MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 346 It-Tnejn, 30 ta' Jannar 2006 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 346

It-Tnejn, 30 ta' Jannar 2006

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.02 p.m.

Talba

Seduta Nru. 346

It-Tnejn, 30 ta' Jannar 2006

WERREJ

MINUTI 183

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 183

TQEGĦID TA' KARTI 188

KONDOLJANZI 189

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JIMPLIMENTA MIŻURI TA' L-ESTIMI

BUDGET MEASURES IMPLEMENTATION BILL 190

AĠĠORNAMENT 235

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 240

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 253

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 345 li saret fil-25 ta' Jannar, 2006 ġew konfermati.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Ninforma lill-Kamra li s-Sedja rċeviet kopja tas-sentenza tal-Prim' Awla tal-Qorti Ċivili (Sede Kostituzzjonali) datata 25 ta' Jannar, 2006 fil-kawża Anne Miller vs l-Avukat Ġenerali, il- Prim Ministru, il-Ministru ta' l-Intern, id-Direttur taċ-Ċittadinanza u tal- Expatriates, il-Kummissarju tal-Pulizija u l-Uffiċjal Prinċipali ta' l- Immigrazzjoni (Rikors Nru 19/02FS), liema dokument se jitqiegħed fuq il- mejda tal-Kamra.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

MEPA

L-ONOR.

MARIO GALEA (f'isem l-Onor.

Jason Azzopardi) staqsa lill- Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Kemm kien hemm applikazzjonijiet pendenti quddiem il-MEPA fl-aħħar tas-snin 2003, 2004 u 2005?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi) (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): Skond is-sistema ta' l-informatika tal-MEPA, f'għeluq is-sena finanzjarja 2003 kien hemm 2,639 applikazzjoni pendenti quddiem l-istess awtorità u 3,342 f'għeluq is- sena finanzjarja 2004, filwaqt li f'għeluq is-sena finanzjarja 2005 l- awtorità kellha 3,263 applikazzjoni pendenti.

IMPORTAZZJONI TA' ĦALIB

L-ONOR.

MARIO GALEA (f'isem l-Onor.

Jason Azzopardi) staqsa lill- Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm ħalib ġie importat fl-aħħar snin?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): L-informazzjoni tingħata f'seduta oħra.

REĠISTRAZZJONI TA' SATELLITI

L-ONOR.

MARIO GALEA (f'isem l-Onor.

Jason Azzopardi) staqsa lill- Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm satelliti ġew reġistrati mal-wireless telegraphy fl-aħħar snin?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni): Informat li n-numru ta' sistemi tas-satelliti reġistrati mad-dipartiment tat-telegrafija mingħajr fili fl-aħħar tliet snin - qabel ma tneħħa l-bżonn tal-liċenżja - huwa kif ġej: 15,071 fl-2002, 16,154 fl-2003 u 15,792 fl- 2004.

BORD TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

MARIO GALEA (f'isem l-Onor.

Jason Azzopardi) staqsa lill- Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jindika n-numru ta' lmenti li daħlu għand il-bord li jinvestiga l- aġir tal-pulizija?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern): Ninsab informat illi sa l-20 ta' Jannar, 2006 kienu daħlu 70 ilment għand il-bord tal-pulizija.

Il-bord ikkonkluda li 16 minn dawn kienu ġustifikati waqt li tlieta ġew irtirati mill-kwerelant, tmienja ma ġewx ġustifikati, tlieta ġew solvuti waqt il-kors ta' l-investigazzjoni u każ minnhom mhux fil-kompetenza tal- bord.

II-kumplament tal-każi qegħdin jiġu kkonsidrati.

GALLARIJI TA' L-INJAM

L-ONOR.

MARIO GALEA (f'isem l-Onor.

Jason Azzopardi) staqsa lill- Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm applikazzjonijiet għall-gallariji ta' l-injam minn NGOs u każini daħlu taħt l-iskema tal-MEPA?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): Kien hemm skema waħda biss għal NGOs u każini li ħarġet fil-bidu tas-sena 2004 u għalqet fis-27 ta' Frar,

B'kollox intefgħu 31 applikazzjoni u kollha ġew aċċettati.

GALLARIJI TA' L-INJAM

L-ONOR.

MARIO GALEA (f'isem l-Onor.

Jason Azzopardi) staqsa lill- Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm każini applikaw għall-gallariji ta' l-injam taħt l-iskema tal-MEPA?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 14172.

MOBILE PHONES

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid x'inhi l-ispiża totali li l-ministeru tiegħu, inkluż l-enti kollha li jaqgħu taħtu, għamel fuq mobile phones matul is-sena 2005?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq): Sakemm ma ningħatax raġuni għala qed tintalab ma nara l-ebda skop li tali informazzjoni għandha tinġabar, aktar u aktar meta tagħrif dettaljat fuq l- infiq attwali tal-gvern jingħata fir-rapport finanzjarju li t-teżor jippubblika aktar tard fis-sena.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, it-tagħrif li qed nitlob huwa fl- interess nazzjonali, preċiżament biex wieħed ikun jaf kif qiegħda ssir in- nefqa pubblika.

Kieku forsi tlabt breakdown dettaljat tal-mobile phones kont inkun irrazzjonali, imma kulma tlabt huwa line item expenditure ta' l- enti kollha li jaqgħu taħt il-ministeru bħala nefqa globali u mhux nefqa individwali.

Infakkar li meta riċentement kollega tagħna minn din in-naħa tal-Kamra talab breakdown dettaljat dwar spiża fuq hospitality, il-prim ministru ħass li dik l-informazzjoni kienet cumbersome wisq biex tingħata fid-dettall.

Imma meta mbagħad l-istess mistoqsija reġgħet saret f'kuntest globali ġiet aċċettata u t-tagħrif ingħata, Sur President.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Naħseb li dak li għadu kemm qal l-Onor.

Membru jista' jiċċara xi ftit il-materja għax il-mistoqsija kif inhi magħmula nftehmet minn kulħadd li qed tintalab informazzjoni dettaljata dwar mobile phones.

Jekk l-intenzjoni ta' l-Onor.

Membru hi li jkollu l-informazzjoni b'mod globali nara kif nagħmel biex il-mistoqsija terġa' titqanqal, Sur President.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jekk il-Ministru lest li javża lill-ministri l-oħra sħabu ma nsib l-ebda diffikulta'.

Jekk min-naħa l-oħra jħossu aktar komdu li jien nerġa' nissottometti l-mistoqsija ma nsib l-ebda diffikulta' lanqas, Sur President.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Naħseb li l-aħjar manjiera fuq ħaġa bħal din hi li l- Onor. Brincat jippermettili nitkellem mal-Leader of the House, tinġabar l- informazzjoni kollha - peress li din il-mistoqsija saret lill-ministri kollha - u d-dokumentazzjoni titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

Jekk ikun hemm il-ħtieġa li l-Onor.

Membru jirrepeti l-mistoqsija, navviċinah jien biex ikun jista' jerġa' jagħmilha, Sur President.

ONOR.

LEO BRINCAT: Naċċetta, Sur President.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ngħid sew li hemm ruling tas-Sedja fuq kwestjonijiet ta' din in-natura?

X'inhi r-raġuni li pronunzjament formali min-naħa tas-Sedja mhux qed ikun rispettat?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Jidhirli li r-ruling li tat is-Sedja hu fis-sens li l- Kamra għandha tingħata informazzjoni kemm jista' ikun fil-ħin u kemm jista' ikun korretta u preċiża.

Imma rrid nippreċiża wkoll li filwaqt li s-Sedja esprimiet il-fehma tagħha li dak it-tagħrif għandu jingħata, ir-ruling tas- Sedja ma jistax jipprevali fuq l-istanding orders.

Għax is-Sedja tista' tirregola l-kontenut tal-mistoqsijiet imma ma tistax tirregola

l-kontenut tat-tweġibiet u dan skond l-ordnijiet permanenti tal-Kamra.

Il-prattika turi wkoll li allaħares is-Sedja kellha tibda tidħol hi biex toqgħod tindaħal x'risposti jagħti l-gvern fil-Parlament.

Dak sta għall- Kamra biex tikkonsidrah, tevalwah, tikkritikah, isiru jekk hemm bżonn il- mistoqsijiet u kull naħa tagħmel il-pożizzjoni politika tagħha fejn ikun il-każ.

Naħseb li tajjeb li l-istanding orders nibqgħu nsegwuhom b'din il- manjiera, Sur President.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, ma jidhirlux il-Ministru li b'din it-tip ta' attitudni - bil-ministri jgħidu li ma jridux jirrispondu jew li ma jħossux li għandhom jirrispondu jekk ma tingħatax raġuni valida għala qed jintalab dak it-tagħrif - meta wieħed jitlob informazzjoni li tkun ta' natura kummerċjali u din ma tingħatax, ikun qed jirriskja li l-affarijiet ma jimxux sew fil-Parlament?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, jekk hawn xi ħaġa li hija sagra u fundamentali huwa d-dritt ta' l-informazzjoni għax inkella l-Parlament ma jkunx jista' jaqdi d-dmirijiet tiegħu b'mod tajjeb.

Pero' id-dritt ta' l- informazzjoni irridu narawh ukoll fid-dawl ta' l-għodda li għandu l- Parlament biex din l-informazzjoni tinkiseb.

Il-ħin tal-mistoqsijiet huwa wieħed minn dawn l-għodda u m'huwiex l-għodda esklussiva.

Tajjeb li ngħid li l-Parlament għandu għad-dispożizzjoni tiegħu l-kumitat permanenti dwar il-kontijiet pubbliċi, li huwa l-post fejn wieħed jista' jifli d-dettalji ta' l-ispiża tal-gvern.

Kultant ikollok ukoll sitwazzjonijiet fejn ikun hemm interessi pubbliċi pero' mibnija fuq prinċipji ta' natura kummerċjali, għalkemm il-korp jista' ikun pubbliku.

Hemm ukoll kwestjonijiet li jkollhom rabta ma' materja kummerċjali li għalkemm il-Parlament ikun jista' jindaga, ikun hemm mumenti fejn ma jkunx fl-interess nazzjonali jew pubbliku li dik l- informazzjoni tingħata.

Jiġifieri meta ministru jwieġeb li ċerta informazzjoni ma jkunx jista' jagħtiha minħabba raġunijiet kummerċjali, b'daqshekk ma jkunx qiegħed jattakka d-dritt ta' l-informazzjoni.

Irridu nammettu li l-informazzjoni hemm il-mumenti tagħha wkoll għax jista' ikun li llum wieħed ma jkunx f'pożizzjoni li jagħti tali informazzjoni u l- għada jkun jista' jagħtiha.

Element ta' ġudizzju ta' natura differenti bilfors illi jrid ikun hemm.

Jekk ċerta informazzjoni nagħtiha llum forsi tista' tagħmel ħsara mentri jekk nagħtiha għada tista' ma tagħmilx ħsara.

Ħafna drabi meta ministru jwieġeb b'dak il-mod mhux għax ma jkunx irid jagħti dik l-informazzjoni - jiena ġieli kelli okkażjonijiet ta' dan it-tip - imma għax jingħata l-parir li fl-interess tal-proċess li jkun għaddej, dik l-informazzjoni m'għandhiex tingħata dak il-ħin imma fi stadju ulterjuri.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jiena segwejt b'attenzjoni l-ispjegazzjoni ta l-Onor.

Louis Galea, biss niġbed l-attenzjoni illi dan l-aħħar, meta lill-ministru għat-turiżmu staqsejtu kemm lukandi fetħu u għalqu, l-Onor.

Zammit Dimech tani t-tagħrif neċessarju bid-dettall kollu, iżda meta lill-ministru responsabbli mill-investiment staqsejtu kemm fabbriki fetħu u għalqu, l- Onor. Austin Gatt ma tanix it-tagħrif li tlabtu għax qal li dik informazzjoni ta' natura kummerċjali.

Inħoss li din it-tip ta' inkonsistenza għandha tiġi megħluba f'isem it-trasparenza, Sur President.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, nerġa' ngħid illi żgur għandha tibqa' prattika stabilita u osservata illi l-ministru responsabbli għandu jagħżel hu x'informazzjoni jagħti u kif jagħtiha.

Meta ministru jkun qed iwieġeb għad-domandi li jsirulu fil-Parlament għandu l-fakulta' li jagħmel din l- għażla.

Ma jfissirx li għax ministru, fil-ġudizzju politiku tiegħu, iħoss li għandu jagħti dik it-tip ta' informazzjoni u ministru ieħor, għal xi ħaġa li tista' tkun tinxtiebaħ, anke jekk ta' natura differenti, iħoss li ma għandux jagħtiha, b'daqshekk hemm xi kontradizzjoni jew xi nuqqas lejn il-Parlament.

Xejn minn dan kollu, Sur President.

Jiena naħseb li s-sistema parlamentari tagħna għandha tibqa' tippermetti lill-ministri konċernati jerfgħu r-responsabbilta' politika tat-tweġibiet li huma jagħtu u naturalment l-Onor.

Membri għandhom diversi rimedji ta' kif jistgħu jirreaġixxu għat-tweġibiet li jingħataw mill-ministri.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MARIO GALEA: Fid-dawl tat-talba ta' l-oppożizzjoni għal aktar informazzjoni - hawnhekk qed nara l-Viċi Prim Ministru, li forsi dan is- suġġett aktar jaqa' taħt ir-responsabbilta' tiegħu - jaħseb li wasal iż- żmien li l-oppożizzjoni tagħti risposta fuq il-proposta li kien għamel il- gvern li jinbidlu l-istanding orders?

Fost affarijiet oħra, il-gvern kien ippropona li b'mod regolari jibda jkun hawn il-prime minister's question time, kif jiġri f'parlamenti oħra u li kull tant żmien ikun hemm ġurnata - jidhirli ta' darba fix-xahar - fejn l-aġenda titfassal mill-oppożizzjoni.

Jaħseb il-Viċi Prim Ministru li wasal iż-żmien li jiġu aġġornati l- istanding orders biex il-proposti li għamel il-gvern, li ngħiduha kif inhi aktar jivvantaġġaw lill-oppożizzjoni, jibdew jiġu attwati?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG (Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern): Sur President, kif nafu lkoll, kien sar rapport kkummissjonat mis-Sinjorija Tiegħek, fejn kien ġie nkarigat Dr. Ugo Mifsud Bonnici, persuna distinta b'esperjenza parlamentari twila, sabiex jagħmel rapport dwar x'tibdil iħoss hu li għandu jsir fl-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra.

Dan ir-rapport ġie ppreżentat, ġie eżaminat mill-gvern, anke mill-kabinett u saru l-proposti mill-oppożizzjoni.

Dan l-aħħar, f'intervista li kelli f'gazzetta lokali, jien għedt x'inhuma l-proposti prinċipali ta' dan ir-rapport.

Għax bażikament tista' tgħid li l-kabinett qabad dawk il-proposti u approva ħafna minnhom, jekk mhux kollha.

Tnejn minnhom huma dawk li semma' l-Onor.

Galea u mbagħad hemm oħrajn.

Fost dawn hemm dik dwar il-quorum, mhux li jitneħħa jew li ħadd ma jista' jitlob quorum, imma jekk għandux jibqa' bir- regoli kif inhu llum.

L-istess, hemm affarijiet oħrajn sabiex wieħed iħaffef il-proċedura li għandha x'taqsam ma' dik li hija l-liġi finanzjarja, il-budget.

Hemm ukoll il-proposta dwar l-organizzazzjoni tal-ħin tas-seduti parlamentari, jiġifieri jekk wieħed jistax juża l-ħin tal-parlament, dak li qegħdin niddedikaw illum ta' sagħtejn u nofs effettivi għall-business of the House għal tliet darbiet fil-ġimgħa u, mingħajr ma wieħed inaqqas minn dak il- ħin, jispazzja l-ġranet iktar.

Naturalment ikun hemm min jidhirlu li din hija xi ħaġa tajba u jkun hemm min jidhirlu li aħjar nibqgħu kif qegħdin.

Din hija kwestjoni ta' opinjoni, imma l-importanti hu li wieħed jieħu ċerti deċiżjonijiet dwar dawn l-affarijiet.

Issa l-gvern jista' jemenda l- ordnijiet permanenti waħdu jekk irid imma naħseb li jkun ħażin li jagħmel hekk għax tajjeb li jkun hemm qbil fost il-membri parlamentari dwar kwestjoni bħal din.

(Interruzzjonijiet)

Anzi r-rapport kien ippropona li kull ministru jinġabrulu d-domandi parlamentari li jsirulu.

Forsi m'huwiex daqstant prattikabbli li hawn Malta jsir hekk, anke għaliex ċerti ministri jistgħu jdumu ħafna ma jwieġbu d-domandi mentri, kif inhi llum, kronoloġikament jista' ikollok ħamsa fuq l- order paper u jista' ma jkollok xejn.

Allura l-kabinett kien qal li għandna niddedikaw nofs siegħa darba f'ġimgħa jew darba kull ġimgħatejn - skond kemm ikun hemm domandi - għal dawk id-domandi li għandhom x'jaqsmu ma' l-uffiċċju tal-prim ministru biss.

Fl-Ingilterra, fejn hemm 640 deputat, dan isir kull nhar ta' Erbgħa f'nofsinhar - qabel kien isir kull nhar ta' Tlieta u nhar ta' Ħamis - kulħadd bis-sistema tiegħu.

Pero' l- impressjoni li nieħu hi li fis-sistema fuq tradizzjoni Ingliża dejjem hemm dan il-prime minister's question time.

L-istess rigward l-aġenda li f'ċerti ġranet matul is-sena tintagħżel mill-oppożizzjoni.

Meta wieħed jara l-proposti kollha mbagħad ikun jista' jieħu d- deċiżjonijiet wara li jkun hemm ir-reazzjoni min-naħa ta' l-oppożizzjoni, Sur President.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Ma jidhirlux il-Viċi Prim Ministru li mhux mod kif jiġu emendati - u qed isiru proposti biex jiġu emendati - ir-regolamenti ta' din il-Kamra billi l-iSpeaker, mingħajr ma jikkonsulta ma' ħadd, iqabbad lil persuna, rispettata kemm hi rispettata, biex tagħmel il-proposti tagħha u nitilqu fuqhom?

Ma jidhirlux il-Viċi Prim Ministru li mhux proċedura tajba li sempliċement imbagħad ikollna l- kontro-proposti tal-kabinett fuq ħaġa bħal din?

Ma jidhirlux il-Viċi Prim Ministru li jkun ħafna aħjar li jekk se jsir xi tibdil fl-istanding orders, ikun hemm xi forma ta' kumitat fiss bejn iż-żewġ naħat tal-Kamra biex jiddiskuti dawn l-affarijiet?

Ma jidhirlux il-Viċi Prim Ministru li fil-proposti li saru biex jitnaqqsu l- ġranet li fihom jiltaqa' il-parlament, ikun hemm tnaqqis fiż-żmien li fih il-parlament jista' jirreaġixxi għall-affarijiet li jkunu importanti fl- aġenda tal-ġurnata?

Ma jidhirlux il-Viċi Prim Ministru li fil-proposti li approva l-kabinett, biex jitkellem il-prim ministru u jirrispondi għall- mistoqsijiet li jsirulu, per eżempju, ma tantx tagħmel sens li nofs il-ħin ikun tal-gvern u nofs il-ħin ikun għal deputat ta' l-oppożizzjoni?

Jemmen il-Viċi Prim Ministru li affarijiet bħal dawn ma jistgħux jiġu mwaddba fl- ajru biex imbagħad noqogħdu niddandnu bihom u li hemm bżonn li nimmaturaw il-proposti, speċjalment fil-kuntest tal-fatt li l-istanding orders tal-lum qed jiġu njorati u li l-mistoqsijiet li jsiru min-naħa ta' l-oppożizzjoni lill-ministri tal-gvern ma jiġux imwieġba imma jiġu sempliċement aġġornati minn ġurnata għal oħra u jingħad il-kliem "risposta tingħata f'seduta oħra"?

Ma jidhirlux il-Viċi Prim Ministru li ma jistax ikun hemm fiduċja minn din in-naħa tal-Kamra f'dak li qed jgħid hu meta fuq ħaġa bażika bħal din, mistoqsijiet li nagħmlu fuq affarijiet ta' fatti ma jkunx hemm risposti ċari, sempliċi u immedjati għalihom?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Kien f'diskors tas-Sette Giugno li l-Onor.

Anton Tabone kien qal li kien se jagħti inkarigu lil Dr. Ugo Mifsud Bonnici biex jagħmel rapport ....

(Interruzzjonijiet) Bil-mod, bil-mod!

Dawk il- proposti la jorbtu lin-naħa ta' l-oppożizzjoni u lanqas lin-naħa tal-gvern.

Fil-fatt f'dak ir-rapport hemm ċerti affarijiet li aħna ma naqblux magħhom, Sur President.

Wara li sar dak ir-rapport, jiena ħadt il-briga li nressqu quddiem il- kabinett - fejn ġie kkonsultat anke l-grupp parlamentari Nazzjonalista - biex naraw x'inhuma l-punti li żidna magħhom u anke naqqasna minnhom, li jidhrilna li huma tajbin u pproponejnihom lill-oppożizzjoni.

Iltqajt darbtejn ukoll ma' rappreżentanti ta' l-oppożizzjoni biex nispjega x'inhuma l-proposti min-naħa tal-gvern u issa qegħdin nistennew ir-reazzjoni tagħhom.

Issa jekk din ir-reazzjoni kellhiex iddum sena u tliet xhur biex tasal hija kwestjoni oħra, imma mhux ngħidu li ma kienx hemm tentattiv biex isir ftehim.

J'Alla jintlaħaq dan il-ftehim, Sur President.

Issa jista' ikun li hemm xi punti li l-oppożizzjoni taqbel magħhom u oħrajn li ma taqbilx, imma għallinqas jgħidulna jekk jaqblux ma' ċerti affarijiet li qed nipproponu aħna.

Għax faċli tgħid li hemm bżonn li ssir riforma fil- parlament, imma x'linja se tieħu din ir-riforma?

U bl-ebda mod ma konna marbutin mar-rapport ta' Dr. Ugo Mifsud Bonnici jew li għedna li ma ridniex niċċaqilqu u allura jew nimxu ma' dawk il-proposti jew xejn.

Bl-ebda mod ma kien hemm dan it-ton, la fid-diskussjonijiet u lanqas fil-proposti li saru.

Għallinqas għidulna l-proposti tagħkom x'inhuma.

Għidulna li forsi tixtiequ tiltaqgħu ħames darbiet fil-ġimgħa u mhux tliet darbiet fil- ġimgħa.

Għidulna kemm-il darba tixtiequ li l-oppożizzjoni tiddiskuti l- aġenda.

Għidulna jekk tixtiequx li jkollna prime minister's question time jew li ma jkunx nofs bin-nofs imma li jkun kollu tagħkom, basta jkollna xi forma ta' risposta.

Issa dan qed ngħidu minkejja li m'hemm l-ebda obbligu legali li l-gvern jasal għal ftehim ma' l-oppożizzjoni biex jibdel l-ordnijiet permanenti, pero' aħna dehrilna li hekk għandna nagħmlu.

Imma mhux minflok se niġu mgħajra arroganti għax bgħatnilhom dawn il-proposti u huma ilhom sena u nofs biex iweġbuhom.

Ejja nkunu ftit oġġettivi f'din il-materja.

Aħna open għal kull diskussjoni fuq dawn l-affarijiet.

Għamilna l-proposti tagħna bil-miktub fis-sajf ta' l-2004, jiġifieri aktar minn sena u tliet xhur ilu.

Jistgħu jkunu kollha ħżiena dawn il-proposti imma għallinqas nippretendu li l-oppożizzjoni tgħidilna li huma ħżiena u x'inhuma l- proposti tagħhom.

U jekk aħna naqblu magħhom, ngħidulhom li naqblu magħhom u nemendaw l-ordnijiet permanenti.

Imma niġi issa għal dak li ntqal dwar li risposta ġieli tingħata f'seduta oħra, Sur President.

Jiena nkun hawnhekk kważi kuljum u nista' ngħid li għalkemm dik ir-risposta ġieli tingħad, hija rari ħafna.

Jiena niftakar li meta l-Onor.

Alfred Sant kien prim ministru u kont nistaqsih dwar il-pulizija, hekk kien iweġibni bl- istess mod u r-risposta ma kont neħodha qatt.

Mentri f'dan il-każ, meta jingħad li r-risposta se tingħata f'seduta oħra, il-Clerk of the House stess jerġa' jqajjem dik il-kwestjoni u tiġi risposta.

Jien ma nara l-ebda arroganza f'dan meta nafu li saru 16,400 domanda u tista' tgħid li kważi kollha ġew risposti, Sur President.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-Mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti u nsejjaħ lill-Ministru Louis Galea.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tabella li turi l-għadd ta' nies li ngħataw is-sensja matul Ottubru, Novembru u Diċembru 2005 kif ukoll tabella li turi l-għadd ta' nies li sabu x-xogħol matul is-sena 2005, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 16502;

Tabella li turi l-enti pubbliċi li jagħmlu outsourcing ta' xogħol legali u l-avukati mqabbda, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 16640; u

Tabella li turi l-għadd ta' korsijiet li saru mill-ETC bejn Ottubru 1995 u Diċembru 2005 u l-għadd ta' parteċipanti għal dawn il- korsijiet, bi tweġiba għall-mistoqsijiet parlamentari 16812 u 16813.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Francis Zammit Dimech.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għat-Turiżmu u Kultura): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Informazzjoni dwar reklami li saru f'gazzetti Ingliżi mill-MTA bejn Jannar u Lulju 2005, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 16694.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Jesmond Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Kopja ta' l-applikazzjoni li l-ADT għamlet lill-MEPA rigward bus terminus għall-universita`, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 16721.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Dolores Cristina.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: (Ministru tal-Familja u Solidarjeta` Soċjali): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-għadd u l-grad ta' impjegati ġodda matul l-2005 mad- dipartimenti u enti li jaqgħu taħt id-dekasteru, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari 16625; u

f'isem il-Ministru għal Għawdex inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-għadd ta' impjegati fl-isptar ta' Għawdex, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 16727; u

Tagħrif dwar kemm flus intefqu fuq proġetti kapitali f'Għawdex matul is-sena 2005, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 16751.

MR SPEAKER: Grazzi.

Nirriferi għar-riżoluzzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti tal- 21 ta' Novembru ta' l-2005 fejn ġie dikjarat li s-27 ta' Jannar hija l- ġurnata li tikkommemora l-vittmi ta' l-Olokawst u għaldaqstant se nipproponi li l-Kamra tosserva minuta silenzju.

Nitlob lill-Onor.

Membri biex iqumu bil-wieqfa.

Fis-6.46 p.m. il-Kamra osservat minuta silenzju biex tikkommemora l-vittmi ta' l-Olokawst.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Viċi Prim Ministru.

KONDOLJANZI

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, illum tħabbret il-mewt tas-Sinjura Edith Debono Grech, mart l-Onor.

Joe Debono Grech.

Jien kont nafha ftit lis- Sinjura Debono Grech u qed ngħid ftit għax fl-aħħar mill-aħħar kienet persuna umli ħafna.

Fil-fatt il-ftit li kont nafha kont nafha bħala persuna umli li ma kenitx tħobb tidher, pero` kienet ta' sostenn mhux biss għal żewġha imma anke għall-membri oħra tal-familja tagħha.

Mhux biss kellha r-raġel tagħha li ilu deputat 30 sena f'dan il-parlament, u f'ċertu żmien ministru wkoll għal aktar minn darba, imma għandha wkoll tifla li hija attiva wkoll fil-politika bħala kunsilliera f'Birkirkara.

Qed ngħid hekk għax ħafna drabi, fil-ħajja politika, forsi ninsew ukoll is- sehem li jagħtu membri oħra tal-familji tagħna li veru jifirħu magħna pero` jbatu magħna wkoll.

Il-politiku l-aktar li jweġġa' mhux meta jbati hu minħabba l-politika imma meta jara lil familtu tbati.

M'hemmx dubju li s- Sinjura Debono Grech kienet terfa' l-piż tagħha fil-karriera politika ta' żewġha u ppermettuli ngħaddi kumment dwarha li esperjenzajtu jien personalment.

Ftit wara li kont dħalt f'dan il-parlament fl-1992, kważi 14- il sena ilu kelli membru tal-familja tiegħi li kien marid serjament u jiena, mingħajr ma qatt kont iltqajt mas-Sinjura Debono Grech, din bagħtet messaġġ ma' żewġha biex tara kif inhi din il-persuna.

Dan jixhed il-qalb tajba tagħha mhux biss f'dan l-inċident imma anke fi stejjer oħra li smajt dwarha.

Nittama li dawk li jistgħu jattendu, jattendu għall-funeral tagħha u għan- nom tal-Kamra kollha, nitlob li l-Kamra tibgħat il-kondoljanzi tagħna lill- Onor. Joe Debono Grech u lill-membri tal-familja tiegħu għal din it-telfa li mhux faċli li wieħed jgħaddi minnha.

Jien naħseb li bl-għajnuna tal-fidi nisranija u anke tas-solidarjeta` tal-ħbieb, forsi ntaffu ftit mill-uġigħ li wieħed ikun qed iħoss f'dan il-mument.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, f'ismi, f'isem id-deputati ta' din in- naħa u f'isem il-partit Laburista, nixtieq li nestendi l-kondoljanzi u l-

espressjoni ta' sogħba profonda tagħna lill-Onor.

Joe Debono Grech u l- familja kollha tiegħu għall-mewt tas-Sinjura Edith, li seħħet f'xi l-5.30 a.m. Kienet mara li minn Għawdex għamlet it-traġitt sħiħ lejn Birkirkara b'suċċess kbir kemm personali u kemm politiku.

Matul is-snin, kemm f'Malta u kemm f'Għawdex, kienet bniedma ta' karattru sod u sħiħ u kienet umana, kif qal il-viċi prim ministru, fis-sens li minkejja li kellha s-sens politiku bħal kull familja politika oħra, kellha wkoll is-sens uman ta' kif tingħex il-ħajja u allura kienet tifhem – u dan rajtu b'għajnejja – kif fil-familji u fil-mod kif il-familji jġibu ruħhom bejn xulxin u kif is-soċjetajiet iġibu ruħhom bejn xulxin, ikun hemm id- dimensjoni politika li tiġbed mod imbagħad ikun hemm is-sentiment uman li jiġbed mod ħafna aktar profond.

Jien rajtha matul snin sħaħ meta kienet attiva ħafna fil-politika.

Naqset f'dawn l-aħħar snin għal raġunijiet ta' saħħa imma kienet taħdem fl-għeruq ta' kif partit politiku jiżviluppa l- attivita` tiegħu permezz tal-kandidaturi li jkollu u permezz ta' l- organizzazzjonijiet politiċi lokali li jkollu.

Kienet persuna li kienet tagħti ħafna minn ħajjitha għax-xogħol politiku li jkun għaddej imma kienet tagħti ħafna minn ħajjitha, kif nafu tajjeb, lejn l-iżvilupp tal-familja tagħha.

Din kienet ta' sostenn kbir għall-Onor.

Joe Debono Grech matul snin twal.

F'dawn l-aħħar żmenijiet żortha darbtejn, tlieta, meta kienet maħkuma minn marda kiefra li ġabitha f'kuraġġ kbir u f'ċertu sens ta' dinjita` qawwi li mhux biss apprezzajt imma ammirajt.

Naħseb li kienet hi li tat sostenn lill-familja tagħha matul dik il-marda waqt li huma kienu jagħtuha s-sostenn tagħhom.

Naf bid-diffikultajiet li kellhom iġarrbu l-familjari tagħha f'dawn l-aħħar snin li hi kienet maqbuda minn din il-marda.

Dawn urew kuraġġ kbir fl- istess żmenijiet imma kienet hi li kienet qed turihom kif iżommu sod quddiem it-tiġrif li kienu qed jiffaċċjaw.

Għalhekk naħseb li huwa xieraq li filwaqt li nagħtu l-apprezzament kollu tagħna lilha bħala persuna li kienet parti mill-familja ta' l-Onor.

Joe Debono Grech, nagħtuha wkoll xiehda ta' apprezzament bħala persuna għax kienet persuna ta' kuraġġ kbir li baqgħet turih sa l-aħħar.

Għalhekk min-naħa tagħna nagħtu l-kondoljanzi lill-familja kollha ta' l- Onor. Joe Debono Grech u ovvjament lilu wkoll.

MR SPEAKER: Grazzi.

Is-Sedja tingħaqad mas-sentimenti espressi miż-żewġ naħat tal-Kamra u titlob lill-Iskrivan tal-Kamra sabiex iwassal dawn il- kondoljanzi lill-familja Debono Grech.

Ngħaddu issa għal Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal- Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JIMPLIMENTA MIŻURI TA' L-ESTIMI

BUDGET MEASURES IMPLEMENTATION BILL

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Carmelo Abela, President tal-Kumitati, jippresjedi.

Klawsola 2 – Emenda ta' l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet.

Clause 2 – Amendment of the Pensions Ordinance.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

TONIO FENECH: Sur President, klawsola 2 f'Taqsima I qed titlob biex tiġi emendata l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet, kapitlu 93.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: L-ewwel ħaġa, just for the record, irrid ngħid li l-ġimgħa li għaddiet għaddewli sett emendi, pero` llejla għandna sett emendi oħra li ma nafx jekk ibiddlux xi ftit lill-oħrajn li kelli diġa` f'idejja.

Dan qed ngħidu biex se mai waqt li l-ministru jkun għaddej fl- istadju ta' Kumitat jispjega aktar fid-dettall ħalli nkunu nistgħu naraw eżatt l-implikazzjonijiet tagħhom.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Tonio Fenech.

ONOR.

TONIO FENECH: Billi klawsola 2 kulma titlob huwa li tiġi emendata l-Ordinanza u meta għandha tiġi fis-seħħ, kont se nispjega speċifikament għalxiex se jidħlu klawsoli 3, 4 u 5.

Dawn ma nbidlux minn dawk l-emendi li kont tajtu qabel lill-Onor.

Charles Mangion.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 2.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 2 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 3 – Emenda ta' l-artikolu 7 ta' l-Ordinanza Prinċipali.

Clause 3 – Amendment of article 7 of the Principal Ordinance.

ONOR.

TONIO FENECH: Din il-klawsola tipprovdi sabiex ex-uffiċjali pubbliċi li temmew is-servizz tagħhom mal-gvern biex ħadu impjieg ma' l- universita` wara l-31 ta' Diċembru ta' l-1978 ikollhom is-servizz tagħhom ma' l-universita` meqjus bħala servizz mal-gvern għall-fini tal-pensjoni tat-teżor.

Bażikament dan id-dritt kien limitat għall-uffiċjali pubbliċi li jkunu mxew minn mal-gvern għal ma' l-universita` qabel id-data indikata jew għal dawk l-uffiċjali li ħadu jew jieħdu impjieg mal-junior college u li jkun jagħmel parti mill-universita` b'effett mill-1995.

F'dawn iż-żewġ ċirkostanzi l-uffiċjali pubbliċi konċernati jkunu ntitolati għall-pensjoni tas-servizz maħduma fuq is-servizz kollu li taw lill-gvern u lill-universita` u fuq is-salarju li jispiċċaw bih meta jilħqu l-eta` pensjonabbli sakemm dan ma jkunx akbar mis-salarju marbut ma' skala 3 fis- servizz pubbliku.

Ex-uffiċjali pubbliċi li ssieħbu mill-universita` b'effett minn Jannar ta' l-1979 sal-lum huma ntitolati biss għall-pensjoni tat-teżor maħduma fuq is-snin ta' servizz li taw meta kienu mpjegati mal- gvern u bbażat fuq l-aħħar salarju li kienu ħadu meta telqu miċ-ċivil biex ħadu mpjieg permanenti ma' l-universita`.

Allura spiċċajna għamilna eċċezzjoni ma' din il-bracket żgħira li m'hi qiegħda ma' ħadd aktar li għaddew jew minn mal-junior college jew kienu qabel l-1979.

B'hekk ġejna qisna għamilna inġustizzja ma' kategorija ta' nies li qegħdin fl-istess borma.

Allura qed nagħmlu din l-emenda biex inkunu nistgħu nġibu lil dawn in-nies fl-istess livell.

Tajjeb ngħid li hemm numru żgħir ħafna ta' uffiċjali effettwati.

Fil-fatt hemm madwar 40.

ONOR.

CHARLES MANGION: Huwa tajjeb li wieħed jiċċara ċerti issues li jikkonċernaw il-pensjonijiet imma, jekk fhimt sew, qed tgħid li dawk li għamlu din il-move minn maċ-ċivil għal ma' l-universita` qabel l-aħħar ta' Diċembru 1978 huma koperti diġa`.

ONOR.

TONIO FENECH: Iva, dawk huma koperti, anzi s-salarju ta' l- universita` jgħoddilhom għall-pensjoni.

Dawn kienu jridu jirrivertu l- pensjoni għal skond kif telqu minn maċ-ċivil.

ONOR.

CHARLES MANGION: Dawk li kienu post-1978.

U issa se jiġu bħall- oħrajn.

ONOR.

TONIO FENECH: Pero` ma kienx hekk il-każ għal dawk li kienu mal- junior college u daħlu fl-universita` u allura ġiet sitwazzjoni veru anomala, li għandek two weights two measures.

ONOR.

CHARLES MANGION: Bażikament qed nirranġaw anomalija.

ONOR.

TONIO FENECH: Nirratifikaw anomalija u nġibu ġustizzja bejn kulħadd.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 3.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 3 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 4 – Emenda ta' l-artikolu 8A ta' l-Ordinanza prinċipali.

Clause 4 – Amendment of article 8A of the principal Ordinance.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

TONIO FENECH: Sur President, klawsola 4 hija intiża biex telimina xi diżgwid li jista' jqum fir-rigward tal-komputazzjoni tal-kontribuzzjoni li kumpanniji jew entita` hija obbligata li tagħmel lill-gvern biex tagħmel tajjeb għad-differenza fil-pensjoni li jieħu uffiċjal jew ex-uffiċjal pubbliku li jirtira minn mal-kumpannija jew l-entita` minflok minn mal- gvern.

Meta l-ordinanza kienet ġiet emendata biex tipprovdi għat-titolu għall-pensjoni ta' dawk l-uffiċjali li jkunu ġew detailed ma' kumpannija jew entita` jew li ħadu impjieg permanenti ma' tali kumpannija jew entita`, artiklu 8(6) kien jagħmilha ċara li m'hemm l-ebda distinzjoni bejn detailing u impjieg permanenti għall-fini tad-dritt għall-pensjoni.

Madankollu l-artiklu 8A li jipprovdi li tali dritt huwa suġġett għall- kontribuzzjoni li kumpannija jew entita` trid tobbliga ruħha li tagħmel, jirriferi biss għall-impjieg permanenti.

Għalhekk biex ikun iċċarat l- ispirtu tal-liġi li jiġi esegwit u kull fejn ikun hemm dritt għall-pensjoni ssir dejjem il-kontribuzzjoni b'mod sħiħ u korrispondenti, qed tiġi proposta din l-emenda li tistabbilixxi li jekk l-uffiċjal jispiċċa biex jirtira minn mal-kumpannija jew l-entita` l-kontribuzzjoni trid issir fir- rigward tal-perijodu li jibda minn meta jkun beda jservi mal-kumpannija jew l-entita`, anke jekk ikun għadu ma ħax impjieg permanenti.

Jiġifieri meta jkun detailed dan jgħoddlu xorta.

Fl-ispirtu hekk kienet pero` l-liġi ma kenitx ċara u allura meta d- dipartiment ġie biex jibda jaħdem il-pensjonijiet talab għal kjarifika biex ma jkunx hemm dubji dwar dan imma l-liġi tkun ċara in this respect.

ONOR.

CHARLES MANGION: Bażikament li qegħdin ngħidu huwa li dejjem tapplika l-ewwel data li jkun daħal jew fis-servizz jew ma' l-entita`.

ONOR.

TONIO FENECH: Preċiż.

Ma rridux niddistingwu, qisu dak li jkun jitlef il-pensjoni għax imur ma' l-entita`.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 4.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 4 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 5 – Emenda ta' l-artikolu 8E ta' l-Ordinanza prinċipali.

Clause 5 - Amendment of article 8E of the principal Ordinance.

ONOR.

TONIO FENECH: Sur President, fi klawsola 5 qed nirranġaw anomalja li nqabdu fiha

biss l-ambaxxaturi.

Bażikament din il-klawsola hija maħsuba biex tipprovdi bażi legali għall-arranġamenti li ilhom fis-seħħ b'mod amminstrattiv fir- rigward tad-dritt għall-pensjoni tas-servizz ta' uffiċjali pubbliċi li jkunu jservu jew servew f'kariga ta' ambaxxaturi jew simili.

Meta ġie introdott l-artikolu 8E fl-2002 ingħata bażi legali għal dak li sa dak iż-żmien kien ilu jsir b'mod amministrattiv, li uffiċjali pubbliċi li jkunu servew xi darba f'kariga ta' segretarju tal-kabinett, segretarju permanenti jew bħal kapijiet ta' dipartimenti taħt performance agreement, ikunu intitolati għall-pensjoni tat-teżor marbut mas-salarju li jkunu ħadu waqt li kienu servew f'dik il-pożizzjoni.

Donnu bi żvista dan l-artiklu naqas li jinkludi ma' dawn il-kategoriji ta' ħatriet dik ta' ambaxxaturi, kummissarji għolja jew simili.

Għalhekk dawk l-uffiċjali pubbliċi li, skond il-kostituzzjoni ta' Malta, kienu eliġibbli għal ħatra ta' kap ta' dipartiment u servew f'din il-kariga baqgħu sal-lum jieħdu l-istess pensjoni, imma taħt arranġamenti amministrattivi li kienu fis-seħħ qabel.

Din l-emenda taħseb biex l-ordinanza tipprovdi għall-każ tagħhom ukoll, u b'hekk ma jkunx hemm aktar ħtieġa li jsir rikors għall- arranġamenti amministrattivi.

Fil-fatt il-pensjoni diġa` hekk qed tinħadem, imma issa qed nirratifikawha b'mod legali biex inpoġġu lil kulħadd f'equal playing field, biex ngħidu hekk.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 5.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 5 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 6 – Emenda ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income.

Clause 6 – Amendment to the Income Tax Act.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

TONIO FENECH: Sur President, klawsola 6 tintroduċina għall-emendi li jridu jsiru fl-Att dwar it-taxxa fuq l-income biex inkunu

nistgħu nagħmlu l-bidliet meħtieġa dwar il-miżura li konna ħabbarna fil- budget dwar il-bdil tas-sistema tat-taxxi fuq il-bejgħ tal-proprjeta`.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 6.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 6 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 7 – Żieda ta' artikolu ġdid ma' l-Att prinċipali.

Clause 7 – Addition of new article to the principal Act.

ONOR.

TONIO FENECH: Sur President, nipproponi din l-emenda għal klawsola 7:

"A" Klawsola 7 għandha titħassar u tiġi sostitwita b'dan li ġej:

"Żieda ta' artikolu ġdid ma' l-Att prinċipali.

Minnufih wara l-artikolu 5 ta' l-Att prinċipali għandu jiżdied l- artikolu ġdid li ġej:

"Trasferimenti ta' proprjetà.

(1) Minkejja kull disposizzjoni oħra ta' l-Atti dwar it-Taxxi, it-taxxa għandha titħallas fuq kull trasferiment li japplika għalih dan l-artikolu f'dak l-ammont, b'dik ir-rata u b'dak il-mod kif stabbilit f'dan l-artikolu.

(2) (a) F'dan l-artikolu, sakemm ir-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort'oħra –

"proġett" tfisser proprjetà li tkun ġiet żviluppata mis-sid f'iktar minn unità waħda trasferibbli jew maqsuma għal trasferiment f'iktar minn porzjoni waħda trasferibbli;

"proprjetà" tfisser kull proprjetà immobbli sitwata f'Malta u kull dritt fuq dik il-proprjetà;

"residenza tiegħu stess" għandha t-tifsira mogħtija lilha fl- artikolu 5(5)(ċ);

"trasferiment" għandha t-tifsira mogħtija lilha fl-artikolu 5(1)(b) u tinkludi kull assenjament jew ċessjoni ta' drittijiet fuq proprjetà, kull transferiment ta' proprjetà minn kumpannija lis-soċji tagħha magħmul fil-kors ta' l- istralċ u kull ġrajja li titqies li hi trasferiment skond xi disposizzjoni ta' l-artikolu 5.

Ma tinkludix qsim ta' proprjetà fejn ebda kumpens ma jkun dovut.

Meta l-proprjetà tiġi trasferita permezz ta' att ta' permuta, il-partijiet jitqiesu li jkunu għamlu żewġ atti ta' trasferiment separati.

(b) Mingħajr ħsara għas-subartikolu (7), proprjetà assenjata lil wieħed li jkun qed jaqsam proprjetà b'att ta'qsim titqies li tkun ġiet akkwistata minn dak li jkun qed jaqsam fiż-żmien meta jkun akkwista s-sehem tiegħu indiviż qabel dak il-qsim u bis-saħħa ta' l-istess trasferiment causa mortis jew inter vivos li bihom kien akkwista dak is-sehem indiviż.

(ċ) Biex jiġi stabbilit jekk hux dovut kumpens fil-każ ta' kuntratt ta' qsim, għandhom jgħoddu d-disposizzjonijiet ta' l-artikolu 5(2)(d) mutatis mutandis.

(d) Kull qligħ jew profitti derivati mill-assenjament ta' xi dritt li jkun inkiseb skond konvenju għall-bejgħ, inkluż konvenju għat-trasferiment ta' proprjetà immobbli bi kwalunkwe mod jew konvenju dwar emfitewsi, għandhom jitqiesu fil-każijiet kollha li jkunu qligħ jew profitti derivati minn sengħa, negozju, professjoni jew vokazzjoni li jaqgħu taħt l- artikolu 4(1)(a): iżda biex jiġi stabbilit l-income totali li jkun ġej minn dak l-assenjament ma għandu jingħata ebda tnaqqis ħlief kif u safejn jista' jiġi preskritt.

(3) Dan l-artikolu japplika għal kull trasferiment ta' proprjetà magħmul fi jew wara l-1 ta' Novembru 2005, bl-esklużjoni ta':

(a) trasferiment li dwaru jseħħu dawn il-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:

(i) ikun ingħata avviż ta' konvenju ta' bejgħ jew ta' trasferiment dwar dak it-trasferiment lill-Kummissarju skond id-disposizzjonijiet ta' l-artikolu 3(6) ta' l-Att dwar it- Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti jew ta' regoli magħmula taħt dak l-Att qabel it-22 ta' Novembru, 2005;

(ii) it-trasferiment isir fi jew wara l-1 ta' Novembru, 2005 iżda mhux aktar tard mill-31 ta' Marzu, 2006 u jsir skond, u għall-prezz u skond l-istess pattijiet stabbiliti fil-konvenju ta' bejgħ jew ta' trasferiment;

(iii) jingħata avviż ta' dak it-trasferiment lill- Kummissarju skond l-Att imsemmi mhux aktar tard mit-28 ta' April, 2006; u

(iv) min qed jittrasferixxi jagħżel, permezz ta' dikjarazzjoni li għandha ssir lin-nutar fil-waqt tal- pubblikazzjoni ta' l-att tat-trasferiment u reġistrata fl- imsemmi att, li dan l-artikolu ma japplikax għal dak it- trasferiment;

(b) trasferiment ta' proprjetà li jsir mhux aktar tard minn ħames snin wara d-data ta' l-akkwist tagħha jekk min jittrasferixxi jagħżel, permezz ta' dikjarazzjoni li għandha ssir lin-nutar fil-waqt tal-pubblikazzjoni ta' l-att tat- trasferiment u reġistrata fl-imsemmi att, li dan l-artikolu ma għandux japplika għal dak it-trasferiment:

Iżda fil-każ ta' trasferiment ta' proprjetà li tagħmel parti minn proġett:

(i) għażla bħal dik tista' ssir biss jekk it- trasferiment ikun l-ewwel trasferiment magħmul mill- imsemmija persuna li tkun qed titrasferixxi wara l-1 ta' Frar, 2006 ta' proprjetà li tagħmel parti minn dak il- proġett; u

(ii) meta ssir għażla kif ingħad din għandha tapplika wkoll għat-trasferimenti kollha ta' proprjetà li tagħmel parti minn dak il-proġett li jsiru mill-imsemmija persuna li tkun qed titrasferixxi mhux aktar tard minn ħames snin mid- data ta' l-akkwist tagħha, u dawk it-trasferimenti kollha jkunu għalhekk trasferimenti li ma japplikax għalihom dan l- artikolu;

Iżda wkoll illi, għal biex jiġi stabbilit jekk il-proprjetà ġietx trasferita mhux aktar tard minn ħames snin wara l- akkwist tagħha, meta min ikun qed jitrasferixxi tkun kumpannija li kienet akkwistat il-proprjetà permezz ta' trasferiment li kien ikkwalifika għal eżenzjoni skond is- subartikolu (4)(f) jew l-artikolu 5(9) ("eżenzjoni tal- grupp"), hija għandha titqies li kienet akkwistat il- proprjetà fid-data li fiha l-proprjetà kienet ġiet akkwistata qabel minn kumpannija permezz ta' l-aħħar trasferiment li ma kienx jikkwalifika għall-eżenzjoni tal- grupp;

(ċ) trasferiment ta' proprjetà li tkun sitwata f'area speċjali msemmija, kif imfissra fl-Att dwar l-Akkwist ta' Proprjetà Immobbli minn Persuni Mhux Residenti, jekk isir minn persuna li kienet is-sid ta' dik il-proprjetà fid-data meta dik l-area saret għall-ewwel darba area speċjali msemmija u jekk min ikun qed jitrasferixxi jagħżel, permezz ta' dikjarazzjoni li għandha ssir lin-nutar fil-waqt tal- pubblikazzjoni ta' l-att tat-trasferiment u reġistrata fl- imsemmi att, li dan l-artikolu ma japplikax għal dak it- trasferiment:

Iżda –

(i) għażla bħal dik tista' ssir biss jekk it- trasferiment ikun l-ewwel trasferiment ta' proprjetà li tkun sitwata f'dik l-area speċjali msemmija li jsir mill- imsemmija persuna li tkun qed titrasferixxi wara l-1 ta' Frar, 2006; u

(ii) meta ssir għażla kif ingħad għandha tapplika għat- trasferimenti kollha sussegwenti ta' proprjetà li tkun sitwata f'dik l-area speċjali msemmija li jsiru f'kull żmien mill-imsemmija persuna li tkun qed titrasferixxi, u dawk it- trasferimenti kollha jkunu għalhekk trasferimenti li ma japplikax għalihom dan l-artikolu;

(d) trasferiment li dwaru jseħħu dawn il-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:

(i) il-proprjetà kienet, minnufih qabel it-trasferiment, komproprjetà ta' żewġ individwi u t-trasferiment isir minn wieħed minn dawk il-komproprjetarji lill-ieħor;

(ii)il-komproprjetarji iddikjaraw lin-nutar li jippubblika l- att ta' trasferiment li huma kienu akkwistaw il-proprjetà biex jistabbilixxu fiha jew jibnu fuqha d-dar matrimonjali tagħhom, u dik id-dikjarazzjoni tiġi reġistrata min-nutar fl- imsemmi att;

(iii) fl-att ta' l-akkwist ta' dik il-proprjetà il- komproprjetarji kienu għamlu dikjarazzjoni għall-finijiet ta' l-artikolu 32(4)(b) ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti li huma kienu akkwistawha biex jistabbilixxu fiha jew jibnu fuqha r-residenza ordinarja unika tagħhom;

(iv)min qed jittrasferixxi jagħżel, permezz ta' dikjarazzjoni li għandha ssir lin-nutar fil-waqt tal-pubblikazzjoni ta' l-att tat-trasferiment u reġistrata fl-imsemmi att, li dan l- artikolu ma għandux japplika għal dak it-trasferiment;

(e) trasferiment li dwaru jseħħu dawn il-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:

(i) ikun trasferiment ta' proprjetà lill-Gvern Malti skond akkwist ta' dik il-proprjetà li jkun magħmul skond l- Ordinanza dwar l-Akkwist ta' Artijiet għal Skopijiet Pubbliċi;

(ii) il-Gvern ikun ħa pussess ta' dik il-proprjetà qabel l-1 ta' Novembru, 2005 u jkun hemm evidenza ta' dan il-fatt f'ittra ffirmata mill-Kummissarju ta' l-Art li tiġi mehmuża ma' l-att ta' trasferiment.

Min jittrasferixxi għandu jipproduċi l-imsemmija ittra lin-nutar li jippubblika l-att.

In-nutar għandu jagħmel nota ta' l-ittra fl-att tat- trasferiment u jagħtiha, fl-oriġinal tagħha, lill- Kummissarju b'dak il-mod li jista' jkun preskritt; u

(iii) min qed jittasferixxi jagħżel, permezz ta' dikjarazzjoni li għandha ssir lin-nutar fil-waqt tal- pubblikazzjoni ta' l-att tat-trasferiment u reġistrata fl- imsemmi att, li dan l-artikolu ma għandux japplika għal dak it-trasferiment;

(f) trasferiment magħmul permezz ta' bejgħ fl-irkant bil- qorti;

(ġ) trasferiment ta' proprjeta' li tkun ġiet użata f'negozju għal żmien ta' mill-inqas tliet snin u li fi żmien sena titqiegħed flokha proprjeta' ("il-proprjeta' l-ġdida") li tiġi unikament użata għal għan simili fin-negozju:

Iżda –

(i) dan il-paragrafu japplika biss, u b'hekk għandu japplika l-artikolu 5(8), jekk min qed jitrasferixxi jagħżel hekk permezz ta' dikjarazzjoni li għandha ssir lin-nutar fil- waqt tal-pubblikazzjoni ta' l-att tat-trasferiment u reġistrata fl-imsemmi att;

(ii) meta, wara trasferiment li jkun applika għalih l- artikolu 5(8), inkluż trasferiment magħmul qabel l-1 ta' Novembru, 2005, il-proprjeta' l-ġdida titneħħa u dik it- tneħħija ma tikkwalifikax għall-ħelsien mit-taxxa taħt l- artikolu 5(8), dik it-tneħħija tkun ukoll trasferiment li għalih ma japplikax dan l-artikolu, u l-qligħ li jirriżulta minnu jkun soġġett għat-taxxa skond l-artikolu 5 u stabbilit kif provdut fl-artikolu 5(8);

(h) trasferiment ta' proprjeta' minn persuna li ma tkunx residenti f'Malta u li tkun residenti għall-finijiet ta' taxxa f'pajjiż ieħor jekk dik il-persuna tipproduċi lin-nutar li jippubblika l-att ta' trasferiment dikjarazzjoni ffirmata mill-awtoritajiet tat-taxxa tal-pajjiż tar-residenza tagħha li tikkonferma r-residenza ta' dik il-persuna f'dak il-pajjiż u li tiċċertifika li dik il-persuna hija soġġetta għat-taxxa f'dak il-pajjiż fuq il-qligħ jew profitti derivati minn trasferimenti ta' proprjeta' immobbli f'Malta.

In-nutar għandu jagħmel nota dwar dik id-dikjarazzjoni fl-att u jagħtiha, fl-oriġinal tagħha, lill-Kummissarju b'dak il-mod li jista' jkun preskritt.

(4) Ma għandha titħallas ebda taxxa fuq trasferiment li japplika għalih dan l-artikolu meta t-trasferiment ikun:

(a) donazzjoni magħmula minn persuna:

(i)lill-konjugi tiegħu, lil dixxendent jew axxendent f'linja diretta tiegħu, jew lill-konjugi ta' xi dixxendent jew axxendent bħal dak, jew, fin-nuqqas ta' dixxendenti f'linja diretta, lil ħuh jew oħtu jew lil dixxendent ta' ħuħ jew oħtu;

(ii) lil istituzzjoni filantropika approvata għall- finijiet ta' l-artikolu 12(1)(e);

(b) donazzjoni magħmula meqjusa li tkun saret skond l- artikolu 5(18)(b) jew 5(21)(b)(ii) minn persuna lil persuna jew istituzzjoni msemmija fil-paragrafu (a);

(ċ) trasferiment ta' proprjetà li kienet proprjetà ta' min għamel it-trasferiment u okkupata minnu bħala r-residenza tiegħu stess għal perijodu ta' mill-inqas tliet snin konsekuttivi li jiġu minnufih qabel id-data ta' trasferiment u sakemm il-proprjetà titneħha fi żmien tnax-il xahar minn meta jitbattal il-fond:

Iżda -

(i) kull żmien li fih min qed jitrasferixxi okkupa l- proprjetà bħala r-residenza tiegħu stess bil-permess ta' l- Awtorità tad-Djar skond konvenju għall-bejgħ minn dik l- Awtorità għandu jitqies li jkun żmien li fih il-proprjetà kienet proprjetà ta' min qed jitrasferixxi;

(ii) meta l-proprjetà tkun intirtet minn min qed jitrasferixxi minn axxendent f'linja diretta, iż-żmien li fih l-imsemmi axxendent kien il-proprjetarju ta' dik ir- residenza u kien jokkupaha bħala r-residenza tiegħu stess għandu jitqies li jkun żmien li fih il-proprjetà kienet proprjetà ta' min qed jitrasferixxi;

(iii) meta min jitrasferixxi kien akkwista l-proprjeta' taħt assenjament li japplika għalih il-paragrafu (d) jew (e), iż-żmien li fih il-proprjeta' kienet proprjeta' tal- persuna li kienet għamlet l-assenjament u użata minnha bħala r-residenza tagħha stess għandu jitqies żmien li fih il- proprjeta' kienet proprjeta' ta' min qed jitrasferixxi;

(iv) meta xi kundizzjoni għall-eżenzjoni taħt dan il- paragrafu tkun sodisfatta biss dwar parti indiviża tal- proprjeta' l-eżenzjoni għandha tiġi ristretta proporzjonalment;

(d) l-assenjament ta' proprjetà bejn il-konjugi wara li ssir separazzjoni bil-qorti jew bil-kunsens tat-tnejn;

(e) l-assenjament ta' proprjetà li kienet tagħmel sehem mill-komunjoni ta' l-akkwisti bejn il-konjugi jew kienet mod ieħor proprjetà komuni bejniethom lil wieħed mill-konjugi max- xoljiment tal-komunjoni, jew il-qsim ta' dik il-proprjetà bejn il-konjugi jew bejn il-konjugi li jibqa' ħaj u l- werrieta tal-konjugi l-mejjet;

(f) it-trasferiment ta' proprjetà minn kumpannija għal kumpannija oħra meta ż-żewġ kumpanniji jkunu, u tul iż-żmien ta' tmintax-il xahar li jiġi minnufih qabel it-trasferiment kienu:

(i) meqjusa bħala grupp ta' kumpanniji għall-finijiet ta' l-artikolu 16, jew

(ii) kontrollati u l-istess azzjonijisti jkunu proprjetarji li jibbenefikaw direttament jew indirettament minnhom b'iktar minn ħamsin fil-mija, bla ma jingħata kas ta' azzjonisti li fiż-żmien tat-trasferiment jew f'xi żmien matul l-imsemmi perijodu ta' tmintax-il xahar, ikunu jikkontrollaw kull waħda mill-kumpanniji, jew proprjetarji li jibbenefikaw minn kull waħda mill-kumpanniji, b' inqas minn għoxrin fil-mija;

(ġ) it-trasferiment ta' proprjetà meta negozju jew soċjetà f'isem kollettiv li jkunu jirrendu jiġu inkorporati f'kumpannija b'responsabbiltà limitata, liema trasferiment jissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-artikolu 5(15);

(h) it-tqegħid ta' proprjetà fi trust jew id- distribuzzjoni jew ir-reverżjoni ta' proprjetà mqiegħda fi trust meta, għall-finijiet ta' l-artikolu 5(18) sa (25), jitqies li ma jkun sar l-ebda trasferiment, jew li ma jkun sar l-ebda telf jew qligħ;

(i) ħlief kif jista' jiġi preskritt mod ieħor, it- trasferiment minn persuna li d-dħul jew qliegħ kapitali tagħha mit-trasferiment ta' dik il-proprjetà huwa eżentat mit-taxxa skond l-artikolu 12(1), jew skond ordni ta' eżenzjoni magħmula skond l-artikolu 12(2), jew xi disposizzjoni oħra ta' l-Atti dwar it-Taxxi jew xi liġi oħra.

(5) (a) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet l-oħra ta' dan is- subartikolu, it-taxxa fuq trasferiment li għalih japplika dan l-artikolu tkun dovuta bir-rata ta' 12% tal-valur tat- trasferiment.

(b) Meta trasferiment li għalih japplika dan l-artikolu huwa trasferiment ta' proprjetà –

(i) li ġiet akkwistata minn min qed jitrasferixxi permezz ta' trasferiment causa mortis li grat wara l-24 ta' Novembru 1992; jew

(ii) li ġiet akkwistata minn min qed jitrasferixxi permezz ta' donazzjoni magħmula aktar minn ħames snin qabel id-data tat-trasferiment inkwistjoni, it-taxxa fuq dak it- trasferiment tkun dovuta bir-rata ta' 12% fuq l-eċċess, jekk ikun hemm, tal-valur tat-trasferiment fuq il-valur ta' l- akkwist.

(ċ) Meta trasferiment li għalih japplika dan l-artikolu huwa trasferiment ta' proprjetà li ġiet akkwistata minn min qed jitrasferixxi permezz ta' trasferiment causa mortis li ġrat qabel il-25 ta' Novembru 1992, it-taxxa fuq dak it- trasferiment tkun dovuta bir-rata ta' 7% tal-valur tat- trasferiment.

(6) (a) Il-valur tat-trasferiment ta' proprjetà huwa l-ogħla mill-valur tas-suq ta' dik il-proprjetà u l-prezz imħallas jew li jitħallas għat-trasferiment.

F'kuntratt ta' enfitewsi l-kera li jitħallas jiġi intaxxat bħala income skond id- disposizzjonijiet ta' l-artikolu 4 u ma jiġix inkluż fil- valur tat-trasferiment fil-każ ta' trasferiment li għalih japplika dan l-artikolu.

(b) Bla ħsara għal-paragrafu (ċ), meta proprjeta' tiġi trasferita taħt kundizzjoni li l-persuna li takkwista tqabbad persuna biex tagħmel xogħol ta' kostruzzjoni, żidiet jew benefikati, il-valur tas-suq u l-prezz għandhom jinkludu l- ispiża ta' dak ix-xogħol ta' kostruzzjoni, żidiet u benefikati.

(ċ) Trasferiment ikun meqjus li jkun soġġett għall- kundizzjoni msemmija fil-paragrafu (b) jekk:

(i) il-kundizzjoni tkun stipulata fil-kuntratt, ukoll jekk il-persuna li tkun tqabbdet biex tagħmel ix-xogħlijiet inkwistjoni ma tkunx il-persuna li qed titrasferixxi, jew

(ii) il-kundizzjoni tkun stipulata f'xi ftehim ieħor miktub jew verbali li jkun konkluż mhux aktar tard mid-data ta' l- imsemmi trasferiment bejn il-persuna li jsir it-trasferiment lilha u min qed jitrasferixxi jew kumpannija li fiha min qed jittrasferixxi jkun, direttament jew indirettament, is-soċju maġoritarju jew, fejn min qed jittrasferixxi tkun kumpannija, persuna li tkun, direttament jew indirettament, is-soċju maġoritarju f'min qed jittrasferixxi.

(d) Il-valur ta' l-akkwist ta' proprjetà għandu jiġi stabbilit b'dak il-mod li jista' jiġi preskritt.

(7) F'qasma ta' proprjeta' fejn ikun dovut kumpens -

(a) kull persuna li jkun dovut lilha kumpens titqies li biegħet parti mill-proprjeta' assenjata lilha.

Dak il-bejgħ jitqies li jsir fid-data tal-qsim għal prezz ekwivalenti għall-kumpens.

(b) kull persuna li jkollha tagħti kumpens titqies li xtrat parti mill-proprjeta' assenjata lilha.

Dak ix-xiri jitqies li jsir fid-data tal-qsim għal prezz ekwivalenti għall-kumpens.

(8) (a) Meta trasferiment huwa trasferiment ta' proprjetà li kienet ġiet akkwistata permezz ta' iżjed minn akkwist wieħed, u t-taxxa li għandha titħallas fuq it-trasferimenti tal- partijiet hekk akkwistati jew fuq il-qliegħ jew pofitti derivati minnhom ikunu jridu jiġu stabbiliti, kieku dawk il- partijiet kellhom jiġu trasferiti separatament, skond disposizzjonijiet differenti ta' l-Atti dwar it-Taxxi, dawk id-disposizzjonijiet għandhom japplikaw daqs li kieku sar iktar minn trasferiment wieħed u l-valur tat-trasferiment ta' kull wieħed minn dawk it-trasferimenti għandu jiġu stabbilit separatament u b'dak il-mod li jista' jkun preskritt.

(b) Meta tiġi trasferita parti minn proprjeta' il-valur ta' l-akkwist tal-parti li tiġi trasferita għandu jkun proporzjon tal-valur ta' l-akkwist tal-proprjeta' sħiħa li jiġi stabbilit b'dak il-mod li jista' jkun preskritt.

(9) (a) Hlief kif jista' jkun preskritt, l-ammont li dwaru tkun dovuta taxxa skond dan l-artikolu ma għandux jitnaqqas b'ebda tnaqqis ikun x'ikun.

(b) L-ebda telf jew dejn li ma jistax jinġabar li jirriżultaw minn, jew spejjeż magħmula dwar, trasferiment li għalih japplika dan l-artikolu ma jitħallew jitnaqqsu minn xi income jew qligħ kapitali.

(10) (a) It-taxxa li għandha titħallas fuq trasferiment li għalih japplika dan l-artikolu tkun finali u tkun separata u distinta mit-taxxa mħallsa jew li għandha titħallas taħt xi disposizzjoni oħra ta' dan l-Att jew ta' l-Att dwar l- Amministrazzjoni tat-Taxxa.

Ma għandhiex tkun disponibbli bħala kreditu kontra t-taxxa li jkollha titħallas minn xi persuna jew titqies għall-finijiet li jiġi stabbilit l-ammont ta' xi rifużjoni li għandha titħallas taħt l-Atti msemmija.

(b) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet l-oħra ta' dan l- artikolu, l-ebda taxxa ma tkun dovuta skond xi disposizzjoni ta' l-Atti dwar it-Taxxi fuq qligħ jew profitti li jirriżultaw minn xi trasferiment li għalih japplika dan l- artikolu.

(ċ) Kull persuna li tkun proprjetarja ta' proprjeta' immobbli li tkun sitwata f'Malta għandha żżomm kont f'dak il- mod li jista' jkun preskritt tad-dħul kollu u ta' l-ispejjeż li għandhom x'jaqsmu ma' trasferimenti li għalihom japplika dan l-artikolu b'żieda mar-records li għandha żżomm skond id- disposizzjonijiet l-oħra ta' l-Atti dwar it-Taxxi.

(d) Kull kumpannija residenti f'Malta għandha talloka l- profitti li jistgħu jitqassmu li jirriżultaw minn trasferimenti li għalihom japplika dan l-artikolu fil-kont intaxxat f'Malta.

L-imsemmija profitti li jistgħu jitqassmu għandhom jigu stabbiliti b'dak il-mod li jista' jkun preskritt u għandhom jintwerew separatament mill-profitti l- oħra allokati fl-imsemmi kont f'riserva li għandha tissejjaħ ir-riserva ta' profitti minn trasferimenti ta' proprjetà.

Profitti mqassma mir-riserva ta' profitti minn trasferimenti ta' proprjetà lil kumpannija oħra residenti f'Malta għandhom bl-istess mod jiġu allokati fir-riserva ta' profitti minn trasferimenti ta' proprjetà tal-kumpanniija li tirċevihom.

Ebda taxxa ma għandha titħallas skond l-Atti dwar it-Taxxi fuq distribuzzjonijiet li jsiru mir-riserva ta' profitti minn trasferimenti ta' proprjetà.

(e) Kull parti fi trasferiment li għalih japplika dan l- artikolu jew f'konvenju ta' bejgħ li għandu x'jaqsam ma' trasferiment bħal dak għandha tagħti lill-Kummissarju dawk il- partikolaritajiet li għandhom x'jaqsmu mat-trasferiment hekk kif il-Kummissarju jista' jeħtieġ jew kif jista' jkun preskritt.

(11) It-taxxa li għandha titħallas taħt dan l-artikolu tkun dovuta minn min jitrasferixxi u għandha tintbagħat lill- Kummissarju fi żmien ħmistax-il ġurnata tax-xogħol mit- trasferiment relattiv.

Ħlief meta l-Kummissarju jordna mod ieħor, b'mod ġenerali jew dwar każijiet partikolari, dan il-ħlas għandu jsir min-nutar li jippubblika l-att ta' trasferiment permezz ta' bank draft jew cheque miġbud fuq il-kont personali ta' dak in- nutar li jkun pagabbli lill-Kummissarju.

(12) (a) Il-partijiet f'kull trasferiment ta' proprjetà għandhom l-obbligu li jiddikjaraw lin-nutar li jippubblika l- att ta' trasferiment il-fatti kollha li jiddeterminaw jekk it- trasferiment hux wieħed li japplika għalih dan l-artikolu u li jkunu rilevanti biex jiġi aċċertat l-ammont xieraq ta' taxxa li għandha titħallas jew xi eżenzjoni, inkluż:

(i) il-valur li, fl-opinjoni tagħhom, juri raġonevolment il-valur fis-suq ta' l-imsemmija proprjeta', jekk dan il- valur ikun ogħla mill-prezz tat-trasferiment;

(ii) meta dan ikun applikabbli skond is-subartikolu (6)(b), il-valur ta' kull xogħol ta' kostruzzjoni, żidiet jew benefikati li għandu jitqies biex jiġi stabbilit il- valur tat-trasferiment.

(b) In-nutar li jippubblika att ta' trasferiment għandu jwissi lill-partijiet bl-importanza tal-verità tad- dikjarazzjonijiet li jagħmlu fl-att u għandu jniżżel fl-att il-fatt li hu jkun ta l-imsemmija twissija.

(ċ) Meta l-Kummissarju jidhirlu li –

(i) għandha titħallas taxxa fuq trasferiment li jiġi dikjarat fl-att li jkun trasferiment li fuqu ma għandhiex titħallas taxxa;

(ii) it-taxxa li għandha titħallas fuq traferiment tkun, għal xi raġuni li tkun, iżjed minn dik li tiġi dikjarata fl- att li għandha titħallas;

huwa jista', mhux iktar tard minn sitt snin minn tmiem is- sena li fiha jingħatalu avviż tat-trasferiment, joħroġ ordni bil-miktub, lil min ikun għamel it-trasferiment, li fih jiddikjara t-taxxa li fl-opinjoni tiegħu għandha sewsew titħallas fiċ-ċirkostanzi u t-taxxa addizzjonali kif speċifikat fil-paragrafu (d).

(d) It-taxxa addizzjonali msemmija fil-paragrafu (ċ) tkun ekwivalenti għad-differenza bejn l-ammont ta' taxxa li għandha titħallas kif dikjarat fl-att u l-ammont ta' taxxa li għandha titħallas skond l-ordni msemmi fil-paragrafu (ċ).

(e) It-taxxa addizzjonali msemmija fil-paragrafi (ċ) u (d) għandha titħallas minn min jitrasferixxi b'żieda mat-taxxa li għandha titħallas fuq il-valur ta' trasferiment tal-proprjetà skond id-disposizzjonijiet l-oħra ta' dan l-artikolu.

(f) Jekk xi ammont ta' taxxa dovut skond dan l-artikolu ma jitħallasx lill-Kummissarju fiż-żmien mogħti fis- subartikolu (11), ikun dovut imgħax fuqu bir-rata ta' wieħed fil-mija għal kull xahar jew parti minn xahar għaż-żmien li jagħlaq fil-ġurnata li fiha dak l-ammont jitħallas.

(ġ) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet l-oħra ta' dan l- atikolu, id-disposizzjonijiet ta' l-Att dwar l- Amministrazzjoni tat-Taxxa dwar il-ġbir u l-maħfra tat-taxxa, imgħax u taxxa addizzjonali għandhom jgħoddu għal kull taxxa, imgħax u taxxa addizzjonali li jkunu dovuti taħt dan l- artikolu bħallikieku t-taxxa, imgħax u taxxa addizzjonali msemmija f'dawk id-disposizzjonijiet kienu jinkludu wkoll it- taxxa, mgħax u taxxa addizzjonali li huma dovuti u għandhom jitħallsu taħt dan l-artikolu.

(h) Persuna li titrasferixxi li ma taqbilx ma' ordni mogħtija lilha taħt il-paragrafu (ċ) ikollha l-istess jeddijjiet li toġġezzjona għal dak l-ordni u li tappella minn deċiżjoni tal-Kummissarju li biha jiċħad dik l-oġġezzjoni daqs li kieku dak l-ordni kien stima maħruġa taħt l-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa u d-disposizzjonijiet rilevanti ta' dak l-Att dwar oġġezzjonijiet u appelli għandhom japplikaw mutatis mutandis.

(13) Il-Ministru jista' jagħmel regoli għall-aħjar implimentazzjoni tad-disposizzjonijiet ta' dan l-artikolu u, mingħajr preġudizzju għall-ġeneralità ta' dak li ntqal qabel, dawk ir-regoli jistgħu jipprovdu għal:

(a) il-mod li bih għandu jiġi stabbilit il-valur ta' kull proprjetà jew ta' kull sehem minn proprjetà li għalihom japplika dan l-artikolu;

(b) il-mod li bih għandha titħallas u tinġabar it-taxxa li għandha titħallas taħt dan l-artikolu u l-obbligi ta' kull persuna rigward il-ħlas ta' dik it-taxxa;

(ċ) il-mod li bih għandu jsir kull tqassim ta' taxxa li għandha titħallas għall-finijiet ta' dan l-artikolu; u

(d) kull ħaġa li tista' tiġi preskritta taħt dan l- artikolu.".

"A" Clause 7 shall be deleted and shall be substituted by the following:

"Addition of new article 5A to the principal Act.

Immediately after article 5 of the principal Act there shall be added the following new article:

"Property transfers.

(1) Notwithstanding any other provision of the Income Tax Acts, tax shall be chargeable and payable on any transfer to which this article applies in such amount, at such rate and in such manner as provided herein.

(2) (a) In this article, unless the context otherwise requires –

"own residence" has the meaning assigned to it in article 5(5)(c);

"project" means property that has been developed by the owner into more than one transferable unit or divided for transfer into more than one transferable portion;

"property" means any immovable property situated in Malta and any right over such property;

"transfer" has the meaning assigned to it in article 5(1)(b) and includes any assignment or cession of any rights over property, any transfer of property by a company to its shareholders in the course of winding up and any occurrence that is deemed to be a transfer in terms of any provision of article 5.

It shall not include a partition of property where no owelty is due.

When property is transferred by means of a deed of exchange the parties shall be deemed to have made two separate deeds of transfer.

(b) Saving the provisions of sub-article (7), property assigned to a co-partitioner under a deed of partition shall be deemed to have been acquired by that co-partitioner at the time that he had acquired his undivided share before that partition and by virtue of the same transfer causa mortis or inter vivos under which he had acquired that undivided share.

(c) In determining whether an owelty is due on a contract of partition, the provisions of article 5(2)(d) shall apply mutatis mutandis.

(d) Any gains or profits derived from the assignment of any right obtained in terms of a promise of sale (konvenju), including a promise to alienate in any manner immovable property or a promise in respect of emphyteusis, shall in all cases be deemed to be gains or profits derived from a trade, business, profession or vocation falling within the scope of article 4(1)(a): provided that for the purpose of ascertaining the total income resulting from any such assignment no deductions shall be allowable except as and to such extent as may be prescribed.

(3) Saving the other provisions of this article, this article applies to any transfer of property made on or after the 1st November, 2005, excluding:

(a) a transfer in respect of which all the following conditions are satisfied:

(i) a notice of a promise of sale or transfer relating to that transfer has been given to the Commissioner in accordance with the provisions of article 3(6) of the Duty on Documents and Transfers Act or of rules made under that Act before the 22nd November, 2005;

(ii) the transfer is made on or after the 1st November, 2005 but not later than the 31st March, 2006 and is made pursuant to and for the consideration and at the same terms provided for in that promise of sale or transfer;

(iii) a notice of that transfer is given to the Commissioner in accordance with the said Act by not later than the 28th April, 2006;

(iv) the transferor elects, by means of a declaration made to the notary at the time of the publication of the deed of the transfer and recorded in the said deed, to exclude that transfer from the scope of this article;

(b) a transfer of property that is made not later than five years after the date of the acquisition thereof if the transferor elects, by means of a declaration made to the notary at the time of the publication of the deed of the transfer and recorded in the said deed, to exclude that transfer from the scope of this article:

Provided that in the case of a transfer of property that forms part of a project:

(i) an election as aforesaid may only be made if the transfer is the first transfer made by the said transferor after the 1st February, 2006 of property forming part of that project; and

(ii) when an election as aforesaid has been made it shall also apply to all subsequent transfers of property forming part of that project made by the said transferor not later than five years from the date of the acquisition thereof, and all such transfers shall accordingly be transfers to which this article shall not apply:

Provided further that, for the purposes of determining whether the property has been transferred not later than five years from the date of its acquisition, where the transferor is a company that had acquired the property by means of a transfer that qualified for an exemption in terms of subarticle (4)(f) or article 5(9) ("intra-group exemption"), it shall be deemed to have acquired the property on the date on which the property had previously last been acquired by a company by means of a transfer that did not qualify for the intra-group exemption.

(c) a transfer of property situated within a special designated area, as defined in the Immovable Property (Acquisition by Non-Residents) Act, if it is made by the person who was the owner of that property on the date when that area first became a special designated area and if the transferor elects, by means of a declaration made to the notary at the time of the publication of the deed of the transfer and recorded in the said deed, to exclude that transfer from the scope of this article:

Provided that–

(i) an election as aforesaid may only be made if the transfer is the first transfer of property situated within that special designated area made by the said transferor after the 1st February, 2006; and

(ii) when an election as aforesaid has been made it shall also apply to all subsequent transfers of property situated within that special designated area, made at any date by the said transferor, and all such transfers shall accordingly be transfers to which this article shall not apply;

(d) a transfer in respect of which all the following conditions are satisfied:

(i) the property was, immediately before the transfer, co-owned by two individuals and the transfer is made by one of the co-owners to the other;

(ii) the co-owners declare to the notary publishing the deed of transfer that they had acquired the property for the purpose of establishing therein or constructing thereon their matrimonial home, and such declaration is recorded by the notary in the said deed;

(iii) the co-owners had, for the purposes of article 32(4)(a) of the Duty on Documents and Transfers Act, declared in the deed of the acquisition of that property that they had acquired it for the purpose of establishing therein or constructing thereon their sole ordinary residence;

(iv) the transferor elects, by means of a declaration made to the notary at the time of the publication of the deed of the transfer and recorded in the said deed, to exclude that transfer from the scope of this article:

(e) a transfer in respect of which all the following conditions are satisfied: (i) it is a transfer of property to the Government of Malta made pursuant to an acquisition of that property in terms of the Land Acquisition (Public Purposes) Ordinance;

(ii) the Government had taken possession of that property before the 1st November, 2005 and this fact is evidenced by a letter signed by the Commissioner of Land and attached to the deed of transfer.

The transferor shall produce that letter to the notary publishing the deed.

The notary shall make a record of that letter in the deed of the transfer and shall deliver it, in its original, to the Commissioner in such manner as may be prescribed;

(iii) the transferor elects, by means of a declaration made to the notary at the time of the publication of the deed of the transfer and recorded in the said deed, to exclude that transfer from the scope of this article;

(f) a transfer made by means of a judicial sale by auction;

(g) a transfer of property that had been used in a business for a period of at least three years and that is replaced within one year by property ("the new property") used solely for a similar purpose of the business:

Provided that:

(i) this paragraph shall only apply, and accordingly article 5(8) shall apply, if the transferor so elects by means of a declaration made to the notary at the time of the publication of the deed of the transfer and recorded in the said deed;

(ii) when, subsequent to a transfer to which article 5(8) applied, including a transfer made before 1st November, 2005, the new property is disposed of and that disposal does not qualify for the tax relief under aticle 5(8), that disposal shall also be a transfer to which this article does not apply, and the gains derived therefrom shall be subject to tax in accordance with article 5 and determined as provided in article 5(8);

(h) a transfer of property by a person who is not resident in Malta and who is resident for tax purposes in another country if that person produces to the notary who publishes the deed of transfer a statement signed by the tax authorities of the country of that person's residence that confirms that person's residence in that country and that certifies that that person is subject to tax in that country on gains or profits derived from the transfer of immovable property situated in Malta.

The notary shall make a record of that statement in the deed and shall deliver it, in its original, to the Commissioner in such manner as may be prescribed.

(4) No tax shall be chargeable on a transfer to which this article applies where that transfer is:

(a) a donation made by a person:

(i) to his spouse, to his descendant or ascendant in the direct line, or to the spouse of any such descendant or ascendant, or, in the absence of any descendants in the direct line, to his brother or sister or to a descendant of his brother or sister,

(ii) to a philanthropic institution approved for the purposes of article 12(1)(e);

(b) a donation deemed to have been made in terms of article 5(18)(b) or 5(21)(b)(ii) by a person to a person or institution mentioned in paragraph (a);

(c) a transfer of property that has been owned and occupied by the transferor as his own residence for a period of at least three consecutive years immediately preceding the date of transfer and provided that the property is disposed of within twelve months of vacating the premises;

Provided that:

(i) any period during which the transferor has occupied the property as his own residence with the permission of the Housing Authority pursuant to a promise of sale (konvenju) by that Authority shall be deemed to be a period during which the transferor owned that property;

(ii) where the property was inherited by the transferor from a direct ascendant, the period during which the said ascendant had owned and occupied the property as his own residence shall be deemed to be a period during which the property had been owned by the transferor;

(iii) where the transferor had acquired the property under an assignment to which paragraph (d) or (e) refers, the period during which the person making that assignment had owned the property and used it as his own residence shall be deemed to be a period during which the property had been owned by the transferor;

(iv) where any condition for the exemption under this paragraph is satisfied in respect only of an undivided part of the property the exemption shall be restricted proportionately;

(d) the assignment of property between spouses consequent to a judicial or consensual separation;

(e) the assignment of property that formed part of the community of acquests between the spouses or was otherwise owned in common between them, to one of the spouses on the dissolution of the community, or the partition of such property between the spouses or the surviving spouse and the heirs of the deceased spouse;

(f) a transfer of property from one company to another company when the two companies are and, throughout the period of eighteen months immediately preceding the transfer, have been:

(i) deemed to be a group of companies for the purposes of article 16, or

(ii) controlled and beneficially owned directly or indirectly to the extent of more than fifty per cent by the same shareholders, disregarding any shareholder who holds and controls or who, at any time during the said period of eighteen months, held or controlled, less than twenty percent in each of the companies;

(g) the transfer of property upon the incorporation of a business or a partnership en nom collectif as a going concern into a limited liability company that satisfies the conditions laid down in article 5(15);

(h) the settlement of property on trust or the distribution or reversion of property settled on trust where, for the purposes of the provisions of article 5(18) to (25), it is deemed that no transfer has taken place, or that no loss or gain has arisen;

(i)except as may be otherwise prescribed, the transfer of property by a person whose income or capital gains from the transfer of that property is exempt from tax in terms of article 12(1), or an exemption order made under article 12(2), or any other provision of the Income Tax Acts or any other law.

(5) (a) Subject to the other provisions of this sub-article, the tax on a transfer to which this article applies shall be chargeable at the rate of 12% of the transfer value.

(b) When a transfer to which this article applies is a transfer of property -

(i) that was acquired by the transferor in terms of a transfer causa mortis that happened after the 24th November, 1992; or

(ii) that was acquired by the transferor in terms of a donation made more than five years before the date of the transfer in question,the tax thereon shall be chargeable at 12% of the excess, if any, of the transfer value over its acquisition value.

(c) When a transfer to which this article applies is a transfer of property that was acquired by the transferor in terms of a transfer causa mortis that happened before the 25th November, 1992, the tax thereon shall be chargeable at the rate of 7% of the transfer value.

(6) (a) The transfer value of property is the higher of the market value of that property and the consideration paid or payable for the transfer.

In a contract of emphyteusis the ground rent payable shall be chargeable as income in accordance with the provisions of article 4 and shall not be included in the transfer value of a transfer to which this article applies.

(b) Subject to paragraph (c), when property is transferred on condition that the person acquiring engages a person to effect construction, additions or improvements, the market value and the consideration shall include the costs of such construction, additions and improvements.

(c) A transfer is deemed to be subject to the condition referred to in paragraph (b) if:

(i) the condition is stipulated in the contract, even if the person engaged to effect the works in question is not the transferor, or

(ii) the condition is stipulated in any other written or verbal agreement concluded not later than the date of the said transfer between the transferee and the transferor or a company in which the transferor is, directly or indirectly, the majority shareholder or, where the transferor is a company, a person who is, directly or indirectly, the majority shareholder of the transferor.

(d) The acquisition value of property shall be determined in such manner as may be prescribed.

(7) (a) Any person to whom an owelty is due shall be deemed to have sold part of the property assigned to him.

That sale shall be deemed to be made on the date of the partition for a consideration equivalent to the owelty; and

(b) Any person by whom an owelty is due shall be deemed to have bought part of the property assigned to him.

That purchase shall be deemed to be made on the date of the partition for a consideration equivalent to the owelty.

(8) (a) When a transfer is a transfer of property that was acquired under more than one acquisition, and the tax chargeable on the transfers of the parts so acquired or on the gains or profits derived therefrom would fall, if those parts were transferred separately, to be determined in accordance with different provisions of the Income Tax Acts, those provisions shall apply as if more than one transfer has taken place and the transfer value of each such transfer shall be determined separately and in such manner as may be prescribed.

(b) When property is transferred in part the acquisition value of the part that is transferred shall be a proportion of the acquisition value of the whole determined in such manner as may be prescribed.

(9) (a) Except as may be prescribed, the amount on which tax is chargeable in accordance with this article shall not be reduced by any deduction whatsoever.

(b) No losses or bad debts arising from, or expenditure incurred in respect of, a transfer to which this article applies shall be allowable as a deduction against any income or capital gains.

(10) (a) Tax payable on a transfer to which this article applies shall be final and shall be separate and distinct from that paid or payable under any other provisions of this Act or of the Income Tax Management Act.

It shall not be available as a credit against the tax liability of any person or taken into account for the purpose of determining the amount of any refund payable under the said Acts.

No provisional tax shall be payable under article 43 of the Income Tax Management Act in respect of any transfer to which this article applies.

(b) Saving the other provisions of this article, no tax shall be chargeable in terms of any provision of the Income Tax Acts on gains or profits derived from any transfer to which this article applies.

(c) Any person who owns immovable property situated in Malta shall keep an account in such manner as may be prescribed of all proceeds and expenditure relating to transfers to which this article applies in addition to any other accounts and records that he is required to keep in accordance with the other provisions of the Income Tax Acts.

(d) Every company resident in Malta shall allocate the distributable profits derived from transfers to which this article applies to the Maltese taxed account.

The said distributable profits shall be determined in such manner as may be prescribed and shall be shown separately from the other profits allocated to the said account in a reserve to be called the property transfers reserve.

Profits distributed out of the property transfers reserve to another company resident in Malta shall likewise be allocated to the recipient's property transfers reserve.

No tax shall be chargeable in terms of the Income Tax Acts on distributions out of the property transfers reserve.

(e) Any party to a transfer to which this article applies or to a promise of sale relating to such a transfer shall furnish the Commissioner with such particulars relating to that transfer as the Commissioner may require or as may be prescribed.

(11) Tax chargeable under this article shall be due by the transferor and shall be remitted to the Commissioner within fifteen working days of the relative transfer.

Except where the Commissioner orders otherwise, either in a general manner or in respect of particular cases, this payment is to be made by the notary who publishes the transfer deed by means of a bank draft or a cheque drawn on that notary`s personal bank account, payable to the Commissioner.

(12) (a) The parties to any transfer of property shall be obliged to declare to the notary publishing the deed of transfer all the facts that determine if the transfer is one to which this article applies and that are relevant for ascertaining the proper amount of tax chargeable or any exemption, including:

(i) the value which, in their opinion, reasonably reflects the market value of the said property, if this value is higher than the consideration for the transfer;

(ii) where applicable in accordance with sub-article (6)(b), the value of any construction, additions or improvements which is to be taken into account in determining the transfer value.

(b) The notary publishing a deed of transfer shall warn the parties about the importance of the truthfulness of declarations made therein and shall record in the deed the fact that he has given the said warning.

(c) Where it appears to the Commissioner that –

(i) tax is chargeable on a transfer which is declared in the deed to be a transfer on which no tax is payable; or

(ii) the tax chargeable on a transfer is, for any reason, more than that declared to be payable in the deed he may, not later than six years from the end of the year in which the transfer is notified to him, issue an order in writing, to the transferor, stating therein the tax which in his opinion is properly chargeable in the circumstances and the additional tax as specified in paragraph (d).

(d) The additional tax referred to in paragraph (c) shall be equivalent to the difference between the amount of tax payable as declared in the deed and the amount of tax payable in accordance with the order referred to in paragraph (c).

(e) The additional tax referred to in paragraphs (c) and (d) shall be payable by the transferor in addition to the tax which is payable on the transfer value of the property in accordance with the other provisions of this article.

(f) If any amount of tax due in accordance with this article is not remitted to the Commissioner within the time set out in subarticle (11), interest shall be charged thereon at the rate of one per cent per month or part thereof for the period ending on the day on which that amount is remitted.

(g) Saving the other provisions of this article, the provisions of the Income Tax Management Act relating to the collection and remission of the tax, interest and additional tax shall apply to any tax, interest and additional tax due under this article as if the tax, interest and additional tax referred to in the said provisions included also the tax, interest and additional tax chargeable and payable under this article. (h) A transferor who disagrees with an order served upon him under paragraph (c) shall have the same rights to object to that order and to appeal from a decision of the Commissioner refusing that objection as if that order were an assessment issued under the Income Tax Management Act and the relevant provisions of that Act relating to objections and appeals shall apply mutatis mutandis.

(13) The Minister may make rules for the better implementation of the provisions of this article and, without prejudice to the generality of the foregoing, such rules may provide for:

(a) the manner in which the value of any property or of any part of property to which this article applies is to be determined;

(b) the manner in which the tax due under this article is to be paid and collected and the obligations of any person in respect of the payment of such tax;

(c) the manner in which any apportionment of tax due is to be made for the purposes of this article; and

(d) any matter that may be prescribed under this article.".

THE CHAIRMAN: F'dan l-istadju aħjar niftiehmu kif se nipproċedu peress li l-emenda hija twila ħafna.

Is-Segretarju Parlamentari

ONOR.

TONIO FENECH: Jien ta' l-idea li din l-emenda neħduha biċċa biċċa, fis-sens li jien naqra kull paragrafu mill-ġdid, nispjegah u nagħti ċans lill-Onor.

Membri jagħmlu r-rimarki u l-osservazzjonijiet tagħhom.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: U f'każ li jkun hemm bżonn tibdil x'nagħmlu?

ONOR.

TONIO FENECH: Jien nieħu nota ta' dak it-tibdil li nkunu ftehemna fuqu u fl-aħħar inressaq b'mod formali klawsola 7 kif qegħdin nemendawha mill-ġdid, dejjem wara d-diskussjoni li se jkollna.

M'għandi ebda diffikulta` li nerġa' ngħaddilek kopja nadifa qabel nerġa' nippreżentaha.

ONOR.

CHARLES MANGION: Naqbel.

ONOR.

TONIO FENECH: Ħalli nibda naqraha:

"(1) Minkejja kull disposizzjoni oħra ta' l-Atti dwar it-Taxxi, it- taxxa għandha titħallas fuq kull trasferiment li japplika għalih dan l- artikolu f'dak l-ammont, b'dik ir-rata u b'dak il-mod kif stabbilit f'dan l-artikolu."

Hemmhekk sempliċement qed ngħidu kif trid titħallas it-taxxa.

Qiegħed isegwi, l-Onor.

Mangion?

ONOR.

CHARLES MANGION: Iva, tista' tkompli.

ONOR.

TONIO FENECH: Din tkompli hekk:

(2) (a) F'dan l-artikolu, sakemm ir-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort'oħra -

"proġett" tfisser proprjetà li tkun ġiet żviluppata mis-sid f'iktar minn unità waħda trasferibbli jew maqsuma għal trasferiment f'iktar minn porzjoni waħda trasferibbli;"

Jiġifieri hawn qed niddefinixxu l-kelma "proġett" minħabba li eventwalment se jidħol il-konċett li jekk meta tbigħ proġett tagħżel li tħallas taxxa bir-rata ta' 12% fuq l-eċċess tal-valur tat-trasferiment, ma tistax imbagħad iddur għas-sistema ta' taxxa bir-rata ta' 35% jew viċeversa.

Allura jrid jidħol il-konċett ta' proġett.

Subklawsola (2) tkompli tgħid:

"proprjetà" tfisser kull proprjetà immobbli sitwata f'Malta u kull dritt fuq dik il-proprjetà;

"residenza tiegħu stess" għandha t-tifsira mogħtija lilha fl- artikolu 5(5)(ċ);

Jiġifieri diġa` kif stabbilit fil-liġi.

"trasferiment" għandha t-tifsira mogħtija lilha fl-artikolu 5(1)(b) u tinkludi kull assenjament jew ċessjoni ta' drittijiet fuq proprjetà, kull trasferiment ta' proprjetà minn kumpannija lis-soċji tagħha magħmul fil-kors ta' l-istralċ u kull ġrajja li titqies li hi trasferiment skond xi disposizzjoni ta' l-artikolu 5.

Ma tinkludix qsim ta' proprjetà fejn ebda kumpens ma jkun dovut.

Meta l-proprjetà tiġi trasferita permezz ta' att ta' permuta, il-partijiet jitqiesu li jkunu għamlu żewġ atti ta' trasferiment separati.

Dawn baqgħu l-istess, ma nbidel xejn minn kif kienu fl-abbozz ta' liġi li tressaq, Mr Chairman.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Hawnhekk għandna d-definizzjoni ta' "proġett", jiġifieri jista' jkollok dar li titwaqqa' - biex nitkellmu b'mod prattiku - u tiġi żviluppata fi blokk flats, allura bilfors trid issir b'din id- distinzjoni.

Meta ngħidu l-kelma "transfer" apparti d-definizzjoni li hemm fil-5(1)(b) li hija estensiva biżżejjed, qed inżidu iktar.

Jien naħseb li hemm repetitions.

Ma nafx hemmx xi skop li jkun hemm ripetizzjonijiet.

ONOR.

TONIO FENECH: Fil-fatt hija prattikament ripetuta kelma b'kelma minn dak li kienet.

ONOR.

CHARLES MANGION: Imma biex inkunu ċari, paragrafu 5(1)(b) baqa' hemm.

ONOR.

TONIO FENECH: Eżatt u qed jgħid x'jinkludi, "kull assenjament jew ċessjoni ta' drittijiet fuq proprjeta`, kull trasferiment ta' proprjetà minn kumpannija lis-soċji tagħha magħmul fil-kors ta' l-istralċ ..."

Tinsiex li hawnhekk imbagħad qed jiddefenixxi fejn se tiġi applikata r-rata ta' 12%, waqt li l- paragrafu 5(1) (b) huwa fejn kienet tal-capital gains.

ONOR.

CHARLES MANGION: It-12% mhux capital gains huma?

ONOR.

TONIO FENECH: Hemm klawsoli ġodda li qed jirregolaw it-12%.

Aħna ma ddistruġġejniex dawk li jirrigwardaw il-capital gains u għamilna oħrajn ġodda.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jien li qed ngħid huwa dan.

Għall-kjarezza, meta nara d-definition ta' "transfer" taħt l-old Act din tgħid:

""transfer" includes any assignment, sale, emphyteusis or sub- emphyteusis, partition, donation, settlement of property on trust, distribution and reversion of property settled on trust, sale by instalments, and any alienation under any title including any redemption, liquidation or cancellation of units or shares in a collective investment scheme as defined in article 2 of the Investment Services Act and maturity or surrender of linked long term policies of insurance, but does not include a transfer causa mortis."

Din naqbel magħha.

Jiġifieri taħt id-definizzjoni ta' "transfer" jaqgħu dawn kollha li għadni kemm qrajt, "and includes any assignment of right" li qiegħda ripetuta wkoll, imbagħad fl-emenda għandna "any transfer of property by a company to its shareholders in the course of winding up".

Hawnhekk forsi qed nikkjarifikaw li f'dak il-każ huwa transfer, għalkemm dejjem hekk ġiet interpretata.

Hawnhekk għandna wkoll "It shall not include ..."

ONOR.

TONIO FENECH: Qed niċċaraw l-interpretazzjoni, imbagħad qed nagħmlu eċċezzjoni.

Qed ngħidu: "Ma tinkludix qsim ta' proprjeta` fejn ebda kumpens ma jkun dovut."

ONOR.

CHARLES MANGION: Jiġifieri bażikament se nżidu magħha.

ONOR.

TONIO FENECH: Issa se mmur għal paragrafu (b) ta' subartiklu 5A(2).

"(b) Mingħajr ħsara għas-subartikolu (7), proprjetà assenjata lil wieħed li jkun qed jaqsam proprjetà b'att ta' qsim titqies li tkun ġiet akkwistata minn dak li jkun qed jaqsam fiż-żmien meta jkun akkwista s-sehem tiegħu indiviż qabel dak il-qsim u bis-saħħa ta' l- istess trasferiment causa mortis jew inter vivos li bihom kien akkwista dak is-sehem indiviż."

Hawnhekk bażikament qed nistabbilixxu li meta proprjeta` tiġi assenjata fi qsim ta' proprjeta`, wieħed irid imur lura għal meta ġiet akkwistata l- proprjeta` oriġinarjament.

ONOR.

CHARLES MANGION: Kollox sew.

ONOR.

TONIO FENECH: Issa ħalli nkompli naqra paragrafu (ċ).

"(ċ) Biex jiġi stabbilit jekk hux dovut kumpens fil-każ ta' kuntratt ta' qsim, għandhom jgħoddu d-disposizzjonijiet ta' l-artikolu 5(2)(d) mutatis mutandis."

Hawn qed ngħidu li f'każ ta' kumpens jgħoddu l-istess disposizzjonijiet għal dawk tal-qligħ kapitali.

"(d) Kull qligħ jew profitti derivati mill-assenjament ta' xi dritt li jkun inkiseb skond konvenju għall-bejgħ, inkluż konvenju għat- trasferiment ta' proprjetà immobbli bi kwalunkwe mod jew konvenju dwar emfitewsi, għandhom jitqiesu fil-każijiet kollha li jkunu qligħ jew profitti derivati minn sengħa, negozju, professjoni jew vokazzjoni li jaqgħu taħt l-artikolu 4(1)(a): iżda biex jiġi stabbilit l-income totali li jkun ġej minn dak l-assenjament ma għandu jingħata ebda tnaqqis ħlief kif u safejn jista' jiġi preskritt."

Hawnhekk qed ngħidu li qligħ minn trasferiment fuq konvenju se jibqa' taxxabbli bit-35%.

ONOR.

CHARLES MANGION: Kollox sew.

ONOR.

TONIO FENECH: Ħalli nkompli naqra:

"(3) Dan l-artikolu japplika għal kull trasferiment ta' proprjetà magħmul fi jew wara l-1 ta' Novembru 2005, bl-esklużjoni ta':

(a) trasferiment li dwaru jseħħu dawn il-kondizzjonijiet kollha li ġejjin:"

Jiġifieri hawnhekk se ngħidu fejn ma japplikax:

"(i) ikun ingħata avviż ta' konvenju ta' bejgħ jew ta' trasferiment dwar dak it-trasferiment lill-Kummissarju skond id- disposizzjonijiet ta' l-artikolu 3(6) ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti jew ta' regoli magħmula taħt dak l- Att qabel it-22 ta' Novembru, 2005, u

(ii) it-trasferiment isir fi jew wara l-1 ta' Novembru, 2005 iżda mhux aktar tard mill-31 ta' Marzu, 2006 u jsir skond, u għall-prezz u skond l-istess pattijiet stabbiliti fil-konvenju ta' bejgħ jew ta' trasferiment; u

(iii) jingħata avviż ta' dak it-trasferiment lill- Kummissarju skond l-Att imsemmi mhux aktar tard mit-28 ta' April, 2006;".

Permezz ta' din il-bidla żgħira, estendejna b'ġimgħa oħra minn dak li konna għamilna oriġinarjament.

ONOR.

ANTHONY ABELA (Segretarju Parlamentari): Id-29 u t-30 huma s-Sibt u l-Ħadd.

ONOR.

TONIO FENECH: Se nkompli naqra: (iv) min qed jittrasferixxi jagħżel, permezz ta' dikjarazzjoni li għandha ssir lin-nutar fil-waqt tal-pubblikazzjoni ta' l-att tat-trasferiment u reġistrata fl-imsemmi att, li dan l-artikolu ma japplikax għal dak it-trasferiment;"

Nispjega jew inkompli?

ONOR.

CHARLES MANGION: Prattikament dawn huma temporary measures.

ONOR.

TONIO FENECH: Hekk hu.

Permezz ta' dan it-transitionary arrangement qed ngħidu li konvenju li ġie notifikat lill-kummissarju tat- taxxi interni sal-21 ta' Novembru 2005, it-trasferiment ikun sar sal-31 ta' Marzu, 2006, in-notifika tat trasferiment tkun saret sa l-24 ta' April u issa estendejniha sat-28 ta' April.

ONOR.

CHARLES MANGION: Fuq dik irrid nistaqsi.

X'jiġri jekk aċċidentalment ma jilħaqx jingħata l-avviż - jista' jkun tort tan-nutar imma se nagħmilha wkoll - sat-28 ta' April, 2006?

Kif se timpatta fuq il- klijent, imbagħad se jkollu jħallas bir-rata l-ġdida ta' 12% fuq il-prezz?

Min se jiġborhom?

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari Abela.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Imma trid tagħmel terminu.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jien mhux qed ngħidlek għat-terminu.

Imma x'konsegwenzi se jkun hemm fuq l-individwu jekk xi ħadd jinsa jagħti l- avviż sat-28 ta' April u jagħmlu fl-1 ta' Mejju?

Dak se jkollu jħallas bi 12% on the full price?

ONOR.

ANTHONY ABELA: Irid jidħol skond ir-regoli l-ġodda.

ONOR.

TONIO FENECH: Jiġifieri jekk il-proprjeta` ilha iktar minn ħames snin bilfors bi 12% , jekk hija under xorta għandu dritt jagħżel jekk hux bit-35% jew bit-12%, imma terminu trid tagħti.

Fil-fatt estendejna b'ġimgħa oħra għaliex oriġinarjament konna qed ngħidu 15-il ġurnata mill-31 ta' Marzu.

Imbagħad, kif qal l-Onor.

Abela, rajna li ħmistax-il ġurnata wara ġejja fil-weekend ukoll u allura estendejna.

THE CHAIRMAN: Jekk jogħġobkom, nitkellmu wieħed wieħed.

ONOR.

CHARLES MANGION: Nista' nissuġġerixxi - vis-à-vis l-klijent qed ngħid - li minflok it-28 ta' April tkun it-28 ta' Mejju?

Nistgħu nestenduha b'xahar?

ONOR.

TONIO FENECH: Xahar sħiħ?

ONOR.

CHARLES MANGION: Iva.

Dan xorta jrid jiġi reġistrat.

Ejja ngħidu x'jiġri fil- prattika.

Ġieli jkollna każijiet fejn bniedem idum biex iħallsek tal-boll, ngħiduha kif inhi.

(Interruzzjonijiet) Le, il-klijent idum ma jħallsek.

Il-boll u l-capital gains tax jitilgħu ammonti sostanzjali, eluf ta' liri.

Effettivament xorta hemm l-oneru fuq in-nutar li jirreġistra.

Naħseb li l- Onor. Abela jiftakar x'kien jiġri meta kien jipprattika għax m'ilux ħafna li kien jipprattika.

Ħafna drabi wieħed jagħtik ċekk u jmur l-Awstralja u jerġa' jiġi lura sakemm jissarraf.

U l-ammont tal-bolol huwa sostanzjali.

Jien qed ngħid li għandna nestenduha b'xahar biex se mai in-nutar ikun ħa ...

ONOR.

TONIO FENECH: Ikun ħa l-prekawzjonijiet kollha.

Imma hawn qed ngħidu biss fuq dawn.

In the normal course x'suppost jiġri?

ONOR.

CHARLES MANGION: In the normal course suppost li fi ħmistax il- ġurnata trid tirreġistrah.

ONOR.

TONIO FENECH: Allura?

ONOR.

CHARLES MANGION: Imma fil-prattika tax-xogħol jiġri li jkollok ċekk ta' Lm10,000 jew Lm15,000 bejn capital gains tax u boll u trid tiddepożitah xi tliet darbiet sakemm jiġi onorat.

Din hija r-realta`.

Dawn l-affarijiet ikunu rari imma ...

ONOR.

TONIO FENECH: Nagħmluha sal-15 ta' Mejju, Onor. Mangion.

Tajjeb?

ONOR.

CHARLES MANGION: Kollox sew.

ONOR.

TONIO FENECH: Din hija eċċezzjoni fuq dawn biss, għax in-norma se tibqa' bil-ġimgħatejn.

Jiġifieri f'sub-paragrafu (iii) fejn għandna "28 ta' April, 2006" se ssir "15 ta' Mejju".

THE CHAIRMAN: Mela se tbiddilha għal "15 ta' Mejju, 2006".

ONOR.

TONIO FENECH: Iva, bl-emenda tkompli hekk:

(b) trasferiment ta' proprjetà li jsir mhux aktar tard minn ħames snin wara d-data ta' l-akkwist tagħha jekk min jittrasferixxi jagħżel, permezz ta' dikjarazzjoni li għandha ssir lin-nutar fil-waqt tal- pubblikazzjoni ta' l-att tat-trasferiment u reġistrata fl-imsemmi att, li dan l-artikolu ma għandux japplika għal dak it-trasferiment:

Iżda fil-każ ta' trasferiment ta' proprjetà li tagħmel parti minn proġett:

(i) għażla bħal dik tista' ssir biss jekk it-trasferiment ikun l-ewwel trasferiment magħmul mill-imsemmija persuna li tkun qed titrasferixxi wara l-1 ta' Frar, 2006 ta' proprjetà li tagħmel parti minn dak il-proġett; u

(ii) meta ssir għażla kif ingħad din għandha tapplika wkoll għat-trasferimenti kollha ta' proprjetà li tagħmel parti minn dak il-proġett li jsiru mill-imsemmija persuna li tkun qed titrasferixxi mhux aktar tard minn ħames snin mid-data ta' l- akkwist tagħha, u dawk it-trasferimenti kollha jkunu għalhekk trasferimenti li ma japplikax għalihom dan l-artikolu;

Iżda wkoll illi, għal biex jiġi stabbilit jekk il-proprjetà ġietx trasferita mhux aktar tard minn ħames snin wara l-akkwist tagħha, meta min ikun qed jitrasferixxi tkun kumpannija li kienet akkwistat il- proprjetà permezz ta' trasferiment li kien ikkwalifika għal eżenzjoni skond is-subartikolu (4)(f) jew l-artikolu 5(9) ("eżenzjoni tal- grupp"), hija għandha titqies li kienet akkwistat il-proprjetà fid- data li fiha l-proprjetà kienet ġiet akkwistata qabel minn kumpannija permezz ta' l-aħħar trasferiment li ma kienx jikkwalifika għall- eżenzjoni tal-grupp;

Jiġifieri hawn qed ngħidu li l-ħames snin jibdew mid-data li nxtrat.

F'każ ta' inter-group transfer ...

(Interruzzjonijiet) Mid-data tal-kuntratt fejn jitħallas il-boll.

It-tieni nett qed ngħidu li jekk fuq proġett partikolari jien għażilt li mmur għas-sistema ta' taxxa bi 12%, sussegwentement ma nistax noqgħod inbiddel fuq dak il-proġett u ngħid li fuq l-ewwel flat nagħżel li nħallas taxxa bit-12%, fuq il-garaxx inħallas bil-35%, imbagħad għandi flat ieħor li fuqu nħallas bi 12%, u fuq il-flat l-ieħor nerġa' ndawwar bil-35%.

Ladarba tagħżel is-sistema ta' taxxa li se tħallas biha fuq tali proġett, trid tibqa' b'dik is-sistema.

Min-naħa l-oħra jekk jien għażilt is-sistema ta' taxxa bil-35% imma ma begħtx kollox f'dawk il-ħames snin u fadalli żewġ flats, imbagħad fuq dawk iż-żewġ flats li fadal titħallas taxxa ta' 12%.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jien għal din kont ġej.

Mela jekk ikun sar akkwist ta' proprjeta` li m'ilux iktar minn ħames snin u jsir bejgħ ta' parti minn dak il-proġett qabel l-1 ta' Frar li fuqu titħallas taxxa bi 12%, jekk wara l-1 ta' Frar l-individwu forsi jinduna li ħa żball, jista' l- bejgħ li jsir wara l-1 ta' Frar jirriverti lura għal taxxa ta' 35%?

ONOR.

TONIO FENECH: Le.

Hu jrid joqgħod attent x'deċiżjoni jieħu fl- ewwel bejgħ.

Imma ladarba ddeċieda .....

ONOR.

CHARLES MANGION: Sub-paragrafu (i) qed jgħid li "għażla bħal dik tista' ssir biss jekk it-trasferiment ikun l-ewwel trasferiment magħmul mill-imsemmija persuna li tkun qed tittrasferixxi wara l-1 ta' Frar 2006."

Hawn tajna d-data.

Jekk jien ittrasferixxejt qabel l-1 ta' Frar 2006 u ħallast bi 12% taxxa ...

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Aħna qegħdin ngħidu hekk.

Bniedem li għandu proġett, għamel kemm għamel kuntratti minn qabel Novembru ta' l- 2005 sal- 31 ta' Marzu ta' l-2006 hemmhekk għażel x'għażel.

Pero` jekk dan diġa` għażel - u jien naħseb li dan hu l-punt tiegħek - li jmur bejn ...

ONOR.

CHARLES MANGION: Hawn qed ngħidu jekk sar bejgħ bejn it-22 ta' Novembru u l-aħħar ta' Jannar biex nieħdu dak il-perijodu għax hawn qed nirriferu għal trasferimenti wara l-1 ta' Frar.

Se mai ma nagħmlu xejn "wara l-1 ta' Frar" imma ngħidu "kull trasferiment li għamel l-għażla dwarha".

ONOR.

ANTHONY ABELA: Le, għaliex trid tkun wara l-budget bilfors.

Forsi trid tiġi wara l-1 ta' Novembru.

ONOR.

CHARLES MANGION: U iva, wara l-1 ta' Novembru.

ONOR.

TONIO FENECH: Fil-fatt din hija għall-vantaġġ ta' min qed ibigħ.

Jista' jkun li jien bdejt proġett li minnu begħt tliet flats u fadalli ħamsa oħra xi nbigħ.

Huwa ovvju li t-tliet flats begħthom bis-sistema l- antika, bit-35% taxxa.

Jista' jkun li jien diġa` kont dħalt f'konvenji u kont qed napplika s-sistema l-antika tal-capital gains tax, ma għażiltx li nbiddilhom u nuża s-sistema ta' taxxa bi 12%.

Hawn qed ngħidu li nista' nirriverti għal 12% fil-każ ta' dawk il-ħamsa l-oħra.

Jiġifieri fuq l- ewwel tlieta li begħt ħallast bit-35% taxxa, imma issa qed nara li jaqbilli nħallas bis-sistema ta' 12% taxxa fuq il-ħamsa li baqa'.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mela qed naqblu.

ONOR.

TONIO FENECH: Dawk qed nippermettuhielhom.

ONOR.

CHARLES MANGION: Qed naqblu.

Mela jekk għamel waħda bit-35% u issa jaqbillu bit-12%, jista' jmur lura bit-12%?

ONOR.

TONIO FENECH: Imma mhux il-bejgħ li diġa` għamel.

ONOR.

CHARLES MANGION: Le, il-bejgħ li diġa` għamel huwa magħluq.

ONOR.

TONIO FENECH: Dawk li fadallu.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mela jekk għamel tliet kuntratti diretti - insa l- konvenju reġistrat - u għalaqhom bit-35%, imbagħad mill-1 ta' Frar - għax għandna l-cut-off date li tagħmel sens inkunu nafu kif se nibdew - l-ewwel wieħed ikun deċiżiv, japplika għall-oħrajn kollha?

ONOR.

ANTHONY ABELA: Jekk qed nifhem sew ukoll, jekk f'Diċembru wieħed ikun għażel li jagħmel kuntratt wieħed bi 12%, issa jista' jmur lura għal 35% għal dawn ix-xahrejn.

ONOR.

TONIO FENECH: Le, għax hemmhekk għandek l-overriding principle li jekk hu għażel li jmur bi 12% fuq proġett, imbagħad ma jistax ibiddel.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Jekk għamlu wara l-1 ta' Frar?

Aħna qegħdin ngħidu wara l-1 ta' Frar.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Tkellmu wieħed wieħed għaliex mhux se tinstemgħu.

Is- Segretarju Parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Sur President, jien naħseb li trid issir emenda biex dik iċ-choice tkun wara l-1 ta' Novembru.

Jekk dan għażel wara l-1 ta' Novembru li jmur għal tax regime, irid jibqa' bl-għażla li għamel wara l-1 ta' Novembru.

ONOR.

CHARLES MANGION: Biex tkun ċara.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Taqbel miegħi, Onor. Mangion?

ONOR.

CHARLES MANGION: Jekk se ngħidu mill-1 ta' Frar qed nagħtu cut-off date, imma qed nagħtuh il-fakulta` li jista' jbiddel wara l-1 ta' Frar.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Dak li qed ngħid jien.

ONOR.

TONIO FENECH: Għandek raġun.

Jiġifieri qed naċċettaw iż-żewġ prinċipji.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jekk reġa' bdielu wara l-1 ta' Frar jista' jbiddel.

ONOR.

TONIO FENECH: Hekk hu.

Billi konna fi transizzjoni li jgħaddu dawn l-emendi mill-parlament u kien hemm ħafna min kien għadu inċert, dak li jkun forsi għażel is-sistema ta' 12% għax ħaseb li qabillu, imma jista' jkun li wara li jara l-emendi jgħid li ma qabillux.

Allura qed nagħtu ċ- ċans li anke jekk għażilt bi 12% tista' tirriverti għal 35% sa l-1 ta' Frar.

THE CHAIRMAN: Dan ifisser li l-emenda li qed tippreżenta hija tajba kif inhi.

ONOR.

CHARLES MANGION: Iva, the first transfer after the 1st of February jiddetermina l-kumplament tal-proġett.

ONOR.

TONIO FENECH: Eżattament.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

ONOR.

CHARLES MANGION: Issa għandi l-kwestjoni ta' meta jiġi kkalkolat l- akkwist f'inter-company transfer, within a group.

Qegħdin ngħidu li rridu mmorru għad-data ta' l-akkwist oriġinali.

(Interruzzjonijiet) Stenna ftit.

Ħalli ngħid x'kien l-iskop ta' dawk l-emendi ħalli jekk qegħdin inbiddlu dan l-iskop inkunu ċari x'irridu nagħmlu.

Meta tħabbru dawk l- emendi xi snin ilu fejn tajna l-eżenzjoni within an intra-group transfer konna qegħdin ninsistu dejjem li dan huwa proċess fejn ikun hemm restructuring within the group.

L-aħħar darba konna għamilna emenda wkoll li intra-group transfer trid tagħmlu at their book value.

Qabel forsi kien hemm il-loophole fejn kienu jgħollulek il-valur u allura kien ikun hemm iċ- ċans li jaħrab mit-taxxa, imma dik tneħħiet u dik tagħmel sens.

L-ewwel għedna li l-valur irid jibqa' l-cost value fil-kotba, il-historical value, li tagħmel sens, imma issa li ngħidu tagħmel intra-group transfer u xorta tapplikalek l-antika ...

Jien naħseb li għandha tapplika d-data ta' l-akkwist oriġinali.

Hekk fhimtha.

ONOR.

TONIO FENECH: Il-prinċipju huwa dan.

Jekk int ittrasferixxejt from company "A" to company "B" at book value, il-messaġġ lill-assessur tat- taxxa huwa biex ma jiċċarġjakx boll għax din ma tkunx għamiltha bl-iskop li tagħmel qligħ fuqha.

Din hija xi ħaġa li tkun għaddejtha għalik innifsek minn kumpannija għal kumpannija.

Is-sustanza tal-proprjeta` ma nbidlitx u allura anke għall-konċett ta' l-emendi li qed nagħmlu u għas-sistema l- ġdida, anke meta l-arloġġ beda jittikkja meta vera tkun xtrajtha, ma nbidilx.

Jekk jien irrid li nibqa' bl-għażla ...

Għax inkella issa se niftħu l-bieb li kulma trid tagħmel huwa li tagħmel kumpannija, tittrasferixxiha at book value u l-five years toqgħod testendihom billi tiftaħ kumpannija u titfagħha fiha.

Jekk inti trid tagħmel hekk, mela allura tgħaddihiex at book value imma bigħha minn kumpannija "A" u kumpannija "B", agħmel il-qligħ tal-35% imma ħallas il-boll, imbagħad jerġgħu jibdew jittikkjawlek il-ħames snin.

Imma mhux tgħaddihieli at book value, la tħallas boll u xejn, u tippretendi li b'hekk tkun estendejt il- ħames snin.

Mela jekk inti trid testendi l-ħames snin trid tagħmel an arms' length transaction of a sale.

Jekk m'hemmx l-arms' length transaction of a sale inti ma begħtx.

U jekk ma begħtx mela allura l-bejgħ ta' meta ħallast il- boll fuqu jgħodd, meta xtrajt u ħallast il-boll.

ONOR.

CHARLES MANGION: Kollox sew.

L-ewwel ħaġa biex inkunu ċari, tagħmel x'tagħmel xorta se tibqa' intra-company transfer.

Mela jekk tagħmel intra-company transfer, jiġifieri within a group, u tgħolli l-book value, allura hemmhekk ...

ONOR.

TONIO FENECH: Hemmhekk ma jiġix intra-company transfer.

Fuq kollox kull kumpannija legalment hija a distinct legal personality.

Jekk jien mort u ħallast il-boll ....

ONOR.

CHARLES MANGION: Ħu paċenzja, ħalli nispjega.

Jien qed nara l- prattiċita` tagħha, kif se niċċarġja u ma niċċarġjax il-boll.

Mela Mr "X" għandu l-kumpannija "A" u l-kumpannija "B" ...

ONOR.

TONIO FENECH: Tistaqsih.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jekk se noqogħdu fuq dikjarazzjoni noqogħdu fuq dikjarazzjoni, għax inkella kull darba jien inkun irrid niċċekkja ...

ONOT.

TONIO FENECH: Trid tiċċekkja x'valur hu.

ONOR.

CHARLES MANGION: Nistaqsih jekk meta għamel l-ewwel transfer bejn kumpannija "A" u kumpannija "B" ħallasx il-boll u talab l-eżenzjonijiet.

Allura kemm kien il-valur ta' l-akkwist oriġinali?

Apparti din il- komplikazzjoni hemm dan l-element ukoll ...

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Wieħed wieħed, jekk jogħġobkom.

ONOR.

CHARLES MANGION: Li qed ngħid huwa dan.

Jekk se nibqgħu bil- prinċipju li dik se tibqa' bl-istess valur 99.9% dan se jaqbillu xorta waħda jħallas bi 12%, speċjalment jekk tkun proprjeta` li tkun ilha għand il-kumpannija.

Żgur.

Għax ħafna drabi meta jittrasferixxu minn kumpannija għal oħra xi tkun ir-raġuni?

Jew għandu diversi proprjeta` u jrid jgħaddihom fuq kumpanniji oħra għal proġetti varji jew inkella jkun hemm xi shareholding bejn l-aħwa, jiġifieri jaqsmu kumpannija u mbagħad jittrasferixxu x-shares biex jirranġaw xi shareholding bejniethom.

Dan hu tip ta' xogħol bejn il-familja.

Aħna għandna negozji relattivament żgħar u huma kollha tal-familji.

Allura jien qed ngħid li fl-aħħar mill-aħħar sakemm żammejna l-historical value, u dik il-loophole ingħalqet, fl-aħħar mill-aħħar il-fatt li għamel transfer ieħor, imbagħad għamel iċ-choice tiegħu mit-tieni akkwist qed jiffaċilita - għalina n-nutara, issa forsi qed inħares minn dan l-angolu - kemm inkun moħħi mistrieħ li dak huwa l-ammont, u mhux meta mmur biex ninsinwah jgħiduli: "Le, dak bil-valur l-ieħor, dan ma nistax ninsinwah."

Dawn huma problemi reali.

ONOR.

TONIO FENECH: Pero`, safejn naf jien, meta wieħed jgħidlek li se jagħmel trasferiment ta' proprjeta` minn din il-kumpannija għal din il- kumpannija li huma l-istess group of companies u ngħaddiha at book value, int suppost li mal-kuntratt twaħħal iċ-ċertifikat ta' l-awditur li jgħid li dak huwa l-valur li hemm fil-kotba.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jien m'għandix problema hemm.

ONOT.

TONIO FENECH: Jiġifieri at that stage meta nsinwajt dak il- kuntratt il-ġdid li ma ħallastx boll fuqu u lanqas capital gains, inti għandek il-book value stabbilit.

ONOR.

CHARLES MANGION: Dik qiegħda ċara.

U rrid inġib l-eżenzjoni tal- boll, mhux nirriferi għall-att biss bħala capital gains.

ONOR.

TONIO FENECH: Allura x'inhi l-problema li meta mbagħad jiġi biex ibigħha dik il-proprjeta`, minflok tħares lejn dak il-kuntratt, tħares lejn ta' qablu?

Għaliex qed taraha daqshekk problematika din?

ONOR.

CHARLES MANGION: Din mhix kwestjoni ta' problema.

Jien qed ngħid li ladarba l-loophole kienet fuq il-historical value jew non-historical value l-fatt li ...

Għax għandna nżommu prinċipju wieħed, dak tal-ħames snin.

Jien niddejjaq noqgħod noħloq ħafna eċċezzjonijiet.

ONOR.

TONIO FENECH: Għalhekk qed ngħidlek, għaliex il-prinċipju huwa fuq il-kuntratt li ħallast il-boll.

ONOR.

CHARLES MANGION: Iva.

Hawnhekk l-ewwel prinċipju kien li tkun proprjeta` akkwistata fl-aħħar ħames snin.

ONOR.

TONIO FENECH: Imma intra-group transfer mhuwiex akkwist.

ONOR.

CHARLES MANGION: Iva, legalment huwa akkwist għax it-titlu għadda minn kumpannija "A" għal kumpannija "B".

Għadni m'iniex konvint mill-iskop ta' din l-eċċezzjoni in all fairness għax, bħalma għedtlek, 99.9% meta jagħmlu dan it-transfer se jagħżlu li jħallsu bi 12%.

ONOT.

TONIO FENECH: L-iskop tal-ħames snin kien li inti tevita kemm jista' jkun li tinċentiva l-hoarding, li n-nies joqogħdu jżommu l- proprjeta` fit-tul għalxejn.

ONOR.

CHARLES MANGION: Kieku ridt nagħmel hekk kont ngħid li min għandu proprjeta` sat-tali data għandu ħames snin biex jilliberaha u jħallas 12% fuqha.

ONOR.

TONIO FENECH: Jekk se nagħmel hekk nista' nneħħi l-option mill- ewwel u nagħmel a permanent option għax kulma jrid jagħmel huwa li jiftaħ kumpannija f'ismu, jgħaddiha lil dik il-kumpannija u jgħid li għamel it- trasferiment u għandu l-option.

Għada jiftaħ kumpannija oħra jew erba' snin u 11-il xahar wara jiftaħ kumpannija, jerġa' jittrasferixxiha lil dik il-kumpannija u jkollu ħames snin oħra.

Allura huwa aktar faċli li ngħidu li l-option tibqa' għal dejjem u ma noqogħdux nagħmlu ħames snin u mhux ħames snin.

Għax inti ħloqt vehicle fejn kulma trid tagħmel tiftaħ kumpannija, tħallas ix-share capital u għandek ftit charges biex tagħmilha imma at the end of the day tagħmilha.

L-argument huwa dan: L-option għandna bżonnha jew m'għandniex bżonnha?

Jekk qed ngħidu li l-option għandna bżonnha għal numru ta' raġunijiet oħrajn, allura ma nistax noqgħod nippermetti li joqogħdu jinfetħu l- kumpanniji sempliċement biex noqgħod nestendi l-option.

Biss jekk inti trid testendi l-option, minflok tagħmel trasferiment agħmel xiri u akkwist.

Ħallas il-boll u ħallas it-taxxa bit-35%, għaddih lil kumpannija l-ġdida u ...

ONOR.

CHARLES MANGION: Allura jekk dan jagħmel trasferiment between two companies within a group u jgħolli l-valur tagħhom?

ONOR.

TONIO FENECH: Jekk jgħolli l-valur irid iħallas il-boll u t-taxxa.

ONOR.

CHARLES MANGION: Kollox sew, iħallas il-boll u t-taxxa.

Jekk jagħmel hekk allura jkollu l-option.

ONOR.

TONIO FENECH: Imbagħad l-option tidħol għaliex tkun saret legitimate sale.

ONOR.

CHARLES MANGION: Kwalunkwe sale huwa legitimate.

ONOR.

TONIO FENECH: Legitimate sale f'għajnejn il-liġi għax teżerċita l- option.

ONOR.

CHARLES MANGION: Imma qed noħolqu ħafna eċċezzjonijiet.

ONOR.

TONIO FENECH: Ma tantx naħseb li hija eċċezzjoni.

Fil-fatt il- prinċipju huwa ċar, jiġifieri t-trasferiment tal-proprjeta` li fuqu jibda jikklikkja l-arloġġ huwa dak li tħallas il-boll fuqu.

Jekk ma tħallasx boll fuqu huwa deemed not really a transfer in the context ta' dak li qed nifhmu hawnhekk.

ONOR.

CHARLES MANGION: Ma naqbilx, imma insomma.

Iktar ma nikkomplika l- ħajja iktar agħar.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki fuq din il-parti?

ONOR.

CHARLES MANGION: Le.

ONOR.

TONIO FENECH: Din l-emenda tkompli tgħid hekk:

"(ċ) trasferiment ta' proprjetà li tkun sitwata f'area speċjali msemmija, kif imfissra fl-Att dwar l-Akkwist ta' Proprjetà Immobbli minn Persuni Mhux Residenti, jekk isir minn persuna li kienet is-sid ta' dik il-proprjetà fid-data meta dik l-area saret għall-ewwel darba area speċjali msemmija u jekk min ikun qed jitrasferixxi jagħżel, permezz ta' dikjarazzjoni li għandha ssir lin-nutar fil-waqt tal- pubblikazzjoni ta' l-att tat-trasferiment u reġistrata fl-imsemmi att, li

dan l-artikolu ma japplikax għal dak it-trasferiment:

Iżda –

(i) għażla bħal dik tista' ssir biss jekk it-trasferiment ikun l- ewwel trasferiment ta' proprjetà li tkun sitwata f'dik l-area speċjali msemmija li jsir mill-imsemmija persuna li tkun qed titrasferixxi wara l-1 ta' Frar, 2006; u

(ii) meta ssir għażla kif ingħad għandha tapplika għat- trasferimenti kollha sussegwenti ta' proprjetà li tkun sitwata f'dik l-area speċjali msemmija li jsiru f'kull żmien mill- imsemmija persuna li tkun qed titrasferixxi, u dawk it- trasferimenti kollha jkunu għalhekk trasferimenti li ma japplikax għalihom dan l-artikolu;".

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Se nagħmel dan il-kumment for the record.

Nafu li waħda mill-vantaġġi ta' l-ispecial designated area hija li jista' jkollhom iktar minn proprjeta` waħda u m'għandhomx bżonn japplikaw għall- AIP.

Allura proprjeta' li tkun f'designated area se tibqa' kkonsidrata proprjeta` f'designated area għal skopijiet ta' l-AIP, ma tinbidilx.

Hawn qegħdin nitkellmu għal skopijiet ta' taxxa biss.

(Interruzzjonijiet) Hawnhekk qegħdin nibdlu l-liġi tat-taxxa, imma se nagħmluha ċara li terza persuna li akkwistat proprjeta` fi special designated area, akkwistat tnejn, tliet appartamenti jew iktar għax dawn jistgħu jakkwistaw kemm iridu, jekk ibigħuha xorta jibqgħu eżenti milli japplikaw għall-AIP.

(Interruzzjonijiet) Dan qed ngħidu for the record ħalli 'l quddiem ma jkunx hemm dubju ta' interpretazzjoni.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Qed naqblu totalment pero` għall-fini ta' boll jekk jien xtrajt proprjeta` f'designated area waħda, tnejn, tlieta, huma kemm huma, il-ħames snin jibdew għaddejjin.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

TONIO FENECH: Jiġifieri aħna qed ngħidu li żviluppatur li għandu proġett fi special designated area mill-1 ta' Frar għandu l-għażla, bħal ħaddieħor, li jiddeċiedi jekk hux se jbigħ il-proprejta` bis-sistema ta' 12% taxxa jew bit-35%.

ONOR.

CHARLES MANGION: Naqbel.

ONOR.

TONIO FENECH: Imma l-għażla tiegħu se tibqa' permanenti, jiġifieri jekk proġett kbir għandu ħames snin, sitt snin, seba' snin biex jitlesta, se jibqa' jeżerċita l-istess option f'dawk is-snin kollha.

Jiġifieri jekk għażel bi 12% il-proġett kollu se jibqa' bi 12%, jekk għażel b'35% il- proġett jibqa' b'35%.

ONOR.

CHARLES MANGION: Pero` l-istess, ma japplikax għal min jakkwista mingħand l-original owner.

ONOR.

TONIO FENECH: Le, għal min jakkwista mill-original owner, tiġi bil- five years.

Hemm eċċezzjoni għal dawk li huma non-residents, li se niġu għaliha iktar tard, biex ma niskoraġġixxux in-negozju li jsir mill-barranin li jixtru proprjeta`.

Kien hemm estate agents li ġabu l-argument – li kien validu - li dan jista' jiskoraġġixxi għax dak li jkun jgħidlek li jekk xtraha for scope of investment ma jaqbillux jekk noqogħdu ngħidulu biex jagħżel bis-sistema ta' 12% jew 35%.

Allura se jkun hemm emenda għalihom li tgħid li l-option tibqa' eżerċitata għal dejjem għax huma xtrawha għax kienet bħala special designated area within that scope.

ONOR.

CHARLES MANGION: Imma, Ministru, hawn se nagħmlu diskriminazzjoni għax tinsiex li aħna eżentajna mill-AIP lill-barranin li xtraw special designated areas u min xtara outside designated area ma akkwistax AIP.

Din se tapplika għal kulħadd issa, mhux għal special designated areas biss, hux hekk?

ONOR.

TONIO FENECH: Fid-double taxation relief tiġi tapplika hekk, mhux bl-emenda ta' hawn.

Irrid niċċara li din se tkun tapplika għal dawk li Malta għandha double taxation agreement magħhom, allura japplika d-double taxation relief.

Għal dawk biss se tiġi tapplika.

ONOR.

CHARLES MANGION: L-ewwel ħaġa din kważi kważi se tispiċċa tagħmilha impossibbli biex tagħti advise lill-barrani jekk hux se jaqa' bit- 12% jew bit-35% għar-raġuni sempliċi li trid tara jekk għandekx double taxation relief, jekk xtrahiex fi special designated area.

Iktar ma noħolqu dawn it-tip ta' affarijiet, iktar se nikkomplikaw.

Jew se nagħmluha għall-barranin kollha li mhumiex residenti f'Malta ...

Għax imbagħad jista' jkun barrani fl-EU jew barrani outside the EU.

Jekk barrani fl-EU se jagħmel primary residence hawnhekk u jiġi kkonsidrat bħala Malti, hemmhekk tapplika l-prinċipji kollha.

Imma jekk ikun barrani li jkun akkwista proprjeta` hawnhekk bħala investment, jien nissuġġerixxi li kemm jekk tkun outside designated area u kemm within designated area, jekk se nagħmlu eċċezzjoni għall-barranin, din għandha tapplika l-istess għal kulħadd.

Apparti l-element diskriminatorju għal min ikollu proprjeta` li tista' tinbiegħ lill-barranin - id-developer qed ngħid - imma m'huwiex within a designated area - għax hawnhekk għandek proġett li jinvolvi ċertu ammont ta' investiment, that is conceded u nifhimha, mhux se tagħti lil kulħadd designated area - jekk barrani f'designated area se jkollu l-option miftuħa għalih, nagħmluha ċar u tond li tapplika l-istess għal kulħadd.

Għax inkella jekk ngħidu on the basis of the double taxation agreement ...

Dik ma tidħolx hawnhekk.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Jien naqbel totalment ma' l-Onor Mangion għax inkella jiġri li jekk, per eżempju, jien ikolli oħti li tkun toqgħod l- Ingilterra allura jaqbilli noqgħod ninnegozja f'isem oħti.

Wieħed jista' jixtri proprjeta` f'dawn l-areas f'isem xi ħadd li joqgħod barra minn Malta.

Kulmin għandu z-ziju jew il-kuġina l-Awstralja joqgħod jixtri f'isimhom għax hemm id-double taxation agreement.

Jien naħseb li t-taxxa għandha tkun kif inhi mingħajr eċċezzjonijiet, l-istess għal kulħadd.

Għandu jkun hemm kriterju wieħed.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

TONIO FENECH: Mela se nimxi minn paragrafu (ċ) għal paragrafu (d).

Fuq paragrafu (ċ) m'hemmx problema.

Imbagħad l-emenda li tkellimna dwarha nidħlu għaliha iktar tard.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Fuq paragrafu (ċ), filwaqt li kkjarifikajna li meta jiġi ddikjarat li l-owner ta' proprjeta` fi special designated area ikun l-istess sid, jekk jagħmel il-bejgħ wara l-1 ta' Frar u jieħu l-option ta' 12% jew bl-option l-antika, dak irid jibqa' bl-istess option għall- kumplament tal-proġett.

That's agreed.

U fl-istess klawsola, jekk fhimtha sew, min jixtri special designated area u jkunu għaddew ħames snin minn meta dan ikun għamel l-akkwist, jekk ibigħ illum irid iħallas bit-12%.

ONOR.

TONIO FENECH: Għandu ħames snin.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jekk għaddew il-ħames snin japplika t-12%.

S'issa qiegħda hekk.

ONOR.

TONIO FENECH: Eżattament.

Issa ħalli nkompli bl-emenda:

"(d) trasferiment li dwaru jseħħu dawn il-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:

(i) il-proprjetà kienet, minnufih qabel it-trasferiment, komproprjetà ta' żewġ individwi u t-trasferiment isir minn wieħed minn dawk il-komproprjetarji lill-ieħor;

(ii) il-komproprjetarji jiddikjaraw lin-nutar li jippubblika l- att ta' trasferiment li huma kienu akkwistaw il-proprjetà biex jistabbilixxu fiha jew jibnu fuqha d-dar matrimonjali tagħhom, u dik id-dikjarazzjoni tiġi reġistrata min-nutar fl-imsemmi att;

(iii) fl-att ta' l-akkwist ta' dik il-proprjetà il- komproprjetarji kienu għamlu dikjarazzjoni għall-finijiet ta' l- artikolu 32(4)(b) ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti li huma kienu akkwistawha biex jistabbilixxu fiha jew jibnu fuqha r-residenza ordinarja unika tagħhom;

(iv) min qed jittrasferixxi jagħżel, permezz ta' dikjarazzjoni li għandha ssir lin-nutar fil-waqt tal-pubblikazzjoni ta' l-att tat-trasferiment u reġistrata fl-imsemmi att, li dan l-artikolu ma għandux japplika għal dak it-trasferiment;".

Jiġifieri hawnhekk qed ngħidu li ma tapplikax it-12% bejn l-għarajjes.

(Interruzzjonijiet) Mhux ma jħallas ebda taxxa, imma ma tapplikax it-12% għax jista' jkun li jien nagħtiha lill-għarusa li sseparajt minn magħha b'valur ogħla u allura xi ħadd minnhom effettivament ikun qed jagħmel il- qligħ.

Dik is-sistema dejjem hekk kienet jiġifieri mhux qed nintroduċu sistema ġdida.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Ħu paċenzja bija.

Ejja nistabbilixxu punt.

Aħna għedna li jekk se jsir trasferiment bejn l-għarajjes m'hemmx taxxa dovuta.

ONOR.

TONIO FENECH: M'hemmx taxxa ta' 12%.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

ANTHONY ABELA: Suppost li m'hemmx taxxa bejn l-għarajjes.

ONOR.

TONIO FENECH: Hawn qed ngħidu li s-sitwazzjoni hi li jistgħu jagħżlu b'mod permanenti, m'għandhomx il-limitu tal-ħames snin, kif kienet is-sitwazzjoni l-antika.

ONOR.

CHARLES MANGION: Meta jsir trasferiment bejn l-għarajjes taħt is- sistema l-antika – u din se tibqa' tapplika - jien kont nikteb lill- kummissarju tat-taxxi biex jeżentani mill-capital gains.

Il-boll ovvjament dejjem jitħallas.

Allura se nibqgħu kif konna fejn jidħol il-boll.

Jien irrid niġbed daqsxejn l-attenzjoni li jekk ikun każ li koppja xtraw proprjeta`, ħallsu bil-5% u ma jkunux għamlu d-dikjarazzjoni li se jużawha bħala residenza tagħhom għal xi raġuni jew oħra.

Illum ir-relazzjonijiet huma varji u l-ħajja hija kkomplikata ħafna.

Jekk tnejn ikunu bnew id-dar tar-residenza tagħhom u ġġieldu u din tkun ilha aktar minn tliet snin għandhom, jekk wieħed ibigħ in-nofs tiegħu jista' jeħel bi 12% taxxa minħabba l-fatt li ma kenux għamlu dikjarazzjoni fl-akkwist oriġinali?

Jekk irridu nagħmluha għall-għarajjes aħjar ngħidu li din tapplika għall- għarajjes.

S'issa għarajjes huma mara u raġel għaliex s'issa għadna ma aċċettajniex relazzjonijiet oħrajn legalment biex inkunu għedna kollox għax ikollna kumplikazzjonijiet minn dawn ukoll.

Din hija r-realta` tal-ħajja.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

TONIO FENECH: Fis-sub-paragrafu (ii) tal-paragrafu (d) qed ngħidu: "il-komproprjetarji jiddikjaraw lin-nutar li jippubblika l-att ..."

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Ippermettuli ftit, wieħed wieħed għax inkella ma jinstema' xejn.

ONOR.

CHARLES MANGION: Tinsiex li l-kondizzjonijiet kollha jridu jikkonkorru.

Paragrafu (d) jgħid: "trasferiment li dwaru jseħħu dawn il- kondizzjonijiet kollha li ġejjin:" Dan huwa tassattiv ħafna.

Jekk din hija intenzjonata għall-għarajjes nagħmluhielhom ċara li jekk l-għarajjes ibigħu l-proprjeta` lil xulxin mingħajr ebda qligħ għax mill-kuntratt dan ikun qed jidher, allura jistgħu jew jiġu eżentati minnha, jew inkella jistabbilixxu r-rata ta' 7% u jibqgħu bir-reġim l-antik.

Naħseb li aktar jagħmel sens jekk nagħmlu eċċezzjoni speċifika għall-għarajjes.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Jien naħseb li hemm xi ħaġa oħra x'wieħed irid jikkonsidra.

Illum għandek relazzjonijiet differenti u allura mhux neċessarjament se tkun dar matrimonjali għax jekk għandek relazzjoni permanenti bejn tnejn min-nies, fejn wieħed ikun separat u allura ma jkunx jista' jiżżewweġ jew ikun hemm a legal impediment ieħor, allura jien naħseb li hemmhekk wieħed irid jikkonsidra ...

ONOR.

CHARLES MANGION: ... li jkunu akkwistaw il-proprjeta` flimkien.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Bl-idea li jgħixu fiha u tkun neħħejt il-kelma "matrimonjali".

ONOR.

TONIO FENECH: Jien naħseb li min ġenwinament kien għarus, fil- kuntratt oriġinali ta' l-akkwist kien iddikjara li kienu għarajjes biex jieħdu l-vantaġġ tar-rata li hija iktar vantaġġjuża tal-boll.

Jiġifieri ma kien hemm l-ebda skop li ma jpoġġuhiex, ħadd m'hu baħnan li ma jpoġġihiex biex iħallas bis-7% minflok bil-5%.

Jiġifieri hemm raġuni għaliex kellha tkun fil-kuntratt.

Jekk ma kenitx ...

Inkella qed ngħidu li business partners li jkunu raġel u mara issa jistgħu jibdew jiġu jgħidu li huma għarajjes.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Ibigħuha lil xulxin.

ONOR.

TONIO FENECH: Issa forsi jkun hawn min igħidli li din darba jagħmilhielek għax imbagħad mhux se joqgħod ibigħlek ħafna proprjetajiet.

Imma nixtieq inkun naf liema għarajjes ma poġġewhiex fil-kuntratt meta kellhom raġuni fiskali għaliex ipoġġuha dakinhar, biex jiffrankaw it-taxxa.

Jiġifieri ma nafx kemm se jkollna eċċezzjonijiet ta' dan it-tip.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Hemm id-differenza bejn tnejn li jixtru dar biex jgħixu fiha flimkien u tnejn li jixtru dar biex tkun id-dar matrimonjali tagħhom.

Fil-ħajja hemm każijiet fejn ikollok bniedem li forsi jkun issepara, għandu relazzjoni ma' ħaddieħor, xtraw dar ...

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Ippermettuli ftit.

Is-Segretarju Parlamentari jkompli bil- kummenti tiegħu u jindirizza lis-Sedja.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Fid-dinja tal-lum meta anke għall-fini ta' servizzi soċjali qegħdin naċċettaw lil dawn in-nies bħala koppja ma naħsibx li għandna nagħmlu differenza fil-każ ta' proprjeta`.

Jien naħseb li fejn tnejn min-nies xtraw proprjeta` għandek il-mezz kif tipprova li jkunu joqogħdu fiha.

Meta jkunu każijiet kif semmejt qabel disa' u disgħin fil- mija jkunu marru joqogħdu flimkien, ma jkunux każijiet fejn ikunu xtraw id- dar u marru joqogħdu fiha.

ONOR.

TONIO FENECH: Imma jekk dawn imorru flimkien u jakkwistaw din il- proprjeta` u jpoġġuha bejniethom, I mean ...

ONOR.

ANTHONY ABELA: Iridu jagħmlu mhux inqas minn tliet snin.

ONOR.

CHARLES MANGION: F'sub-paragrafu (ii) ta' paragrafu (d) minflok "jibnu fuqha d-dar matrimonjali" nistgħu nagħmluha "jibnu fuqha r-residenza ordinarja u unika tagħhom" biex inkunu qed napplikaw għal dan il-każ.

Qed ngħid dan għax jekk hemm impediment biex jiżżewġu ma jistgħux jagħmluha matrimonjali għax inkella nitħawdu fit-termini.

ONOR.

TONIO FENECH: Naħseb li din hija raġonevoli.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

TONIO FENECH: Jiġifieri qegħdin naqblu li nneħħu subklawsola (2).

Għalhekk subklawsola (3) tiġi subklawsola (2) u subklawsola (4) tiġi subklawsola (3), biex kulmin talab l-eżenzjoni taħt id-Duty and Documents Act ikun jista' jibbenefika minn din l-eċċezzjoni.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Din tibqa' tapplika għal co-owners kollha bl- intenzjoni li tkun ir-residenza ordinarja tagħhom, ikunu x'ikunu ċ- ċirkostanzi.

Mhux neċessarjament ikunu għarajjes.

ONOR.

TONIO FENECH: Din l-emenda tkompli tgħid hekk:

(e) trasferiment li dwaru jseħħu dawn il-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:

(i) ikun trasferiment ta' proprjetà lill-Gvern Malti skond akkwist ta' dik il-proprjetà li jkun magħmul skond l-Ordinanza dwar l-Akkwist ta' Artijiet għal Skopijiet Pubbliċi;

(ii) il-Gvern ikun ħa pussess ta' dik il-proprjetà qabel l-1 ta' Novembru, 2005 u jkun hemm evidenza ta' dan il-fatt f'ittra ffirmata mill-Kummissarju ta' l-Art li tiġi mehmuża ma' l-att ta' trasferiment.

Min jittrasferixxi għandu jipproduċi l- imsemmija ittra lin-nutar li jippubblika l-att.

In-nutar għandu jagħmel nota ta' l-ittra fl-att tat-trasferiment u jagħtiha, fl- oriġinal tagħha, lill-Kummissarju b'dak il-mod li jista' jkun preskritt

iii) min qed jittasferixxi jagħżel, permezz ta' dikjarazzjoni li għandha ssir lin-nutar filwaqt iv) tal-pubblikazzjoni ta' l-att tat-trasferiment u reġistrata fl-imsemmi att, li dan l-artikolu ma għandux japplika għal dak it-trasferiment;"

Jiġifieri hawnhekk qed indaħħlu l-proprjetajiet li l-gvern ikun esproprja.

Ovvjament dawn ma nistgħux nobbligawhom li bilfors iħallsu t-12% fuq il- prezz tal-proprjeta` skond il-market value, imma jistgħu japplikaw is- sistema l-antika b'mod permanenti.

ONOR.

CHARLES MANGION: Dan huwa aktar punt ta' dettall.

Hawnhekk qed ngħidu li l-gvern ikun ħa pussess ta' dik il-proprjeta` qabel l-1 ta' Novembru, 2005.

Jiġifieri jekk ikun ħa l-proprjeta` wara dik id-data, ikun ħareġ in-notice, jekk qegħdin niftiehmu tajjeb.

Din tkompli tgħid li jkun hemm evidenza ta' dan f'ittra ffirmata mill-kummissarju ta' l-art li tiġi mehmuża ma' l-att ta' trasferiment.

Issa hemmhekk qed nifhem li l- oriġinal ta' dik l-ittra tiġi mehmuża ma' l-att tan-nutar.

ONOR.

TONIO FENECH: Hekk hu.

ONOR.

CHARLES MANGION: Allura dan ma jistax jagħti l-oriġinal tagħha lill-kummissarju.

Jew jagħtih kopja ta' l-oriġinal min-nutar jew inkella jkun hemm żewġ kopji maħruġin mil-lands department.

ONOR.

TONIO FENECH: Fil-fatt hekk għedna għax żidna biċċa.

Qed ngħidu li min jittrasferixxi għandu jipproduċi l-imsemmija ittra lin-nutar li jippubblika l-att.

In-nutar għandu jagħmel nota ta' dik l-ittra fl-att ta' trasferiment u jagħti l-oriġinal tagħha lill-kummissarju b'dak il-mod li jista' jkun preskritt.

ONOR.

CHARLES MANGION: We are contradicting ourselves għax hawn qed jingħad:

"evidenza ta' dan il-fatt f'ittra ffirmata mill-Kummissarju ta' l-Art li tiġi mehmuża ma' l-att ta' trasferiment".

U mhux li kopja tagħha tiġi meħmuża ma' l-att.

ONOR.

TONIO FENECH: Ma jistax jagħtihielu lura, bla dubju.

ONOR.

CHARLES MANGION: Allura aħjar nibqgħu bil-kostwetudni anke legali li l-oriġinal jiġi attached mal-kuntratt filwaqt li kopja awtentikata min- nutur tiġi mogħtija lill-kummissarju biex dan ikun jista' jikkalkula.

ONOR.

TONIO FENECH: Mela li tiġi mehmuża ma' l-att tat-trasferiment tibqa' u ngħidu li n-nutar għandu jagħmel nota ta' l-ittra fl-att ta' trasferiment waqt li jgħaddi kopja lill-kummissarju b'dak il-mod li jista' jkun preskritt.

ONOR.

CHARLES MANGION: L-Onor.

Anthony Abela jaqbel?

ONOR.

ANTHONY ABELA: Iva.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

TONIO FENECH: Qed naqblu li l-aħħar parti tas-sub-paragrafu (ii) tkun hekk:

"Min jittrasferixxi għandu jipproduċi l-imsemmija ittra lin-nutar li jippubblika l-att u jagħti kopja awtentika lill-kummissarju b'dak il- mod li jista' jkun preskritt."

Se nkompli naqra l-emenda:

(f) trasferiment magħmul permezz ta' bejgħ fl-irkant bil-qorti;"

Naħseb li din hija ċara u sempliċi.

(Interruzzjonijiet) Hekk qed ngħidu, li hija exempt.

Hawn qed ngħidu li s-sistema ta' 12% ma tapplikax.

Probabbilment dak li jkun jista' jagħmel qligħ minnu.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Is-suġġeriment tiegħi kien li jekk il-judicial sale ikun biex iħallas id-dejn u l-prezz ma jkunx ogħla mid-dejn m'għandux ikun hemm taxxa sakemm m'hemmx konfużjoni bejn il-kreditur u d-debitur.

Għax jien jista' jkolli kumpannija li tkun kreditriċi kontra tiegħi u hi tisforza l-bejgħ.

Imma jista' jkun li l-prezz li bih jinbiegħ fis-subbasta jkun sostanzjalment iżjed mill-cost.

ONOR.

TONIO FENECH: Għalhekk idealment din inħalluha kif inhi.

B'dan il- mod hija sempliċi u mbagħad jekk ikun hemm qligħ tapplika t-35% bis-sistema l-antika.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Meta jkun hemm bejgħ b'subbasta fil-qorti ma jkun hemm l-ebda kuntratt.

Għalhekk jiddepożitaw il-flus u l-kredituri jieħdu dawk il-flus skond ir-ranking li jkollhom.

Allura min se jkun obbligat li jħallas is-7%?

Qed nistaqsi dan għax jekk wieħed huwa bankrupt mhux se jkollu biex iħallashom.

ONOR.

TONIO FENECH: Mhux neċessarjament ikun bankrupt.

Jista' jkun hemm a voluntary liquidation fejn jista' jkun hemm qligħ.

ONOR.

ANTONY ABELA: Jista' jkun li l-werrieta ma jaqblux u jbigħu bis- subbasta.

ONOR.

TONIO FENECH: Ħalli nkompli naqra.

(ġ) trasferiment ta' proprjeta` li tkun ġiet użata f'negozju għal żmien ta' mill-inqas tliet snin u li fi żmien sena titqiegħed flokha proprjeta` ("il-proprjeta' l-ġdida") li tiġi unikament użata għal għan simili fin-negozju:

Iżda –

(i) dan il-paragrafu japplika biss, u b'hekk għandu japplika l- artikolu 5(8), jekk min qed jittrasferixxi jagħżel hekk permezz ta' dikjarazzjoni li għandha ssir lin-nutar fil-waqt tal- pubblikazzjoni ta' l-att tat-trasferiment u reġistrata fl- imsemmi att;

(ii) meta, wara trasferiment li jkun applika għalih l-artikolu 5(8), inkluż trasferiment magħmul qabel l-1 ta' Novembru, 2005, il-proprjeta' l-ġdida titneħħa u dik it-tneħħija ma tikkwalifikax għall-ħelsien mit-taxxa taħt l-artikolu 5(8), dik it-tneħħija tkun ukoll trasferiment li għalih ma japplikax dan l- artikolu, u l-qligħ li jirriżulta minnu jkun soġġett għat-taxxa skond l-artikolu 5 u stabbilit kif provdut fl-artikolu 5(8);

Bażikament hawnhekk qed indaħħlu l-konċett ta' roll-over relief.

F'każ li tiġi trasferita proprjeta` li kienet tintuża f'xi business għal tliet snin jew aktar u din tiġi replaced minn proprjeta` oħra għal skop simili, it- trasferiment ma jkunx jaqa' taħt dan l-artiklu jekk min jittrasferixxi jagħżel dan.

Dan għaliex wieħed jista' jgħidlek li xorta jkun jixtieq li jkun jaqa' taħt dan l-artiklu.

Meta din il-proprjeta` terġa' tiġi trasferita, dan it-tieni trasferiment ukoll ma jkunx jaqa' taħt dan l- artiklu imma jiġi ntaxxat bis-sistema ta' qabel, jiġifieri bis-7% jew bit- 35%.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Nixtieq nagħmel punti ta' kjarifika.

Meta ngħidu "trasferiment ta' proprjeta` tkun ġiet użata f'negozju għal żmien ta' mill- inqas tliet snin" qegħdin nitkellmu fuq negozju li m'huwiex il-bejgħ tal- proprjeta` ċertament, imma, per eżempju, fabbrika għandha l-istores tagħha.

Meta ngħidu "u li fi żmien sena titqiegħed flokha proprjeta`", meta qed ngħidu flokha qed ngħidu fl-istess sit?

Per eżempju, se tbigħ il- garaxxijiet hawn ...

ONOR.

TONIO FENECH: Le.

Per eżempju, jien kelli store u issa rrid nespandi u xtrajt wieħed Ħaż-Żebbuġ jew x'imkien ieħor.

ONOR.

CHARLES MANGION: Hemmhekk qed naqblu.

Mela jekk wieħed għandu fabbrika ...

ONOR TONIO FENECH: Jekk l-għan tiegħek huwa to expand the business m'għandix nikkastigak.

ONOR.

CHARLES MANGION: Ħalli nagħti eżempju ta' wieħed li għandu fabbrika, biegħ dan is-sit u fetaħ fabbrika x'imkien ieħor.

Jekk dan is- sit li nbiegħ intuża għal skopijiet spekulattivi minn min ikun akkwista, xorta waħda ma jiġix effettwat.

Per eżempju, wieħed jista' jbigħ sit ta' fabbrika lil wieħed li jkun jinnegozja l-proprjeta`.

Ċertament dak se jkun xtraha biex iwaqqa' u jerġa' jibni, imma hu bil-flus li jkun iġġenera jkun bena fabbrika oħra x'imkien ieħor.

Jiġifieri irid ikun negozju li ma jkunx fil-proprjeta` imma f'qasam ieħor u bażikament qegħdin ngħidu li dan minn hemmhekk mar in-naħa l-oħra.

ONOR.

TONIO FENECH: M'aħniex qed ngħidu li dan isir immedjatament jiġifieri wieħed jista' jgħid li se jbigħha u sa sena oħra se jixtri proprjeta` oħra.

Wara kollox m'għandekx tippretendi li wieħed jixtri bilfors immedjatament, back to back.

ONOR.

CHARLES MANGION: Ara sub-paragrafu (ii) imbagħad jgħid li meta "il-proprjeta` l-ġdida titneħħa u dik it-tneħħija ma tikkwalifikax għall- ħelsien mit-taxxa taħt artikolu 5(8) ..."

Din tista' tispjegahielna daqsxejn?

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Sur President, l-idea hija tajba pero` naħseb li wieħed irid jikkjarifika ftit iżjed.

Għax ħafna nies l-ewwel jixtru l- proprjeta` u jibda jibni, imbagħad wara jneħħi l-proprjeta` li kellu diġa`.

Allura naħseb li d-dikjarazzjoni li trid issir għand in-nutar hija jew li hu fi żmien sena se jerġa' jissostitwixxiha, jew inkella li hu diġa` xtara u qed ilesti proprjeta` oħra biex ipoġġi n-negozju tiegħu hemmhekk.

Allura jekk jien diġa` ħadt l-inkarigu li nieħu bridging loan biex xtrajt proprjeta`, bnejt l-imħażen il-ġodda u mir-Rabat iċċaqlaqt għal Tal-Ħandaq, allura jien m'għandix nikkwalifika għal din l-għażla jekk jien kont bil- għaqal biżżejjed li għamilt għażla qabel u mhux wara?

Naħseb li għandu jkun hemm dan il-perijodu ta' żmien.

Jiġifieri ċ-choice trid tkun jew qabel jew wara li hu se jiċċaqlaq minn post għall-ieħor u mhux biss wara.

Għax forsi jkun nefaqhom qabel u l-flus li se jdaħħal minn dik il- proprjeta` se jmorru biex isostni self jew faċilita` bankarja li jkun diġa` ħa.

ONOR.

TONIO FENECH: For the record hekk qiegħda l-interpretazzjoni

ONOR.

ANTHONY ABELA: Li jista' jkun xtara qabel?

ONOR.

TONIO FENECH: Iva, li jista' jkun xtara qabel.

Din qed ngħidha biex tiġi recorded.

Issa jekk wieħed jista' forsi jiċċaraha.

ONOR.

CHARLES MANGION: Ma tiftiehemx hekk.

ONOR.

TONIO FENECH: F'artiklu 5 hekk toħroġ.

ONOR.

CHARLES MANGION: Ħalli nikkjarifika sub-paragrafu (ii) ta' paragrafu (ġ) li jgħid:

"meta, wara trasferiment li jkun japplika għalih 5(8) ..."

- mela jkun jikkwalifika taħt sub-paragrafu (i) –

"... inkluż trasferiment magħmul qabel l-1 ta' Novembru, 2005, il- proprjeta` l-ġdida titneħħa u dik it-tneħħija ma tikkwalifikax għall- ħelsien mit-taxxa taħt artikolu 5(8) ..."

Jekk aħna qegħdin ngħidu li wieħed ikun biegħ biex jagħmel replacement, minflok fabbrika żgħira għamel fabbrika akbar, ifisser li l-fabbrika akbar li għada pitgħada forsi jkun irid jittrasferixxi tista' ma taqax taħt artiklu 5(8)?

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

TONIO FENECH: Bażikament min ikun qed ibigħ proprjeta` biex jibni business ieħor irid jibqa' dejjem japplika bis-7% għax jekk idur bit-12% ma jkunx jista' jieħu l-benefiċċju tar-roll-over relief.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Xi kultant forsi l-kliem magħżul għandu jkun iktar feliċi, imma għallinqas il-ħsieb warajha ġie spjegat.

Allura qed ngħidu li fejn jidħol negozju li m'huwiex bejgħ ta' proprjeta` ma jibqax japplika t-terminu ta' ħames snin bħala perijodu definit.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

TONIO FENECH: Hekk hu, naqblu.

Issa ġejja dik li tkellimna dwarha ftit qabel.

Ejja naqrawha ftit.

(h) trasferiment ta' proprjeta' minn persuna li ma tkunx residenti f'Malta u li tkun residenti għall-finijiet ta' taxxa f'pajjiż ieħor jekk dik il-persuna tipproduċi lin-nutar li jippubblika l-att ta' trasferiment dikjarazzjoni ffirmata mill-awtoritajiet tat-taxxa tal- pajjiż tar-residenza tagħha li tikkonferma r-residenza ta' dik il- persuna f'dak il-pajjiż u li tiċċertifika li dik il-persuna hija soġġetta għat-taxxa f'dak il-pajjiż fuq il-qligħ jew profitti derivati minn trasferimenti ta' proprjeta' immobbli f'Malta.

In- nutar għandu jagħmel nota dwar dik id-dikjarazzjoni fl-att u jagħtiha, fl-oriġinal tagħha, lill-Kummissarju b'dak il-mod li jista' jkun preskritt.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Bħalma għedna qabel, jien naħseb li n-nutar għandu jwaħħal l-oriġinal mal-kuntratt u jagħti kopja, għax ladarba tkun qiegħda mwaħħla mal-kuntratt din tiġi arkivjata u m'hemmx ċans li tintilef waqt li ġo file jew għand skrivan din tista' tintilef.

Kif spjega l-ministru din se tapplika fil-każ fejn hemm double taxation agreement ovvjament.

Jiġifieri qed nistabbilixxu dan il-punt, hux hekk?

ONOR.

TONIO FENECH: Fejn wieħed ikun jista' japplika biex jieħu r-refund fil-pajjiż fejn hu soġġett għat-taxxa jew li ma jiġix intaxxat f'pajjiżu fuqha.

Ħafna drabi din tista' ssir fejn hemm double taxation agreements.

Pero` se nemendawha ftit.

Hawn qed ngħidu: "In-nutar għandu jagħmel nota dwar dik id-dikjarazzjoni fl-att ..."

ONOR.

ANTHONY ABELA: U jagħti kopja awtentikata tagħha.

ONOR.

TONIO FENECH: Mela mhux "jagħmel nota tagħha".

ONOR.

ANTHONY ABELA: Din għandha tinqara hekk: "Għandu jannetti ma' l- att l-imsemmi ċertifikat u jagħti kopja awtentikata tagħha, lill- kummissarju b'dak il-mod li jista' jkun preskritt."

ONOR.

TONIO FENECH: Mela ħalli naqraha: "In-nutar għandu jannetti ma' l- att l-imsemmi ċertifikat u jagħti kopja awtentikata tagħha lill-kummissarju b'dak il-mod li jista' jkun preskritt."

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: L-Onor.

Fenech qed igħid li din tapplika fejn ikun hemm id-double taxation agreements għalkemm f'dan il-paragrafu m'hemm imsemmi xejn dwar dan.

Allura jekk jiġi bniedem minn pajjiż li miegħu m'għandniex id-double taxation agreement u xorta jġib iċ-ċertifikat li huwa taxxabbli f'dak il-pajjiż u li fuq il-qligħ tal-proprjeta` huwa eżenti mit- taxxa ...

(Interruzzjonijiet) Ħu paċenzja, qed inqanqal diffikulta`.

Fl- interpretation aħna qegħdin ngħidu li din tapplika għal dawk il-pajjiżi li magħhom għandna a double taxation agreement.

Pero` fil-paragrafu m'hemm imsemmi xejn dwar dan u fl-aħħar mill-aħħar il-liġi kif inhi miktuba se tiġi interpretata, mhux kif naħsbu li għandha tiġi interpretata.

Allura din il-persuna trid iġġib dikjarazzjoni ffirmata mill-awtoritajiet tat- taxxa tal-pajjiż tar-residenza tagħha li tikkonferma li hija soġġetta għat- taxxa fuq il-qligħ f'dak il-pajjiż.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Fuq il-bejgħ tal-proprjeta` f'Malta.

ONOR.

CHARLES MANGION: Fuq il-qligħ.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

TONIO FENECH: Hemm pajjiżi li japplikaw il-unilateral relief, jiġifieri jekk tagħtihom prova li inti diġa` ħallast taxxa fuq dak il- qligħ, ma jintaxxawkx fuqu, irrispettivament jekk għandhomx double taxation agreement ma' dak il-pajjiż jew le.

F'pajjiżi li japplikaw dak il- prinċipju mhux fl-interess tagħna li ngħidulhom li ma jistgħux jibbenefikaw minnu, għax inkella jiddeċiedu li ma jixtrux proprjeta` f'Malta in the first place.

Jiġifieri fil-klawsola ma nistgħux neċessarjament norbtu li din tapplika jekk ikun hemm double taxation agreement.

L-iskop hu li ma jkunx hemm double taxation, jiġifieri l-individwu ma jeħilx taxxa Malta u taxxa barra.

ONOR.

CHARLES MANGION: Imma tapplika l-ewwel ħaġa anke fejn m'għandekx double taxation.

ONOR.

TONIO FENECH: Aħna hawn qed ngħidu li Malta se tiġbor it-taxxa biex l-individwu ma jkunx intaxxat f'pajjiżu.

ONOR.

CHARLES MANGION: Imma aħna qed ngħidu li d-dikjarazzjoni trid tikkonferma r-residenza ta' dik il-persuna f'dak il-pajjiż - mela it can apply għal kwalunkwe pajjiż barrani anke fejn m'għandniex double taxation agreement miegħu - u li tiċċertifika li dik il-persuna hija soġġetta għat- taxxa f'dak il-pajjiż fuq il-qligħ jew profitti derivati minn trasferimenti ta' proprjeta` immobbli f'Malta.

Mela għall-forza ta' l-argument jekk dan f'pajjiżu se jkollu relief minn din it-taxxa fuq il-qligħ tal-proprjeta` għax ma jkollhomx ir-reġim tal- capital gains, allura qegħdin ngħidu li dan se jkun intaxxat bit-12% u mhux bis-7%.

(Interruzzjonijiet) Jiġifieri jekk inġib ċertifikat fejn nuri li aħna f'Malta m'għandniex tax on capital gains, jew mhux se jkun intaxxat fuq ...

THE CHAIRMAN: Ippermettili ftit.

Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

TONIO FENECH: Aħna mhux se neżentawh għax dak li jkun se jħallas it-taxxa għandna.

Sempliċement it will not be brought to charge in his country.

Jiġifieri mhux se jmur x'imkien ieħor u jgħidlu ...

THE CHAIRMAN: Imma jekk persuna ġġibli dikjarazzjoni li tgħid li fil- country of residence mhux se jkun intaxxat fuq dak il-qligħ, jien, bħala nutar, se niċċarġjah bis-7% jew bit-12%?

ONOR.

TONIO FENECH: Hemmhekk bit-12%.

Jiġifieri se tapplika s-7% jekk id-dikjarazzjoni tgħid li jekk hu ħallas fuq it-taxxa fuq il-qligħ, allura dak l-income mhux se jerġa' jiġi brought to charge fil-pajjiż fejn hu jgħix.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mela jekk hu se jkollu benefiċċju taħt id-double taxation agreement ...

Irridu nkunu ċari xi skop irridu nilħqu.

Għax aħna nibdew bl-iskop li ma ndejqux lill-barranin li jridu jixtru hawn Malta, imma mbagħad qed ngħidu li jekk id-dikjarazzjoni tgħid li bit-tax regime li jkollu l-pajjiż li jgħix fih hu mhux se jkun charged taxxa - għax hu forsi jkun xtraha b'dak l-iskop - aħna rridu niċċarġjawh bit-12%.

Hekk qed tgħid hawnhekk.

Dik il-persuna hija soġġetta għal 12% taxxa jekk tkun iktar minn ħames snin u jekk tkun within the five years bis-7%.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

TONIO FENECH: L-iskop huwa biex dak li jkun ma jiġix intaxxat doppjament, imma jekk wieħed mhux se jkun intaxxat f'pajjiżu se japplikaw kompletament ir-regolamenti tagħna.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Jista' ikompli s- Segretarju Parlamentari.

ONOR.

TONIO FENECH: Issa ħalli mmorru għal subartiklu (4):

(4) Ma għandha titħallas ebda taxxa fuq trasferiment li japplika għalih dan l-artikolu meta t-trasferiment ikun:

(a) donazzjoni magħmula minn persuna:

(i) lill-konjugi tiegħu, lil dixxendent jew axxendent f'linja diretta tiegħu, jew lill-konjugi ta' xi dixxendent jew axxendent bħal dak, jew, fin-nuqqas ta' dixxendenti f'linja diretta, lil ħuh jew oħtu jew lil dixxendent ta' ħuħ jew oħtu;

(ii) lil istituzzjoni filantropika approvata għall- finijiet ta' l-artikolu 12(1)(e);

(b) donazzjoni magħmula meqjusa li tkun saret skond l-artikolu 5(18)(b) jew 5(21)(b)(ii) minn persuna lil persuna jew istituzzjoni msemmija fil-paragrafu (a);

(ċ) trasferiment ta' proprjetà li kienet proprjetà ta' min għamel it-trasferiment u okkupata minnu bħala r-residenza tiegħu stess għal perijodu ta' mill-inqas tliet snin konsekuttivi li jiġu minnufih qabel id-data ta' trasferiment u sakemm il- proprjetà titneħha fi żmien tnax-il xahar minn meta jitbattal il- fond:

Iżda -

(i) kull żmien li fih min qed jitrasferixxi okkupa l- proprjetà bħala r-residenza tiegħu stess bil-permess ta' l- Awtorità tad-Djar skond konvenju għall-bejgħ minn dik l- Awtorità għandu jitqies li jkun żmien li fih il-proprjetà kienet proprjetà ta' min qed jittrasferixxi;

(ii) meta l-proprjetà tkun intirtet minn min qed jitrasferixxi minn axxendent f'linja diretta, iż-żmien li fih l-imsemmi axxendent kien il-proprjetarju ta' dik ir- residenza u kien jokkupaha bħala r-residenza tiegħu stess għandu jitqies li jkun żmien li fih il-proprjetà kienet proprjetà ta' min qed jitrasferixxi;

(iii) meta min jitrasferixxi kien akkwista l-proprjeta' taħt assenjament li japplika għalih il-paragrafu (d) jew (e), iż-żmien li fih il-proprjeta' kienet proprjeta' tal- persuna li kienet għamlet l-assenjament u użata minnha bħala r-residenza tagħha stess għandu jitqies żmien li fih il-proprjeta' kienet proprjeta' ta' min qed jitrasferixxi;

(iv) meta xi kundizzjoni għall-eżenzjoni taħt dan il- paragrafu tkun sodisfatta biss dwar parti indiviża tal- proprjeta` l-eżenzjoni għandha tiġi ristretta proporzjonalment;

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

TONIO FENECH: Billi paragrafu (ċ) kien daqsxejn twil aħjar neħduh biċċa biċċa.

L-ewwelnett se ndaħħlu l-prinċipju tar-residenza, jiġifieri min jagħmel it-trasferiment irid ikun ilu tliet snin jokkupa dik ir- residenza, imbagħad hemm l-eċċezzjonijiet.

Għandna ħafna nies li qed joqogħdu f'postiijet allokati mill-awtorita` tad-djar li għal raġunijiet li l-art għad m'għandhiex it-titlu formalment f'idejn il-gvern, allura lanqas dak it-titlu m'għadda lil dik il-familja, pero` din il-familja xorta tista' tittrasferixxi d-drittijiet li għandha fuq dik il-proprjeta` skond kif ġew mgħoddija lilha, allura dawk id-drittijiet għandhom xorta jitqiesu daqslikieku kienet qed tgħix hemm u mhux ngħidulha li ma kenitx qed tgħix hemm.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Naħseb li l-Onor.

Mangion mhux darba jew tnejn li mess magħha din il-problema fil-prattika tal-professjoni tiegħu.

Hawn ħafna plots li sfortunatament, minħabba problemi legali jew inkella għax ma nafux min huma s-sidien, sal-lum il-gvern għad m'għandux il-presidential order fuqhom sabiex il-proprjeta` ssir tiegħu.

Għaldaqstant qegħdin ngħidu li fejn jeżistu dawn il-proprjetajiet u l-persuna tkun qiegħda tħallas iċ- ċens jew inkella ħallset anke l-korrispettiv ta' l-akkwist u baqgħet toqgħod fih, allura taħt it-terminu ta' dak il-konvenju għandha titqies li hi kienet bħala sid tal-proprjeta` u residenti fiha, u allura japplikaw l- istess regoli tal-paragrafu preċedenti għaliha biex ma tħallasx capital gains tax.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Paragrafu 4(a) qiegħed kjarifikat aktar li ma għandha titħallas ebda taxxa fuq trasferiment li jkun ġej minn donazzjoni.

Issa nixtieq niġi għal paragrafu (ċ) fejn qed ngħidu li min jittrasferixxi jrid ikun ilu jokkupa l-istess proprjeta` għal perijodu ta' mill-inqas tliet snin.

Naqbel ukoll li proprjeta` okkupata bil-permess ta' l- awtorita` tad-djar għandha titqies li kienet proprjeta` ta' min qed jittrasferixxi, minkejja li ma setax isir il-kuntratt.

Pero` rrid nagħmel parentesi żgħira biex nappella lill-awtorita` tad-djar biex tħaffef ħalli ġġib il-presidential orders neċessarji sabiex il-proprjeta` ssir tal-gvern u jkunu jistgħu jsiru l-kuntratti għax għandna każijiet fejn ilhom mill- 1983 jew 1984 jokkupaw id-djar u għad m'għandhomx titlu.

Qabel kien hemm arranġamenti mal-banek fejn anke min ma kienx ikollu t- titlu fuq il-proprjeta` b'xi mod il-bank kien jisilfu bl-undertaking min- naħa ta' min jissellef, jiġifieri tad-debitur, u meta l-proprjeta` ssir tiegħu jikkostitwixxi ipoteka favur il-bank.

B'xi mod jew ieħor kienu jimxu imma dan l-aħħar il-banek qed ikunu iktar stringent.

Allura għandek nies li għandhom proprjeta` tagħhom tiswa Lm100,000 u anke iktar, ilhom jokkupawha 20 sena, titlu m'għandhomx u lanqas jistgħu jużawha bħala garanzija.

Fil-fatt qed ikollhom ċerti problemi mill-banek ukoll.

(Interruzzjonijiet) Anke problemi legali fuq wirt, jekk m'humiex parti mill-wirt jew le.

Jien nappella - din m'hijiex xi ħaġa li għandha x'taqsam ma' dan l-Att speċifikament – li jekk hemm bżonn ta' xi presidential orders għal dawn il- każijiet dawn jitħaffu ħalli għallinqas jibdew isiru dawn il-kuntratti għax mhux sew li tistenna 25 sena.

Jekk hemm bżonn nagħmlu emenda fil-liġi dwar l-akkwist tal-proprjeta` ejja ħalli nagħmluha biex in-nies ikollhom titlu fuq l-art tagħhom għax effettivament ċerti problemi qegħdin hemmhekk u ma nistgħux nibqgħu ninjorawhom.

Sub-paragrafu (ii) jgħid:

"meta l-proprjetà tkun intirtet minn min qed jittrasferixxi minn axxendent f'linja diretta",

Hawn qed nirriferu għal xi ħadd li wiret il-proprjeta` mingħand il-ġenituri tiegħu.

Hawnhekk qegħdin ngħidu li l-fatt li wiret mingħand ommu dak jiġi kkonsidrat li ilu joqgħod fir-residenza għal iktar minn tliet snin?

ONOR.

TONIO FENECH: Din hija speċifikament fil-każ fejn wieħed ikun joqgħod mal-ġenituri tiegħu li jkunu sidien tal-proprjeta`.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Jekk jien noqgħod mal-ġenituri tiegħi li mietu u jien writt id-dar fl-2005, jekk nipprova li kont residenti magħhom fl-2003 u fl- 2004, dawk is-sentejn jingħaddu bħala parti mit-tliet snin li hemm bħala requisite biex inti tipprova li kont toqgħod fil-proprjeta` bħala residenza tiegħek.

Dak huwa l-iskop tagħha.

ONOR.

CHARLES MANGION: X'imkien irridu ndaħħlu li l-persuna li tiret trid tkun qed tgħix ma' l-axxendent, jiġifieri mingħand min wiret il- proprjeta` għax din ma tantx toħroġ ċara.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Fil-fatt jien diġa` qajjimt din il-problema u l- experts qaluli li l-fatt li int kont toqgħod magħhom joħroġ mill-paragrafu (ċ) li jgħid li din il-proprjeta` kienet okkupata minnu bħala r-residenza tiegħu stess għal perijodu ta' mill-inqas tliet snin konsekuttivi qabel l- erbgħa.

ONOR.

CHARLES MANGION: Imma paragrafu (ċ) jgħid: "trasferiment ta' proprjeta` li kienet proprjeta` ta' min għamel it-trasferiment u okkupata minnu bħala residenza tiegħu ...".

Dawn huma r-requirements ta' min għamel it-trasferiment.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Iva, imma mbagħad paragrafu (iii) qed jgħid li ż- żmien li kien joqgħod fiha mal-ġenituri tiegħu jitqies daqslikieku kienet proprjeta` tiegħu.

Fil-fatt tgħid li "għandu jitqies żmien li fih il- proprjeta` kienet proprjeta` ta' min qed jittrasferixxi."

Mela allura hemmhekk qegħdin ngħidu li għalkemm hu ma kienx sid fil-perijodu li kien joqgħod mal-ġenituri tiegħu qabel ma mietu, effettivament għall-fini tal- capital gains u għall-fini ta' taxxa fuq il-bejgħ qiegħed jitqies li kien sid.

Bħalma qed jitqies li kien sid l-istess persuna li kien joqgħod ġo proprjeta` tal-housing.

ONOR.

CHARLES MANGION: Naħseb li dan il-punt iċċarajnieh.

ONOR.

TONIO FENECH: Paragrafi (iii) u (iv) kollox sew, Onor. Mangion?

Paragrafu (iii) tkellimna fuqu u paragrafu (iv) jitkellem dwar l-eżenzjoni meta jkollok parti indiviża tal-proprjeta` biss.

Allura hemmhekk l- eżenzjoni tiġi ristretta proporzjonalment.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Li qed igħid l-Onor.

Fenech huwa dan.

Jekk jien kont sid ta' nofs il-proprjeta` għal tlieta jew erba' snin, imbagħad xtrajt l-aħħar biċċa fl-aħħar sena, in-nofs ikun eżenti mill-ħlas tat-taxxa regolari, imma nħallas fuq il-proporzjon li ma jaqax taħt dawn il- parametri.

ONOR.

CHARLES MANGION: Allura f'każ ta' separazzjoni tkopri?

Hemmhekk hemm l-eżenzjoni, imma mbagħad jekk tiġi biex tbigħ, it-three years ...

ONOR.

TONIO FENECH: Paragrafu (d) jitkellem proprju dwar dan u jgħid:

(d) l-assenjament ta' proprjetà bejn il-konjugi wara li ssir separazzjoni bil-qorti jew bil-kunsens tat-tnejn;

THE CHAIRMAN: Qabel ma ngħaddu għal paragrafu (d), is-Segretarju Parlamentari għandu xi kummenti fuq ta' qabel?

(Interruzzjonijiet) Biex nimxu biċċa biċċa.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Jien naħseb li hawnhekk irridu nżidu l-istess ħaġa li żidna taħt is-sub-paragrafu (iii) ta' paragrafu (ċ), fejn ngħidu li dak iż-żmien li fih il-proprjeta` kienet tal-persuna li minn magħha ssepara pero` kien residenti magħha għandha titqies ukoll bħala li kien hu l- proprjetarju tagħha.

Jiġifieri jekk jien messni proprjeta` minħabba separazzjoni u dik il- proprjeta` kienet id-dar matrimonjali tagħna, u jien wara sena u nofs għal raġuni jew oħra kont kostrett li nbigħha, m'għandix nitqies li fuq parti ma nħallasx capital gains tax u fuq parti nħallas.

Pero` m'għandix inħallas capital gains tax fuq il-proprjeta` kollha ladarba jiġi pprovat li qabel is- separazzjoni dik kienet id-dar matrimonjali tagħna.

Jiġifieri rridu nżidu ma' din l-istess parametri li żidna taħt is-sub- paragrafu (iii) ta' paragrafu (ċ).

Taqbel, Onor. Mangion?

(Interruzzjonijiet)

ONOR.TONIO FENECH: Din hija awtomatika.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Le, m'hijiex awtomatika.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

TONIO FENECH: Safejn qed nifhem jien, sub-paragrafi (ii), (iii) u (iv) qed jiġu aċċettati mill-Onor.

Mangion.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Qbilna li nagħmlu paragrafi (d) u (e) ta' dan is- subartiklu ħalli jiġi speċifikat li f'sub-paragrafu (iii) japplika dak il- punt li qanqal l-Onor.

Abela.

ONOR.

TONIO FENECH: Fir-realta` biex niċċarawha għaliex m'għandekx bżonn tgħidu jekk huwa hekk, imma jekk taħseb li jista' jkun hemm xi dubju allura aħjar niċċarawha.

Ħalli naqra paragrafi (d) u (e):

(e) l-assenjament ta' proprjetà li kienet tagħmel sehem mill- komunjoni ta' l-akkwisti bejn il-konjugi jew kienet mod ieħor proprjetà komuni bejniethom lil wieħed mill-konjugi max-xoljiment tal- komunjoni, jew il-qsim ta' dik il-proprjetà bejn il-konjugi jew bejn il-konjugi li jibqa' ħaj u l-werrieta tal-konjugi l-mejjet;

THE CHAIRMAN: Hemm xi kummenti fuq dawn iż-żewġ paragrafi?

L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Din bażikament titkellem dwar meta jkun hemm qsim bejn tfal ta' wieħed mill-kollegi u s-surviving spouse, jiġifieri piu` o meno baqgħet l-istess ħaġa kif kienet qabel.

ONOR.

TONIO FENECH: Ftehemna.

Is-subklawsola (f) se nbiddluha ftit għaliex biddilna l-konċett.

Din hija dwar il-kwestjoni ta' meta t- trasferiment ta' proprjeta` jsir minn kumpannija għal oħra.

Fil-fatt din se tiġi hekk:

"(f) it-trasferiment ta' proprjetà minn kumpannija għal kumpannija oħra meta:

(i) l-azzjonisti diretti u indiretti f'kumpannija minnhom ikunu l-istess azzjonisti diretti u indiretti fl-oħra u jkollhom l-istess kwoti ta' kontroll u proprjeta` benefika fiż-żewġ kumpanniji; jew

(ii) iż-żewġ kumpanniji jkunu u tul iż-żmien tat-tmintax-il xahar li jiġu minnufih qabel it-trasferiment kienu:

(a) meqjusa bħala grupp ta' kumpanniji għall-finijiet ta' l- artikolu 16; jew

(b) kontrollati u l-istess azzjonisti jkunu proprjetarji li jibbenefikaw direttament jew indirettament minnhom b'iktar minn ħamsin fil-mija, bla ma jingħata kas ta' azzjonisti li fiż-żmien tat-trasferiment jew f'xi żmien matul l-imsemmi perijodu ta' tmintax-il xahar, ikunu jikkontrollaw kull waħda mill-kumpanniji, jew proprjetarji li jibbenefikaw minn kull waħda mill-kumpanniji, b'inqas minn għoxrin fil- mija;".

Hawnhekk qed nipprovaw nevitaw is-sitwazzjoni fejn isir trasferiment ta' proprjeta` billi sempliċement nixtru proprjeta` fejn jien ikolli 99% share u Tony, per eżempju, ikollu share waħda.

Wara ġimgħa jien inbigħ il- proprjeta` lil Tony billi sempliċement nittrasferixxu x-shares bejnietna, jiġifieri hu jkollu id-99% u jien ikolli l-1%.

Ix-shareholding tal- kumpannija ma nbidilx, għadna jien u Tony, pero` fir-realta` l-proprjeta` tkun ġiet trasferita.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq meta trasferiment ta' proprjeta` jimxi minn proprjeta` għal oħra pero` l-azzjonijiet ta' dawk iż-żewġ kumpanniji jkunu l-istess, jiġifieri għandi 99% tal-kumpannija jien u 1% Tony, u se ngħaddu dik il-proprjeta` ġo kumpannija oħra.

Jekk dak ma jkunx il-każ imma fino in fondo jaqgħu fit-terminu ta' x'inhu grupp, mela allura dik il-kumpannija mhux tiġi istitwita dakinhar biex nagħmlu t-trasferiment imma trid tkun ilha almenu 18-il xahar bħala kumpannija eżistenti.

Jiġifieri waqt li jista' jkun hemm varjazzjoni ta' kif inhu x-shareholding, dik il- varjazzjoni trid tkun ilha hekk mill-inqas 18-il xahar biex inneħħu dik il- possibbilta` ta' abbuż.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jien nixtieq nagħmel żewġ punti għall- ġustifikazzjoni ta' din l-emenda.

Meta nagħmlu trasferiment ta' shares f'kumpannija li l-assi tagħha hija l-proprjeta` - għallinqas jien hekk nagħmel - nagħmlu stima tal-perit u neħlu l-capital gains fuq il-valur.

M'ilux kien hemm emenda li tgħid li anke d-dejn ta' dik il-proprjeta` jiġi kkreditat ...

(Interruzzjonijiet) U anke bħala valur, imma fuq ix-shares fi proprjeta` tħallas bis-7%.

Property company tħallas, le?

(Interruzzjonijiet) It-transfer of shares huwa taxxabbli fuq il-valur tal- proprjeta`.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Il-capital gains tax kien taxxabbli fuq il-valur tal-bejgħ tax-shares.

Il-boll huwa fuq il-valur skond ma jgħid l- accountant jiġifieri hemm differenza.

Jien nista' nbigħlek shares ġo kumpannija b'Lm1 u jien neħel il-capital gains tax fuq il-Lm1.

All right?

Il-boll jitħallas skond l-istima tal-valur tal-proprjeta`.

Hemm differenza kbira għax waħda kienet tasal sa 35% u l-oħra tasal sa 5% biss.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Appuntu.

Imma jekk l-accountant jagħtik il-valur tax-shares li fuqhom se tibbaża għall-boll ...

(Interruzzjonijiet) Ħalli nirrikapitolaw.

Hawnhekk m'aħniex nitkellmu fuq share transfer, imma jien qbadt ma' l-eżempju li kien ta l-Onor.

Fenech.

Effettivament hawnhekk qegħdin ngħidu fuq żewġ kumpanniji within a group li huma l-istess shareholders.

Bażikament li qed ngħidu huwa li ma tistax tinħoloq kumpannija issa u jsir transfer ta' dik il-proprjeta` u jitolbu l- eżenzjonijiet.

Din il-kumpannija trid tkun ilha 18-il xahar ifformata.

Jien nerġa' ntenni li dawn l-eżenzjonijiet oriġinarjament kienu ngħataw, u kien hemm anke emendi fuqhom, biex ngħinu lill-kumpanniji li jkunu qegħdin jirristrutturaw.

Jien nissuġġerixxi li għandha titħalla tieqa - forsi tapplikaha fil-general clause – biex wieħed ikun jista' jikteb lill- kummissarju.

Ħalli ngħid għalxiex.

Per eżempju, xi ħadd ikollu biċċa art sostanzjali u jiftiehem ma' xi ħaddieħor biex jagħmlu lukanda fuqha jew business kompletament differenti.

Dawn ikunu jistgħu jikkostitwixxu kumpannija bl-istess majority shareholding ta' wieħed u ta' l-ieħor, imbagħad isir dak it-trasferiment.

Jien nifhem li l-ispirtu tagħha din huwa biex ma nagħtux lok li jkun hemm min jevita t-taxxa, biex ma ngħidx jevadi t-taxxa.

Imma forsi nistgħu nħallu l-possibilita` li wieħed jikteb lill-kummissarju li jkun awtorizzat li f'tali ċirkostanzi jagħti dawn l- eżenzjonijiet.

Jien naħseb li din dejjem tista' ssir taħt il-general clause, imma peress li hawnhekk qed norbtu li l-kumpannija trid tkun ilha fformata 18-il xahar il-kummissarju ma jkunx f'pożizzjoni li jagħti din l- eżenzjoni.

(Interruzzjonijiet) Sempliċement għal xi każ li jkun ġenwin.

ONOR.

TONIO FENECH: L-ewwelnett naħseb li fil-każ li semmejt inti, change of use u dan kollu, effettivament diġa` jkunu għaddew it-18-il xahar, u r-realta` hija li jekk tagħmel din il-general clause nibda nimmaġina li jibda jidħol kollox taħtha.

Tgħidli li l-kummissarju jista' jiċħad lil kulħadd.

(Interruzzjonijiet) Imma kulħadd jibda japplika, Onor. Mangion.

Ma naħsibx li din hija daqstant meħtieġa effettivament.

Għamilna ħafna eżenzjonijiet.

ONOR.

CHARLES MANGION: Bl-ispirtu li konna għamilna l-eżenzjonijiet fil- bidu, for the restructuring purposes tal-kumpanniji, ovvjament dan l- eżerċizzju tar-restructuring qed isir.

Jista' jkollok kumpannija bejn l- aħwa u jkunu jridu jsiru ċerti affarijiet għal skopijiet ovvji.

Għalhekk qed ngħid li jkollok il-general clause to that effect, imbagħad għallinqas ikun hemm lok fejn tingħata eżenzjoni f'ċerti ċirkostanzi li jkunu ġustifikati.

Ovvjament kulħadd applika għal ċerti eżenzjonijiet xi darba jew oħra u dawn ma tantx jingħataw b'mod leġġer ħalli nkunu qegħdin ngħidu kollox.

Imma għandu jkun hemm ċerti ċirkostanzi fejn jistgħu jingħataw, mhux nagħmluha tassattiva, għax imbagħad, anke jekk il-kummissarju jħoss li hija ġustifikata, din ma tistax tingħata.

Tista' tkun kumpannija bejn l- aħwa u jista' jkun li jidħlu partners oħra jiġifieri jkun hemm varjazzjonijiet.

Issa ħalli niġi għall-kwestjoni ta' l-20% li hemm fis-sub-paragrafu (b).

Jekk dan ix-shareholding ikun bejn sitt aħwa u jkollhom inqas minn 20% kull wieħed, u jkollhom kumpannija oħra li qiegħda bl-istess struttura ta' shareholders jinqala' ...

(Interruzzjonijiet) Forsi qed nifhem ħażin l- interpretazzjoni, imma qed inqanqal dawn id-diffikultajiet li niltaqgħu magħhom fil-prattika ħalli nkunu nafu fejn aħna.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

ANTHONY ABELA: F'sub-paragrafu (i) għedna:

"l-azzjonisti diretti u indiretti f'kumpannija minnhom ikunu l-istess azzjonisti diretti u indiretti fl-oħra",

Mela hemmhekk qegħdin nieħdu ħsieb.

Jistgħu jkunu disgħa jew għaxar azzjonisti u jistgħu jkunu tnax, jiġifieri sakemm bqajna taħt l-istess struttura m'hemm problema ta' xejn.

Imma jekk f'daqqa waħda se jibdilli b'mod li se jiġu taħt it-20% u jibda jvarjali minn wieħed għall-ieħor u strutturi differenti, imbagħad bilfors ikun hemm element ta' trasferiment u negozju.

ONOR.

TONIO FENECH: Li qed naċċettaw huwa li diment li għall-perijodu ta' dawk it-18-il xahar baqa' l-50% plus one, allura qed ninjoraw dawk li huma below the 20%.

Jiġifieri jekk daħal xi ħaddieħor li għandu taħt it- 20% mhux se tintilef il-possibbilta` li jista' jittrasferixxi l- proprjeta`, qishom m'għadhomx jgħoddu dawk it-18-il xahar għax it's not significant.

It-20% hija dik it-threshold bażikament.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Naħseb li l-Onor.

Abela kien korrett.

Din l- emenda qed narawha issa.

Allura trid taqraha diversi drabi u tara d- dettall tagħha.

Din qiegħda "jew", jiġifieri if either of these conditions prevail japplika.

Mela l-ewwelnett tapplika jekk ikunu l-istess shareholders jiġifieri jista' jkollhom 10% kull wieħed bejn għaxra fl- istess kumpannija.

Allura f'dak il-każ m'hemmx l-obbligu li l-kumpanniji jkunu ilhom imwaqqfa 18-il xahar?

ONOR.

TONIO FENECH: Le.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mela qegħdin naqblu.

(Interruzzjonijiet) Jiġifieri sakemm ikunu the same shareholders baqgħet l-istess kif inhi llum prattikament għax f'paragrafu (f) qed ngħidu:

"it-trasferiment ta' proprjeta` minn kumpannija għal kumpannija oħra meta ż-żewġ kumpanniji jkunu, u tul iż-żmien ta' 18-il xahar li jiġi minnufih qabel it-trasferiment kienu:

(i) meqjusa bħala grupp ta' kumpanniji għall-finijiet ta' l- artikolu 16",

Dan ifisser li jekk hemm xi ħadd li għandu l-51% tax-shares se jibqa' bil- 51% tul it-18-il xahar, jew

"kontrollati u l-istess azzjonisti jkunu proprjetarji ..." kif qegħdin ngħidu fis-sub-paragrafu (b).

(Interruzzjonijiet) Kollox sew, basta jingħata kas ta' l-azzjonisti b'iktar minn 20%, u dejjem bir-requirement tat-18-il xahar.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Mela s-Segretarju Parlamentari jista' ikompli jaqra paragrafu (ġ).

ONOR.

TONIO FENECH: Paragrafu (ġ) jgħid hekk:

"it-trasferiment ta' proprjetà meta negozju jew soċjetà f'isem kollettiv li jkunu jirrendu jiġu inkorporati f'kumpannija b'responsabbiltà limitata, liema trasferiment jissodisfa l- kundizzjonijiet stabbiliti fl-artikolu 5(15);"

Hawnhekk qed nagħmlu l-incorporation relief.

Dawk it-trasferimenti ta' proprjeta` li jsiru meta business jew partnership jiġu nkorporati f'kumpannija biex ikollok l-istess azzjonisti mhux se jiġu ntaxxati f'dak l- istadju.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: F'paragrafu (ġ) qegħdin ngħidu trasferiment minn negozju jew soċjeta` f'isem kollettiv.

Soċjeta` tista' tkun partner en nom collectif jew en commandite irreġistrat u l-partners tiegħu li huma kkonsidrati bħala personali, imma negozju jew soċjeta` tfisser anke bniedem ...

Per eżempju, jien għamilt kumpannija u jien majority shareholder jew single partner company.

ONOR.

TONIO FENECH: Jekk għamilt limited liability company inti diġa` kumpannija.

Hawn qed ngħidu partnership en nom collectif u en commandite.

ONOR.

CHARLES MANGION: Iva.

ONOR.

TONIO FENECH: Jekk dawk se tagħmilhom a limited liability company, il-proprjeta` għaddejja hemmhekk ...

ONOR.

CHARLES MANGION: Imma l-individwu le.

ONOR.

TONIO FENECH: Jekk ikun individwu li għamel kumpannija tiegħu nnifsu iva, għax dan huwa business.

ONOR.

CHARLES MANGION: Imma din ma kenitx hekk.

Din hija ġdida.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Jekk huwa sole trader u se jdawwar in-negozju tiegħu f'limited liability company, hemmhekk japplika ...

ONOR.

CHARLES MANGION: Jekk wieħed għandu proprjeta` tiegħu u għamel kumpannija tiegħu stess ...

(Interruzzjonijiet) Oqgħod attent għax hawnhekk qed tissemma proprjeta`.

ONOR.

TONIO FENECH: Hawnhekk qed ngħidu: " ... meta negozju jew soċjeta` f'isem kollettiv", jiġifieri n-negozju huwa l-proprjeta` jew hija soċjeta` f'isem kollettiv, mhux id-dar tiegħi se nagħmilha ...

ONOR.

CHARLES MANGION: Per eżempju, wieħed għandu lukanda f'ismu personali, għamel kumpannija u jrid idawwarha fuq il-kumpannija.

Hekk se jkun eżentat?

ONOR.

TONIO FENECH: Iva, jista' jagħmilha.

ONOR.

CHARLES MANGION: Allura n-negozju ma jridx ikun negozju ta' proprjeta`.

ONOR.

TONIO FENECH: Mhux hekk!

ONOR.

CHARLES MANGION: Pero` din m'hijiex qiegħda ċara.

THE CHAIRMAN: Skużani li qed ninterrompi imma nieqfu hawnhekk għax sar il-ħin.

Nirringrazzjakom.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni fuq Klawsola 7 u l-emenda "A" ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

Il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il- permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Is-Segretarju Parlamentari, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

ANTHONY ABELA (Segretarju Parlamentari): Sur President, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada t-Tlieta, 31 ta' Jannar 2006, fis-6.00 p.m. b'din l-agenda:

Abbozz ta' Liġi biex jimplimenta Miżuri ta' l-Estimi - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar l-Akkwist ta' Artijiet għal Skopijiet Pubbliċi - Tielet Qari. -----------------------------------

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Roderick Galdes.

ONOR.

RODERICK GALDES: Sur President, f'dan l-aġġornament nixtieq nitkellem dwar dak li seħħ fl-aħħar tal-ġimgħa li għaddiet f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-iżvilupp li wettaq il-partit Laburista fil-konferenza ġenerali li saret fiċ-ċentru nazzjonali Laburista.

Nafu li biex partit ikun dinamiku u jaspira li jkollu tmexxija tajba anke meta jkun fil-gvern, irid jaġġorna ruħu.

Fil-fatt il-partit Laburista bħala partit demokratiku qed jagħti l-ispazju kollu meħtieġ sabiex il- membri tiegħu jkunu jistgħu jieħdu sehem fid-deċiżjonijiet li jittieħdu biex il-partit ikun jista' jattwahom meta jkun fil-gvern.

Dan hu li sar matul il-ġimgħa li għaddiet f'dak li għandu x'jaqsam mat-turiżmu, max- xogħol u ma' l-ambjent meta ħadna deċiżjonijiet li se jeffettwaw il-futur tal-partit Laburista fl-ideat tiegħu, fil-prinċipji tiegħu, fil-mod kif iwassal l-argumenti u fil-mod kif jindirizza l-problemi ta' pajjiżna.

Irrid nirriferi wkoll għal żewġ dokumenti li ġew approvati mid-delegati ta' din il-konferenza li fihom saru pjani fuq l-aspett ambjentali u dak tat- turiżmu li jaspiraw lill-partit Laburista sabiex ikompli jaġġorna ruħu.

Dawn il-pjani juru biċ-ċar kemm il-partit Laburista għandu viżjoni u jrid li lil dan il-pajjiż jagħtih direzzjoni f'kull settur mhux biss fil-qasam ta' l-ambjent u t-turiżmu, imma anke fis-setturi l-oħra li dwarhom irridu li jkollna viżjoni mhux biss bħala gvern alternattiv, iżda bħala gvern li verament jaf xi jrid għall-ġid ta' pajjiżna.

Il-pjan li tressaq matul il-konferenza ġenerali - kelli x-xorti li naħdem fuqu matul dawn l-aħħar xhur – jittratta dwar il-politika ambjentali għal Malta u Għawdex.

Dan ġie mfassal matul ix-xhur li għaddew u waqt il- konferenza ġenerali saret ħidma sfieqa dwaru min-naħa tad-delegati.

Jien u l-Onor.

Joe Brincat matul ix-xhur li għaddew fassalna policies li bihom għaqqadna dan il-pjan u tajna l-ispazju meħtieġ lill-NGOs u l-għaqdiet kollha konċernati fil-qasam ta' l-ambjent kif ukoll individwi li xtaqu jagħtu l-input tagħhom għal dan il-pjan sabiex ikollhom sehem fid- deċiżjonijiet li jittieħdu.

Nista' ngħid li dan il-pjan jiġbor l-oqsma partikolari li bħalissa jiddeskrivu mhux biss is-sitwazzjoni ambjentali ta' pajjiżna iżda wkoll proposti tanġibbli li jindikaw b'mod ċar b'liema politika rridu mmexxu 'l quddiem jekk niġu eletti fl-elezzjoni ġenerali li ġejja.

Nista' ngħid li dan jagħmel kuntrast mal-fatt li l-gvern Nazzjonalista llum m'għandux direzzjoni fil-qasam ambjentali, għax filwaqt li l-prim ministru u l-ministru qed jiftaħru li l-gvern bħalissa qed jitmexxa fuq tliet pilastri ewlenien, li huma x-xogħol, l-ekonomija u l- ambjent, nafu li dan il-qasam qed jitwarrab fil-veru sens tal-kelma u għadna lura ħafna fih anke ħdejn il-pajjiżi ġirien tagħna fl-Unjoni Ewropea.

Irrid ngħid ukoll li f'kull settur qed insibu problemi ambjentali li mhux qed jiġu indirizzati kif suppost u mhux qed jingħataw l-attenzjoni meħtieġa.

Każ partikolari huwa l-qasam tal-ħarsien ta' l-annimali.

Matul dawn l-aħħar snin saru ħafna wegħdiet, anke lill-NGOs, li l-gvern beħsiebu jittratta din il-problema b'mod mill-iktar serju, iżda kif nafu ħlief wegħdiet ma sarux għax f'dan il-qasam għadhom m'humiex qed jindirizzaw dawn il-problemi.

F'dan il-każ il-pjan Laburista, li ġie approvat il-bieraħ, qed jerġa' jpoġġi quddiem il-poplu proposti ċari u konkreti fis-setturi ewlenin, inkluż il-qasam tal-ħarsien ta' l-annimali.

Mill-banda l-oħra l- partit Nazzjonalista fil-gvern sal-lum baqa' jwiegħed li se jagħmel xi ħaġa, imma kif nafu mill-kliem għall-fatti hemm il-baħar jikkumbatti.

Sur President, dan il-pjan fih 106 proposta fis-setturi diversi li jirrigwardaw l-ambjent.

Fost dawn nista' nsemmi s-setturi ambjentali u l- entitajiet għall-ħarsien u l-iżvilupp sostenibbli fejn hemm madwar tmien proposti.

Fil-każ tal-kunsilli lokali hemm erba' proposti.

Rigward l-użu ta' l-art bħala partit qed inressqu seba' proposti li fihom se nagħtu direzzjoni dwar xi jrid jagħmel il-partit meta jkun fil-gvern.

Fil-każ ta' l-enerġija hemm tmien proposti, rigward il-qasam ta' l-ilma hemm sitt proposti, filwaqt li dwar il-baħar u l-ambjent tal-kosta hemm tmien proposti.

U nistgħu nibqgħu għaddejjin settur settur.

Dan il-pjan jindika b'mod ċar kif għandu jitmexxa pajjiżna f'dak li għandu x'jaqsam ma' management ambjentali.

Kif nistgħu naraw, jekk f'pajjiżna bħalissa għandna xi ħaġa nieqsa hija l-management ambjentali.

Għax meta gżira bħal tagħna b'popolazzjoni ta' 400,000 ruħ għandha fost l-ogħla densita` mill-pajjiżi l- oħra tad-dinja, irid ikollok management ambjentali serju biex verament tkun qed tindirizza dawn il-problemi.

Meta ġie varat dan id-dokument kellna kritika min-naħa tal-partit Nazzjonalista -illum il-ġurnata sar pjan għax id-delegati approvawh, emendawh u kellhom ċans jitkellmu dwaru u kellhom l-ispazju kollu meħtieġ fit-tfassil tiegħu - dwar it-tmexxija min-naħa tal-MEPA għax dawn qalulna li f'dak li qed nipproponu m'hemm xejn ġdid.

Naħseb li l-bieraħ waqt id- diskors li għamel il-mexxej Laburista tajna indikazzjoni ċara kemm il- kritika li għamlu n-Nazzjonalisti m'hi xejn ħlief paroli fil-vojt, għax meta tagħsar kritika li tkun kostruttiva tinduna jekk tkunx qed issir kritika ġusta u effettiva, jew inkella kritika li wieħed jista' faċilment jegħlibha.

Aħna, bħala partit, fil-proposti li qegħdin nagħmlu qegħdin inkunu konkreti u naħseb li l-mexxej Laburista fid-diskors tal-bieraħ indika b'mod ċar liema proposti qed imexxi 'l quddiem dan il-pjan u xi proġetti rridu nagħmlu meta nkunu fil-gvern.

Fost oħrajn semmejna riforma f'dak li għandu x'jaqsam mal-MEPA bħala organizzazzjoni li suppost qed tħares l-interessi ambjentali ta' pajjiżna.

Meta jiġi elett gvern Laburista ġdid se nressqu l-proposti kollha meħtieġa u naħdmu biex ikollna riforma f'dak li għandu x'jaqsam mat-tfassil u l-proċess ta' l-ippjanar.

Il-bieraħ semmejna wkoll il-bżonn li mmexxu 'l quddiem il-proposti favur il- ħarsien tad-drittijiet ta' l-annimali, fosthom li nwettqu l-proġett li konna ppjanajna bejn l-1996 u l-1998, jiġifieri li jkollna santwarju nazzjonali għall-ħarisen ta' l-annimali domestiċi.

Nafu li ċerti NGOs ilhom jirsistu u jaħdmu biex jingħataw il-faċilita` li huma stess, anke b'mod volontarju, jagħtu l-għajnuna tagħhom fuq bażi nazzjonali għall- ħarsien ta' l-annimali.

Kif tafu l-gvern għamel ħafna wegħdi f'dan il- qasam, imma sal-lum għadu ma wasalx biex jattwahom.

Aħna permezz ta' dan il-pjan qegħdin nikkommettu ruħna li fl-ewwel ftit xhur ta' tmexxija ta' gvern Laburista ġdid nibdew naħdmu fuq dan is-settur.

Wegħda oħra li għamilna fil-konferenza ġenerali tirrigwarda l-inċineratur ta' l-isptar għax minkejja li ilna ħafna nisimgħu li din il-problema ambjentali se tiġi indirizzata, sfortunatament baqa' ma sar xejn, bil- konsegwenza ta' l-emissjonijiet fl-arja li qed jitfa' dan l-inċineratur għan-nies li jgħixu f'dawn l-inħawi.

Illum sirna nafu li dan l-inċineratur mhux qed jitħaddem tajjeb għax m'hu inċineratur xejn, imma huwa combustion unit li fih tqabbad l-affarijiet u titfagħhom fl-arja bl-emissjonijiet b'kollox.

Nafu wkoll li l-gvern preżenti ma jridx jikkommetti ruħu f'dan ir-rigward, imma jippreferi jilgħab bil-kliem bla ma jasal għas- soluzzjonijiet meħtieġa.

Mentri aħna, permezz ta' dan il-pjan qegħdin inwiegħdu lill-poplu li fl-ewwel xhur ta' ħidma ta' gvern Laburista din il- problema se tiġi solvuta.

F'din il-konferenza tajna ħarsa lejn dak li jrid isir fil-qasam ta' l- ambjent.

Tkellimna wkoll dwar x'miżuri effettivi jistgħu jittieħdu għall- immaniġjar tal-widien b'mod naturali.

Nafu li bejn l-1996 u l-1998 gvern Laburista permezz ta' l-ex-ministru Noel Farrugia kien diġa` beda jagħmel proġetti b'inizjattivi tajbin għal Wied il-Qlejgħa, li sfortunatament ġew imwaqqfa ħesrem minn dan il-gvern.

Imma aħna qegħdin inwiegħdu li se nagħmlu proġetti li jindirizzaw l-ambjent naturali tal-widien li għandna f'pajjiżna.

Jekk irridu nħarsu dak li għandu x'jaqsam mar-riżorsi naturali u nżommu l-karatteristika li jridu t-turisti sabiex jiġu jgawdu s-sbuħija naturali li għandna, jeħtieġ li nieħdu azzjoni u ma nħallux it-telqa ambjentali li għandna bħalissa.

Irrid ngħid ukoll li llum smajna lill- ministru jħabbar l-istate of the environment report u għandi d-dubji tiegħi kemm ir-rapport li sar din is-sena huwa ta' ċerta professjonalita` kif kien isir fil-passat.

Illum dan ir-rapport sar iktar concise, pero` mid-daqqa' ta' għajn li tajtu jkolli ngħid li sirna qisna qegħdin nagħmlu eżerċizzju ta' propaganda iktar milli rapport sabiex jintuża mhux biss mill-esperti, iżda jiġi mfiehem lin-nies u jagħti tbeżbiża lill-gvern sabiex jieħu ċerti azzjonijiet f'dak li għandu x'jaqsam mal-problemi ambjentali.

Sur President, m'huwiex biżżejjed li noħorġu ngħidu li fl-arja u fil-baħar hemm inqas tniġġis u li f'dan ir-rigward ninsabu konformi mad-direttivi ta' l-Unjoni Ewropea.

Għax allura jien nistaqsi: Possibbli li f'dak li għandu x'jaqsam mat-trasport ma ħadna l-ebda inizjattiva biex innaqqsu l- emissjonijiet ta' l-arja?

U dan meta l-ministru ħareġ igħid li l-kwalita` ta' l-arja qed titjieb!

Meta l-poplu Malti jisma' dawn l-ammissjonijiet jistaqsi: Possibbli qegħdin ngħidu li l-kwalita` tal-baħar qed titjieb, meta fl-inħawi tax-Xgħajra għadna naraw id-drenaġġ ħiereġ fil-baħar u meta fl-inħawi taċ-Ċumnija għad hemm id-drenaġġ jiżbroffa fil-baħar jekk mhux fit-toroq ukoll?

Allura kif jista' jitwemmen il-ministru meta fl-istate of the environment report qed jgħid li m'għandniex għalfejn ninkwetaw bħala pajjiż għax m'għandniex problemi ambjentali u nistgħu nibqgħu mexjin 'il quddiem?

Ikolli ngħid li għandi d-dubji tiegħi kemm dan ir-rapport, li kien bdieh il-gvern Laburista bejn l-1996 u l-1998 fuq bażi professjonali, qed jitmexxa 'l quddiem.

Jew forsi qegħdin jużawh bħala eżerċizzju ta' propaganda li qed iwassal biss messaġġi sbieħ, minflok ma jgħidilna x'inhuma l-problemi ambjentali li rridu nħarsu fis-snin li ġejjin?

Allura jkolli ngħid li l-poplu Malti bilfors qed jitlef il-fiduċja tiegħu f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-ambjent meta janalizza dak li qed igħid il-gvern f'dawn is-setturi prinċipali.

Il-partit Laburista jemmen li l-politika ambjentali trid tkun imfassla fil- kontest ta' l-iżvilupp ekonomiku u soċjali li pajjiżna jeħtieġ.

Nemmnu wkoll li jekk ma jkollniex żvilupp ekonomiku ma jistax ikollna l-fondi neċessarji biex inħarsu l-ambjent.

Din hija sagrosanta għax nafu li fejn hemm żvilupp ekonomiku, jekk il-gvern joqgħod attent u jħares l-ambjent isib il-fondi meħtieġa biex ikun jista' jimmaniġġja l-istess ambjent.

Huwa biss permezz ta' bilanċ xieraq bejn il-ħarsien ambjentali, l-iżvilupp ekonomiku u dak soċjali li pajjiżna jista' verament jaspira għal żvilupp li jkun sostenibbli.

Aħna ninsistu favur il-konċett ta' żvilupp sostenibbli għax finalment nafu li dan huwa bbażat fuq il-piramida li tgħaqqad l- iżvilupp ekonomiku u soċjali kif ukoll il-ħarsien ta' l-ambjent.

Ma jistax ikollok żvilupp ekonomiku u soċjali jekk ma tħarisx l-ambjent ta' madwarek.

Jekk l-ambjent ikompli jmur għall-agħar mhux biss se tintlaqat l- ekonomija tal-pajjiż - għax it-turisti ma jibqgħux jiġu jżuruna - imma se jintlaqat ukoll il-qasam soċjali għax il-kwalita` ta' ħajja li ngħixu tibda tmur għall-agħar.

Sur President, aħna nemmnu li l-politika ambjentali għandha tiġi mfassla fid-dawl tal-ħteġijiet li għandu pajjiżna, b'rispett lejn l-obbligi tagħna bħala membri sħaħ fl-Unjoni Ewropea kif ukoll bħala parti mill-komunita` internazzjonali globali.

Il-pjan li approvajna l-bieraħ ta' politika ambjentali għal Malta u Għawdex jisħaq fuq il-fatt li għandna nżommu relazzjonijiet tajbin ma' l-Unjoni Ewropea u l-bżonn li nħarsu d-direttivi li qegħdin nadottaw bħala pajjiż.

Minn qabel ma ttieħdet id-deċiżjoni mill- poplu Malti bejn sħubija sħiħa u l-politika ta' partnership li l-partit Laburista kien qed ipoġġi quddiem il-poplu Malti fl-2003, aħna konna nsistejna minn qabel li m'hemmx għalfejn tkun l-Unjoni Ewropea biex isir progress fil-qasam ta' l-ambjent u naraw il-viżjoni tagħna titmexxa 'l quddiem.

Għalkemm illum il-ġurnata aħna membri sħaħ fl-Unjoni Ewropea, qed nagħtu l-indikazzjoni minn issa li bħala gvern Laburista beħsiebna nimxu fuq il-passi u d-direttivi ta' Unjoni Ewropea biex ikollna kwalita' ta' ħajja aħjar, ibbażata fuq il-konċett ta' żvilupp sostenibbli.

It-telqa ambjentali li għandna bħalissa tidher kullimkien.

Jekk nitkellmu ma' nies li jaħdmu f'oqsma partikolari li minkejja li ma tantx jidhru qegħdin hemmhekk, insibu li f'pajjiżna hawn ċerta telqa kemm rigward ir- riżorsi naturali kif ukoll rigward l-enerġija.

Fil-fatt sal-lum bħala gżira żgħira, fejn ma tantx għandna riżorsi naturali, għad m'għandniex enerġija nadifa u alternattiva.

Nafu wkoll li għandna problemi serji fil- proċess li bih qegħdin niggarantixxu li jkollna ħarsien ambjentali sod, fosthom f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-EIA.

Bħala partit qegħdin inwiegħdu li ladarba nkunu fil-gvern, permezz ta' dan il-pjan inressqu l-proposti meħtieġa biex il-proċess ta' l-EIA jiġi emendat.

Aħna nemmnu li fil-qasam ta' l-EIA qed ikollna problemi serji f'dak li għandu x'jaqsam ma' konsultazzjoni pubblika, jiġifieri fejn in-nies ikunu jistgħu jagħtu l- veduti tagħhom għal proċess bħal dan.

Dan il-proċess suppost qiegħed hemm biex jiddefendi l-interessi taċ-ċittadin komuni, imma llum il-ġurnata qed jintuża bħala ballun politiku għal min jixtieq jieħu ċerti deċiżjonijiet minn qabel ma jkun ħalla l-proċess jaħdem kif suppost b'mod naturali.

Permezz ta' dan il-pjan qegħdin nagħtu l-ispazju kollu meħtieġ lill- għaqdiet ambjentali u lil dawk

kollha li huma interessati fil-qasam ambjentali biex ikunu jistgħu jkomplu jaħdmu mal-partit Laburista.

Aħna nemmnu li bi djalogu serju jkollna parteċipazzjoni inklużiva anke fil-qasam ta' l-ambjent.

F'dawn l-aħħar xhur tajna spinta sħiħa fid-diskussjonjiet u meta nkunu fil-gvern se nimxu id f'id ma' l-għaqdiet u l-NGOs li qegħdin jaħdmu f'dan il-qasam ambjentali għax nemmnu li għandu jkollna titjieb fl-ambjent fil-gżira Għawdxija.

Illum kulħadd jgħid li l-gżira Għawdxija m'għadhiex tgawdi l-istat naturali li kienet tgawdi sa ftit snin ilu anke fejn jidħol l-istat tat-toroq, għax il-ministru iktar moħħu biex jiġri wara l-voti ħalli jkun jista' jgawdi s- siġġu parlamentari tiegħu milli fil-bżonnijiet ta' din il-gżira f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-ambjent.

Nafu li fil-każ ta' l-użu ta' l-art qed ikun hemm spekulazzjoni qawwija u qed ikun hemm problemi serji f'dak li għandu x'jaqsam maż-żoni rurali u l-proġetti li bihom trid tkompli għaddejja l- ekonomija Għawdxija.

Jekk wieħed jagħti ħarsa lejn il-port ta' l-Imġarr ikun jaf xi stat ta' telqa hemm fil-gżira Għawdxija.

Il-partit Nazzjonalista fil-gvern għamel diversi wegħdiet ta' proġetti li bihom kellu jqajjem attivita` f'din il-gżira, imma sal-lum għadna ma nafux x'sar minnhom.

Fost dawn issemma' l-casino, is-siti li bihom kellu jippromwovi l- iscuba diving, kif ukoll is-siti li kellu jippromwovi l-yacht marinas.

Illum x'sar minnhom dawn?

Dawn baqgħu fuq il-karta, baqgħu biss ħsebijiet li ma tmexxewx 'il quddiem.

Aħna qed inkunu konkreti aktar minn hekk għax irridu li l-iżvilupp tal-gżira Għawdxija jsir fid-dawl ta' żvilupp sostenibbli li jħares il-karatteristika rurali ta' din il-gżira.

Irridu wkoll li din il-gżira tingħata l-attenzjoni li jixirqilha sabiex tkun indipendenti u tiġġenera l-ekonomija tagħha bbażata fuq l-agrotourism u l- ecotourism, żewġ oqsma li rridu nisħqu fuqhom fiż-żmien li ġej.

Nixtieq nitkellem ukoll dwar l-entitajiet għall-ħarsien u l-iżvilupp sostenibbli.

Dan il-pjan qed jipproponi diversi proposti fosthom, kif diġa` semmejt, li ssir riforma fi ħdan il-MEPA fejn m'aħniex qegħdin ngħidu li għandu jkun hemm xi forma ta' indħil fil-proċess ta' l-ippjanar, anzi pjuttost qegħdin ngħidu li għandu jkun hemm trasparenza u effiċjenza sabiex ikun hemm distinzjoni bejn applikazzjonijiet għal permessi ta' żvilupp ta' natura żgħira u applikazzjonijiet oħrajn li jistgħu jħallu impatt qawwi fuq l-ambjent.

Kif tafu ma nistgħux inpoġġu lil kulħadd f'keffa waħda, għax b'hekk inkunu qed nippersegwitaw lil min hu batut u nkunu lenient ma' min hu kbir.

Qegħdin ngħidu wkoll li trid issir riforma fil-mod kif nieħdu d- deċiżjonjiet u nagħtu viżjoni ambjentali fil-qasam tal-forward planning.

Ma jagħmilx sens li naħlu ħafna riżorsi umani biex jitfasslu r-rapporti, imbagħad dawn jibqgħu fuq l-ixkaffa u ma jiġux attwati.

Aħna qegħdin inqisu li għandna nirriformaw il-proċess ta' l-ippjanar ibbażat fuq dak li hemm bħalissa fil-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea fejn il-gvern ikollu s- setgħa li jmexxi l-policies fuq bażi nazzjonali skond il-programm li jkun tela' bih fil-gvern.

Iżda f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-ippjanar u mad- deċiżjonijiet li jittieħdu fuq bażi nazzjonali u lokali għandna nħallu t- trasparenza u l-effiċjenza tal-MEPA li tkun qed taħdem b'mod normali.

Nerġa' nisħaq fuq ir-rapport li sar dwar l-istat ambjentali ta' pajjiżna u ngħid li aħna ma rridux eżerċizzju ta' propaganda, imma rridu rapport li verament jagħtina x'nifhmu dwar is-sitwazzjoni ambjentali li pajjiżna jkun għaddej minnha.

Aħna se nibqgħu nisħqu fuq dan il-punt għax nafu li rapport bħal dan irid ikun dettaljat billi jagħti l-istampa kollha u jiggarantixxi li l-informazzjoni meħtieġa f'dak li għandu x'jaqsam mad-data dwar l-ambjent tkun aċċessibbli għal kulħadd.

Din għandha tkun qiegħda hemm għall-pubbliku kollu biex ikun jista' jaraha u jixtarrha, kemm għal min jifhem fiha kif ukoll għal min għandu s-setgħa li jkollu informazzjoni dwarha.

Aħna nemmnu wkoll - u qed inpoġġu proposti serji f'dan il-pjan – li għandu jsir tisħiħ fil-kummissjoni għall-iżvilupp sostenibbli.

Din il-kummissjoni twaqqfet matul dawn l-aħħar snin bil-għan li jkollha s-setgħa li tipproponi proposti għall-qasam ta' l-iżvilupp sostenibbli, imma fil-verita` m'hijiex qed tingħata s-saħħa meħtieġa min-naħa tal-gvern.

Il-budget tagħha huwa wieħed miżeru ta' madwar Lm7,000 fis-sena, li ma jagħmilx sens meta jkollok kummissjoni li trid taħdem u ma jkollhiex biex.

Allura qegħdin ngħidu li mhux biss għandna nżidu l-finanzjament tagħha, imma għandna nagħtuha s- saħħa meħtieġa biex tkun tista' tħares verament lejn l-element tal-pjan li qed iressaq mhux biss il-partit Laburista iżda wkoll l-esiġenzi ta' pajjiżna.

Sur President, jien nemmen li jeħtieġ li l-ambjent ma jibqax jingħata l- ġenb.

Hemm bżonn li l-gvern jibda jindirizza l-problemi ambjentali ta' pajjiżna bil-fatti u mhux bil-paroli.

Aħna wrejna biċ-ċar li bħala partit dinamiku nemmnu fil-bidla għax naġġornaw il-politika tagħna minn żmien għal żmien.

Aħna rridu li jkollna viżjoni mhux biss mill-oppożizzjoni, imma anke meta nkunu fil-gvern.

Għalina l-parteċipazzjoni tan-nies hija importanti għax b'hekk inkunu nistgħu nieħdu l-proposti tagħhom u nressquhom quddiem il-pubbliku Malti u Għawdxi.

Il-konferenza ġenerali tal-ġimgħa li għaddiet kienet wirja demokratika ta' kif il-partit Laburista lest li jagħti ċans lil kulħadd jitkellem dwar l- oqsma li jikkonċernaw lil pajjiżna.

Bħala partit aħna rridu li l-proposti li ressaqna jkomplu jitmexxew 'il quddiem u m'aħniex se nieqfu hawn.

Fil- każ tal-kunsilli lokali mill-oppożizzjoni se nisħqu li tiġi mplimentata l- local agenda sabiex dawn ikunu iktar qrib iċ-ċittadini fil-problemi ambjentali tagħhom.

Il-kunsilli lokali għandhom iħarsu l-interess tal- konċett ta' żvilupp sostenibbli f'dak li għandu x'jaqsam mad-deċiżjonijiet tagħhom u jkunu wkoll il-vuċi taċ-ċittadini fid-deċiżjonijiet li jieħdu fuq bażi nazzjonali.

Ma nistgħux nibqgħu nqisu l-ħarsien ambjentali bħala xi ħaġa iżolata u distakkata totalment mill-kontest ekonomiku u soċjali ta' pajjiżna.

Jekk verament irridu li s-soċjeta` Maltija tibqa' tgawdi ħajja ta' kwalita`, il-ħarsien ambjentali jrid ikun integrat ma' l-iżvilupp ekonomiku u soċjali.

Sur President, m'aħniex qegħdin ngħidu li fil-prattika huwa faċli biex timplimenta żvilupp sosenibbli, anzi huwa pjuttost il-każ li dan għandu jevolvi l-isfida ewlenija għas-soċjeta` Maltija fiż-żmien li ġej.

Madankollu ma nistgħux inħallu iktar il-forzi tas-suq ħieles jiddettaw l- andament ta' l-iżvilupp ekonomiku u soċjali f'pajjiżna mingħajr ma nintegraw element ta' ħarsien ambjentali f'dan ir-rigward.

Lanqas ma nistgħu nippermettu li nibqgħu passivi u nippretendu li l-problemi ambjentali, li wħud minnhom tħallew jakkumulaw għal tant snin, isolvihomlna ħaddieħor.

"Aħna rridu li nieħdu azzjoni mill-iktar fis".

Dawn huma l- kliem li bihom jagħlaq dan il-pjan li ċertament jindika biċ-ċar x'viżjoni rridu nieħdu għall-qasam ambjentali ta' pajjiżna.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta, 31 ta' Jannar 2006, fis-6.00 p.m. bl-agenda kif komunikata mis-Segretarju Parlamentari.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

MOBILE PHONES

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid x'inhi l-ispiża totali li għamel il-ministeru, inkluż l-enti kollha li jaqgħu taħtu, fuq mobile phones matul l-2005?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Sakemm ma ningħatax raġuni għala qed tintalab ma nara l-ebda skop li tali informazzjoni għandha tinġabar, aktar u aktar meta tagħrif dettaljat fuq l-infiq attwali tal-gvern jingħata fir- rapport finanzjarju li t-teżor jippubblika aktar tard fis-sena.

HOSPITALITY

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid xi tħallas f'hospitality f'ristoranti u lukandi bejn Ottubru u Diċembru 2005?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ma nistax nifhem x'utilita' jista' ikollha l- informazzjoni dettaljata li qed jitlob l-Onor.

Membru u għalhekk, kif ukoll għaliex il-ħin estensiv meħtieġ sabiex tinġabar tali informazzjoni jista' jintuża ħafna aħjar, ma narax il-ħtieġa li jingħata t-tagħrif mitlub.

HOSPITALITY

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid xi tħallas f'hospitality f'ristoranti u lukandi bejn Ottubru u Diċembru 2005?

ONOR.

TONIO BORG: Ma nistax nifhem x'utilita' jista' ikollha l- informazzjoni dettaljata li qed jitlob l-Onor.

HOSPITALITY

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid xi tħallas f'hospitality f'ristoranti u lukandi bejn Ottubru u Diċembru 2005?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Ma nistax nifhem x`utilita` jista` ikollha l- informazzjoni dettaljata li qed jitlob l-Onor.

Membru u għalhekk, kif ukoll għaliex il-ħin estensiv meħtieġ sabiex tinġabar tali informazzjoni jista` jintuża ħafna aħjar, ma narax il-ħtieġa li jingħata t-tagħrif mitlub.

HOSPITALITY

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid xi tħallas f'hospitality f'ristoranti u lukandi bejn Ottubru u Diċembru 2005?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ma nistax nifhem x'utilità jista' ikollha l- informazzjoni dettaljata li qed jitlob l-Onor.

Membru u għalhekk, kif ukoll għaliex il-ħin estensiv meħtieġ sabiex tinġabar tali informazzjoni jista' jintuża aħjar, ma narax il-ħtieġa li jingħata t-tagħrif mitlub.

TRADITIONAL OWN RESOURCES

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm ħallas pajjiżna lill-Unjoni Ewropea mid-dħul tad-dwana ta' Malta matul l-2005?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fl-2005 pajjiżna ħallas lill-Unjoni Ewropea s- somma ta' Lm4,261,347 bħala traditional own resources.

LIFTS F'APPARTAMENTI TAL-GVERN

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid kemm lifts f'appartamenti ta' l-awtorita' tad-djar jinsabu wieqfa minħabba ħsarat jew diffikultajiet oħra?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-awtorita' tad-djar ma żżommx l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant għar-raġuni li r-responsabbilta' għall- manutenzjoni, tiswijiet u ħlas tal-konsum tad-dawl tal-lifts istallati fi blokki tal-gvern hi ta' l-inkwilini jew tas-sidien ta' l-appartamenti.

Fil-fatt il-ftehim għall-manutenzjoni tal-lift isir bejn il-kuntrattur u l- inkwilini u/jew sidien li jirrapportaw ħsarat direttament lill-kuntrattur.

TESTIJIET TAL-BSE

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm testijiet tal-BSE saru matul l- 2005?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-ammont totali ta' bovini, ovini u kaprini li sarulhom testijiet tal-BSE matul l-2005 hu ta' 3,320.

BIĊĊERIJA TAL-MARSA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm ġie jiswa s'issa l-proġett ta' l- inċineratur fil-biċċerija tal-Marsa?

Xi tħallas diġa' minn dawn l- ispejjeż?

Jista' jagħti breakdown tal-pagamenti?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab informat li l-proġett ta' l-inċineratur fil-biċċerjia tal-Marsa hu ffinanzjat mill-Protokoll Taljan.

Sa Diċembru 2005 kienu tħallsu euro 6,143,250 lill-kuntratturi Taljani u Lm131,627 għall-konsulenza u servizzi professjonali fuq il-proġett, skond kif stipulat fil-protokoll finanzjarju stess.

PRODOTTI TAT-TJUR

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jinformana jekk laħqux ġew importati tjur u/jew prodotti tat-tjur mit-Turkija qabel feġġet il-bird flu?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab informat li ma ġewx importati tjur u/jew prodotti

tat-tjur mit-Turkija qabel feġġet il-bird flu.

SENSJI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm sensji ngħataw matul ix- xhur ta' Ottubru, Novembru u Diċembru 2005?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub qed jitpoġġa fuq il-mejda tal- Kamra.

KARTUNA S-SAFRA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid x'inhuma r-rekwiżiti sabiex persuna tikkwalifika għall-karta r-roża u l-kartuna s-safra?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma l-Onor.

Interpellant li sabiex persuna tikkwalifika għall-kartuna s-safra trid tkun qed tbati minn waħda mill- kondizzjonijiet elenkati fi Skeda V ta' l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali.

Għar-rigward ta' min jikkwalifika għall-karta r-roża, nitlob l-Onor.

Interpellant jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

PJAZZA GULIA F'BORMLA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' il-Ministru jara li ssir xi ħaġa biex l-ispralli u l- kaptelli li hemm jaqsmu Pjazza Gavino Gulia, Bormla jiġu rranġati u ma jibqgħux ikunu ta' periklu kif inhuma bħalissa?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nitlob l-Onor.

Interpellant jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

PJAZZA GULIA F'BORMLA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jara li ssir xi ħaġa biex l-ispralli u l-kaptelli li hemm jaqsmu Pjazza Gulia, Bormla

jiġu rranġati u ma jibqgħux ikunu ta' periklu kif inhuma bħalissa?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab informat li l-awtorita' dwar it-trasport se tagħmel xogħlijiet ta' emergenza biex jitranġaw temporanjament dawn l- ispralli u l-kaptelli u barra minn hekk, l-ADT se tagħmel proposta għal xogħlijiet permanenti fuq dan il-culvert.

OUTSOURCING TA' XOGĦOL LEGALI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid liema huma l-enti pubbliċi, l- awtoritajiet u l-korporazzjonijiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu?

Kemm minnhom jagħmlu outsourcing ta' xogħol ta' legal advice and litigation?

Min huma l-avukati mqabbda?

X'jitħallsu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-enti li jaqgħu taħt id-dekasteru tal- ministeru tiegħi huma:

Fondazzjoni Patrimonju Malti; Heritage Malta; Fondazzjoni ċentru għall-kreativita' ta' San Ġakbu; Kunsill Malti għall-kultura u l-arti; Dar il-Mediterran għall-konferenzi; Manoel Theatre management committee; Malta song board; Malta tourism authority; Enforcement directorate; National festivities committee; Nationa folklore commission; Orkestra nazzjonali; Committee of guarantee; Bord tal-warrant tar-restawr; Tourism appeals board; Regatta commission; Soċjeta ta' l-arti, manifattura u kummerċ; u Superintendence of cultural heritage;

L-enti li jagħmlu outsourcing ta' xogħol legali huma:

|Ente' |Avukati |Ħlas | |MTA |Grech |Retainer fee| | |Vella |ta' Lm375 | | |Hyzler & |fix-xahar+ħl| | |Tortell |as ad hoc | |Kunsill |Dr R. |ad hoc | |għall-Kultu|Sladden | | |ra u l-Arti| | | |Orkestra |Dr A Borg |M'hemmx rata| |Nazzjonali |Cardona |ta' ħlas | | | |stabilita | | | |fis-sena | |Teatru |Dr Robert |F'każi ta' | |Manoel |Tufigno |kawżi legali| |Dar |Skond |Ħlas ad hoc | |il-Mediterr|in-natura | | |an |tal-kawża | | |għall-Konfe| | | |renzi | | | |Heritage |Dr Pat |Retainer fee| |Malta |Valentino |ta' Lm2,880 | | | |fis sena | |Heritage |Dr A Borg |Case by case| |Malta |Cardona |basis Lm555 |

OUTSOURCING TA' XOGĦOL LEGALI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid liema huma l-enti pubbliċi, l- awtoritajiet u l-korporazzjonijiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu?

Min huma l-avukati mqabbda?

X'jitħallsu?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-awtoritajiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tal- ministeru tiegħi huma l-communications authority, il-maritime authority u l- istandards authority, bl-ewwel tnejn jagħmlu outsourcing ta' xogħol legali.

L-avukati mqabbda mill-communications authority huma Ganado and Associates li jitħallsu Lm1,437.50 kull tliet xhur, waqt li l-maritime authority għandha ftehim mal-kumpannija Mamo TCV għal servizzi ta' legal advice and litigation u għal dan hemm ħlas ta' Lm25 is-siegħa.

L-awtorita' marittima tuża wkoll is-servizzi ta' Dr. Robert Vassallo għal skopijiet ta' riċerka li jitħallas Lm2.75 is-siegħa.

OUTSOURCING TA' XOGĦOL LEGALI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid liema huma l-enti pubbliċi, l- awtoritajiet u l-korporazzjonijiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu?

Kemm minnhom jagħmlu outsourcing ta' xogħol ta' legal advice and

litigation?

Min huma l-avukati mqabbda?

X'jitħallsu?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-awtorita' dwar ir-riżorsi tagħmel outsourcing ta' xogħol legali minħabba li magħha m'hemmx avukati ngaġġati b'mod permanenti.

L-avukati mqabbda bħala legal advisers huma Gatt, Frendo, Tufigno.

M'hemmx ħlas fiss għax dan jiddependi fuq is-servizz li jagħtu.

L-awtorita' tqabbad ukoll xi avukati oħra fuq bażi individwali.

Matul is-sena 2004/2005 l-avukati mqabbda u l-ħlasijiet li sarulhom kienu hekk:

|Gatt, Frendo, |Lm4,811| |Tufigno | | |Paul Micallef | | | |500 | |Robert Attard | | | |1,000 | |Louise Farrugia | | | |80 |

OUTSOURCING TA' XOGĦOL LEGALI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il-Ministru tgħid liema huma l-enti pubbliċi, l-awtoritajiet u l- korporazzjonijiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tagħha?

Kemm minnhom jagħmlu outsourcing ta' xogħol ta' legal advice and litigation?

Min huma l-avukati mqabbda?

X'jitħallsu?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Il-ministeru tiegħi ma jinkorpora l-ebda ente, awtorita' jew korporazzjoni.

OUTSOURCING TA' XOGĦOL LEGALI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid liema huma l-enti pubbliċi, l- awtoritajiet u l-korporazzjonijiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu?

Min huma l-avukati mqabbda?

X'jitħallsu?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-enti pubbliċi, l-awtorijiet u l-korporazzjonijiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħi huma l-medicines authority u l-isptar Zammit Clapp.

Minn dawn it-tnejn l-isptar

Zammit Clapp biss jagħmel outsourcing ta' xogħol legali permezz ta' l-FMS, li allura taqa' taħt ir-responsabbilta' tal-ministeru tal-finanzi.

OUTSOURCING TA' XOGĦOL LEGALI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid liema huma l-enti pubbliċi, awtoritajiet u korporazzjonijiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu?

Kemm minnhom jagħmlu xogħol ta' outsourcing ta' legal advice and litigation?

Min huma l-avukati mqabbda?

X'jitħallsu kull sena jew perjodikament?

ONOR.

AUSTIN GATT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

TSUNAMI

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid liema NGO rċeviet għajnuna mill-gvern jew minn xi ente governattiva fid-diżgrazzja taz-tsunami?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Ninforma l-Onor.

Interpellant li sa Diċembru 2005 kien hemm sitt NGOs amministrati mill-ministeru tiegħi li rċevew għajnuna mill-fondi li nġabru waqt il-programm l-Istrina - dan sar fuq parir tal- kumitat ministerjali li nħatar biex jagħti pariri bl-akbar mezz effettiv lill-ministeru fuq it-tqassim tal-fondi – u cioe: il-Malta Red Cross, SOS Malta, Commonwealth Telecommunications Organisation, Koperattiva Kummerc Ġust, Water Treatment Study u YMCA

DAR MALTA FI BRUSSELS

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid jekk inħarġux tenders jew talbiet għal xogħlijiet in relazzjoni ma' Dar Malta fi Brussels?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ngħarraf l-Onor.

Interpellant li ma ħarġux tenders jew talbiet

għal xogħlijiet in relazzjoni ma' Dar Malta fi Brussels.

RIKLAMI FUQ GAZZETTI INGLIŻI

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 13347, jista' il-Ministru jgħid x'riklamar sar f'gazzetti Ingliżi mill-awtorita' għat-turiżmu matul Jannar/Lulju 2005?

Kemm ġew iqumu u meta saru?

Jista' ipoġġi kopja tar- riklami fuq il-mejda tal-Kamra?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il- mejda tal-Kamra.

TRIQ MIKIEL ANTON VASSALLO FL-IMSIDA

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid jekk hux qed isir - jew hux ippjanat li jsir - xi xogħol fil-bidu ta' Triq Mikiel Anton Vassallo, l-Imsida billi qed jinġabar ħafna ilma u qed ikun hemm ilmenti dwar ħsarat fil-karozzi?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Saru diversi studji dwar kif tista' tiġi kkontrollata l-problema ta' l-għargħar f'Birkirkara u l-Imsida, għalkemm ix- xogħol isir biss skond il-prioritajiet li jirriżultaw u l-fondi disponibbli.

Sadattant qed isir xogħol fuq l-access road għall-bini li sar mill- awtorita' tad-djar b'mod li jiġi inkorporat fil-proġett ippjanat għall- istormwater relief ta' l-inħawi.

MINI TA' TRIQ REĠJONALI

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid x'inhu jsir dwar rapporti li qed ikun hemm ilma nieżel mis-saqaf tal-mini ta' Triq Reġjonali?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Dan l-ilment qed jiġi investigat mill-awtorita dwar it-trasport sabiex jittieħdu l-passi neċessarji.

IS-SWIEQI U L-MADLIENA

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid liema toroq fis-Swieqi u l-Madliena hemm ippjanati li jsiru matul din is-sena?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Saru spezzjonijiet fl-area imsemmija mill-Onor.

Interpellant biex naraw x'kondizzjoni jinsabu fiha dawn it-toroq.

Id- direttorat qed iħejji programm għall-bini ta' toroq ġodda u t-toroq li jinħteġilhom xogħol se jiġu nklużi f'dan il-programm, dejjem skond il- prioritajiet li jirriżultaw.

FOND FIL-BIRGU

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid meta mistenni jsir il-kuntratt ta' fond li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li kif l-uffiċċju konġunt ikollu l- informazzjoni kollha mitluba mingħand l-applikant, id-dipartiment ikun jista' jipproċedi bil-kuntratt ta' fidi ta' ċens gravanti l-proprjeta' konċernata.

FOND FIŻ-ŻURRIEQ

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk fond li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, huwiex tal-joint office jew le?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-gvern għandu d-dirett dominju temporanju tal-fond bin-numri 24, 25, 26, Triq San Mikiel, fiż-Żurrieq, liema dirett dominju hu amministrat mill-uffiċċju konġunt.

FOND F'BORMLA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jara li jiġi rranġat post tal-joint office li dettalji dwaru

qed jintbagħtu separatament u li jinsab fi stat perikoluż?

ONOR.

TONIO BORG: L-uffiċċju konġunt ma rċieva ebda talba mill-kerrej sabiex jissewwa l-fond in kwestjoni, iżda xorta waħda se jirriferi l-każ lid-dipartiment responsabbli minn dawn it-tiswijiet.

CARE & REPAIR

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'sar minn talba ta' anzjana li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament biex tkun tista' tibbenifika mis-servizz tal-care & repair?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-awtorita' tad-djar informat lill-persuna konċernata li se tibbenefika taħt l-inizjattiva tal-care and repair.

ĦRUĠ TA' VISA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid meta mistennija toħroġ il-visa ta' persuna mis-Sirja li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament biex tkun tista' iżżur pajjiżna?

ONOR.

TONIO BORG: Ma jirriżultax li l-pulizija qatt irċeviet xi talba għall-visa mill-persuna indikata.

CARE & REPAIR

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid fejn waslet talba li għamlet persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament biex tkun tista' tibbenifika mis-servizz tal-care & repair?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-awtorita' tad-djar ispezzjonat ir-residenza tal-persuna indikata u ġie deċiż li din tista' tibbenefika taħt l- inizjattiva tal-care and repair.

EŻAMIJIET TAL-MATSEC

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid x'inhu n-numru ta' studenti li se joqogħdu għall-eżamijiet tal-Matsec f'Mejju/Ġunju li ġej?

Kemm minnhom huma minn skejjel ta' l-istat, tal-knisja u/jew indipendenti?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub għadu qed jiġi kkompilat u tweġiba tingħata meta tagħlaq id-data tar-reġistrazzjoni u t-tagħrif ikun ġie kkomputerizzat.

EŻAMIJIET TAL-MATSEC

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm studenti se joqogħdu għall-eżamijiet tal-Matsec fix-xhur li ġejjin?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 16715.

EŻAMIJIET TAS-SEC

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm studenti mill-iskejjel ta' l-istat, tal-knisja u indipendenti se joqogħdu għall-eżamijiet tas-Sec f'Mejju/Ġunju li ġej?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirriferi l-Onor.

POWER DISTRIBUTION LOSSES

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 16197, jista' il-Ministru jgħid kemm jammontaw id- distribution losses fis-sistema tat-trasmissjoni ta' l-elettriku u fil-każ ta' serq ta' l-elettriku?

ONOR.

AUSTIN GATT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

BUS TERMINUS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid jekk il-bus terminus propost għall- universita' hux kopert bil-permessi tal-MEPA?

Jista' ipoġġi kopja tal- permess fuq il-mejda tal-Kamra?

Jekk mhux kopert bil-permessi tal-MEPA, jista' jindika fuq site plan is-sit propost għal dan il-bus terminus?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Il-bus terminus propost għall-universita' għadu mhux kopert bil-permess tal-MEPA, iżda l-awtorita' dwar it-trasport tefgħet applikazzjoni għall-ħruġ ta' dan il-permess.

Kopja ta' l-applikazzjoni kif ukoll site plan tas-sit propost qed jitpoġġew fuq il-mejda tal-Kamra.

EŻAMIJIET TAS-SEC

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm studenti se joqogħdu għall-eżamijiet tas-Sec ta' Mejju/Ġunju li ġej?

Kemm studenti se jagħmlu paper A u kemm se jagħmlu paper B?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirriferi l-Onor.

Membru għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 16715.

DROGA U ALKAĦOL

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 16548 u jgħid jekk matul l-ewwel term ta' l-iskejjel, kienx hemm xi rapporti ta' pussess u/jew teħid ta' droga u/jew alkaħol fl-iskejjel?

Jista' jagħti dettalji dwar it-tip ta' droga?

Kemm kellhom żmien l- istudenti involuti?

X'passi ttieħdu?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub għadu qed jiġi vverifikat u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

TE TAL-MARKA MASRI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid għalfejn persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament mhux qed titħalla ddaħħal te tal-marka Masri, bil-labelling hekk kif propost minnu, meta tali labelling huwa konformi mal-liġi u anke wara li l-istess persuna nhar l-14 ta' Jannar, 2004 ġiet informata mill-committee on labelling provisions li l-prodott tiegħu hu konformi mal-liġi u wara li l-ministru konċernat naqas milli jagħti tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 16320 għar-raġuni li ġie mressaq protest ġudizzjarju, liema protest ċertament ma jistax jitqies li jikkostitwixxi proċeduri sub judice u per konsegwenza m'hemm l-ebda impediment validu fil-liġi biex il-ministru konċernat jagħti t-tweġiba tiegħu?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Kemm l-Onor.

Interpellant kif ukoll il-persuna li dettalji dwarha ngħataw separatament, huma diġa' informati bir-raġunijiet permezz ta' korrispondenza datata 3 ta' Ottubru 2005 u 24 ta' Diċembru 2003.

ĊILINDRI TAL-GASS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jikkonferma l-Ministru li madwar 35,000 ċilindru tal-gass se jinqerdu, uħud minnhom ġodda?

ONOR.

SPTAR ĠENERALI TA' GĦAWDEX

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il-Ministru tgħid kemm nies hemm jaħdmu fl-isptar ġenerali ta' Għawdex?

Xi grad għandhom?

F'liema dipartiment u/jew taqsima qegħdin?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: In-numru ta' dawk li jaħdmu fl-isptar ġenerali ta' Għawdex huwa 686, bl-informazzjoni dwar il-grad, id-dipartiment u t- taqsima fejn qegħdin titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

SPTAR ĠENERALI TA' GĦAWDEX

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il-Ministru tara li xogħlijiet ta' maintenance li hemm bżonn isiru fil-long stay ward fis-sezzjoni mentali ta' l-isptar ġenerali ta' Għawdex, isiru minnufih?

Tista' tara li jiġu fornuti aktar siġġijiet għall-kumdita' tal- pazjenti u l-istaff?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Xogħol ta' manutenzjoni f'dak li hu madum ġewwa l-long-stay ward beda xi ftit ġranet ilu, għadu għaddej u mistenni jitlesta fil-futur qarib.

Għar-rigward tas-siġġijiet ġejt informata li f'kull ħin ikun hemm aktar minn biżżejjed peress li hemm 38 pazjent u 55 siġġu.

ĦADDIEMA TA' L-ENEMALTA

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk l-Enemalta u d-WSC jagħmlux random inspections fuq il-ħaddiema?

Kemm inspections saru fl-aħħar tliet xhur?

ONOR.

AUSTIN GATT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

SERVICE STATION F'BIRKIRKARA

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 16579 u jara jekk jistax jiġi re-routed il-passaġġ ta' l-ilma tax-xita minn fuq il-bejt għal ġo Rizzo service station, f'Birkirkara?

ONOR.

MONITORAĠĠ TA' L-ARJA

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jikkonsidra l-Ministru li r-riżultati tal-monitoraġġ ta' l-arja jiġu ppubblikati fuq website, kif del resto isir f'pajjiżi Ewropej oħra?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab informat li l-MEPA, permezz tal-proċess ta' dataflow lill-European environment agency, ilha tpoġġi informazzjoni fuq il-website ta' l-istess aġenzija - http://http://cdr.eionet.eu.int/mt/eea - liema informazzjoni tinkludi parametri ta' l-arja.

Dawn jinkorporaw ozone u gassijiet ta' l-effett serra fost oħrajn.

Fix-xhur li ġejjin se tiġi ppubblikata website għall-konsum lokali li turi din l-informazzjoni f'forma li l-pubbliku in ġenerali jkun jista' jifhimha aħjar, waqt li long-term se jkun possibbli li naġġornaw il-website in real time b'data li tittella' fuq l-internet permezz ta' apparat maħsub li jiġi stallat f'diversi postijiet tal-gżejjer Maltin.

SENIOR ENFORCEMENT OFFICER

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid għaliex individwu li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, ġie sospiż minn senior enforcement officer ma' l- ADT u ilu ma jidħol għax-xogħol għal aktar minn sentejn?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

KMAMAR TA' L-ARMIER

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid x'sar mill-proġett tal-kmamar ta' l-Armier meta qabel l-elezzjoni ta' l-2003, il-gvern kien wiegħed li kien se jasal għal soluzzjoni dwar dawn il-kmamar?

Il-gvern beħsiebu jonora l-commitment li kien għamel ma' Armier Development Ltd dwar dan il- proġett?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Saret applikazzjoni minn Armier Development Ltd lill-MEPA li qed tiġi pproċessata.

STUDENTI UNIVERSITARJI GĦAWDXIN

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm studenti Għawdxin iggradwaw mill-Universita' ta' Malta, minbarra mill-fergħa ta' Għawdex, mill-1999 'il hawn?

Liema korsijiet segwew u kemm kien hemm studenti f'kull kors?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub għadu qed jiġi vverifikat u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

GOZO CHANNEL

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm passiġġieri, weħidhom u/jew bil-vettura, qasmu bejn Malta u Għawdex bis- servizz tal-Gozo Channel mill-1992 sa l-aħħar ta' Settembru 2005?

ONOR.

VOT KAPITALI GĦAL GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il- Ministru tagħti tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 15931 dwar il-vot kapitali għal Għawdex?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Ninforma l-Onor.

Interpellant li, bħalma hija l- prassi, kull ammont ta' fondi li ma jintnefaqx imur lura fil-Fond Konsolidat.

Rigward il-parti l-oħra tal-mistoqsija, nitlob l-Onor.

Interpellant jirriferi għat-tabella li qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

BUSINESS PROMOTION ACT

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 15936, jista' il-Ministru jgħid jekk il- leġislazzjoni li qed titfassal tinkludix inċentivi li jkopru l-ispejjeż tat- trasport ta' merkanzija bejn Għawdex u Malta?

ONOR.

AUSTIN GATT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

PARKING PRIVAT F'GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid għala u min ta l- ordni biex il-pulizija ma tħallix karozzi jipparkjaw fil-parking place privat tal-Katidral ta' Għawdex, fl-okkażjoni tal-konsagrazzjoni ta' l- Isqof t'Għawdex nhar il-Ħadd 22 ta' Jannar, 2006?

ONOR.

TONIO BORG: Peress li din il-mistoqsija tikkonċerna proprjeta' privata, nissuġġerixxi li l-Onor.

Interpellant jitlob dan it-tagħrif mingħand il-proprjetarju.

KORP TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kienx hemm re- instatement ta' pulizija matul l-2004 u l-2005?

ONOR.

TONIO BORG: Matul is-sena 2004 kien hemm żewġ ex-membri tal-korp tal-pulizija li ġew re-instated, filwaqt li matul l-2005 kien hemm wieħed.

KORP TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm persuni talbu biex jerġgħu jidħlu fil-korp tal-pulizija matul l-2004 u l-2005?

Kemm minnhom fil-fatt iddaħħlu?

ONOR.

TONIO BORG: Matul is-snin 2004 u 2005 kien hemm 13-il ex-membru tal-pulizija li talbu biex jerġgħu jidħlu lura fil-korp u attwalment tlieta minnhom ġew re-instated.

GĦOLI TAL-ĦAJJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Jista' jiġi vverifikat jekk pensjonant li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, hux intitolat għal żieda għall-għoli tal- ħajja?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ma jirriżultax li l-persuna indikata tirċievi xi pensjoni taħt l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali u għalhekk mhux il-każ li hi intitolata għal żieda fl-għoli tal-ħajja.

PARISH STREET FIN-NAXXAR

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jara li jkun hemm dawl tajjeb u regolari maż- zebra-crossing li hermm f'Parish Street, Naxxar ħdejn ir-roundabout?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Se jsiru site inspections fuq iz-zebra-crossing indikata biex ikun jista' isir ix-xogħol neċessarju.

TAXXA TAD-DĦUL

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid jekk anzjani residenti fi djar ta' l-anzjani humiex qed jiġu ntaxxati doppjament, darba għall-ħlas għas- servizz fid-dar residenzjali u din l-istess somma terġa' tiġi komputata biex jiġi stabilit kemm l-istess anzjan irid iħallas bħala taxxa tad-dħul?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Kull anzjan residenti f'xi dar ta' l-anzjani li għandu dħul ta' inqas minn Lm3,100 fis-sena, ma jħallas l-ebda taxxa.

Kulma jħallas hu 60% tad-dħul li jkollu bħala kontribuzzjoni għas-servizz li jkun qed jirċievi fid-dar ta' l-anzjani.

Anzjan li jkollu dħul ta' aktar minn Lm3,100 fis-sena, l-ewwel titnaqqaslu t-taxxa u wara jinqatgħu 60% ta' l-ammont li jibqa', pero f'kull każ jiġi żgurat li kull resident jibqagħlu f'idejh minimu ta' Lm600 fis-sena.

PROTOKOLL TALJAN

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid kemm ġew jiswew it-toroq kollha li saru s'issa permezz ta' l-aħħar protokoll Taljan?

X'inhu l-ammont ta' varjazzjoni fuq l-offerta oriġinali?

Jista' jagħti lista tal-kumpanniji, kemm barranin kif ukoll lokali, li b'xi mod jew ieħor għamlu xogħol fuq dawn it-toroq?

Jista' jgħid f'kull każ kemm tħallset - jew se titħallas - kull kumpannija?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Risposta se tingħata f'xi seduta oħra.

INDUSTRIJA TAL-MANIFATTURA F'GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm kien id-dħul medju fil-ġimgħa għal kull ħaddiem fid-diversi setturi ta' l-industrija tal-manifattura f'Għawdex mill-1999 'il hawn, fi prezzijiet tas-suq u prezzijiet kostanti ta' l-1999 u l-2000?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

DETENTION SERVICES UNIT

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid jekk is-suldati li jipprestaw servizzi lid-detention services unit, bħal mechanics, plumbers, electricians, eċċ., jeħdux l-istess allowance li jieħdu s-suldati li jkunu għassa ma' l-immigranti irregolari?

Jista' jirrettifika din id- diskriminazzjoni?

ONOR.

JOURNEYMAN CERTIFICATE

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid għaliex mhux is-suldati kollha li għandhom il-journeyman certificate huma meqjusa bħala li għandhom trade?

ONOR.

ĊERTIFIKAT TAS-SEWQAN

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jikkonferma l-Prim Ministru li ċ-ċertifikati tas-sewqan tat- trakkijiet u l-coaches mogħtija mill-armata mhumiex rikonoxxuti mill- awtorita' dwar it-trasport?

ONOR.

SAFI BARRACKS

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid għaliex għadhom ma sarux xogħlijiet ta' tiswija fuq is-saqaf tal-guardroom tal-barracks ta' Ħal Safi li sal-lum għadu jqattar l-ilma?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Hu pprogrammat li dan x-xogħol isir hekk kif it- temp ikun jippermetti.

VJOLENZA DOMESTIKA

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Peress li l-liġi dwar il-vjolenza domestika se tidħol fis-seħħ dalwaqt, tista' il-Ministru tgħid x'miżuri qed jittieħdu sabiex f'Għawdex jiżdiedu l-istrutturi u jissaħħu dawk eżistenti sabiex din il- liġi tkun iktar effettiva?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-Att dwar il-Vjolenza Domestika jipprovdi għat- twaqqif ta' kummissjoni dwar il-vjolenza domestika li, fost affarijiet oħra, se jkollha l-funzjoni li tagħtini pariri dwar:

*Standards għal faċilitajiet ta' kura għall-vittmi u awturi ta' vjolenza domestika, inkluż servizzi jew faċilitajiet ta' kenn pubbliċi jew privati;

*Proċeduri għal kordinament effettiv f'livell nazzjonali ta' l-attivitajiet ta' aġenziji u enti pubbliċi u privati mqabbdin fl-għoti ta' servizzi dwar materja ta' vjolenza domestika, inkluż servizzi ta' sostenn; u

*Żvilupp ta' pjan komprensiv għal programm multi-dixxiplinarju ta' prevenzjoni attiva u ta' intervent kmieni.

Abbażi ta' dawn il-pariri, jittieħdu dawk il-miżuri meħtieġa biex jintlaħqu l-għanijiet ta' l-imsemmija liġi kemm f'Malta kif ukoll f'Għawdex.

TRIQ IT-TANK FIS-SIĠĠIEWI

L-ONOR.

CLYDE PULI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari 16315 u 16959 u l- problema ta' flooding fi Triq it-Tank fis-Siġġiewi, jista' il-Ministru jgħid issa li tlesta s-survey tal-MEPA, x'se jsir dwar il-culvert biex tonqos il-problema ta' l-ilma tax-xita sakemm titlesta t-triq?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

KONSULENTI

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm konsulenti għandu fil- ministeru u d-dekasteru tiegħu li jieħdu xi forma ta' remunerazzjoni?

Min huma?

X'tip ta' konsulenza jagħtu?

X'remunerazzjoni jingħataw għal dan is- servizz?

Min ingaġġahom?

Min awtorizza l-ingaġġ tagħhom u għal kemm żmien?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub għadu qed jiġi vverifikat u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SPONSORSHIPS

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx membri tal- private staff u anke fid-dekasteru tiegħu li qed jiġu sponsorjati mill- istess ministeru għal xi tip ta' studju, kemm Malta kif ukoll barra minn Malta?

X'inhi l-ispiża?

Kemm hemm u min huma?

Xi grad huma u min awtorizza l-ispiża?

ONOR.

UNIFORMIJIET

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk membri tal-private staff - mhux messaġġiera - ingħatawx xi uniformi jew ħlas għall-uniformi matul l- 2004 u l-2005?

X'inhi l-ispiża u min awtorizza n-nefqa?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li ħlief għall-messaġġiera u drivers, ma ħarġux uniformijiet la tas-sajf u lanqas tax-xitwa lill-private staff.

MPJEGATI OVER 61

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm uffiċjali tas- segretarjat privat u anke fid-dekasteru tiegħu 'l fuq minn 61 sena?

Min huma?

X'eta' għandhom?

X'kariga għandhom?

Dawn qegħdin fuq bażi full- time jew part-time?

X'salarju u benefiċċji oħra għandhom?

Kemm ilhom jokkupaw tali kariga?

ONOR.

DIRECT ORDERS

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm direct orders ingħataw fil-ministeru u d-dekasteru tiegħu ta' 'l fuq minn Lm2,000 matul l-2004 u l- 2005?

Kemm kienet tqum kull waħda?

Lil min ingħatat u min approvaha?

ONOR.

IMPJEGATI

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jiċħad jew jikkonferma l-Ministru li fid-dekasteru tiegħu nħatar/inħatru segretarju permanenti, diretturi ġenerali, diretturi jew assistenti diretturi mingħajr ma applikaw għall-kariga u ġew appuntati meta ħarġet il-call for applications għal dik il-pożizzjoni partikolari?

F'każ li nħatru uffiċjali b'dan il-mod, jista' jgħid min huma, għaliex inħatru b'dan il-mod u min iddeċieda li huma ideali li jokkupaw tali kariga

fin-nuqqas li għamlu interview?

Min huma u x'karigi qegħdin jokkupaw?

ONOR.

PLACEMENTS MILL- ETC

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm placements saru mill-ETC mill-1996 'il hawn?

ONOR.

LOUIS GALEA: Mill-1996 'il hawn il-korporazzjoni tax-xogħol u taħriġ sabet xogħol kif ġej:

|Sena |Placement| | |s | |1996 |3,290 | |1997 |2,498 | |1998 |1,847 | |1999 |2,328 | |2000 |2,717 | |2001 |2,492 | |2002 |3,209 | |2003 |3,272 | |2004 |3,579 | |2005 |4,462 |

KORSIJIET TA' L-ETC

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm korsijiet saru mill-ETC mill-1996 'il hawn?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub qed jitpoġġa fuq il-mejda tal- Kamra.

KORSIJIET TA' L-ETC

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm ipparteċipaw fil- korsijiet ta' l-ETC mill-1996 'il hawn?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għall-informazzjoni mogħtija ma'

mistoqsija parlamentari 16812.

COMPUTERS FL-ISKEJJEL

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm computers kien hemm għall-użu ta' l-istudenti fl-iskejjel kollha pubbliċi fl-1996, 1997 u 2005?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub għadu qed jiġi vverifikat u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

FTUH TA' LUKANDI

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid kemm lukandi fetħu mill-1996 'il hawn?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

LUKANDI

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid kemm hu l-ammont ta' lukandi mill-1996 'il hawn?

ONOR.

YACHTING CENTRE DIRECTORATE

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Peress li kemm mill-estimi kif ukoll mir-rapport annwali ta' l-attivitajiet ta' l-awtorita' marittima ma jirriżultax kemm applikazzjonijiet għal berths hemm pendenti mal-yachting centre directorate fi ħdan l-awtorita' marittima, jista' il-Ministru jgħid kemm fil-fatt hemm applikazzjonijiet u kemm ilhom pendenti?

Jista' jgħid ukoll għal meta hu pproġettat li jkun hemm yacht marina ġdida f'Għawdex?

ONOR.

ĊENSU GALEA: In-numru ta' applikazzjonijiet pendenti għall-irmiġġi fil-yachting centres huwa ta' 409.

Dawn l-applikazzjonijiet saru hekk:

|Sena |Applikazzjonij| | |iet | |1993 |17 | |1994 |31 | |1995 |54 | |1996 |47 | |1997 |55 | |1998 |62 | |1999 |39 | |2000 |31 | |2001 |17 | |2002 |19 | |2003 |23 | |2004 | 7 | |2005 | 6 | |2006 | 1 |

Rigward l-iżvilupp ta' yacht marina f'Għawdex, il-policy imħaddna mill- awtorita' marittima hi li tiffaċilita u tippromwovi l-iżvilupp ta' yacht marinas mis-settur privat skond il-qafas regolatorju stabilit.

KAŻ TA' OMIĊIDJU

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Fir-rigward tal-qtil ta' individwu li kien instab mejjet fit-13 ta' April 2005, jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk l- inkjesta maġisterjali ġietx konkluża?

X'inhi r-raġuni li l-mejjet għadu ritenut b'mod priżervat fil-friża tas-sala mortwarja ta' Għawdex meta t- testijiet forensiċi ġew ormai konklużi?

F'dan is-sens, jaf il-Viċi Prim Ministru li attwalment l-unika problema li teżisti sabiex dan jinġieb Malta u jindifen huma biss problemi amministrattivi u ta' flus, fis-sens li d- dipartiment konċernat qed jirrifjuta li joħroġ l-ispejjeż relattivi sabiex jinġieb Malta għad-difna?

Jaf il-Viċi Prim Ministru li l-qraba tal-mejjet huma finanzjarjament indiġenti u ma jistgħux iħallsu?

Jidhirlu li huwa l-każ li f'dawn iċ- ċirkostanzi jintervjeni personalment sabiex il-mejjet jinġieb Malta u ssirlu d-difna?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-inkjesta maġisterjali għadha mhijiex konkluża, pero' il-maġistrat inkwirenti awtorizza r-rilaxx u d- difna tal-kadavru.

Informat ukoll illi qed isiru l-arranġamenti meħtieġa biex il-kadavru jinġieb fil-kamra mortwarja ta' l-isptar San Luqa sabiex ikun jista' isir il-funeral.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

ETC SENIOR MANAGERS

W212 L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Fid-dawl tal-fatt li waħda mill-kondizzjonijiet li għandhom senior managers mal-korporazzjoni għax-xogħol u taħriġ hi li jew il-korporazzjoni tipprovdi karozza li jkollha inkluż petrol, liċenzji u xi ħsarat li jistgħu jinqalgħu inkella min jagħżel li juża l-karozza tiegħu jkollu allowance ta' Lm1,500 fis-sena, jista' il-Ministru jindaga jekk hemmx xi senior manager partikolari li jieħu l-allowance u juża l-karozza tal-korporazzjoni, bil-karozza tiegħu tokkupa garage fil-premises tal- korporazzjoni?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-każ imqanqal mill-Onor.

Membru qed jiġi mistħarreġ u ġejt assigurat li jittieħdu l-passi li jirriżultaw meħtieġa.