MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 484 It-Tnejn, 22 ta' Jannar, 2007 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 484

It-Tnejn, 22 ta' Jannar, 2007

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.02 p.m.

Talba

Seduta Nru. 484

It-Tnejn, 22 ta' Jannar, 2007

WERREJ

MINUTI 121

RULING 121

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 122

TQEGĦID TA' KARTI 129

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-ORGANIZZAZZJONIJIET VOLONTARJI (It-Tieni Qari)

VOLUNTARY ORGANISATIONS BILL (Second Reading) 130

AĠĠORNAMENT 146

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 151

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 483 li saret fis-17 ta' Jannar, 2007 ġew konfermati.

RULING

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Nagħti ruling dwar il-point of order imqajjem mill-Onor.

Joe Mizzi, b'riferenza għall-konferenza stampa li żamm il-kumitat permanenti dwar l-affarijiet barranin u Ewropej ippresedut mill- Onor. Jason Azzopardi.

Ordni Permanenti Nru. 135 (2) jipprovdi li:

"Sew il-proċedimenti ta' Kumitat Permanenti jew ta' Kumitat Magħżul, jew ix-xiehda meħuda minnu, jew ir-rapport tiegħu, jew is-sommarju ta' dawk il-proċedimenti, xiehda jew rapport, ma għandhomx jiġu ppubblikati minn membru ta' dak il-Kumitat jew minn xi persuna oħra, ħlief bil-permess tal-Kamra, sakemm ir-rapport ta' dak il-Kumitat ma jkunx tqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra."

Iżda paragrafu 135 (3) jgħid hekk:

"Meta tkun ingħatat xiehda quddiem Kumitat Magħżul waqt seduta li ssir bil-miftuħ, ma għandu jintlaqa' ebda ilment dwar privileġġ għar-raġuni li dik ix-xiehda tkun ġiet pubblikata qabel ma rapport dwarha jkun inġieb quddiem il-Kamra."

Għalhekk jidher ċar li waqt li l-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra ma jridux li l-proċeduri li jkunu għaddejjin quddiem kumitat jiġu pubblikati qabel ma l-istess kumitat ikun għalaq ix-xogħol tiegħu u rrapporta lill-Kamra, dan id-divjet ma jkunx japplika għal dak li jiġi rrapportat billi jkun diġa' sar pubbliku fil-proċedura ta' l-istess kumitat.

Huwa evidenti li r-riferenza għal xiehda f'paragrafu (3), għandha tingħata tifsira wiesgħa.

L-iskop huwa evidenti, ma hemm xejn x'jiġi protett bi privileġġ meta dak li jkun qed jiġi mfittex li jiġi protett, ikun diġa' sar pubbliku fil-kors tal-proċedura ta' l-istess kumitat.

Dan senjatament japplika għall-każ fejn il-kumitat jitmexxa bil-miftuħ.

Hawn huwa ferm differenti l-każ fejn il-proċeduri jkunu qegħdin jitmexxew bil-magħluq jew mingħajr l-ammissjoni tal-pubbliku.

In oltre, jiġi nnotat ukoll li fil-każ preżenti, il-kumitat dejjem aġixxa b'dan il-mod tul l- aħħar tliet snin mingħajr ma kien hemm lok ta' l-ebda ilment mingħand ħadd, ħaġa li tagħti wieħed x'jifhem li l-prassi li l-kumitat jagħmel konferenza stampa biex jagħti pubbliċita' lill-ħidma tiegħu, ħidma li del resto diġa' kienet pubblika, kienet prassi aċċettata.

Fir-rigward, wieħed jista' jagħmel ukoll riferenza għal dak li josserva l- Erskine May f'paġna 120, u cioe' li r-regola kontra l-pubblikazzjoni prematura normalment ma kenitx u ma tiġix inforzata meta l-kumitat ikun qiegħed imexxi s-seduti tiegħu fil-pubbliku.

Madanakollu s-Sedja tirrakkmanda lill-membri li jippresjedu lill-kumitati biex ma' l-ewwel opportunita' li jkollhom jirrapportaw lura lill-Kamra dwar l-eżitu tal- laqgħat formali li jżommu u f'każ li jkun hemm xi rapporti x'jitqassmu, dawn għandhom ikunu wkoll għad-dispożizzjoni ta' l-Onor.

Membri tal-Kamra.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

OPM - KUNTRATTI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Charles Mangion) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: X'outsourcing u kuntratti simili jew anċillari saru matul l-2004, l-2005 u l-2006 għall-proviżjon ta' servizzi mill-ministeru u l-entitajiet li jaqgħu taħtu?

Min kienu l-kumpanniji, individwi, firms, eċċ., li ħadu dan ix-xogħol matul l-istess snin u perijodi?

Kemm tħallas kull individwu jew enti li rċeviet xogħol bħal dan mill-ministeru, dipartiment jew enti li taqa' taħt id-dekasteru tiegħu matul dawn l-istess perijodi?

ONOR.

ANTHONY ABELA (Segretarju Parlamentari): Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra tabella "A" li tagħti l-informazzjoni dwar l-uffiċċju tal-prim ministru kif ukoll tabella "B" li tagħti l-informazzjoni dwar il-ministeru tal-finanzi.

ADT - ROTTA NUMRU 5

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI (f'isem l-Onor.

Jason Azzopardi) staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: L-awtorita' tat-trasport tista' tikkontempla li jkun hemm servizz ta' trasport pubbliku, bħalma kien hemm żmien ilu, bil-karozza numru 5, li titlaq minn Raħal Ġdid jew anke minn Ħal Tarxien li tgħaddi minn Raħal Ġdid għall-Belt Valletta, peress li hemm ħafna residenti Pawlisti u Tarxienisti li għandhom distanzi twal għall- eqreb bus sto issa li kemm Raħal Raħal Ġdid kif ukoll Ħal Tarxien kibru sew?

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni) (f'isem il-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq): Għalkemm din ir-rotta kienet teżisti snin ilu, hemm diversi problemi biex din ir-rotta terġa' tiġi ntrodotta, fosthom li jrid jitneħħa l-parkeġġ fuq naħa waħda minn Triq is-Sorijiet u Triq Ġuże Damato biex tkun tista' tgħaddi l-karozza tal-linja.

GUDJA - TRIQ ĦAL RESQUN

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI (f'isem l-Onor.

Jason Azzopardi) staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari li jien kont għamilt lill-Ministru f'Jannar 2006 u għar- risposta tiegħu datata 16 ta' Jannar, 2006, jista' jara li l-parti ta' Triq Ħal Resqun, fil-Gudja, tiġi asfaltata mill-aktar fis peress li din qatt ma ġiet asfaltata f'dawn l-aħħar 34 sena u tinsab fi stat diżastruż u ta' periklu għar-residenti?

ONOR.

AUSTIN GATT (f'isem il-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq): Minn spezzjoni li saret fit-triq imsemmija jirriżulta li ma jeżistix periklu għar-residenti ta' din l-istess triq iżda inkonvenjent bħalma jeżisti f'kull triq oħra li tkun għadha ma ġietx asfaltata.

NEFQA FUQ KIRI TA' KAROZZI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' l-Ministru jgħid matul is- sena 2006, kemm kienet in-nefqa globali għall-kiri ta' karozzi u vetturi fil-Ministeru, dipartimenti, dekasteri, enti eċċ. li jaqgħu taħt il- ministeru?

ONOR.

AUSTIN GATT (f'isem il-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq): Ninsab infurmat li n-nefqa globali għall-kiri ta' karozzi għas-sena 2006 kienet :-

Ministeru/Segretarjat Lm 10,851.47 Awtorita' dwar it-Trasport Lm 52,346.00

Għad hemm xi kontijiet li għadhom ma ntbagħtux mis-suppliers konċernati.

SAFAR UFFIĊJALI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Kemm kienet in-nefqa globali f'safar fil- ministeru tiegħu u l-entitajiet li jaqgħu taħtu matul l-2006?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għat-Turiżmu u Kultura): In-nefqa globali f'safar fil-ministeru għat-turiżmu u kultura u l-entIjiet li jaqgħu taħtu matul l-2006 kienet ta' Lm 228,970.31.

NEFQA FUQ MOBILE PHONES

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Kemm kienet in-nefqa globali f'mobile phones fil-ministeru tas-saħħa, anzjani u kura fil- komunita' u l-entitajiet li jaqgħu taħtu matul l-2006?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil- Komunita'): In-nefqa globali f'mobile phones fil-ministeru tas-saħħa, anzjani u kura fil-komunita' u entitajiet oħra li jaqgħu taħtu - li jinkludu d-department of elderly and community care, medicines authority, Mount Carmel Hospital, Division and Private Secretariats u Zammit Clapp Hospital - kienet ta' Lm7,025.92,0 matul l-2006.

NEFQA FUQ FUEL

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Kemm kienet in-nefqa globali fi fuels fil- ministeru għat-turiżmu u kultura u l-entitajiet li jaqgħu taħtu matul l- 2006?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għat-Turiżmu u Kultura): In-nefqa globali fi fuels fil-ministeru għat-turiżmu u kultura u l-entitajiet li jaqgħu taħtu matul l-2006 kienet ta' Lm 39,946.55.

SAFAR UFFIĊJALI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Kemm kienet in-nefqa globali f'safar fil-ministeru tas-saħħa, anzjani u kura fil-komunita' u l- entitajiet li jaqgħu taħtu matul l-2006?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil- Komunita'): In-nefqa globali għas-safar matul is-sena 2006 kienet ta' Lm75,130.81c.

Minn din is-somma għandhom jinġabru lura Lm20,886.90c minn istituzzjonijiet li provdew sponsorships.

NEFQA FUQ SERVIZZI TAT-TELEPHONES

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Kemm kienet in-nefqa globali għall-użu ta' servizzi tat-telephone fil-ministeru għat-turiżmu u kultura u l-entitajiet li jaqgħu taħtu matul l-2006?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għat-Turiżmu u Kultura): In-nefqa globali għall-użu tas-servizzi tat-telephones fil-ministeru għat-turiżmu u kultura u entitajiet li jaqgħu taħtu kienet ta' Lm111, 743.08 matul l-2006.

NEFQA FUQ FUEL

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Kemm kienet in-nefqa globali fi fuel fil-ministeru tas-aħħa, anzjani u kura fil-komunita' u l- entitajiet li jaqgħu taħtu matul l-2006?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil- Komunita'): L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant għadha qed tinġabar u għaldaqstant risposta tingħata f'xi seduta oħra.

UFFIĊJALI PUBBLIĊI - UŻU TA' VETTURA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Chris Agius) staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: F'liema grad huma dawk il-ħaddiema fiċ-ċivil li huma intitolati għal karozza?

Kemm spiċċaw ħaddiema f'dan il-grad tul dawn l-aħħar ħames snin u kemm minnhom baqgħu jgawdu minn din il-karozza anke meta spiċċaw?

X'tip ta' karozza kienet f'kull każ u x'inhi s-sena ta' reġistrazzjoni għal kull karozza?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

UFFIĊJALI PUBBLIĊI - UŻU TA' VETTURA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Chris Agius) staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: F'liema grad huma dawk il-ħaddiema fiċ-ċivil li huma ntitolati għal karozza?

Kemm spiċċaw ħaddiema f'dan il- grad tul dawn l-aħħar ħames snin u kemm minnhom baqgħu jgawdu minn din il- karozza anke meta spiċċaw?

X'tip ta' karozza kienet f'kull każ u s-sena ta' reġistrazzjoni għal kull karozza?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni): Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant.

UFFIĊJALI PUBBLIĊI - UŻU TA' VETTURA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Chris Agius) staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: F'liema grad huma dawk il-ħaddiema fiċ-ċivil li huma ntitolati għal karozza?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura): Il- persuni ntitolati għal karozza huma d-diretturi, id-diretturi ġenerali u s- segretarji permanenti li qegħdin b'kuntratt.

Matul l-aħħar ħames snin spiċċaw żewġ uffiċjali li kienu segretarju permanenti u direttur servizzi korporattivi.

Dawn għażlu li jixtru l- karozza skond iċ-ċirkolari tal-ministeru tal-finanzi MFC 15/97.

Il-karozzi kienu Toyota Carina, bis-sena ta' reġistrazzjoni 1998 u Renault Megane, bis- sena ta' reġistrazzjoni 2000.

UFFIĊJALI PUBBLIĊI - UŻU TA' VETTURA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Chris Agius) staqsa lill-Ministru għal Għawdex: F'liema grad huma dawk il-ħaddiema fiċ-ċivil li huma ntitolati għal karozza?

Kemm spiċċaw f'dan il-grad tul f'dawn l-aħħar ħames snin u kemm minnhom baqgħu jgawdu minn din il-karozza anke meta spiċċaw?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għal Għawdex): L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant u kif murija fit-tabella qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

UFFIĊJALI PUBBLIĊI - UŻU TA' VETTURA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Chris Agius) staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': F'liema grad huma dawk il-ħaddiema fiċ-ċivil li huma ntitolati għal karozza?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil- Komunita'): Il-ħaddiema taċ-ċivil li huma ntitolati għal karozza huma dawk li għandhom grad 4 jew ogħla, jiġifieri minn direttur 'il fuq.

F'dawn l- aħħar ħames snin irtiraw żewġ persuni f'dan il-grad u t-tnejn li huma xtraw il-karozza wara li rtiraw.

Dawn il-karozzi kienu:

| |Tip ta' |Sena ta' | |Uffiċjal |Karozza |Reġistraz| |(Grad) | |zjoni | |Segretaju |Mazda 626|2000 | |Permanenti | | | |Direttur |Mazda 323|1999 |

UFFIĊJALI PUBBLIĊI - UŻU TA' VETTURA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Chris Agius) staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: F'liema grad huma dawk il-ħaddiema fiċ-ċivil li huma ntitolati għal karozza?

Kemm spiċċaw ħaddiema f'dan il-grad tul dawn l-aħħar ħames snin u kemm minnhom baqgħu jgawdu minn din il-karozza anke meta spiċċa?

X'tip ta' karozza kienet f'kull każ u s-sena ta' reġistrazzjoni għal kull karozza?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li r-risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' il-Ministru jpoġġi kopja tal-kuntratt li sar mal- kumpannija li ħadet il-Crowne Plaza Holiday Inn?

X'kondizzjonijiet ġew miftiehma ma' min xtara dawn il-premises dwar il-ħaddiema li kienu mpjegati ma' l-istess lukanda?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Peress li l-kuntratt sar mil-lands department, ikun aħjar jekk l-Onor.

Interpellant jitlob kopja tal-kuntratt lill-ministru ta' l-intern.

Li niftakar mill-memorja hu li s-sejħa li saret kienet titlob lit-tenderers biex jgħidu kemm huma lesti li jżommu mill-ħaddiema u għal liema perijodu kienu lesti li jżommuhom.

Naħseb li s-sottomissjonijiet rriflettew dawk it- talbiet.

Għall-preċiżazzjoni rrid ngħid ukoll illi l-union li tirrappreżenta lill- ħaddiema kienet dejjem involuta fil-proċess, kienet taf bil-kondizzjonijiet tat-tender li ħarġet u kienet sodisfatta bil-kondizzjonijiet li kien hemm fiha.

Pero' nerġa' ngħid li qed nitkellem mill-memorja u ovvjament m'għandix id-dokumentazzjoni quddiemi.

PARTIES TA' LEJLET L-EWWEL TAS-SENA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Il-pulizija kellhom ilmenti dwar dawk li attendew parties ta' lejlet l-Ewwel tas-Sena minħabba l-kaos u konfużjonijiet oħra li setgħu nqalgħu?

Jekk iva, x'kienu l-ilmenti u għal liema avveniment kienu qed jirriferu?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern): Safejn huwa magħruf, l-uniku ilment sar min-nies li attendew għall-attivita' li saret ġewwa l-Birgu, fis-sens li damu ħafna barra fil- kju u anke biex daħlu ġewwa.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Nista' inkun naf jekk il-Ministru ta' l-Intern huwiex imsiefer?

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Le, m'huwiex imsiefer.

ONOR.

JOE MIZZI: Nista' nagħmel mistoqsija lilek, Onor. Abela, biex tgħaddiha lill-ministru konċernat, fejn nitlob li titpoġġa fuq il-mejda tal- Kamra kopja tal-kuntratt li sar mal-kumpannija li ħadet il-Crowne Plaza Holiday Inn sabiex inkunu nistgħu naraw kif ġew miftehma l-kondizzjonijiet tal-ħaddiema?

ONOR.

ANTHONY ABELA: Sur President, se ngħaddi d-domanda lill-ministru konċernat pero' minħabba l-entita' tal-każ naħseb li jkun jixraq li ssir domanda per se u jekk ikun possibbli, b'risposta għaliha, jitqiegħed il- konvenju u mhux il-kuntratt, li sar s'issa ta' dan il-bejgħ.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, ma jidhirlix li f'dan il-każ għandi għalfejn nagħmel mistoqsija bil-miktub għax qed nitlob lis-Segretarju Parlamentari biex iwassal din id-domanda lill-Ministru.

Jekk hu m'huwiex lest li jagħmel dan, nitolbu jgħidli għax fil-każ naġixxi mod ieħor.

Sur President, peress li l-Ministru m'huwiex preżenti, qed nitlob lil min qiegħed jirrappreżentah biex jgħaddilu t-talba tiegħi.

Jien qed nitolbu jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja tal-kuntratt jew ta' dak li hu available ma' l-ewwel ċans li jkun hemm.

Naħseb li b'dan il-mod qed inkun fair.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Safejn naf jien diġa' għedtlu li se ngħaddi din id- domanda lill-ministru konċernat u li m'għandux ikun hemm diffikulta'.

UNIVERSITA' - STAFF AKKADEMIKU

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari 22675, jista' il-Minstru jgħid kemm hemm staff akkademiku u staff ieħor fl-universita' li llum għandhom aktar minn 60 sena?

Kemm hemm min għandu aktar minn 65 sena?

F'liema fakulta' jaħdmu?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi): Nitlob l-Onor.

Interpellant jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 23031.

SKEJJEL - KAPIJIET/ASST.

KAPIJIET U GĦALLIEMA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Minn mindu bdiet is-sena skolastika 2006/07 kien hemm xi kapijiet, assistenti kapijiet jew għalliema li tkeċċew milll-impjieg jew ġew imġiegħla jirriżenjaw?

Jekk iva, għaliex?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ir-risposta hija fin-negattiv.

UNIVERSITA' - PROFESSURI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari 22676, jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx professuri fl-universita' li minbarra s- salarju għandhom allowances oħra?

Jista' jgħid min huma u x'allowances għandhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: Fl-universita' ta' Malta hemm professuri li għandhom allowances oħra barra s-salarju.

Din l-allowance hi marbuta ma' kariga jew karigi li jokkupaw fl-universita'.

L-allowances huma marbuta ma' dawn il- karigi li ġejjin: President of Council Pro-Rector Dean Deputy Dean Head of Department Chairperson/Director of Institutes or Centres Rector's Delegate Course Co-Ordinator

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Dawn l-allowances joħorġu mill-agreement li jkun iffirmat bejn l-universita' u min jirrappreżentahom?

L-universita' għandha xi policy dwar full-time jew part-time staff?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, ma nafx jekk l-allowances kollha jirriżultawx minn ftehim kollettiv u lanqas jekk l-universita' għandhiex xi policy partikolari dwar full-time u part-time positions.

Naħseb li l-allowances f'xi livelli huma regolati mill-ftehim kollettiv imma f'livelli oħrajn probabbilment ikunu b'deċiżjoni tal-kunsill ta' l- universita'.

Fir-rigward tal-full-time u l-part-time, jekk nifhem tajjeb hemm sitwazzjoni komplessa.

L-ewwelnett l-universita' mhux dejjem issib in- nies lesti li jingaġġaw ruħhom fuq bażi full-time biex jagħtu lectures f'xi fakultajiet partikolari.

Ma nafx jekk is-sitwazzjoni hijiex qiegħda tinbidel imma sa ċertu żmien ma kienx faċli li xi ħadd li jkun professjonalment kompetenti u b'ċerta esperjenza u kwalifiki - speċjalment fil-fakulta' tal-mediċina, ta' l- arkitettura u tal-liġi - ikun lest li jitlaq il-prattika privata kompletament u jaħdem full-time ma' l-universita'.

Allura f'dawn il- fakultajiet ikun hemm sitwazzjonijiet fejn l-universita' ikollha tirrikorri għal nies kwalifikati u kompeteneti li tingaġġahom fuq bażi part-time.

Imbagħad hemm ukoll is-sitwazzjonijiet fejn ċerti programmi ta' korsijiet ma jkunux jirrikjedu li xi ħadd ikun full-time fuqhom għax kulma jkun hemm bżonn xi ħadd bil-kompetenzi u kwalifiki meħtieġa biex jagħti lezzjonijiet jew jagħmel xogħol ta' tutor jew xogħol ta' supervision għal credit partikolari jew għal assignment partikolari, allura anke f'dak il-każ l- universita' ddaħħal part-timer.

Issa jekk hemmx policy li tispjega b'mod ċar meta jdaħħlu full time u meta jdaħħlu part time ma nafx.

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Filwaqt li nifhem it-tweġiba tal-Ministru, ġieli wasluli lmenti dwar nuqqas ta' attendenza, speċjalment minn lecturers part- time.

Ma jaħsibx il-Ministru li l-universita' għandha tkun aktar iebsa f'dan ir-rigward u li l-lecurer għandu kemm jista' jkun jagħti s-servizz tiegħu avolja ma jkunx fuq bażi full-time?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Jiena kelli lmenti dwar professuri jew lecturers li ma jattendux għal lecture u ma jagħtux avviż li mhux se jattendu kemm f'każijiet ta' full-time kif ukoll part-time.

Riċentement f'waħda mil- laqgħat li kelli mar-rettur tqanqal dan is-suġġett u qalli li qed ifittex metodu dwar kif jista' jirregola aħjar din is-sitwazzjoni.

SKEJJEL TA' L-INGLIŻ - STUDENTI BARRANIN

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Kemm kienet il-figura globali ta' studenti barranin li attendew xi waħda mill-iskejjel li jgħallmu l-Ingliż lill-barranin fl-2006?

Minn liema pajjiżi kienu ġejjin?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u mhux mistennija tkun magħrufa qabel numru ta' ġimgħat oħra.

ĦRUĠ TA' VISA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Kemm-il visa nħarġet mindu daħlet il-visa miftuħa għal dawk li jkunu qed jistudjaw f'pajjiżna?

Jista' jelenka n-numru ta' studenti minn kull pajjiż li ngħataw visa?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Viċi Prim Ministru tal-Ġustizzja u Intern): L- istatistika mitluba mill-Onor.

Interpellant għadha qed tinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

LIBJA - KAŻ DWAR TABIB PALESTINJAN

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI (f'isem l-Onor.

Mario Galea) staqsa lill- Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Il-gvern Malti semma leħnu kontra l- piena tal-mewt għat-tabib Palestinjan u n-nurses Bulgari fil-Libja li qed jiġu akkużati li nfettaw tfal bil-viru ta' l-AIDS?

Billi hemm dubju dwar il-proċess ġudizzjarju fejn hu mgħaruf li t-tabib u n- nurses ġew torturati billi fost oħrajn dendluhom minn mas-saqaf u qalgħulhom idejhom minn spallejhom u billi hemm indikazzjonijiet ċari li wara kollox dan it-tabib u dawn in-nurses huma innoċenti, jaħsibx il-gvern li għandu jsemma leħnu kif għamlu diversi pajjiżi u istituzzjonijiet internazzjonali biex jappella kontra l-piena tal-mewt lil dawn il- professjonisti u jappella għall-inkjesta serja biex toħroġ il-verita'?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin): Malta għamlet diversi rappreżentazzjonijiet bilaterali dwar dan il-każ u pparteċipat fid-dibattitu intern Ewropew li wassal għal ħruġ ta' konklużjonijiet tal-ministri ta' l-affarijiet barranin Ewropej dwar dan il- każ illum stess.

Il-pożizzjoni ta' Malta kontra l-piena tal-mewt fi kwalunkwe każ hi magħrufa.

LIFE RAFTS LI JĠORRU T-TURISTI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Anġlu Farrugia) staqsa lill- Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Fuq liema kriterju saret id-deċiżjoni li dawk il-boats li huma 'il fuq minn 24 metri tal-ħadid ġew kostretti li jibdlu s-sistema li għandhom preżenti ta' life rafts li tiswa eluf ta' liri f'investiment meta boats li jġorru t-turisti ta' l-istess qisien imma huma magħmulin mhux tal-ħadid ma ġewx ordnati li jagħmlu li- istess?

Ma jaħsibx il-Ministru li f'każ li din id-deċiżjoni tibqa' nonostante l-fatt li hemm stramberija jekk mhux inġustizzja dwar il- kriterju li s-sidien li ħafna minnhom huma żgħar, għandhom jingħataw xi forma ta' għajnuna biex jagħmlu tajjeb għal dan it-tibdil immedjat?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni): Il-bastimenti kummerċjali li jbaħħru fil-portijiet u ibħra territorjali huma regolati skond ir-Regolamenti dwar il-Bastimenti Kummerċjali tal-2002 u skond il-Kodiċi ta' Prattika għas-Sigurta` ta' Bastimenti Kummerċjali li jifforma parti integrali minn dawn ir- regolamenti.

Dawn ir-regolamenti ġew fis-seħħ bis-saħħa ta' Avviż Legali Nru 284 tal-2002.

Il-Kodiċi msemmi kien jagħti avviż li partijiet minnu kellhom jiġu fis-seħħ b'mod gradwali

Bis-saħħa ta' Avviż Legali 327 tal-2004 Council Directive 98/18/EC tas-17 ta' Marzu 1998 dwar Regoli u Standards ta' Sigurta` għall-Bastimenti tal- Passiġġieri inġiebet fis-seħħ b'effett mill-1 ta' Mejju 2004.

Fost provedimenti oħra, artiklu 6 paragrafu 3(f) tad-Direttiva msemmija jistabbilixxi li bastimenti tal-passiġġieri tal-ħadid jew materjal ekwivalenti u li huma 'il fuq minn 24 metru kellu jkollhom abbord life rafts.

Dawn it-tip ta' bastimenti kellhom jimplimentaw dawn il- provvedimenti:

Bastimenti li nbnew qabel l-1 ta' Jannar 1940: sal-1 ta' Lulju 2006;

bastimenti li nbnew fl-1 ta' jannar, 1940 jew wara iżda qabel il-31 ta' Diċembru, 1962: sa l-1 ta' Lulju 2007;

bastimenti li nbnew fl-1 ta' Jannar, 1963 jew wara, iżda qabel il-31 ta' Diċembru, 1974: sa l-1 ta Lulju 2008;

bastimenti li nbnew fl-1 ta' Jannar, 1975 jew wara, iżda qabel il-31 ta' Dicembru, 1984: sa l-1 ta' Lulju tal-2009; u

bastimenti li nbnew fl-1 ta' Jannar, 1985 jew wara, iżda qabel id-data li tidher f'artiklu 14(1): sa l-1 ta' Lulju 2010.

MOSTA: TRIQ IL-POETA - BRING-IN SITES

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Anġlu Farrugia) staqsa lill- Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Fuq liema kriterju tpoġġew il- bring-in sites dwar reċiklaġġ ta' l-iskart fi Triq il-Poeta, Mosta?

ONOR.

FRANCIS AGIUS (Segretarju Parlamentari) (f'isem il-Ministru għall- Affarijiet Rurali u Ambjent): Tajjeb li l-Onor.

Interpellant ikun jaf li l- għażla tas-siti għall-bring-in sites hija f'idejn il-kunsilli lokali rispettivi.

Sadanittant jien infurmat li fi Triq il-Poeta, ma tqiegħdu l- ebda bring-in sites, u dan minħabba l-ilmenti tar-residenti li tressqu quddiem il-kunsill lokali.

Però is-sit għandu l-permess mill-MEPA biex fih tkun tista' titpoġġa bring-in site.

Dan għaliex is-sit huwa konformi ma' avviż legali 152 ta' l-2004.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Filwaqt li nifhem li t-tqegħid ta' bring-in sites hija responsabbilta' tal-kunsilli lokali, jista' s-Segretarju Parlamentari jgħidli jekk il-fatt li jkollok bring-in site ħdejn xi skola hijiex ħaġa tajba jew le?

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

FRANCIS AGIUS: L-Onor.

Abela qed jirriferi għal xi post partikolari?

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Iva, ħdejn il-junior lyceum taż-Żejtun.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

FRANCIS AGIUS: Se nressaq dan l-ilment lill-awtorita' konċernata biex jiġi kkunsidrat.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: X'inhi l-pożizzjoni tal-gvern dwar is-separation at source?

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

FRANCIS AGIUS: Il-gvern huwa impenjat biex jippromwovi din il- proċedura permezz ta' diversi programmi kemm fl-iskejjel, fuq il-mezzi tal- media u anke billi jipprovdi dawn il-bring-in sites biex in-nies ikollhom fejn iwaddbu l-materjal li jkun ġie magħżul minnhom.

Ovvjament illum hawn ħafna iktar awareness milli qatt kien hawn qabel u permezz tar-reċiklaġġ ta' skart, il-pajjiż qiegħed jiggwadanja.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-Mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Louis Galea.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Informazzjoni dwar persuni barranin li jaħdmu bil-permess maqsuma skond in-nazzjonalita', bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 23120;

Informazzjoni dwar għotjiet finanzjarji li ngħataw mill-Ministeru tal- Finanzi lill-clubs tal-football, matul l-2005 u l-2006, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 23076; u

Tagħrif dwar ħlas mir-riċevituri tal-lottu lill-każini tal-banda, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 23078.

MR SPEAKER: Il-Ministru Francis Zammit Dimech.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal- Kamra:

Tagħrif dwar il-parteċipanti li ġew aċċettati biex jieħdu sehem fl- edizzjoni tal-Karnival 2007, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru W317.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari Anthony Abela.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Sur President, f'isem il-Ministru għall- Kompetittivita` u Komunikazzjoni nqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Avviz Legali Nru. 10 ta' l-2007 - Dangerous Substances and Preparations Regulation 2007.

MR SPEAKER: Il-Ministru Dolores Cristina.

ONOR.

DOLORES CRISTINA (Ministru għall-Familja u Solidarjeta` Soċjali): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar il-lokalitajiet tal-blokki ta' appartamenti tal-gvern li fihom ġew stallati lifts mill-1999, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 23066; Analisi dwar l-ewwel ħarġa ta' l-iskema ta' shared ownership ta' l- Awtorita` tad-Djar, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 23203;

Analiżi dwar ix-xogħlijiet ta' l-Awtorita` tad-Djar bejn l-1998 u l- 2006, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 23204; u

f'isem il-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u Kura fil-Komunita` nqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Informazzjoni dwar prodotti tad-demm li ġew mgħoddija lill-kliniċi u sptarijiet privati bejn l-2003 u l-2006 bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 23207; u

f'isem il-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l- Informazzjoni nqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Dettalji tal-proprjeta' li ġiet akkwistata mill-Enemalta sabiex tintuża bħala substation ta' l-elettriku matul l-2006, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 23114.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-ORGANIZZAZZJONIJIET VOLONTARJI

VOLUNTARY ORGANISATIONS BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mid-9 ta' Jannar 2007.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Anthony Abela.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Sur President, huwa fatt li mingħajr l- organizzazzjonijiet volontarji li għandna f'kull belt u f'kull raħal f'Malta jkun hemm vojt kbir, kulħadd ikun maqtugħ għalih u ftit li xejn ikun hemm nies jipparteċipaw f'affarijiet soċjali.

Dan għaliex la jkun hemm min jorganizzahom u wisq inqas ikun hemm min jieħu parti fihom.

Il-volontarjat f'Malta huwa qawwi ħafna għax huwa mifrux, jagħmel ħafna xogħol u jżomm is-soċjeta` flimkien.

Illum ċerti għaqdiet volontarji jikkonsistu minn gruppi sħaħ u anke istituzzjonijiet li jagħmlu l-ġid fl- irħula, iħarsu lejn il-kultura u jipprovaw joffru ambjent aħjar.

U bil-mod kif dan il-gvern qed jindirizza l-bżonnijiet ambjentali li prattikalment jidħlu fix-xogħol u fid-dekasteru ta' kull ministeru u kull segretarjat li għandna, aktar u aktar kiber ix-xogħol ta' l-għaqdiet volontarji.

Sur President, jekk raħal ikun wieħed żgħir jaf ikollu soċjeta` mużikali waħda u jekk ikun ikbar ikollu żewġ soċjetajiet.

Dawn ġeneralment ikun hemm xi ftit tal-pika bejniethom - mhux ta' min se jaqla' l-iżjed flus imma ta' min se jkun l-aħjar fil-mod kif jagħtu pjaċir lin-nies – pero' naħseb li mingħajrhom il-ħajja fil-lokalitajiet tagħna tkun ħafna iżjed monotona milli hija llum.

Dawn is-soċjetajiet mużikali jagħtu ħajja lil-lokalitajiet meta jiġu ċċelebrati l-qaddisin ta' l-irħula tagħna pero` barra minn hekk jagħmlu programmi indipendenti, jipprovaw jikkultivaw fis-soċjetajiet tagħna amor proprju għall-mużika u jipprovaw iwasslu xi ftit iżjed kultura.

Dan ma jfissirx li qegħdin nitkellmu biss fuq ix-xogħol speċifiku tal-banda pero` l-istess nies ġeneralment jassoċjaw ruħhom biex jgħinu lill-knisja fl- armar, jieħdu ħsieb l-ambjent ta' madwar il-knisja parrokkjali u jieħdu ħsieb ukoll ċertu xogħol fil-knisja.

Jien ma nafx irħula oħrajn x'jagħmlu, pero` fil-lokalitajiet li nikkontesta jien ikun hemm il-kumitat tal-festi ta' ġewwa, il-kumitat tal-festi ta' barra, il-kumitat tan-nar, il- fratellanza, il-prokura ta' San Ġużepp u l-prokura ta' San Pawl.

Per eżempju fl-antik l-għaqda ta' San Pawl tar-Rabat kellha fi ħdanha soċjeta` ta' nies li kienu jagħtu sokkors lil dawk li ma kienx ikollhom il-mezzi qabel ma bdew jingħataw il-pensjonijiet hawn Malta.

Minbarra li dawn kienu jifformaw banda għal-lokalita`, lill-morda u lir-romol tal-membri tagħhom kienu jipprovdulhom ammont minimu ta' flus u donazzjonijiet li kienu jinġabru bejn is-soċi biex jgħinuhom.

Dawn kienu jkunu lesti li jibqgħu lura minn ċerti kapriċċi biex jgħinu lil min ikun fil-bżonn.

Illum dan kollu spiċċa għax is-servizzi soċjali tant kibru li m'hemmx bżonn aktar li tingħata din l-għajnuna.

Sur President, kif għedt qabel, issib ħafna gruppi ta' volontarjat assoċjati mal-knisja u b'mod lajk dawn jipprovaw jagħtu ċertu element ta' kristjaneżmu fl-istess lokalita`.

Hawnhekk nixtieq insemmi liż-żgħażagħ ħaddiema insara, l-azzjoni kattolika u l-museum, soċjeta` li nbdiet minn Dun Ġorġ Preca u li ħadmet ħafna b'mod volontarju biex tipprova twassal il- kelma ta' Alla.

Din is-soċjeta` li dejjem ipprovat turi kif għandna ngħixu mingħajr ħafna daqq ta' trombi u mingħajr flejjes kbar, kapaċi tressaq muntanja.

Issa nisperaw li l-fundatur ta' din is-soċjeta` ta' volontarjat isir qaddis fi qasir żmien u b'hekk ikollna l-ewwel qaddis Malti.

Sur President, qed ngħid dan kollu għax jekk hawn entita` li bniedem jista' jħares lejha bħala l-eżempju tas-soċjetajiet volontarji din hija s-soċjeta` tal-museum li nfirxet hawn Malta u f'postijiet oħrajn.

L-iskop ta' din is- soċjeta m'huwiex wieħed finanzjarju pero` din l-entita` għandha bżonn il- persuna ġuridika tagħha u r-regolamentazzjoni tagħha għax bniedem jista' jkollu bżonn ta' amministrazzjoni ta' beni jew kwalifikazzjoni ta' ċerti ammonti ta' flus u jekk ma jkunx hemm leġislazzjoni fuqhom, ħadd ma jkun jista' jikkwalifika għalihom.

Nixtieq ngħid xi ħaġa wkoll fuq il-girl guides u fuq il-boy scouts.

Sal- bieraħ stess jien iltqajt mal-grupp tar-Rabat u konna qed ngħidu kif bl- għajnuna tar-Rabtin illum dawn qed jiġu assenjati biċċa art mill- ministeru tal-ġustizzja u intern ħalli jkunu jistgħu jibnu ċentru fir- Rabat.

Dan għax minkejja li ilhom jagħtu servizz kbir lil din il-lokalita` madwar 50 sena, dawn qatt ma kellhom headquarters suret in-nies minn fejn ikunu jistgħu joperaw.

Għalhekk naħseb li wasal iż-żmien li nies li ġejjin minn diversi partiti politiċi u nies li ġejjin minn diversi entitajiet jiltaqgħu flimkien ħalli ngħinu lil dawn iż-żgħażagħ ikollhom minn fejn joperaw u b'hekk ikunu jistgħu jagħmlu l-ġid.

Ovvjament dak li jingħata lill-boy scouts irid jingħata wkoll lill-girl guides.

Imbagħad għandna entitajiet oħrajn ta' volontarjat u hawnhekk nista' nsemmi n-neighbourhood watch.

Dan huwa grupp ta' nies li jagħmel xogħol volontarju biex jara li l-ambjent tal-madwar ikun sigur u wieħed xieraq.

Dan irid jara li l-patrimonju Malti jingħata l-attenzjoni meħtieġa u minkejja d-diffikultajiet enormi li jsib minn żmien għal żmien, ikun kapaċi jtejjeb is-sitwazzjoni fil-lokalita`.

Per eżempju, fir-Rabat hemm grupp ta' nies li qed jagħmel minn kollox biex in-nies li joqogħdu fl-area tad- Domus Romana fejn hemm medda ta' art imħarbta minħabba li hemm kawżi, mandati ta' inibizzjoni u diversi azzjonijiet fil-qorti, ikollhom id-dritt li jgħixu f'ambjent nadif mingħajr trab u żibel li jintefa' hemmhekk, kif jgħixu wara kollox ir-residenti tal-kumplament tar-Rabat.

B'dan il-mod ikunu jistgħu jitgawdew id-Domus Romana u l-ġnien li tranġa riċentement mill-ministeru tat-turiżmu, mill-heritage Malta kif ukoll mir- rehabilitation movement immexxi minn Ray Bondin ħalli mhux min-naħa waħda tat-triq tara ambjent nadif u attraenti u min-naħa l-oħra tara affarijiet żdingati u mitluqa.

Nista' nsemmi wkoll gruppi kulturali f'diversi lokalitajiet oħrajn fosthom f'Ħaż-Żebbuġ.

Hemmhekk hemm madwar għaxar gruppi li għandhom x'jaqsmu ma' kultura u affarijiet tradizzjonali, bħal per eżempju, il-presepju, l- istorja tar-raħal u l-poeta nazzjonali Malti.

B'dan il-mod il-poplu japprezza aktar il-lokalita` fejn joqgħod, min kienu missirijietna u safejn waslu biex il-post għamluh dak li nafuh aħna.

Per eżempju, fir-Rabat għandna l-mużew Wignacourt u diversi kappelli u hawnhekk nixtieq insemmi lill-Monsinjur Ġwann Azzopardi li ddedika ruħu biex reġa' ta l-ħajja lil dawn il-kappelli u lid-diversi postijiet li kienu mitluqa u żdingati u dan minkejja li kellu ħafna diffikultajiet.

Issa kulħadd jaf li ripetutament dan kien idaħħal idejh fil-but biex jara li l-volontarjat ikompli jaħdem tassew.

Nixtieq insemmi wkoll l-għaqdiet volontarji taż-żgħażagħ.

Ħafna minnhom dawn ikunu mmexxijin mill-knisja jew indirettament mill-knisja, qisu għandek kumpannija u dawn ikunu s-subsidiary companies tagħha, ir-related companies tagħha jew inkella gruppi ta' lay people, li jipprovaw iwasslu l- kelma ta' Alla u jaraw li l-materjaliżmu ma nkomplux inħalluh jieħu over il- ħajja tagħna, il-ħajja li jafu missirijietna, il-ħajja li tistenna minna l- knisja.

Dawn ikunu soċjetajiet li jagħtu l-kontibut u l-għajnuna tagħhom biex jaraw li jiġbru kemm jista' jkun nies li ma jkunx hemm mod ieħor kif twassalhom biex jgħixu ħajja aħjar.

Dan il-fenomenu tal-volontarjat qegħdin narawh f'dawn il-jiem ta' preparazzjoni għall-ħatra ta' arċisqof li ġie nominat kważi xahar ilu.

Għandek diversi gruppi volontarji li jridu jiltaqgħu miegħu li qed jistennew direzzjoni serja u idejn miftuħin biex jilqgħuhom.

Lil Patri Pawl rajnieh idur diversi rħula u jidħol f'diversi ħwienet jitkellem man- nies jiġifieri dan ma qagħadx jistenna n-nies imorru għandu biex jitkellmu miegħu.

Dan qed jipprova joħloq il-pontijiet meħtieġa biex is-soċjeta` taħdem iżjed u tkun ta' għajnuna għaliha nnifisha.

Sur President, la qed nitkellmu fuq soċjetajiet volontarji ma nistax ma nsemmix id-diversi NGOs li jaħdmu fil-qasam ta' l-immigrazzjoni irregolari.

Minkejja li mhux dejjem naqblu fuq ċerti affarijiet, wieħed irid irodd ħajr lil dawn in-nies li jaħdmu ħafna f'dan il-qasam u li saritilhom ħsara lill-proprjeta` tagħhom.

Per eżempju, għax ċerti ġurnalisti tkellmu favur ħaġa jew oħra spiċċaw vittmi ta' atti kriminali.

Dawn huma nies li qegħdin jaħdmu fil-volontajrat biex jaraw li n-nies sfortunati inqas minna isibu dak is-sokkors li għandhom bżonn f'dan il-pajjiż.

Dawn in-nies narawhom jaħdmu għall-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, biex il-bniedem jingħata dak li tant kien nieqes f'pajjiżu ħalli hu jkun jista' jgħix b'mod diċenti f'pajjiżna u eventwalment jingħata ċ-ċans li jmur joqgħod f'pajjiż ieħor li għalih jista' jfisser ħajja ġdida u ambjent ta' rule of law u ta' demokrazija.

Sur President, dawk li jaħdmu f'soċjetajiet tal-volontarjat jgħinu ħafna lil min hu batut.

Per eżempju x-xahar li għadda f'Malta inġabru eluf ta' liri biex jitqassmu f'dawk l-entitajiet li jgħinu lil min hu fil-bżonn.

Issa hawnhekk tajjeb li wieħed isemmi li min jaħdem f'dawn l-entitajiet bi ħlas jispiċċa jagħmel ħafna iżjed xogħol mit-terms of reference tiegħu u ħafna iżjed minn dak li jitħallas.

Dawn in-nies jagħmlu ħafna iżjed sigħat minn dak li huwa mistenni minnhom skond il-kuntratt ta' l-impjieg tagħhom.

U hawnhekk naraw id-differenza bejn min irid jaħdem biex jgħajjex lill- familja tiegħu u min joffri parti mill-ħin tiegħu biex ikompli jaħdem f'dawn l-entitajiet bil-konsegwenza li wara l-ħin tax-xogħol, minflok imur jiddeverti, jimxi jew jiltaqa' ma' sħabu, ikompli jagħti l-għajnuna tiegħu.

Naħseb li waħda mill-akbar entitajiet ta' volontarjat li għandna f'pajjiżna hija d-dar tal-provvidenza.

Naraw ħafna ommijiet u missirijiet li jaħdmu b'risq fondazzjonijiet bħal din biex jgħinu lil min huwa inqas ixxurtjat minna minħabba li għandu diżabilitajiet fiżiċi jew mentali.

Sur President, meta ssir xi attivita` mir-Razzett tal-Ħbiberija jew inkella mill-Eden Foundation wieħed jitpaxxa u f'qalbu jħossu orgoljuż meta jara lil dawn in-nies jaħdmu.

Per eżempju, minkejja li ssib xi wħud li ma jkollhomx tfal dawn tarahom attivi f'dawn it-tip ta' entitajiet biex jgħinu lil ħaddieħor.

Issa llum aħna ġejna hawnhekk biex nagħmlu liġi li permezz tagħha dawn in-nies jirregolaw ruħhom ftit aħjar.

Aħna mhux se noħolqulhom xi straitjacket li se tkun tant top-heavy li ma jkunux jistgħu jaħdmu pero` minħabba li matul iż-żmien kien hemm xi ineżattezzi u ċerti ġrajjiet li ħallew togħma morra, kien wasal iż-żmien li dawn in-nies ikunu organizzati aħjar.

Nafu li dawn l-entitajiet diġa` ngħatalhom id-dritt ta' eżenzjoni mill-ħlas ta' taxxa u mill-ħlas ta' boll fuq kuntratti u affarijiet simili.

Pero` hemm entitajiet oħrajn li biex jippromwovu l-kultura 'l quddiem – basta dawn ikunu non-profit organisations - se jingħataw id-dritt li jorganizzaw attivitajiet mingħajr bżonn ta' ħlas ta' VAT u allura neħħejnilhom ħafna mir-red tape li kien hemm.

Dan qed nagħmluh għax mhux sew li dak li jirnexxielhom jiġbru dawn in-nies u dawn il-promoturi jittiekel finanzjarjament jew mill-gvern jew inkella minn awtoritajiet oħrajn kompetenti.

Għalhekk wasal iż-żmien li nħarsu lejn kif ċerti pajjiżi oħrajn qegħdin jittrattaw organizzazzjonijiet volontarji u forsi nimxu pass ieħor 'il quddiem.

Jien naf li min-naħa tal- ministeru ta' l-edukazzjoni diġa` sar pass ta' ġgant f'dak li għandu x'jaqsam ma' għajnuna lejn soċjetajiet ta' sport, lejn soċjetajiet kulturali, lejn diversi entitajiet ta' nies li jġemmgħu affarijiet, jippreservaw il-kultura tagħna, jieħdu ħsieb għamajjar antiki, jieħdu ħsieb postijiet antiki u jużaw il-ħin tagħhom sabiex l-arkitettura antika li għandna f'pajjiżna ma tispiċċax u tintesa'.

Dan m'huwiex biżżejjed.

Per eżempju, fil-kamp sportiv, li jien ipparteċipajt fih mill-viċin ħafna fis-snin li għaddew, huma biss id- donazzjonijiet tan-nies li jgħinuk tibqa' għaddej u li jagħmlulek il- kuraġġ, anke forsi min-nies li ma jinteressahomx dak it-tip ta' sport.

Pero` meta n-nies jaraw ir-riżultati ġejjin lejn pajjiżna jibdew jikkontribwixxu f'ammonti sostanzjali fejn il-ftit tal-ħafna jkun ifisser ħafna.

Għalhekk naħseb li hawnhekk irridu nagħmlu daqsxejn ta' rethinking ħalli dawk in-nies li qegħdin f'ċerti dixxiplini ta' l-isport u juru li se jippromettu u allura jkun jistħoqqilhom l-appoġġ, jingħataw l-għajnuna kollha li hemm bżonn kemm b'liġijiet kif ukoll b'mezzi finanzajrji sabiex dawn ikollhom iċ-ċans jimxu iżjed 'il quddiem.

Sur President, Malta tipparteċipa fil-kompetizzjoni ta' l-isparar fuq bażi ta' Commonwealth, fuq bażi Mediterranja, fuq bażi ta' pajjiżi żgħar, fuq bażi internazzjonali u fuq bażi mondjali.

Per eżempju, bħalissa wieħed miċ- champions ta' din id-dixxiplina sportiva huwa persuna minn Ċipru li għandu biss 14-il sena u disa' xhur.

Issa hawn Malta għamilna liġijiet fejn għedna li nies taħt is-16-il sena ma jistgħux jipparteċipaw f'dawn id- dixxiplini u llimitajna fejn u kif jistgħu jipparteċipaw.

Jien naħseb li għandu jkun hemm iżjed għajnuna – mhux neċessarjament finanzjarja imma għajnuna ta' mezzi oħrajn - sabiex dawn il-persuni ma jkollhomx għalfejn idaħħlu jdejhom fil-but ripetutament sabiex ikomplu jipparteċipaw.

Huwa importanti wkoll li dawn ma jsibux ostakli oħrajn legali sabiex dawn ikunu jistgħu jieħdu parti f'dawn l-affarijiet.

F'dan l-abbozz ta' liġi jissemmew soċjetajiet volontarji li jfittxu l- avvanz ta' l-edukazzjoni f'pajjiżna, inkluż edukazzjoni fiżika u sportiva, ifittxu l-avvanz tar-reliġjon u l-kultura tagħna – ir-reliġjon irridu nsostnuha bid-deher u mhux bil-paroli biss – u jfittxu wkoll l-avvanz tas- saħħa.

Per eżempju, hawnhekk nista' nsemmi l-Community Chest Fund, il- Hospice Movement u soċjetajiet oħrajn li ġew imwaqqfa min-nies li jkunu għaddew minn xi diżgrazzja jew minn xi mard.

Ħafna drabi dawn jaħdmu ħafna biex isir studju ħalli jinsab fejqan għal ċertu mard li jkun laqat lill- familji tagħhom.

Pero` huwa importanti li dawn ikunu organizzati.

Sur President, inti qiegħed fil-politika bħali u naħseb li mhux darba u tnejn li tirċievi xi karta, li kważi tkun imħarbxa, minn persuna li tirrakkontalek xi storja tal-biki pero` meta mbagħad tagħsar dak li tkun qrajt u tipprova tfittex din minn fejn tkun ġiet, issib li l-affarijiet ikunu ġew pinġuti mod ieħor.

Allura huwa importanti li min jorganizza ċertu ġbir għal ċertu xogħol volontarju għandu jkollu statut, sett ta' regolamenti u set-up ta' persuna li tkun responsabbli għal dak li tagħmel.

Għandu jkun hemm ukoll teżorier li jżomm il-kotba tad-dħul u l-ħruġ u l- ispejjeż fejn jintnefqu u għandu jkun hemm segretarju li jieħu ħsieb l- andament ta' dik l-entita` biex naraw li din tkun miexja 'l quddiem.

F'pajjiżna għandna dawk li jagħmlu xogħol soċjali u komunitarju.

Per eżempju, fl-Imġarr, lokalita` li nikkontesta jien, hemm nies li jgħinu lill-anzjani.

Dawn imorru jarawhom id-dar, ikellmuhom u jipprovaw jagħtuhom sokkors u minkejja li l-gvern jibgħatilhom lil min inaddfilhom id- dar u min ilestilhom ikel, dawn in-nies xorta jmorru jgħinu lil dawn l- anzjani fil-bżonnijiet tagħhom.

Issa nixtieq ngħid xi ħaġa fuq l-avvanz tal- kultura, l-arti u l-patrimonju nazzjonali.

Dawn il-gżejjer tagħna tant għandhom patrimonju nazzjonali li dak li jagħmel il-gvern m'huwiex biżżejjed.

Huwa importanti li l-poplu jimpenja ruħu biex dan il-patrimonju nazzjonali nkomplu nagħtuh l-importanza tiegħu u nippreservawh ħalli ħaddieħor ikun jista' jgawdih.

Għalhekk huwa importanti li dawn l-entitajiet li qed nitkellmu dwarhom ikunu jistgħu jagħtu l-għajnuna tagħhom fil-parametri li qed issemmi din il-liġi.

Dan l-abbozz ta' liġi jitkellem ukoll dwar l-avvanz tal-ħarsien u t-titjib ta' l-ambjent, inkluż il-ħarsien ta' l-annimali.

Fil-qasam ta' l- ambjent, tagħmel kemm tagħmel, żgur li se jibqa' iżjed affarijiet x'isiru u minkejja li l-gvern, tramite l-ministeru relattiv, joħloq il-qafas, joħloq il-bare necessities u joħloq ambjent fejn bniedem ikun iżjed ċiviku dwar kif nagħżlu l-iskart u dwar kif inħarsu l-ambjent ta' madwarna, xorta jibqa' l-fatt li l-ambjent ikopri ħafna iżjed mill-infrastruttura.

Dan ikopri t-tip ta' ħajja tal-poplu, it-tip ta' ħajja kif qed ngħixu u kif nirrelataw wieħed ma' l-ieħor.

Naħseb li waħda mill-akbar problemi fil-familja llum jibdew mill-fatt li ħadd m'għandu ħin biex joqgħod bil-qiegħda jitkellem.

Illum ħadd m'għandu ħin biex joqgħod bilqiegħda u jgħid talba mal-familjari tiegħu u ħadd m'għandu ħin biex jammetti li jkun għamel żball u joqgħod jiddiskuti x'inhu l-aħjar fil-familja.

Imbagħad għax ikun hawn gruppi ta' nies li tkun tista' ċċemplilhom, anke f'ħinijiet partikolari, biex jagħtuk parir, hemm min jgħid li dawn qegħdin hemmhekk għalxejn, qegħdin hemm biex jaħlu l- ħin u qegħdin hemmhekk biex joqogħdu jibnu muntanja minn anthill.

Il- verita` hija li fil-ħajja mgħaġġla tal-lum, ħajja aktar esiġenti, ħajja li titlob impenn u ħajja li dak li jsir illum ikun aħjar kieku sar il-bieraħ, hemm bżonn li dawn l-entitajiet ikunu aċċettati u fdati mill-poplu u jsibu s-sostenn finanzjarju biex ikunu jistgħu jaħdmu.

Hemm nies li jaħdmu f'entitajiet tal-gvern pero` ħafna mix-xogħol li jagħmlu, jagħmluh b'mod volontarju u jispiċċaw jaħdmu barra mill-ħin tagħhom mingħajr ma jippretendu ħlas.

Naħseb li xi ħadd jgħidilhom grazzi fl-aħħar tal-ġurnata jkun biżżejjed għalihom.

Dan l-abbozz ta' liġi jsemmi wkoll il-ħarsien ta' l-annimali.

Nistħu ngħidu li f'pajjiżna għad baqa' każijiet fejn l-annimali jiġu ttrattati b'ċertu mod.

F'pajjiżna għandna l-SPCA, entitajiet oħra u nies oħrajn li jieħdu ħsieb l-annimali sforz il-qalb kbira li jkollhom f'dan is-settur li jispiċċaw ma jlaħħqux ma' l-ispejjeż li jidħlu għalihom u mbagħad, għax ma jkunux organizzati sew, dawn jispiċċaw diżastru iżjed milli kienu fil-bidu għax kulħadd jibda jitfagħlhom l-annimali hemm.

Sfortunatament ħafna nies ma jagħtux kas l-annimali u għalhekk naħseb li dawn l-għaqdiet volontarji għandhom imorru jagħmlu talks qosra lin-nies u jfehmuhom li jekk bniedem jagħżel li jrabbi annimal, għandu jimpenja ruħu u jittrattah sew u jekk isiefer għall-vaganza, per eżempju, għandu jara li ma jittraskurahx billi jħallih waħdu.

Sur President, hawn ħafna nies li għandhom amor proprju għall-volontarjat.

Riċentement mort nara wirja ta' klieb fin-Naxxar u rajt nies li jonfqu flejjes kbar għall-ħarsien ta' l-annimali tagħhom u flejjes kbar biex jorganizzaw affarijiet bħal dawn.

Lil dawn in-nies tarahom jaraw kif jagħmlu biex jiksbu sponsorship ħalli jagħtu ftit tazzi ħalli dak li jkun jikkontribwixxi aktar pero` kieku ma jkunx hemm il-volontarjat dawn l- affarijiet ma jsirux.

Imbagħad hemm nies li jidħlu fil-promozzjoni għall- ħarsien ta' l-interessi ta' organizzazzjonijiet oħra.

Għandek ħafna nies li spiċċaw periferiji ta' organizzazzjonijiet kbar li forsi wieħed ma jistax jgħidilhom volontarjat pero` dawn jikkontribwixxu b'mod kbir.

Per eżempju, jien niftakar żmien meta kont tidħol il-knisja u ssib lis- sagristan u ħafna abbatini li xi ftit jew wisq jgħinu fix-xogħol li jkun hemm fil-knisja.

Kien hemm żmien meta soċjetajiet oħrajn bħall-baned kienu jsibu tfal u żgħażagħ kemm iridu biex ikabbru l-volontarjat tagħhom.

Imbagħad hemm dawk li ripetutament jikkontribwixxu għall-għaqdiet volontarji, speċjalment dawk kulturali u soċjali li nsibu fl-irħula tagħna.

Lil dawn issibhom kull darba li tħabbtilhom il-bieb pero` meta dawn jafdaw ċenteżju jew lira, dawn ikunu jridu jaraw nies li jkunu aċċettati u magħrufa f'dik il-lokalita`.

Per eżempju, hawn min ma jipparteċipax għax jibża' u min-naħa l-oħra hawn min jipparteċipa biex jagħmel show pero` ħafna nies jipparteċipaw għax f'qalbhom iħossu li dak huwa l-aħjar mod kif jistgħu jsostnu l-volontarjat fis-soċjeta` tagħhom.

Naħseb li minkejja li f'pajjiżna ċerti soċjetajiet qed isibu inqas voluntiera, l-operat tad-diversi soċjetajiet twessa' ħafna fis-sens li għandek ħafna soċjetajiet li qed jagħżlu branki differenti ta' fejn jistgħu jagħmlu volontarjat.

L-intenzjonijiet tagħhom dawn qed ikunu iżjed speċifiċi pero` xorta jibqgħu branki ta' volontarjat mingħajr skop ta' profitt u bi skop filantropiku.

Naħseb li mill-Indipendenza 'l hawn f'Malta kien hawn rivoluzzjoni bil-kwiet li kienet tirrikjedi li aħna ma naqtgħux qalbna li ninbidlu, li aħna rridu nqumu fuq saqajna u li aħna rridu nsostnu lilna nfusna u mhux nistennew il-kontribuzzjonijiet tas- soċjetajiet barra minn Malta biex ngħinu.

Imbagħad meta jkun hemm volontarjat li jkun jimmerita kawża ġusta naraw lill-poplu Malti jgħin bi ħġaru.

Meta toqgħod tikkompara n-numri ma' pajjiżi barranin issib li dak li nagħtu aħna forsi hija tazza ilma f'nofs oċean pero` meta wieħed iqabbel poplu ta' 400,000 persuna ma' poplu ta' 80 miljun persuna u jara x'joħroġ il-poplu Malti għall-volontarjat u x'joħorġu pajjiżi oħrajn isib li aħna l- Maltin bil-għaqal f'dan is-settur u li aħna l-Maltin nemmnu fil- volontarjat.

Jekk in-nies li jmexxu jkunu fdati u l-iskop ikun ġust, in- nies jgħinu.

Għalhekk lil dawn in-nies issa se nirregolawhom biex kulħadd ikollu qafas u biex l-affarijiet ikunu iżjed trasparenti.

Jekk ikun hemm set-up trasparenti u nies li jkollhom l-aċċettazzjoni ta' l-awtoritajiet li huma veru jkunu qed jagħmlu dak li jgħidu, inkunu qed naqtgħu dawk magħrufa bħala bogus institutions.

Sfortunatament Malta wkoll kellha s-sehem tagħha, għalkemm proporzjonali komparat ma' pajjiżi oħrajn.

Pero` jien naħseb li dan is-settur huwa a big plus għalina u żgur li kulħadd għandu, b'xi mod jew ieħor, jipparteċipa fih.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Sur President, kif qal l-Onor.

Anthony Abela, l- għaqdiet volontarji jeżistu tista' tgħid f'kull belt u raħal f'Malta u f'Għawdex.

Jien naħseb li dan l-abbozz ta' liġi jagħtina l-opportunita` li f'dan il-parlament, waqt din id-diskussjoni, niċċelebraw l-għaqdiet volontarji u l-ħidma tal-membri tagħhom.

Dan l-abbozz ta' liġi ilna nitkellmu fuqu u nistennewh u fl-aħħar wasal.

Għalhekk issa rridu naraw li l-liġi titjieb.

Huwa żgur li s-soċjeta` tagħna hija aħjar għax għandna dawn l-għaqdiet volontarji.

Sa miċ-ċokon jien kont naħdem f'numru ta' għaqdiet volontarji u nista' ngħid li l-ħidma li wettaqt jien, flimkien ma' oħrajn, mhux biss għenet biex is-soċjeta' tkun aħjar imma biex anke aħna stess li ħdimna f'għaqdiet volontarji nkunu persuni aħjar.

Kultant tiltaqa' ma' sitwazzjonijiet u ċirkostanzi li jdaħħluk f'qoxortok għax tara l-problemi li jkunu għaddejjin minnhom diversi familji jew persuni oħrajn, imma mbagħad tara l-ferħ ta' persuni li jkunu qed igawdu mill-għajnuna ta' xi għaqda volontarja.

Għalhekk ikun tajjeb li nimmarkaw bħala parlament li s-soċjeta` tagħna hija dik li hi.

Jien ngħid li hija aħjar minn soċjetajiet oħrajn proprju għax l-għaqdiet volontarji għadhom qawwija f'pajjiżna, għalkemm irridu noqogħdu attenti wkoll.

Kif għedt, bħala parlament irridu nirrikonoxxu x-xogħol li qed jagħmlu l- membri ta' l-għaqdiet volontarji.

Ħafna drabi dan ikun xogħol bla ħlas u kieku s-servizz tagħhom ma jagħmluhx huma ma jagħmlu ħadd.

Dan ifisser li l-ħidma li qed titwettaq hija ħidma siewja u importanti ħafna.

Ħafna drabi l-membri ta' l-għaqdiet volontarji jkollhom il-familja u x-xogħol tagħhom u forsi jagħmlu xi konsiderazzjonijiet personali wkoll imma l-ħlas ta' dawn in-nies jiswa mitqlu deheb u huwa importanti li jagħrfu illi kieku x-xogħol li qed jagħmlu huma ma jsirx ikun hemm xi ħaġa nieqsa u dan huwa ta' sodisfazzjon kbir għalihom.

Sur President, f'pajjiżna għad għandna ħafna għaqdiet u ħafna attivita` għaddejja.

Għandna għaqdiet sportivi, għaqdiet taż-żgħażagħ, għaqdiet fil- qasam tal-kultura u għaqdiet li jaħdmu fil-qasam soċjali u allura dawn l- għaqdiet kollha għandu jkollhom il-ħajr tagħna ħalli jsibu s-sostenn u l- appoġġ anke minn din l-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż.

Nixtieq nagħmel riferenza żgħira għall-għaqdiet taż-żgħażagħ.

Jekk inħarsu ftit lejn l-istatistika li ħarġet mill-uffiċċju nazzjonali ta' l- istatistika fl-2006 - nittama li din ma tinbidilx bħalma ġralha statistika oħra f'dan l-aħħar żmien - li kienet intitolata "culture statistics" insibu li hemm 109 għaqdiet mhux governattivi li qed jaħdmu fil-qasam tat- tfal u taż-żgħażagħ.

Dawn kienu attivi fl-2004.

Jekk naraw liema huma dawk l-għaqdiet li kienu l-aktar popolari insibu li l-għaqdiet reliġjużi huma fuq quddiem nett.

Fil-fatt madwar 22.4% kienu klassifikati bħala għaqdiet reliġjużi.

Dan fih innifsu huwa sinifikattiv ukoll u jkun tajjeb li hawnhekk nirrikonoxxu rwol li l-knisja f'Malta ilha tagħmel.

Jidher li l-għaqdiet reliġjużi għadhom popolari ħafna anke maċ-ċittadini tagħna.

Insibu wkoll għaqdiet ta' natura soċjali fejn madwar 20.1% jaqgħu taħt il- kategorija ta' organizzazzjonijiet soċjali.

Kategorija oħra li spiċċat fit- tielet post f'dik li hija gradwatorja ta' l-aktar għaqdiet taż-żgħażagħ popolari hija dik ta' l-għaqdiet kulturali, bi 18.1%.

Fl-istess linja l- istatistika ta' l-NSO turina li 1.6% biss mit-total ta' l-għaqdiet mhux governattivi kienu għaqdiet ambjentali.

Jien naħseb li filwaqt li l- ambjent huwa ċertament issue importanti ħafna għal dan il-pajjiż, jidher li n-numru ta' għaqdiet li jiffokaw fuq l-ambjent huwa l-inqas wieħed.

Barra minn hekk naraw li fil-perijodu ta' bejn l-2001 u l-2004 jidher li kien hemm żieda f'dawk li huma membri ta' diversi għaqdiet volontarji li jaħdmu fost iż-żgħażagħ.

Fil-fatt insibu li l-membership bejn l-2001 u l- 2004 żdiedet bi 12.7%, jiġifieri minn 63,476 fl-2001, il-popolazzjoni ta' membri fl-għaqdiet volontarji telgħet għal 71,509.

Barra minn hekk tajjeb li wieħed jgħid li meta wieħed iħares lejn il-parteċipazzjoni – mhux lejn il-membership biss - f'għaqdiet volontarji ta' ħaddiema li joffru l-ħin tagħhom, isib li hawnhekk kellna tnaqqis, dejjem skond l-istess statistika.

Fil-fatt kumment li nsibu fl-istatistika huwa li l-għaqdiet mhux governattivi jserrħu aktar fuq servizzi volontarji milli fuq servizzi ta' persuni li huma mħallsin.

Pero` jekk inħarsu lejn il-perijodu ta' bejn l- 2003 u l-2004 insibu li l-parteċipazzjoni volontarja fl-għaqdiet mhux governattivi naqset b'10.5% u għalhekk naħseb li dan għandu jħassibna ftit.

Irridu naraw għalfejn kien hemm dan it-tnaqqis.

Sur President, ma nistgħux ma nitkellmux ukoll fuq l-aspett finanzjarju fejn meta wieħed jara d-dħul u l-infiq li għandhom dawn l-għaqdiet volontarji li jaqgħu taħt il-kategorija taż-żgħażagħ insibu li dawn l- għaqdiet volontarji spiċċaw b'deficit bejn id-dħul u l-ħruġ u għalhekk wieħed malajr jasal għall-konklużjoni tad-diffikultajiet li dawn jgħaddu minnhom biex ikollhom fondi li jistgħu jużawhom bl-aħjar mod possibbli.

Fil-fatt fl-2004 dawn spiċċaw bi żbilanċ ta' Lm27,778.

Nixtieq nitkellem ftit ukoll dwar l-għaqdiet ta' l-isport fejn mill- istatisitka li ġiet pubblikata fl-2006 insibu li fis-sena 2004 f'Malta kien hawn 454 għaqda sportiva.

Fil-fatt l-aktar clubs popolari kienu dawk tal- futbol li jammontaw għal 19.8% ta' l-għaqdiet sportivi kollha.

Warajhom insibu l-martial arts organisations fejn dawn jammontaw għal 10.1% ta' l- għaqdiet sportivi kollha, imbagħad hemm lista sħiħa ta' diversi għaqdiet sportivi.

Pero` hawn ukoll naraw tnaqqis.

Fil-fatt minn 99,236 fl-2001 kien hemm tnaqqis għal 94,615 fl-2004 jiġifieri tnaqqis ta' 4.7%.

Sur President, insibu li mill-aspett finanzjarju dawn l-għaqdiet sportivi jgħaddu minn diffikultajiet kbar.

Fil-fatt filwaqt li l-income fis-sena 2001 kien ta' Lm5.3 miljun, fis-sena 2004 dan niżel għal Lm4.3 miljun jiġifieri fid-dħul kien hemm tnaqqis ta' 18.3%.

L-infiq ta' dawn l- għaqdiet sportivi jkun jammonta għal kważi ftit aktar minn kwart ta' l- ispiża li tmur fuq salarji u affarijiet marbuta ma' l-istaff.

Qed ngħid dan kollu għax l-aspett volontarju m'għandux biss konnotazzjonijiet volontarji kif nifhmuhom normalment imma hemm ukoll aspetti oħrajn marbutin ma' l-aspett ekonomiku għax dawn jiġġeneraw ukoll ċerti fondi mhux biss biex jaħdmu imma anke għal servizzi li huma stess ikollhom bżonn biex iwettqu l-ħidma bħala organizzazzjoni volontarja.

Biex nagħlaq l-argument dwar l-income and expenditure irrid ngħid li fis-sena 2004 l-għaqdiet sportivi b'mod ġenerali spiċċaw bi żbilanċ ta' Lm1,926,187.

Huwa importanti wkoll li nħarsu lejn l-impenn li dawn l-għaqdiet volontarji jagħtu lill-għaqda li jkunu jimmilitaw fiha.

Personalment inħoss li matul dawn l-aħħar snin, għal raġunijiet differenti, qed jinħass li l-ħin li jiġi allokat għal dawn l-għaqdiet volontarji naqas minħabba ċerti commitments li jkollu kull individwu.

Għalhekk hemm bżonn li nirriflettu ftit fuq dan is- settur ħalli naraw dawn l-għaqdiet volontarji fejn iridu jmorru.

Huwa importanti li aħna niddefendu l-indipendenza tagħhom b'kull mod.

Dan qed ngħidu għax f'pajjiżi oħrajn it-tendenza hija li minkejja li min ikun qed jaħdem f'dawn l-għaqdiet volontarji mhux bilfors ikun qed jitħallas daqslikieku dak ikun ix-xogħol professjonali tiegħu, dan xorta jkun qed jieħu ċertu ħlas.

Għalhekk huwa importanti li l-membri ta' l-għaqdiet jaraw x'inhuma l-isfidi u d-diffikultajiet li dan is-settur jista' jkun għaddej minnhom.

Hawnhekk tqum il-mistoqsija għalfejn għandna bżonn liġi.

Minkejja li l- parteċipazzjoni u l-membership f'dawn l-għaqdiet volontarji għadha waħda qawwija, ovvjament meta jkun hemm tnaqqis wieħed irid isemmih biex jixgħel il-bozza l-ħamra u l-għaqdiet volontarji stess jaraw x'qed iwasal għal dan kollu.

Għalhekk l-oppożizzjoni taqbel li għandu jkun hemm liġi pero` fl- opinjoni tiegħi rridu niggarantixxu trasparenza u demokrazija fit-tmexxija ta' dawn l-għaqdiet volontarji.

M'għandux ikun hemm persuna jew persuni, f'xi għaqda jew oħra, li jiddettaw kollox huma għax dan iwassal biex ma jkunx hemm trasparenza u t-tmexxija ma tkunx qed issir kif suppost.

Raġuni oħra għalfejn għandu jkollna liġi li tirregola dan is-settur hija biex ikun hemm bażi legali b'dak kollu li din iġġib magħha, jiġifieri benefiċċji u obbligazzjonijiet.

Jien dejjem tgħallimt li d-drittijiet u d-dmirijiet jimxu flimkien u l-organizzazzjonijiet volontarji dan għandhom jirrealizzawh.

Jien persważ li fil-maġġoranza kbira tagħhom huma konxji ta' dan.

Wara kollox il-poplu Malti jieħu gost ikun jaf li l-flus li jagħti biex jgħin lil dawn l-għaqdiet volontarji jkunu qed jintużaw bl- aħjar mod possibbli u għall-kawża proprja tagħha.

Jidher li fid- diskussjonijiet li kien hemm qabel ma tressaq dan l-abbozz ta' liġi fil- parlament l-NGOs ingħaqdu flimkien - dan kien pass tajjeb għax mhux kulħadd ikun lest li jaħdem flimkien - u ħarġu b'vuċi waħda.

Pero` jidher li kien hemm xi kummenti li għadhom mhux solvuti fl-abbozz ta' liġi li ġie ppreżentat quddiemna.

Issa jkun tajjeb li wieħed jgħid li fl-ewwel paragrafu ta' press release li kienet ħarġet kien hemm li l- istess għaqdiet qed jirrikonoxxu li huma għandhom ikunu aktar accountable għas-servizzi li joffru lis-soċjeta` Maltija u din hija xi ħaġa pożittiva.

Pero` jidher li d-diffikultajiet ewlenin tal-membri ta' dawn l-għaqdiet volontarji baqgħu ma ġewx indirizzati skond ma qed jingħad f'din il-press release.

F'din l-istqarrija jingħad li d-definizzjoni ta' "organizzazzjoni volontarja" hija wiesgħa ż-żejjed u qed tħalli barra element importanti li huwa l-indipendenza.

Issa l-istess abbozz ta' liġi jsemmi li dawn l- għaqdiet għandhom jibqgħu għaqdiet volontarji u indipendenti u li l-gvern, ikun min ikun, m'għandux jidħol fit-tmexxija tagħhom jew inkella fil- missjoni li jkunu qed iwettqu.

Għalhekk naħseb li fl-istadju ta' Kumitat nistgħu nħarsu ftit lejn din id-definizzjoni ħalli tkun tinftiehem aħjar.

Punt ieħor li nixtieq nagħmel huwa li l-konċett ta' "charity" kif tinftiehem bl-Ingliż u l-konċett ta' "karita`" kif nifhmuha bil-Malti huma differenti.

Per eżempju, għaqdiet filantropiċi u għaqdiet ta' karita` huma xi ftit jew wisq differenti pero` fl-istadju ta' kumitat wieħed ikun jista' jidħol f'aktar dettall.

Sur President, l-organizzazzjonijiet li ħarġu din il-press release qed jgħidu li bniedem wieħed li qed jissejjaħ il-kummissarju se jkollu ħafna setgħat fuq dawn l-assoċjazzjonijiet kollha reġistrati u anke dawk li m'humiex, biex jikkontrolla, jissorvelja jew ineħħi l-attivitajiet jew l- amministraturi.

Dawn jemmnu li aħjar ikun hemm kummissjoni milli kummissarju waħdu.

Issa aktar 'il quddiem dan l-istess abbozz ta' liġi jsemmi wkoll "kunsill" u hawnhekk jien nistaqsi jekk dan sarx biex speċi b'xi mod jew ieħor jgħin lill-kummissarju fix-xogħol tiegħu.

Jekk inhu hekk naħseb li forsi stajna nevitaw dawn il-ħafna strutturi.

Ovvjament il- kummissarju jrid jiġi provdut bl-istaff li jeħtieġ.

Hawnhekk nista' nsemmi l-kummissarju għat-tfal bħala eżempju.

Dan qed ngħidu għax mhux billi nwaqqfu kummissarju imma huwa importanti li dan nagħtuh l-għodda biex ikun jista' jaħdem u jrid ikun hemm ukoll aspetti legali.

Inutli noqogħdu nwaqqfu ħafna kummissarji u entitajiet għax fl-aħħar mill-aħħar, jekk ma jkollhomx ċerti affarijiet, l-iskop li għalihom ikunu qed jitwaqqfu ma jkunx jista' jintlaħaq mija fil-mija.

Jien naħseb li wieħed għandu jikkonsidra l-fatt li minflok inħallu dan il- poter f'idejn persuna waħda, li huwa l-kummissarju, ikunx hemm grupp ta' nies jaħdmu flimkien ħalli r-responsabbilta` tinqasam bejn aktar minn persuna waħda.

Barra minn hekk naħseb li jagħmel ħafna sens l-intervent ta' l-Onor.

Marie Louise Coleiro Preca li għandna nressqu dan l-abbozz ta' liġi quddiem il-kumitat permanenti għall-affarijiet soċjali.

Minn hawnhekk jien nixtieq intenni wkoll is-suġġeriment li għamilna bħala oppożizzjoni li kif jgħaddi t-Tieni Qari minn dan il-parlament, wieħed għandu jieqaf u jiċċara ċerti affarijiet fil-preżenza ta' l-għaqdiet volontarji u organizzazzjonijiet oħrajn li jħossu li għandhom jagħtu l-kontribut tagħhom.

B'hekk quddiem il-kumitat permanenti għall-affarijiet soċjali jiġu diskussi ċerti problemi li jkunu tqajmu waqt it-Tieni Qari.

Jien naħseb li dan is-suġġeriment ta' l-oppożizzjoni għandu jittieħed f'sens ta' koperazzjoni mhux biss bejn il-membri taż-żewġ naħat tal-Kamra imma anke ma' l-għaqdiet volontarji u organizzazzjonijiet oħrajn.

Wara kollox dan l-abbozz ta' liġi qed isir għalihom u għalhekk huwa importanti li nisimgħu mingħandhom.

B'dan il-mod dan l-abbozz ta' liġi jgħaddi bil- barka tagħhom ukoll.

Xi ħaġa oħra li nixtieq ngħid hija li dan l-abbozz ta' liġi jirregola lill-għaqdiet volontarji kollha pero` ma jirregolax lill- gvern.

F'liema sens?

Għandna nagħmlu kriterji dwar kif il-gvern iqassam il-fondi pubbliċi lil diversi għaqdiet?

Nafu li kultant il-gvern jgħaddi ċerti fondi lill-għaqdiet mhux governattivi u lill-għaqdiet volontarji u allura jkun tajjeb li wieħed jistaqsi b'liema kriterji dawn jiġu magħżula.

Per eżempju, kultant meta tagħmel mistoqsija parlamentari biex tkun taf ċerti fondi lil min ingħataw, malajr tinduna liema distrett jikkontesta l- ministru.

Issa hawnhekk mhux qed nirriferi għall-Ministru Cristina, għax qiegħda waħedha, imma qed nitkellem b'mod ġenerali.

Per eżempju, kultant ikollok għaqda li tieħu Lm200 u għaqda oħra li tieħu Lm15,000.

Allura b'liema kriterju għaqda partikolari tieħu l-mijiet u għaqda oħra tieħu l- eluf?

Għalhekk kif għedt qabel, dan l-abbozz ta' liġi qed jirregola lill-għaqdiet volontarji pero' ma jirregolax lill-gvern rigward il-fondi li jqassam.

Din kienet ukoll reazzjoni li għamel Douglas Rutzen meta ġie kkwotat mill- għaqdiet volontarji li ltaqgħu flimkien.

Fl-opinjoni tiegħu dan l-abbozz ta' liġi jinawgura ż-żejjed lis-soċjeta` ċivili – naturalment din hi l- opinjoni tiegħu – u ftit wisq lill-gvern.

Fil-fatt dan qed jgħid li dan jidher mit-titlu nnifsu tal-liġi li qed jissejjaħ "Att biex jirregola Organizzazzjonijiet Volontarji u l-Amministrazzjoni tagħhom".

Ma nafx jekk forsi għandniex nagħmlu kriterji, bħal, per eżempju, kif l- Unjoni Ewropea tqassam il-fondi tagħha, fejn jekk għaqda volontarja tapplika għal proġett wieħed, jiġġudika kemm tieħu jew ma teħux fondi skond il-proġett li tkun se twettaq u mhux jekk jien nafx lit-tali ministru jew inkella jekk il-ministru jkunx joqgħod fid-distrett ta' dik l-għaqda jew le.

Nixtieq nitkellem ukoll dwar inċentivi jew eżenzjonijiet fiskali.

Ikun tajjeb li nikkoreġi xi ħaġa li dehret f'editorjal tal-ġurnal "The Times" għax jekk niftakar tajjeb, fil-programmi elettorali ta' l-1998 u ta' l-2003 il-partit Laburista kien intrabat li jagħmel inċentivi jew eżenzjonijiet fiskali lill-għaqdiet volontarji.

Jissemmew b'mod partikolari l-għaqdiet taż-żgħażagħ, l-għaqdiet tal-kultura u l-għaqdiet ta' l-isport.

Għalhekk fl- editorjal tad-19 ta' Diċembru ma kenux korretti li din hija xi ħaġa li oriġinat mill-gvern jew minn xi membru parlamentari tal-gvern għax il- partit Laburista kien stqarr dan fil-programmi elettorali tiegħu u għalhekk huwa importanti li wieħed jagħmel dan ċar.

Dan qed ngħidu għax dan jagħti konċett ta' ekwita` lill-għaqdiet volontarji jiġifieri dak li se nieħu jien, tista' tieħdu inti u jekk ikun hemm eżenzjoni u napplika skond il- kriterji li jkunu pubblikati, ladarba jien nosservahom kollha, inkun nista' nikkwalifika għal dik l-eżenzjoni fiskali jew għal dak l-inċentiv fiskali.

Inċentiv jista' jingħata lil dawk il-kumpanniji li jgħinu jew jisponsorjaw lill-għaqdiet volontarji u allura dawn jistgħu jiffrankaw ftit jew jiġu eżentati mit-taxxa.

Għalhekk il-konċett ta' ekwita` għandna nħarsu lejh u mhux għaqda tieħu aktar għax ikollha ċerti kuntatti.

Punt ieħor li nixtieq nagħmel huwa dwar jekk hemmx konflitt bejn dan l- abbozz ta' liġi li għandna quddiemna llum u l-liġi dwar l-isport li għaddiet ftit taż-żmien ilu.

Dan qed ngħidu għax il-liġi dwar l-isport ukoll torbot lill-għaqdiet sportivi li dawn jirreġistraw.

Per eżempju, paragrafu (b) ta' subklawsola (7) ta' klawsola 4 jgħid li:

"organizzazzjonijiet volontarji li jkunu reġistrati skond xi liġi li tipprovdi dwar regolatur għal organizzazzjonijiet bħal dawk u l- attivitajiet li huma jagħmlu;".

Forsi permezz ta' dan li għadni kemm qrajt inkunu koperti li l-għaqdiet sportivi ma jkollhomx għalfejn jagħmlu reġistrazzjoni oħra taħt dan l- abbozz ta' liġi li qed nitkellmu fuqu.

Kumment ieħor li nixtieq nagħmel huwa dwar il-ġbir organizzat.

Nafu li ċerti għaqdiet kbar jorgnaizzaw ġbir għall-karita` u għall-persuni fil- bżonn.

Jien l-appell tiegħi hu li meta jsir dan il-ġbir fuq skala nazzjonali m'għandux ikun hemm show.

Kultant inkunu qisna qed numiljaw lil dawk il-persuni li jkollhom ċerti bżonnijiet.

Naħseb li permezz ta' dan l- abbozz ta' liġi li għandna quddiemna għandna niskopru mill-ġdid xi tfisser il-karita` għax verament inħossu l-ħtieġa li ngħinu.

L-aħħar kumment li nixtieq nagħmel huwa li l-ħidma volontarja għandha tkun rikonoxxuta.

Ħafna żgħażagħ huma attivi f'għaqdiet volontarji u qed jagħmlu ħafna xogħol li jiswa mitqlu deheb imma ħidma bħal din għandha tkun rikonoxxuta mhux biex noqogħdu nippoppaw sidirna imma għax din hija xi ħaġa li tgħin ambjenti oħrajn.

Lil dawk iż-żgħażagħ li huma attivi f'numru ta' għaqdiet volontarji għandna nirrikonoxxuhom għax dawn jgħinu l-ambjenti fl- iskejjel.

Kulħadd jaf bl-imġiba li kultant ikun hemm fl-iskejjel.

Għalhekk huwa importanti li dan jiġi rikonoxxut anke f'dak li għandu x'jaqsam mal-kurrikulu ta' l-iskejjel.

Dawn iż-żgħażagħ li huma involuti f'xi għaqda volontarja jew forsi jkunu jieħdu ħsieb grupp ta' persuni jkollhom ċertu karattru fformat u jkollhom leadership skills u dan jista' jgħinhom biex jintgħażlu minn persuni oħrajn meta jidħlu fid-dinja tax-xogħol.

Għalhekk ejja nirrikonoxxu l-ħidma volontarja mhux biss billi ngħidu grazzi imma min iħaddem lin-nies għandu jagħti ċertu weight lil din il-ħidma li ssir minn dawn il-persuni b'mod volontarju.

Għalhekk f'isem il-partit Laburista nixtieq nirringrazzja lil dawk il- persuni kollha li jagħtu servizz tajjeb ħafna u nawgura li l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna ma jxekkel xejn il-ħidma ta' l-għaqdiet volontarji anzi dawn ikollhom futur aħjar għall-ġid tas-soċjeta` kollha.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Anġlu Farrugia.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Sur President, jien ħadt gost ħafna nisma' lill- Onor. Tony Abela kif ukoll lill-Onor.

Carmelo Abela li tkellmu qabli għax mingħajr ebda dubju dan l-abbozz ta' liġi huwa importanti ħafna għal pajjiżna.

Għalkemm aħna l-membri ta' l-oppożizzjoni għandna ċerti riżervi, dan huwa abbozz ta' liġi pożittiv u jagħti ġieħ lil dan il- parlament għax fl-aħħar se jkollna liġi li tirregola l-organizzazzjonijiet volontarji u l-amministrazzjoni tagħhom.

Ovvjament meta jkollok abbozz ta' liġi li jkun fih 41 klawsola bilfors issib x'tikkritika, għalhekk meta dan l-abbozz ta' liġi jitressaq quddiem il-kumitat permanenti għall- konsiderazzjoni ta' abbozz ta' liġi, li jien nieħu sehem fih, huwa żgur li se nirfinaw ċerti klawsoli.

Kif qal sieħbi l-Onor.

Carmelo Abela, fil- kumitat permanenti għall-affarijiet soċjali wieħed irid jisma' aktar affarijiet.

Minn hawnhekk jien nixtieq nifraħ lill-Ministru Cristina li għamlet ħafna xogħol f'dan ir-rigward pero' ma jfissirx li wasalna fl- apice.

Irridu naħdmu aktar biex ikollna l-aħjar imma huwa tajjeb li tlaqna minn x'imkien.

Niftakar li meta f'Lulju tas-sena 2005 kienet ħarġet white paper biex ikollna liġi aħjar għall-volontarjat, jiena dħalt fiha sew - naħseb li bħala membri parlamentari responsabbli ma rridux nitkellmu biss għall-gallarija, għalkemm dik hija tentazzjoni kbira imma żbaljata - biex nara kif se jiġu rikonoxxuti dawn l-organizzazzjonijiet volontarji li nirriferu għalihom bħala NGOs u jekk dak ir-rikonoxximent legali taħt din il-liġi kif inhi proposta huwiex l-aħjar mod kif wieħed jirrikonoxxi dawn l- organizzazzjonijiet.

Dak huwa l-ewwel punt tat-tluq.

Sur President, fl-assenza ta' din il-leġislazzjoni x'kien jiġri f'pajjiżna?

Jien nista' ngħid li kien hemm diversi lakuni.

Per eżempju jien niftakar ħafna kawżi fil-qorti dwar ir-rikonoxximent ta' għaqdiet.

Min għandu l- juridical status li jista' jiddefendi lill-membru tiegħu li ma jkunx kumpannija reġistrata jew partnership reġistrat?

Niftakar li meta konna studenti dejjem kienu jagħtuna l-każ tal-Malta Football Association li fl- 1958 kienet diġa` ġiet rikonoxxuta mill-qrati tagħna li hija assoċjazzjoni li dawk li qegħdin fiha jagħmlu patt soċjali bejniethom.

Għalhekk kellna ġurisprudenza f'dan ir-rigward.

Każ li jmur lura fl-1958 kien ġie maqtugħ mill-qorti ta' l-appell kien ta' Robert Borg Olivier vs Lawrence Farrugia, li ovvjament dak iż-żmien kellhom konnessjonijiet ma' l-MFA.

Allura għaliex għandna nħallu lill-qrati joqogħdu jesploraw jekk wieħed ikollux ċerti drittijiet jew le meta aħna korrettement illum, f'dan il-parlament, qed niddiskutu xi ħaġa li qed nagħtuha l-ħajja?

Meta jien rajt il-white paper ta' Lulju ta' l-2005 għedt li din hija xi ħaġa pożittiva.

Ladarba f'dak li għandu x'jaqsam ma' personalita` legali u ma' personalita` ġuridika għandek ir-rikonoxximent quddiem il-liġi, we have made a good step forward in the right direction.

Nixtieq ngħid xi ħaġa wkoll fuq l-accountability u t-trasparenza għax f'organizzazzjoni volontarja ma jridx ikollok cowboys.

Issa jien m'iniex se noqgħod ngħid min huwa l-cowboy f'pajjiżna imma l-esperjenza wrietna li kellna min staħba taħt organizzazzjonijiet volontarji u beda b'kawża nobbli.

Per eżempju jien ma nistax inwaqqaf organizzazzjoni volontarja u nagħmel recruitment għall-merċenarji għax dik m'hijiex xi ħaġa pożittiva.

Kien hemm każijiet fejn it-tluq kien tajjeb pero` mbagħad in the long run kellna min dabbar rasu u ma kienx hemm accountability.

Dawn huma affarijiet li l-white paper kienet qed tindirizza u naħseb li hawnhekk konna qed naħdmu fuq l-istess ħaġa.

Fin-nuqqas ta' dan kollu wieħed bilfors kellu jirriferi għall-interpretazzjoni tal-qrati.

Niftakar li f'waħda mill-paġni tal-white paper kien hemm il-klassifikazzjoni tan-non profit-making organisations għax hemm dawk li għandhom għan soċjali u dawk li wieħed jista' jsejħilhom non-charitable purpose organisations.

Jien ma nistħix ngħid li kien hawn min abbuża u għad hawn min qed jabbuża għalhekk huwa tajjeb li aħna b'responsabbilta` nilleġislaw, għax hawnhekk qed nitkellmu fuq flus kbar, fuq amministrazzjoni li tilħaq l-eluf tal- liri, fuq ir-riżorsi tan-nies u fuq l-innoċenza ta' min huwa kredibbli, onest u trasparenti.

Dan għaliex ikun hawn min jieħu vantaġġ mit-tjubija, mill-onesta` u mid-dgħjufija ta' ċerti membri li sfortunatament ikunu l- ikel ta' dawn ix-sharks.

Jien naħseb li meta wieħed jitkellem fuq il-liġi jrid jara li ħadd ma jiskappa u naħseb li huwa high time li aħna l-membri parlamentari nitkellmu b'dan il-mod.

Issa hawn irridu naraw li dak li għandu jsir, isir b'mod professjonali u akkademikament perfett u loġiku u li jagħmel sens fit-tħaddim legali ta' kuljum f'pajjiżna.

Huwa importanti li naraw ukoll li l-framework li nagħmlu jkun wieħed addattat għal pajjiżna.

Tajjeb li wieħed iħares lejn leġislatura barranija imma dak li hu tajjeb għal barra mhux bilfors japplika bl-istess mod għal Malta, għax aħna għandna morali differenti.

Qed ngħid dan mhux għax aħna kattoliċi aktar, għax sfortunatament hawn min huwa immorali ż-żejjed, u allura għandu jkun hemm min jiġbed il-linja biex dak li jkun jew joqgħod ġewwa jew jitlaq 'il barra.

Ma nistgħux noqogħdu nagħmlu liġijiet u mbagħad dak li jkun ma jkunx irid jikkoreġi l-pożizzjoni tiegħu.

Għalhekk jien għedt li it's high time illi jkun hemm ir-regolazzjoni tal-liġi, għax hija xi ħaġa pożittiva u huwa importanti li r-rikonoxximent ta' dawn l-organizzazzjonijiet li għandhom x'jaqsmu ma' l-għajnuna finanzjarja jiġi indirizzat.

Issa l-fatt illi l-organizzazzjonijiet volontarji ma jagħmlux profitt għandu jinkludi l- accountability u t-trasparenza li għadni kemm semmejt qabel.

Per eżempju, illum id-donazzjonijiet saru the order of the day.

Jien m'iniex wieħed minn dawk li naqbel li wieħed għandu jagħmel id- donazzjonijiet u hawn qed nitkellem straight.

Jien kontra li jsiru donazzjonijiet regolari, speċjalment meta jkun hemm il-pika bejn il-partiti politiċi, imma dan m'huwiex is-suġġett tal-lum.

Għandu jkun hemm mod ieħor kif isiru dawn l-affarijiet u kif dawn ikollhom in-nifs biex jaħdmu fl- interess tad-demokrazija u b'dan il-mod, f'ċerti dati, ma jkunx hemm il- massakru biex isiru d-donazzjonijiet.

Per eżempju, meta jinġabru eluf ta' liri ftit ikun magħruf dwar id-distribuzzjoni tagħhom u kif dawn is-somom kbar ta' flus jiġu mħaddma.

U din il-liġi għandha tindirizza din il- problema għax dan il-ġbir qed isir spiss.

Li wieħed jagħmel organizzazzjoni volontarja bi ħsieb tajjeb huwa nobbli, li din l-organizzazzjoni titmexxa b'mod effiċjenti u professjonali huwa aħjar, imma li wieħed ma jagħtix kont u li wieħed jiġi jaqa' u jqum mid- domandi li jsiru minn kull quarter tas-soċjeta` Maltija huwa ħażin u irresponsabbli u negattiv.

Għalhekk kull wieħed minna li huwa elett mill- poplu, li rridu li l-kuxjenza tagħna nadifa l-ħin kollu, m'aħna se niddefendu lil ħadd jekk dan ma jimxix mal-parametri legali li titlob il- liġi.

U jekk hemm xi lakuna kull wieħed minna għandu r-responsabbilta` li jara kif itejjeb il-liġi.

Jien qed ngħid minn issa li jien, bħala Anġlu Farrugia, fl-parlament m'għandi xejn x'niddikjara f'xi organizzazzjoni volontarja.

Qed ngħid dan għaliex kultant aħna l-membri parlamentari, to catch up votes, b'xi mod jew ieħor nindaħlu f'dawn l- organizzazzjonijiet.

Dan huwa ħażin speċjalment meta nies fil-politika jew membri parlamentari jgħinu fil-ġbir ta' flus.

Din m'hijiex serjeta` u wieħed għandu joqgħod attent u kawt ħafna li ma jidħolx f'din il-ħaġa.

Sur President, ir-reġistrazzjoni ta' dawn l-organizzazzjonijiet qed tagħtihom legal personality u allura wieħed għandu jara wkoll kif issir is- superviżjoni.

Hawnhekk għandna mixture interessanti ta' NGOs li t-twaqqif tagħhom m'huwiex daqshekk ċar.

Id-definizzjoni internazzjonali ta' NGO hija li din ma tridx tkun parti mill-gvern jew minn awtorita`, li ma tridx tkun imwaqqfa minn xi stat jew stati u li trid tkun kompletament indipendenti minn kull influwenza tal-gvern.

Dik hija d-definizzjoni internazzjonali ta' xi tfisser NGO.

Ġeneralment dan it-terminu huwa ristrett għal xi ħaġa li hija soċjali, kulturali u xi ħaġa li hija marbuta ma' l-ambjent.

Fil- fatt jeżistu gruppi li għandhom dawn l-għanijiet.

Primarjament NGO ma tridx tkun marbuta ma' kummerċ, għalhekk wieħed irid jara jekk il-liġi li għandna quddiemna hijiex konformi ma' din id-definizzjoni.

Sur President, wieħed jaħseb li l-NGOs għandhom x'jaqsmu mal-karita` pero` għandna NGOs li huma militanti.

Per eżempju, fi klawsola 2, taħt id- definizzjoni ta' "social purpose" wieħed isib li għandek various scales.

Għandek l-avvanz tar-reliġjon, l-avvanz tas-saħħa, – din hija xi ħaġa pożittiva – l-avvanz soċjali eċċ pero` donnu li taħt din id-definizzjoni ma tantx hemm social purposes.

Għalhekk meta niġu biex niddefinixxu "skop soċjali" nistgħu nagħmlu "u kull forma oħra li tista' b'xi mod taqa' taħt din il-forma" għax inkella nkunu qed inċekknu l-protezzjoni u s-safeguard taħt dan l-Att.

Imbagħad għandek il-conflict resolution.

Per eżempju, meta jien mort il- Palestina nosserva l-elezzjonijiet, grazzi għall-EU commission, iltqajt ma' ħafna NGOs li jispeċjalizzaw fuq conflict management.

Dawn ikunu NGOs professjonali, Kanadiżi aktar minn Amerikani.

Għalkemm illum dawn qed jitgħallmu wkoll, pero` l-Kanadiżi jkunu dejjem aktar 'il quddiem f'dak li għandu x'jaqsam ma' peacekeeping.

Din l-idea dieħla hawn Malta wkoll.

Għalhekk organizzazzjonijiet bħal dawn għandhom jaqgħu taħt id-definizzjoni "social purposes".

Din hija xi ħaġa sabiħa aktar u aktar meta jkun hemm xi ħaġa li fuqha ma tasalx trade union.

Per eżempju barra minn Malta, jekk ikun hemm każ bejn trade union u gvern jew trade union u kumpannija u ħadd ma jkun jista' jsolvih, iqabbdu lil xi żewġ NGOs li ħafna minnhom ikunu mibnijin b'mod professjonali min-nies akkademiċi u nies li għandhom ċerta esperjenza - uħud minnhom dawn ikunu retired professional people, bħal, per eżempju, retired judge jew retired magistrate – għax dawn ikunu kapaċi jsolvu dawn it-tip ta' problemi.

Sur President, wieħed irid jara li dawn ukoll jiġu encompassed fid- definizzjoni biex ma nħallu lil ħadd barra.

L-iskop soċjali għandu jkun wiesa' ħalli permezz tiegħu dan il-pajjiż nagħtuh iktar saħħa.

Per eżempju, għandna ħafna nies li huma intelliġenti, kapaċi u born leaders imma dawn ma jridux jidħlu fil-politika għax idejjaqhom il-fatt li jkunu jappartjenu ma' partit politiku.

Aħna rridu noħolqu strutturi biex dawn ikunu jistgħu jipparteċipaw fis-soċjeta` tagħna.

Għandu jkun hemm nies li jkunu jistgħu jagħtu servizz lil pajjiżna f'sitwazzjonijiet kultant kritiċi.

Per eżempju, hawnhekk nista' nsemmi conflict resolution jew conflict reconciliation.

Dawn jistgħu jkunu aspetti li ma jkunux purament partiġġjani pero` jkollhom x'jaqsmu direttament mad-demokrazija f'pajjiżna.

Per eżempju tista' tinħoloq sitwazzjoni ta' kriżi kostituzzjonali u ma jkunx ideali li jkun xi partit li jista' jsolviha u allura huwa tajjeb li jkun hemm nies speċjalizzati u akkademiċi f'dawn l-NGOs biex ikunu jistgħu jagħmlu dan.

Sur President, ir-raba' taqsima ta' dan l-abbozz ta' liġi tirrigwarda r- reġistru ta' organizzazzjonijiet volontarji.

Dan ir-reġistru huwa maqsum f'żewġ partijiet, għandek il-parti li titkellem dwar ir-reġistrazzjoni ta' dawk l-organizzazzjonijiet volontarji u allura tidħol id-definizzjoni "social purpose" li fiha tinkludi n-non profit organisations, imbagħad għandek il-parti li tgħid li minkejja li dawn ikunu established for a lawful purpose, m'għandhomx skop privat għalkemm ikunu non profit making.

Din tista' toħloq ftit problemi f'dak li għandu x'jaqsam ma' reġistrazzjoni.

Għalkemm wieħed jifhem li din id-diviżjoni ta' dawn il- partijiet setgħet saret bi skop, l-iskop m'huwiex wieħed ċar.

Hawnhekk għandu jkollna aktar kjarifikazzjoni dwar din id-diviżjoni, speċjalment jekk din qed issir għal raġuni partikolari.

Donnu li wħud minnhom se jiġu preferuti minn oħrajn dwar dik li hija reġistrazzjoni u dwar jekk hemmx xi raġuni min minnhom se jaqa' taħt parti A u taħt parti B u jkun aktar eliġibbli għall-funding.

Din m'hijiex ċara.

Għalkemm kulħadd jaf li l- funding jista' jiġi minn persuna jew inkella jista' jkun hemm ukoll forma ta' grants, sponsorships jew għajnuna diretta minn ċerti entitajiet li jkunu kontrollati mill-gvern, ma rridux ninsew li ladarba dawn l- organizzazzjonijiet jiġu reġistrati kif inhu l-att, malli jinħareġ iċ- ċertifikat ta' reġistrazzjoni, huma kkonsidrati bħala legal personality u għandhom it-terms of the law.

Għalhekk meta wieħed jara t-tieni skeda tas- Civil Code, in terms of the law, isib li dawn ikunu eliġibbli.

Issa ladarba organizzazzjoni volontarja tkun reġistrata u jkollha ċertifikat, tista' tirċievi jew tista' tkun beneficiary u se jkollha wkoll ċerti privileġġi u entitlements li ovvjament joħorġu mill-istess liġi.

Huwa interessanti li f'paġna 44 tal-white paper hemm li dawn l- organizzazzjonijiet jistgħu jkunu wkoll dak li ngħidulhom aħna party to contracts.

Mela dawn jistgħu jkunu wkoll personalita` ġuridika per se li tkun parti minn kuntratt u allura tajjeb li wieħed jara ftit l-ingaġġ tagħhom f'dak li għandu x'jaqsam ma' rimunerazzjoni fil-mod kif jagħmlu s- servizzi għar-rikjesta ta' l-istess gvern u għar-rikjesta ta' kontroll tal- gvern.

(Interruzzjonijiet) Il-ministru qed tgħidli li l-white paper tbiddlet pero` jien qed ngħid kif ħarġet ir-riferenza fil-white paper u kif se tkun fil-liġi.

Dan qed ngħidu ħalli l-gvern joqgħod attent li ladarba jkollu dawn ir- reġistrazzjonijiet ta' dawn il-kumpanniji u ta' dawn l-organizzazzjonijiet volontarji ma jużax idu għal ċerti għaqdiet u għal għaqdiet oħra ma jużahiex.

Huwa importanti li jikkontrolla lilu nnifsu fuq il-mod kif iħaddem il-fondi.

Irridu noqogħdu attenti li ma nikkreawx diskriminazzjoni bejn NGOs li huma reġistrati u NGOs oħrajn li jippreferu li ma jirreġistrawx.

Dan huwa punt importanti li nħoss li għandi nagħmlu fid- dibattitu ta' dan it-Tieni Qari mingħajr ma noqgħod nikkwalifika eżatt x'irridu nagħmlu fi stadju ta' kumitat meta niġu biex nirfinaw il-liġi.

Issa nixtieq nitkellem ftit dwar il-kummissarju.

Waħda mill-funzjonijiet li għandu l-kummissarju hija li jissorvelja l-attivitajiet ta' organizzazzjonijiet volontarji pero` m'hemmx makkinarju legali ċar kif dan se jsir.

M'hemmx mod ċar kif se jkun dan il-makkinarju biex ikun aktar trasparenti u accountable.

Per eżempju f'paragrafu 6 li hemm f'paġna 45 tal-white paper hemm biss "to monitor the activities of voluntary organisations" u dan huwa rifless ukoll fil-liġi.

Din m'hijiex ċara aktar u aktar għax fid-Data Protection Act li għaddejna minn dan il-parlament ftit tas-snin ilu, filwaqt li hemm li "the commissioner shall compile and maintain information" jiġifieri jrid jara kif jiġbor l-affarijiet li huma relatati ma' l-organizzazzjonijiet volontarji, dawn ma ġewx reġistrati skond dan l-Att.

Mela allura hawnhekk il-kummissarju se jkollu jiffaċċja problema.

Il-kummissarju għandu l-funzjoni addizzjonali li minbarra l-monitoring għandu wkoll il-compilation u ż-żamma ta' informazzjoni dwar dawk li m'humiex enrolled u li huma reġistrati taħt dan l-Att.

Dan irid jissorvelja wkoll l-attivitajiet u jara li dawn ikunu konformi mal-liġi.

Għalhekk meta għandek dan il-ftuħ ta' din il-funzjoni tal-kummissarju u m'għandekx legal framework kif għandu verament ikun il-monitoring, allura wieħed jistaqsi: Se jkollna monitoring tal-kummissarju li mhux se jkollu kontroll?

Jien ma naħsibx li hu hekk imma qed nistaqsi.

Pero` jekk ma jkollokx legal framework jista' jkollok din il-possibilita` u aħna ma rridux li jkollna organizzazzjonijiet li ma jkunx hemm kontroll kif ikun hemm monitoring u fl- istess waqt dawn l-organizzazzjonijiet, għax ma jkunux iridu jirreġistraw, dawn se jkunu soġġetti għal skrutinju mingħajr accountability.

Qed ngħid dan għax imbagħad għandek il-kwestjoni li kemm-il darba għandek il-parti aggrieved u din se tmur quddiem il-board of appeal biex tiċċalinġja advertisement....

(Interruzzjonijiet) Per eżempju klawsola 7 titkellem ukoll fuq monitoring ta' advertisement.

Jista' jkollok advertisement li jinvolvi organizzazzjoni u jgħid li dik il-ħaġa ma tkunx korretta, tkun saret ħażin jew tkun ġiet maqbuża the bound of regulation.

Sur President, poter ieħor tal-kummissarju li jien insejjaħlu poter drakonjan huwa dak li jista' jissospendi l-attivitajiet ta' kwalunkwe organizzazzjoni volontarja.

Per eżempju fl-antik kummissarju tal-pulizija, at his own discretion, seta' jaqbad u ma jġeddidlekx liċenzja.

Niftakar li darba kellna l-każ Coreschi vs l-kummissarju tal-pulizija li spiċċa fil- prim'awla sede kostituzzjonali fejn il-poter tal-kummissarju tant kien wiesa' li kważi ma kontx tista' tiċċalinġjah.

Għalhekk irridu noqogħdu attenti li l-kummissarju ma jkollux dan it-tip ta' poter, jew jekk se jkollu ċertu poter, ikun hemm il-monitoring.

Ovvjament wieħed din għad irid jiddiskutiha aktar fid-dettall.

Sur President, ladarba wieħed għandu jagħmel regolamenti biex ikun hemm opinjonijiet ta' konsulenza, għandu jkun hemm ċerta prudenza biex ikollna aktar bilanċ rigward sospensjoni u tħassir ta' attivitajiet.

Per eżempju klawsola 19 tgħid li l-kummissarju jista' jagħmel rikors quddiem il-bord ta' l-appell biex jordna s-sospensjoni jew biex jordna t-tħassir ta' iskrizzjoni ta' organizzazzjoni.

Anke hawnhekk il-prudenza titlob li għandu jkun hemm ċerti checks and balances.

M'huwiex ċar, per eżempju, il-mod kif il-kunsill nazzjonali għandu jiġi amministrat u x'poteri se jkun hemm taħt il-kontroll tal-ministru biex jagħmel ċerti regolamenti.

Klawsola 28 titkellem fuq panels konsultattivi pero` rridu noqogħdu attenti dwar il-mod kif se ssir is-selezzjoni.

It-tentazzjoni hija li jkunu political selections imma jien nawgura li dan ma jsirx għax din hija xi ħaġa li għandha tkun above politics.

Din hija liġi li għandha tagħti unur lil dan il-parlament u allura f'dak li għandu x'jaqsam ma' kollezzjoni ta' fees, reġistru pubbliku, reġistrazzjonijiet, unclaimed donations u fondi li l-oriġini tagħhom tkun ta' kumpanniji li b'xi mod jiġu likwidati, għandhom jitmexxew min-nies li huma above politics.

Sur President, filwaqt li jien naqbel ħafna ma' dan l-abbozz ta' liġi li jagħmel unur lil dan il-parlament, ċertament hemm ħafna affarijiet oħra li wieħed għandu jirfina u hemm ħafna affarijiet li wieħed għandu jitgħallem, speċjalment kif jitħaddmu NGOs fi sfera internazzjonali.

Per eżempju, hawnhekk nista' nsemmi l-perfezzjoni li biha jaħdem il-kumitat internazzjonali tar-Red Cross.

Dan l-aħħar kont qed naqra dwar il-mod kif jiskrutinaw ċerti attivitajiet.

U meta jikbru dawn trid toqgħod attent kif tikkontrolla.

Jien se nagħlaq billi nsemmi l-akbar ħames NGOs fid-dinja.

Dawn huma l-amnesty international, ir-refugees international, l-Oxfam, il- greenpeace u l-front d'action populaire en réaménagement urbain li għandha budget ta' kważi USD300 miljun fis-sena.

Għalhekk meta nara dan kollu nibda ngħid kemm aħna l-membri parlamentari għandna nkunu kburin li se nipperfezzjonaw dak li diġa` huwa tajjeb.

Għalija din hija liġi tajba li titlob aktar attenzjoni.

Nirringrazzjak, Sur President, tal-ħin li tajtni biex inkun nista' nispjega l-pożizzjoni tiegħi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Ministru ta' l-Edukazzjoni.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, jien segwejt direttament u indirettament id-dibattitu li għaddej f'din il-Kamra dwar din il-liġi li tirrigwarda l- għaqdiet volontarji u mhux govermentali.

Naħseb li din hija waħda minn ħafna okkażjonijiet li jkollna f'dan il-parlament fejn iż-żewġ naħat tal- Kamra jiddiskutu b'mod kostruttiv u pożittiv il-proposti li jkollu quddiemu l-parlament.

Iż-żewġ diskorsi li smajna llejla, dak ta' l-Onor.

Abela u dak ta' l-Onor.

Anġlu Farrugia kienu diskorsi li wieħed jilqagħhom bl-aktar manjiera kostruttiva, diskorsi li fil-parti l-kbira tagħhom kienu qegħdin jappoġġjaw il-proposta li qed tavvanza l-Ministru Dolores Cristina u ġustament diskorsi li wasslu punti li jew qed tqanqalhom l-oppożizzjoni jew inkella tqanqlu anke minn għaqdiet fil-qasam tal-volontarjat u li ġew anke mfissra fil-mezzi tal-komunikazzjoni.

Dawn wieħed irid jiflihom daqsxejn sew.

Dan huwa sinjal pożittiv ħafna għall-qasam tal-volontarjat għaliex f'din l-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż kellna konferma tar-rikonoxximent, tar-rispett u ta' l-għożża li aħna għandna għal kulmin b'xi mod, kbir jew żgħir, jiddedika mill-intelliġenza tiegħu, mill-enerġija tiegħu, mill-mezzi tiegħu u mill-ħin tiegħu għal kawżi soċjali, kawżi kulturali, kawżi fil- qasam ta' l-isport u kawżi fejn dak li jkun jieqaf ma' min huwa l-aktar fil- bżonn.

Jien naħseb li l-Ministru Cristina għandha għalfejn tkun kuntenta li rnexxielha ġġib b'mod konkret f'dan il-parlament proposta ta' liġi li kienet ilha mixtieqa – fil-fatt konna ilna nitkellmu fuqha u nipprovaw noħolqu qafas legali - u li rnexxielha wkoll tqanqal interess qawwi ħafna b'manjiera mill-aktar kunsenswali.

Din hija liġi oħra li l-gvern qiegħed javvanza mhux bl-addoċċ imma wara ħafna ħsieb, wara pubblikazzjoni ta' white paper sena u nofs ilu u wara li l-Ministru Cristina irċeviet, fliet u eżaminat dawk il-proposti li laħqu waslu għandha sal-pubblikazzjoni ta' dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna.

Sur President, aħna x'irridu?

Huwa importanti li kulħadd jifhem x'inhi l- intenzjoni tal-gvern.

Issa li l-gvern qed jagħmel din il-proposta ma jrid xejn ħlief li joħloq l-aħjar ambjent possibbli u l-aħjar qafas legali possibbli biex jgħin lill-volontarjat u lill-għaqdiet mhux govermentali jwettqu l-vokazzjoni u l-missjoni tagħhom.

Aħna mhux qed nippretendu li dan l-istrument li qed nipproponu huwa strument perfett u m'aħniex nippretendu li ma fihx x'għad nistgħu nirfinaw u ntejbu fih.

Aħna m'aħniex qegħdin nippilotaw dan l-abbozz ta' liġi b'għajnejna magħluqin għall-kummenti li qed isiru kemm mill-oppożizzjoni kif ukoll mill-media.

Dan huwa abbozz ta' liġi li l-gvern varah f'dan il-parlament fl-istadju tat- Tieni Qari.

Fil-fatt saru ħafna dikjarazzjonijiet fil-media bħallikieku dan l-abbozz ta' liġi diġa` għadda mill-istadju tat-Tieni Qari.

Pero` naħseb li ma kienx qiegħed jinftiehem x'inhu l-proċess li jsegwi l- parlament għax fil-fatt dan l-abbozz għadu qed jiġi diskuss fl-istadju tat- Tieni Qari.

Ma nafux kemm se jdum jiġi diskuss fl-istadju tat-Tieni Qari pero` wara li nlestu dan l-istadju, imbagħad ngħaddu għall-istadju ta' Kumitat, forsi l-aktar stadju importanti għall-formolazzjoni tal-liġi.

Nafu b'esperjenza waħda wara l-oħra, kemm l-abbozzi ta' liġi li jippreżenta l- gvern fl-istadju ta' Kumitat jitlaqqmu mis-suġġerimenti u mill-proposti li jagħmlu l-membri parlamentari, ħafna drabi fuq ispirazzjoni tas-soċjeta` ċivili li tesprimihom jew formalment permezz ta' korrispondenza lill-gvern jew lill-membri parlamentari jew inkella informalment permezz ta' dak li jkun jidher fil-mezzi tal-komunikazzjoni.

Sur President, f'dan l-istadju qegħdin niddiskutu l-prinċipji ġenerali u qegħdin naraw kif id-dettalji li hemm fl-abbozz ta' liġi jinkwadraw ruħhom fihom.

Għalhekk huwa importanti ħafna illi l-Kamra kollha, l-għaqdiet volontarji kollha u l-mezzi ta' komunikazzjoni kollha kemm huma japprezzaw li aħna ma ġejniex f'dan il-parlament qisu Mose` niżel bit-twavel minn fuq il-muntanja, imma ġejna hawn proprju biex navvanzaw id-djalogu - naturalment ma rridux nibqgħu niddjalogaw għal dejjem - u biex naslu għall- aħjar konklużjoni fl-aqwa interess ta' pajjiżna u biex nilħqu l-mira li għaliha qed nagħmlu din il-liġi.

Nerġa' ngħid li aħna rridu noħolqu l- aħjar ambjent ħalli l-għaqdiet volontarji jiffjorixxu u jkomplu bil-ħidma tagħhom u l-poplu tagħna jkollu rasu mistrieħa li l-għaqdiet volontarji qegħdin tassew iwettqu l-funzjoni u l-vokazzjoni tagħhom speċjalment meta huma jirċievu finanzi kultant sostanzjali anke mingħand il-poplu.

Sur President, min-natura tiegħu, mill-valuri tiegħu u mill-ideali tiegħu stess il-partit Nazzjonalista dejjem emmen b'saħħa kbira fis-sehem tal- volontarjat, ta' l-għaqdiet mhux governattivi u tas-soċjeta` ċivili.

Jekk kien hemm xi partit politiku li kien ċar fuq din is-sitwazzjoni kien il- partit Nazzjonalista u jekk kien hemm xi gvern li ħa diversi miżuri, waħda wara l-oħra, ta' kollaborazzjoni ma' l-għaqdiet volontarji fir-rispett sħiħ ta' l-identita` u ta' l-awtonomija tal-volontarjat u ta' l-għaqdiet mhux governattivi kien proprju l-gvern li jmexxi l-partit Nazzjonalista.

Jien m'għandix il-ħin li nagħmel storja ta' dawn l-aħħar 20 sena biex nuri b'eżempji konkreti liema kollaborazzjoni wettaqna.

Il-gvern ħa inizjattivi, ħadem biex isaħħaħ l-għaqdiet tal-volontarjat u ta l-appoġġ kollu tiegħu.

Il-gvern tant emmen fl-għaqdiet tal-volontarjat li ssieħeb magħhom u fdalhom f'idejhom servizzi soċjali li huma vitali u importanti.

Barra minn hekk ikkollabora ma' volontarjat li ġie qabel il-gvern biex jidħol f'ċerti oqsma.

Huwa tajjeb li wieħed ifakkar li qabel ma l-Istat Malti ħolom bil-welfare state u bix-xibka ta' servizzi soċjali fil-qasam tas-saħħa, fil-qasam ta' l-edukazzjoni u fl-oqsma ta' appoġġ soċjali lill- familji li huma fil-bżonn, lill-anzjani, lill-persuni b'diżabilita', snin twal qabel, il-volontarjat, l-aktar il-Knisja kattolika f'pajjiżna, kienet preżenti f'dawn l-affarijiet.

Din ippreċediet lill-Istat u poġġiet il- valuri u l-istrutturi ewlenin biex seta' kien hemm min ħa ħsieb lit-tfal iltiema, lit-tfal orfni, lit-tfal li ġew abbandunati, lill-anzjani, lill- familji b'diffikulta` u lill-familji li għandhom bżonn materjali.

Kien hemm ukoll l-iżvilupp fil-qasam ta' l-edukazzjoni u fl-isptarijiet.

F'pajjiżna l-ewwel u qabel kollox kienet il-Knisja kattolika li għamlitu dan.

Kienet il-Knisja kattolika li ħeġġet lil-lajċi, lill-familji u lill- volontarjat biex tiġi appoġġjata ħalli tkun tista' tifrex din ix-xibka ta' servizzi, speċjalment meta f'dawk iż-żmenijiet kien hawn mezzi limitati ħafna li kienu jiddependu biss fuq il-karita` tal-poplu.

Hemm ukoll il- volontarjat tal-każini tal-baned u ta' l-għaqdiet tal-mużika f'kull belt u raħal li għandna f'pajjiżna.

Dawn taw kontribut kbir għall-iżvilupp politiku u kostituzzjonali ta' pajjiżna imma kkontribwixxew l-aktar biex kull belt u raħal setgħet tiġi avvanzata l-imħabba għall-mużika u l- organizzazzjoni ta' kultura popolari mill-iktar importanti permezz tal- festi Maltin u Għawdxin.

F'mumenti ta' diffikulta` dawn is-soċjetajiet appoġġjaw ukoll lil xi individwi, familji u kawżi soċjali u nazzjonali li nibtu matul iż-żmien.

Per eżempju l-qasam ta' l-isport f'Malta jeżisti biss grazzi għall- volontarjat.

Hemm ukoll l-oqsma tal-kultura, ta' l-arti, tal-mużika u tat- teatru li mingħajr il-volontarjat ma setgħux jimxu.

Irrid insemmi wkoll oqsma speċjali fejn il-volontarjat jiddi u jispikka għas-servizzi li jagħti.

Hawnhekk qed nirriferi għad-Dar tal-Providenza, għall-Caritas, għall-OASI, għall-Hospice Movement u għal tant għaqdiet oħrajn.

Biżżejjed ngħidu illi f'Malta għandna mijiet ta' għaqdiet u għandna eluf kbar ta' ċittadini li jimmilitaw f'għaqdiet volontarji ta' tfal, ta' żgħażagħ, ta' sport u ta' ħarsien soċjali u naħseb li din il-preżenza hija importantissima.

Kif kont qed ngħid il-gvern jikkollabora bil-qalb kollha u jixtieq li jista' jikkollabora iktar ma' għaqdiet li qegħdin jagħtu dawn is-servizzi.

Il-ministeru tiegħi u l-ministeru għall-familja u solidarjeta` soċjali jaħdmu mill-qrib ma' dawn l-għaqdiet tal-volontarjat.

Aħna mhux biss nikkollaboraw fi programmi soċjali u f'inizjattivi soċjali partikolari li għalihom il-gvern, kull sena, jiddedika ċertu ammont ta' flus, imma għaliex ikollna ċertu ftehim biex naħdmu magħhom.

Sur President, quddiemna għandna din il-liġi li qiegħda toħloq qafas legali l-ewwel u qabel kollox biex l-għaqdiet volontarji jiġu mogħtija għodda u jkollhom faċilita` aħjar biex l-operat tagħhom jissaħħaħ iktar, speċjalment fejn jidħlu l-aċċess għall-finanzi li jista' jipprovdi l-gvern jew inkella l-Unjoni Ewropea.

Din il-liġi qiegħda tipprovdi diversi elementi ġodda li qatt ma kellna fil-qasam tal-volontarjat.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq għaqdiet mhux governattivi u fuq volontarjat li għandu skop soċjali u skop ta' ħidma li l-mira tagħha m'hijiex il-profitt.

Dan huwa qasam li għandu jkun privileġġat anke b'appoġġ fiskali min-naħa tal-gvern u għandhom jiġu wkoll privileġġati fiskalment dawk iċ-ċittadini Maltin, kumpanniji u għaqdiet oħrajn li jagħmlu donazzjonijiet jew jagħtu sponsorships biex tkun tista' titwettaq il-ħidma li jagħmlu dawn l-għaqdiet.

Jien segwejt b'attenzjoni dak li kien qed jiġi rapportat fil-mezzi ta' komunikazzjoni bħala parti mill-proċess ta' diskussjoni fuq din il-liġi li hija importanti ħafna għall-iżvilupp tas-soċjeta` tagħna għax il- volontarjat huwa wieħed mill-valuri fundamentali tal-poplu Malti u Għawdxi.

Dan huwa valur li jista' jwettaq il-ħin kollu s-sejħa li fejn hemm l- imħabba u l-għożża, hemm ukoll Alla.

Minnu nnifsu Alla huwa imħabba u karita`.

Huwa importanti ħafna li meta nitkellmu fuq il-volontarjat wieħed ma jħarisx lejh bħala dak is-settur li se jipprovdi għall-bżonnijiet materjali ta' dawk li huma fil-bżonn imma jrid ikun volontarjat li dan jagħmlu b'kariżma u b'imħabba.

Għandu jkun hemm element ta' spiritwalita` f'dan is-servizz li jingħata għax jekk il-volontarjat f'dan il-qasam soċjali jkun biss ispirat mill-affarijiet materjali - li m'hemmx dubju li huma importanti wkoll - ma jkunx qed iwettaq l-identita` u l-karatteristika vokazzjonali tiegħu.

Sur President, f'dan id-dibattitu qed jitqanqlu xi punti għall-attenzjoni u għall-konsiderazzjoni ta' din il-Kamra, partikolarment tal-gvern.

Dawn jirrigwardaw b'mod partikolari l-kwestjoni tal-garanzija, ta' l- indipendenza u ta' l-awtonomija ta' l-għaqdiet mhux governattivi kif ukoll xi punti oħrajn li huma marbutin ma' din il-kwestjoni.

Huwa importanti li ngħidu li aħna ma rridu nagħmlu xejn li b'xi mod jolqot l-indipendenza jew l-awtonomija ta' l-għaqdiet mhux governattivi jew tal-volontarjat.

Għalhekk wieħed bilfors irid jirrifletti fuq it-tifsira ta' x'inhu volontarjat, ta' x'inhi għaqda volontarja u ta' x'jikkostitwixxi għaqda mhux governattiva.

Naħseb li jkun tajjeb li wieħed jagħmel distinzjoni bejn xi ħadd li jagħmel xi ħaġa għax irid, għax iħoss li għandu jagħmilha, għax jemmen li se jagħmel il-ġid u allura jagħmilha b'mod volontarju u għaqda volontarja, għaqda mhux governattiva.

Per eżempju, jien dħalt fil-politika għax ridt, dħalt fil-politika b'mod volontarju, kelli nagħmel ħidma volontarja, ridt nikseb appoġġ minn ħafna voluntiera oħra u bis-saħħa ta' ħidma volontarja mmilitajt f'partit imma jien illum nagħmel parti mill-gvern u m'iniex parti minn għaqda volontarja jew minn għaqda mhux governattiva.

Għalkemm il-proċess biex issir membru tal-Kamra tar-Rappreżentanti huwa proċess ta' ħafna ħidma volontarja, jien m'iniex aktar membru ta' xi għaqda mhux governattiva.

Hemm ħafna sitwazzjonijiet fejn l-individwu jagħmel xogħol volontarju imma jkun qed jaħdem f'istituzzjoni li m'hijiex volontarja kif nifhmu fis-sens proprju tal-kelma.

Irridu nagħmlu distinzjoni bejn il- ħidma ta' l-individwi li hija ħidma volontarja u l-istituzzjoni li tista' tikkwalifika biex tkun istituzzjoni mhux governattiva u volontarja.

Jien inħoss li l-volontarjat u l-għaqdiet mhux governattivi huma distinti mill- fatt li l-assoċjazzjoni tan-nies li jwaqqfu dawn l-għaqdiet għandha tkun ispirata minn skopijiet komuni li għandha regoli li jibnu identita` u jitħaddmu f'awtonomija sħiħa mingħajr indħil ta' xi istituzzjoni oħra ħlief fil-qafas ta' rispett għal-liġijiet ġenerali u partikolari tal-pajjiż.

Naħseb li dan huwa importanti li nżommuh quddiem għajnejna.

Sur President, f'dan l-abbozz ta' liġi hemm li organizzazzjoni volontarja jrid ikollha skop leġittimu, ma tagħmilx profitt, ikollha element ta' ħidma volontarja u tista' tkun reġistrata għax il-liġi ma tobbligax lill-għaqdiet volontarji li jirreġistraw.

Meta jien inħares lejn dak li għandna miktub f'din il-liġi ma nsibx li aħna qed niddefinixxu b'manjiera żbaljata x'inhuma l-għaqdiet volontarji u l-għaqdiet mhux governattivi.

Huwa importanti li ssir ħaġa ċara.

Sar ħafna diskors kemm f'din il-Kamra kif ukoll fil-ġurnali li m'huwiex preċiżament fuq l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna imma huma aktar riflessjonijiet fuq il-pożizzjoni kif kienet qed tiġi mfissra fil-white paper milli kif ġiet esposta fl-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna.

Tajjeb li nenfasizza li gvern jippubblika white paper biex il-proposta li jkun qed jagħmel tkun tista' tiġi analizzata mill- pubbliku u minn dawk kollha interessati.

Ħafna drabi wara li jgħaddi ż- żmien meħtieġ ta' konsultazzjoni u ta' analisi minn fuq dik il-white paper, il-gvern, bl-esperti tiegħu, jgħaddi għall-abbozz ta' liġi, imma dan ma jkunx kopja eżatta ta' dak li jkun deher fil-white paper.

Dak l-abbozz ta' liġi diġa` jkun ħa in konsiderazjzoni diversi kummenti, ilmenti, kritika u suġġerimenti li jkunu saru abbażi tal-proposta li tkun dehret fil- white paper u allura wieħed irid joqgħod attent li ma jkunx qed jitkellem fuq il-proposta tal-white paper imma fuq dak li jkun hemm fl-abbozz ta' liġi.

Nifhem li għad hemm min għadu qed isib ċerta diffikulta`, anke fuq il- proposta kif imfissra fl-abbozz ta' liġi, għax jista' jkun hemm bżonn kjarifiki aħjar fid-definizzjonijiet biex dak li jkun iserraħ rasu li l- abbozz ta' liġi qiegħed isaħħaħ l-indipendenza u l-awtonomija ta' l- għaqdiet mhux governattivi tas-soċjeta` ċivili.

Aħna qed ngħidu li din hija mira li l-gvern irid jassigura li dan l-abbozz ta' liġi jilħaq.

Nifhem li hawn diffikulta` fuq subklawsola (3) ta' klawsola 3 fejn l-abbozz ta' liġi qed jipproponi li dawk l-organizzazzjonijiet li jkunu mwaqqfa u kkontrollati mill-gvern ikunu jistgħu jiġu miktuba fir-reġistru ta' l- għaqdiet volontarji sakemm naturalment l-iskop tagħhom ma jkunx dak ta' profitt.

Jien nifhem li din is-subklawsola tippreżenta diffikultajiet li tqanqlu anke f'din il-Kamra u li bla dubju l-gvern se jeżaminahom bir-reqqa biex ikun jista' jsib l-aktar soluzzjoni tajba.

Naturalment aħna f'Malta m'għandniex il-konċett ta' charitable institution kif għandhom fl-Ingilterra.

Hemmhekk f'ħafna universitajiet, fuq il- letterhead tagħhom, ikollhom il-logo u l-isem ta' l-universita`, imbagħad ikun hemm il-kliem: "This is a charity according to the law".

Dan għaliex fl-Ingilterra jinkoraġġixxu lis-soċjeta` ċivili u lill-qasam tal-business, b'mod partikolari, biex jikkontribwixxu u jagħtu fondi lill-universitajiet.

U minħabba li hemm liġijiet li jagħtu vantaġġi fiskali lil min jagħti kontribuzzjonijiet lil organizzazzjonijiet li jaqgħu taħt il-liġi taċ- charities, allura l-universitajiet ikunu ġew imwaqqfa u jkollhom statut biex ikun jista' jikkwalifika bħala charity.

Sal-lum aħna m'għandniex dan il-konċett u jista' jagħti l-kas illi subklawsola (3) ta' klawsola 3 ta' dan l-abbozz ta' liġi kienet qed taħseb għal sitwazzjonijiet simili fejn jista' jkollok inizjattivi li jistgħu jittieħdu mill-gvern imma li mbagħad jitilqu għal rashom.

Waħda minnhom li ssemmiet hija l-fondazzjoni patrimonju Malta.

Sur Presdent, kien il-Ministru Michael Frendo li snin ilu kien ħa l- inizjattiva biex titwaqqaf din il-fondazzjoni, imma l-iskop preċiż dak iż- żmien kien biex proprju fil-qasam tal-kultura u tal-patrimonju tagħna jidħol il-volontarjat b'manjiera aktar organizzata u aktar strutturata għax dak iż-żmien il-gvern kien fehem li l-patrimonju tagħna kellu bżonn l- appoġġ tas-settur privat u tal-volontarjat.

Mela għandna l-punt safejn l- aġenziji tal-gvern għandhom jidħlu f'dan l-abbozz ta' liġi.

Imbagħad hemm il-punt l-ieħor li jirrigwarda lill-kummissarju, li huwa l- uffiċjal pubbliku li jkun appuntat mill-gvern.

Issa hawn ukoll, il-gvern ikun il-ħin kollu miftuħ għad-diskussjoni u għall-argumenti validi imma fl- istess ħin irridu nagħmlu ċerta distinzjoni.

Aħna favur li jkun hemm proċess qawwi ta' self-regulation min-naħa tal-volontarjat u min-naħa ta' l- għaqdiet mhux governattivi.

Iżda hemm distinzjoni bejn dak li huwa self- regulation u dawk li huma funzjonijiet regolatorji ta' l-Istat.

Hemm elementi f'dan is-settur kollu kemm hu li huma ta' interess pubbliku u nazzjonali u l-gvern tal-ġurnata jrid iħares dan l-interess.

Issa fl-istadju ta' Kumitat wieħed jista' jifli liema huma dawk il-punti ta' interess pubbliku li għandhom jiġu salvagwardati.

Ħafna drabi saret riferenza għal meta l-pubbliku in ġenerali jiġi mitlub biex jikkontribwixxi finanzi għal skop soċjali jew għal proġett partikolari li jkun se jitwettaq mill-volontarjat u kif il-pubbliku se jkollu sodisfazzjon li l-finanzi jkunu ġew utilizzati b'mod effettiv għall-iskop li għalih intalbu.

Dan huwa punt ta' interess pubbliku għaliex il-Maltin huma magħrufa għall- ġenerożita` tagħhom u għall-manjiera risponsiva tagħhom meta jkun hawn appelli fi traġedji nazzjonali, internazzjonali u bżonnijiet li jkun hawn fil-pajjiż.

Għalhekk irridu napprezzaw ftit li s-self-regulation huwa proċess importanti li l-liġi għandha tiffavorih imma mbagħad hemm ukoll dawk il-kwestjonijiet li għandhom ikunu regolati mill-Istat.

Jien rajt x'inhuma l-poteri ta' dan il-kummissarju u ma sibtx li dan għandu xi poteri bla limiti – fil-fatt dawn kienu qed jissejħu wide ranging discretionary powers of government – jew inkella li m'huwiex accountable.

Fil-fatt sal-lum il-proposta hi – anke b'konsultazzjoni mal-kumitat permanenti għall-affarijiet soċjali – li d-deċiżjonijiet li jieħu l- kummissarju huma kollha soġġetti għall-bord ta' l-appell u r-rapport tiegħu jrid jiġi ppreżentat lil din il-Kamra.

Allura filwaqt li jien nibqa' niddjaloga u nifhem l-argumenti ta' min qed jgħid li dan il-kummissarju mhux qed jogħġobhom, fl-istess ħin irrid illi kulħadd jitkellem fuq dak li jgħid l-abbozz ta' liġi u mhux xi tgħid il-white paper.

Nerġa' ngħid li f'dan l-abbozz ta' liġi hawn affarijiet differenti mill- argumenti li tqanqlu.

Tajjeb ngħid li għada se nibdew niddiskutu l-emenda għal-liġi ċivili li għandha x'taqsam ma' dan l-abbozz ta' liġi, proprju biex id-diskussjoni fl-istadju tat-Tieni Qari tkun miftuħa fuq iż-żewġ liġijiet li huma relatati ma' xulxin.

Kien hawn min staqsa: Kif qed niddiskutu din il-liġi u mhux l-oħra?

U għaliex qed niddiskutu din il-liġi l-ewwel u mhux l-oħra?

Huwa proprju għalhekk li se niftħu d-diskussjoni fuq il-liġi ċivili li se ddaħħal fil-kodiċi ċivili tagħna provvedimenti li jkunu jistgħu jipprovdu aħjar għal dawk li huma assoċjazzjonijiet ċivili bil-personalita` ġuridika tagħhom.

B'hekk waqt li nkunu qed nagħmlu d- dibattitu nkunu konxji li ż-żewġ liġijiet qed jimxu b'mod parallel.

Imbagħad ħafna mid-dettalji nkunu nistgħu nifluhom fl-istadju ta' Kumitat.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Viċi Prim Ministru, jekk jogħġbu, jipproponi l-aġġornament.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata

AĠĠORNAMENT

ONOR.

TONIO BORG (Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern): Sur President, nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tlieta, 23 ta' Jannar, 2007 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili (Emenda Nru 2) - Tieni Qari

Abbozz ta' Liġi dwar l-Organizzazzjonijiet Volontarji - Tieni Qari (Kont)

Abbozz ta' Liġi li Jimplimenta Miżuri ta' l-Estimi - Tieni Qari

Abbozz ta' Liġi li jemenda diversi liġijiet - Tieni Qari

Abbozz ta' Liġi dwar il-Ġustizzja Amministrattiva - Kumitat

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) – Tieni Qari Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta - Kumitat

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili (Emenda Nru. 2) - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi tal-Liġijiet tal-Pulizija – Kumitat Permanenti Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Att tal-Bank Ċentrali ta' Malta – Kumitat Permanenti MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Clyde Puli.

ONOR.

CLYDE PULI: Sur President, issa li qed toqrob id-data tat-tieni Sibt ta' Marzu u allura l-elezzjoni tal-kunsilli lokali nixtieq nuża dan il-ħin li għandi għad-dispożizzjoni tiegħi biex nagħmel ftit riflessjonijiet fuq il-lokalita` tiegħi, jiġifieri l-lokalita` ta' Ħal Qormi u l-kunsill lokali tagħha.

Illum għandna kunsilli lokali li ilu hemm mill-1993 u wħud mill-membri tiegħu ilhom hemm mill-1 ta' Ġunju ta' l-1994 u allura wieħed jista' jibda jislet ftit konklużjonijiet u viżjoni iktar ċara ta' fejn il-kunsill lokali jista' jwassal il-lokalita` tiegħu.

Ma rridux ninsew illi llum għandek miljuni ta' liri li qegħdin jiġu mgħoddija lill-kunsilli lokali biex jamministaw fuq il-prinċipju tas-sussidjarjeta`, prinċipju li llum jaqblu miegħu ż-żewġ naħat tal-Kamra, prinċipju li m'għadux dibattibbli, imma ovvjament din is-sussidjarjeta` u din id-devoluzzjoni ġġib magħha wkoll ċerti responsabbiltajiet.

Ovvjament illum, bħala membru parlamentari, jien nista' nikkontribwixxi mod ieħor.

Jien naħseb li wara l-istadju tal-bankini u wara l-istadju tat- toroq li smajna ħafna dwarhom, wasalna biex inħarsu lejn il-kunsilli lokali b'persperttiva oħra u minn angolu ieħor li wieħed jista' jagħti servizz fih.

Per eżempju fl-opinjoni tiegħi kunsill lokali għandu jibda jħares ukoll lejn is-sigurta` taċ-ċittadin onest fil-lokalita`.

Sur President, minkejja li għaddew madwar sitt snin mill-introduzzjoni tas- sistema ta' inforzar lokali, din għadha m'hijiex taħdem kif wieħed jixtieqha, jew għallinqas kif nixtieqha jien.

Naħseb li din għandha tkun sistema li teduka, li tipproteġi liċ-ċittadin onest u li tippenalizza l- abbuż rampanti.

Ma naħsibx li din għandha tkun xi forma ta' dixxiplina li sempliċement twassal għal mezz ieħor ta' introjtu imma għandha tkun dixxiplina bil-għaqal li twassal biex ir-residenti jkunu edukati u biex il- lokalita` tkun organizzata.

Per eżempju, hawnhekk nista' nsemmi dak li bl- Ingliż isejħulu petty crime u minn ċerti studji li saru jirriżulta li dan iwassal biex il-komunita` tibda tiddeterjora.

Jiġifieri anke jekk dan il- petty crime ma jkunx daqstant rampanti, il-fatt li jkun qiegħed fil-moħħ tan-nies, il-fatt illi n-nies tkun qed tħoss nuqqas ta' sigurta`, iġegħelha taġixxi b'ċertu mod.

Per eżempju, dan iġiegħel lin-nies biex ma jkunux fit- toroq f'ċerti ħinijiet fil-għaxija, iġegħelhom ma jkunux aktar fil-pjazez għax ikun qed isir xi abbuż.

Għalhekk ftit ftit dan kollu jibda jnawwar dak il-fabric tas-soċjeta` li mbagħad jibda jkollu konsegwenzi oħra għax postijiet li jkunu inqas frekwentati ovvjament jibdew jattiraw aktar nies lejhom u dawn ikunu hemm biss biex jabbużaw.

Jien irrid ngħid li matul il-perijodu li jien kont sindku konna introduċejna sistema ta' inforzar lokali u l-kunsill lokali m'għadux idaħħal Lm5,000 fis-sena mill-gwardjani lokali imma llum qed idaħħal madwar Lm80,000 fis-sena jiġifieri l-qabża hija waħda sostanzjali.

Jien naħseb li parti sostanzjali minn dawn it-Lm80,000 li jdaħħal dan il-kunsill għandha tmur lura proprju għas-sigurta` tat-tfal, ta' l-anzjani u tal-kumplament taċ-ċittadini onesti ta' Ħal Qormi.

Issa hawnhekk forsi mhux kulħadd jaqbel ma' dak li se ngħid għax forsi wieħed jarah bħala theddida għall- privatezza pero` jien naħseb li għandu jitħejja pjan serju dwar fejn għandhom jibdew jitwaħħlu numru ta' cameras ta' sorveljanza li jissorveljaw inħawi speċifiċi għal 24 siegħa kuljum.

B'mod partikolari naħseb li għandna nibdew mill-inħawi ta' Pjazza Federico Maempel fejn hemm l-iskola ta' San Ġorġ, mill-ġnien li hemm f'De La Cruz avenue ħdejn l-iskola ta' San Bastjan kif ukoll fl-inħawi tal-Ħandaq.

Din hija area maqtugħa mill- kumplament ta' Ħal Qormi minħabba l-by-pass u pjuttost hija abitata minn ġenerazzjoni żagħżugħa.

Issa peress li llum il-biċċa l-kbira jaħdmu kemm il-mara kif ukoll ir-raġel, dawn ma jkunux fid-djar tagħhom bil-konsegwenza li kemm-il darba sfaw il-mira ta' attakki ta' serq.

Għalhekk naħseb li b'dan il-mod inkunu nistgħu nissorveljaw il-postijiet b'mod aħjar u nkunu nistgħu nbiegħdu l-abbuż.

Fl-opinjoni tiegħi naħseb li camera ta' sorveljanza ma ddejjaqx lil min ikun qiegħed hemmhekk għal raġunijiet onesti imma ovvjament tgerrex lil min ikun qiegħed hemmhekk għal skop ta' abbuż.

Jien ma nistax naċċetta li jkollok ċertu tip ta' abbuż, b'mod partikolari fil-Pjazza Federico Maempel u fi ġnien De La Cruz, eżattament fil-qalba tal-lokal u ħdejn skejjel fejn għandek it-tfal, u l-abbuż jibqa' għaddej u ftit ftit jibda jittieħed bħala xi ħaġa normali f'Ħal Qormi.

Issa hawnhekk wieħed jista' jargumenta – fl- opinjoni onesta tiegħi dan huwa argument banali – li jekk lil dawn in-nies tneħħihom mill-pjazza, imorru x'imkien ieħor barra.

Imma l-fatt illi tħalli ċertu tip ta' abbużi jsiru fil-pjazza u fil-qalba tar-raħal ikun ifisser li tkun qed tittollera kompletament dawk l-abbużi u tkun qed tagħti ġest ta' deterjorazzjoni sħiħa tal-komunita` tiegħek.

Kulmin jabita f'dawn l-inħawi jew jgħaddi minn hemmhekk jaf li l-abbuż huwa wieħed rampanti u li sfortunatament l-isforz tal-pulizija m'huwiex biżżejjed.

Jien nifhem li l-pulizija ma jistgħux ikunu f'lokal jew f'lok wieħed għal 24 siegħa, imma camera li tkun f'post bħal dak tirrekordja għal 24 siegħa żgur illi tbiegħed lil dawk in-nies li jkunu qegħdin hemmhekk għal skopijiet ta' abbuż.

Min-naħa l-oħra camera żgur li mhux se xxekkel il-ħajja libera u trankwilla ta' l-anzjani jew tat-tfal tagħna anzi xxekkel l-abbuż u tagħti l-liberta` u t-trankwillita` lill-anzjani, lit-tfal u lill- ġenituri tagħhom li jkunu jistgħu jerġgħu jmorru f'dawk il-pjazez u f'dawk l-inħawi u allura tkun tista' terġa' tkompli n-nisġa tal-komunita`.

Sur President, irid jitħejja pjan serju fejn inwaħħlu l-cameras imma huwa żgur li dawn iridu jitwaħħlu fi Pjazza Federico Maempel, fi ġnien De La Cruz u fl-inħawi tal-Ħandaq wara x-Shopwise supermarket.

Naħseb li l- gwardjani lokali m'għandux ikollhom ir-rwol limitat li għandhom illum, fejn għandhom għatx kbir għall-multi u fejn jekk jista' jkun tagħmilhom x'imkien biex taparsi ma kontx int, imma fil-fatt tkun int li tkun tajthom iċ- ċitazzjoni.

Il-kunsill lokali jrid jidra jieħu r-responsabbilta` tiegħu.

Snin ilu kollha kemm aħna konna ngħidu li dawn m'għandhomx sistema ta' inforzar, huma bla snien u ma jistgħux jieħdu azzjoni.

Għaldaqstant issa li xi ħadd tahom il-poter li huma wkoll jistgħu jinforzaw numru ta' liġijiet qed jibżgħu minnu u qed jitbiegħdu minnu li ma jmorrux, Allaħares qatt, jitilfu xi vot fl-elezzjoni li tkun waslet.

Naħseb li dawn il-gwardjani lokali m'għandux ikollhom ir-rwol limitat ta' ġbir ta' multi bil-moħbi imma għandhom jinvolvu ruħhom aktar f'attivitajiet bħalma huma l-kontroll tat-traffiku ħdejn l-iskejjel waqt il-ħin ta' l-iskola.

Ovvjament hemmhekk dejjem ikun hemm pulizija imma jista' jkun li wieħed ħdejn kull skola m'huwiex biżżejjed u l-għajnuna ta' gwardjan lokali sserraħ moħħ il-ġenituri li jkunu inkwetati għat-tfal żgħar tagħhom minħabba t-traffiku.

Naħseb li sorveljanza akbar għandha ssir ukoll mal- widien ta' Ħal Qormi fejn xi wħud irresponsabbli iħammġu u jarmu f'dawn il- widien.

Il-ministeru ta' l-Onor.

Ninu Zammit jagħmel tindif li jiswa eluf kbar ta' liri li stajna nfaqna fi proġetti oħrajn imma agħar minn hekk, waqt li dawn l-irresponsabbli jħammġu, wara ftit xita wħud miċ-ċittadini onesti ta' Ħal Qormi jispiċċaw mgħarrqa f'darhom.

Hawnhekk it-tindif isir b'mod regolari imma ma jistax isir kuljum.

U meta jsir – din mhux qed ngħidha b'retorika – il-probabbilta` kbira tkun li l-għada stess, biex ma ngħidlekx ftit sigħat wara, ikun hemm xi ħadd li jerġa' jħammeġ u allura jerġa' jipperikola lil dawn iċ-ċittadini.

Għalhekk anke hemmhekk hemm lok ta' cameras li jissorveljaw l-inħawi għal 24 siegħa.

Jekk hemm bżonn tgħid li hemm il-cameras moħbijin f'dawk il-postijiet u żgur li dawn iservu ta' deterrent.

Jekk ikun hemm camera u jien immur nagħmel passiġġata hemmhekk ma nħossx li b'daqshekk tkun qed tonqosli xi privatezza.

Il-periklu jkun li xi ħadd imur jarmi b'mod sostanzjali, bħal meta jmorru jarmu b'xi trakk, għax jista' jegħreq il-wied u anke d-djar.

Issa li waslu l-elezzjonijiet tal- kunsilli lokali nifhem li l-prijoritajiet ta' dan il-kunsill lokali ġew issettjati u huwa diffiċli li tibdilhom fl-aħħar ġimgħat imma naħseb li għat-tliet snin li ġejjin, il-ħames kunsill lokali ta' Ħal Qormi jrid jagħti prijorita` assoluta lil din il-kwestjoni ta' sigurta` għaċ-ċittadin onest.

Bl-istess mod nixtieq li l-kunsill lokali jagħti prijorita` assoluta lill- kwestjoni tal-widien u ta' l-għargħar li kont qed insemmi.

Huwa tajjeb li l-kunsill lokali jagħmel pressjoni fuq il-gvern biex inaddaf il-widien – ovvjament dawn huma responsabbilta` tal-gvern ukoll - imma mbagħad il- kunsill lokali jrid jirreċiproka wkoll billi jagħmel il-parti tiegħu.

Dan jagħmlu billi l-ewwelnett jagħmel il-cameras u jibgħat il-wardens kif ukoll billi jkompli għaddej bil-proġett tal-culverts li konna bdejna xi tmien snin ilu, imbagħad waqaf.

Irridu nagħmlu din l-insistenza għax naħseb li Ħal Qormi jeħtieġ pjan serju dwar fejn għandu jkollna culverts biex kemm jista' jkun l-ilma jinqabad mill-ewwel min-naħat ta' Ħaż-Żebbuġ u s- Siġġiewi mbagħad jibqa' għaddej mill-widien u mhux jgħerreq it-toroq u b'qatra xita ma tkunx tista' taqsam triq.

Żgur li prijorita` assoluta f'dan il-proġett ta' culverts li għandhom isiru għandhom ikunu Triq San Dwardu u Triq il-Vitorja li jieħdu ammont qawwi ta' xita.

Fix-xhur u fis- snin li għaddew il-gvern, anke permezz ta' bini mil-ġdid ta' Mdina Road, għamel culverts li żgur belgħu ħafna mill-ilma li kien ikun ġej mis- Siġġiewi u minn Ħaż-Żebbuġ.

Ovvjament irridu nagħmlu aktar fil-parti li huwa responsabbli għaliha l-kunsill lokali biex dan ikompli ma' dak li kien inbeda qabel fl-inħawi ta' Triq il-Vitorja permezz ta' culverts li fis- sempliċita` tagħhom reġgħu taw aċċess lil dawk kollha li riedu jaqsmu t- triq ta' kuljum biex imorru l-quddies, biex imorru l-iskola u biex imorru l- monti.

B'dan il-mod inti tkun qed tagħti aċċess lil mijiet ta' nies kuljum.

Kif għedt qabel irid ikun hemm ukoll aċċess għat-toroq, għall- pjazez u għall-ġonna pero` huwa importanti li ċ-ċittadin ikollu s-sigurta`.

Sur President, biex wieħed ikollu aċċess għal dawn il-postijiet huwa importanti wkoll li jkun hemm il-bankini.

Filwaqt li l-kunsill lokali ma jistax jibqa' kunsill lokali tat-toroq u l-bankini biss irridu ngħidu li l- gvern, permezz ta' l-awtorita` dwar it-trasport, qed jagħti t-tarmac fl- aħħar tmien toroq li kienu jaqgħu taħt ir-responsabilita` tiegħu.

Għalhekk issa ma baqax toroq li jaqgħu taħt ir-responsabbilta` tiegħu li għadhom ma ngħatawx tarmac imma baqa' biss manutenzjoni min-naħa tal-kunsill lokali.

Dawn it-toroq m'humiex fi stat gravi, anke bis-saħħa ta' kunsilli lokali preċedenti matul is-snin, imma l-bankini jridu jsiru b'mod li wieħed jaċċessahom b'mod faċli speċjalment għall-anzjani u persuni b'diżabilita`.

L-ewwel kont qed ngħid li dawk l-areas li ġew mitluqa minħabba biża', ħmieġ jew frugħa jiġġeneraw aktar kriminalita` u l-komunita` tiddeterjora.

Għalhekk naħseb li għandna nidentifikaw numru ta' pjazez fil-lokalita` li jistgħu jiġu msebbħa.

Ftit taż-żmien ilu kellna esperjenza simili billi sebbaħna Pjazza San Franġisk, pjazza sabiħa u ħelwa ħafna.

Dik il-pjazza għamilnielha pavimentar sabiħ u dawl ornamentali biex nagħtu ċerta identita` sabiħa lil-lokalita`.

Barra minn hekk f'dak il-post isiru numru ta' attivitajiet.

Ovvjament dawn għandhom isiru b'mod responsabbli li ma jdejjaqx lin-nies.

Naħseb li hemm bżonn li kunsill lokali ġdid, fit-tliet snin li jmiss, ikompli jsebbaħ il-pjazez ta' quddiem il-knejjes.

Per eżempju, hawnhekk nista' nsemmi l-pjazza tal-granmastru, ħdejn it-tribuna ta' Pinto.

Huwa importanti li hemmhekk tkompli tikber ċerta attivita`.

L-istess ngħid fuq il-ġonna.

Sfortunatment ċerti irqajja' ta' ħamrija ġew irranġati ta' malajr, biex taparsi żrajna żewġ pjanti, imbagħad sejjaħnielhom post ta' rikreazzjoni.

Naħseb li għandna nibdew nieħdu l- affarijiet b'aktar serjeta` għax jiddispjaċini ngħid li kultant donnu li ngħaddu n-nies biż-żmien.

Għandna nippjanaw b'mod serju u aħjar nagħmlu oġġett wieħed milli tnejn imma li nagħmluh sew ħalli wieħed jieħu gost imur jirrikrea ruħu f'ċerti postijiet.

La semmejna r-rikreazzjoni naħseb li għandna nibdew naħsbu wkoll fuq faċilitajiet sportivi.

Hawnhekk huwa fejn nistgħu naħdmu u nagħtu appoġġ u ħidma sħiħa ma' l-għaqdiet.

Jien naħseb li kunsill lokali ġdid għandu jagħti prijorita` lil dan il-qasam ta' l-isport.

Per eżempju, darba kellna proġett ta' clubhouses li kien se jsir biswit l-art ta' fejn hemm il- club tal-hockey u l-club tal-boċċi.

Ma nafx għalfejn dan intefa' fuq l- ixkaffa xi sitt snin ilu u baqa' hemmhekk.

Naħseb li dan irid jiġi riattivat u dawk il-clubs kollha li m'għandhomx fejn jospitaw l-għaqda tagħhom u l-membri tagħhom għandu jkollhom il-clubhouse tagħhom fejn huma jkunu jistgħu jiltaqgħu, jagħmlu l-attivitajiet tagħhom u jamministraw l- għaqda u l-isport li jħobbu.

Niftakar li dak iż-żmien il-klabb tal-ħamiem u l-klabb tal-basketball kienu diġa` wrew xi interess.

Ovvjament fejn jista' l-kunsill lokali jgħin imma min-naħa l-oħra għandu jagħti ċans lil dawk l-għaqdiet illi jifilħu jimxu waħedhom biex ikomplu jimxu waħedhom.

Pero` huwa importanti li ħaġa bħal din niddiskutuha kemm jista' jkun malajr u nerġgħu nirriattivawha.

Fl-istess ħin naħseb illi l-kunsill lokali għandu jiftiehem fuq pjan ta' kooperazzjoni ma' xi għaqda jew għaqdiet ta' Ħal Qormi dwar proġett sħiħ ta' attivitajiet sportivi għar-residenti, b'mod partikolari għat-tfal ta' Ħal Qormi.

L-isport fih ċertu valur, ibiegħed liż-żgħażagħ minn ċerti vizzji u jkabbar komunita` b'saħħitha.

Għalhekk huwa importanti li l-kunsill lokali jsib mod kif se jikkoopera ma' l- iskejjel u ma' l-għaqdiet fuq programm li huwa jista' jagħmel.

Naħseb li l-kunsill lokali jista' jagħmel ħafna jekk jikkopera ma' l- għaqdiet tal-lokal f'dak kollu li jagħmel.

L-ewwelnett hemm għaqdiet diġa` ssettjati, jiġifieri għandu riżorsa lesta, pero` kultant inħoss li huwa ftit diffiċli li tidħol ċerta mentalita`.

Min-naħa l-oħra naħseb li jekk tasal fi ftehim magħhom ikollok benefiċċju kbir minn dan il-lokal.

Niftakar li darba konna ħriġna bl-idea li nibnu biċċa art mitluqa li xi darba xi ħadd kien ħolom li jagħmilha bandli, imma sfortunatament dik aktar kienet tintuża għall-abbuż tad-droga milli għal xi ħaġa oħra, u bdilniha għal five-a-side pitch illi jużawha t-tfal tan-nursery ta' Ħal Qormi.

Fil- fatt hemmhekk għandek 200 tifel li qed jipprattikaw dan l-isport.

Naħseb li għamilna xi ħaġa li sitt snin wara wieħed jista' jħares lejha b'ċertu sodisfazzjon għax qed tħalli l-frott.

Naħseb li dan il-mudell ta' kooperazzjoni ma' l-għaqdiet volontarji tal- lokal irid ikompli jissaħħaħ mhux biss fil-qasam sportiv imma anke fil- qasam tal-kultura, ta' l-arti, ta' l-istorja u tat-tisħiħ, biex ngħidu hekk, ta' l-identita` li tkattar rispett lejn il-kultura u l-istorja tal- karatteristiċi uniċi tal-lokal tagħna.

Naħseb li għandna naħdmu bla heda biex mhux biss inżommu f'kondizzjoni tajba ż-żoni kulturali, il-monumenti storiċi u biex nipproteġu u nikkonservaw il-lokal imma anke biex inħeġġu li jkomplu jikbru ċerti attivitajiet li aħna bdejna matul iż-żmien u li jsiru bil-kooperazzjoni ta' l-għaqdiet.

Per eżempju, jien kont noħlom ħafna li nibdew infasslu ċerti affarijiet fuq il-mod kif dawn isiru barra minn Malta.

Ħal Qormi huwa marbut mal-ħobża u ma' l-ifran u allura nieħu gost ninnota li beda jsir il-festival tal-ħobż.

Bl-istess mod nieħu gost li beda jsir ukoll il-festival ta' l-inbid.

Iżda naħseb li issa esperimentajna biżżejjed, il-punt ta' tluq għamilnieh u rridu naħsbu biex din iċ-ċelebrazzjoni ta' kultura Qormija tiġi elevata fuq livell nazzjonali u anke internazzjonali.

Ma naħsibx li nkunu qed naraw kbir jekk ngħidu li nistgħu nikkooperaw ma' pajjiżi oħra, ma' komunitajiet oħra u ma' kunsilli lokali oħra dwar dan u niċċelebraw, nerġa' ngħid, l-identita` tagħna.

B'dan il-mod inkunu qed ngħinu wkoll lill-prodott turistiku Malti.

Per eżempju, nixtieq nibda nara wkoll il-parata bil-kostumi tal-kavallieri f'Jum Ħal Qormi.

Nixtieq inkompli nara wkoll l-organizzazzjoni tal-premju għat-tjubija u ta' ġieħ Ħal Qormi u affarijiet oħra simili.

Jien ngħid li għandna potenzjal fejn nistgħu nkomplu nibnu.

Per eżempju, ma' l-istudjużi tal-lokal nistgħu nkomplu nikkooperaw u nikkummissjonaw studji dwar l-istorja ta' Ħal Qormi.

Sur President, xi ħaġa li jien inħares lejha b'ċertu sodisfazzjon huwa r- restawr tal-monument ta' Pinto u ta' Pjazza San Franġisk.

Pero` nixtieq insemmi wkoll il-ktieb dwar l-istorja ta' Ħal Qormi li rnexxielna nqassmuh b'xejn lil kull familja.

Jekk f'Ħal Qormi hemm 5,800 familja rnexxielna nagħtuha kopja dwar l-istorja ta' Ħal Qormi b'xejn.

Naħseb li dik ukoll kienet importanti daqs il-monumenti u t-tiżjin l-ieħor biex ma ngħidx aktar.

Ovvjament hemm ħafna nies li huma kapaċi jagħtu kontribut lil-lokal tagħna u naħseb li aħna għandna nkomplu nibnu fuq il-kuntratti ta' kooperazzjoni li konna għamilna ma' diversi soċjetajiet mużikali, għaqdiet taż-żgħażagħ u oħrajn biex inkomplu mmexxu l-lokalita` tagħna 'l quddiem, lokalita` li fiha jkun hemm ċertu rispett lejn l-identita` tagħna, identita` li tkun sigura biżżejjed biex iċ-ċittadin onest jgħix b'ċertu serħan il-moħħ.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tlieta, 23 ta' Jannar, 2007 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

MCAST - INTERIOR DESIGN

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-Interior Design jiġix mgħallem fl-MCAST?

Jekk iva, bħala kors għalih jew inkorporat ma' suġġetti oħrajn?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-Interior Design huwa speċjalizzazzjoni li jifforma parti mit-Three Dimensional Design.

Hemm żewġ study-modules ta' 60 siegħa l-wieħed li huma direttament marbutin ma' l-istudju u l-proġettazzjoni ta' l-interni, jiġifieri Exhibition and Retail Design (unit 26) u Interior Design (unit 27).

Il-units l-oħra tat-3D Design huma kollha validi għall-ispeċjalizzazzjoni ta' l-Interior Design, per eżempju, Furniture Design, Computer Applications in Art and Design, Commercial Model Making etc.

MSIDA – FTUĦ TA' TRIQ

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministra jara li tingħata priorita' u urġenza lit-talba ta' għadd kbir ta' residenti ta' Triq ta' Xmiexi, Msida sabiex jitkomplew it- tentattivi li kien hemm fil-passat sabiex tinfetaħ it-triq li tinfed ma' Triq San Alwigi, l-Imsida għaliex f'każ ta' emerġenza r-residenti ġieli damu 'l fuq minn 25 minuta jistennew ambulanza tasal, filwaqt li r- residenti jinsabu tant iżolati li lanqas jistgħu jwasslu lit-tfal l-iskola meta tagħmel ix-xita u ma jkunx possibbli li wieħed jinżel mit-taraġ dejjaq fi tmiem it-triq minħabba l-ilmijiet li jkun hemm?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

MSIDA – PARKEĠĠ FI TRIQ IT-TORRI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministra jara li jsir xi ħaġa dwar il-parkeġġ fi Triq it- Torri, Msida li qed joħloq inkonvenjent regolari lit-traffiku li jkun nieżel jew tielgħa, speċjalment fir-rush hours ta' filgħodu u wara nofsinhar?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Minn riċerka li saret fir-records tat-traffic management unit, irriżulta li fl-aħħar ittra li ntbgħatet mit-taqsima lill- kunsill lokali Msida ġie ssuġġerit li l-parkeġġ fi Triq it-Torri jitħalla li jsir fuq naħa waħda biss.

It-taqsima ma rċeviet l-ebda risposta mill- kunsill rigward tali suggeriment, għaldaqstant it-taqsima bagħtet korrispondenza oħra lill-kunsill f'dan ir-rigward.

MSIDA – TINDIF TA' PARKING AREA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jara li titnaddaf il-parking area ħdejn il-bring-in sites qrib Triq it-Torri, Msida u jitħalla spazju għal parking għar-residenti li jistgħu jkunu effettwati?

Dan l-immaniġġjar aħjar ta' traffiku jista' itaffi l-inkonvenjent li qegħdin isaqqfu wiċċhom magħhom ir- residenti effettwati, b'mod partikolari minn numru 27 sa 47, Triq it-Torri, Msida kif ukoll il-vetturi li jużaw din it-triq.

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

BENGĦAJSA – SERVIZZ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid jekk ir-residenti ta' Triq il- Karmnu, Bengħajsa l/o Birżebbuġa humiex se jiġu provduti bis-servizz tad- drenaġġ?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi l- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

ASST.

TECHNICAL OFFICER

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-grad ta' assistant technicl officer fid-dipartiment tal-manifattura u s-servizzi ilu żmien twil ma jingħata promozzjoni għalih avolja hemm nuqqas u d- dipartiment qed jinqeda b'nies fi grad anqas?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ir-raġuni prinċipali għaliex naqsu l-assistant technical officers fid-dipartiment tal-manifattura u s-servizzi hi li f'dawn l-aħħar snin ħarġu diversi promotions għall-grad ta' technical officers.

F'Novembru ta' l-2005 biss saru għaxar technical officers f'daqqa, li tmienja minnhom ingħataw lil assistant technical officers fl- istess dipartiment u dawn allura ħolqu vakanzi fil-grad ta' assistant technical officers.

GĦAWDEX - WATER POLISHING PLANT

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'kien ir-riżultat miksub mill-istallazzjoni tal-polishing plant għall-ilma f'Għawdex?

Meta kien istallat dan l-impjant, fejn, fiex jikkonsisti u kemm sewa?

Jista' jgħid ukoll jekk hemmx ħsieb li jsiru mpjanti simili f'Malta?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 18608.

Bl-istallazzjoni ta' din il-polishing plant l-ilma provdut lill-konsumatur f'Għawdex fih livell baxx ta' chlorides u nitrates.

INFERMIERA

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' infermiera mal-gvern fl-1987 u kemm hu fil-preżent?

Jista' jgħid ukoll x'kien l-ammont globali ta' pagi/salarji kif ukoll ta' sahra, imħallsa lill- infermiera fl-1987 u fl-2006?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

BINI/MANUTENZJONI TA' SKEJJEL

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm mill-1999 'il hawn kienu investiti flus mill-gvern: a) f'bini ta' skejjel ġodda; u b) f'manutenzjoni ta' skejjel eżistenti?

Jista' jgħid ukoll xi proġetti maġġuri saru ta' manutenzjoni u bini ta' skejjel u kemm swew?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-investiment kapitali f'immodernizzar, manutenzjoni ta' skejjel ġodda u bini li l-fondazzjoni għall-iskejjel ta' għada nefqet fuq skejjel mill-perjodi 2001 sa Settembru 2006 kienet tlaħħaq Lm19,628,898.

Minn dan l-ammont Lm3,506,791 intnefqu fuq skejjel ġodda.

Lista ta' xogħlijiet riċenti tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 20601.

ISTALLAZZJONI TA' LIFTS

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid kemm-il lift ġew istallati s'issa b'kollox fi blokki ta' appartamenti tal-gvern/awtorita' tad-djar, f'liema lokalitajiet u kemm kienet l-ispiża globali s'issa?

Tista' tgħid ukoll jekk humiex qegħdin ikunu stallati lifts oħra u fejn u x'talbiet oħra hemm pendenti?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Minn Ġunju 1999, meta nfetħet l-iskema ta' istallar ta' lifts fi blokki eżistenti tal-gvern, l-awtorita' tad-djar istallat 81 lift f'dawn il-blokki bi spiża ta' Lm1,302,800.

It-tagħrif dwar il-lokalitajiet ta' dawn il-blokki hu kif jidher fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

Xi ġimgħat ilu ngħataw kuntratti għal istallar ta' lifts f'żewg blokki oħra - wieħed fir-Rabat u l-ieħor f'Ħal-Lija - u nħarġu sejħiet għal offerti għal tliet lifts oħra fi blokki ġewwa l-Isla, il-Birgu u Ħal Tarxien.

In- numru ta' applikazzjonijiet pendenti li qegħdin fi stadji differenti ta' ipproċessar huma 12.

DWIELI GĦALL-INBID

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm żdied it-tkabbir tad-dwieli għall- inbid kull sena mis-sena 2000 'il hawn u x'għajnuna finanzjarja ngħatat s'issa għal dan it-tkabbir, kemm f'Malta kif ukoll f'Għawdex?

Kemm minn din l-għajnuna ġiet mill-Unjoni Ewropea?

Kemm hawn persuni reġistrati li qed ikabbru dawn it-tip ta' dwieli kemm f'Malta kif ukoll f'Għawdex?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat- tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 14205.

Nista' inżid li fis-sena 2006 kien hawn reġistrati 910 ettari jew madwar 8,100 tomna u madwar 3,000 bidwi reġistrati.

L-għajnuna finanzjarja li ngħatat s'issa għat-tkabbir tad-dwieli kienet ta' Lm826,150.40 – li minnha Lm113,667.20 ġew mill-Unjoni Ewropea.

SIĠAR TAŻ-ŻEBBUĠ

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm żdied it-tkabbir tas-siġar taż- żebbuġ kull sena mis-sena 2000 'il hawn u x'għajnuna finanzjarja ngħatat s'issa għat-tkabbir tad-dwieli, kemm f'Malta kif ukoll f'Għawdex?

Kemm hawn persuni reġistrati li jkabbru s-siġar taż-żebbuġ, kemm f'Malta kif ukoll f'Għawdex?

Jista' jgħid ukoll jekk tinżammx statistika ta' kemm siġar taż-żebbuġ hawn għall- produzzjoni taż-żejt u dawk għall-produzzjoni taż-żebbuġ għall-konsum?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Fl-aħħar ċensiment li sar fl-2006 ġew reġistrati l- bdiewa li jkabbru s-siġar taż-żebbuġ.

Mid-dikjarazzjonijiet joħroġ li matul is-snin żdiedu dawn l-ammonti ta' siġar:

|2005 | | | |2,560 | |2004 |15,275| |2003 | | | |5,992 | |2002 | | | |3,274 |

Dwar għajnuna għat-tkabbir tad-dwieli, L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għall-mistoqsija parlamentari 23067.

It-total ta' siġar taż-żebbuġ huwa ta' 43,484 bi 856 bidwi reġistrat.

Ir- reġistrazzjoni għas-sena 2006 għadha mhux magħluqa peress li s-siġar taż- żebbug jitħawlu bejn Novembru u April.

Mis-sena 2006 bdiet sistema ta' dikjarazzjoni tal-produzzjoni ta' żebbuġ għall-mejda u żebbuġ għall-għasir.

ŻJARA TA' AC MILAN

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 23000, jista' l-Ministru jgħid jekk xi ente oħra governattiva jew fond finanzjarju tal-gvern ħariġx flus biex l-AC Milan jinġiebu għal training camp f'Malta u biex jilagħbu logħba ta' ħbiberija ma' Birkirkara FC?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-ministeru tiegħi ma jkollux l-informazzjoni mitluba.

FOOTBALL CLUBS - GĦOTJIET FINANZJARJI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 23004 u jgħid liema huma dawk il-clubs tal-football li bbenefikaw minn għotjiet finanzjarji tul dawn l-aħħar sentejn?

Jista' jgħid f'kull każ kemm kienu l- ammonti ta' dawn l-għotjiet, minn liema fond finanzjarju ngħataw u għal liema skop speċifiku ngħataw?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra lista ta' għotjiet finanzjarji li ngħataw mill-ministeru tal-finanzi lill-clubs tal- football matul dawn l-aħħar sentejn.

OPM - IMPJEGATI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22999 u jgħid kemm għandu impjegati miegħu l-uffiċċju tiegħu, il-ministeru u s- segretarju parlamentari?

Kemm hemm minnhom on loan u minn liema post ġejjin?

Kemm hemm bil-kuntratt?

Kemm hemm li għandhom allowance u x'tip ta' allowance?

Kemm hemm min għandu mobile, karozza, ħlas tat-telephone tad-dar u kemm għamlu overtime matul l-2006?

X'inhuma l-gradi ta' kull impjegat?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

KAŻINI TAL-BANDA - GĦOTJIET FINANZJARJI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 23008 u jgħid liema huma dawk il-każini tal-banda li bbenefikaw minn għotjiet finanzjarji tul dawn l-aħħar sentejn?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra lista ta' għotjiet finanzjarji li ngħataw mill-ministeru tal-finanzi lill-każini tal- banda matul dawn l-aħħar sentejn.

Dawn ingħataw kollha mill-good causes fund.

PILLOLI ADALAT LA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jara li jinħarġu l-pilloli ADALAT LA fit-tqassim tal-mediċini tal-gvern?

Dan peress li hemm persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, li ilha teħodhom tliet snin u għandha marda kronika.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-gvern qed jipprovdi l-mediċina Nifedipine li hija normali, modified release jew slow release.

Il-persuna li tixtieq tingħata Nifedipine long acting tista' tgħid lill-konsulent tagħha japplika għall- permess speċjali.

Din l-applikazzjoni tiġi evalwata u jekk tinsab valida tkun approvata biex b'hekk din il-persuna tingħata Nifedipine long acting b'xejn.

Iżda l-policy hi li ma jiġux approvati mediċini ta' ditta speċifika.

ETC - KORS TAC-CHILDCARE

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx ħsieb li fil-viċin jiftaħ il-kors mill-ETC taċ-childcare?

Xi jrid isir biex wieħed japplika għalih u xi kwalifiki jrid ikollu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Għadha ma ġietx iffissata data meta se jerġa' jiftaħ il- kors mill-ETC taċ-childcare u bħalissa mhux qed jintlaqgħu applikazzjonjiet.

Meta joħorgu l-applikazzjonijiet, persuni nteressati jkunu jridu jimlew formola u jkun meħtieġ ukoll minnhom li jkollhom tliet eżamijiet fil-livell ordinarju, fl-Ingliz, Malti u Matematika.

L-eżami tal-Matematika jista' jiġi sostitwit minn żewġ eżamijiet f'suġġetti oħra.

Persuni li m'għandhomx dawn il-kwalifiki jistgħu jagħmlu eżami fit-tlett suġġetti msemmija aktar qabel.

PERMIT NO.

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22943 u jara li jiġi milqugħ ilment ta' persuna li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament dwar permit no. 04089/05?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

BENEFIĊĊJI SOĊJALI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tara li jitmexxa l-każ ta' benefiċċju ta' persuna li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, li qed idur bil-ġenitur tiegħu peress li tinstab b'saqajha maqtugħin u għadha ma rċeviet xejn?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Il-persuna ndikata ġiet informata bil-miktub mid- dipartiment tas-sigurta' soċjali dwar il-każ tagħha.

SPEZZJONI F'POST TAL-GVERN

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tara li ssir ispezzjoni mill-perit f'post li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, li ħadet sussidju mill-awtorita' tad-djar?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Minn spezzjoni li saret f'Novembru 2006 mill-perit ta' l-awtorita' tad-djar fir-residenza tal-persuna ndikata, irriżulta li x- xogħol li għalih l-awtorita' approvat l-għotja ma kienx komplut.

L-awtorita' se tagħmel ispezzjoni oħra biex tivverifika jekk ix-xogħol sarx kollu.

KUNTRATT MILL-AWTORITA' TAD-DJAR

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tara li jsir il-kuntratt mill- awtorita' tad-djar biex isir ix-xogħol fuq Ref.

5 HA 155/2006?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-awtorita' tad-djar qiegħda fi proċess li tivverifika l-assi ta' l-applikant u li kif dan il-proċess jitlesta tkun tista' tibgħat għalih biex jiġi ffirmat il-kuntratt ta' l-għotja.

MTA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari 22593 u 22743 u jgħid mill-budget ta' l-awtorita' Maltija għat-turiżmu 2006 u 2007: 1) x'persentaġġ qed imur fuq reklamar u promozzjoni ta' Malta u Għawdex; 2) x'persentaġġ qed imur fuq għajnuna lil-low cost airlines; 3) x'persentaġġ qed imur fuq market support għat-tour operators?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fl-2006 52% mill-budget ta' l-awtorita' tat- turiżmu mar fuq reklamar u promozzjoni ta' Malta u Għawdex, filwaqt li għall-2007 il-persentaġġ kien ta' 38%.

24% u 32% mill-budget ta' l-awtorita' marru fuq market support għat-tour operators għall-2006 u l-2007 rispettivament.

L-għajnuna lil-low cost airlines hi nkluża fil-market support għat-tour operators.

SPTAR ZAMMIT CLAPP – XOGĦOL PART-TIME

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid jekk matul is-sena 2006 u Jannar 2007 ħarġux sejħiet għal xogħol part-time fl-isptar Zammit Clapp biex isir minn ħaddiema full-timers ma' l-istess sptar?

Jista' jagħti dettalji tad-dati ta' dawn is-sejħiet u jgħid liema minnhom ġew irtirati u għaliex?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Matul l-2006 u Jannar 2007 fl-isptar Zammit Clapp ma kien hemm l-ebda sejħa għal xogħol part-time biex isir minn ħaddiema full- timers ma' l-istess sptar.

SAN ĠILJAN - STALLAZZJONI TA' LIFT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid x'possibbiltajiet hemm li jitwaħħal lift fi Block G, Qasam tad-Djar ta' Giorni, San Ġiljan peress li fis-sulari ta' fuq hemm jgħixu anzjani li qed ikollhom tbatija jitilgħu bix- xirja u biex jiġu pprovduti b'servizzi bħaċ-ċilindri tal-gass, minħabba l- kwantita' ta' taraġ li hemm?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-awtorita' tad-djar tikkonsidra applikazzjonijiet għal istallar ta' lift fi blokk mikri mill-gvern jekk ikun hemm persuna b'diżabilita' ta' mobilta' residenti f'dak il-blokk.

Minn riċerka li saret, ma jirriżultax li l-awtorita' għandha applikazzjoni għal istallar ta' lift fil-blokk indikat.

STUDENTI MALTIN JISTUDJAW FL-INGILTERRA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid bħalissa kemm hawn studenti Maltin jistudjaw f'xi universita' fl-Ingilterra u li qed jieħdu l- istipendju minn Malta bħalma jieħdu l-istudenti Maltin?

ONOR.

LOUIS GALEA: Hemm tliet studenti jsegwu studji barra minn Malta li qed jirċievu stipendju.

MCAST – COURSE IN PHARMACY TECHNICIAN

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx ħsieb li l- istudenti ta' l-MCAST, fl-ewwel sena tal-kors tal-pharmacy technician ma' l-institute of business and commerce, humiex se jingħataw l-istipendju, l- ismart card u għajnuna biex itaffu l-ispejjeż tat-trasport pubbliku, peress li hemm studenti minnhom li m'hu qed jirċievu xejn minn dawn l- għajnuniet?

ONOR.

LOUIS GALEA: Hemm numru ta' studenti li ġew mill-junior college u bdew il-kors tal-pharmacy technician ma' l-institute of business and commerce ta' l-MCAST.

Peress li teknikament huma qed jirripetu l-istess livell/sena li kienu fiha fil-junior college, allura ma jistgħux jingħataw stipendju.

Kif diġa' kelli l-okkażjoni ngħid bi tweġiba għal interpellenzi oħra, il-każi ta' dawn l-istudenti qed jiġu mistħarrġa kull wieħed fuq il- mertu tiegħu biex jiġu stabiliti l-fatti preċiżi.

MCAST – COURSE IN PHARMACY TECHNICIAN

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li fil-kors ta' l-ewwel sena pharmacy technicians, MCAST institute of business and commerce hemm lecturer fil-qasam action and use of drugs li mhux qed jattendi għal-lectures?

Meta se jibdew il-lectures u kif se jintrebaħ iż- żmien mitluf?

ONOR.

LOUIS GALEA: Hemm żewġ għalliema li jgħallmu s-suġġett imsemmi, action & use of drugs.

Dawn kienu ma jifilħux għal xi lezzjonijiet u kellhom ċertifikat mediku.

Informat ukoll li wieħed minn dawn l-għalliema għadu kemm irriżenja, iżda diġa' hemm sostitut li se jibda fl-aħħar ġimgħa ta' Jannar.

L-istudenti se jingħataw siegħa żejda kull ġimgħa għal kumplament tax-xhur li fadal.

Dawn għandhom jikkumpensaw għal-lezzjonijiet li ntilfu.

SERVIZZ PUBBLIKU - REDUCED HOURS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid min jikkwalifika għal miżura tar- reduced hours fis-servizz pubbliku kif imħabbra fil-budget bħala miżura favur il-familja?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-miżura li tħabbret fil-budget fissret li l- benefiċċju applikabbli fis-servizz pubbliku issa japplika wkoll fis-settur pubbliku.

Jikkwalifikaw għar-reduced hours dawk l-impjegati li jaħdmu whole-time, b'eċċezzjoni dawk li jaħdmu fuq performance agreement jew kuntratt bil- kondizzjonijiet stabiliti, kif ukoll il-membri bl-uniformi ta' l-armata.

Iżjed dettalji dwar dan il-benefiċċju jinsabu f'sezzjoni 3.1.6 tal-PSMC (public service management code).

OPERATION MANAGERS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 22928, jista' l-Ministru jgħid min huma l-operation managers li għandhom allowance għall-użu tal-karozza u/jew allowance għall-użu tal-mobile?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-ebda operation manager tal-ministeru m'għandu allowance la għall-użu tal-karozza u lanqas għall-użu tal-mobile.

Nirriferi għall-mistoqsija parlamentari 22928 fejn f'dan il-ministeru minħabba n-natura tax-xogħol ta' xi operations managers, erba' minnhom jagħmlu użu minn karozza tal-kiri biex ikunu jistgħu jmorru fuq il-lant tax- xogħol, filwaqt li tlieta jingħataw cards tal-mobile biex ikunu aċċessibli waqt li jkunu barra fuq xogħol.

SAN PAWL IL-BAĦAR - BYPASS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari 21621, 21852, 22067, 22226, 22480, 22620, 22704 u 22945 u jgħid kemm hu stmat ix- xogħol ta' kostruzzjoni għall-irranġar ta' dik il-parti tal-bypass ta' San Pawl il-Baħar li ċediet minħabba xogħol ta' eskavar minn kuntrattur privat?

Min se jħallas għal dan ix-xogħol?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

MIA

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22953 u jgħid jekk hemmx xi ċans illi l-ajruport internazzjonali ta' Malta jingħata isem?

ONOR.

ĊENSU GALEA: S'issa ma kien hawn l-ebda suġġeriment jew proposta biex f'Malta tidħol id-drawwa li hemm f'xi pajjiżi oħra li ajruport jissemma għal xi persuna illustri, bħal Rome Fiumicino jew Leonardo da Vinci.

MINISTERU GĦAR-RIŻORSI U INFRASTRUTTURA - KAROZZI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 22065, jista' l-Ministru jgħid jekk l-allowances imsemmija jinkludux l-użu tal-karozzi u l-fuel?

Jekk fin-negattiv, għalkemm kien jammonta l- allowance għall-karozzi u l-fuel?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mistoqsija parlamentari 22065 li rrifera għaliha l- Onor. Interpellant m'għandha x'taqsam xejn ma' din il-mistoqsija.

PROPRJETA' TA' L-ENEMALTA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22949 u jagħti lista ta' proprjeta' li f'dawn l- aħħar 12-il xahar ġiet akkwistata mill-Enemalta sabiex tintuża bħala substations ta' l-elettriku, inkluż il-valur li nxtrat bih?

ONOR.

AUSTIN GATT: Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra lista bid-dettalji tal-proprjeta' akkwistata mill-Enemalta sabiex tintuża bħala substations ta' l-elettriku f'dawn l-aħħar 12-il xahar.

PERSUNI BARRANIN JAĦDMU BIL-PERMESS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn persuni barranin jaħdmu bil-permess u minn liema pajjiż huma?

X'tip ta' xogħol jagħmlu?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub qed jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

QRATI - ATTI KRIMINALI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm persuni ttellgħu l-qorti fuq reati konnessi ma' twettiq ta' atti kriminali fil- pubbliku s-sena l-oħra?

X'kien ir-reat u x'weħlu f'kull każ?

ONOR.

TONIO BORG: L-istatistika dwar persuni mressqa l-qorti mill-pulizija matul is-sena l-oħra għadha qed tinġabar u t-tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PERSUNI JAĦDMU BLA PERMESS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni ttellgħu l-qorti għaliex ħaddmu persuni bla permess is-sena l-oħra u x'weħlu f'kull każ?

ONOR.

LOUIS GALEA: Fil-każ ta' ħaddiema barranin, hija l-pulizija li tħarrikhom.

Fil-każ ta' kawżi rigward ħaddiema Maltin li jkunu qed jaħdmu illegalment, l-Onor.

Membru huwa mitlub jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 20057.

KAŻI TA' RAPES

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm rapporti ta' rapes jew indecent assaults saru s-sena l-oħra?

X'weħlu f'kull każ dawk imressqa fuq dawn ir-reati?

ONOR.

TONIO BORG: L-istatistika dwar rapporti ta' rapes jew indecent assaults matul is-sena l-oħra għadha qed tinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PERSUNI BARRANIN JAĦDMU BLA PERMESS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni nqabdu jaħdmu bla permess is-sena l-oħra?

Kemm minnhom kienu barranin?

ONOR.

LOUIS GALEA: In-numru ta' persuni li nqabdu jaħdmu rregolarment kien ta' 1,899 li 175 minnhom kienu barranin.

PERSUNI MAQTUGĦA MIR-REĠISTRU TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni nqatgħu minn fuq l-ewwel parti tar-reġistru s-sena l-oħra u għaliex?

ONOR.

LOUIS GALEA: Minn Jannar sa Diċembru 2006 inqatgħu 1,391 persuna minn fuq l-ewwel u t-tieni parti tar-reġistru - 180 inqabdu jaħdmu u jirreġistraw, 862 irrifjutaw opportunita' ta' xogħol, filwaqt li 349 irrifjutaw opportunita' ta' taħriġ.

NEFQA FUQ SAFAR UFFIĊJALI

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk mill-2005 għall-2006 żdeditx in-nefqa fuq is-safar?

Kemm kienet iż-żieda fuq l-ispiża tas-safar mill-2005 u l-2006 globalment?

X'kienet ir-raġuni ta' din iż-żieda?

Kien hemm l-approvazzjoni ta' l-uffiċċju tal-prim ministru għat-tali spiża?

Min approva s-safar ta' matul l-2006?

ONOR.

AUSTIN GATT: Napprezza jekk l-Onor.

Interpellant jindika għas-safar ta' min qiegħed jirriferi biex inkun nista' nagħtih l-informazzjoni mitluba.

NEFQA FUQ SAFAR UFFIĊJALI

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru jgħid jekk żdeditx in-nefqa fuq is-safar mill-2005 għall- 2006?

X'kienet ir-raġuni ta' din iż-żieda?

Kien hemm l- approvazzjoni ta' l-uffiċċju tal-prim ministru għal tali spiża?

Min approva s-safar ta' matul l-2006?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: In-nefqa fuq safar mill-2005 għall-2006 ma żdeditx.

Rigward l-aħħar parti tal-mistoqsija, ninforma l-Onor.

Interpellant li fis- sena 2006 is-safar tal-ministru ġie approvat mill-uffiċċju tal-prim ministru filwaqt li s-safar l-ieħor ġie approvat mis-segretarjat permanenti tal-ministeru għal Għawdex.

NEFQA FUQ SAFAR UFFIĊJALI

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid jekk żdeditx in-nefqa fuq is-safar mill-2005 għall-2006?

Kemm kienet iż-żieda fuq l-ispiża tas-safar mill- 2005 u l-2006 globalment?

X'kienet ir-raġuni ta' din iż-żieda?

Kien hemm l-approvazzjoni ta' l-uffiċċju tal-prim ministru għal tali spiża?

Min approva s-safar ta' matul l-2006?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: In-nefqa fuq safar fl-2005 u l-2006 kienet kif jidher hawn taħt:

2005 - Ministeru/dipartiment: Lm20,274 li Lm2,720 minnhom ġew rimburżati, filwaqt li Lm908 għad iridu jiġu rimburżati.

Awtorita' dwar it-trasport: Lm16,857.

2006 - Ministeru/dipartiment: Lm15,640 li Lm3,898 minnhom ġew rimburżati filwaqt li Lm2,508 għad iridu jiġu rimburżati.

Għad hemm xi spejjeż oħra żgħar li jridu jitħallsu.

Awtorita dwar it-trasport: Lm28,233.

In-nefqa tal-ministeru/dipartiment naqset mill-2005 għall-2006, filwaqt li kien hemm żieda fin-nefqa ta' l-awtorita' dwar it-trasport.

Madankollu ż- żieda fin-nefqa globali tal-ministeru/dipartiment u l-awtorita' dwar it- trasport kienet minima.

Is-safar kollu sar skond il-ħteġijiet u l-obbligi tal-ministeru/dipartiment jew ta' l-awtorita' dwar it-trasport.

Is-safar kollu ġie approvat skond il- proċeduri stabiliti.

NEFQA FUQ SAFAR UFFIĊJALI

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk żdeditx in-nefqa fuq is- safar mill-2005 għall-2006?

Kemm kienet iż-żieda fuq l-ispiża tas-safar mill-2005 u l-2006 globalment?

X'kienet ir-raġuni ta' din iż-żieda?

Min approva s-safar ta' matul l-2006?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Fl-2005 l-ispiża globali għas-safar kienet ta' Lm200,820.54 li minnhom irċevejna lura Lm83,831.04 mill-Unjoni Ewropea.

Fl-2006 l-ispiża globali għas-safar kienet ta' Lm211,294.10 li minnhom irċevejna lura mill-Unjoni Ewropea Lm82,925.34.

L-ispejjeż qed jirriżultaw l-aktar għall-fatt li qed jiżdiedu l-obbligi tal- ministeru minħabba proposti ġodda fi ħdan l-Unjoni Ewropea fil-qasam ta' l- ambjent, agrikoltura u sajd u fil-qasam ta' l-affarijiet veterinarji.

Il- fatt li din l-ispiża kienet koperta mill-budget approvat, ma kienx hemm il- ħtieġa ta' l-approvazzjoni tal-prim ministru.

Is-safar ta' matul is-sena 2006 ġie approvat mis-segretarju permanenti tal- ministeru għall-affarijiet rurali u ambjent kif inhi l-proċedura.

NEFQA FUQ SAFAR UFFIĊJALI

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għall- Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk żdidietx in- nefqa fuq is-safar mill-2005 għall-2006 u f'każ affermattiv, kemm kienet iż- żieda fuq l-ispiża tas-safar mill-2005 u l-2006 globalment?

Jista' jgħid x'kienet ir-raġuni ta' din iż-żieda u jekk kienx hemm l-approvazzjoni ta' l- uffiċċju tal-prim ministru għat-tali spiża?

Jista' jgħid min approva s- safar ta' matul l-2006?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jispeċifika għal liema dipartimenti qed jirriferi.

NEFQA FUQ SAFAR UFFIĊJALI

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jgħid jekk żdidietx in-nefqa fuq is-safar mill- 2005 għall-2006 u f'każ affermattiv, kemm kienet iż-żieda fuq l-ispiża tas- safar mill-2005 u l-2006 globalment?

Jista' jgħid x'kienet ir-raġuni ta' din iż-żieda u jekk kienx hemm l-approvazzjoni ta' l-uffiċċju tal-prim ministru għat-tali spiża?

Jista' jgħid min approva s-safar ta' matul l- 2006?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

AWTORITA' TAD-DJAR - SHARED OWNERSHIP

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l- analisi ta' l-ewwel ħarġa ta' shared ownership ta' l-awtorita' tad-djar?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-analisi dwar l-ewwel ħarġa ta' l-iskema ta' shared ownership ta' l-awtorita' tad-djar.

AWTORITA' TAD-DJAR

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l- analisi li tiffoka fuq ix-xogħlijiet ta' l-awtorita' tad-djar f'dawn l- aħħar tmien snin?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-analisi mitluba.

FLORIANA - KIOSK

L-ONOR.

DAVID AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk tistax titneħħa kiosk ħadra li ilha fi Triq San Publiju, Floriana tokkupa post ta' parkeġġ għal vetturi għal żmien twil ħafna, preċiżament quddiem il-kunsill lokali tal-Floriana?

ONOR.

TONIO BORG: Id-dipartiment ta' l-artijiet se jieħu l-passi li hemm bżonn sabiex din il-kiosk titneħħa.

PRODOTTI TAD-DEMM

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22041 u jgħid: Fid-dawl tal-fatt li dan l-aħħar il-commission for fair trading ikkonkludiet li l-bejgħ tal-prodotti tad-demm lill-kliniċi u sptarijiet privati kienu diskriminatorji u għalhekk kien qed ipoġġi lill- istess kliniċi u sptarijiet privati fi żvantaġġ finanzjarju, jista' l- Ministru jinformana bejn is-snin 2003 u 2006 kemm ġew mibjugħa boroż tad- demm u prodotti tad-demm lil dawn il-kliniċi u sptarijiet privati, kull sena u x'kienu l-ammonti ta' flus miġbura f'dan ir-rigward kull sena?

Hemm il-ħsieb li l-flus li tħallsu minn dawn il-kliniċi u sptarijiet jiġu mrodda lura u għalhekk jerġgħu jingħataw lura dawn il-flus lill-pazjenti?

Fid-dawl ta' din id-deċiżjoni, għandux jintalab ħlas għal dawn il-prodotti mid-dipartiment tas-saħħa?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Niċċaraw l-ewwelnett li dan mhux każ ta' bejgħ ta' demm.

Din kienet talba mid-diviżjoni tas-saħħa lill-kliniċi u sptarijiet privati għal rifużjoni ta' spejjeż amministrattivi li tidħol fihom id- diviżjoni biex tiżgura li demm u prodotti tad-demm isirulhom it-testijiet meħtieġa li jiżguraw li jkunu ta' l-aqwa kwalita'.

Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba.

M'hemm l-ebda ħsieb li flus li diġa' tħallsu jiġu mrodda lura.

Id-dipartiment tas-saħħa qed jevalwa s-sitwazzjoni sabiex jara x'policy jista' jaddotta dwar ħlas għall-ipproċessar ta' dawn il-prodotti.

QORTI TA' GĦAWDEX

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA staqsiet lill-Ministru tal- Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid min ħallas għall- avukat fil-każ tat-tifel Għawdxi li ismu qed jintbagħat separatament, li ġie appuntat biex jirrappreżenta lil omm imsiefra, waqt il-kawża waqt il- proċeduri legali li kienu qed isiru fil-qorti ta' Għawdex?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Jekk l-Onor.

Interpellanti qed tirriferi għall- proċeduri legali li ttieħdu mid-dipartiment għal standards fil-ħarsien soċjali bħala l-awtorita' ċentrali ta' Malta dwar il-konvenzjoni ta' l-ajja dwar ħtif internazzjonali ta' minuri, ninsab informata li dawn tmexxew mill- avukat tad-dipartiment u li l-omm kienet xhud u ma kienetx rappreżentata minn xi avukat.

HIP REPLACEMENT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22836 u jgħid kemm tmur lura fiż-żmien l-aktar applikazzjoni qadima għall- operazzjoni ta' hip replacement?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Id-dewmien fuq waiting list għal hip replacement tvarja minn konsulent għall-ieħor.

L-itwal stennija hija ta' ħames snin pero' hemm raġunijiet mediċi għal dan id-dewmien.

TRAFFIKAR TA' NISA U TFAL

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid liema ente qed tieħu ħsieb il- problema tat-traffikar tan-nisa u tfal?

X'tip ta' traffikar qed isir?

X'xogħol qed isir f'dan ir-rigward?

Xi statistika teżisti għal dawn l- aħħar ħames snin, kemm bħala numru ta' nisa u tfal traffikati kif ukoll persuni involuti f'dan it-traffikar?

Kemm każijiet ġew rappurtati?

Kemm każijiet tressqu l-qorti?

Għand min jistgħu jirrikorru għall-għajnuna u kenn dawn in-nisa?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija, ninsab informata li n-nisa u t-tfal indikati jistgħu jirrikorru għas-sapport għand l-initial response team ta' l-aġenzija appoġġ.

Dwar il-partijiet l-oħra tal-mistoqsija, nitlob lill-Onor.

Interpellant tirriferihom lill-ministru konċernat.

VJOLENZA DOMESTIKA

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti statistika għal dawn l-aħħar għaxar snin ta' kemm ġew rappurtati każijiet ta' vjolenza fuq in-nisa - domestika u mhux - inkluż każijiet ta' stupru fiż-żwieġ?

Kemm minn dawn tressqu l-qorti?

ONOR.

TONIO BORG: Ma tinżammx statistika kompjuterizzata ta' l- informazzjoni mitluba.

PARK AND RIDE

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22837 u jgħid x'inhuma l-operating costs attwali tas-sistema park and ride?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-operating costs attwali tal-park & ride kienu jammontaw għal Lm27,678.55 - Lm10,052.66 f'Novembru u Lm17,625.89 f'Diċembru.

Huwa stmat li bl-introduzzjoni tal-controlled vehicular access f'Marzu, l- ispiża fix-xhur ta' wara tonqos għal madwar Lm9,500 fix-xahar.

GĦARGĦUR - FAWRAN TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22955 u jgħid x'passi ħadet il-korporazzjoni għas- servizzi ta' l-ilma biex tirrimedja l-problema ta' fawran tad-drenaġġ fi Triq Santa Katerina, l-Għargħur meta għandi għaliex nifhem illi kellhom jittieħdu passi ta' rimedju madwar sena ilu - fi Frar 2006?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma diġa' bdiet tagħmel ix-xogħol neċessarju biex tirrimedja din il-problema.

Dan ix-xogħol huwa mistenni jkun lest fi żmien erba' ġimgħat oħra.

HERITAGE MALTA - KAP EŻEKUTTIV

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja tal-kuntratt tax- xogħol tas-Sur Mule Stagno, Kap Eżekuttiv ġdid ta' Heritage Malta?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 21120.

PETIZZJONI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid għaliex minkejja li persuna li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, kellu l- petizzjoni tiegħu l-E.T. il-President ta' Malta milqugħa fit-8 ta' Awissu 2005 sabiex jieħu lura l-effetti tiegħu personali hemm isemmija, u minkejja li fl-4 ta' Diċembru 2006 l-uffiċċju tal-President informa lil din il-persuna li għaddew l-ittra tiegħu tat-23 ta' Novembru 2006 lill- ministeru tal-ġustizzja sabiex id-deċiżjoni tal-President tkun implimentata, għala wara dawn ix-xhur kollha din id-deċiżjoni qed tiġi stultifikata bir-rifjut tal-kummissarju tal-pulizija li jirritorna l- effetti tiegħu personali?

Jista' għalhekk il-Viċi Prim Ministru jgħid meta se jiġu ritornati dawn l- oġġetti lill-persuna in kwestjoni kif deċiż mill-kap ta' l-Istat?

In linea ma' l-istanding orders, l-Interpellant qed jiddikjara li huwa kien il-konsulent legali li kiteb il-petizzjoni għan-nom ta' din il-persuna.

ONOR.

TONIO BORG: It-talba msemmija kienet ġiet milqugħa bil-kondizzjoni li jinħarġu dawk il-liċenzji neċessarji.

Għaldaqstant qabel ma' dawn l- armi jkunu jistgħu jiġu rritornati, iridu jinħarġu l-liċenzji rikjesti mil- liġi.

L-applikazzjoni sabiex dawn l-armi jkunu liċenzjati għadha qed tiġi pproċessata.

SINJALI/TABELLI TAT-TOROQ

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-ammont tan-nefqa għas-sinjali u tabelli tat-toroq tal-gvern (mhux tal-kunsilli) għas-sena 2005 u sa Ottubru 2006?

Jista' jgħid ukoll jekk dawn ħarġux bit-tender jew b'direct order?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.