MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 180 It-Tlieta, 2 ta' Novembru, 2004 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 180 It-Tlieta, 2 ta' Novembru, 2004

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.02 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 2 ta' Novembru, 2004

WERREJ

MINUTI 1007

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 1007

TQEGĦID TA' KARTI 1014

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-MEDJAZZJONI (KUMITAT)

MEDIATION BILL (COMMITTEE STAGE) 1014

AĠĠORNAMENT 1036

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 1042

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 179 li saret fl-1 ta' Novembru, 2004 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

TRASPORT BEJN MALTA U GĦAWDEX - SUSSIDJU LILL-GĦAWDXIN

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid kemm tħallas sussidju lill-ħaddiema tal-gvern u lill- istudenti Għawdxin mill-2003 sal-lum għat-trasport tagħhom bejn Malta u Għawdex?

ONOR.

ANTHONY ABELA (Segretarju Parlamentari) (f'isem il-Ministru għal Għawdex): Ninsab informat li l-ħlas ta' sussidju lill-ħaddiema tal-gvern u lill-istudenti Għawdxin bejn l-2003 sal-31 ta' Awissu, 2004, huwa kif muri fit-tabella hawn taħt:-

| | 2003 |2004 | | | |(sal-31.| | | |08.2004)| |Ħaddiema |27,195.|29,515.3| |tal-gvern u |70 |3 | |studenti li | | | |jattendu | | | |kulleġġi | | | |f'Malta | | | | | | | |Studenti |74,115.|80,989.3| |universitarji |00 |5 | |fuq bażi | | | |full-time | | | | | | | |Studenti li | | | |jattendu |2,025.8|1,680.00| |korsijiet |0 | | |f'Malta li ma | | | |jsirux | | | |f'Għawdex | | |

KUMMISSARJU TAL-ĠUSTIZZJA - SEDUTI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm inżammu seduti mill-kummissarji tal-ġustizzja, wieħed wieħed, matul din is-sena?

ONOR.

TONIO BORG (Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l- Intern): Ninsab informat illi n-numru ta' seduti li kull kummissarju tal- ġustizzja ppresjeda f'kull tribunali lokali ta' Malta u Għawdex sa l-aħħar ta' Awissu ta' din is-sena, kien kif inhu indikat hawn:

|Tribunal|Kummissarju |Numr| | | |u | | | |ta' | | | |Sedu| | | |ti | |Żejtun |Dr L Vella | 120| |Birkirka|Dr Ramon | 199| |ra |Rossignaud |12 | | |Dr Ian Spiteri|4 | | |Bailey | | | |Dr Matthew | | | |Brincat | | |Żurrieq |Dr Deborah | | | |Farrugia |91 | | |Dr Ian Spiteri|2 | | |Bailey |1 | | |Dr Ramon | | | |Rossignaud | | |Qormi / |Dr A Farrugia | 265| |Msida |Sacco | | |Sliema |Dr Robert | 148| | |Mangion |44 | | |Dr Deborah |8 | | |Farrugia | | | |Dr Ramon | | | |Rossignaud | | |Gozo |Dr Grazio | | | |Mercieca |90 | | |Dr Matthew |5 | | |Brincat | | |Mosta |Dr Ian Spiteri| | | |Bailey |23 | | |Dr Matthew |226 | | |Brincat | | |Fgura |Dr Ian Spiteri| | | |Bailey |74 | | |Dr Grazio |8 | | |Mercieca |2 | | |Dr Deborah |4 | | |Farrugia | | | |Dr A Farrugia | | | |Sacco | | |Valletta|Dr Benny Delia| 135|

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Azzopardi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Mr Speaker, nitolbok tkun daqsxejn indulġenti miegħi għax xtaqt nagħmel mistoqsija lill-Viċi Prim Ministru dwar materja ta' kompetenza tiegħu pero' m'hijiex relatata mal-mistoqsija oriġinali.

Ġaladarba l-Viċi Prim Ministru eżerċita għall-ewwel darba l-poter ta' veto ta' pajjiżna fi ħdan il-kunsill tal-ministri, jista' jgħidilna eżattament x'ġara dakinhar?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, l-ewwelnett napprezza li fuq dan is- suġġett hemm unita' sħiħa miż-żewġ naħat tal-Kamra u napprezza wkoll li l- oppożizzjoni qiegħda tagħti sostenn lill-gvern fuq din il-materja.

Kien hemm direttiva ta' l-Unjoni Ewropea dwar ix-ship source pollution, jiġifieri dwar l-inkwinament u t-tniġġiż li jkun ġej mill-vapuri.

Kuntrarjament għal dak li forsi hemm min qed jikteb fil-gazzetti, aħna vvotajna kontra, flimkien ma' Ċipru u mal-Greċja, mhux għax aħna favur it- tniġġiż tal-baħar, iżda għax f'din id-direttiva hemm diskriminazzjoni kontra vapuri reġistrati f'Malta u vapuri reġistrati fi kwalunkwe stat membru ta' l-Unjoni Ewropea.

Fil-fatt din id-direttiva tipprovdi li jekk vapur li jkun irreġistrat f'pajjiż Ewropew, anke b'negliġenza, jikkaġuna inkwinament ġo ibħra Ewropej, is-sid tal-vapur u l-kaptan jistgħu jeħlu l-ħabs.

Mentri jekk l- istess fatt, fl-istess post, jikkommettih kaptan ta' vapur li huwa rreġistrat barra mill-Ewropa, jista' jeħel biss multa.

Dan huwa kontra dak kollu li tipprovdi għalih l-Unjoni Ewropea.

U din hija waħda mir- raġunijiet għaliex fil-kunsill tal-ministri tal-ġustizzja u l-intern ivvotajna kontra.

Jekk din id-direttiva tiġi attwata, l-effett tagħha jkun biss li vapuri reġistrati f'Malta jbiddlu l-bandiera tagħhom u jmorru f'pajjiż barra mill-Ewropa mingħajr ebda effett benefiku għall-ġlieda kontra t-tniġġiż tal-baħar.

Kieku wieħed kellu jagħmel sagrifiċċju biex jevita t-tniġġiż tal-baħar, forsi kien jasal biex jagħmlu imma dan huwa sagrifiċċju inutli u kien għalhekk li Malta flimkien mal-Greċja u ma' Ċipru, ivvotaw kontra din id- direttiva.

BELT VALLETTA - KAROZZINI LI JSORĠU QUDDIEM IL-PALAZZ

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent: Jista' l-Ministru jispjega x'għadu jżomm milli tinstab soluzzjoni għall-problema ta' nuqqas ta' lqugħ għaż-żwiemel tal-karozzini li jgħaddu ġranet sħaħ taħt ix-xemx tiżreġ quddiem il-palazz, il-Belt?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l- Ambjent): Nitlob lill-Onor.

Membru jagħmel il-mistoqsija lill-ministru konċernat.

AWTORITA' MARITTIMA TA' MALTA - IRMIĠĠI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u l-Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kellha ntrojtu mill- irmiġġi l-Malta maritime authority mill-2003 sal-lum?

Jista' jgħid ukoll kemm għandha arretrati ta' ħlas ta' irmiġġi din l-istess awtorita'?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għall-Kompetittivita' u l- Komunikazzjoni): Jien informat li l-introjtu mill-irmiġġi u arretrati għal ħlas ta' irmiġġi huwa dan:

| |2003 |2004 |Arretrati | | |Dħul |Dħul |(Jannar-Sett| | |Lm |Lm |embru) | | | | |Lm | |Marina|504,4|435,2|119,742 | |berths|72 |23 | | |Organi| | | | |sed | | | | |moorin|18,15|16,61|4,795 | |g |5 |4 | | |plans | | | |

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Jista' s-segretarju parlamentari jgħidilna jekk il-bini tal-portijiet taċ-Ċirkewwa u ta' l- Imġarr, Għawdex, għadhomx responsabilita' tal-Malta maritime authority?

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari Anthony Abela.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Iva, safejn naf jien dawn jaqgħu taħt il-ministru għall-kompetittivita' u l-komunikazzjoni.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Peress li kull meta nitla' Għawdex ninnota li qed ikun hemm konfużjoni tremenda sakemm wieħed joħroġ minn fuq il-vapur, jista' s-segretarju parlamentari jgħidilna fiex wasal ix-xogħol fuq dawn iż- żewġ proġetti, speċjalment fuq il-port t'Għawdex?

MR SPEAKER: Is-segretarju parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Mr Speaker, peress li din id-domanda m'għandhiex x'taqsam ma' dik oriġinali, nitlob lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni biex ġentilment jagħmilha bil-miktub u jingħata r-risposta.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Speaker, id-domanda għandha x'taqsam fis-sens li nixtieq inkun naf jekk hux qed ikun hemm disturb fil-pagamenti għall- irmiġġi kemm f'dak li għandu x'jaqsam mal-port taċ-Ċirkewwa u aktar u aktar ma' dak ta' port ta' l-Imġarr f'Għawdex.

MR SPEAKER: Is-segretarju parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: M'għandix x'inżid mar-risposta li tajt.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jista' s-segretarju parlamentari jgħidilna jekk kienx hemm xi disturb fil-pagamenti ta' l-irmiġġi f'dak li għandu x'jaqsam ma' yachts u opri oħra tal-baħar f'Għawdex?

MR SPEAKER: Is-segretarju parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Nerġa' nitlob lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni jagħmel domanda bil-miktub u tingħatalu risposta peress li bħalissa l-ministru konċernat jinsab imsiefer fuq xogħol tal-gvern.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Billi l-ministru jinsab imsiefer ma jfissirx li x- xogħol tal-gvern m'għandux jibqa' għaddej.

Jekk ministru jkun imsiefer, xi ħadd għandu jkun informat f'dan il-Parlament dwar mistoqsija rilevanti li jkollna quddiemna.

U din il-mistoqsija hija rilevanti għal dak li għandna quddiemna.

Hemm disturb jew m'hemmx disturb għall-pagament fl- irmiġġi fil-port t'Għawdex kawża tax-xogħlijiet li ilhom għaddejjin iż- żmien?

Ladarba s-segretarju parlamentari li qed jitkellem għan-nom tal-ministru għall-kompetittivita' u l-komunikazzjoni qed jgħid li hu m'għandux din l- informazzjoni, hawn xi ħadd li jista' jinformah?

Għandu jkun hawn xi ħadd li jista' jirrispondi għall-ministeru?

Għaliex inkella se nispiċċaw li kull meta jkun hawn xi ministru msiefer, il-Parlament jieqaf mill-ewwel!

Jew inti responsabbli jew m'intix, allura tirrispondi xejn mill-ewwel!

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, li se ngħid huwa aktar bħala punt ta' ordni.

Id-domanda oriġinali kienet dwar kemm kien l-introjtu tal-Malta maritime authority mill-irmiġġi fl-2003 u din l-informazzjoni ngħatat.

Kieku kien hemm informazzjoni oħra li wieħed jista' jagħti, din kienet tingħata.

Jiġifieri mhux ma rridux nagħtu din l-informazzjoni.

Il-fatt li llum din l-informazzjoni m'hijiex available, ma jfissirx li darb'oħra ma jistax jinqala' l-każ li din l-informazzjoni tingħata.

(Interruzzjonijiet) Għax jien kont nagħmel l-istess domandi meta kont fl- oppożizzjoni.

Niftakar li darba l-Kap ta' l-Oppożizzjoni kien tkellem fuq l-ALE u jien kont staqsejtu jekk fit-tnaqqis ta' l-allowances tal-pulizija, kienux inklużi dawk ta' l-ALE's u hu kien irrispondini: Mhux ovvja li huma nklużi!

Jiġifieri jien apprezzajt din il-manuvra kif naqbdu ma' l-irmiġġi imma l- informazzjoni jekk id-disturb li hemm sabiex wieħed itejjeb il-faċilitajiet fil-portijiet waslux għal disturb fl-irmiġġi ma tistax tingħata llum.

B'daqshekk ma jfissirx li ma ġejniex hawnhekk biex nirrispondu d-domandi, Mr Speaker.

Hawn erba' ministri li lesti jwieġbu d-domandi li qegħdin isirulhom u ma rridux nagħtu l-impressjoni li għax isiefer xi ħadd, tieqaf l-attivita' tal-gvern għaliex dan m'huwiex il-każ.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Fuq il-point of order tal-ġentilezza u tar-risposti.

Eżattament il-Ministru Borg semma okkażjoni fejn staqsa xi ħaġa on the ball u jien kont irrispondejtu.

Jien niftakru eżatt il-każ!

Hawnhekk qed ikollna l-okkażjoni fejn qed jgħidilna li ma jistax iwieġeb.

Imma allura l-gvern jinsab ipparalizzat għax siefer ministru!

U qegħdin on the ball hawnhekk!

Jien informat li kien hemm disturb fl-irmiġġi u għalhekk qed nagħmel din id-domanda.

Jien m'iniex qed ngħid li l-ministru ma jridx jirrispondi imma li ma jafx jirrispondi u allura ma jistax jirrispondi.

Il-gvern jinsab ipparalizzat għax siefer ministru u dan ma jagħmilx sens!

MR SPEAKER: Il-Ministru Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Illum ma jistax iwieġeb il-ministru.

Id-disturb ma tantx jidher ħafna għax meta tikkompara ma' l-2003, issib li bażikament qegħdin fl-istess ilma, ħalli nkompli l-metafora!

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu imma r-risposta hija inkwetanti.

F'sitwazzjoni fejn m'għandniex tkabbir ekonomiku u li l-ministru ma jarax li hija xi ħaġa ta' dwejjaq li m'hemmx tkabbir fl-irmiġġi, hija inkwetanti!

(Interruzzjonijiet) Eżattament, baqgħu l-istess!

MEPA - MONITORING TAL-KWALITA' TA' L-ARJA

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-MEPA applikatx għal xi fondi mill-Unjoni Ewropea għal proġetti relatati mal-monitoring tal-kwalita' ta' l-arja u l-protezzjoni tan-natura u l-ambjent?

X'kien l-eżitu?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l- Ambjent): Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba.

KOTTONERA - PROĠETT

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid jekk fil-proġett tal-Kottonera hemmx maħsub li jkun hemm promenade li tgħaqqad il-Kalkara, il-Birgu, il-Baċir Nru. 1 u l-Isla?

X'inhuma t-timeframes li huma applikabbli għal dan il- każ?

Huma l-ħaddiema tal-gvern li se jagħmlu dan ix-xogħol lodevoli?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq): Il- proġett tal-Baċir Nru. 1 se jinkludi promenade li tgħaqqad dak ippjanat u li qed jiġi żviluppat għall-parti tal-Birgu flimkien ma' dak ta' l-Isla.

Il-proġett ta' Baċir Nru. 1 se jkun żviluppat fuq sistema ta' public partnership kif sar fil-każ ta' proġetti kapitali oħra.

Bħalissa l-brief tal-proġett ta' Baċir Nru. 1 qiegħed għand il-MEPA u se jitkompla l-proċess ta' konsultazzjoni pubblika.

MR SPEAKER: L-Onor.

Stefan Buontempo, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Mr Speaker, l-Onor.

Azzopardi staqsa x'inhuma t- timeframes li huma applikabbli għal dan il-każ u jekk hux se jinvolvi lill- ħaddiema tal-gvern pero' din il-parti tar-risposta ma ngħatatx mill- ministru.

MR SPEAKER: Il-Ministru Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Il-ħaddiema tal-gvern kienu nvoluti meta kien qed jitwaqqa' l-ħajt ta' Baċir Nru. 1 u meta kien sar il-pavimentar.

Ix- xogħol ikkontemplat m'huwiex indikat li se jsir mill-ħaddiema tal-gvern għax jekk wieħed joħroġ is-sejħa għal żviluppaturi potenzjali, ix-xogħol kollu jsir minnhom.

M'hemmx risposta fuq il-parti tal-mistoqsija li titlob x'inhuma t- timeframes minħabba li bħalissa l-proċess m'huwiex qiegħed f'idejna.

Dan mar għand il-MEPA, wara jgħaddi quddiem il-bord u jsir il-proċess ta' konsultazzjoni pubblika.

It-timeframe li għandi f'moħħi hu ta' madwar xahar u nofs u nispera li sal-bidu tas-sena d-dieħla tinħareġ is-sejħa pubblika.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jgħid jekk għadx hemm il-ħsieb li jitwaqqa' dak il-ħajt li hemm ma' Baċir Nru. 1, liema ħajt huwa għoli ħafna u parti minnu kien inbena mill-Ingliżi u allura m'huwiex daqshekk antik?

Jista' l-Ministru jgħid jekk il-proġett li hemm huwiex mibni fuq l-istess pjan u l-kriterji li kien ippreżenta l-Bank of Valletta meta kien wera l- interess li jirrestawra xi mħażen u jużahom bħala uffiċini għalih kif ukoll jtella' bini ieħor madwar il-baċir?

Jekk le, jista' jgħidilna x'se jiġri minn dawn l-imħażen u jekk hemmx xi ħadd li se joħroġ il-flus biex dawn jiġu restawrati?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Le, dan il-proġett m'huwiex daqstant bbażat fuq dak tal-Bank of Valletta u tad-Drydocks għax meta ħarisna lejn dak il-pjan sibna li ma kienx komprensiv biżżejjed.

Fil-fatt dak il-pjan kien jikkontempla l-iżvilupp biss fuq parti mill-binjiet.

Il-pjan li għandna jħares lejn il-konservazzjoni ta' dawk li jgħidulhom in- knights building u l-British building, li jkun hemm użu mill-ġdid ta' Baċir Nru. 1, li jsir ir-restawr tal-promenade biex din tiġi waħda sħiħa u li ċerti nodes jkunu ndirizzati ħafna aħjar għall-ħteġijiet tat-traffiku.

Wieħed irid jara wkoll x'se jiġri bil-club tar-regatta ta' Bormla - ġieli saru proposti biex dan jiġi mibni mill-ġdid - u l-pjan jikkontempla wkoll l- użu differenti li jista' jsir.

Ovvjament għandek ċerti rqajja' vojta fejn wieħed jista' jibni u l-pjan jindika x'tip ta' bini, x'tip ta' għoli u x'tip ta' intensita' jista' jkun hemm f'dan il-bini.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jgħidilna jekk min se jagħmel dan l- iżvilupp hux se jieħu l-inkarigu li jirrestawra l-imħażen eżistenti?

Jista' jgħidilna wkoll jekk il-gvern huwiex beħsiebu jkun kawt biex ma jħallix li jiġri bħalma ġara fil-Maċina li minkejja li nagħtat lill- consortium, din tinsab fi stat tal-biki u qed issirilha ħafna ħsara?

Jista' l-Ministru jara jekk il-consortium huwiex responsabbli li ma jħallix li l-Maċina jkompli jiġrilha l-ħsara bil-konsegwenza li mbagħad ikun impossibbli li wieħed jutilizzaha?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Definittivament il-konservazzjoni ta' dawk l- imħażen hija parti integrali mill-iżvilupp li qed nirriferu għalih.

Jiena diġa' kelli talbiet mill-istess żviluppaturi biex nitkellem magħhom b'mod dirett u waħda mill-affarijiet li żammitni lura kienet speċifikament l-użu ta' dawn il-binjiet antiki, in-knights building u l-British building, fejn il-proposti kienu jikkontemplaw estensjonijiet ta' sulari fuq dan il-bini.

Jekk jiġri hekk, dan il-bini ma jibqax tant konservat imma kważi jsir żvilupp intensiv ġdid.

It-tieni parti tal-mistoqsija kienet dwar il-Maċina.

Waħda mir- responsabilitajiet tal-ministeru tagħna huwa wkoll li nagħmlu monitoring ta' x'inhu għaddej bħalissa fuq il-proġett tal-Kottonera u l-Maċina hija waħda mir-riżorsi ta' bini li ġiet mogħtija.

Hemm applikazzjoni pendenti, l-użu indikat huwa ta' xi hostel u ma jidhirlix li hemm diffikultajiet biex dan l-iżvilupp isir.

Jiġifieri għalkemm l-iżviluppatur m'huwiex għaddej b'pass daqstant mgħaġġel kif wieħed jixtieq, f'dik il-parti tal-Maċina qed nistennew ukoll li l-iżvilupp jirranka.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, meta l-Bank of Valletta ssottometta l- applikazzjoni tiegħu lill-MEPA, kien ipproġettat li jagħmel bini mhux sempliċement fejn hemm l-imħażen imma anke fl-entratura tad-Dockyard.

Meta dan il-proġett kien ġie għad-diskussjoni quddiem il-MEPA, kienu saru protesti mir-rappreżentanti taż-żewġ naħat għax qalu li dan il-bini kien se jokkupa area li ma jagħtix żvog lin-nies tal-Kottonera, speċjalment lin- nies ta' Bormla.

Barra minn hekk, dik l-area ma kenitx addattata għal dak it-tip ta' żvilupp.

Issa l-ministru qed jgħid li l-proġett li se jsir se jkun jinkludi aktar bini minn dak li kien ġie indikat mill-Bank of Valletta.

Dan ifisser li se jkun hemm aktar bini minn kif kien ġie pproġettat jew sempliċement l-iżvilupp se jsir man-naħa ta' fejn hemm l- imħażen biss u n-naħa l-oħra tibqa' miftuħa?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Li nista' ngħid hu li jista' jkollok estensjonijiet ta' bini fi tliet lokalitajiet; jew fuq il-binjiet l-antiki, jiġifieri fuq in-knights building u l-British building, jista' jkollok żvilupp ta' bini bejniethom peress li hemm ċertu spazju u jista' jkollok ukoll żvilupp fl-entratura.

Id-development brief kif ħareġ mill-ministeru tagħna huwa tali li jagħti alternattivi jew fl-ispazju ta' bejn in-knights building u l-British building, li forsi hija l-aktar żona naturali li ma tantx ikollha xi impatt fuq l-aspett storiku tal-post, jew fil-bieb kif semma l-Onor.

Interpellant.

Pero' ovvvjament il-pjanijiet tagħna huma soġġetti għal tibdil li tista' tindika l-MEPA.

Per eżempju, wieħed mill-ħsebijiet li kellna hu li naraw jekk hemmx lok li wieħed jikkontempla xi sular jew tnejn addizzjonali fuq il-binjiet l-antiki.

Pero' s'issa ma tistax tgħid li l-pjan huwa konkluż u approvat għax irid jgħaddi mill-formalitajiet tal-MEPA.

Il-ħsieb hu li l- bini l-ġdid ikun limitat imma trid iddaħħal element ta' bini ġdid għax ħafna drabi dan iżidlek ir-revenue generation biex verament tkun tista' tagħmel il-konservazzjoni li jitolbu dawk il-binjiet antiki li hemm, li huma estensivi ħafna.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: X'konsiderazzjoni qed tingħata l-opinjoni tal-pubbliku b'mod speċjali tan-nies li joqogħdu Bormla, in-naħa ta' fejn hemm il-posta, peress li l-ministru qed isemmi l-possibilita' li jitla' bini ieħor fuq dak eżistenti antik?

Għax anke fuq il-bini kif inhu llum qed isiru ħafna complaints peress li n-nies ta' l-inħawi qed iħossuhom qishom qegħdin ġo ħabs bil-ħajt li hemm imtella'!

Allura l-ministru ma jidhirlux li għandu jagħti konsiderazzjoni ta' din il-problema, li jekk jitla' aktar bini, in- nies se jiġu mgħottija aktar milli huma?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Jien ma nafx għal liema biċċa qed jirriferi l- Onor. Interpellant pero' saru konsultazzjonijiet pubbliċi mal-kunsilli lokali kollha tal-Kottonera u ħadna wkoll in konsiderazzjoni l-aspett ta' viżibilita' li għandhom ir-residenti tan-naħa ta' l-Isla u ta' Bormla.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jgħidli x'inhi l-possibilita' tal- ħajt eżistenti li hemm illum u cioe' jekk dan huwiex se jitwaqqa' jew inkella mhux talli ma jitwaqqax imma talli se jittella' bini aktar 'il fuq minnu?

Jista' jgħidli wkoll x'reazzjoni kellhom il-kunsilli lokali meta ġew ikkonsultati dwar din il-problema li qed insemmi?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Il-ħsieb tagħna hu li kemm jista' jkun ikun hemm il-ftuħ u, per eżempju, iż-żona ta' Baċir Nru. 1, tinfetaħ ma' Pjazza Gavino Gulia u l-aċċessibilita', kemm pedonali u kif ukoll viżwali, titkattar u mhux tkun imxekkla.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-gvern huwa konvint li l-aħjar mod kif tiżviluppa l- Kottonera huwa billi tagħti l-leadership ta' l-iżvilupp lill-MEPA?

Ma jaħsibx li b'hekk l-affarijiet qed isiru b'mod spezzettat u bla ebda strateġija?

Bir-rispett kollu, ma jaħsibx li jkun aktar worth it li jkun hemm sub-committee tal-Kabinett li jkollu l-inkarigu ta' l-iżvilupp totali tal-Kottonera u l-MEPA titħalla on the side?

MR SPEAKER: Il-Ministru Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Naħseb li l-fatt li nħallu lill-MEPA on the side jkun statement ta' sfiduċja fil-MEPA u ma naħsibx li jixirqilha, pero' l- proċess huwa kif se nsemmi.

Il-ministeru tiegħi għamel id-development brief u dan stajna nagħmluh riċentement għax m'ilux wisq li l-art għaddiet f'idejn il-gvern.

Dan id-development brief għadda mill-formalitajiet kemm ta' konsultazzjonijiet u kif ukoll mid-diskussjoni tal-Cabinet committee.

Jiġifieri kumitat tal-Kabinett għal ċertu żvilupp jeżisti u kull żvilupp ta' din l-entita' huwa misjuq mill-Cabinet committee.

Jiġifieri ħafna drabi ċertu monitoring jsir mill-Cabinet committee jagħmlu.

Pero' kull development brief irid jgħaddi mill-formalita' tal-MEPA, inkella 'l quddiem neħlu.

Jekk jiena se ngħid li fil-pjan tiegħi se nagħmel żewġ sulari fuq in-knights building, per eżempju, u noħroġ is-sejħa, kulħadd jitfa' s-sottomissjonijiet tiegħu - ikun hemm min jitfa' l-outline application jew il-full development application - u mbagħad jeħel mal-MEPA.

Hemmhekk we are defeating the purpose.

Jiġifieri li jkollna l-MEPA on board fid-development brief huwa tajjeb.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, fil-qosor ħafna, jekk jogħġbok.

ONOR.

ALFRED SANT: Ma jidhirlux il-ministru li jekk qed nitkellmu fuq żvilupp ta' reġjun, speċjalment fuq urban region antik, hemm bżonn ta' leadership sħiħ down the line u mhux niddelegaw parti lill-MEPA, parti lill-Cabinet committee u parti lil xi ħaddieħor!

Ma jaħsibx li dan għandu bżonn drive waħda u unifikata biex il-punt jiġi żviluppat right across mill- ewwel ħalli ma ndumux is-snin nistennew?

MR SPEAKER: Il-Ministru, fil-qosor, jekk jogħġbok.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Mr Speaker, il-commitment fuq il-Kottonera jidher ħafna, il-ministeru għandu r-rwol ta' drive u r-rwol ta' monitor.

Naħseb li ċerti affarijiet qegħdin iseħħu speċifikament għax jeżistu dawn l-affarijiet.

Pero' kultant kulħadd jaħseb li għax ikollu idea qisha dik l-idea hija xi bakketta maġika biex l-affarijiet isiru.

M'huwiex awtomatiku li wieħed isib anke l-market għal kull żvilupp li aħna jkollna f'moħħna.

Jiġifieri bejn dak li niktbu fid-development brief għal dak li jseħħ, irid ikun hemm ukoll l-involviment ta' dawk is-swieq.

U xi kultant huwa l-involviment ta' dawk is-swieq li jżommu l-proġett milli jitwettaq.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

TQEGĦID TA' KARTI

MR SPEAKER: Il-Ministru Louis Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u Kura fil-Komunita`): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar persuni li servew fil-Bord tal-Fondazzjoni għas-Servizzi Mediċi u dawk impjegati ma' l-istess Fondazzjoni li ħadmu fuq l-Isptar Mater Dei bejn l-1998 u l-2004, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 8517; u

f'isem il-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l- Informazzjoni, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tabella li juri l-prezz tal-petrol, petrol bla ċomb, diesel u pitrolju bejn l-1980 u Ottubru 2003, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 8209; u

Tagħrif dwar każi ta' serq rapportati fid-dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tal-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni matul l-2004, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 8310.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-MEDJAZZJONI

MEDIATION BILL

L-ordni għal Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Carmelo Abela, President tal-Kumitat, jippresjedi.

Ikompli mill-1 ta' Novembru, 2004.

Klawsola 17 - Meta jsir użu minn proċedimenti ta' medjazzjoni.

(Kont.)

Clause 17 - Recourse to mediation proceedings.

(Cont.)

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Il-bieraħ smajt lill-ministru jitkellem u ċerti affarijiet li qal huma minnhom, fosthom il-kwestjoni tal-perizji, ħaġa li qajjimt jien ukoll.

Qal li għandu dritt jagħmel lista.

Dan huwa veru, infatti kien hemm regolament li ħadd ma jista' jkollu iktar minn żewġ perizji.

Naħseb li dak ir-regolament ġie interpretat fis-sens li ħadd ma jista' jkollu żewġ perizji f'daqqa, fl-istess ħin u jipprova jagħmilhom it- tnejn flimkien.

F'dak il-qasam il-ministru għandu raġun.

Pero` wara – għax id-diskussjoni kompliet mingħajr iċ-chairman, b'mod informali – jien għidt li dan l-artiklu għandu bżonn jinbidel ħalli nolqtu dawk l- iskopijiet.

U għalhekk jien se nipproponi emenda għal klawsola 17 biex jidħol proviso li forsi jimmedja bejn iż-żewġ pożizzjonijiet fuq din il- kwestjoni.

Din l-emenda tgħid hekk:

"A" Fl-aħħar ta' klawsola 17 għandu jiżdied dan il-proviso ġdid li ġej:

"B'dan pero` li meta l-kwestjoni tkun pendenti quddiem xi waħda mill- qrati superjuri, l-Imħallef jekk jidhirlu li hemm possibbilta` li l- partijiet jaslu fi ftehim fuq kollox jew in parti, jista' jiddelega lill-Assistent Ġudizzjarju biex jagħmel il-medjazzjoni meħtieġa, u l- Assistent Ġudizzjarju wara li jaqdi l-funzjoni lilu mħollija għandu jinforma lill-Imħallef b'nota dwar fuq liema kwestjonijiet jew fatti l- partijiet waslu bi qbil u fuq liema kwestjonjiiet jew fatti l- partijiet ma qablux, skond il-każ.".

"A" At the end of clause 17 there shall be added the following new proviso:

"Provided that when the matter is pending before any one of the superior courts the Judge, if he is of the opinion that the parties may reach an agreement on all or some of the issues, may delegate a Judicial Assistant to mediate as necessary and the Judicial Assistant after performing the function entrusted to him shall inform the Judge by a note on the issues or facts on which the parties have reached agreement and on which issues or facts the parties are not agreeing, as the case may be.".

Nista' ngħaddilek kopja ta' l-emenda u se ngħid l-iskop tagħha.

Meta daħlet is-sistema tal-master bl-iskop li l-affarijiet jgħaġġlu iktar spiċċaw iktar ħolqu komplessita` fil-kawżi għaliex l-ewwel kont tidher quddiem il-master, jiġu deċiżi xi eċċezzjonijiet li ġieli jkun hemm, imbagħad il-każ imur quddiem imħallef ieħor li forsi lanqas ikun qabel ma' dik l-eċċezzjoni preliminari, barra n-notifiki doppji li kien ikun hemm bżonn isiru.

Dik li wieħed l-ewwel jidher quddiem imħallef u mbagħad jidher quddiem imħallef ieħor inqatlet.

Pero` ladarba issa erġajna ġejna għall-proċedura li tidher quddiem imħallef partikolari, jekk l-imħallef jinduna, il-proċess tiegħu għandu jibqa' hemmhekk u m'għandekx taqbad il-proċess u tgħidlu biex imur bih fiċ-ċentru tal-medjazzjoni għax, għalkemm huwa l-Belt stess, għandna biżżejjed esperjenza ta' kif il-proċessi jintilfu minn fuq għal isfel u minn kuritur għall-ieħor, aħseb u ara jekk tibgħat il-proċess fiċ-ċentru tal- medjazzjoni.

Jekk il-medjatur irid ikun jaf x'atti hemm fil-proċess biex jagħmel il-medjazzjoni, allura trid tieħu l-proċess mill-qorti għaċ-ċentru tal-medjazzjoni, jew tagħmel photocopy tal-proċess kollu, jew inkella l- medjatur irid imur il-qorti jara l-proċess.

Iżda meta għandek il-judicial assistant - u hawnhekk qed nipprova nilħaq żewġ skopijiet f'daqqa – li suppost jaħdem id f'id ma' l-imħallef, meta jiddelegalu jrid jirritorna lura u jgħidlu fejn waslu, u jrid jagħmillu nota safejn waslu u ma waslux mhux biss fuq l-issues li jirnexxilu jirrisolvi imma anke fuq fatti li fuqhom il-partijiet ikunu qablu.

Din qed ngħidha għax jekk illum wieħed jara statistikament f'liema qasam hemm l-aktar litigazzjoni fil-qrati superjuri jsib li huwa fil-qasam tal- familja.

Mhux biss fil-bidu meta jsiru l-ewwel rikorsi, imma anke meta l- kawżi jkunu pendenti ħafna drabi – u din ġrat – il-partijiet ikunu waslu tliet kwarti mit-triq u jkun baqagħlhom punti żgħar għad-deċiżjoni u jkun hemm ċerti fatti li jkunu qablu fuqhom imma ma jkunux iridu joqogħdu jġibu l-provi u jperrċu l-affarijiet personali tagħhom hemmhekk.

Jiġifieri jekk ikunu qablu fuq ċerti fatti, l-imħallef m'għandux bżonn jisma' provi fuqhom.

Il-bieraħ wara s-seduta kont qed nitkellem mal- Ministru Tonio Borg u semmejna kif kien isir fl-antik.

Bis-sistema li kien juża l-Imħallef Harding - li jien ma lħaqtux – fl-ewwel seduta kien jieħu stock tal-kawża kif inhi, jara x'inhu l-punt kruċjali li jrid jiġi deċiż, jikkonċentra fuqu u jiddeċiedih.

Ma kienx joqgħod jisma' patafjun ta' xhieda biex ma jħalli l-ebda prova nieqsa u n-naħa l-oħra tirrispondi b'patafjun ta' xhieda oħra u dokumenti meta the point at issue tkun ħaġa żgħira ħafna.

Issa jekk wieħed ikollu d-dokumenti jurihom lill-assistent ġudizzjarju u l- parti l-oħra tgħid li m'għandhiex problema jew inkella li għandha problema.

Hemmhekk veru jkun ġustifikat li jkun hemm l-ispejjeż żejda minħabba dawn il-proċeduri, imma tħallas għalihom il-parti li qed tikkawżahom.

Imma mhux kapriċċjożament nwaħħluh penali talli huwa tawwal il-proċess fl-aħħar tal- proċeduri mingħajr ebda informazzjoni.

Qiegħed nagħmel dan is-suġġeriment għaliex il-ministru bilkemm ma jridx jimplika – u hawnhekk ma qbiltx miegħu – li din in-naħa hija kontra l- medjazzjoni.

Aħna m'aħniex kontra l-medjazzjoni, imma kontra li tagħmel il- medjazzjoni billi lil xi ħadd taqbdu minn griżmejh u tgħidlu li jrid jimmedja.

La fil-kawżi tal-qorti tal-familja m'hi qed tirnexxi u lanqas se tirnexxi f'din.

Billi tagħmel bini u tagħmillu plakka ta' l-irħam fejn tgħid li dak iċ-ċentru tal-medjazzjoni fetħu l-ministru assistit mis- segretarju parlamentari ma jkun ifisser assolutament xejn.

Aspett importanti ieħor huwa l-fatt li se jkun hemm imħallfin li jafu li, jekk se jibagħtu każ għall-medjazzjoni, se jkollhom jieqfu u ma jkunux jistgħu jkomplu biex jeħilsu dik il-kawża meta tkun kawża li wieħed jista' jeħlisha.

Allura jekk verament għandu interess li jgħaġġel l-affarijiet, ma jistax!

Inti trid tinduċi lill-istess ġudikanti biex jużaw lill- assistenti ġudizzjarji ħalli jħaffu x-xogħol.

Din kienet the original intent ta' meta daħlu l-assistenti ġudizzjarji taħt gvern Laburista.

Il-funzjoni ta' l-assistenti ġudizzjarji għandha tkun li jlaqqgħu lill- partijiet to whittle down the issues, bħal meta taqbad zokk u tibda tneħħilu l-qoxra ta' barra u tqattgħu ftit ftit sakemm jiġi injama biex tużaha għall-bżonnijiet tiegħek.

Jekk l-assistent ġudizzjarju tużah biss bħala taperecorder ma tkunx qed tisfrutta l-kapaċita` tiegħu, il-lawrja li jkun ħa u din tkun ta' frustrazzjoni għalihom għax dawn huma kollha junior lawyers li daħlu jaħdmu f'dan il-qasam.

Jekk tużahom skond the original intent tagħhom, effettivament tkun qed tħarriġhom - u llum ħafna minnhom draw – biex jieħdu ċertu inizjattiva u jwasslu lill-partijiet għal ftehim.

Nerġa' ngħid li tliet kwarti tal-kawżi tas-separazzjoni fejn ikun hemm il- materja in kontenzjoni bejniethom ħafna drabi wara sena jew sena u nofs tkun spiċċat.

Irridu nkunu realistiċi għaliex meta naħa tkun issettiljat mod, in-naħa l-oħra li tkun ħassitha offiża għaliex in-naħa l-oħra tkun issettiljat b'xi mod jew ieħor tissettilja hija wkoll, għalkemm jeżistu l- eċċezzjonijiet wkoll.

Imma f'dawn iċ-ċirkostanzi tibda tispiċċa anke l- mibegħda u jibdew jiftiehmu x'se jagħmlu fuq id-dar u fuq il-kwestjoni tal- manteniment u l-unika kwestjoni li jibqa' tkun fuq it-tfal.

Ġieli jaqblu fuq it-tfal u fuq il-manteniment, imma ma jaqblux fuq id-dar jew fuq affarijiet oħrajn.

Jiġifieri minn dawk il-kwestjonijiet kollha li qabel ikun hemm gwerra dwarhom on all fronts, dawn jispiċċw ma jaqblux fuq kwestjoni waħda.

Mr Chairman, jekk l-assistenti ġudizzjarji jkunu mħarrġin sew, wara li jlaqqgħu lill-partijiet jinformaw lill-imħallef fuq liema fatti jkunu qed jaqblu l-partijiet u liema fatti oħrajn m'humiex qed jaqblu u lill- imħallef dejjem ikunu qed jiggwidawh.

L-assistent ġudizzjarju m'għandux ikollu l-funzjoni li jixgħel it-taperecorder u jgħid lill-partijiet biex jagħtu x-xiehda tagħhom u li mhux se jagħmel mistoqsijiet u m'hu se jindaħal xejn.

B'dak il-mod inkunu qed nirredikolawhom.

Għandna nagħtuhom statura vera bħalma huwa r-registrar tal-qorti Ewropea li jitolbok l- informazzjoni taħt il-guidance ta' l-imħallef u jgħidlek x'għandhom bżonn biex jippreparaw il-proċess.

Jiġifieri x-xogħol tal-medjazzjoni li jkun qed jagħmel l-assistent ġudizzjarju - u jien naħseb li l-iskop li jrid jilħaq il-ministru huwa proprju li l-kawżi ma jispiċċawx bil-litigazzjoni sad-difer – huwa li jgħaddi lill-partijiet mill-proċess sakemm jaslu għall-agreed facts u ċerti agreed facts jeżistu f'kull kawża.

Ma jistax ikun li ma taqbel fuq xejn u fuq ċerti affarijiet trid taqbel.

F'każ ta' separazzjoni l-ewwel ħaġa li jaqblu żgur fuqha hija li huma miżżewġin, jaqblu fuq id-data taż-żwieġ u jaqblu fuq kemm għandhom tfal.

Għalkemm ġieli ma jaqblux għax ikun hemm suspett li tarbija tkun ta' raġel ieħor, imma dik mhix kwestjoni li tkun trattata fil-kawża ta' separazzjoni.

Jien niftakar żmien meta imħallef biex jaħli ż-żmien kien jgħid li l-kawża tas-separazzjoni ma tistax timxi għax ma jkollhomx iċ-ċertifikat taż- żwieġ,.

F'dak il-każ messu ordna wkoll li jkun hemm ċertifikat tat-twelid biex dak li jkun jipprova li twieled ukoll!

L-ewwelnett biex tiżżewweġ trid titwieled u jekk ma jkunx hemm ċertifikat m'hemmx prova li int twelidt.

Mela trid ċertifikat tat-twelid u ċertifikat taż-żwieġ biex tara jekk jaqblux ma' xulxin.

Qed ngħid dan għax hemm ħafna affarijiet li l- partijiet jaqblu fuqhom, speċjalment meta ma jkunx hemm il-formalita` tad- dibattitu bejniethom.

Allura l-imħallef għallinqas jista' jkollu resume' ta' dawk il-punti li huma in issue u minn hemm jimxi 'l quddiem.

Ħalli nagħti eżempju ta' każ ta' separazzjoni li l-iktar jiftiehem meta persuna titlaq ma' ħaddieħor.

Illum tismagħhom apertament jgħidu għal liema raġuni jkunu telqu ma' ħaddieħor.

Allura l-kwestjoni tagħhom m'hijiex iżjed jekk il-persuna marritx ma' ħaddieħor jew le, imma x'kienet ir-raġuni li marret ma' ħaddieħor.

U d-diskussjoni se tkun mhux li trid tipprova li dak li jkun veru mar ma' ħaddieħor għaliex dak li jkun jammetti li mar, imma għal liema raġuni mar u l-parti l-oħra tiġġieled fuq dak il- kamp limitat biss.

Biex nitkellem fil-lingwaġġ ta' dawn il-ġranet, nagħmlu bħal Kerry u Bush li ma qagħdux iduru d-distretti kollha u ma marrux f'California imma marru f'Ohio, Wisconsin

Missouri li kienu l-postijiet fejn kienu qegħdin ras imb'ras.

Jien qed ngħid li you have to whittle down to the bare essentials tal- kontestazzjoni.

M'għandniex nagħtu poter lill-imħallef li jordna b'dan il- mod għax 'il quddiem jista' jkollok xi wieħed li jgħidlek li l-proċessi kollha bagħathom għall-medjazzjoni għax kellu l-poter li jordna u issa hu m'għandu xejn x'jagħmel.

Jekk nagħtu metodu alternattiv u l-assistenti ġudizzjarji nutilizzawhom ħafna aħjar b'inqas ħela naħseb li nkunu qegħdin nilħqu mhux biss l-iskop li jrid jilħaq il-ministru, jiġifieri dak tal- medjazzjoni li definittivament ma tkunx forzata, imma naslu wkoll biex nilħqu numru ta' każi f'setting li huwa iżjed congenial u fattwalment jeżisti.

Issa jekk imħallef ikollu assistent ġudizzjarju li ma jkun irid jagħmel xejn, allura l-imħallef ikun jista' jistaqsih għaliex ta' ħaddieħor qed jaslu u hu m'hu qed iwassal xejn, lanqas il-fatti fuqxiex qed jaqblu jew ma jaqblux il-partijiet.

B'dan il-mod inkunu għamilna żewġ affarijiet f'daqqa, inkunu rriformajna s-sistema u l-utilizzazzjoni ta' l- assistenti ġudizzjarji flimkien mal-proċedura tal-medjazzjoni, li ġieli jagħmluha l-avukati u barra li jagħmluha l-avukati jkun hemm xi ħaddieħor li jiddoża u jikkalma l-problemi.

Jiena naħseb li l-kollega tiegħi ġieli kellu każijiet fejn ikollu żewġ partijiet li jkun jafhom it-tnejn jew it- tnejn ikunu klijenti tiegħu, ilaqqagħhom fl-uffiċċju tiegħu flimkien u meta jibda jismagħhom jinduna li l-istejjer li jkunu qalu preċedentement ikunu mkabbrin u allura tkun tista' tinstab soluzzjoni.

Naf li għal ċerti affarijiet ma tistax issib soluzzjoni u allura mbagħad f'dak l-istadju jidħol l-imħallef.

Anke s-sistema tal-qorti Ewropea ġieli tingħata deċiżjoni preliminarja u jgħidu li se jkun hemm deċiżjoni fuq ċerti affarijiet biss.

Jien qed ngħid li b'dan il-mod li qed insemmi l-assistenti ġudizzjarji jkunu utilizzati aħjar u l-medjazzjoni jkollha l-effett tagħha, barra li l-proċessi ma joqogħdux jiġru minn post għall-ieħor b'dokumenti li jistgħu jintilfu.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Chairman, jiena rajt l-emenda li qed jippreżentalna l-Onor.

Brincat pero' sfortunatament ma tantx nista' naqbel magħha.

Jiena napprezza li hu għandu qalbu marbuta ma' l-assistenti ġudizzjarji - u jekk m'iniex sejjer żball kienu in parti l-baby tiegħu - pero' jekk kemm-il darba ndaħħlu din l-emenda jkun ifisser li qegħdin noqtlu kompletament din il-liġi għaliex f'din l-emenda qed jgħid li l- assistent ġudizzjarju tkun il-persuna li tagħmel il-medjazzjoni.

Issa aħna diġa' nafu li l-assistenti ġudizzjarji m'humiex medjaturi u nafu wkoll li l- assistenti ġudizzjarji għandhom il-kompitu tagħhom li diġa' qegħdin jagħmluh il-qorti.

Issa jekk kemm-il darba wieħed irid jagħmel emenda għal dak l-Att, wieħed jaraha, pero' hawnhekk qegħdin nipprovaw nistabbilixxu li l-medjaturi jkunu nies professjonali.

(Interrruzzjonijiet) Dan m'huwiex attakk fuq l-avukatura kif qed jgħid l-Onor.

Brincat u avukat ma jistax jagħmel medjazzjoni fl-uffiċċju tiegħu.

Din qatt m'għidniha fil-liġi imma qegħdin ngħidu li jekk xi ħadd irid jagħmilha ta' medjatur u n-nies jaċċettawh, jista' jagħmilha, pero' f'dan il-pajjiż x għandu jkollna ċentru li jagħti servizz lin-nies biex dawn ikollhom xi ħadd professjonali li jressaqhom u jġibhom flimkien jekk kemm-il darba dawn ma jistgħux jaslu bl-avukati jew b'affarijiet oħrajn.

Din ma fiha xejn ħażin.

Sur President, l-emenda ta' l-Onor.

Brincat qiegħda toqtol kompletament dan kollu għax hawnhekk qed tgħid li l-imħallef jibgħatha quddiem l-assistent ġudizzjarju - u nafu diġa' l-attitudni lejn l-assistenti ġudizzjarji - biex dawn jagħmluha ta' medjaturi meta dawn m'għandhomx it-training ta' medjaturi.

Allura kif jista' jkun li naqbel magħha?

Jiena napprezza x- xogħol li ħa l-kollega pero' huwa jrid japprezza wkoll li b'din l-emenda sempliċement qed jgħid li ċ-ċentru ta' medjazzjoni ma joperax iktar għaliex nagħmlu judicial asistant u noqtlu l-affarijiet.

Jekk nagħmlu hekk, żgur li l-medjazzjoni m'hijiex se tirnexxi.

Għaliex hawn min qed jara l- medjazzjoni daqshekk diffiċli jew ta' minaċċa?

Jien m'iniex qed naraha ta' minaċċa għax jekk kemm-il darba l-partijiet jiftiehmu hija ferm aħjar milli ma jiftehmux.

F'din il-liġi se nwaqqfu ċentru li jieħu ħsieb jara li l-medjazzjoni f'pajjiżna ssir b'mod tajjeb, b'mod iktar professjonali minn nies li huma professjonisti u ssir f'ambjent fejn ikunu jistgħu jaħdmu u dan kollu jagħmel differenza għaliex in- nies li għadhom se jidħlu l-qorti jew li diġa' qegħdin il-qorti se jsibu mod ta' kif jiftiehmu u jirranġaw il- kwestjonijiet ta' bejniethom, dejjem jekk iridu jirranġaw għax jekk ma jixtiequx ma tistax iġġiegħlhom jirranġaw.

B'din il-liġi qed nipprovaw noħolqu sistema li twassal lin-nies għal ftehim u qegħdin nipprovaw nagħmlu ambjent fejn in-nies jingħataw attenzjoni speċjali minn xi ħadd li huwa professjonist u li forsi jwassalhom fejn ħaddieħor ma rnexxilux.

Jekk tnejn ma rranġawx l-affarijiet ta' bejniethom, marru għand l-avukati u rranġahom, huwa tajjeb, imma jekk tnejn marru għand l-avukati u xorta ma rranġawx il-kwestjonijet ta' bejniethom u jkunu se jispiċċaw il-qorti, fiha xi ħaġa ħażina li jmorru quddiem medjatur li jkun professjonist?

Jien ma nistax nifhem din l-oġġezzjoni kollha għal dan l-abbozz ta' liġi u għalhekk ma nistax naċċetta din l-emenda.

Xtaqt ngħid ukoll li se nagħmlu emenda rigward il-kwestjoni ta' l- adjudicatory body u se nagħmluha l-istess bħalma hija fil-Kostituzzjoni biex ma jkun hemm ħadd li joqgħod isib xi diffikulta' dwarha.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Joe Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Mr Chairman, is-segretarju parlamentari qed jistaqsi dwar x'għandna kontra dan il-bill.

Nerġa' ntenni li aħna naqblu li medjazzjoni hija tajba imma mhux kif trid tagħmilha bir-ras iebsa tiegħek.

Int għandek rasek iebsa u minn issa 'l quddiem kulma se ngħidlek fil-committee stage huwa li din il-liġi hija sabiħa din il-liġi, li inti bravu u li għandek raġun!

L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici għadu kemm qal li l-medjaturi se jkunu trained.

Kif se tħarriġhom?

Sabiex tkun medjatur jew ikollok in-knack jew ma jkollokx.

Dan bħas-sensara, is-sensar jitwieled sensar u mhux isir sensar għax ikun studja għal sensar.

Jista' jkun bidwi li wieħed ma jagħtix kasu imma jkun sensar tajjeb.

Issa jekk qed jaħseb li dak il-kors li sar għall-qorti tal-familja kien xi suċċess ngħidlu li huwa tad-daħk li jkollok assistenta ġudizzjarja li tagħmel qisu corner meeting biex toqgħod tgħid kemm hi sabiħa l-medjazzjoni, kemm hija utli u għaliex wieħed għandu jmur għall-medjazzjoni.

In-nies qed jgħidu li bħall-ħmar qed ikollhom imorru għall-medjazzjoni meta ma jridux jimmedjaw.

Is-segretarju parlamentari qed jgħid ukoll li se joħloq istitut b'nies li huma mħarrġa.

Min se jħarriġhom?

Min għandu l-kapaċita' li jħarreġ lil xi ħadd f'xi ħaġa li hija assolutament ġdida?

Min jgħallem irid ikun jaf il- qasam sewwa hu.

Dan huwa wieħed mill-każijiet li titgħallem by trial and error.

Kif se nagħmlu speċjalisti fuq il-medjazzjoni tal-familja, fuq kwestjonijiet tar-raba', fuq kwestjonijet ta' proprjeta', fuq kwestjonijiet ta' paternita' u fuq inċidenti tat-traffiku?

Dawn it-tip ta' kwestjonijiet kollha jistgħu jintbagħtu għall-medjazzjoni.

Kif se tħarreġ medjaturi f'dawn l-oqsma kollha?

Bir-rispett kollu, dawn l-affarijiet lanqas nippretendihom mingħand avukat!

Anke żewġt aħwa fl-istess familja li saħansitra jistgħu jkunu tewmin ikollhom mentalita' differenti u trid tittratta magħhom b'mod differenti!

X'se jkun it-taħriġ biex dawn il-medjaturi jkunu jistgħu jittrattaw b'mod differenti ma' nies differenti?

Bħalma qallek il-president tal-qorti, din tista' tkun a white elephant.

Possibbli ħadd ma jikkonvinċik dwar din il-liġi?!

Għaliex minflok qed tagħmel liġi tajba u tipproduċiha tajjeb se tibqa' twebbes rasek?

Biex mingħalik tgħaddina biż- żmien biddilt it-test tal-liġi biex il-kelma "adjudicatory" tagħmilha "adjudicating".

U hawnhekk irrid ngħid li anke fit-test Malti hemm il- ħmerijiet għaliex, per eżempju, klawsola 18 tal-Malti assolutament ma tagħmilx sens.

Imma s-segretarju parlamentari tant huwa bravu u kapaċi u twieled biex jaqleb kullimkien mill-ġdid u jmexxi waħdu li jien se nispiċċa ma noqgħod ninkwieta xejn, anzi nibda nċapċaplu u ngħidlu li din il-liġi se ssolvi l-problemi għaliex se jkollna l-medjaturi!

Naħseb f'Jannar se jkollhom bżonnhom l-Iraq wara l-elezzjoni.

Fil-każ nibagħtu l- medjaturi tagħna għax tant ikunu tajbin u mħarrġa li nibdew nibagħtuhom fil-Lvant Nofsani biex isolvu l-problemi ta' dawn il-pajjiżi!

Anzi jmissna nagħmlu universita' tal-medjaturi u nagħtu masters in mediation għax jien irrid nara min hu kapaċi jagħti l-medjazzjoni u saħansitra nagħmlu medjaturi bejn il-politiċi u anke bejn il-ministri ħalli jkunu jistgħu jimmedjaw bejniethom ukoll!

Jiena kont smajt li l-uffiċċju ta' Dr. Joe Fenech kien għamel il-kors tal- medjazzjoni.

Jien għandi rispett kbir lejh bħala bniedem – allavolja lejn missieru kelli iktar rispett - pero' jekk hawn bniedem li ma tistax timmedja miegħu huwa proprju Joe Fenech għaliex dan dejjem għandu raġun.

Nista' ngħid li miegħi jimxi tajjeb ħafna u anke jiena nimxi tajjeb miegħu imma huwa bniedem li ma tistax timmedja miegħu.

Jiena m'iniex se ngħid bħalma qal sieħbek meta qal – u jiena nsejħilha falsita' - li jekk l- assistenti ġudizzjarji ġabu rikonċiljazzjoni waħda fiż-żweġijiet ħaqqhom premju.

Ma tistax toħloq struttura bħal dik ħalli forsi tkun tista' tgħid li salvajt ruħ waħda.

Mill-esperjenza nafu li għalkemm jista' jkun hemm rikonċiljazzjoni fiż-żwieġ, ġaladarba jerġgħu jiġġieldu u jerġgħu jmorru għall-medjazzjoni ma jkunux iridu jafu iżjed.

Jien rajt b'għajnejja każijet fejn il- medjaturi jgħidu lill-partijiet involuti fil-każ li l- medjazzjoni m'hijiex rikonċiljazzjoni u huma jkunu lesti li jkellmuhom imbagħad affari tagħhom jekk ma jaslux!

X'taħriġ kien hemm għal dawn il- medjaturi?

Kull wieħed mill-medjaturi li hemm għandu stil assolutament differenti minn ieħor u lanqas għandhom skop li jilħqu l-istess għanijiet.

Naħseb li anke s-segretarju parlamentari jaf b'dawk il-każijiet fejn kien hemm ċertu medjatur li kien jgħid lill-partijiet involuti biex imorru waħedhom għax jekk imorru bl-avukati dawn ikesksuhom.

Issa jidher li waqfet din l-istorja.

Apparti dan, kien hemm ukoll imħallef li ma kienx iħallihom jidħlu bl-avukati imma naħseb li ċertu xogħol kienu jagħmluh l- imħallfin ukoll.

Issa għamilna din l-istruttura u naraw sakemm tibqa' taħdem.

Imma għallinqas dawk li għandek fil-kawżi ċivili għandek tużahom, speċjalment dawk in-nies li huma trained ma' imħallef u jkunu jafu kif jaħsibha għax huma close collaborators miegħu.

Għaliex ma nużawx din is-sistema?

Għax inkella nwaqqgħulu xi kampnar mill-katidral li qed jibni?!

Jiddispjaċini ngħid li sinċerament ma nħossx li jixraq li wieħed joqgħod jiddibatti miegħek għaliex huwa kollu ħela ta' żmien u dak li jidhirlek li trid tagħmel għamlu, imma l-konsegwenzi gawdihom int!

Jiena pprovajt nissuġġerixxi xi ħaġa li biha nistgħu naslu x'imkien imma ma tridx tisma' u allura aħjar ngħidlek li din hija liġi perfetta u tista' tmexxi!

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Chairman, x'jista' jgħid deputat meta jkollu deputat ieħor ifaħħru b'dan il-mod?

M'għandi l-ebda kliem ieħor ħlief li ngħidlu grazzi tat-tifħir kollu!

Veru ħadt pjaċir bid-diskors ta' l-Onor.

Brincat fuq din il-klawosla partikolari.

Jekk fhimt tajjeb, huwa qalli li għandi rasi ratba u affarijiet oħra.

Onestament qed nipprova nagħmel xi ħaġa li nħoss li hija ta' ġid għal pajjiżi u qed nagħmilha b'konvinzjoni.

X'fiha ħażin li tagħmel xi ħaġa għaliex tkun konvint li se tagħmel ġid lil pajjiżek u l-poplu jħoss li ħaġa bħal din tagħmillu l-ġid?

Mr Chairman, jiena nħoss li l-ewwel trid tagħmel ċentru ta' medjazzjoni biex tkun tista' tara l-kwalifiki neċessarji jew x'kodiċi ta' etika għandu jkollhom dawn il-medjaturi.

X'fiha ħażin jekk kemm-il darba qegħdin nagħmlu liġi li biha nistabbilixxu dan iċ-ċentru ta' medjazzjoni?

M'għandi xejn iktar xi ngħid u għalhekk se nipproponi din l-emenda għal klawsola 17:

"B" Klawsola 17

F'paragrafu (b) ta' klawsola 17 minflok il-kliem "korp ta' aġġudikazzjoni;" għandhom jidħlu l-kliem "qorti jew awtorita' oħra ġudikanti; jew".

"B" Clause 17

In paragraph (b) of clause 17 for the words "adjudicating body;" there shall be substituted the words "court or other adjudicating authority; or".

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija l-emenda "A" kif imressqa u moqrija mill-Onor.

Joe Brincat.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

L-emenda"A" m'għaddietx.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "B" kif imressqa u moqrija mis- Segretarju Parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "B" għaddiet.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Joe Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Mr Chairman, kostituzzjonalment l-emenda tiegħi għaddiet għax il-liġi tgħid present and voting.

Kien hemm il-famuża decision ta' Michael Bonnici li l-voti jgħaddu skond kemm ikun hemm members present and voting.

For the records tal-Parlament nixtieq nivverbalizza li waqt din il-votazjoni ta' issa konna l-Onor.

Joe Mizzi u jiena minn din in- naħa u min-naħa l-oħra kien hemm biss is-Segretarju Parlamentari fil-mument li kien qed jittieħed il-vot.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Il-punt tiegħek għamiltu pero' qed nimxu bil- proċedura tas-soltu.

Il-mistoqsija hija klawsola 17 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 17, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 18 – Korp ta' aġġudikazzjoni jissospendi l-proċedimenti.

Clause 18 – An adjudicatory body to stay proceedings.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Chairman, hawnhekk qegħdin ngħidu li l- partijiet konċernati - u hawnhekk irridu nerġgħu nressqu emenda oħra għall-kelma "adjudicatory body" - jistgħu b'nota konġuntiva jagħmlu talba biex jiġi sospiż każ li jkun għaddej.

Hawnhekk qegħdin indaħħlu bl-iktar mod ċar li jridu jkunu l-partijiet flimkien li jibagħtuha għall- medjazzjoni u qegħdin ngħidu wkoll li dan il-korp aġġudikattiv jista', jew fuq talba li ssir jew fuq l-inizjattiva tiegħu stess kif hemm indikat f'subklawsola (2), meta jikkonsidra li hija xi ħaġa approprjata, jibgħat il- kwestjoni quddiem il-bord aġġudikattiv.

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

L-Onor.

Joe Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Mr Chairman, nixtieq nuri l-meravilja u l-ferħ tiegħi għall-affarijeit li qed nitgħallem f'din il-klawsola.

Nibda ngħid kemm ġejt ċuċ f'ħajti li l-Malti ma tgħallimtux sewwa għaliex għall-ewwel darba f'ħajti qed nara l-kelma"risolviment" fit-test Malti tal-liġi u ngħid kemm bqajt lura li ma tgħallimtx il-kelma "risolviment".

Qed nipprova nara minn liema verb ġejja l-kelma "risolviment".

Jiena naħseb li ġejja mill-Ingliż pero' wirtet mingħand it-Taljan.

Qegħdin nużaw l-aspetti Ewropej li mhux inħallu li jirbħu biss l-Ingliżi jew lit-Taljani imma dawn iż-żewġ lingwi qed inżewġuhom u nagħmlu l-kelma sabiħa li s-segretarju parlamentari għoġbu jintroduċi fil-lingwaġġ Malti legalistiku!

Lill-poplu Malti ngħidlu li issa se jasal għall-medjazjzoni anke permezz ta' din il- kelma li ġejja mill-Ingliż imma mħallta mat-Taljan!

B'dan il-mod issa se naqtgħu l-inkwiet bejn min iżomm ma' l-Ingliżi u min iżomm mat-Taljani għaliex issa jista' jkollna lil xi ħadd li jibda jitfixkel ma' min se jżomm u jkollu jżomm mat-tnejn!

Bl-ikbar meravilja l-kelma "risolviment" qed tittraduċi l-kelma Ingliża "settlement"!

Ta' l-għaġeb!

Għaliex m'għandniex nitgħaxxqu?

Għaliex għandna noqogħdu nitmasħnu biss?

Għaliex għandna noqogħdu ntellgħu l-adrenalina u nargumentaw?

Illum kont qiegħed fuq l-internet u barra l-kwestjonijet ta' l-elezzjonijiet Amerikani sibt site li tgħid li min ikun ottimist u jkollu veduta sabiħa tal-ħajja jgħix iżjed.

Għalhekk jekk kien hawn min iqis li klawsola 17 hija ta' risq ħażin , jiena ngħidlu li minn klawsola 18 'il fuq din il-liġi hija ġovinezza, l- isbaħ tal-ħajja u l-isbaħ kelma hija l-kelma "risolviment".

Imbagħad naraw kapaċita' ikbar f'dak li huwa drafting legali.

Meta wieħed jaqra l-verbi kif inhuma marbutin, jara l-bellezza tal-kliem anke fl- Ingliż.

Fit-test Malti qed jingħad li:

"Il-korp ta' l-aġġudikazzjoni għandu -

(a) fuq talba li ssir taħt is-subartiklu (1) ta' dan ir-regolament; jew

(b) fuq inizjattiva tiegħu stess, u meta jqis li jkun hekk adatt li t- tilwima tista' tiġi risolta bl-assistenza ta' medjatur,

(c) jordna li l-proċedimenti jistgħu jiġu sospiżi għal kemm idum il- proċess.".

Issa jiena tgħallimt li meta jkollok (a) (b) u (ċ) bil-kelma "jew" bejniethom ifisser li għandek tliet alternattivi u tagħżel alternattiva minnhom.

Is-sens fil-legal drafting hu li jekk għandek (a) or (b) or (c) tfisser li jekk għażilt is-(c) tkun eskludejt l-(a) u l-(b.)

Issa hawnhekk għandna invenzjoni legali ġdida li kemm ilni hawnhekk qatt ma rajtha.

Imma l-isbaħ waħda hija li fit-test Malti ssib (a) (b) u (ċ) imma fl-Ingliż peress li m'għandhomx "ċ" m'hemm xejn wara l-(b) u allura ħalluha barra biex ma jaqilgħux inkwiet ma' l-Ingliżi imma fit-test Malti daħħluha għaliex aħna għandna ħafna "ċ" bit-tikka!

Għalhekk qed nistgħaġeb u nitgħaxxaq bil-preparazzjoni kbira ta' din il-liġi li se twaqqaf l- istruttura tal-medjazzjoni!

Issa m'għandix x'nagħmel iżjed ħlief li noqgħod bilqiegħda, ninxteħet lura nitpaxxa, nitgħaxxaq u nagħti l-vot tiegħi, u ara ma jfettillux xi ħadd imiss xi ħaġa minn din il-klawsola, la fit-test Malti u lanqas fit-test Ingliż!

Lis-segretarju parlamentari ngħidlu bravu u nawguralu ħafna affarijiet għax din il-klawsola partikolari hija verament kapulavur.

Nirringrazzjak talli għoġbok tħallini nduq u nikkummenta fuq klawsola bħal din.

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Chairman, nirringrazzja lill-kollega teigħi l-Onor.

Brincat talli ġibidli l-attenzjoni, allavolja uża ċertu ton.

Għandu raġun u hemm bżonn li wieħed jemenda l-kelma "risolviment" u jdaħħal il-kelma "soluzzjoni".

Għar-rigward ta' paragrafu (ċ) fi klawsola 18, dak irid jiġi magħqud mal-paragrafu (b) u se nressqu emenda wkoll f'dan ir-rigward.

THE CHAIRMAN: Se nissospendi l-Kumitat sakemm isiru l-emendi.

Il-Kumitat ġie sospiż fis-7.22 p.m. u rriżuma għaxar minuti wara.

THE CHAIRMAN: Nistgħu nkomplu bid-diskussjoni fl-istadju ta' Kumitat.

L- Onor. Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Chairman, nipproponi dawm l-emendi:

"C" Fi klawsola 18 minflok il-kliem "korp ta' aġġudikazzjoni" kull fejn jidhru għandhom jidħlu l-kliem "qorti jew awtorita' oħra ġudikanti".

"C" In clause 18 for the words "adjudicating body" wherever they occur there shall be substituted the words "court or other adjudicating authority".

"D" Fit-test Malti ta' subklawsola (1) ta' klawsola 18 minflok il-kelma "riżolviment" għandha tidħol il-kelma "soluzzjoni".

"D" In the Maltese text of subclause (1) of clause 18 for the word "riżolviment" there shall be substituted the word "soluzzjoni".

"E" Fit-test Malti ta' subklawsola (2) ta' klawsola 18, paragrafu (ċ) għandu jitneħħa u wara l-kliem "ta' medjatur" f'paragrafu (b) tagħha għandu jiżdied il-kliem "u jordna li l-proċedimenti jiġu sospiżi għal kemm idum il- proċess".

"E" In the Maltese text of subclause (2) of clause 18, paragraph (c) shall be deleted and immediatealy after the words "ta' medjatur" in paragraph (b) thereof there shall be inserted the words "u jordna li l- proċedimenti jiġu sospiżi għal kemm idum il-proċess".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Mr Chairman, nieħu gost li nbidel il-kliem għax issa għandna "qorti", li tfisser kwalunkwe qorti u forsi naslu wkoll f'sitwazzjoni fejn wieħed li jkun għamel reat u deher quddiem qorti jitlob lill-istess qorti biex jirranġa l-kwestjoni mal-parti l-oħra u tibgħathom għall-medjazzjoni!

Din hija s-sapjenza kbira, l-għerf u l-ispirazzjoni tas- segretarju parlamentari u tieħu gost meta tara xi ħadd ispirat għax issa l- kelma "qorti" m'hijiex ristretta għall-kwestjonijiet ta' bejn persuna u oħra u tista' tkun kull qorti!

Jiġifieri jekk wieħed ikun saq bil-karozza kif ġie ġie u ħabat ma' xi ħadd, jista' jitlob lill-qorti biex mhux teħodlu l-liċenzja imma tibgħatu għall-medjazzjoni ħalli jirranġa mal-parti ċivili għaliex skond klawsola 18, il-partijiet, fuq talba li jagħmlu flimkien, jistgħu jitolbu lill-qorti tissospendi l-proċedimenti biex huma jmorru quddiem medjatur ħalli jipprovaw jaslu għal soluzzjoni tat-tilwima.

Sur President, dan il-break li għamilna biex daħħalna dawn l-emendi stajna nużawh b'mod aktar produttiv u wara kollox lili lanqas biss għoġbuni dawn l- emendi imma għoġobni l-oriġinal għax dak li joħroġ spontanju qatt ma tista' tbiddlu.

Għalija dan it-tibdil sar bħalma meta pprovaw jgħattu l- Kappella Sistina b'dawk id-disinji li ma kellhomx x'jaqsmu ma' l-oriġinal.

Il-liġi se tiġi rovinata b' dawn l-emendi u ma tibqax dik il-liġi ispirata li kien hemm.

Issa għandna miktub "kull qorti jew awtorita' ġudikanti" mingħajr ebda definizzjoni u b'hekk se nispiċċaw kulħadd mgħannaq flimkien, Sur President.

Bħalissa kulħadd qed jitkellem fuq Kerry u Bush u l-akbar problema li għandhom hi li l-pajjiż maqsum fin-nofs u jridu jerġgħu jgħaqqduh.

Issa aħna se jkollna l-medjazzjoni internazzjonali u allura nistgħu nidħlu aħna u nimmedjaw bl-esperti tagħna!

Anzi għandna ngħaġġlu kemm jista' jkun għaliex wara kollox naħseb li l-gvern diġa` jaf lil min se jqabbad sabiex nidħlu nimmedjaw f'din il-kwestjoni Amerikana bħalma l-Amerika tidħol biex tibni d-demokrazija fl-Iraq u f'pajjiżi oħra!

Il-medjazzjoni se ndaħħluha anke fil-qasam kriminali u jekk xi ħadd jinsab f'inkwiet legali, jista' jmur il-qorti u jitlobha biex twaqqaf il-proċedimenti għax irid jimmedja.

Din hija s-sbuħija tal-medjazzjoni!

THE DEPUTY CHAIRMAN: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, ma nafx għaliex l-Onor.

Brincat kellu jaħli l-muża tiegħu fuqna llum.

Bir-rispett kollu lejh, ngħidlu li ma qarax il-liġi tajjeb għax l-ewwelnett il-medjazzjoni tista' tkun biss f'materji ċivili, familjari, soċjali, kummerċjali u industrijali u ma tistax issir fil-kamp kriminali kif qal hu bl-intenzjoni li jirredikola dan l-abbozz ta' liġi li hu vvota favur tiegħu fit-Tieni Qari.

L-ambizzjoni ta' din il-liġi hi li ma nħallux l-affarijiet kif inhuma.

M'għandna l-ebda intenzjoni li nimmedjaw fil-qasam internazzjonali bejn Bush u Kerry jew fil-Lvant Nofsani imma qegħdin nagħmlu affarijiet sempliċi għall-kwestjonijiet li jqumu f'Malta.

Aħna se nieħdu kull inizjattiva biex intejbu s-sitwazzjoni u navża lill-Onor.

Brincat li dan hu biss l-aperittiv ta' dak li se nagħmlu.

Fil-fatt dalwaqt se noħorġu green paper fejn se nissuġġerixxu diversi affarijiet u diġa` nafu li bħas-soltu, se jkun hemm min jopponi pero` jekk jopponu b'anqas sarkażmu nimxu aħjar f'dan il- pajjiż.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Sur President, l-ewwel ħadt battikata u pprovajt insib soluzzjoni billi nimmedja bejn iż-żewġ pożizzjonijiet imma ma sewa għal xejn.

Allura x'nista' nagħmel?

Jgħidu li mnieħri bħal tal-Lhud u fil- fatt għandi ħotba f'imnieħri li ma ddejjaqni xejn u meta ġie wieħed Lhudi minn Brussels u ra ismi "Joseph" u ħares lejn wiċċi, ħasibni wieħed minnhom.

Dawn x'kienu jagħmlu?

Meta kienu qed jattakkawhom f'Leningrad u jmutu wieħed wara l-ieħor, kienu jagħmlu l-plays biex jidħku għax meta ma jibqagħlek xejn, aħjar tidħak milli tibki!

F'dawn it-tip ta' sitwazzjonijet, l-umoriżmu biss jibqagħlek u allaħares titlef l-umoriżmu.

Issa f'din is-sitwazzjoni, jiena ninsab bħal-Lhud f'Leningrad.

Il-Viċi Prim Ministru qal li dan l-abbozz ta' liġi hu biss l-aperittiv.

Sur President, jiena għamiltha ċara li m'iniex qed nitkellem għall- avukati hawnhekk.

Jekk trid il-Kamra ta' l-Avukati titkellem hi għaliex hawnhekk jiena nitkellem għan-nom taċ-ċittadin u ma jinteressani assolutament xejn mill-Kamra ta' l-Avukati.

Jekk hi kuntenta b'din il-liġi, affari tagħha.

Jiena għandi responsabbilta' lejn min ivvotali bħalma għandhom il-Viċi Prim Ministru u s-Segretarju Parlamentari lejn min ivvotalhom biex ikunu fuq in-naħa l-oħra.

Dak hu l-uniku mandat li għandna.

Il-Viċi Prim Ministru qed jgħid li l-kelma "proċedimenti" fid-definizzjoni .....

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Il-proċedimenti huma l-ġudizzjarji kollha pero` l- medjazzjoni ssir biss fil-kamp ċivili, familjari, soċjali, kummerċjali u industrijali u din toħroġ mid-definizzjoni ta' medjazzjoni domestika.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Il-kelma "proċedimenti" tfisser "proċedimenti ġudizzjarji".

Il-kelma wżata fi klawsola 18 hija "proċedimenti" u mhux "medjazzjoni domestika".

(Interruzzjonijiet) La qed nilleġisla, jekk se mmur għall-kelma "proċediment", din tfisser proċeduri ġudizzjarji kollha.

Allura l-kelma "proċedimenti" f'subklawsoli (1) u (2) ta' klawsola 18 tinkludi l-proċedimenti ġudizzjarji kollha, jiġifieri amministrattivi, ta' arbitraġġ jew ta' aġġudikazzjoni.

Il-kelma wżata f'din il-liġi hija "proċediment" u dan huwa definit kif għidt jiena.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, fil-proċedimenti ssir il-medjazzjoni u aħna fuq dan qed nitkellmu.

Il-medjazzjoni domestika tfisser biss medjazzjoni f'dawk il-kampijiet li semmejt u allura ma tistax issir il- medjazzjoni fil-kamp kriminali.

Fil-kamp kriminali hemm il-pre-bargaining li konna daħħalna fil-Kodiċi Kriminali u japplika dak il-provvediment.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No).

Il-mistoqsija hija l-emenda "C" kif imressqa mis-segretarju parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "C" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "D" kif imressqa mis- segretarju parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "D" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "E" kif imressqa u moqrija mis- segretarju parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "E" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 18, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 18, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 19 – Elenku ta' medjaturi.

Clause 19 – List of mediators.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Fi klawsola 19 qegħdin ngħidu li ċ-ċentru għandu jagħmel lista ta' medjaturi li tkun komposta minn persuni li fl- opinjoni taċ-ċentru jkollhom il-kwalifiki neċessarji sabiex ikunu jistgħu jaqdu d-dmirijiet u l-funzjonijiet tal-medjaturi f'dan il-kamp.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Sur President, nerġa' nuri l-għaġeb tiegħi għad- drafting ta' din il-liġi.

L-Onor.

Tonio Borg daħal fil-Kamra biex jgħidli li qed naħli l-muża tiegħi fuqu u ħareġ.

Jiena naf li qed naħli l-muża ladarba hu m'huwiex qiegħed hawn.

Subklawsola (1) ta' klawsola 19 tgħid li:

"... iċ-Ċentru għandu jifforma elenku ta' medjaturi li jassistu fil- medjazzjoni domestika u dik internazzjonali.".

Jekk se nagħmel elenku ta' medjaturi li jassistu fil-medjazzjoni, dawn se jkunu qed jassistu u mhux jagħmlu l-medjazzjoni huma.

Per eżempju, l-abbati biċ-ċensier jkun qed jassisti fil-quddiesa imma ma jkunx qed iqaddes hu.

Allura jekk qed ngħidu li se jsir elenku ta' medjaturi biex jassistu fil- medjazzjoni, qed nimplikaw li l-medjazzjoni qed jagħmilha xi ħaddieħor għax il-kelma "assistent" tfisser li xi ħadd jgħin lil xi ħaddieħor biex jagħmel xi ħaġa.

Skond din il-klawsola, se jkollok elenku ta' nies li jassistu lil ħaddieħor biex jagħmel il-medjazzjoni.

Ma nistax ngħid li m'iniex qed nifhem il-Malti sew għaliex it-test Ingliż qed jgħid l-istess ħaġa.

Fil- fatt dan jgħid hekk:

"... the Centre shall draw up a list of mediators to assist in domestic and international mediation.".

Allura jekk il-medjaturi jiġu assistenti, min se jagħmel il-medjazzjoni?

Il- kliem fil-liġi jinkiteb biex ikollu tifsira.

Per eżempju, id-Deputy Speaker li huwa ċ-chairman of committee wkoll jista' joqgħod flok l-iSpeaker imma jekk għandek surgeon li qed jagħmel operazzjoni u jkollu l-assistent miegħu, dak li qed jassistih qiegħed jgħinu imma l-operazzjoni s-surgeon jagħmilha.

Allura bl-istess raġunament, min jassisti fil-medjazzjoni, ma jkunx qed jagħmilha hu l-medjazzjoni.

Dan x'tip ta' legal drafting hu?

Din is- subklawsola tfisser li se nagħmlu lista ta' medjaturi li se jassistu f'medjazzjoni u mhux li jagħmlu l-medjazzjoni huma!

Dan qisu elenku ta' assistenti ġudizzjarji.

Pero' minn din il-klawsola tgħallimt xi ħaġa oħra dwar il-lingwa Maltija.

Meta kont għadni tifel u kont nitgħallem xi lingwa, konna nitgħallmu dwar l- artiklu definit u l-artiklu indefinit.

Issa qed ninnota li fit-test Ingliż ta' subklawsola (2) ta' klawsola 19 qed jintuża l-artiklu definit u qed ngħidu "the list shall be drawn ..." filwaqt li fit-test Malti qed jintuża dak indefinit u qed ngħidu "elenku jkun magħmul minn persuni li fil-fehma taċ-Ċentru jkunu kwalifikati biex iwettqu d-dmirijiet u l-funzjonijiet ta' medjatur f'xi qasam tekniku partikolari.".

Issa aħna nafu li jekk ma nużawx l-artiklu u ma ngħidux "l-elenku", tista' tfisser li hemm aktar minn elenku wieħed.

Issa aħna nafu li fil-Kostituzzjoni – li bir-rispett kollu ngħid li ġieli tiġġebbed bħaċ-chewing gum anke hawnhekk u ma nistax ma nsemmix dak li kien ġara taħt iċ-chairmanship ta' Michael Bonnici ħalli nagħtuh il-glorja tiegħu wkoll u jien għandi nibqa' mpressjonat bil- kwalitajiet li kultant għaddew minn din il-Kamra li l-voti mhux jittieħdu present and voting imma anke dawk li ma jkunux preżenti jitqiesu li jivvotaw - hemm miktub li t-test Malti jipprevali fuq it-test Ingliż u allura minkejja li fit-test Ingliż hemm miktub li se jkun hemm elenku wieħed, fit-test Malti m'huwiex ċar u tfisser li tista' tagħmel aktar minn elenku wieħed għaliex fit-test Malti qed ngħidu "elenku" u mhux l-elenku.

Kemm hi kbira s-sapjenza!

Għalhekk jiena ma kontx qed nifhem.

Niskuża ruħi mas-segretarju parlamentari għall-viżjoni fit-tul tiegħu għax meta kont qed nitbaqbaq klawsola 17, ma kontx naf li ġejja klawsola 19 li tgħid li dan l-elenku jkun magħmul minn persuni li fil-fehma taċ-ċentru jkunu kwalifikati biex iwettqu d-dmirijiet u l-funzjonijiet ta' medjatur f'xi qasam tekniku partikolari!

Sur President, din hija l-viżjoni fit-tul u hawnhekk fejn jidħol l-aperittiv.

Darba jien għaddejt minn esperjenza simili għaliex kont se nieħu żebbuġa u meta staqsejt jekk hux bla għadma jew bl-għadma fhimt il-kontra u malajr indunajt li kienet bl-għadma għaliex sibtha taħt snieni.

Kemm se jkollu green, white u red papers dan il- Parlament, Sur President, qisna waqt il-marċ ta' San Duminku jitfgħu l- karti kkuluriti u nieħu gost kieku nara l-Onor.

Mario De Marco jifraħ waqt dan il-marċ li jsir fid-distrett tiegħu!

Jien nieħu gost li l-medjaturi se jkunu f'xi qasam tekniku partikolari.

Mela hawnhekk se jiġu l-esperti ta' l-esperti li mhux biss ikunu kapaċi f'xi qasam tekniku partikolari imma jkunu kapaċi jqarrbu lin-nies lejn xulxin għaliex il-vizjoni fit-tul tas- segretarju parlamentari megħjun u ggwidat mill-Viċi Prim Ministru hija kbira!

Fil-fatt kemm l-Onor.

Mifsud Bonnici u kif ukoll l-Onor.

Borg huma t- tnejn itwal minni u forsi għalhekk jaraw iktar fil-bogħod għaliex qegħdin iżjed fl-għoli.

Jien qisni tapp ħdejhom, speċjalment ħdejn l-Onor.

Tonio Borg li għalkemm jinxteħet lura u ma joqgħodx dritt, xorta jidher twil.

Allura mhux se jkun hemm xi ħadd ġenerali li jkollu l-abilita` li jimmedja?

Skond kif inhi definita din is-subklawsola jrid ikun hemm min ikollu t-teknika fil-qasam familjari.

X'teknika hi?

Ma nistax nistaqsi lilek, Sur President.

Jekk ikun ġuvni, tista' tgħid li għandu t-teknika fil- qasam familjari?

Forsi jkollu t-teorija imma prattika ma jkollux.

Jista' jkollok xi ħaddieħor li jkollu l-prattika imma teorija ma jkollux u allura ċ-ċentru ma jagħżlux.

X'teorija u prattika jrid ikollu dan?

X'teknika jrid ikollu dan?

Jekk ikun xi ħadd li, per eżempju, ġej min-naħa ta' dawk li jrabbu l-bhejjem ta' l-ifrat, allura jista' jkun li jkollu t-teknika ta' dawk l-annimali li jtellgħu ċerti affarijiet fuq rashom u allura ma jkollux bżonn jagħmel kors għax ikun diġa` mdorri.

Pero' jiena verament nitħawwad meta nisma' li trid issib espert tekniku fil-qasam ta' l-affarijiet familjari għaliex dan mhux jippriedka jrid imma jressaqhom lejn xulxin.

Dawn il-medjaturi jrid ikollhom teknika partikolari f'qasam tekniku partikolari.

Meta fil-Malti ngħidu "qasam tekniku" tfisser li wieħed irid ikollu xi ħaġa li tirrikjedi t-teknika.

Issa fit-test Ingliż qed ngħidu "in a particular field of expertise.".

Pero' hawnhekk bil-Malti tekniku qed ngħidu li jekk tinqala' xi problema tad-dawl, trid issib xi inġinier.

Issa jekk tinqala' kwestjoni kummerċjali bejn bank u ċittadin min se jkun il-bniedem tekniku li se jidħol bejniethom?

Se jkun bankier bħall-bankier l-ieħor?

Tgħidli: Imma dak lanqas huwa tekniku.

Il-kelma "tekniku" li ġejja minn kelma Griega, tfisser affarijiet oħrajn.

Per eżempju, il-perit huwa tekniku meta jiġi għall-kwestjonijiet ta' bini u ta' kejl għaliex huma affarijiet li joħorġu minn ċerti riżultati xjentifiċi.

Imma ma tistax tgħidlu tekniku fuq kwestjoni ta' gost ta' arkitettura għax dik hija kwestjoni oħra.

Mela l-elenku jrid ikun magħmul minn nies li jrid ikollhom ċertu esperjenza.

Imma l-isbaħ waħda hija l-ispirazzjoni li se tinżel fuq iċ-ċentru biex tillumina lil dak li jkun li għall-ewwel darba jagħżel lin- nies li huma experts in a particular field.

Jien nistaqsi: Lil dawn min se jgħallimhom jekk huma diġa' esperti?

Jekk qed ngħidu li lil dawn se nagħżluhom għall-medjazzjoni għax huma kapaċi, kif se ngħallmuhom u noqogħdu nagħmlulhom il-korsijiet dwar kif għandhom jimmedjaw?

Ma naħsibx li l-kelma "espert" tfisser li dan tant għandu – hawnhekk se nuża kelma bil- Latin li minnha ġejja l-kelma "esperjenza" – experire li allura dan il- bniedem ikun maħluq, magħġun u mkisser f'dak il-qasam u meta jkun imkisser imbagħad ikollok bżonn medjazzjoni biex tirranġah.

Jien m'iniex se noqgħod nagħmel bħal sħabi, li joqogħdu jqattgħu l-istonku tagħhom u jgħidu li l- ispirazzjoni diġa' niżlet, li n-nies huma diġa' magħżulin u li aktarx għandhom ċertu kulur bħall-ktieb li għandu f'idejh l-Onor.

Evarist Bartolo bħalissa.

(Interruzzjonijiet) Turihx lin-naħa l-oħra li ma jeħux xi idea li jridu jkunu ta' kulur blu; forsi qed jara xi ktieb ieħor!

Imma dawn ikunu diġa' magħżulin, jiġifieri l-ispirazzjoni tkun qiegħda hemmhekk u allura hawnhekk fejn jien biddilt it-ton tiegħ u għidt kemm hi sabiħa din il-klawsola fejn se jkollna l-ispirazzjoni li taqa' fuq iċ-ċentru li jagħżel nies li jkunu esperti f'xi qasam tekniku partikolari!

Nitlob lill- Onor. Charles Buhagiar biex ma joqgħodlix fin-nofs għax qed itellifli l- viżwali tas-segretarju parlamentari li jien qed nindirizza biex nurih l- apprezzament tiegħi għall-mod ta' kif jagħmel id-drafting u għall-ideat fit- tul li għandu fuq dan il-qasam.

Jien nitlob bl-ikbar umilta' li tinżel l- ikbar ispirazzjoni l-ewwel fuq il-ministru li jagħżel iċ-ċentru u mbagħad - din ngħidulha d-"devolution" ta' l-ispirazzjoni - tgħaddi għand is- segretarju parlamentari u wara tgħaddi għand iċ-ċentru biex finalment jintagħżlu n-nies li jkollhom l-expertise.

Jien qiegħed nistenna b'tama u b'qalb kbira li jkun hemm għażla jew li dan il-poplu Malti jkun lest li jagħti ġieh ir-repubblika lil dawk kollha li se jkunu fiċ-ċentru.

Jien qed nagħmel suġġeriment biex dan il-poplu jasal biex isib lil dawk li għandhom l-expertise u li huma tekniċi fil-qasam tal-problemi familjari u l- għażla tagħhom għandha tkun waħda li l-poplu jasal biex jistaqsi: Imma kif kellna dawn il-ġenji u ma konniex nafu bihom?!

Pero' mbagħad jien nixtieq li l-ministru, fis-sapjenza tiegħu, jiggwida liċ-ċentru fuq il-kwalifiki li hemm bżonn għax jien persważ li taħt id-direzzjoni bl-appetizers ...

(Interruzzjonijiet) U bħalma qed jgħid il-Ministru Tonio Borg imbagħad inkunu wasalna għad-deżerta!

Dawn għandna norbtuhom kollha flimkien u meta l-pranzu jkun lest kollu, għandna ngħajtu lil dawn il-medjaturi u nagħtuhom ġieh ir-repubblika għax b'dan il-mod il-poplu Malti u Għawdxi mhux biss ikun qed juri r-rikonoxximent tiegħu lejn il-medjaturi imma wkoll lejn min ġietu l-ispirazzjoni li jagħmel id-drafting ta' l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna, b'mod partikolari klawsola 19 li tgħid li wara wara kollox dawn il-medjaturi se jassistu fil-medjazzjoni, jiġifieri m'humiex se jimmedjaw huma imma se jassistu lil ħaddieħor.

Meta kont abbati ġieli kont inħabbat iċ-ċensier ma' l-art peress li kont qasir kont inħabbtu u ġieli kont ngħollih 'il fuq u jiġi l-ġamar fuqi.

Meta kont inkun bix- xemgħa ġieli kont ninħasel bix-xemgħa bil-konsegwenza li kont ninħaraq!

(Interruzzjonijiet) Toqogħdux tidħku għax dawn huma fatti li ġraw.

Qed nirrakkonta dawn il-ġrajjiet biex nuri li jien ma kontx tekniku fil-qasam tiegħi.

U hawn nixtieq nistaqsi x'jiġri f'każ li tinqala' kwestjoni bejn żewġ każini tal-banda u dawn jispiċċaw il-qorti.

(Interruzzjonijiet) Anzi aħjar noqgħod bil-qiegħda u ma ngħid xejn għax la qed nitkellem fuq iċ- ċensier, il-ministru jaf jagħmilni wieħed li għandi esperjenza teknika fil- qasam u bħala medjatur b'expertise partikolari f'dak il-qasam.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Din il-klawsola m'għandha xejn barra min- normal.

Jien nammira lill-ħabib tiegħi, l-Onor.

Brincat, għall-mod kif jitkellem bih.

Fl-Amerika kellhom l-arti tal-filibustering u qed ninduna li anke f'dan il-Parlament hawn min għandu din l-abbilta'.

Fil-fatt qed nitgħallem ukoll fuq iċ-ċensier u fuq parti mill-ħajja ta' l-Onor.

Joe Brincat, pero' għalkemm din tista' tkun interessanti għal min għada pitgħada jikteb il-biografija tiegħu, illum qed nitkellmu fuq l-abbozz ta' liġi dwar il-medjazzjoni.

Sur President, huwa veru li l-kelma "elenku" m'għandhiex artiklu u jiena se nressaq emenda biex l-Onor.

Joe Brincat ma jibqax jitħawwad għax forsi jaħseb li l-kelma "elenku" f'subklawsola (2) ta' klawsola 19 mingħajr l- artiklu tagħti l-impressjoni żbaljata li jista' jkun hemm iktar minn elenku wieħed.

Kulma qed ngħidu f'din il-klawsola partikolari – u din se nispjegaha biex il-poplu li jkun qed jismagħna jkun jaf x'qed ngħidu hawnhekk – huwa li ċ-ċentru għandu jagħmel elenku ta' medjaturi li jistgħu jassistu lil nies li jirrikorru għand iċ-ċentru tal-medjazzjoni f'affarijiet domestiċi jew internazzjonali, jiġifieri dan l-elenku jkun available għal min irid jagħżel lil xi ħadd partikolari minnhom.

Forsi wieħed jista' jiddeċiedi li ċ-ċentru tal-medjazzjoni ma joffrilux persuna tajba biżżejjed biex tkun tista' tagħmillu medjazzjoni fit-tali kamp partikolari, imma jista' jkun ukoll li huwa jsib persuna tajba li tissodisfah, mhux biss għax tkun tgħallmet f'dak il-kamp partikolari imma wkoll għax ikollha l-esperjenza.

Irridu niftakru li l-affarijiet fid-dinja ma jsirux kollha f'daqqa u kieku hawn Malta konna mimlija b'ħafna medjaturi u ma kellniex fejn inqegħduhom, kont nifhimha, imma jien fl-ebda mument m'għidt li fil-pajjiż tant għandna medjaturi li ma nafux x'se nagħmlu bihom.

Din hija xi ħaġa li timxi pass pass u l-medjazzjoni hija proċess li ġie rikonoxxut f'ħafna pajjiżi demokratiċi bħala strument tajjeb sabiex wieħed ikun jista' jeħles ħafna kwestjonijiet legali.

Għalhekk se nipproponi din l-emenda:

"F" Fit-test Malti ta' subklawsola (2) ta' klawsola 19 minflok il-kelma "elenku" għandha tidħol il-kelma "l-elenku".

"F" In the Maltese text of subclause (2) of clause 19 for the word "elenku" there shall be substituted the word "l-elenku".

Sur President, nixtieq nipproponi emenda oħra għar-rigward tal-kelma "tekniku" għax jidher li din il-kelma lill-Onor.

Brincat ispiratu ħafna.

Ma nixtiequx innaqqsulu d-doża ta' l-ispirazzjoni, anzi j'Alla l- ispirazzjoni kollha li għandu jużaha wkoll għal-letteratura Maltija għax għalkemm nista' nkun żbaljat, jidhirli li ma tantx rajt pubblikazzjonijiet tiegħu f'dik li hija poeżija jew inkella f'xi ktieb partikolari.

Sur President, nipproponi din l-emenda:

"G" F'subklawsola (2) ta' klawsola 19 il-kelma "tekniku" għandha titneħħa.

"G" In subclause (2) of clause 19 the words "of expertise" shall be deleted.

Jiġifieri subklawsola (2) ta' klawsola 19 tat-test Malti se tiġi taqra hekk:

"L-elenku jkun magħmul minn persuni li fil-fehma taċ-Ċentru jkunu kwalifikati biex iwettqu d-dmirijiet u l-funzjonijiet ta' medjatur f'xi qasam partikolari."

u subklawsola (2) ta' klawsola 19 tat-test Ingliż se tiġi taqra hekk:

"The list shall be composed of persons who in the opinion of the Centre are qualified to carry out the duties and functions of a mediator in a particular field.".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda "F" kif imressqa u moqrija mis-segretarju parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "F" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "G" kif imressqa u moqrija mis- segretarju parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "G" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 19, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 19, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 22 - Għażla ta' medjatur.

Clause 22 - Selection of mediator.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Sur President, sfortunatament din il- klawsola fl-abbozz ta' liġi tidher enumerata bħala klawsola 22 mentri fil- verita' din hija klawsola 20, jiġifieri fl-istampar tal-liġi sar żball u n- numru tal-klawsoli sussegwenti kollha jridu jiġu arranġati.

F'din il-klawsola qed ngħidu li jekk il-partijiet ma jaqblux fuq min jaħtru bħala medjatur – jiġifieri hawnhekk qed nagħmlu enfasi fuq l- importanza li l-partijiet jaqblu fuq medjatur - allura jekk iridu, ikunu jistgħu jmorru għand ir-reġistratur li mbagħad min-naħa tiegħu jissuġġerixxi lill-bord l-isem tal-medjatur li jkun imiss fl-elenku.

Għalhekk dan dejjem isir bl-aċċettazzjoni tal-partijiet.

Imbagħad f'subklawsola (2) ta' klawsola 20 qed ngħidu li: "Medjatur jista' jirrifjuta kull talba mingħajr ma jagħti ebda raġuni.",

Jiġifieri jekk medjatur iħoss li m'huwiex kapaċi jagħmel xi medjazzjoni partikolari jew ma jkunx irid jidħol bħala medjatur f'xi kwestjoni partikolari, il-medjatur se jkun fil-liberta' li jirrifjuta li jagħmel dan.

Jekk l-Onor.

Brincat ma jaċċettax li nagħmel l-emenda tar-renumbering verbalment, inressaq emenda bil-miktub.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat qed jgħidli li jixtieq illi tagħmel din l- emenda bil-miktub.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Kollox sew.

L-aqwa li din il-liġi ssir.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Sur President, kif ngħidu bil-Latin, "errare humanum est, perseverare autem diabolicum".

Minn klawsola 19 qbiżna għal klawsola 22, jiġifieri hemm qabża żgħira ta' tliet numri, imma jekk dawn it- tliet numri jkunu metri u jirnexxilek taqbeż tliet metri waqt li tkun qed tagħmel il-high jump, tirbaħ l-Olympics!

Aħna għandna bżonn lil xi ħadd tekniku biex jgħallimna n-numri għax ma nafux x'inhi l-progression.

Din m'hijiex arithmetic progression imma hija xi tip ta' progression oħra li forsi jien ma nifhimhiex għax illum f'din il-Kamra qed isiru ħafna affarijiet li jien m'iniex qed nifhimhom.

Pero' kif diġa' għidt, dan huwa sintomatiku tad-drafting legali li sar.

Irrid ngħid ukoll li għalkemm togħġobni l-espressjoni bil-Malti "Jekk il- partijiet ma jaqblux fuq medjatur li jkun aċċettat reċiprokament", il-kelma "reċiprokament" ma nużahiex wisq.

Xi tfisser il-kelma "reċiprokament"?

Kieku jien nuża espressjoni xi ftit baxxa; "ħokkli dahri ħalli nħokklok dahrek".

"Reċiprokament" tfisser bħal, per eżempju, meta inti tibgħatli x- xewqat sbieħ għall-Milied u jien nibgħatlek ix-xewqat sbieħ għall-Milied, jiġifieri nagħti xi ħaġa lura.

Fit-test Ingliż intużat il-frażi "mutually acceptable" jiġifieri jaċċettawh it-tnejn u mhux reċiprokament.

"Reċiprokament" tfisser li jien għamilt xi ħaġa u inti pattejthieli b'xi ħaġa oħra, imma llum qed nitgħallem ħafna affarijiet fil-Malti, fosthom l- użu ġdid tal-kelma "reċiprokament".

Meta ngħidu "obbligu reċiproku", dan ifisser li jien għandi obbligu lejk u inti għandek obbligu lejja u allura aħna t-tnejn għandna obbligu lejn xulxin, imma ma nistgħux naċċettaw lil xi ħadd reċiprokament għax din hija xi ħaġa li ssir biss bejn żewġ persuni.

Issa f'dan il-każ tidħol it-tielet persuna.

Meta inti taċċetta lil xi ħadd, aħna nistgħu ngħidu li huwa aċċettabbli għat-tnejn; pero' biex ikun aċċettat reċiprokament, dan ifisser li aċċettajnieh aħna u li hu aċċettana.

Imma l-kelma "reċiprokament" fit-test Malti li torbot bil-liġi kostituzzjonali tfisser li jien naċċetta lilek u inti taċċetta lili bħal meta żewġ partijiet jagħtu l-kunsens tagħhom f'affarijiet tal-familja.

Darba jien kont xhud f'tieġ flimkien ma' Pawlu Pace, Alla jaħfirlu, u l- għarajjes kien jisimhom Filomenu u Filomena u l-kappillan kien Patri Diegu.

Kien staqsiehom: Filomena, inti trid lil Filomenu?

U Filomenu, inti trid lil Filomena?

Dik tfisser reċiprokament.

Irrid ngħid ukoll li hawnhekk hawn xi ħaġa stramba u lili l-affarijiet strambi jimmeraviljawni u ma ninkwetax meta nara xi ħaġa stramba.

Jekk il- partijiet ma jaqblux fuq medjatur li jkun aċċettat mill-elenku ta' medjaturi...(Interruzzjonijiet) Qed insemmi dan għax skond din il- klawsola, jekk il-partijiet ma jaqblux fuqil-medjatur, il-partijiet jew xi waħda minnhom tista' tapplika għand ir-reġistratur għall-ħatra ta' medjatur u r-reġistratur għandu jissuġġerixxi lill-bord l-isem tal-medjatur li jkun imiss fl-elenku.

Jiġifieri l-partijiet l-ewwel jingħataw il-lista u jekk ma jaqblu fuq ħadd minnhom japplikaw għand ir-reġistratur biex jagħtihom wieħed hu minn dik l-istess lista!

Qisna qegħdin f'xi ristorant bil-menu quddiemna!

Il-wejter iġibli l-menu tal-pizza u mil-lista kollha ma nagħżel l-ebda waħda, imbagħad nitolbu biex jgħid lill-kok jagħżilli waħda hu.

Imma rridu nkunu nafu bejn wieħed u ieħor x'se nordnaw għax inkella nispiċċaw li jġibilna l-flixkun ta' l-inbid quddiemna u nixorbu l-inbid fuq stonku vojt u jagħmlilna ħażin!

Kif inhi miktuba din il-klawsola, il- partijiet l-ewwel jingħataw il-lista u jekk ma jaċċettaw l-ebda wieħed jagħżel wieħed għalihom ir-reġistratur.

Mr Chairman, ħalli nerġa' nsemmi l-eżempju tal-pizza.

Issa jekk il- wejter wara li nkun għidtlu biex jgħid lill-kok jagħżilli waħda hu u minflok pizza jġibli hamburger, ngħidlu li mhux hamburgers irrid.

Għaliex qed inġib dan l-eżempjungħid hekk?

Għaliex elenku wieħed se jkun hemm!

X'se jiġri jekk ikun każ ta' separazzjoni u l-medjatur li jkun jmissu jkun espert fl-elettriku?

Jekk il-mara tgħidlu li m'hijiex qed taqbel mar- raġel x'jagħmel?

Jipprovalha s-switches kollha?

Jara l-plakek jaħdmux?

Jara hemmx xi short circuit jew jekk taritx is-salvavita?

Għaliex qed ngħid hekk?

Għax hawnhekk għandna:

"Jissuġġerixxi lill-bord l-isem tal-medjatur li jkun imiss fl- elenku.''

Allura la hemm elenku wieħed turn wieħed jista' jkun hemm.

Jekk fi klawsola 19 qed ngħidu li se jkun hemm lista waħda li m'hijiex maqsuma fi friegħi, allura jekk ikolli kawża tad-dawl kapaċi ninzerta xi ħadd li jkun espert fit-teknika taż-żwieġ u jekk jiena ninzerta għall-medjazzjoni fuq affarijiet taż-żwieġ nista' ninzerta perit.

X'se jkejjilli l-perit?

Jagħmilli pjanta u jgħidilna kif nistgħu naqsmu l-affarijiet?

Għalhekk qed nara ċerti diffikultajiet dwar kif se jitħaddem dan l-elenku.

Din m'hijiex kelma barra minn lokha imma hawnhekk qed nistaqsu dwar jekk din il-ħaġa tagħmilx sens.

Tagħmel sens?

Jew tagħmel sens ħafna u jien ma nifhmux dan is-sens li r-reġistratur jagħżillek wieħed u dak il-wieħed li jagħżillek trid toqgħod bih?

L-unika ħaġa li tista' ssalvak hu li jista' jirrifjuta u jerġa' jwaddbek għand l-ieħor u kapaċi l-ieħor ikun espert fuq l- agrikoltura.

Dan bħalma ġara riċentement li fil-bini tal-qorti tal-familja marru għamlu l-bord tal-qbiela u tar-raba'.

Forsi xi ħadd jistaqsini: Dan x'għandu x'jaqsam?

Jekk issib perit agrikolu jew xi ħadd illi jifhem fil- bhejjem u tgħidlu biex isolvi kwestjoni familjari fejn xi ħadd, kif ngħidu bil-Malti, ikun qed jagħmel il-qrun lil ħaddieħor, dan il-perit isibha faċli għaliex jgħidlu li dawk taqtagħhom b'sikkina ta' Tuneż u malajr jirranġahom.

Għaliex?

Għaliex ikun jifhem f'dak il-qasam.

Jiena nieħu gost li qed isir minn kollox biex inġibu aktar ordni fil-pajjiż, aktar għaqda, aktar medjazzjoni u kulħadd juża l-expertise tiegħu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Ministru Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Chairman, nipproponi din l-emenda:

"H" Fi klawsola 22 in-numru tal-klawsola "22" għandu jitneħħa u minfloku jidħol in-numru "20".

"H" In clause 22 for the number of the clause "22" there shall be substituted the number "20".

"I" Fit-test Malti ta' subklawsola (1) ta' klawsola 22 minflok il-kelma "reċiprokament" għandhom jidħlu l-kliem "minnhom it-tnejn".

"I" In the Maltese text of subclause (1) of clause 22 for the word "reċiprokament" there shall be substituted the words "minnhom it-tnejn".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda "H" għal klawsola 22 kif moqrija u mressqa mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "H" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "I" għal klawsola 22 kif imressqa u moqrija mill-Viċi Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "I" għaddiet nem. con..

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 22, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 22, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 23 - Medjatur għandu jiżvela kull interess konfliġġenti.

Clause 23 - Mediator's disclosure of conflict of interest.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Chairman, klawsola 23 se nbiddluha għaliex hemm l- iżball tan-numru u trid tiġi klawsola 21.

Din il-klawsola tipprovdi li medjatur għandu jiżvela kull konflitt ta' interess li jista' jkollu.

Jekk f'każ li jiskopri li għandu interess wara li jkun aċċetta l-medjazzjoni, allura dan għandu jiżvela dan il-fatt lill-partijiet kemm jista' jkun malajr.

F'dak il-każ jinħatar medjatur ġdid sakemm il-partijiet ma jaċċettawx li xorta waħda jkompli jismagħhom.

Mr Chairman, għandi dawn l-emendi għal klawsola 23:

"J" Fi klawsola 23 in-numru tal-klawsola "23" għandu jitneħħa u minfloku jidħol in-numru "21".

"J" In clause 23 for the number of the clause "23" there shall be substituted the number "21"

"K" Fit-test Ingliż ta' subklawsola (2) ta' klawsola 23 minflok il-kliem "if a mediator learns any fact" għandhom jidħlu l-kliem "if a mediator becomes aware of any fact".

"K" In the English text of subclause (2) of clause 23 for the words "if a mediator learns any fact" there shall be substituted the words "if a mediator becomes aware of any fact".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Brincat

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Fil-klawsola li għadha kemm għaddiet insibu li "a mediator may decline a request without giving a reason".

Mela hemmhekk għandu l-poter li huwa jista' jirrifjuta dejjem u taħt kwalunkwe ċirkostanza u ħadd ma jista' jġiegħlu li jagħmilha ta' medjatur bilfors u hawnhekk jista' jiġrilek biċċa xogħol.

Jekk il-lista kollha tal-medjaturi jirrifjutaw, x'jiġri?

Nagħmlu medjaturi supplimentari?

Għaliex għandhom dritt kollha li jirrifjutaw.

M'huwiex obbligu li jkun bilfors.

F'dan il-każ ikollna stalemate.

Mr Chairman, veru li tħawdu n-numri jew inqabżu, imma jekk fil-klawsola ta' qabel għidna li jista' jirrifjuta, issa ma tistax tgħid "qabel jaċċetta".

Il-loġika tiegħi tgħidli li l-ewwel jikkonsidra jaċċettax imbagħad tgħidli li jista' jirrifjuta u mhux l-ewwel tgħidli li jista' jirrifjuta mingħajr ma jagħti raġuni, imbagħad wara tgħid "qabel ma jaċċetta".

(Interruzzjonijiet) Jien ma nafx, pero' naħseb li hemm bżonn li l-medjaturi jagħmlu medjazzjoni bejniethom ħalli jkunu jafu x'se jaċċettaw jew ma jaċċettawx u x'jirrifjutaw qabel jew x'jirrifjutaw wara.

Fit-test Ingliż ta' din il-klawsola qed ngħidu:

"Prior to accepting a mediation, a mediator shall:

(a) determine, as is reasonably possible, whether there are any known facts that a reasonable individual would consider likely to affect his impartiality as a mediator".

Mr Chairman, bil-Malti din il-klawsola tgħid:

"Qabel ma jaċċetta medjazzjoni, medjatur għandu -

a) jistabbilixxi, skond ma jkun raġonevolment possibbli, jekk ikunx hemm fatti magħrufa li persuna raġonevoli kieku tqis bħala li x'aktarx jolqtu l-imparzjalita' tiegħu bħala medjatur;".

Ħalli nsemmi Ta' Kana li fil-medjazzjoni li kienu jagħmlu kellhom interess skond il-vokazzjoni tagħhom.

Jiġifieri tgħidli li se jkunu imparzjali.

Imma f'liema sens?

Għaliex l-imparzjalita' tidħol meta se tiġġudika bejn tnejn, imma mhux jekk qed tressaq tnejn lejn xulxin.

Allura jekk missier il-mara jmur ikellem lir-raġel tat-tifla biex jirranġahom bejniethom, dan għandu interess għaliex it-tifla hija tiegħu?

Il-medjazzjoni m'hijiex kwestjoni li se tagħti raġun lil naħa jew oħra.

Jekk missier il-mara jmur ikellem lir-raġel tat-tifla u jidħol bejniethom, dan jagħmlu mhux biex jipproteġi lit-tifla tiegħu imma biex jekk ikun hemm xi differenzi bejniethom jirranġahom.

Fil-fatt ikollna ħafna minn dawn il-każijet fejn missier il-mara jmur ikellem lir-raġel u jirranġalhom missierha stess.

Allura lil dak tgħidlu li m'huwiex imparzjali jew li l-medjazzjoni tiegħu hija vizzjata?

Jekk wieħed, per eżempju, ikun tekniku fuq il-computers u jkollu ditta tal- computers ukoll jew jaħdem ma' ditta tal-computers, allura mhux bilfors ikollu interess?

Issa jekk il-kwestjoni tkun fuq computer li wieħed mill- partijiet ikun xtara mingħand ditta partikolari, jekk se jirranġahom flimkien mhux se joqgħod jgħidlu li jmissu mar xtara mingħandu jew mingħand id-ditta tagħhom għaliex dk m'hijiex medjazzjoni.

Jekk se jressaqhom flimkien l-interess li jrid ikollu huwa biex ineħħi l-problema ta' bejniethom.

Dak huwa l-ewwel interess.

Imma lil kulħadd se ssiblu xi interess.

Jekk irridu nsibuh mingħajr interess, bl-expertise u bit- training, allura fejn se naslu?

Imma rridu nagħmlu wegħda bħalma kienu jagħmlu fl-antik u nimxu għarkubbtejna minn hawnhekk sa fejn ġej il- parlament il-ġdid u nkunu għamilna sagrifiċċju ikbar peress li l-art tal- lava u iktar taqta' fl-għarkubbtejn!

B'hekk nagħmlu pellegrinaġġ sal- parlament il-ġdid biex insibu lin-nies li jkunu adattati biex joqogħdu medjaturi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l-emenda "J" kif imressqa u moqrija mill-ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "J" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "K" kif imressqa u moqrija mill- ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "K" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 23, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 23, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 24 - Rikuża ta' medjatur.

Clause 24 - Challenge of mediator.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Is-segretarju parlamentari.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Fi klawsola 24, li ovvjament trid tiġi renumbered u ssir klawsola 22, qed nelenkaw ir-raġunijiet li fuqhom medjatur jista' jiġi rikużat.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Sur President, l-ewwel bdejt nitkellem fuq il- pizza, u issa qed immur għal xi ħaġa li ddoqqli iktar u li hija iktar Maltija.

Dan l-abbozz ta' liġi għandu mis-soppa ta' l-armla.

Ma nafx kif daħlet l-armla fis-soppa, imma l-Maltin hekk jgħidulha; "is-soppa ta' l- armla", għax lill-medjatur qed inżommuh 'il bogħod mill-imħallef, li ma jkunx bħall-imħallef, imma jkun il-qalb it-tajba li jwassal tnejn min-nies li jieħdu b'idejn xulxin u jgħidu li ftiehmu u rranġaw.

F'daqqa waħda qed ngħidu li dan jista' jiġi rikużat jekk ikun hemm dubju dwar l-imparzjalita` jew l-indipendenza tal-medjatur.

Dan se jiddeċiedi xi ħaġa?

Meta xi ħadd ikun qed jagħmel medjazzjoni kapaċi jkun hemm wieħed mill-partijiet li f'xi mument jgħid li qed jiġbed naħa waħda.

X'jista' jagħmel?

Irid joqgħod għalih bilfors?

F'dak il-każ jgħidlu li ma jridx jiftiehem.

Jagħmel l- istess bħalma għamel is-segretarju parlamentari.

Jgħid li għandu raġun u tista' tagħmillu proposta jew oħra għaliex ma jridx jisma'.

Mela l- medjazzjoni tista' ssir jekk ikun hemm xi ħadd li jgħid li ma jridx jirranġa?

Jekk medjatur ma jkunx imparzjali u indipendenti, in-naħa l-oħra se tkompli tipprova tasal għal ftehim?

Għalhekk għidt li din il-liġi għandha mis-soppa ta' l-armla.

Għax jekk il-medjazzjoni trid tispiċċa billi tnejn jaraw id-dawl u jiftiehmu, jekk il-medjatur ma jkunx qed jimxi b'mod imparzjali, in-naħa l-oħra tirrifjuta li timmedja u jispiċċa kollox.

Ħalli nieħu eżempju mill-isport.

Ikun hemm tnejn qed jiġġieldu bir-referee fin-nofs iżommhom u jimbuttahom it-tnejn.

It-tnejn jaċċettaw li qed jaġixxi biex iżomm il-paċi miż-żewġ naħat.

Imma jien naf referee li ħareġ jiġri wara l-player u beda jagħtih bil-ponn għax qallu xi kelma u qabbiżhielu.

Allura tgħidli li ma baqax imparzjali u indipendenti waqt il- logħba.

Waqt il-logħba kien indipendenti imma f'dak il-mument ma kienx.

Il-medjatur irid ikun paċenzjuż biżżejjed anke jekk jaqla' ġo l-istonku tiegħu, meta ħaddieħor jaħseb ħażin fih li qed jiġbed fuq naħa waħda, imma mbagħad ir-riedni huwa f'idejn dak li jkun, jekk iridx jiftiehem jew le.

Allura għalfejn qegħdin nagħmlu din il-kawlata li l-medjatur irid ikun imparzjali u indipendenti?

Mhux kulħadd ikun jaf lil xulxin!

Nerġa' nsemmi l-iktar każijiet sempliċi ta' separazzjonijiet.

Per eżempju, jekk ikun jaf lil missier il-mara l-medjatur jgħid: Jekk tisseparalu t-tifla missierha jmut bl-għali.

Allura tgħidlu li m'għadux imparzjali għax qed jipprova jirranġahom?!

Qed ikun akkanit iż-żejjed għax qed jiġbed lejn il- mara?!

Jiġbed lejn liema naħa jiġbed il-medjatur m'għandu l-ebda saħħa li jorbot lil ħaddieħor.

Il-medjatur jipprova biss iwassal lil ħaddieħor biex jiftiehem, jekk għadni nifhem il-kelma "medjazzjoni".

Ħalli nagħti eżempju tas-sensar li jressaq żewġ partijiet, il-bejjiegħ u x- xerrej, biex iwassalhom għal ftehim.

Forsi tgħidli li s-sensar jiġbed lejn il-bejjiegħ.

Imma jekk ix-xerrej ma jridx jixtri, mhux imbilli jgħidlu biex jixtri!

Il-prinċipju jibqa' l-istess wieħed: You can take a horse to water, but you cannot make it drink!

Nerġa' nsemmi s-sensar li jkun jaħdem ma' żviluppatur u jsiblu l-bini u jixtri mingħand dak u jixtri mingħand l-ieħor.

Hu qiegħed hemmhekk miegħu, jaf li hu ħabib tiegħu, pero` jrid jinnegozja miegħu.

Jipprova jiġbed 'l hawn jew jiġbed 'l hemm u jipprova jwassalhom għax jaqbel lilu.

Imma fil-medjazzjoni m'hijiex kwestjoni li l-medjatur jaqbillu jew ma jaqbillux għax imbagħad hu jinqala' 'l barra.

M'għandux ir-responsabbilta` tad-deċiżjoni tagħhom għax id-deċiżjoni tibqa' tal-partijiet li jridu jimmedjaw.

Għaldaqstant x'sens jagħmel li noqogħdu ngħidu li medjatur jista' jiġi rikużat?

Dan ifisser li qed tgħidlu li huwa mixtri.

Il- medjatur jista' jkun maħtur jew tista' tagħżlu inti stess.

Allura mbagħad tirrikużah għax tgħid li hu mċappas!

Jekk qed iġib ruħu ħażin tirrifjuta l-medjazzjoni.

Jew il-medjazzjoni issa saret bilfors?

Tant hija bilfors li jew toqgħod hemm jew taqla' xebgħa għax inkella l-medjatur iwaħħalhulek?

Allura l-medjatur mhux veru medjatur?

Għalhekk qed ngħid li din qisha soppa ta' l-armla.

Nerġa' mmur għall-eżempju tal-pizza quattro stagioni.

Ma nafx għaliex jgħidulha quattro stagioni għax qatt ma rajt staġun fuqha.

F'Melbourne biss ikollhom xemx u xita fl-istess ġurnata, imma ma nistax nifhem kif fuq pizza jista' jkollok erba' staġuni.

Qegħdin nagħmlu kawlata mill-konċett ta' medjazzjoni għax qisna qed nagħtu xi poter ta' deċiżjoni lill-medjatur.

Aħna nafu li m'għandux poter ta' deċiżjoni.

Jekk m'għandux poter ta' deċiżjoni għalfejn irrid noqgħod ngħid li jrid ikun imparzjali, indipendenti u above board?

Allura jekk tarah ikellmu f'widnejh biex jipprova jwassalhom għal ftehim tgħid li hu mixtri?

Hu m'hu se jiddeċiedi xejn.

Il-partijiet iridu jiddeċiedu.

Hawnhekk qed nitħawwad, il-medjatur se jiddeċiedi jew le?

Jew dawn huma paroli żejda biex inżidu l-artikli fil- liġi?

Subklawsola (4) ta' klawsola 24 tgħid li meta ċ-chairman jikkonferma r- rikuża, ir-reġistratur għandu jaħtar medjatur sostitut.

X'jiġifieri "sostitut"?

Li tagħmel medjatur ieħor minfloku mill-elenku nifhimha, imma "medjatur sostitut" tfisser li jkollok ieħor li m'huwiex fit-tim, tagħmillu l-karta u tgħidlu joħroġ jilgħab għax tkun qlajt lil ħaddieħor.

Għaliex jekk se jkollna medjaturi li jassistu fil-medjazzjoni u medjaturi sostituti, allura dawk huma klassi differenti.

Il-liġi għadha ma tkellmitx fuqhom.

Jekk ngħidu medjatur ieħor minfloku, nifhimha għax taħtru mill- istess lista, imma kif inhi ma tagħmilx sens.

Subklawsola (3) ta' l-istess klawsola tgħid li:

"Jekk il-parti l-oħra ma tkunx taqbel mar-rikuża u l-medjatur rikużat ma jirtirax, id-deċiżjoni fuq ir-rikuża għandha ssir miċ-chairman u d- deċiżjoni tiegħu tkun waħda finali u li torbot.".

X'jiġifieri "torbot"?

Jiġifieri dak jinqala' u jsir ieħor?

Jekk jerġa' jiġri l-istess u tispiċċa l-lista, x'jiġri?

Inkella jekk iċ-chairman jgħidli li rrid noqgħod b'dak il-medjatur, noqgħod bih imma jgħidli x'jgħidli qisni ma nisimgħux.

F'din il-liġi għandna balbuljata, kawlata u xi pizza quattro stagioni f'daqqa meta suppost l-għan tagħha huwa li tressaq lin-nies flimkien biex jiftiehmu!

Jien inħossni mħawwad, imma m'iniex se noqgħod ninkwieta ruħi għaliex forsi ma nifhimx!

Il-liġi hija ugwali għal kulħadd imma s-sapjenza, is-savoir-faire u l-kapaċita` ma titqassamx l-istess.

Jiġifieri hemmhekk inbaxxi rasi u noqgħod bil- qiegħda.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Chairman, nipproponi din l-emenda:

"L" Fi klawsola 24 in-numru tal-klawsola "24" għandu jitneħħa u minfloku jidħol in-numru "22".

"L" In clause 24 for the number of the clause "24" there shall be substituted the number "22".

Permezz ta' din il-klawsola qed nagħtu l-fakulta' lill-partijiet li jekk matul il-medjazzjoni jindunaw b'xi ħaġa jkunu jistgħu jirrikużaw lill- medjatur.

Jiġifieri din hija salvagwarda oħra sabiex kulmin qed jieħu sehem fil-proċess tal-medjazzjoni jkollu moħħu mistrieħ li dak li qiegħed isir mill-medjatur huwa tajjeb.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Allura rridu nagħmlu regola oħra bħal tal-qrati, li medjatur ma jistax ikellem waħda mill-partijiet waħedha għax inkella ma jibqax imparzjali.

Imbagħad dak li jkun jistaqsi: Min jaf x'qaltlu dik il- parti u ma tkunx semgħet in-naħa l-oħra?

Issa jekk hemm xi ħaġa sempliċi f'kull medjazzjoni – mhux fl-inkwiet biss, f'kull medjazzjoni – hija li medjatur imur ikellem lil xi ħadd mill-partijiet – mhux ifesfes f'widnejh f'sens ħażin – u jgħidlu kelma għall-ġid f'widnejh.

Imma issa jekk waħda mill-partijiet tara lill-medjatur jagħmel hekk il-parti l-oħra takkużah li mar jitkellem man-naħa l-oħra waħdu.

Il-konċett tal-medjazzjoni huwa li titkellem ma' persuna biex tirranġa tilwima.

Per eżempju, meta l-kappillan ikollu complaint dwar xi ħadd jibgħat għalih u jkellmu waħdu u ma jmurx fuq il-pulptu u jxandru ma' kulħadd biex ħadd ma jgħid li għamel xi ħaġa minn wara dahar xi ħadd.

Il-kappillan m'huwiex se jagħmel hekk imma se jfittex l-opportunita` biex jitkellem miegħu bil-kalma u jipprova jsib is- soluzzjoni bil-kwiet kollu.

Is-suċċess tagħha hija li, b'metodi li ma jilwu jdejn ħadd, in-nies jindunaw li jistgħu jaslu għat-triq tan-nofs.

Jekk m'humiex kapaċi jaslu għat-triq tan-nofs m'humiex se jaslu.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda "L" kif imressqa u moqrija mis-segretarju parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "L" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 24, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 24, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 25 – Avviż ta' rikuża.

Clause 25 - Notification of challenge.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Chairman, nipproponi din l-emenda:

"M" Fi klawsola 25 in-numru tal-klawsola "25" għandu jitneħħa u minfloku jidħol in-numru "23".

"M" In clause 25 for the number of the clause "25" there shall be substituted the number "23".

Din il-klawsola tindika l-mod kif irid isir l-avviż tar-rikuża sabiex kulħadd ikollu moħħu mistrieħ li din il-proċedura tista' ssir u allura hemm garanzija għaż-żewġ naħat li jekk kemm-il darba jaraw xi għajn ħażina jkunu jistgħu jiġbdu l-attenzjoni.

U hawnhekk hawn il-mekkaniżmu sabiex wieħed ikun jista' jibgħat l-avviż tar-rikuża.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda "M" kif imressqa u moqrija mis-segretarju parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "M" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 25, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 25, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE CHAIRMAN: Sar il-ħin.

Fid-9.00 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitat irrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Insejjaħ lill-Viċi Prim Ministru biex, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

TONIO BORG: Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar l-Erbgħa, 3 ta' Novembru 2004, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:-

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar il-Medjazzjoni – Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar Arkivji Nazzjonali – Kumitat; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar it-Trusts – Tielet Qari.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali – Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali – Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Joseph Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Mr Speaker, quddiemi għandi l-highlights tal- programm elettorali tal-partit Nazzjonalista ta' qabel l-aħħar elezzjoni li għaddiet.

Fil-fatt għaddew sena u kważi seba' xhur minn mindu saret l- aħħar elezzjoni u f'dan il-ftit ħin li għandi forsi nista' nanalizza dak li l-partit Nazzjonalista wiegħed sena u seba' xhur ilu u dak li qiegħed jitwettaq u li l-poplu Malti qiegħed jgħix kuljum, kull ġimgħa u kull xahar.

Wieħed irid jirrimarka li programm elettorali huwa kuntratt li jorbot lill- partit li jkun qed jipproponih lill-elettorat.

Jekk wieħed janalizza x'intqal f'dan il-programm u x'qiegħed jitwettaq isib kontradizzjonijiet kbar għax il-gvern Nazzjonalista mmexxi mill-Prim Ministru Lawrence Gonzi qed imur 'il bogħod ħafna minn dak li wiegħed il-partit Nazzjonalista fl- aħħar elezzjoni ġenerali.

Kif jaf kulħadd, l-aħħar elezzjoni ġenerali kienet xi ftit aktar importanti mill-elezzjonijiet preċedenti minħabba li konna għadna ġejjin mir-referendum dwar is-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea u l-partit Nazzjonalista ried li akkost ta' kollox jirbaħ l- elezzjoni biex ikun jista' jiffirma r-ratifika ta' sħubija ta' Malta fl- Unjoni Ewropea.

Malli tibda tqalleb il-paġni issib li bejn dak li ntqal u dak li qed isir hemm kontradizzjoni assoluta, anzi pjuttost tibda tgħid li qed isir il- kontra ta' dak li ġie mwiegħed.

Per eżempju, f'paġna 4 insibu li l-partit Nazzjonalista wiegħed li bit-terminal il-ġdid tal-cruiseliners Malta tkompli ssir buttun li fuqu ddur ir-rota għat-turiżmu fil-Mediterran, b'rotta ta' servizzi speċjali li torbot il-port ma' l-ajruport.

Kulħadd jaf li f'dawn l-aħħar xhur it-turiżmu permezz tal-cruiseliners f'pajjiżna - forsi minħabba li fl-aħħar miżura tal-budget il-VAT għoliet aktar milli kienet qatt qabel - qala' daqqa' ta' ħarta.

Wegħda oħra kienet li fl-ajruport il-ħidma toktor bi kbir bi proġetti bħal dak tat-tiswija u tal-manutenzjoni ta' l-ajruport.

Nafu kif il-gvern iddemoralizza lill-ħaddiema fl-ajruport fejn ħafna minnhom ġew offruti somom ta' flus biex jirtiraw.

Jekk din kienet il-ħidma li toktor bi kbir bi proġetti kbar, dak li wettaq il-partit Nazzjonalista mar oltre minn dak li wiegħed.

Intqal ukoll li l-Port il-Kbir u l-Freeport se jaħdmu flimkien kull wieħed fil-qasam speċjalizzat tiegħu, imma fil-fatt nafu x'inhi s-sitwazzjoni tal- Freeport illum fejn l-investimenti li wettqu fallew u spiċċaw bid-dejn.

Nafu wkoll li l-gvern mhux biss ried ikabbar il-Freeport imma llum wasal biex ipprivatizzah.

F'punti oħra fl-istess paġna nsibu li fis-suq tad- dinja uliedna l-aqwa senduq.

Imbagħad tissemma l-Fondazzjoni għall- Iskejjel t'Għada fejn jintqal li l-bini u l-ambjent ta' l-iskejjel tal- gvern se jsir isbaħ milli qatt kien s'issa.

Fil-verita' nafu li din il- fondazzjoni llum hija mdawra bi skandli kbar dwar kif saru ċerti affarijiet.

F'din il-paġna jissemma wkoll il-kulleġġ ta' arti, xjenza u teknoloġija fejn jingħata tagħlim li jsarraf daqs ta' l-universita', iżda b'xejra ħafna iktar prattika għal min l-aktar li jinqala' għal dawn l- affarijiet.

Nafu li din is-sena fl-MCAST ddaħħal speċi ta' numerus clausus modern fejn diversi studenti tħallew barra milli jidħlu jistudjaw f'dan il-kulleġġ.

Jekk taqleb il-paġna ssib li: Pajjiżna jiflaħ poplu b'saħħtu.

L-isptar il- ġdid Mater Dei jkun fost l-aħjar ta' l-Ewropa, ġawhra tal-mediċini fil- Mediterran u joffri ambjent xejn inqas minn ta' l-aqwa sptarijiet privati.

Kif nafu llum l-isptar Mater Dei sar il-farsa fid-diskussjonijiet ta' kulħadd matul il-ġurnata.

Nafu li l-gvern falla anke fil-qasam tas-saħħa fejn jirrigwarda l-isptar Mater Dei u l-miljuni kbar li qiegħed jonfoq biex jitlesta dan l-isptar.

Nafu wkoll bid-diffikultajiet kbar li qed jiffaċċja l-gvern għal dan il-proġett li twebbel bih hu, qed iwettqu hu u qed jgħaffeġ fih hu.

L-akbar waħda insibuha f'paġna 5 ta' dan il-programm elettorali fejn jingħad li jintemm il-biża' tal-qgħad.

Issa aħna li l-partit Nazzjonalista wiegħed Malta, imsieħba fl-Ewropa tiġbed aktar investiment minħabba s-suq kbir, miftuħ beraħ għalina liema investiment joħloq ix-xogħol.

Fil-verita' nafu li r-rata tal-qgħad kulma tmur qiegħda dejjem tiżdied u l-investiment f'pajjiżna huwa niexef.

Jiġifieri waħda wara l-oħra ssib li l-partit Nazzjonalista qed imur 'il bogħod minn dak li wiegħed.

Imbagħad ikomplu jwiegħdu li permezz tal-Malta Enterprise, pajjiżna se jiġi ppreżentat bħala impriża waħda li taħdem b'mod mill-aktar intelliġenti.

U nafu l-falliment li għandna f'pajjiżna għal dak li jirrigwarda l- investiment.

Tipprova tgħix u taħdem b'moħħok mistrieħ pero' minn ġurnata għall-oħra nisimgħu bit-theddid tal-qgħad għal diversi ħaddiema.

Per eżempju, kienu qalulna li bl-għajnuna ta' l-Unjoni Ewropea se nħarsu s- sigurta' tagħna kontra t-theddid tal-kummerċjanti tad-droga, ta' l- immigrazzjoni illegali u tal-kuntrabandisti ta' l-armi.

Mentri fil- programm ta' nhar il-Ġimgħa "Xarabank" il-Prim Ministru Lawrence Gonzi qal: Ma rridux naħsbu li aħna xi kbar li nistgħu nikkontrollaw l-immigrazzjoni illegali u x-xtajtiet tagħna.

X'differenza ta' lingwaġġ bejn iż-żmenijiet ta' l-elezzjoni u dak li qed nisimgħu llum mill-esponenti tal-partit Nazzjonalista!

Il-partit Nazzjonalista wiegħed ukoll opportunitajiet indaqs għal persuni b'diżabilita' u l-familji tagħhom, imma nafu li meta l-prim ministru nhar il-Ġimgħa ġie ffaċċjat minn ġenitur ta' persuna b'diżabilita' lanqas kellu xi jwieġeb għal dak li l-persuni b'diżabilita' jingħataw mingħand il-gvern.

Biss biss insemmi li persuna b'diżabilita' jekk imutulha l-ġenituri m'għandhiex fejn tmur ħlief fl-Isptar Monte Carmeli jew inkella St Vincent de Paule.

Dawn huma l-opportunitajiet li l-gvern Nazzjonalista jwiegħed u ma jwettaqx.

F'dan l-istess programm elettorali tal-partit Nazzjonalista ta' l-aħħar elezzjoni nsibu dan il-kliem: Malta b'saħħitha fl-Ewropa, fil-Mediterran, fid-dinja u jissaħħaħ is-servizz diplomatiku anke bil-mezzi elettroniċi biex jinqeda aħjar kull Malti fis-safar jew b'rabtiet ma' pajjiżi barranin anke bis-servizzi diplomatiċi tal-pajjiżi oħra Ewropej.

U nafu li l-partit Nazzjonalista għadu ma sabx tarf ta' kif isolvi l-problema tal-visas li jkunu ġejjin mill-Afrika ta' Fuq, speċjalment ta' dawk il-ħaddiema li jaħdmu l-Libja.

Din il-problema ħoloqha hu minn wara l-elezzjoni li għaddiet, konna nafu li se tiġri imma l-partit Nazzjonalista fil-gvern ma jinteressahx mit-tgergir tal-poplu.

Imbagħad insibu dan il-kliem: Orizzonti usa' b'għodod ġodda għal kuħadd.

Il-partit Nazzjonalista jwiegħed: Riforma fil-PBS biex jagħti prodott aktar informattiv, edukattiv u divertenti.

U din ir-riforma kbira fil-PBS kienet l-iskema ta' rtirar li permezz tagħha l-partit Nazzjonalista umilja lill- ħaddiema biex itajjar ħafna minnhom 'il barra skond it-tendenzi politiċi tagħhom.

Il-partit Nazzjonalista qabel l-elezzjoni wiegħed li joħloq akkademja tal-mużika li taħseb għal kulħadd, mill-baned għad-danza eċċ. Pero' nafu li bil-privatizzazzjoni tad-dipartiment tal-lottu, dak il-ftit li kienu jirċievu l-każini tal-baned mingħand il-gvern, jistgħu ma jirċevuhx.

Imbagħad wiegħdu ħarsien tal-wirt kulturali bi twettieq ta' liġijiet u tisħiħ ta' l-istituzzjonijiet li saru f'dawn l-aħħar snin.

Mr Speaker, il-wegħda tal-ħarsien tal-wirt kulturali ilna nisimgħuha u nafu d-diżastru li jinsab fih il-wirt kulturali f'pajjiżna.

Jiġifieri din hija retorika li ma tispiċċa qatt u fil-fatt meta tipprova tfittex xi ħaġa ma ssib xejn.

Imbagħad insibu: Kultura li tilqa' l-barrani; l-iżvilupp tat- turiżmu fuq pjan strateġiku mħejji mill-gvern u soluzzjoni bl-għajnuna ta' l-Ewropa tal-problema tar-refuġjati u immigranti illegali.

Kif nafu l- problema tar-refuġjati, b'mod speċjali ta' l-immigranti illegali, kulma jmur dejjem qiegħda tikber u l-għajnuna mill-Unjoni Ewropea li l-gvern Nazzjonalista wiegħed qabel l-aħħar elezzjoni ma nafux jekk hux qed tiġi u safejn naf jien il-problema, minflok ma ċkienet, kibret.

Jiġifieri bejn dak li wiegħed u dak li wettaq hemm baħar jaqsam.

Il-partit Nazzjonalista qabel l-aħħar elezzjoni wiegħed ukoll li jkollna ekonomija sostenibbli u wiegħed pakkett finanzjarju ta' Lm77 miljun lill- bdiewa u lir-raħħala bi sħubija ma' l-Ewropa.

Flus oħra jingħatawlhom permezz ta' l-għaqdiet tagħhom biex il-mod kif jinbiegħu l-prodotti jitjieb b'vantaġġ sew għall-konsumatur u sew għall-bidwi.

Il-gvern jintervjeni jekk xi ħadd ikun se jipprova jdaħħal f'Malta prodotti minn barra bi ħsara għall-prodotturi tagħna.

Imbagħad: Taxxa mnaqqsa ta' 3% fuq il-valur ta' prodotti mibjugħa fil-pitkalija u fil-lukandi u għall-ipproċessar.

Il- partit Nazzjonalista jwiegħed Lm6 miljun fis-sena mill-Unjoni Ewropea għall- iżvilupp tal-kwalita' ta' ħajja fl-ambjent rurali.

Skema ġdida u vantaġġjuża għall-assigurazzjoni.

Aktar titjib fil-pitkalija u fil- biċċerija fis-servizzi kollha b'risq il-bdiewa u r-raħħala.

U jekk tipprova tagħsar dan li għadni kif qrajt issib li minn dak li wiegħed il- gvern Nazzjonalista assolutament ma sar xejn, anzi sar kollox bil-kontra.

Imbagħad niġu għall-kwestjoni ta' l-enerġija ġdida u l-ambjent fejn wiegħdu titjib ta' l-ilma u ta' l-arja bl-għajnuna mill-Ewropa.

Nixtieq li jiġi hawnhekk il-ministru responsabbli u jagħtina rendikont ta' x'sar f'dan ir- rigward.

Wiegħdu wkoll ħarsien tal-widien, bajjiet u speċi mhedda.

Nixtieq li jiġi l-ministru responsabbli u jgħidilna x'sar matul dawn is- sena u nofs f'dan ir-rigward.

F'dan il-programm elettorali l-partit Nazzjonalista wiegħed użu mill-gvern ta' karozzi li jaħdmu bl-elettriku u mhux bil-petrol.

Din tad-daħk, Mr Speaker, biex ma ngħidilhiex, tal-biki.

Insomma dawn wiegħdu kollox biex jirbħu l-voti!

Mr Speaker, wiegħdu wkoll sistemi ġodda, ekonomiċi u effettivi għad-dawl u regolamenti tat-temperatura fl-uffiċċji kollha tal-gvern.

Aħna nafu x'inhuma r-regolamenti li ġejjin: Għoli fit-tariffi tad-dawl u ta' l-ilma!

Imbagħad wiegħdu tnaqqis ta' kwalita' ta' trab li jinqala' waqt il-bini.

Nixtieq inkun naf x'sar f'dan ir-rigward għax safejn naf jien it-trabijiet u l-ħidma mill-kuntratturi baqgħu jsiru b'mod normali mingħajr kontroll ta' xejn u ma sar l-ebda titjib f'dan ir-rigward.

Il-partit Nazzjonalista wegħidna wkoll li d-drenaġġ ma jintefax il-baħar jekk ma jkunx trattat.

Safejn naf jien illum id-drenaġġ għadu jintefa' l-baħar u l-ebda drenaġġ m'hu qed jiġi trattat.

Imbagħad wegħduna wkoll li jispiċċa t-tniġġiż ta' l- arja minn power stations u trakkijiet.

Safejn naf jien it-trakkijiet li għandna jiġru fit-toroq huma dawk li kellna sena u nofs ilu u l-power stations għadhom jużaw l-istess fuel u għadhom jaħdmu bl-istess mod li kienu jaħdmu bih sena u nofs ilu.

Wegħduna li jissewwew il-ħitan tas-sejjieħ bis-sehem ta' l-Unjoni Ewoprea.

Jien nixtieq inkun naf liema ħitan tas-sejjieħ issewwew bil-fondi li nġiebu mill-Unjoni Ewropea.

Imbagħad jitkellmu fuq il-famużi toroq ġodda u f'dan il-programm jgħidu li jinbnew u jitjiebu 56 kilometru ta' toroq prinċipali bl-għajnuna ta' Lm14 miljun li toħroġ l-Unjoni Ewropea mill-2004 sa l-2006 u aktar wara.

Aħna nixtiequ nkunu nafu x'fondi ġew biex jitranġaw it-toroq prinċipali f'pajjiżna, għax safejn nafu aħna t-toroq li qed jitranġaw f'pajjiżna ġejjin minn fondi mill-protokoll li l-gvern Malti ffirma mal- gvern Taljan, liema protokoll kien inbeda fi żmien gvern Laburista.

Sur President, għal dak li jirrigwarda t-trasport wiegħdu li se jitwettaq il-proġett tal-park and ride għal min irid jidħol il-Belt billi dak li jkun ikollu parking barra l-Furjana, imbagħad trasport pubbliku sal-Belt li jaħdem bl-elettriku.

Minn dan, fil-konkret ma ssib xejn.

Jingħad ukoll li Malta tgawdi aktar mill-baħar ta' madwarha u li t-tarzna se tirpilja.

X'kienet is-soluzzjoni għat-tarzna?

Joffru skema biex itajru l-ħaddiema 'l barra u l-ħaddiema tat-tarzna min-nies tas-sengħa tefgħuhom jaqtgħu l-ħaxix u jduru mar-roundabouts u jiżbgħu l-bankijiet.

Jgħidu wkoll li huwa possibbli li jinbnew gżejjer ġodda fil-baħar kif qed isir qrib Monaco bi skart mill-bini.

Mr Speaker, jien ma nafx liema gżira beħsiebu jibni l-gvern, jekk hux xi gżira li tissejjaħ falliment u tad- dejn!

Imbagħad ikomplu jwiegħdu li parti sostanzjali mill-għotjiet mill-Unjoni Ewropea jintużaw għall-iżvilupp tan-naħa tan-nofsinhar ta' Malta.

U jiena nixtieq inkun naf liema proġetti saru f'dan ir-rigward u liema fondi ġew mill-Unjoni Ewropea.

Jissemmew ukoll proġetti flimkien ma' lokalitajiet fl- Ewropa bl-għajnuna ta' fondi mill-Unjoni Ewropea.

Nistednuhom jgħidulna liema fondi ġabu mill-Unjoni Ewropea għal dan il-għan.

F'dan il-programm qed jingħad ukoll li l-gvern isieħeb lill-għaqdiet fid-deċiżjonijiet kollha li Malta jkollha tieħu fi ħdan l-Unjoni Ewropea, jara li dawn ikollhom it- tagħrif kollu meħtieġ u jieħdu l-opportunitajiet kbar li toffrilhom l- Ewropa għall-iżvilupp ta' pajjiżna.

Jiena nixtieq inkun naf fejn l- għaqdiet qed jingħataw ċans jieħdu sehem fid-deċiżjonijiet illi wiegħed l- partit Nazzjonalista.

Dan huwa parti mill-qerq li l-partit Nazzjonalista offra lill-poplu Malti qabel l-aħħar elezzjoni ġenerali.

Bejn il-kliem u l-fatti hemm baħar jikkumbatti, Mr Speaker, imma llum il-poplu Malti qed iħoss l-effett ta' dak li l-gvern Nazzjonalista kisser u farrak matul kull leġislatura għal dawn l-aħħar 15-il sena.

Fost il-fallimenti nista' nsemmi d-dejn nazzjonali, il-qgħad u t-turiżmu.

Dejjem bena fuq ir-ramel u llum meta tmur tfittex issib li kollox qiegħed jikkrolla u sfortunatament dan il-piż qiegħed jerfgħu l-poplu Malti.

Prova akbar minn dan ma jistax ikollok.

Jien nistieden lil kull ċittadin Malti jaqbad il-programm elettorali tal- partit Nazzjonista ta' l-aħħar elezzjoni.

Jekk jagħmel dan mill-ewwel jinduna li l-partit Nazzjonalista huwa l-partit tal-qerq li minn dak li jwiegħed ma jwettaq xejn.

L-importanti għalih huwa li jirbaħ l- elezzjonijiet għaliex imbagħad fil-konkret ma jwettaq xejn.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Chris Cardona.

ONOR.

CHRIS CARDONA: Mr Speaker, nhar is-Sibt li għadda l-partit Laburista organizza kungress nazzjonali għall-kunsilliera Laburisti.

Dan kien l-ewwel wieħed mix-xorta tiegħu u nemmen li biż-żmien se jkun data importanti fil-kalendarju tal-partit Laburista u anke tal-pajjiż.

U se ngħid għaliex.

Ir-raġuni hi li l-partit Laburista llum il-ġurnata għandu rappreżentanza qawwija u jgawdi fiduċja assoluta fil-kunsilli lokali ta' Malta u Għawdex.

Allura jekk verament nemmnu li l-kunsilli lokali għandu jkollhom rwol ta' gvern lokali, ta' gvern b'responsabbiltajiet fil-lokal rispettiv tagħhom, ta' gvern li jkun kapaċi jamministra aħjar il- komunitajiet tagħna lokalment, nemmnu wkoll li mingħajr ma jkun hemm għaqda u direzzjoni fil-ħsieb politiku tal-partit in kwestjoni - sija tagħna bħala partit Laburista, bħala partit tal-ħaddiema u anke tal-partit Nazzjonalista - il-pjan politiku tal-pajjiż jista' ma jkollux ir-riżultati mixtieqa.

Dan il-kungress nazzjonali fuq nota organizzattiva kien impekkabbli u dan mertu u grazzi partikolarment għall-organizzazzjoni tal-partit Laburista, partikolarment tas-segretarju ġenerali tal-partit Laburista Jason Micallef.

Din kienet organizzazzjoni li fiha nnifisha wriet l-involviment u l- interess politiku li għandu l-partit Laburista fil-kunsilli lokali għax kien hemm parteċipazzjoni attiva ħafna min-naħa tal-kunsilliera li attendew kważi b'mod unanimu - il-kunsilliera tal-partit Laburista attendew kważi kollha ħlief għal dawk li kienu skużati - għal dan il-kungress.

Il- parteċipazzjoni ma saritx biss permezz tal-preżenza, imma kienet attiva għaliex kull kunsillier kien fil-pożizzjoni li jipparteċipa fid- diskussjonijiet li tqajmu internament fil-partit.

Ovvjament jien se nirrispetta l-kunfidenzjalita' ta' din il-parteċipazzjoni, pero' wrejna biċ- ċar li aħna partit dinamiku anke fi struttura u f'livell ta' kunsilli lokali.

Kienet żgur predominanti fid-diskussjoni b'mod assolut, u allaħares ma kienx hekk, il-kwestjoni ta' kif il-kunsilli lokali jistgħu jinvolvu ruħhom aħjar, b'mod aktar effettiv u b'mod iktar dirett għall-ġid tal-lokalitajiet tagħna fis-settur tal-ħarsien soċjali.

Dan huwa settur importanti ħafna mhux biss fl-aġenda nazzjonali u tal-gvern ċentrali, imma għandu jkun wieħed mill-prioritajiet ewlenin ta' kull kunsill lokali li għandna fil-pajjiż.

Kemm kunsilli lokali kbar bħalma huwa dak ta' Birkirkara li huwa wieħed mill-ikbar kunsilli lokali li għandna u anke kunsilli lokali żgħar bħalma huwa dak tal-Fontana fil-gżira t'Għawdex, iridu jikkonsidraw il-possibilita' li bħala priorita' fl-aġenda tagħhom għandu jkollhom is-settur tal-ħarsien soċjali.

Dan huwa settur li fih jidħlu kwestjonijiet ta' saħħa, ta' edukazzjoni, ta' qasam tad-djar u ta' ħarsien tal-komunita' bħalma huma, per eżempju, il-ġonna pubbliċi, l- ambjent u l-kwestjonijiet ta' xogħol u ta' qgħad.

Allura bilfors li dan is- settur għandu jkun parti waħda mill-programm ta' kull kunsill lokali.

Qed ngħid hekk għaliex bħala riżultat ta' l-iffokar ta' kull kunsill f'dan is-settur ovvjament ikollok riżultati oħrajn.

Per eżempju, huwa fatt magħruf li jekk kunsill jiffoka fuq il-ħarsien soċjali, indirettament ikun qiegħed jiġġieled il-kriminalita', ikun qed idgħajjef il-problemi li għandhom persuni bi bżonnijiet speċjali u jkun qed jara li kwestjonijiet soċjali jingħataw l-akbar attenzjoni li jistħoqqilhom.

Il-kunsilli lokali jistgħu joffru ħarsien soċjali billi jassiguraw u jamministraw mill-kunsill lokali stess bi ftehim, jekk ikun hemm bżonn, mal- gvern ċentrali, ma' l-organizzazzjonijiet volontarji, ma' l-NGO's u ovvjament anke mal-privat ħalli jaraw li jamministraw f'din id-direzzjoni.

Irridu nagħfsu fuq dan il-punt għaliex aħna rridu li jkollna komunitajiet u soċjetajiet fil-kunsill lokali li jkunu sostenibbli fis-sens li jkun hemm bilanċ li joffri opportunitajiet u kwalita' ta' ħajja tajba għal kulħadd.

Fil-fatt il-partit Laburista li nagħmel parti minnu jien, jemmen li kulħadd għandu dritt ikollu kwalita' ta' ħajja aħjar u r-rwol ta' kull kunsill lokali huwa li jara li jkun hemm ġustizzja soċjali fil- lokalitajiet.

U kif jista' jagħmel dan?

Dan jista' jsir b'diversi modi.

Ovvjament wieħed minnhom huwa li jinżamm kuntatt mill-qrib maċ-ċittadin ħalli l-kunsill lokali jkun jaf liema huma dawk il-kwestjonijiet li qed jolqtu liċ-ċittadin li jgħix fil-lokalita' tiegħu.

Il-kunsill lokali jrid jara li, per eżempju, ikun hemm servizzi fil-lokalita' li jixirqu aktar lil dik il-komunita' lokali.

Nafu li f'Malta, żgħar kemm aħna żgħar, mhux kull kunsill lokali joffri l- istess servizz għax is-servizzi li huma offruti mill-kunsill lokali jvarjaw skond l-esiġenzi ta' dik il-lokalita' u allura rridu naraw kif nirqmu iżjed dawn is-servizzi.

Per eżempju, għandu jkun hemm kordinament anke fil- lokalita' ta' dawn is-servizzi li jistgħu jingħataw kemm mill-kunsill u kif ukoll minn organi oħrajn, fosthom entitajiet governattivi, entitajiet privati u entitajiet li jifformaw parti mill-organizzazzjoni non- governattiva.

Huwa importanti li filwaqt li kull kunsill ikollu tmexxija tajba u sostenibbli, min-naħa l-oħra jkun hemm kontabilita' li tkun b'saħħitha.

Huwa faċli li tisparpalja l-flus għaliex il-flus qegħdin hemmhekk, huwa faċli li ma tagħtix kas biżżejjed tal-fondi li jkollok bħala kunsill u mbagħad meta jinqalgħu l-problemi ngħidu li dawn il-flus jiġu mit-taxxi li jħallas il-poplu.

Dan huwa veru, pero' s-servizz tal-kunsilli lokali li verament ikun indirizzat biex jikkawtela l-ħarsien soċjali jrid joħloq bilanċ bejn din it-tmexxija li għandha tkun tajba u kristallizzata f'kontabbilta' li hija sħiħa, għaliex għalxejn ikollna kunsilli lokali li jippriedkaw mod u mbagħad jagħmlu mod ieħor.

Mr Speaker, għalkemm il-partit Laburista qiegħed fl-oppożizzjoni, pero' qiegħed jaspira li ftit taż-żmien ieħor ikun fil-gvern.

U qed jagħmel hekk mhux billi jikkritika l-operat tal-gvern għal dak li għandu x'jaqsam mal- kunsilli lokali għaliex dak qed nagħmluh b'sens ġenwin.

Imma jiena fermament nemmen li l-gvern tal-ġurnata qiegħed juża l-kunsilli lokali bħala paraventu.

Pero' bħala rappreżentant u kelliem tal-partit irrid ngħid li l-partit Laburista minbarra li qed jikkritika l-operat tal-gvern għar-rigward ta' l-andament tal-kunsilli lokali, għandna wkoll il-proposti tagħna għax irridu nkunu gvern ippreparat, mhux biss gvern alternattiv, imma gvern li ma jitlifx ħin biex jimplimenta l-politika tiegħu anke f'livell lokali.

U kif se nagħmluh dan?

Dan se nagħmluh billi nġibu fid- dawl il-proposti tal-partit Laburista għas-snin li ġejjin.

U se nsemmi wħud minnhom.

Proposta li nħoss li hija importanti ħafna hi li għandu jkun hemm kampanja ta' informazzjoni u kampanja edukattiva qawwija dwar ir-rwoli u r- responsabbiltajiet li għandhom l-istess kunsilli lokali.

Irridu, per eżempju, nenfasizzaw ħafna fuq l-importanza tar-reġjonalita'.

Aħna nafu li meta l-kunsilli jkunu żgħar jistgħu jaħdmu ftit waħedhom, imma jekk ikollhom sens ta' reġjonalita', il-kunsilli flimkien jistgħu jaħdmu f'qasam soċjali li jagħmel iżjed sens.

Każ eċċellenti huwa dak ta' Għawdex.

Ma jagħmilx sens li fil-kunsilli lokali kulħadd jaħdem għal rasu meta nistgħu naħdmu bħala reġjun.

U l-istess ngħid għan-Nofsinhar ta' Malta, it- Tramunata ta' Malta u ċ-ċentru ta' Malta.

Per eżempju, ir-rwoli li għandhom il-kunsilli lokali f'dak li għandu x'jaqsam mal- manteniment tal-housing estates tal-lokal huwa importanti ħafna.

Għalhekk huwa importanti li l-gvern japprezza aktar ix-xogħol u jitfa' iżjed responsabbiltajiet fuq il-kunsilli lokali ħalli jissarrfu f'ħidma aħjar fil-lokalitajiet rispettivi.

Per eżempju, hemm il- kwestjoni ta' l-assenjazzjoni tal-ħaddiema tal-gvern mal-kunsill lokali.

Naħseb li din b'xi mod hija wkoll linked mal-kwestjoni tal-gwardjani lokali li r-rwol tagħhom fil-pajjiż irid jieħu dimensjoni iżjed miftuħ.

Ma jistax ikollna gwardjani lokali li qegħdin hemmhekk biss biex jikkalpestaw, idejqu lin-nies u jagħtu l-multi, imma r-rwol tagħhom għandu jkun iżjed miftuħ.

Irridu naraw kif noffru servizzi edukattivi aħjar billi nużaw il- ħin ta' wara l-iskola.

MR SPEAKER: Ikkonkludi, jekk jogħġbok.

ONOR.

CHRIS CARDONA: Mr Speaker, nikkonkludi billi ngħid li nhar is- Sibt li għadda l-partit Laburista, minbarra li żamm dan il-kungress, kien fil-pożizzjoni wkoll li jippreżenta riżoluzzjoni li jisimha: Insaħħu s- suċċess fit-tmexxija.

Aħna f'din ir-riżoluzzjoni qegħdin ngħidu li nemmnu fil-kunsilli lokali.

Għaliex?

Għaliex irridu noħolqu opportunitajiet ġodda ta' xogħol, irridu niżguraw il-ħarsien soċjali u għaliex ilkoll nemmnu li nistgħu naħdmu flimkien biex ikun hemm suċċess fid-diriġenza politika u fit- tmexxija li jissarraf f'suċċess għaċ-ċittadini ta' l-ibliet u ta' l-irħula tagħna.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada l- Erbgħa, 3 ta' Novembru 2004, fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill- Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

SKEJJEL – ABBUŻI SESSWALI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm ġew rapportati każi ta' sexual abuse fl-iskejjel sekondarji, post sekondarji u l-universita' din is-sena?

ONOR.

LOUIS GALEA: Din is-sena ma ġie rapportat l-ebda każ ta' abbuż sesswali fl-iskejjel sekondarji, post sekondarji u l-Universita' ta' Malta.

QRATI - PIENI DWAR REATI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk il-gvern għandux ħsieb li jawmenta l-pieni għal xi reati?

Jekk iva, liema?

ONOR.

TONIO BORG: Iva, meta jkun hemm bżonn.

Dalwaqt se toħroġ Green Paper fejn dan is-suġġett se jkun imsemmi.

AFM - MEMBRI JABBUŻAW MID-DROGA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' membri ta' l- armata li nstabu li ħadu d-droga din is-sena?

X'rank kellhom?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Matul din is-sena, sa l-aħħar ta' Settembru, kien hemm erba' każi ta' membri ta' l-armata li nstabu li kienu b'xi mod jew ieħor jabbużaw minn drogi.

Ir-rank ta' dawn il-membri kien ta' gunner.

L- erba' individwi m'għadhomx aktar membri ta' l-armata.

CCF – PRIĠUNIERI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kien in- numru ta' ħabsin li nstabu li ħadu d-droga waqt li kienu l-ħabs din is- sena?

ONOR.

TONIO BORG: Mill-1 ta' Jannar sat-30 ta' Settembru 2004 minn 606 priġunier li daħlu l-ħabs mill-bidu tas-sena, 45 instabu pożittivi għad- droga.

SAĦĦA - TQASSIM TA' SIRINGI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm tqassmu siringi lil dawk li jabbużaw mid-droga din is-sena u minn fejn tqassmu?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: It-total ta' siringi li tqassmu lil dawk li jabbużaw mid-droga din is-sena - minn Jannar sa Awissu - huwa:

|Flor|Qorm|Gżi|Raħal |Borm|Mos|Rab| |iana|i |ra |Ġdid |la |ta |at | |3044|1246|286|43200 |1019|126|449| |9 |8 |18 | |9 |21 |1 |

SPTAR SAN LUQA - TESTIJIET TA' L-HIV

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm saru testijiet għall- HIV din is-sena?

Kemm kienu pożittivi?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Matul din is-sena saru 3,791 test għall-HIV antibodies sa l-aħħar ta' Awissu fil-Virology unit tad-dipartiment tal- patoloġija ġewwa l-isptar San Luqa.

Minn dawn 12 irriżultaw pożittivi.

Peress li dawn it-testijiet huma anonimi jista' hemm l-istess persuna li għamlet it-test aktar minn darba.

ISLA – BINJA BISWIT RESIDENZA PRIVATA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tieħu passi biex id-dipartiment għat-tiswija tal-postijiet tal-gvern jirrimedja l-inkonvenjent li persuni - dettalji dwarhom qed jintbagħtu separatament - qed jallegaw li nħolqilhom meta nbniet binja biswit id-dar tagħhom?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Għaddejt it-talba ta' l-Onor.

Interpellant lid- dipartiment tal-bini u tiswija ta' djar għall-azzjoni meħtieġa.

FGURA - SERVIZZ TA' CARE & REPAIR

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara li jittieħdu l-passi neċessarji biex persuna - dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament – tibbenefika mis-servizz ta' care & repair ta' l-awtorita' tad-djar?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: F'Ġunju 2002 il-persuna indikata bbenefikat minn għotja taħt Skema Z ta' l-awtorita' tad-djar biex isiru diversi xogħlijiet għall-irranġar fir-residenza privata tagħha.

Permezz ta' dawn ix-xogħlijiet il-fond inġieb up to standard skond kif ċertifikat minn perit ta' l- awtorita' tad-djar.

IMSIDA - TALBA GĦAL AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'tama hemm li persuna - dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament - tiġi provduta b'post alternattiv mid-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Id-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali qed jikkunsidra l-applikazzjoni indikata flimkien ma' oħrajn simili.

BORMLA - TWAQQIGĦ TA' FOND

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Minsitru tgħid jekk hemmx ħsieb li jitwaqqa' il-fond li d-dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Il-fond li għamel riferenza għalih l-Onor.

Interpellant hu indikat għat-twaqqigħ bħala parti mit-tielet fażi tal- proġett ta' riabilitazzjoni taz-zona ta' Santa Liena.

POSTIJIET TA' DIVERTIMENT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Fiż-żjarat li saru biex jiġi żgurat li kull post ta' divertiment huwa attrezzat kif suppost skond il-liġi dwar affarijiet bħal ħruġ ta'malajr minħabba ħruq jew inċidenti oħra, jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid liema kienu dawk il-lokalitajiet li nstabu b'nuqqasijiet?

Kemm saru żjarat din is-sena?

Jeżisti l-poter ta'għeluq tal-post jekk in- nuqqasijiet ikunu serji?

ONOR.

TONIO BORG: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 8074.

INJEZZJONI KONTRA L-INFLUWENZA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm–il persuna ħadet l- injezzjoni kontra l-influwenza miċ-ċentri tas-saħħa din is-sena s'issa?

Kemm kienu anzjani 'l fuq minn 60 sena?

Jista' jagħti dettalji għal kull ċentru separatament?

Jinżamm rekord ta' kemm ingħataw injezzjonijiet minn tobba privatament?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: It-total ta' tilqim kontra l-influwenza li ngħata miċ-ċentri tas-saħħa din is-sena - sat-18 ta' Ottubru - f'Malta u Għawdex huwa kif ġej:

|Furjana| | | |2229 | |Mosta | | | |1350 | |B'Kara | | | |1986 | |Bormla | | | |705 | |Raħal | | |Ġdid |1627 | |Qormi | | | |1206 | |Rabat | | | |837 | |Għawdex| | | |1401 | |Total |11,34| | |1 |

Fl-istess żmien ġew distribwiti 3,026 tilqima lill-kunsilli lokali u 6,732 lill-istituzzjonijiet bħal djar ta' l-anzjani jew sptarijiet, biex jingħataw direttament lill-anzjani, morda b'ċerti kundizzjonijiet jew l- istaff , ħalli b'hekk jiffrankawlhom li jmorru fiċ-ċentri tas-saħħa.

Minn din is-sena bdiet tinġabar informazzjoni aktar dettaljata mid- dipartiment tas-saħħa pubblika dwar min qed jieħu t-tilqima, liema informazzjoni tinkludi l-persuni mlaqqma kontra l-influwenza li huma 'l fuq minn 60 sena.

Din l-informazzjoni għadha qed tiġi miġbura u analizzata.

Ma tinżammx statistika ta' kemm jingħataw injezzjonijiet fil-privat.

FTS - RAPPORTI DWAR L-ISKEJJEL

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid jekk ir-rapport dwar l-istat ta' kull skola li kien qed isir mill-FTS tlestiex jew le?

Jekk fl- affermattiv, jista' ipoġġi kopja tiegħu fuq il-mejda tal-Kamra?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-FTS għandha rapport dwar il-bżonnijiet ta' immodernizzar ta' kull skola tal-gvern li jiġbor fih ċertu ammont ta' dettal.

Ma jidhirlix li hu l-każ li f'dan l-istadju r-rapporti jitpoġġew fuq il-mejda tal-Kamra.

MARSA SPORTS GROUND

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid meta se jitlesta x-xogħol li qed isir fil-Marsa sports ground fejn hemm il-ground tar-rugby?

Jista' jgħid jekk dan ix-xogħol hux se jkun lest fil-ħin għal-logħob internazzjonali tat-team nazzjonali tar-rugby?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ix-xogħol li kellu jsir min-naħa tal-kunsill Malti għall-isports fil-Marsa sports ground sar, inkluż iż-żriegħ ta' l-istess ground.

Informat li l-ground se jkun lest għall-ewwel logħba internazzjonali li se ssir nhar is-Sibt 6 ta' Novembru.

FTS - ĦADDIEMA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid fil-preżent kemm hemm ħaddiema ma' l-FTS?

Min huma u x'inhu x-xogħol li qed jagħmlu?

Jista' jgħid ukoll jekk dawn hux qed jaħdmu b'kuntratt jew le?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-FTS timpjega fuq bażi ta' kuntratt 19-il impjegat li huma: erba' periti, inġinier elettriku, tliet draughtsman, chief finance officer, executive accountant, kordinatur tal-proġetti, management consultant, tliet persuni fuq xogħol klerikali/segretarjali, receptionist, kordinatur servizzi skejjel u messaġġier/handyman.

FTS - MEMBRI TAL-BORD

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid min huma l-membri tal-bord ta' l-FTS li jinsabu mmexxija mis-Sur Ray Fenech?

Xi kriterji ntużaw għall- għażla tagħhom u x'inhu l-qasam li ġejjin minnu?

X'inhuma r- responsabbiltajiet tagħhom fi ħdan l-istess fondazzjoni?

Kemm qed jitħallsu kull wieħed u waħda minnhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-bord ta' l-FTS huwa magħmul minn: Mr Raymond Fenech – chairman; Ms Louise Aquilina - board member (ministeru ta' l-edukazzjoni); Dr Peter Fenech - board member (avukat); Mr Joseph Magro - vice chairman (direttur edukazzjoni); Mr.Alfred Rizzo - board member (ministeru tal-finanzi); Ms Marilyn Sciortino - board member (assistent direttur edukazzjoni).

Il-membri ta' dan il-bord huma intitolati għal Lm100 fix-xahar bħala onorarju.

Ir-responsabbiltajiet tagħhom huma dawk ta' membri ta' bord ta' ente pubblika kif stabilit fl-istatut li kien tpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

ARTIJIET - ĦSARA F'SOQFA TA' GARAXX

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jara li tissewwa l-ħsara li hemm fis-soqfa tal-garaxx - tender 72595?

ONOR.

TONIO BORG: It-taqsima proprjeta' tal-gvern kienet irriferiet il- każ lid-dipartiment tal-kostruzzjoni u manutenzjoni fi ħdan il-ministeru għar-riżorsi u infrastruttura sabiex jittieħdu l-passi neċessarji dwar il- ħsara fil-garaxx imsemmi mill-Onor.

Interpellant.

SPTAR SAN LUQA - OPERAZZJONI TAL-HIP REPLACEMENT

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid x'inhi l-waiting list għal kull professur għal hip replacement?

Kemm-il operazzjoni ta' dan it-tip isiru kull xahar?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ENEMALTA - HEDGING AGREEMENT

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid kemm ilu li twaqqaf il-hedging agreement li kellha l-korporazzjoni Enemalta?

Meta kien sar?

B'kemm kien jinxtara ż-żejt meta kellna dan il-ftehim u kemm inxtara (b'kull bidla li seħħet fil-prezz u d-data) minn meta twaqqaf sal-lum?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ENEMALTA - PETROL/DIESEL

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid kemm kien il-prezz tal-petrol/petrol bla ċomb u diesel fis-snin 1986, 1990, 1994, 1998, 2000, 2001, 2002 u 2003?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-mejda tal- Kamra aktar kmieni fis-seduta.

MDC/IPSE/METCO - EX-ĦADDIEMA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 7723 u cioe' jgħid kemm minn dawk li kienu mpjegati ma' l-MDC, l-IPSE u l-METCO u li ma ġewx integrati mal-Malta enterprise għadu ma nstabilhomx xogħol ieħor produttiv u permanenti u għadhom jiddependu minn xi qasam ieħor tal-gvern, jew minn xi kumpannija li tagħha l-gvern huwa shareholder ewlieni?

ONOR.

AUSTIN GATT: In-numru ta' impjegati ta' l-MDC, l-IPSE u l-METCO li sat-22 ta' Ottubru 2004 ma ġewx integrati mal-Malta enterprise u għadu ma nstabilhomx xogħol huwa ta' 22.

Uħud minn dawn diġa' għamlu xi intervisti għall-impjieg u għalhekk in-numru jinbidel u jonqos minn żmien għal żmien hekk kif jinstabilhom xi xogħol.

Sa l-istess ġurnata nstab xogħol alternattiv għal 45 impjegat mal-gvern jew parastatali fejn qed ikunu produttivi fil-postijiet rispettivi tagħhom.

MEPA - SERVIZZ TA' L-INTERNET

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 7604 li tittratta s-servizz ta' l-internet għall-impjegati tal-MEPA, peress li bid-deċiżjoni li ttieħdet irriżulta li mpjegati klerikali u tekniċi/amministrattivi f'direttorati oħra fl-istess awtorita' xorta baqgħu jgawdu dan is-servizz u fl-istess ħin gradi professjonali fid-direttorat ta' l-ippjanar, li jinkludu fost oħrajn individwi li mhux qed jagħmlu kors l-universita' imħallsa mill-istess awtorita' kif ukoll oħrajn tekniċi li ġew esklużi b'din l-azzjoni, qed isibu diffikultajiet biex iwettqu l- obbligi kollha lejn il-professjoni tagħhom li timplika ammont ta' aġġornament kontinwu kif ukoll riċerka, jista' il-Ministru jgħid għaliex ma tteħdux miżuri oħra biex din id-deċiżjoni ma tkunx ta' detriment għal dan in-numru ta' staff fl-istess awtorita'?

Ma jistax jintuża aħjar software partikolari fl-awtorita' li jirregola b'mod aħjar, permezz ta' aktar filtering, aċċess għal ċerti siti u informazzjoni li jista' ikollha kontenut dubjuż?

Għaliex din id-deċiżjoni ma ġietx kommunikata b'mod dinjituż ma' l-istaff kollu fl-awtorita'?

X'qed iżomm lill-management milli josserva l-linji gwida li għamel hu xi żmien ilu wara li soluzzjoni ġusta tittieħed f'dan ir-rigward?

Tista' tikkonferma li gradi tekniċi u klerikali, kif ukoll professjonisti fiż-żewġ direttorati l-oħra, baqgħu bl- aċċess għal dan is-servizz bażiku?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-management tad-direttorat ta' l-ippjanar ħass li l-produttivita' ta' ċerti gradi ta' impjegati kien affetwat b'mod negattiv minn mindu ġie pprovdut l-aċċess ta' l-internet xi xhur ilu.

Dawn l-impjegati m'għandhomx xi bżonn partikolari għall-internet għax-xogħol tagħhom, u kieku stess dan l-aċċess huwa pprovdut fil-librerija ta' l- awtorita`.

Għalhekk aktar kontrolli u aspetti amministrattivi oħra msemmijin fil-mistoqsija jservu biss biex iżidu piż amministrativ fuq l- istess awtorita`.

SKEJJEL TA' L-ISTAT – STUDENTI

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 6984 u cioe' jgħid jekk fis-snin 1999, 2000, 2001, 2002, 2003 u din is-sena sal-lum kienx hemm rapportat li xi tfal/studenti li jattendu l-iskejjel ta' l-Istat inqabdu b'xi drogi u/jew armi tan-nar?

Meta u f'liema skola?

X'passi ttieħdu?

Kemm kellhom eta' it-tfal f'kull każ?

ONOR.

LOUIS GALEA: Mill-istatistika li żżomm it-taqsima kontra l-abbuż ta' l-edukazzjoni, imwaqqfa fl-2001, ġew rapportati 40 każ ta' abbuż ta' droga - sitt skejjel tal-knisja, sebgħa post-sekondarji u 27 skejjel ta' l- Istat.

L-eta' tvarja minn 14 sa 18-il sena.

Minn dawn, 26 każ ġew riferuti lill-iskwadra tad-drogi tal-pulizija u 14 lil Sedqa.

Kien hemm każ wieħed fejn student ta' 14-il sena kellu air pistol li ġiet konfiskata.

TURIŻMU U KULTURA - RAPPORTI TA' SERQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid matul l-ewwel disa' xhur ta' din is-sena kemm-il serqa ta' oġġetti ġiet rapportata li saret fid-dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt il-ministeru tiegħu kif ukoll minn fuq proġetti li għaddej bihom il-ministeru?

X'kienu l-oġġetti misruqa u kemm jammontaw f'ċifra ta' flus globali?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Matul l-ewwel disa' xhur ta' din is-sena nsterqu Lm500.50 cash mill-Malta society of arts manufacture and commerce.

Dawn kienu jikkonsistu fi flus mill-vending machine, petty cash flow u s- safe.

F'dan il-perjodu nsterqu wkoll moon rock u tazza Rumana li ma jistax jingħata prezz għalihom kif ukoll Airforce World War II bicycle headlamp ta' valur zgħir.

FINANZI - RAPPORTI TA' SERQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid matul l-ewwel disa' xhur ta' din is- sena kemm-il serqa ta' oġġetti ġiet rapportata li saret fid-dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt il-ministeru tiegħu kif ukoll minn fuq proġetti li għaddej bihom il-ministeru?

X'kienu l-oġġetti misruqa?

Kemm jammontaw f'ċifra ta' flus globali?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

GĦAWDEX - RAPPORTI TA' SERQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il- Ministru tgħid matul l-ewwel disa' xhur ta' din is-sena kemm-il serqa ta' oġġetti ġiet rapportata li saret fid-dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt il-ministeru tagħha kif ukoll minn fuq proġetti li għaddej bihom il- ministeru?

X'kienu l-oġġetti misruqa?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Kien hemm tliet każi ta' serq li ġew rapportati matul l-ewwel disa' xhur ta' din s-sena.

L-oġġetti misruqa kienu cable tat-3 phase, li l-valur tiegħu jammonta għal Lm100, numru ta' xtieli b'valur stmat ta' madwar Lm5 u first aid box b'valur ta' Lm6.75c.

TEKNOLOĠIJA TA' L-INFORMATIKA - RAPPORTI TA' SERQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid matul l-ewwel disa' xhur ta' din is-sena kemm-il serqa ta' oġġetti ġiet rapportata li saret fid-dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt il- ministeru tiegħu kif ukoll minn fuq proġetti li għaddej bihom il-ministeru?

X'kienu l-oġġetti misruqa?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-mejda tal- Kamra aktar kmieni fis-seduta.

AIR MALTA - LUKANDA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid fiex wasal il-proċess tal-ħruġ tat-tender tal-lukanda ta' l-Air Malta operata mill-Holiday Inn?

X'inhi l-pożizzjoni ta' l-impjiegi tal-ħaddiema?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-Air Malta se tbiegħ l-ishma tagħha fil-kumpannija Tigne' Development Co. Ltd. permezz ta' sejħa għall-offerti.

Il- preparamenti għall-ħruġ ta' din is-sejħa jinstabu fi stadju avanzat u huwa stmat li dan isir sa l-ewwel nofs ta' l-2005.

Rigward l-impjegati tal-kumpannija Tigne Development Co. Ltd, dawn għandhom relazzjoni kuntrattwali mal-kumpannija Tigne Development Co. Ltd.

KUNSILLI LOKALI - SINDKI/KUNSILLIERA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' kunsilliera u sindki, lokal lokal f'Malta u Għawdex, li rriżenjaw sena b'sena minn meta twaqqfu l-kunsilli lokali?

ONOR.

TONIO BORG: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

XIRI TA' ŻEJT MIL-LIBJA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid jekk għadx hemm arranġamenti priferenzjali dwar xiri ta' żejt mil-Libja?

Jekk iva, meta xtrat l-aħħar il-korporazzjoni Enemalta minn dan is-sors u kemm xtrat.

Jekk le, meta ntemm l-arranġament?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-korporazzjoni Enemalta m'għadx għandha arranġamenti priferenzjali dwar xiri ta' żejt mil-Libja.

L-aħħar arranġament li kien hemm intemm fl-aħħar tas-sena 2003.

SKEJJEL - TQASSIM TA' ĦALIB

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk hux se jibqa' jitqassam il-ħalib fl-iskejjel?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-kap ta' kull skola huwa responsabbli għax-xiri tal- ħalib u kull kap jixtri l-kwota ta' ħalib li jkun hemm bżonn.

TESTIJIET TAS-SEWQAN

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Peress li l-Għawdxin qed ibatu minn inkonvenjenti kbar biex jagħmlu t-test tal-liċenzja tas-sewqan għax dan it-test - l-iskritt - irid isir Malta, kif ukoll biex isir il-prattiku jridu jistennew li jinġabru group ta' applikanti u allura bejn sessjoni u oħra qed ikun hemm id- dewmien, jista' il-Ministru jara li jittieħdu passi biex dawn l- inkonvenjenti jitneħħew a benefiċċju ta' l-applikanti Għawdxin?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 8369, ġejt informat li:

1 - It-test tat-teorija - l-iskritt - li bħalissa jsir Malta mhux ġustifikat ekonomikament li jsir ġewwa Għawdex; 2 - L-iskeda tat-testijiet tal-prattika ġo Għawdex se ssir b'mod li t- testijiet tal-vetturi żgħar u muturi se jiġu integrati ma' dawk tal-vetturi l-kbar - trakkijiet inkluż bit-trailer, xarabanks u mini-buses - sabiex kull test jidħol awtomatikament fil-jum li jkun imiss.

B'hekk jiġi evitat li l-Għawdxin idumu jistennew biex jingħataw appuntament għal test b'vetturi kbar;

3 - Id-direttorat tal-liċenzji u testijiet se jżid eżaminatur tat-testijiet ieħor li jitla' Għawdex kull nhar ta' Erbgħa b'effett mit-3 ta' Novembru 2004.

B'hekk nirdoppjaw in-numru ta' testijiet tal-prattika ġo Għawdex u għalhekk jonqos il-perjodu bejn il-jum li jsir l-appuntament għat-test u t- test proprju.

PERSUNI BOARDED OUT

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid kemm-il persuna ġiet boarded out f'dawn l-aħħar ħames snin, kull sena separatament?

Tista' tgħid ukoll kemm minn dawn ġew boarded out għal raġunijiet fiżiċi u psikoloġiċi?

Kemm minnhom kienu nisa u kemm kienu rġiel?

X'inhuma l- etajiet rispettivi tagħhom?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ma tinżammx statistika dwar l-informazzjoni mitluba dwar l-aħħar tliet partijiet tal-mistoqsija.

L-informazzjoni mitluba fl-ewwel parti tal-mistoqsija qed tinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

GĦAWDEX - NUTAR TAL-GVERN

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 2745, tista' il-Ministru tgħid meta se jkun hemm nutar tal-gvern f'Għawdex?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Il-kariga ta' nutar tal-gvern għal Għawdex hija okkupata.

RAĦAL ĠDID - PLOT TAL-PRIVAT

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 8053 u cioe' : peress li ġejt informat li l-plot huwa tal-privat, jista' il-Viċi Prim Ministru jara li l-kunsill lokali jieħu passi sabiex is-sid ta' dan il-plot ma jħallihx fl-istat li hu?

ONOR.

TONIO BORG: Bħalma jaf l-Onor.

Interpellant, il-kunsilli lokali huma korpi statutorji ta' gvern lokali b'personalita' legali distinta u għalhekk nissuġġerilu jindirizza l-mistoqsija tiegħu lill-kunsill lokali konċernat.

MALTA FREEPORT

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 8007 u cioe' jgħid x'inhu l-investiment tal-Malta Freeport Co. Ltd fil-port ta' Brindisi?

Jista' jagħti rendikont sena b'sena sal-lum?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għad-dokumenti dettaljati mpoġġija fuq il-mejda tal-Kamra.

KOTTONERA - CAR PARK

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid meta se jinbeda x-xogħol fuq il-carpark li diġa' ħarġu l-permessi għalih mill-MEPA u li l-gvern wiegħed li se jsir bħala parti mill-proġett tal-Kottonera?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Bħalissa l-permess approvat għand il-MEPA PA 2243/04 huwa outline għal multi-level car park.

Il-gvern qed jistudja kif se jinbeda dan il-proġett filwaqt li jieħu in kunsiderazzjoni l-ispiża neċessarja u anke talbiet minn xi wħud mill-konsorzja eżistenti biex jipparteċipaw fl-iżvilupp tiegħu.

ĦAŻ-ŻEBBUĠ - TRIQ TA' SRINA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid x'tip ta' sistema ta' stormwater drainage qiegħda tintuża fit-Triq ta' Srina, l/o Ħaż-Żebbuġ, biex tlaħħaq mal-volum enormi ta' xita li jaqa' fuq din it-triq kull darba li tagħmel ix- xita?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-ilma tat-triq, kif ukoll dak li jiġi mill- għelieqi ta' madwar, se jinġabar ġo collection chamber gullies fuq kull ġenb tat-triq.

Il-pajpijiet ta' l-istormwater culvert li jinsabu f'kull kariġjata ġew iddisinjati biex jieħdu l-ilma li jaqa' fit-triq u dak li jiġi mill-għelieqi f'1 in 1 year storm 15min duration.

L-istormwater culverts se jferrgħu l-ilma ġol-widien eżistenti.

SAĦĦA – PART-TIME SOCIAL ASSISTANT

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jara li jitmexxa l-każ tal-persuna li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Isem il-persuna msemmija fil-mistoqsija jinsab imniżżel fil-lista ma' l-applikanti l-oħra li kienu applikaw u ġew magħżula wara intervista għall-post ta' part-time social assistant.

Id-dipartiment jibgħat għal din il-persuna biex tibda taħdem bħala part- time social assistant fil-komunita' meta jkun hemm bżonn u skond l-order of merit.

XIRI TA' ŻEJT MIL-LIBJA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Billi l-Ministru riċentement għarraf lill-Kamra li l-Gvern Malti ilu ma jixtri żejt b'rati priferenzjali mil-Libja għal dawn l-aħħar sentejn, jista' jgħid jekk dan l-arranġament intemmx għax kien skada l-ftehim?

Jekk ma baqax jiġi wżat, on grounds of policy?

Saru xi attentati min-naħa tal-gvern biex dan il-ftehim jiġi ri- attivat?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-arranġament intemm meta skada l-ftehim minħabba li n-National Oil Corporation tal-Libja ma setgħetx tissuplixxi fuel oil f'sulphur content ridott kif bdiet tuża l-korporazzjoni Enemalta fl-2003.

ĦAL TARXIEN - ASFALTAR TA' TOROQ

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 8264 u cioe' jgħid meta se jsir it-tarmac fi Triq il-Kurunell Mass u Triq 25 ta' Marzu ġewwa Ħal Tarxien peress li dawn jinsabu fi stat diżastruż?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 8264.

ĦAL FERĦ COMPLEX - ĦADDIEMA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari 8165 u 7727, jista' il-Ministru jgħid jekk sarux xi laqgħat dwar il-futur tal-ħaddiema ta' Ħal Ferħ complex f'Għajn Tuffieħa?

Jekk iva, ma' min saru?

X'inhu l-futur tal-ħaddiema?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 8463.

MARSA - ANZJANI LI QED JITOLBU BIEX JIDĦLU L-SVPR

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jara li żewġ anzjani - dettalji dwarhom qed jintbagħtu separatament - li jinsabu fi stat li ma jistgħux ikomplu jgħixu waħedhom id-dar minħabba l-mard jidħlu fir-residenza San Vincenz de Paule?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-applikazzjoni ta' l-imsemmija koppja waslet fit-2 ta' Lulju 2004 u qiegħda tingħata l-attenzjoni meħtieġa.

MEPA - MELLIEĦA –IMĠIEBAĦ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid x'passi ħadet il-MEPA dwar irregolaritajiet li twettqu dan l-aħħar fl-Imġiebaħ, limiti tal-Mellieħa?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-MEPA ħarġet avviż biex tieqaf u ta' twettieq ECF 493/04.

Wara li għadda t-terminu legali, l-awtorita' marret fuq il- post darbtejn u ħadet il-passi biex titneħħa l-illegalita' u s-sit jerġa' jiġi fl-istat oriġinali tiegħu.

IMPJIEGI – DISKRIMINAZZJONI KONTRA L-ĦADDIEMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jindika fiex waslu r-regolamenti li l-ministru għall-politika soċjali ta' dak iż-żmien - illum Prim Ministru - kien irrifera għalihom fit-tweġiba tiegħu għal żewġ mistoqsijiet parlamentari li kont għamiltlu jien 4392 u 4393?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-proċess ta' preparazzjoni għall-pubblikazzjoni ta' avviż legali li l-ministru ta' dak iż-żmien kien irrifera għalih fir- risposta għal domandi parlamentari 4392 u 4393, wasal fi tmiemu wara li saru l-konsultazzjonijiet meħtieġa mal-bord tar-relazzjonijiet ta' l- impjieg u mistennija li tiġi pubblikata fil-ġranet li ġejjin.

MELLIEĦA - QORTIN - DRENAĠĠ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid meta se jsir ix-xogħol meħtieġ biex id-djar kollha fil-Qortin tal-Mellieħa jkollhom is-sistema tagħhom imqabbda mas-sistema nazzjonali tad-drenaġġ?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ITS - TRACER STUDY

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk l-istitut għall- istudji turistiċi għandux tracer studies biex jistabilixxi kemm fil-fatt dawk li jagħmlu l-korsijiet tiegħu jidħlu fil-qasam tat-turiżmu u kemm jaqbdu oqsma oħra fl-impjieg tagħhom?

Jekk sar xi tracer study, jista' ipoġġi kopja tiegħu fuq il-mejda tal-Kamra?

Jekk ma sarx, jista' jara li l-istitut jagħmel studju bħal dan?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-istitut għall-istudji turistiċi għandu tracer study of 1987-2000 graduates.

Hemm il-ħsieb li fil-futur isir studju li jkopri l-perjodu għas-sena 2000 sa 2004.

Se ngħaddi kopja tat-tracer study imsemmi hawn fuq lill-Onor.

Membru.

MTA - STUDJU TA' RIŻORSI UMANI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jara li l-awtorita' Maltija tat-turiżmu tagħmel studju tar-riżorsi umani fl-industrija tat-turiżmu f'Malta u f'Għawdex fil-livelli kollha?

X'inhuma l-ħiliet li għandhom in-nies tagħna u fejn hemm defiċjenzi f'dawn il-ħiliet biex jiġu indirizzati?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-awtorita` Maltija għat-turiżmu tagħmel numru ta' studji fuq aspetti differenti ta' riżorsi umani fl-industrija tat- turiżmu.

Bħalissa l-awtorita` Maltija għat-turiżmu qed tagħmel studju dwar il- ħiliet, kapaċitajiet u l-kompetenzi tan-nies li jaħdmu fil-lukandi u ristoranti f'Malta u Għawdex.

L-iskop ta' dan l-istudju hu li nsiru nafu l- possibbiltajiet ta' nuqqas ta' kompetenza fost dawk li qed iffitxu x-xogħol u li jistgħu jiġu mpjegati - skill shortages - kif ukoll in-nuqqas ta' kompetenza fost il-ħaddiema attwali - skill gaps.

L-istudju jara wkoll il- bżonnijiet ta' taħriġ għall-impjegati fl-industrija tat-turiżmu; it- tieni parti ta' l-istudju tiffoka fuq in-numru ta' ħaddiema li l-industrija tat-turiżmu se jkollha bżonn fil-ħames snin li ġejjin (2004-2008).

Parti mill-fondi ta' dan il-proġett kienu allokati minn fondi ta' l-Unjoni Ewropea.

Ir-rapport għandu joħroġ fl-ewwel tliet xhur tas-sena li ġejja.

SETTUR TURISTIKU - TAĦRIĠ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid x'kordinazzjoni teżisti bejn l-istitut għall- istudji turistiċi, l-awtorita' Maltija tat-turiżmu u l-universita' biex jaħdmu flimkien ħalli jtejbu l-kwalita' tal-ħiliet tal-persuni li jaħdmu fit-turiżmu?

Jista' jagħti eżempji konkreti ta' koperazzjoni flimkien minn dawn l-entitajiet pubbliċi għall-ġid tat-turiżmu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-ko-ordinazzjoni li teżisti bejn l- istitut għall-istudji turistiċi u l-awtorita` Maltija għat-turiżmu tikkonsisti f'liaison sabiex jiġu milqugħa l-ħteġijiet ta' taħriġ fis- settur turistiku.

Xi wħud minn dawn l-inizjattivi jinkludu t-tourism competence guidelines bil-għan li jitjiebu s-service standards fis-settur turistiku.

Inizjattiva oħra tinkludi l-programm TIPS (tourism induction for professional service) li huwa mmirat sabiex dawk kollha li jidħlu fl- industrija tat-turiżmu jkunu preparati biex jilqgħu għall-ħteġijiet tat- turist.

Barra minn hekk l-awtorita' ittella' programm ieħor bl-involviment ta' l- ITS.

Dan iħares lejn il-promozzjoni tal-karrieri fis-settur turistiku fl- iskejjel sekondarji.

Ma' l-universita', il-BA tourism course huwa parzjalment sponsorjat mill- awtorita' Maltija għat-turiżmu.

Ma' l-universita' isir ukoll programm ta' tagħrif u taħriġ immirat għat-tourism frontliners taħt it-titlu "Malta, Int u t-Turist".

Diversi ħaddiema professjonali fi ħdan l-awtorita` Maltija għat-turiżmu jagħtu lectures fuq it-turiżmu lill-istudenti universitarji kif ukoll tutoring u supervision fuq it-teżi.

Dan l-aħħar ġie introdott seminar taħt it-titlu Bridging the Gap.

L-għan tiegħu hu li jagħti t-tagħrif lill-istudenti universitarji dwar it-turiżmu sabiex jifhmu aktar id-differenza bejn it-teorija u d-dinja tax-xogħol.

Dan is-seminar ġie milqugħ tajjeb ħafna u hemm ħsieb li jsir regolarment.

TAX COMPLIANCE UNIT - UFFIĊINI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm qed titħallas kera għall-użu ta' l-uffiċini tat-tax compliance unit?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: It-tax compliance unit tħallas Lm63,238 fis-sena bħala kera għall-użu ta' l-uffiċini tagħha.

TAX COMPLIANCE UNIT - KONSULENTI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid fuq liema bażi jsir il-ħlas tal- konsulenti fit-tax compliance unit?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SERVIZZ PUBBLIKU - IMPJIEGI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid jekk hijiex policy tal-gvern li fis- settur governattiv jiġu mpjegati biss ħaddiema li ġejjin mill-Unjoni Ewropea filwaqt li jiġu rifjutati persuni oħra li jkollhom l-istess kwalifiki u li jkunu ġew approvati minn bordijiet statutorji governattivi?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Impjieg fis-servizz pubbliku jsir skond il- parametri ta' eliġibbiltà stabilita fis-sejħiet għall-applikazzjonijiet kif maħruġa mill-Kummissjoni dwar is-servizz pubbliku.

Mill-1 ta' Mejju 2004 applikazzjonijiet bdew jiġu aċċettati wkoll minn applikanti minn pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea li jissodisfaw il-parametri stabiliti tas-sejħa.

Ma neskludix li jista' ikun hemm każi fejn applikazzjonijiet jinfetħu wkoll għall-persuni li m'humiex mill-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea.

SERVIZZ PUBBLIKU - ĦADDIEMA

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm hemm impjegati f'kull ministeru, dipartimenti, aġenziji, fondazzjonijiet, awtoritajiet eċċ. persuni li għalqu l-61 sena?

X'inhu l-ħlas f'kull każ u x'perkaċċi qed jieħdu?

Kull persuna f'liema ministeru, dipartiment, aġenzija, fondazzjoni, awtorita' eċċ. qiegħda?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 8200.

PERIT RICHARD ENGLAND

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jikkonferma li l-Perit Richard England ingħata s-servizz ta' periti u draught persons mid-dipartiment tax-xogħlijiet pubbliċi sabiex jgħinuh fuq il-proġett ta' parlament ġdid?

Jekk fl- affermattiv, kemm qiegħed iħallas il-Perit England lill-gvern għas-servizzi offruti minn dawn il-persuni?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Il-Ministru għandu diversi ħteġijiet ta' żvilupp ta' disinn, stimi u eventwalment project management ta' proġetti kapitali ġodda.

Għal dan il-għan saret talba lill-MPO sabiex il-ministeru jkollu project co-ordination unit li tkun magħmula minn perit, quantity surveyors u draught persons.

Din it-talba ġiet milqugħa u numru ta' uffiċjali b'dawn il-kwalifiki kienu identifikati u trasferiti mal-ministeru.

Minħabba x- xogħol li għaddej bħalissa fuq studji preliminari għall-proġett tas-sit tat- Teatru Rjal u d-daħla ta' Bieb il-Belt dan it-team bħalissa qiegħed jaħdem mal-Perit England.

B'dan l-arranġament, u dejjem jekk il-proġett jitkompla, il-Perit England jitħallas fee negozjata li tieħu in kunsiderazzjoni li ħafna mix-xogħol ta' support fit-tħejjija tal-proġett qiegħed isir minn dan it-team li hu mħallas direttament mill-gvern.

PERIT RICHARD ENGLAND

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid kemm tħallas il-Perit Richard England minn meta beda l-ħidma tiegħu sal-lum fuq il-proġetti ta' St James Cavalier, is-sit tat-Teatru Rjal u l-masterplan għal Bieb il-Belt, kull pagament separat bid-data meta tħallas?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

SPTAR MATER DEI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l- ismijiet tal-membri ta' l-FMS, u tal-persuni li ħadmu magħha, fuq l-isptar Mater Dei f'dawn l-aħħar ħames snin?

X'kien ir-rwol ta' kull persuna?

Min hu responsabbli għal variation orders u min jiċċertifikahom għall-ħlas?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-mejda tal- Kamra aktar kmieni fis-seduta.

MANOEL ISLAND - PROĠETT

L-ONOR.

DAVID AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid jekk fil-kuntratt ma' MIDI għall-proġett ta' Manoel Island u Tigne' hemmx stipulat li l-aċċess mal-baħar madwar Manoel Island ikunx liberu għaċ-ċittadini?

Jekk fil-pożittiv, jista' jgħid jekk dan l-aċċess fil-preżent hux liberu jew le?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Skond Artiklu 15 tal-kuntratt bejn il-gvern u MIDI plc, l-aċċess jista' ikun magħluq b'mod temporanju sakemm isiru xogħlijiet fuq il-proġett.

Bħalissa x-xogħolijiet ta' restawr inbdew fuq il- Fortizza Manoel.

BIRŻEBBUĠA - MAIN TA' L-ILMA

L-ONOR.

DAVID AGIUS staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 7838, jista' il-Ministru jgħid għaliex hu maħsub li l-ispiża titla' għal madwar Lm8,000?

Jista' jgħid x'xogħol hemm bżonn isir u jagħti breakdown ta' l-ispejjeż li hemm involuti?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-proġett biex jinbidel il-main qadim ta' din it- triq jikkonsisti fi tqegħid ta' 535 metri ta' pipe ta' 63 mm diametru fi Triq il-Brolli f'Birżebbuġa, minn Triq il-Port il-Ħieles 'il ġewwa.

Il- breakdown ta' din l-istima hi kif ġej:

|Excavation & |Lm 1,950| |back fill | | |Pipelaying |Lm | | |371 | |Roadworks |Lm 4,550| |House services |Lm | | |244 | |Cost of pipes &|Lm | |fittings |879 | |Stima totali |Lm 7,994|

SAĦĦA - RADIOGRAPHERS

L-ONOR.

DAVID AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 7836, jista' il-Ministru jgħid jekk kienx hemm żviluppi fit-taħditiet mal-unions dwar ir- radiographers?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ma kien hemm l-ebda tibdil mit-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari 7836.

MEPA - MELLIEĦA - BINI TA' ĦAJT MA' PLOT PRIVAT

L-ONOR.

DAVID AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid x'passi ħadet il-MEPA ma' sid privat biex itella' ħajt mal-plot privat tiegħu - dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament - minħabba li dan qed ikun użat bħala miżbla b'inkonvenjent għar-residenti tal-madwar?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Is-sezzjoni ta' l-infurzar tal-MEPA investigat il-każ u jirriżulta li ntefa' skart u materjal ieħor fi plot vojta fi Triq is-Snajjin, Mellieħa.

Għaldaqstant se jinħareġ avviż biex tieqaf u ta' twettieq, Referenza ECF 932/04, sabiex jitnaddaf is-sit u jinbena ħajt mal- madwar.

PEMBROKE - BUS STAGE

L-ONOR.

DAVID AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid meta se jitwaħħal/jitranġa bus stage li hemm hekk kif taqbeż it-traffic lights ta' Pembroke?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: It-twaħħil/irranġar ta' bus stage huwa responsabbilta' tal-kunsilli lokali.

Madankollu l-awtorita' se tieħu ħsieb tikkuntattja lill-kunsill lokali ta' Pembroke rigward l-imsemmi bus stage.

SKEJJEL TA' L-ISTAT - TAGĦLIM AMBJENTALI

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid għaliex ma kienx hemm tweġiba mill-ministeru għall-proposta tan-Nature Trust biex għalliema jiġu sekondati ma' din l-għaqda sabiex isir tagħlim ambjentali fl-iskejjel tal- gvern?

ONOR.

LOUIS GALEA: Diġa' hemm żewġ għalliema sekondati mal-Birdlife u għalliem ieħor man-Nature Trust.

Barra minn hekk it-tagħlim ambjentali fl- iskejjel tal-gvern isir fuq bażi regolari.

DELIMARA - NATIONAL PARK

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid għaliex qed ikun hemm din il- burokrazija fl-implimentazzjoni tan-national park fi Xrob l-Għaġin f'Delimara?

Jista' jgħid kemm intilfu fondi minn barra l-pajjiż minħabba d-dewmien tal- ministeru biex jagħti l-committment tiegħu għal dan il-proġett?

Jista' jgħid għaliex wara li saru diversi laqgħat kontinwi man-Nature Trust qed jitlob li jiġi preżentat business plan dwar dan il-proġett?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Kemm in-Nature Trust kif ukoll dan il-ministeru ħadmu flimkien fuq xogħol preliminari biex ġiet sottomessa outline development permission lill-MEPA sabiex l-arja magħrufa bħala Xrob l-Għaġin f'Delimara tiġi żviluppata f'nature park/marine life and reseach centre.

L- Onor. Interpellant jifhem li l-gvern ikun irid jifli l-pjan dettaljat tal- proġett li jkun qed jiġi propost qabel ma jidħol f'xi committment ta' dan it-tip.

Huwa proprju għalhekk li ntalab dan il-business plan aktar dettaljat minn dak li ngħata s'issa.

Ninforma wkoll li n-negozjati sabiex jinstabu fondi barranin għal dan il-proġett għadhom għaddejjin.

MEPA - PROĠETTI

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm għandha tagħti fondi l-MEPA mill- proġetti li fihom kien hemm planning gain?

Min huma l-għaqdiet li għad irid jingħatawlhom dawn il-fondi?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-kontijiet pendenti li bħalissa għandha quddiemha l-MEPA għar-rimbors ta' fondi mitluba minn għaqdiet jammontaw għal madwar Lm15,000.

L-għaqdiet in kwestjoni huma l-fondazzjoni natura, għall-proġett ta' Wied Għollieqa madwar Lm14,000 u l-fondazzjoni wirt artna għall-proġett tal-Victoria Lines madwar Lm1,000.

Fil-każ tal-proġett ta' Wied Għollieqa, l-arranġamenti biex isiru l- pagamenti dovuti diġa' qed isiru.

ENERĠIJA ALTERNATTIVA - SUSSIDJU

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm kien ilaħħaq is-sussidju li ħareġ il-Gvern Malti lill-konsumatur li għamel użu minn enerġija alternattiva (solar water heaters, battery operated cars, etc.) matul din l- aħħar sena?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

POSTIJIET KULTURALI - ŻJAJJAR

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid min qed jieħu ħsieb jorganizza ż-żjajjar lill- postijiet kulturali li kienu jsiru mid-dipartiment tal-kultura?

Jista' jgħid għaliex m'għadhomx jiġu organizzati minn dan id-dipartiment?

Jista' jgħid kemm qed ikunu l-fees relatati ma' dawn iż-żjarat?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Iż-żjajjar kulturali li kien jorganizza d- dipartiment tal-kultura ma tkomplewx wara Mejju 2003 u dan għal żewġ raġunijiet, cioe' id-dħul minn dawn iż-żjarat kien jammonta għal mhux aktar minn nofs l-ispiża; u żjarat kulturali bdew jiġu organizzati mis-settur privat.

SORSI TA' ENERĠIJA ALTERNATTIVA

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid f'liema dipartimenti tal-gvern sar xi investiment jew stallar għal sorsi ta' enerġija alternattiva f'dawn l-aħħar snin?

Kemm kien ilaħħaq dan l-investiment u fiex intnefaq?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

GOZO CHANNEL - UNAUDITED ACCOUNTS

L-ONOR.

ALFRED SANT staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-aħħar unaudited accounts annwali tal-kumpannija Gozo Channel li jkopri l-perjodu bejn Ottubru 2003 u Settembru 2004?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.