak il-blat li hu tajjeb - mhux billi qed jgħid li mhux tajjeb - se jieħu l-flus minnu biex jagħmel iż-żrar għat-toroq.

Mela mhux veru li m'huwiex tajjeb.

Issa huma kienu qalu li hu tajjeb, u imbagħad qalu li m'huwiex tajjeb!

F'din is- sitwazzjoni qegħdin, bil-ħbieb tal-ħbieb f'kull qasam, anke fejn jidħol l- ambjent.

In-nuqqasijiet kbar li għamel il-gvern Nazzjonalista kemm ilu fil- gvern spiċċajna biex qed iħallas għalihom il-poplu bl-iskuża ta' l-eco-tax.

Mela l-poplu Malti u Għawdxi se jeħel it-taxxa biex jagħmel tajjeb ħalli nipprovaw inlaħħqu mar-regolamenti ta' l-Unjoni Ewropea għax se nibdew neħlu l-multi u se jkollna konsegwenzi.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it- Tnejn, 21 ta' Frar 2005, fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Aġent Prim Ministru.

Fl-9.53 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

ĦAŻ-ŻEBBUĠ - TRIQ L-IMDINA

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Peress li Imdina Road f'Ħaż-Żebbuġ qiegħda ssir, kif indikat f'mistoqsija parlamentari 5634 tal-11 ta' Mejju 2004; u peress li għal dik il-mistoqsija l-Ministru kien wieġeb li "għalissa ma tistax tingħata l- informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant", jista' issa l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 5634?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab informat li t-triq imsemmija se titwessa biex issir service road quddiem il-parti residenzjali u kummerċjali u b'hekk it-traffiku u l-attivitajiet residenzjali jkunu separati mit- traffiku tat-triq prinċipali.

Biex issir art agrikola se jittieħdu partijiet tul din it-triq.

Il-wisgħa ta' l-art li ser tittieħed tvarja bejn 1.5m għal 3.8m.

L-awtorita' dwar it-trasport għamlet talba sabiex din l-art tiġi espropriata u l-flus għal dan il-kumpens kienu trasferiti fid-dipartiment ta' l-artijiet.

Il-kumpens isir skond il-kalkolazzjonijiet li jagħmlu l- periti tad-dipartiment ta' l-artijiet.

L-uċuh tar-raba' u rziezet bil-permess ġew ukoll spezzjonati mid- dipartiment ta' l-agrikoltura sabiex ikun jista' jingħata kumpens għat-telf tal-prodotti lill-bdiewa.

F'każi fejn il-bdiewa jkollhom problemi ta' aċċess temporanju, l-awtorita' tat-trasport tkun lesta tagħmel id-diskussjonijiet meħtieġa biex jintlaħaq kompromess raġunevoli u jiġu mħarsa l-interessi operattivi ta' l-istess bdiewa.

ĦAŻ-ŻEBBUĠ: TRIQ 12 TA' MEJJU – XOGĦLIJIET

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx xi problemi biex jissoktaw ix- xogħlijiet fi Triq 12 ta' Mejju, Ħaż-Żebbuġ u cioe' dik li twassal sa taħt il-Virtu', ir-Rabat, qrib ta' Gianpula?

Jekk le, jista' jgħid meta bejn wieħed u ieħor se titlesta din it-triq?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab informat li l-awtorita' dwar it-trasport għadha kemm għamlet xogħol temporanju ta' patching sabiex din it-triq tiġi aċċessibbli għat-traffiku.

Bħalissa hemm xogħlijiet għat-titjib ta' l- infrastruttura ta' l-ilma li qed isiru minn kuntrattur tal-WSC.

Dawn ix- xogħlijiet mistennija jitlestew fil-ġimgħat li ġejjin.

KALENDARJU AGRO-TURISTIKU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari 10244, jista' il- Ministru jikkunsidra li ssir laqgħa mal-kunsilli lokali dwar titjib tal- kalendarju agri-turistiku?

Jekk fl-affermattiv, meta?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab informat li l-NGO's ġew mitluba jagħtuna informazzjoni dwar il-funzjonijiet u l-attivitajiet tagħhom.

Din l- informazzjoni ser tkun il-bażi tal-kordinament tal-kalendarju agri- turistiku.

REĠISTRAZZJONI TA' VETTURI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid kemm ġew reġistrati karozzi, vetturi, eċċ ġodda matul Jannar ta' din is-sena?

Jista' jipprovdi l-informazzjoni għall- istess perjodu għas-snin 2000, 2001, 2002, 2003 u 2004, separatament?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab informat illi l-lista ta' karozzi, vetturi, eċċ ġodda li ġew reġistrati matul Jannar ta' din is-sena kif ukoll għas-snin 2000, 2001, 2002, 2003 u 2004 huwa kif jidher hawn taħt:

| |Priv|Com|Veh|Bus|M/cyc|Total | | |ate |m |. |es/|les | | | |Veh.|Veh|Hir|Min| | | | | |. |e |i | | | | | | | |Bus| | | | | | | |es | | | |200|1063|195|55 |/ |43 |1356 | |0 | | | | | | | |200|792 |164|4 |2 |45 |1007 | |1 | | | | | | | |200|853 |162|27 |2 |41 |1085 | |2 | | | | | | | |200|718 |210|30 |1 |31 | 990 | |3 | | | | | | | |200|754 |210|27 |3 |55 |1049 | |4 | | | | | | | |200|617 |112|50 |2 |5 | 786 | |5 | | | | | | | |Tot|4797|105|193|10 |220 |6273 | |. | |3 | | | | |

BUSKETT - MUŻEW TA' L-INBID

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: B'riferenza għal mistoqsijiet parlamentari 10234 u 10237, peress li minkejja dak li l-gvern ilu jgħid mis-sena 2000 xorta waħda l-mużew tħalla abbandunat u f'qagħda degradanti, jista' il-Ministru jikkunsidra li jkun hemm xi xorta ta' żvilupp ħalli jitwettqu l-wegħdiet li għamel il- gvern?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Diġa' għamilt riferenza għall-pjani tal- ministeru għal Enoteka u għalhekk m'għandi xejn x'inżid mat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari 10234, seduta 229 tal-31 ta' Jannar 2005.

KALENDARJU AGRO TURISTIKU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari 10245, jista' il- Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja tat-terms of reference li qed jiġi sostnut bħala bażi għal kordinament tal-kalendarju agri turistiku?

Min huma l-uffiċjal/i inkarigati minn dan il-kordinament?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel riferenza għat-tweġiba li ngħatat għal mistoqsija parlamentari 10506.

ŻEJTUN: TRIQ TAL-BARRANI - ARBLU TAD-DAWL

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jara li arblu tad-dawl li jinsab 'il barra fi Triq tal-Barrani, limiti taż-Żejtun, wara li saru xogħlijiet marbuta mat-traffic lights ġodda jitneħħa għaliex huwa ta' periklu u anke għaliex diġa' twaħħal arblu ieħor li jinsab aktar 'il ġewwa kif suppost?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li risposta tingħata f'xi seduta oħra.

SKEJJEL – INĊIDENTI U KORRIMENTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid matul is-sena 2004 kemm kien in-numru ta' inċidenti rapportati fl-iskejjel primarji, sekondarji u l- MCAST fejn weġġgħu l-istudenti?

X'ikkawża dawn l-inċidenti u f'liema stadju kienet il-gravita' tagħhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fl-iskejjel primarji ġew rapportati għaxar inċidenti.

Erbgħa minnhom kienu inċidenti minuri u s-sitta l-oħra ta' ksur waqt il-ħin tal-break.

Fl-iskejjel sekondarji ġew rapportati 99 inċidenti fi 18-il skola.

Il- maġġoranza ta' dawn l-inċidenti kienu minuri, bħal ngħidu aħna tbenġil u brix waqt futbol u żliq minħabba xita.

L-inċidenti gravi kienu sebgħa u dawn ivarjaw minn ksur u qsim fejn kien hemm bżonn ta' punti.

L-inċidenti gravi ġraw kollha waqt il-ħin tal-break.

Fl-MCAST f'Malta ġew rapportati erba' inċidenti bla riperkussjonijiet.

Dawn ivarjaw minn diffikulta' bin-nifs, ksur waqt il-logħob, u zlogar ta' spalla waqt breakdance.

Fl-MCAST ta' Għawdex ma ġew rapportati l-ebda inċidenti.

KOPERATTIVI TAR-RAĦĦALA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid meta kien l-aħħar pagament tal- kummissjoni fuq il-produzzjoni taċ-ċanga u tal-ħalib li tħallset lill- koperattivi tar-raħħala?

Kemm kien l-ammont f'kull każ, u liema perjodu kien ikopri dan il-ħlas?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant ikun iktar speċifiku dwar x'tip ta' pagamenti u għal liema kummissjoni qiegħed jirriferi.

OPM - KONSULENTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jagħti lista ta' konsulenti jew kumpanniji ta' konsulenza lokali jew barranin, li l-ministeru, inkluż il- korporazzjonijiet pubbliċi kollha li jaqgħu taħtu, għamlu użu minnhom matul l-2004?

Fiex kienu jikkonsistu s-servizzi li ngħataw f'kull każ u kemm kienu l-ħlasijiet?

Jista' jgħid kemm għad baqa' ħlasijiet li jridu jsiru?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba qiegħda tinġabar u tingħata tweġiba f'xi seduta oħra.

ĠUSTIZZJA U INTERN - KONSULENTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jagħti lista ta' konsulenti jew kumpanniji ta' konsulenza lokali jew barranin li l- ministeru, inkluż il-korporazzjonijiet pubbliċi kollha li jaqgħu taħtu, għamlu użu minnhom matul l-2004?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant hu kif jidher fit-tabella li tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra iktar kmieni fis-seduta.

AFFARIJIET BARRANIN - KONSULENTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jagħti lista ta' konsulenti jew kumpanniji ta' konsulenza lokali jew barranin li l-ministeru, inkluż il-korporazzjonijiet pubbliċi kollha li jaqgħu taħtu, għamlu użu minnhom matul l-2004?

Fiex kienu jikkonsistu s-servizzi li ngħataw f'kull każ u kemm kienu l- ħlasijiet?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra iktar kmieni fis-seduta.

AFFARIJIET RURALI U AMBJENT - KONSULENTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jagħti lista ta' konsulenti jew kumpanniji ta' konsulenza lokali jew barranin li l-ministeru, inkluż il- korporazzjonijiet pubbliċi kollha li jaqgħu taħtu, għamlu użu minnhom matul l-2004?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-mejda tal- Kamra iktar kmieni fis-seduta.

EDUKAZZJONI, ŻGĦAŻAGĦ U IMPJIEGI - KONSULENTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jagħti lista ta' konsulenti jew kumpanniji ta' konsulenza lokali jew barranin li l-ministeru, inkluż il- korporazzjonijiet pubbliċi kollha li jaqgħu taħtu, għamlu użu minnhom matul l-2004?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub għadu qed jinġabar.

BORMLA – APPARTAMENT TAL-GVERN

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid meta mistenni jmur housing inspector tad-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali fil-fond li d- dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Jien informata illi l-ispezzjoni tal-post diġa' saret.

AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'possibbilta' hemm li applikanta li għandha 275 punt quddiem id-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali - dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament - tieħu post alternattiv?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Jien informata li l-applikazzjoni qed tiġi kkunsidrata flimkien ma' oħrajn simili.

AKKOMODAZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid fejn waslet it-talba ta' anzjana - dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament - li tgħix f'dar bla dawl u li ilha bosta snin tistenna post alternattiv mid-dipartiment għall- akkomodazzjoni soċjali?

ONOR.

KOTTONERA - PROĠETTI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari 10302, jista' il- Ministru jagħti informazzjoni dwar xi proġetti se jsiru mill-ministeru tiegħu matul din is-sena fil-Kottonera?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien informat li hemm diversi proġetti ppjanati u li diġa' qed isiru fil-Kottonera matul l-2005.

Fost dawn hemm xogħlijiet ta' restawr u ta' tisbiħ bħal: jitkompla x-xogħol ta' restawr fl-Armerija, il-Birgu;

tisbiħ ta' l-area ħdejn l-iskola primarja ta' Bormla;

tkomplija tar-restawr tal-batterija fil-foss tal-Birgu;

tkomplija tar-restawr tas-sur ta' San Ġwann, il-Birgu;

xogħol ta' tisbiħ fil-Bieb ta' Santa Liena.

POSTIJIET REKWIŻIZZJONATI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid kemm hawn proprjeta' li għad għandha requisition order?

X'inhi l-proċedura sabiex post jiġi de- requisitioned?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Jien informata li d-dipartiment għandu 9,010 proprjeta' li għadha rekwiżizzjonata.

Id-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali qiegħed jagħmel eżercizzju, lokalita' b'lokalita', biex dawk l- ordnijiet ta' rekwiżizzjoni li m'għadx hemm lok li jibqgħu fis-seħħ jiġu mneħħijja.

KAŻ DWAR ĦLAS TA' KERA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara li ssir xi ħaġa rigward il- kera li qed tintalab tħallas il-familja - dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament - li l-kap tal-familja ma jaħdimx minħabba kundizzjoni fiżika?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Jien informata illi s-sussidju fuq il-kera tal- post indikat inħadem sewwa skond il-kuntratt iffirmat mill-inkwilin meta ngħata l-post.

GOZO CHANNEL - VJAĠĠI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il- Ministru tagħti informazzjoni dwar kemm kien in-numru totali ta' vjaġġi li saru minn kull vapur tal-Gozo channel bejn Malta u Għawdex fis-sena 2004?

Kemm inġarru vetturi u passiġġieri fl-istess sena?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel il- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

BORMLA – ĦSARAT STRUTTURALI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid jekk sarx xi progress sabiex jiġu rranġati żewġ postijiet li sofrew ħsarat kbar f'Marzu 2003, li jinsabu f"Misraħ Bonnici, Bormla?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li l-ħsarat li rrifera għalihom l-Onor.

Interpellant huma tant kbar li mhux viabbli li jsiru tiswijiet.

Għal din ir-raġuni qed tiġi kkunsidrata l-possibbilita' li s-sit jiġi żviluppat mill-ġdid.

BIRGU: TRIQ IL-KOTTONERA - ILMA TAX-XITA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' il-Ministru jara li jsir ix-xogħol neċessarju sabiex ma jibqax iżomm dak l-ammont kbir ta' ilma tax-xita fi Triq Kottonera, Birgu quddiem il-kulleġġ De La Salle?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien informat li din hi kwestjoni li taqa' taħt ir- responsabbilta' tal-kunsill lokali.

AWTORITA' TAD-DJAR - KAROZZI BIL-ĦSARA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid fejn ittieħdu l-karozzi ta' l-awtorita' tad-djar meta kellhom xi ħsarat fis-snin 2000, 2001, 2002, 2003, 2004 u 2005?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li bejn is-snin 2000 - 2002 l- awtorita' tad-djar kienet issewwi l-karozzi tagħha għand il-mechanic J. Azzopardi.

Mis-sena 2003 s'issa l-awtorita' qed issewwi l-karozzi tagħha għand l-aġenti rispettivi.

AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara li d-dipartiment għall- akkomodazzjoni soċjali jieħu l-passi neċessarji biex persuna - dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament - li għandha diżabilita' u hi bil-marda tal-kanċer tieħu post alternattiv?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Jien informata li l-applikazzjoni qed tiġi kkunsidrata flimkien ma' oħrajn simili.

VAT DEPARTMENT

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jinvestiga l-każ ta' persuna - dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament - li ġiet mitluba mid-dipartiment tal- VAT biex tħallas aktar flus wara li din kienet diġa' ħallset il-flus dovuti lid-dipartiment tal-VAT kif mitluba?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

LIBRERIJA PUBBLIKA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm ġew mislufa kotba mil- librerija pubblika matul is-snin 2000, 2001, 2002, 2003 u 2004?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li kotba mislufa mil-librerija pubblika ċentrali u l-friegħi tagħha hu kif jidher hawn taħt:

Sena 2000 - 745,442 Sena 2001 - 746,246 Sena 2002 - 757,166 Sena 2003 - 807,822 Sena 2004 - 816,230