MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 290 It-Tlieta, 12 ta' Lulju, 2005 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 290 It-Tlieta, 12 ta' Lulju, 2005

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.02 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 12 ta' Lulju, 2005

WERREJ

MINUTI 449

RULING 449

PETIZZJONIJIET 450

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI 451

TQEGĦID TA' KARTI 457

MOZZJONIJIET 458

TIBDIL FIL-PJAN TA' STRUTTURA 458

AĠĠORNAMENT 484

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 489

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 289 li saret fil-11 ta' Lulju, 2005 ġew konfermati.

RULING

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Ninforma lill-Kamra li s-Sedja rċeviet kopja ta' sentenza mogħtija mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, datata 23 ta' Ġunju, 2005 - Emanuel Camilleri u martu Mary Camilleri vs Kummissarju ta' l- Artijiet u l-Avukat Ġenerali - liema dokument se nqiegħed fuq il-mejda tal- Kamra.

Issa ndur għall-punt imqajjem mill-Onor.

Joe Mizzi matul il-laqgħa tal- Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra tas-27 ta' Ġunju, 2005, fejn l- Onor. Membru talab ruling dwar jekk membru għandux jingħata transcript tad- diskussjoni li tkun saret f'laqgħa ta' xi kumitat li tkun inżammet fil- magħluq.

L-Onor.

Mizzi talab speċifikament it-transcript tal-Laqgħa Nru. 45 tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali li nżammet fit-22 ta' Ġunju, 2005.

Ordni Permanenti Nru. 137 jgħid li kull kumitat permanenti u kull kumitat magħżul jista' jirrisolvi fid-diskrezzjoni tiegħu li ma jħallix barranin ikunu preżenti waqt xi proċedimenti tiegħu, iżda ta' min jgħid ukoll li l- Ordnijiet Permanenti tal-Kamra ma jipprovdux dwar il-proċedura li għandha tiġi segwita f'laqgħat li jinżammu fil-magħluq u għaldaqstant kull kumitat s'issa kien liberu li jirregola ruħu kif jidhirlu xieraq.

Wara li s-Sedja kkonsidrat il-kummenti kollha li saru waqt il-laqgħa tal- Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra li saret fis-27 ta' Ġunju, 2005 u kkonsidrat ukoll il-prattika segwita fil-House of Commons, tirrikmanda li dan li ġej għandu japplika għal-laqgħat li jsiru fil-magħluq f'dan il- Parlament.

Laqgħat in camera għandhom ikunu dejjem l-eċċezzjoni u mhux ir-regola.

Il- proposta li laqgħa - jew xi parti minn laqgħa - ta' kumitat tal-Kamra jew sotto-kumitat issir fil-magħluq, għandha ssir formalment fil-kumitat stess wara li jingħataw ir-raġunijiet għal dan u għandu jintlaħaq qbil f'dak il- forum stess.

Laqgħat li jsiru fil-magħluq għandhom jiġu recorded u ssir traskrizzjoni verbatim tagħhom, iżda dawk ir-records ma jiġux pubblikati u għandhom ikunu aċċessibbli biss għall-membri u s-sostituti nominati fuq dak il-kumitat jew sotto-kumitat, kif ukoll għal kull deputat ieħor tal-Kamra li ma jkunx membru ta' dak l-istess kumitat u dan wara li jagħmel talba speċifika bil- miktub lill-president tal-kumitat.

Dawk ir-records ma jistgħux jiġu mgħoddija lill-pubbliku jew lill-mezzi tal-media.

Kull deputat jista' jattendi laqgħat ta' kumitati li jkunu qegħdin isiru fil-magħluq iżda jista' jipparteċipa biss wara li jikseb il-permess tal- kumitat.

Minkejja dan, kull kumitat li jkun se jżomm laqgħa fil-magħluq jista' jiddeċiedi bi qbil bejn il-membri ta' l-istess kumitat, li hemm raġunijiet biżżejjed biex ma japplikax xi wieħed jew aktar miż-żewġ provvedimenti ta' qabel dan.

Fid-dawl li sal-lum ma kien hemm ebda proċedura stabilita li fuqha setgħu jitmexxew laqgħat li jsiru in camera, kif ukoll għall-fatt li mill-aħħar laqgħa tal-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra jirriżulta li hemm il-qbil taż-żewġ naħat li kull deputat għandu jkollu dritt għal informazzjoni sħiħa dwar dak li jkun seħħ, anke f'laqgħat li jsiru fil- magħluq, is-Sedja tilqa' it-talba ta' l-Onor.

Membru.

Issa nsejjaħ lill-Onor.

George Vella biex jippreżenta żewġ petizzjonijiet.

PETIZZJONIJIET

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, se nqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Petizzjoni ffirmata minn diversi residenti f'Wied il-Għajn li huma kontra l-impjant tar-riċiklaġġ f'Sant' Antnin; u

Petizzjoni oħra ffirmata mir-residenti ta' Buleben iż-Żgħir u tal- housing estate ta' Ħaż-Żabbar dwar il-proposta tal-MEPA li tgħaddi triq minn Buleben iż-Żgħir għall-impjant ta' Sant' Antnin.

Sur President, dan qiegħed nagħmlu f'isem sħabi, membri Laburisti tat- tielet distrett, peress li membri Nazzjonalisti ta' dan l-istess distrett ma mpurtahomx biex jissieħbu f'din l-inizjattiva.

L-ewwel petizzjoni hija kkordinata mill-kumitat kontra l-impjant ta' riċiklaġġ kif propost, petizzjoni ffirmata minn madwar 8,000 persuna adulta li għandhom interess dirett f'dak li qed jiġi ppjanat li jsir f'Wied il- Għajn.

It-talba hi fis-sens li l-impjant ta' Sant'Antnin jiġi żarmat u mwaqqa' kważi kollu u floku jinbena ieħor b'sistema kompletament differenti u ffinanzjat mill-Unjoni Ewropea.

Dan għandu jsir f'sit adatt, 'il bogħod mill-abitat, Sur President.

Ir-residenti qegħdin jikkontendu li l-operative site assessment li kien ġie kkummissjonat minn SLR Consulting u minn WasteServ Malta Ltd. u li għalih intefqet is-somma ta' Lm102,000, kien sar fuq siti ssuġġeriti mill-MEPA meta l-awtorita' kien imissha taf mill-bidu li dawn kienu kollha ħafna iżgħar mill-impjant ta' Sant'Antnin u mhux adatti biex jiġu kkonsidrati bħala siti alternattivi.

Il-proċess kollu li segwa kien ivvizzjat u għalhekk null u jrid isir mill-ġdid.

Petizzjoni bħal din inċidentalment ġiet anke mgħoddija lill-MEPA, Sur President.

It-tieni petizzjoni ta' madwar 300 firma hija magħmula mir-residenti ta' Buleben iż-Żgħir, f'Ħaż-Żabbar, li qegħdin jgħidu li huma wkoll kontra l- impjant ta' Sant'Antnin u anke qegħdin joġġezzjonaw għall-ftuħ ta' triq kif proposta fis-south Malta local plan, triq li se tgħaddi minn Beleben iż- Żgħir u tibqa' sejra għall-impjant ta' Sant'Antnin u li se sservi biex it- trakkijiet taż-żibel jitilgħu u jinżlu minnha għall-impjant.

L-oġġezzjoni fondata hija li bypass bħal din se tniġġes din iż-żona, l-uniku pulmun mingħajr exhaust li fadal f'din l-area ta' Ħaż-Żabbar.

Barra minn hekk se teqred ammont kbar ta' raba' għammiel li ħafna minnu huwa saqwi.

Mr Speaker, b'dawn l-oġġezzjonijiet se tkun informata wkoll il-Kummissjoni ta' l-Unjoni Ewropea, partikolarment il-Kummissarju Dimas.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ngħaddu issa għall-Mistoqsijiet.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

UNCLAIMED PRIZES MINN LOTTERIJI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Gavin Gulia) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid x'isir minnhom il-flejjes ta' l-unclaimed prizes tal-lottu, super 5 u lotteriji oħra?

Jista' jgħid kemm kien hemm unclaimed prizes fis-snin 2000, 2001, 2002, 2003, 2004 u sa Mejju 2005?

ONOR.

TONIO BORG (Aġent Prim Ministru) (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): L-unclaimed prizes tal-lottu, super 5, presto instant lottery u tiritombla kienu jiġu ttrasferiti direttament fil-Fond Konsolidat bħala parti mill-profitt wara li mid-dħul kienu jitnaqqsu l- premjijiet mħallsa u l-ispejjeż amministrattivi.

L-operazzjoni ta' dawn il- logħbiet għaddiet f'idejn il-kumpannija privata Maltco Lotteries f'Lulju 2004.

Statistika dwar dawn l-unclaimed prizes qatt ma nżammet mid- dipartiment.

Waqt li l-unclaimed prizes tal-lotterija nazzjonali kienu wkoll jiġu ttrasferiti direttament fil-Fond Konsolidat bħala parti mill-profitt, statistika ta' dawn l-unclaimed prizes qiegħda tingħata hawn taħt.

L-aħħar lotterija nazzjonali li saret kienet dik ta' Ġunju 2003.

| |2000 |2001 |2002 |2003 | |Frar |Lm |Lm |Lm2500|Lm1900| | |4400 |1400 | | | |April | | | | | | |2800 |800 |1100 |3200 | |Ġunju | | | | | | |2900 |1200 |1300 |3400 | |Awissu| | | | | | |1200 |2900 |---- |---- | |Ottubr| | | | | |u |11400 |100 |3400 |---- | |Diċemb| | | | | |ru |5300 |700 |---- |---- |

L-unclaimed prizes ta' logħob ieħor li jikkonsisti f'lotterijiet organizzati minn ditti kummerċjali u għaqdiet oħra, jitpoġġew bil-permess tad-dipartiment f'fond separat - donazzjonijiet għal kawżi ġusti - u wara jitqassmu lil għaqdiet filantropiċi.

L-ammonti li għaddew ta' kull sena f'dan il-fond qegħdin jidhru hawn taħt:

|2000 |Lm3,183 | |2001 | | | |82 | |2002 | | | |232 | |2003 | | | |3,553 | |2004 | | | |6,487 | |2005 | | | |3,065 |

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jiġifieri minbarra dan il-fond hemm fond ieħor, bil-flus imorru għal għaqdiet sportivi u għaqdiet oħrajn mhux governattivi?

MR SPEAKER: L-Aġent Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Għalkemm qed nitkellem mill-memorja, jidhirli li dak li qed jgħid l-Onor.

Interpellant huwa korrett.

XOGĦOL TA' KONSULENZA GĦALL-BANK ĊENTRALI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid jekk persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, għamlitx xi xogħol ta' konsulenza għall-bank ċentrali minn mindu rriżenjat mill-bank?

Xi tħallset u x'kien ikopri dan ix-xogħol?

ONOR.

TONIO BORG (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 13450.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LEO BRINCAT: X'inhi r-raġuni li l-isem ta' Gordon Cordina ma ssemmiex fit-tweġiba ladarba kien hu li għamel xogħol ta' konsulenza għall- gvern?

Qed nagħmel din il-mistoqsija għax bla ma nnaqqas mill-merti akkademiċi tiegħu, is-Sur Cordina diversi drabi ppreżenta ruħu bħala ekonomista indipendenti meta fil-fatt huwa konsulent fil-ministeru tal- finanzi u anke tal-bank ċentrali.

MR SPEAKER: L-Aġent Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, din id-domanda lili tiskantani għax kien l- Onor. Interpellant stess li fl-interpellanza oriġinali tiegħu rrifera għas- Sur Cordina bħala l-persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament.

Fil-fatt din il-mistoqsija ġiet imwieġba u ngħataw id-dettalji kollha ta' kemm tħallas, f'liema dati u għal xiex tħallas.

Jiena qed nassumi li l-isem tas-Sur Cordina ma riedx jissemma' u ma nistax nifhem kif l-Onor.

Brincat issa qed jikkritika lill-gvern li ma semmihx, Sur President.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Speaker, fid-domanda tiegħi jien semmejt speċifikatament lill-persuna konċernata b'isimha.

Id-deċiżjoni li l-isem jintbagħat separatament ittieħdet mill-Uffiċċju ta' l-Iskrivan u ma nifhimx għaliex meta s-Sur Cordina huwa persuna in the public domain.

MR SPEAKER: L-Aġent Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Ma naħsibx li għandu jaħti l-Prim Ministru jekk l- Uffiċċju ta' l-Iskrivan deherlu li kellu jieħu din il-linja.

Il-Prim Ministru ma ried jaħbi l-isem ta' ħadd, anzi ta l-informazzjoni kollha u taha fl-istess spirtu u bl-istess diċitura li rċieva d-domanda.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mela fiċ-ċirkostanzi forsi trid tiġbed l-attenzjoni ta' min hu responsabbli biex 'il quddiem, wieħed jagħmel distinzjoni bejn ismijiet ta' persuni pubbliċi li jkunu qed jagħmlu xogħol ta' konsulenza u jitħallsu minn fondi pubbliċi u ismijiet ta' persuni li jkunu ta' natura purament personali?

KAŻ TA' ARRETRATI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Silvio Parnis) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid jekk l-armla ta' persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, hijiex intitolata li tieħu xi arretrati f'isem żewġha?

ONOR.

Interpellant għar-risposta li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari 13454.

ASSIKURAZZJONI TA' VETTURI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Joseph M. Sammut) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Ministru jara jinstabx rimedju għas-sitwazzjoni xejn feliċi fejn ditti ta' l-assikurazzjoni, bi rwol dominanti fuq l-assikurati tagħhom, qegħdin arbitrarjament jikkanċellaw poloz ta' assikurazzjoni – kif jirriżulta mid-dokumenti annessi – b'tali mod li l-assikurati qegħdin jispiċċaw imċaħħda minn polza fuq il-vettura tagħhom?

ONOR.

TONIO BORG (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-kwestjoni mqajma hija ta' natura privata, bejn kumpannija ta' l-assikurazzjoni u l-klijenti tagħha, u għaldaqstant il-każ kellu inizjalment jiġi indirizzat lill-kumpannija ta' l- assikurazzjoni konċernata.

Jekk il-persuni indikati jħossu li kumpannija ta' l-assikurazzjoni mhix tissodisfa n-neċessitajiet tagħhom, għandhom primarjament iqajmu l-każ mal- kumpannija nnifisha.

Jekk dan ma jkunx biżżejjed, il-klijenti jistgħu jiddeċiedu li jiktbu lill-consumer complaints manager ta' l-MFSA u jinfurmawh bis-sitwazzjoni min-naħa tiegħu u hu jkun jista' jgħinhom u jeżamina l-każ fid-dettall.

MR SPEAKER: L-Onor.

Leo Brincat, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LEO BRINCAT: Iktar milli nagħmel mistoqsija, xtaqt nuri l- apprezzament tiegħi għat-tieni parti tat-tweġiba għax meta riċentement l- Onor. Joseph Sammut għamel domanda simili, sempliċement ġie mgħarraf li l- gvern u l-MFSA ma jindaħlux f'affarijiet li għandhom x'jaqsmu ma' kumpanniji individwali ta' l-assikurazzjoni.

Mentri din id-darba, għalkemm ovvjament il-Prim Ministru korrettament stieden biex l-ewwel jiġu eżawriti l-mezzi kollha mal-kumpannija ta' assikurazzjoni, intlaqa' is-suġġeriment ta' l-oppożizzjoni li jekk individwu ma jingħatax sodisfazzjon mill-kumpannija ta' l-assikurazzjoni, għandu kull dritt jikteb lill-consumer complaints manager ta' l-MFSA.

Ovvjament jiddependi fuq il-mertu tal-każ jekk imbagħad jeħux raġuni jew le, Sur President.

ONOR.

TONIO BORG: Nieħu gost li l-Onor.

Interpellant qed japprezza t- tweġiba tal-Prim Ministru.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Xi drittijiet għandu ċ-ċittadin f'ċirkostanzi bħal dawn?

MR SPEAKER: L-Aġent Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: L-Ordnijiet Permanenti jgħidu li hawnhekk ma nistgħux nagħtu pariri, Sur President.

Din hija kwestjoni legali għax jirriżulta li kien hemm kuntratt ta' assikurazzjoni u l-kumpannija assikuratriċi dehrilha li għandha dritt tikkanċella l-polza ta' assikurazzjoni.

Veru li r-rimedji huma diversi, imma m'għandix nagħtihom jiena u l-kwestjoni m'għandhiex titqajjem fil-Parlament.

L-ewwel għandha titqajjem mal- kumpannija u jekk hemm bżonn issir kawża jew, kif qal il-Prim Ministru, jitressaq ilment lill-consumer complaints manager ta' l-MFSA.

Ma naħsibx li f'dan il-Parlament għandna noqogħdu niddiskutu kwestjonijiet li jinqalgħu bejn ċittadini privati u kumpanniji ta' l-assikurazzjoni.

Mela aħna hawnhekk se noqogħdu niġġudikaw min għandu raġun?

Allaħares il- ministru tal-finanzi joqgħod jiġi hawnhekk u jiddiskuti kull kwestjoni li tinqala'!

IMPJEGATI INTITOLATI GĦAL KAROZZA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid liema huma dawk il-gradi taċ-ċivil li huma intitolati għal karozza bi driver, karozza tal-gvern u perks oħra?

X'inhuma dawn il-perks?

ONOR.

TONIO BORG (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Ninsab informat li l-uffiċjali intitolati għal karozza bi driver huma s- segretarju permanenti ewlieni, is-segretarju tal-kabinett, is-segretarju permanenti u wħud mill-kapijiet tad-dipartiment li jkunu ġabu approvazzjoni speċifika mill-ministeru tal-finanzi wara li jkunu taw ir-raġunijiet għalfejn għandu jkollhom driver.

L-uffiċjali intitolati għall-użu ta' karozza tal-gvern u perks oħra huma:

(i) Uffiċjali fuq performance agreement li jokkupaw kariga minn direttur 'il fuq.

Dawn l-uffiċjali huma intitolati għal fuel, expense allowance u l- ħlas ta' l-ispejjeż tat-telephone tad-dar.

Dawn il-perkaċċi huma approvati skond il-grad ta' kull uffiċjal u fil-limiti stabiliti.

Uħud minnhom jista' ikollhom ukoll ħlas tal-mobile phone, b'approvazzjoni tas-segretarju permanenti tagħhom, fejn dan ikun ġustifikat.

(ii) Uffiċjali fis-segretarjati privati fil-ministeri, liema benefiċċji huma marbuta mal-pożizzjoni ta' l-uffiċjal.

Dawn il-benefiċċji huma bbażati skond il-guidelines ta' l-ingaġġ ta' uffiċjali fis-segretarjati privati fil-ministeru u maħruġa mill-uffiċċju tal-kabinett.

(iii) Uffiċjali f'xi gradi dipartimentali li jistgħu jingħataw servizz tat- trasport jew xi perkaċċi oħra skond il-ħtieġa tax-xogħol u l- kondizzjonijiet marbuta mal-ftehim settorali bejn il-gvern u l-union.

SPIŻA FUQ TRASPORT TAL-GVERN

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm nefaq il-gvern fuq fuel għal karozzi u fuq kiri ta' karozzi matul l-2004 u fl- ewwel ħames xhur ta' din is-sena?

ONOR.

TONIO BORG (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-gvern għandu item ta' infiq apposta li jiġbor fih l-attività tat-trasport fil-ministeri u d-dipartiment governattivi kollha.

Kif hemm f'paġna 3 ta' l-estimi finanzjarji għas-sena 2005, dan l-item jinkludi l-fuel kollu, l-kiri tal-vetturi li jintużaw, tiswijiet ta' vetturi fil-ministeri u dipartimenti u spejjeż oħra relatati mat-trasport.

L-ispiża totali għas-sena 2004 inkluż VAT kienet ta' Lm4.3 miljun, waqt li sa l-aħħar ta' Mejju tas-sena 2005 intefqu Lm1.9 miljun għall-istess skopijiet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jista' l-Aġent Prim Ministru jgħidilna kemm kienet is-somma vvotata għas-sena 2004?

MR SPEAKER: L-Aġent Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Jiddispjaċini imma m'għandix din l-informazzjoni.

KAŻ TA' PENSJONI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara jekk ċerta persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, hijiex tieħu l-pensjoni li hi intitolata li tieħu?

ONOR.

DOLORES CRISTINA (Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali): Il- persuna indikata ġiet informata bil-miktub bil-każ tagħha mid-dipartiment tas-sigurta' soċjali.

RAVE PARTY F'PARADISE BAY

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk ir-rave party li sar fiċ-Ċirkewwa fil-5 ta' Ġunju kellux bżonn il-permess tal-kunsill lokali tal-Mellieħa?

Meta ngħata dan il-permess?

ONOR.

TONIO BORG (Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern): Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 12960.

RAVE PARTY F'PARADISE BAY

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Billi l-party li nżamm f'Paradise Bay fil-5 ta' Ġunju sar f'post 'il bogħod mill-isptar u fejn l- aċċess għall-ambulanza hu impossibbli, u anke billi bejn Marzu u Awissu jbejjet il-merill, jista' il-Viċi Prim Ministru jgħaddi l-oġġezzjoni tiegħi għall-ħruġ ta' permessi simili fil-futur fl-istess inħawi lill-control permits board tal-pulizija?

ONOR.

TONIO BORG: Is-suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant se jiġi kkonsidrat.

RAVE PARTY F'PARADISE BAY

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Billi l-mużika li ndaqqet matul il-party li sar fiċ-Ċirkewwa nhar il-5 ta' Ġunju setgħet tinstema' mil- lukanda Paradise Bay - u m'għandniex xi ngħidu li dan kien ta' inkonvenjent għar-residenti - jista' il-Ministru jgħid jekk l-organizzaturi kisrux il-guidelines tal-MEPA dwar noise pollution u jekk sarx monitoring ta' dan?

X'passi se tieħu l-MEPA kontra dan l-abbuż?

ONOR.

GEORGE PULLICINO (Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): Ninsab informat li l-MEPA ħarġet permess sabiex setgħet issir din l- attività, minħabba li s-sit huwa skedat u huwa żona ta' konservazzjoni speċjali.

Fil-fatt uffiċjali tal-MEPA immoniterjaw iż-żona qabel, waqt u wara l-attività, ħalli jassiguraw li ma ssirx ħsara ambjentali fl-istess żona.

Minn dan jirriżulta li l-kondizzjonijiet li għamlet il-MEPA ġew osservati.

Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-pulizija hi l-awtorità kompetenti fir- rigward ta' ħsejjes li jistgħu jkunu ta' inkonvenjent għal min joqgħod fil- viċin.

FLU PANDEMIC

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Peress li l-uffiċjali tas-saħħa qed ibassru li jista' ikun hemm epidemija ta' l-influwenza, jista' il-Ministru jgħid kemm vaccine qed jiġi ordnat aktar mis-soltu?

Min hu intitolat biex jieħu l-vaccine b'xejn?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita'): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li sa issa ma jeżisti l-ebda vaccine kontra l-istrain ta' l-influwenza li x'aktarx se tikkaġuna pandemija.

Ix- xjenzati jemmnu li hemm possibbilta' li t-tilqima li tingħata ta' kull sena kontra l-istrains normali ta' l-influwenza, tista' toffri ftit tal- protezzjoni billi tnaqqas iċ-ċans ta' infezzjoni jew ittaffi s-sintomi wara li wieħed jiġi nfettat bil-virus.

Minħabba din l-evidenza, il-gvern iddeċieda li din is-sena jixtri 66% vaccine iżjed mis-sena li għaddiet, jiġifieri żieda minn 27,000 għal 45,000 doża.

Il-gvern iddeċieda wkoll li jiftaħ iżjed il-kriterji ta' min hu intitolat għal tilqim b'xejn.

Dawn jinkludu lil kull min għandu iżjed minn 55 sena; dawk kollha li jipprovdu servizzi mediċi diretti lil pazjenti; lil kulmin ibati minn mard kroniku, bħalma huma d-dijabete, mard fis-sistema respiratorja, mard fil-kliewi, fil-fwied jew fil-qalb u kwalunkwe mard li jaffetwa l-immunita' tal-bniedem, bħall-kanċer jew l-AIDS.

Irrid ngħid ukoll li din it-tilqima hija offruta wkoll mill-privat.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

GEORGE VELLA: In vista tal-ħafna diskors li sar u anke kitba fil- gazzetti dwar il-pandemic ta' l-Asian flu, jaħsibx il-Ministru – u dan b'rispett lejn min qed ixerred dan il-kliem - li dan it-tip ta' diskors qed iwassal għal ċertu paniku fost in-nies u m'hu qed jagħmel l-ebda ġid?

Ma jaħsibx il-Ministru li min hu nkarigat mill-proġett kollu għandu jara li jagħmel laqgħat mat-tobba u jaqsam magħhom il-ħsebijiet u jinformahom dwar x'inhu għaddej u mhux joqgħod jikteb fil-gazzetti u joħloq sens ta' allarm bla bżonn?

Ma jaħsibx il-Ministru li għandna nkunu aktar kawti u prudenti f'dan ir-rigward?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Naqbel perfettament ma' dak li qed jgħid il-kollega tiegħi, Sur President.

Fil-fatt hija l-prattika li min jaħdem mad- diviżjoni tas-saħħa u jkun se jikteb artiklu fil-gazzetti, ġeneralment jitlob li l-artiklu jiġi vetted.

Pero' għandek numru ta' diretturi, fosthom il-persuna li qed isemmi l-Onor.

Interpellant ....

Din ta' l-aħħar, fl-artiklu li kitbet semmiet il-kelma "paniku" xi tliet darbiet jew erbgħa.

Lil din il-persuna nġibditilha l-attenzjoni li dawn l-affarijiet m'għandhomx isiru għax, wara kollox, minkejja l-istqarrijiet li saru s'issa, m'hemmx x'wieħed joffri u lanqas hemm ċertezza li din l-influwenza se tiġi.

Infatti din is-sena m'hijiex ġejja żgur, Sur President.

Barra minn hekk, kemm-il darba kelli l-okkażjoni li nitkellem pubblikament dwar il-miżuri li qiegħed jieħu l-gvern.

Sa nhar il-Ħadd stess għedt li biex jilqa' għall-eventwalita' ta' din il-pandemija, il-gvern qed jonfoq madwar Lm3 miljun.

Fil-fatt għedt: J'Alla nonfquhom u nħalluhom fuq l- ixkaffa!

(Interruzzjonijiet) Aħna lesti li nerfgħu dan il-piż u jekk ikun hemm bżonn narmuhom wara erba' xhur, m'hemmx x'tagħmel.

Pero' dawn huma l-linji ta' gwida li qed tgħaddi l-għaqda dinjija tas-saħħa u iva, nikkonferma li l-artiklu li kitbet il-persuna li hemm in charge kien allarmanti ħafna u napprezza wkoll li n-naħa ta' l-oppożizzjoni, b'sens ta' responsabbilta', qed tipparteċipa f'din il-kampanja.

KAŻI TA' INFLUWENZA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid jekk it-tobba humiex obbligati jinfurmaw lid-dipartiment tas-saħħa dwar kull każ ta' influwenza li jiltaqgħu miegħu?

Liema huwa l-mard l-ieħor li jrid jiġi notifikat?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-lista ta' mard notifikabbli bil-liġi qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

Il-lista tinkludi wkoll l-influwenza.

Inżid ngħid li n-nies ħafna drabi jaħsbu li għandhom l-influwenza jew, biex inpoġġiha mod ieħor, jieħdu t-tilqima kontra l-influwenza biex ma jaqbadhomx riħ.

Tajjeb ngħid li l-influwenza proprja m'għandha x'taqsam xejn ma' riħ komuni, Sur President.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-Mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għat- Tqegħid ta' Karti u nsejjaħ lill-Ministru Mugliett.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq): Sur President, f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impiegi, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru. 244 ta' l-2005 - Regolamenti ta' l-2005 li jemendaw ir-Regolamenti ta' l-1997 dwar il-Kors għall-Grad ta' Doctor of Laws – LL.D.;

Avviż Legali Nru. 245 ta' l-2005 - Ordinamenti ta' l-2005 skond ir- Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sa l-Ewwel Grad, 2004 għad-Diploma in Water Operations Management taħt il- patroċinju ta' l-Istitut ta' l-Agrikoltura;

Avviż Legali Nru. 246 ta' l-2005 - Ordinamenti ta' l-2005 skond ir- Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sa l-Ewwel Grad, 2004 għad-Diploma in Lace Studies taħt il-patroċinju ta' l- Institute for Island and Small States;

Avviż Legali Nru. 247 ta' l-2005 - Ordinamenti ta' l-2005 skond ir- Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sa l-Ewwel Grad, 2004 għad-Diploma in Social Studies taħt il-patroċinju taċ- Ċentru ta' Studju dwar ix-Xogħol;

Avviż Legali Nru. 248 ta' l-2005 - Regolamenti ta' l-2005 biex jemendaw ir-Regolamenti ta' l-1996 għall-Kors tad-Diploma in Youths Studies – Dip.

Youth St. – u tal-Grad ta' Bachelor of Arts in Youth and Community Studies – B.A.;

Avviż Legali Nru. 249 ta' l-2005 - Regolamenti ta' l-2005 biex jemendaw ir-Regolamenti tal-Kors għall-Grad ta' Master of Arts – M.A. – in Islands and Small States Studies;

Avviż Legali Nru. 250 ta' l-2005 - Regolamenti ta' l-2005 tal-Kors għall-Grad ta' Master of Arts in Creativity and Innovation – M.A. (Creativity and Innovation); u

Avviż Legali Nru. 251 ta' l-2005 - Regolamenti ta' l-2005 tal-Kors għall-Grad ta' Master in Information Technology – M.IT

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru George Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru. 252 ta' l-2005 - Regoli ta' l-2005 dwar il-metodi tal-Komunità għall-analisi u l-kontroll uffiċjali ta' l-għalf.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet.

Il- Ministru George Pullicino.

MOZZJONIJIET

TIBDIL FIL-PJAN TA' STRUTTURA

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, nipproponi:

Illi l-Kamra tapprova reviżjoni parzjali tal-Pjan ta' Struttura għall- Gżejjer Maltin, skond il-provvedimenti ta' artiklu 18(3A) u (3B) ta' l-Att ta' l-1992 dwar l-Ippjanar u l-Iżvilupp għall-finijiet sabiex isiru tibdiliet fil-policies tal-Pjan ta' Struttura kif imsemmi hawn taħt, kif ukoll sabiex l-artijiet elenkati hawn isfel u murija fil-pjanti annessi jkunu nklużi fiż-żona ta' l-Iżvilupp għal użu ta' industriji żgħar u soġġetti għal kondizzjonijiet kif approvati mill-Awtorita' ta' Malta għall- Ambjent u l-Ippjanar fid-dokument SME's (micro enterprises) Site Selection Exercise - Final Draft May 2004.

Tibdil fil-Policies

a) Fil-policy IND 6 tal-Pjan ta' Struttura:

Ħassar il-kliem:

"The Planning Authority will give favourable consideration to the development of the service industry sites already identified under the Temporary Provisions Schemes, and will designate further such sites in the relevant Local Plans at locations where no such designations have been made."

U ssostitwixxi bil-kliem:

"The Planning Authority will only give favourable consideration to the development of the industrial sites already identified under the Temporary Provisions Schemes, and will designate sites for Micro-enterprise Parks following the approval of a comprehensive topic study or of the relevant Local Plans.

Applications for industrial development on land outside the development zone not designated as such in the Temporary Provisions Scheme, through a comprehensive topic study or in the relevant Local plan will not be permitted."

(a1) Ħassar il-kliem tal-paragrafu 10.15 tal-Pjan ta' Struttura:

"There is already a strong demand for proper premises for small service industry uses, which are currently characterized as 'garage businesses' because they tend to locate in such premises, often in or near residential areas.

Not only are the premises substandard and inefficient from the point of view of the user, but also the use frequently has a deleterious environmental effect on adjacent users.

They do however provide valuable local services and have low overhead costs."

U ssostitwixxi paragrafu 10.15 tal-Pjan ta' Struttura b'dan li ġej:

"There is already a strong demand for proper premises for Micro- enterprises, which are currently characterized as 'garage industries' because they tend to locate in such premises, often in or near residential areas.

They do however provide valuable local services and have low overhead costs.

The development of Micro- enterprise parks will facilitate the formation of new industrial activity, guide it towards the appropriate locations and encourage growth of the sector in a quality environment.

It will also facilitate the relocation of existing firms, which are having a deleterious environmental impact on adjoining residential uses.

Provision of these enterprises at locations within the development zone away from these parks will be discouraged, unless the proposed micro-enterprise activity is compatible with adjoining uses in terms of scale of activity and environmental impacts generated.

Provision of these enterprises at locations outside the development zone away from these parks will be prohibited.".

b) Fil-Policy SET 8 tal-Pjan ta' Struttura:

Ħassar il-kliem:

"Development will be permitted in the areas designated for Temporary Provisions Schemes, in conformity with Policy SET 7.

The present layouts and other provisions of all such schemes will, however, be reviewed as part of the Local Plans to be prepared for areas in which these schemes are located.

The boundaries of Temporary Provisions Schemes will only be changed, if necessary, as the result of a comprehensive Structure Plan review, which takes place after approval of the related Local Plan.

Temporary planning scheme boundaries will not be reviewed piecemeal during preparation of a Local Plan.

The Local Plan will, however, identify any matters, including boundary review matters, to be taken into account in the Structure Plan review."

U ssostitwixxi bil-kliem:

"Development will be permitted in the areas designated in Temporary Provisions Schemes, in conformity with Policy SET 7.

The change of the boundaries of Temporary Provisions Schemes, or the designation of new land outside these boundaries will only be made, if necessary, as the result of a comprehensive or partial Structure Plan review, which takes place after the preparation, and approval of a comprehensive topic study or following the approval of the related Local Plan.

The Local Plan will, however, identify any matters, including boundary review matters, to be taken into account in the Structure Plan review.".

(b1) Ħassar il-kliem tal-paragrafu 6.6 tal-Pjan ta' Struttura:

"In terms of effective land use distribution, Structure Plan analysis concluded that with one exception (para.

8.4 and Policy HOU 5), land for the development of new housing and ancillary facilities outside existing built-up areas should be dispersed in the locations given in the Temporary Provisions Schemes rather than concentrated on one or more major sites.

Accordingly, the Structure Plan confirms the location of the Temporary Provisions Schemes."

U ssostitwixxi paragrafu 6.6 tal-Pjan ta' Struttura b'dan li ġej:

There may, on occasion, be the need, identified through a comprehensive topic study or through a Local Plan, to adjust the boundaries of the Temporary Provisions Schemes and to designate new land for a specific use outside the established development boundaries, to accommodate uses, which cannot be reasonably located on land already allocated for development.

Such boundary changes and land designations should only take place within the context of a review of the Structure Plan, which may be comprehensive or partial (considering a single or a limited range of topics), since this enables regard to be had to the range of considerations which must be taken into account in such a change."

U inkludi din it-tifsira ta' Micro-Enterprise Park mal-Glossary tal-Pjan ta' Struttura:

"Micro-enterprise Park: A serviced site to provide adequate facilities primarily for the accommodation of micro-enterprises, defined as firms that employ less than ten persons and for other small enterprises.".

ARTIJIET

MALTA

Mellieħa: Sit tal-Gvern li tkopri medda ta' madwar 4,268 sq. m, li ddur ma' ġibjun (MAPPA 3)

Mġarr: Sit privat li hija ex-barriera magħrufa bħala tal-Ballut u li tkopri medda ta' madwar 9,124 sq. m (MAPPA 4)

Naxxar: Sit privat f'żona magħrufa bħala t'Alla w Ommu.

Dan is-sit huwa l-akbar wieħed billi jkopri madwar 39,781 sq. m (MAPPA 5)

Għaxaq: Sit privat f'żona magħrufa bħala Ta' Santu Kristu.

Dan is-sit huwa ex-Batching Plant u jkopri madwar 19,410 sq. m (MAPPA 9)

Żabbar: Sit privat f'żona magħrufa bħala Ta' Maggi u tkopri madwar 7,068 sq. m (MAPPA 16)

GĦAWDEX

Xewkija: Żona tal-Gvern magħrufa bħala tal-Barmil fil-limiti tax- Xewkija li tkopri madwar 12,500 sq. m (MAPPA 13A)

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

EDWIN VASSALLO (Segretarju Parlamentari): Nissekonda.

MR SPEAKER: Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, kif għedt fl-introduzzjoni tar- riżoluzzjoni, il-Kumitat Permanenti għall-Ippjanar ta' l-Iżvilupp iddiskuta matul il-ġimgħa l-oħra kif ukoll il-bieraħ stess, riżoluzzjoni min-naħa tal- gvern li tagħmilha possibbli, kemm-il darba tapprova din il-Kamra, li jkun hemm reviżjoni parzjali tal-pjan ta' struttura ħalli tiġi deżinjata għall- użu ta' industriji żgħar art li f'pajjiżna sal-lum għadha m'hijiex fiż-żona ta' l-iżvilupp.

Irrid infakkar li dan il-kumitat kien twaqqaf wara l-aħħar emendi li kienu saru għall-att dwar l-Ippjanar ta' I-iżvilupp fl-2001.

Aħna dehrilna li kellna ndaħħlu dan il-kumitat ħalli meta din il-kamra tkun qiegħda teżamina tibdil fil-pjan ta' struttura jew inkella xi tibdil ieħor ta' rilevanza, il- parlament ikollu ċ-ċans li jeżamina aktar fil-fond dawk il-proposti li jitilgħu quddiemha.

Irrid ngħid ukoll li l-ideja prinċipali ta' din ir- riżoluzzjoni hija dik li nagħtu l-possibbilta' li jsir żvilupp ġdid ta' żoni organizzati għall-industriji żgħar f'pajjinża li jmorru lil hemm mill- art industrijali li għandna sal-lum.

Dan qegħdin nagħmluh għaliex waħda mis-16-il paper li l-Awtorita` Maltija għall-Ambjent u l-Ippjanar ħarġet għad-diskussjoni pubblika għar-rigward tar-reviżjoni tal-pjan ta' struttura sħiħ, titkellem ukoll fuq l-industrija u titkellem b'mod ċar fuq il-ħtieġa li f'pajjiżna jkollna art - u ħa nkun qed nirriferi għaliha ħafna drabi probabbilment – għall-micro enterprises u SMEs.

Micro enterprises huma dawk il-units industrijali li jimpjegaw bejn wieħed u ieħor għaxar persuni jew inqas, għalkemm f'din ir-riżoluzzjoni ma nintrabtux biss ma' definizzjoni ta' micro enterprises fis-sens dejjaq tagħha ta' għaxra, għax jista' jkun li llum jew għada jkollok azjenda li timpjega tmienja, imbagħad iddaħħal tlieta min-nies oħra, u tiġi 11.

Allura biex nagħtu sens ta' flessibbilita`, għidna li jkun tajjeb li dawn iż-żoni jkunu żoni għal micro enterprises u industriji żgħar.

Jekk nerġa' mmur lura għat-topic paper, insibu li f'pajjiżna għandna bejn wieħed u ieħor 4 miljun metru kwadru ta' art li hija diġa` diżinjata għall-użu industrijali f'pajjiżna.

Interessanti ninnotaw li 97% ta' l-art, jiġifieri 3,780,000 metri kwadru, qegħda f'Malta u li t-3% l-oħra qegħdin fil-gżira ta' Għawdex.

Jekk naraw x'għandna overall bħala allokazzjoni ta' art, insibu li 60% ta' dik l-art industrijali qiegħda fin-naħa t'isfel u fin-naħa ċentrali ta' Malta.

Anke mill-aspett ta' kif it-territorju Malti huwa maqsum bħala pjani lokali, nsibu li 60% qegħdin fiż-żona msejħa south zone, filwaqt li l-kumplament qegħdin fis-central zone ta' Malta.

Jekk wieħed ikompli jagħti ħarsa lejn it-topic paper, jara li din titkellem fuq il-ħtieġa li jkun hemm riallokazzjoni ta' attivita` li qiegħda fiż-żona urbana li qed ikollha impatt negattiv fuq ir-residenti u fuq il-kumplament ta' l-ambjent urban.

Importanti li jkun hemm riallokazzjoni u espansjoni ta' żoni oħrajn li jipprovdu spazju għal din it-tip ta' attivita`.

Għalfejn huwa importanti dan il-punt?

Wieħed irid jifhem li matul iż-żmien peress li ma kienx hemm art allokata għal din it-tip ta' attivita`, kien ikun hemm garages fiż-żoni urbani li jew b'mod legali jew b'mod illegali jbiddlulu l- użu tiegħu, u jibda' jintuża f'attivitajiet ta' ġeneru li mhux neċessarjament ikunu ta' l-aqwa impatt fuq l-urban.

Fil-fatt, jekk naraw mill-istess topic paper liema huma l-aktar attivitajiet popolari fost il- micro enterprises ta' pajjiżna, insibu li dawn huma t-tiswija tal-karozzi, ix-xogħol fl-injam u xogħol li għandu x'jaqsam ma' metal products, bħall- azzar jew makkinarju ieħor.

Hemm ukoll fost l-aktar attivitajiet popolari, il-manifattura ta' prodotti ta' l-ikel jew xorb.

Dawn huma l-iktar erba' attivitajiet li huma preżenti fil-micro enterprises.

Uħud minn dawn kellhom il-permessi tal-Pulizija għax kienu ilhom joperaw minn qabel ma għamilniha li biex ikollok attivita`, irrid ikollok il-permess ta' l-awtorita`.

Saħansitra kellna min kellu garage u biddillu l-użu.

Importanti nifhmu li f'termini ta' ekonomija dan huwa settur importanti ħafna.

Dan huwa settur li ma jimpjegax ammonti kbar ta' nies, imma kieku kellna naraw kemm jimpjega nies overall is-settur tal-micro enterprises, insibu li għandu impatt kbir fuq l- ekonomija tagħna.

Insibu li 90% ta' l-attivita` tagħna hi komposta minn micro enterprises u kumpanniji żgħar.

Meta nitkellmu fuq kumpanniji żgħar, qegħdin nitkellmu fuq kumpanniji li jħaddmu bejn 25 u 50.

Li ġralna fil-passat kien li ħsibna għall-art industrijali għall-attivita` kbira imma ma ħsibniex biżżejjed għall-allokazzjoni ta' art għal din it-tip ta' attivita` u agħar minn hekk, kellek art li ġiet diżinjata għall-użu industrijali anke għal dan l-iskop u li matul iż-żmien għalkemm ġiet diżinjata, ma kinitx effettivament tpoġġiet fuq is-suq.

Allura meta ddiskutejna fuq fejn irridu mmorru abbażi ta' dak li nstab fit-topic paper, għidna li huwa veru li hemm realta` li m'hemmx biżżejjed art fis-suq biex tista' tintuża minn dawn it-tip ta' industriji.

Pero`, min-naħa l-oħra, jkun ħażin li jkollna sitwazzjoni fejn nerġgħu nirrilaxxaw art għal dan it- tip ta' użu, nagħmluha biss fuq il-karta, u jerġa' jkollna kontinwazzjoni ta' dak li bl-Ingliż jissejjaħ land hoarding, jiġifieri li xi ħadd ikollu art imma ma jagħmel xejn biha ħlief jistenna li togħlielha l-valur.

Għidna li veru hemm din ir-realta`, imma rridu nassiguraw li dak li nirrilaxxaw tkun art li realment titpoġġa fuq is-suq, u għalhekk qed nagħmel dan il- punt mill-bidu għax tajjeb nispjega għalfejn qegħdin nagħmlu din ir- riżoluzzjoni biex nagħmlu reviżjoni parzjali tal-pjan ta' struttura.

M'aħniex qegħdin sempliċiment niġu f'din il-Kamra biex ngħidu li qed nagħmlu reviżjoni ta' x'artijiet se ndaħħlu u mbagħad naraw x'jiġri.

Ma ridniex niġu nagħmlu dan, imma ridna ndaħħlu art għall-iżvilupp u b'mod parallel nassiguraw li dik l-art li tidħol tkun art li veru titpoġġa fuq is- suq fi żmien qasir.

Irrid ngħid li huwa importanti li niftakru li dan huwa settur li bejn wieħed u ieħor f'pajjiżna jimpjega madwar 22,000 ruħ.

Huwa settur li m'għandniex l-iċken dubju li għad għandu spazju li jikber.

Dan għad għandu l-kapaċita` u l-potenzjal ta' espansjoni ekonomika fi ħdanu, u għalhekk irridu naslu biex nagħtu dan l-ispazju biex din l-espansjoni ta' l- attivita` ekonomika sseħħ.

Tajjeb ngħid ukoll li l-żewġ għanijiet prinċipali ta' din ir-riżoluzzjoni huma li ġaladarba dan il-Parlament japprova li jkollna art li tidħol għall-iżvilupp permezz tar-reviżjoni tal- pjan ta' struttura, ikollna żewġ benefiċċji prinċipali.

L-ewwelnett ikollna benefiċċju ekonomiku, jiġifieri li min jixtieq jibda dan it-tip ta' attivita` jsib minn fejn jopera mingħajr diffikultajiet u mingħajr ma jimponi impatt negattiv fuq ir-residenti tal-madwar.

Dan għandu definitivament jgħin fil-ħolqien ta' impjiegi ġodda f'pajjiżna.

It-tieni benefiċċju huwa l-benefiċċju ambjentali, għax irridu li dawk l-attivitajiet li diġa` għandna fiż-żoni urbani - ħafna drabi żoni residenzjali - nimbuttawhom f'dawn iż-żoni l-ġodda li se noħolqu f'pajjiżna.

Tajjeb ngħid li l-MEPA matul iż-żmien ħarġet numru ta' avviżi ta' twaqqif u ta' infurzar fuq dawn il-postijiet.

Ħafna drabi ħafna residenti jċemplu u jgergru li dawn qed jaħdmu fit-tali ħin, qed jiddisturbaw u qed iħallu l- ħmieġ.

Minkejja li ħarġu dawn l-avviżi, il-MEPA qagħdet lura milli tinforza ħlief fil-każi l-aktar estremi għax din kienet taf li hawn dan in-nuqqas ta' allokazzjoni ta' art.

Għalhekk hu importanti li l-art tiġi allokata.

Irrid ngħid li jiena informat li hemm bejn 80 u 90 każ ta' użu li huwa illegali, jew għax dak li jkun espanda mingħajr permess, jew għax beda attivita` mingħajr permess.

Nittama li ladarba nallokaw din l-art, allura tiġi żviluppata dik l-art u dawn il-persuni jkunu jistgħu jmorru f'dawn iż- żoni l-ġodda.

Tajjeb ngħid kif sar dan il-proċess, Sur President sabiex nuri kif wasalna biex illum niġu fil-Kamra tal-Parlament biex inressqu din ir-riżoluzzjoni.

Dan kollu m'għamilniehx b'għaġġla minkejja li hemm talbiet ta' nies li ilhom jgħidulna li hemm bżonnha din.

M'għamilniehx b'għaġġla biex ħadd ma jakkużana li qbiżna l-proċeduri, inklużi tal-MEPA, biex naslu biex nagħmlu dan.

Għamilna l-proċess kollu anke b'konsultazzjoni pubblika.

Irrid ngħid li l-MEPA fl-2002 ippubblikat l-abbozz għall-konsultazzjoni, u fil-fatt issuġġeriet 29 sit għall-użu ta' micro enterprises, jiġifieri kif se nkunu qegħdin insejħu dawn iż-żoni micro enterprises parks.

Minn 29, kien hemm seba' siti li għalihom is-sidien aċċettaw li jkunu rilaxxati għal żvilupp ta' micro parks, bil-kondizzjonijiet li xtaq il-gvern.

X'inhuma dawn il- kondizzjonjiet?

Forsi s-segretarju Parlamentari Edwin Vassallo jkun jista' jidħol ħafna aktar fil-kuntratti li l-gvern impona fuq min għandu l- artijiet, anke qabel ma nirrilaxxaw dawn iż-żoni permezz tar-reviżjoni parzjali tal-pjan ta' struttura.

Ridna nagħmlu kundizzjonijiet biex inkunu ċerti li mhux niġu f'dan il- Parlament, nirrilaxxaw l-art permezz tar-riżoluzzjoni, u imbagħad min jieħu l-art jagħmel li jrid, kif ġara fil-passat.

Le, Sur President, mhux se nħallu li jiġri hekk.

Ġejna fil-Parlament b'kondizzjoni ċara; min irid li l- art tiegħu tiġi inkluża, irid jiffirma minn qabel - u jiena informat li dalgħodu bdew jiġu ffirmati dawn il-kuntratti ma' sitt sidien ta' dawn is- sitt biċċiet ta' art – fuq il-kondizzjonjiet li ħareġ il-gvern.

Dawn is- sidien volontarjament għamlu dan u aċċettaw il-kondizzjonijiet.

Jiena mhux se nidħol fid-dettal fuq dawn il-kondizzjonijiet imma se nsemmi tliet affarijiet.

L-ewwelnett, min jiżviluppa jrid jiżviluppa b'mod sħiħ.

Għaddejjin minn żminijiet f'dan il-pajjiż fejn nies li kellhom artijiet daħlu għall- iżvilupp anke ta' użu industrijali, qasmuha fi plots u biegħu dawk il- plots, u nispiċċaw f'sitwazzjoni fejn ikollna nies jaħdmu f'biċċa garage, nies oħra jaħdmu f'garage ieħor, u l-infrastruttura ma tkunx lesta.

Dan kien jiġi żviluppat biċċa biċċa, u dan kien ifisser mhux biss trawma għal ħafna nies li jmorru jixtru s-servizzi minn dawn il-postijiet, imma trawma wkoll għal min jaħdem hemmhekk.

Nieħu gost nisma' lis-segretarju Parlamentari Edwin Vassallo jitkellem fid-dettal fuq ix-xogħlijiet li għamilna fis-snin li għaddew, per eżempju fl-industrial estate ta' Santa Venera, ta' l-iMrieħel u tal-Ħandaq.

Dawn kienu areas li fix-xitwa kienu jkunu mimlija tajn u fis-sajf mimlija trabijiet, u għalhekk anke dak li jkun meta setax iżomm il-bibien u t-twieqi tal-post tiegħu miftuħa.

Allura waħda mill-kondizzjonijiet hija li jrid ikun hemm żvilupp sħiħ, u li l-infrastruttura tkun saret kollha f'daqqa biex nassiguraw li t-toroq u l- bankini jkunu saru u s-servizzi jkunu għaddew.

Dan huwa l-mod kif irridu li l-affarijiet isiru.

Ma rridux nagħtu soluzzjoni biex jinqdew dawk li huma l- aktar mgħaġġlin, imbagħad inħallu ż-żmien għaddej u n-nies jispiċċaw jibilgħu l-problemi għax l-infrastruttura ma tkunx saret, jew ma tkunx ġiet ippjanata b'mod sħiħ.

Apparti dan, hemm ukoll il-kondizzjoni li min jiżviluppa jrid iżomm il-manutenzjoni tal-post kollu, u dawk huma fost iż- żewġ kondizzjonijiet l-aktar importanti.

It-tielet kondizzjoni hija li l- gvern irid li dawn ikunu żviluppati malajr.

Biżżejjed ngħid li l-gvern rabat lis-sidien ta' dawn l-artijiet li jridu jiżviluppaw dawn is-siti fi żmien sena minn meta jkun ħareġ il-permess, u ovvjament, ġaladarba dan il- Parlament abbażi ta' l-istudju li għamlet il-MEPA, jalloka dawn iż-żoni għal micro enterprise parks, ma jkunx hemm l-ebda diffikulta` li joħorġu l- permessi għal dawn is-siti.

Irrid ngħid li 75 sit ieħor ġew sottomessi għall-konsiderazzjoni għal micro enterprise parks mis-sidien differenti.

Dawn ġew evalwati abbażi ta' l- impatt tagħhom bħal, per eżempju, l-impatt fuq art agrikola, u minnhom intgħażlu seba' siti.

B'hekk il-micro enterprise site selection exercise final draft jagħti 14-il sit li ġew indikati għall-iżvilupp ta' micro enterprise parks.

Dan id-dokument ġie approvat mill-MEPA f'Mejju ta' l- 2004.

Ovvjament tista' tqum il-mistoqsija: X'kien qed isir minn Mejju ta' l-2004 sal-lum meta ressaqna din ir-riżoluzzjoni?

Ix-xogħol li kien qed isir ma kienx fuq il-parti ta' l-ippjanar imma dwar il-kondizzjonijiet tal- kuntratt, u din torbot l-aktar fuq it-tielet punt tat-tliet kondizzjonijiet li semmejt.

Fil-fatt, il-gvern żamm il-poter biex jekk jara li dawn ma jiġux żviluppati, ikun jista' jintervjeni, għax irridu nassiguraw li l- artijiet mhux biss niddiżenjawhom għall-użu ta' micro enterprise, imma li attwalment ikunu żviluppati u użati.

Tajjeb ngħid li ma' dawn l-14-il sit żdied sit ieħor, tal-Barmil ħdejn ix-Xewkija, li ġie approvat mill-MEPA f'Lulju ta' l-2004.

Sakemm intemm il-proċess ta' konsultazzjoni, il-MEPA irċeviet 95 sottomissjoni u kien hemm ħames artikli fil-gazzetti.

Meta qed nitkellem fuq 95 sottomissjoni, dawn huma sottomissjonijiet li għamel il- pubbliku in ġenerali fil-perijodu tal-konsultazzjoni pubblika.

Inżid ngħid li kien hemm biżżejjed interess min-naħa tal-pubbliku li wara l- closing date daħlu 11-il sottomissjoni oħra, u anke dawn ittieħdu in konsiderazzjoni.

Irrid ngħid li kemm jista' jkun f'dan l-eżerċizzju, il- MEPA żammet f'moħħha li importanti ħafna li kemm jista' jkun dawn iż-żoni jkunu mifruxa f'pajjiżna.

Għalfejn qed ngħidu dan?

Kif għidt anke fil- bidu, meta tqis li 60% tal-postijiet industrijali f'pajjiżna huma lejn in- naħa ta' isfel u lejn in-naħa ċentrali, hemm bżonn li jkun hemm spazju ta' dan it-tip fin-naħa ta' fuq ta' pajjiżna.

Jekk wieħed għandu attivita` lejn in-naħa tal-Mosta, tan-Naxxar u tal-Mellieħa, ikun importanti li dan tagħtih żona viċin tagħhom.

Veru li dan mhux xi pajjiż kbir li ddum xi tliet sigħat biex tasal minn post għall-ieħor, imma l-klijentela ta' dawn in-nies tkun drathom viċin dawk iż-żoni, u allura pprovajna kemm jista' jkun li naraw li jkunu akkommodati viċin dawk iż-żoni.

Jekk, per eżempju, għandek mastrudaxxa lejn in-Naxxar, nafu li jekk dan il-Parlament jaċċetta reviżjoni tal-pjan ta' struttura b'mod parzjali, ikollu l-possibbilita` jmur fiż-żona ta' taħt it-Telgħa t'Alla u Ommu.

Ir-riżoluzzjoni ssemmi sitt siti li flimkien għandhom area ta' madwar 92,000 metru kwadru ta' art - 90 tomna ta' art - u huwa kkalkolat li għandhom joħorġu madwar 679 unit ta' micro enterprises.

Sur President, nifhem li fl-aħħar mill-aħħar dawn il-units jistgħu jkunu anqas minn hekk, għaliex jista' ikun hemm xi ħadd li jieħu xi tnejn jew tliet units.

Issa fejn huma dawn iż-żoni li għażilna?

Mis-sitt żoni li għamilna nsibu ħamsa f'Malta u waħda fil-gżira Għawdxija.

L-ewwel żona tinstab fil-Mellieħa u hija art tal-gvern.

Din tkopri medda ta' madwar 4,300 metru kwadru, u qiegħda viċin il-ġibjun li hemm in-naħa tal-Mellieħa.

It-tieni żona tinstab fl-Imġarr Malta, u hija art privata.

Fil-fatt din l-art kienet tintuża bħala barriera, magħrufa aħjar bħala tal-Ballut u tkopri medda ta' madwar 9,000 metru kwadru ta' art.

It-tielet żona tinstab fin-Naxxar, u hija wkoll art privata.

Din l-art qiegħda n-naħa tat-Telgħa t'Alla u Ommu, u hija l-akbar sit minn fost dawn is-sitt żoni.

Fil-fatt tkopri medda ta' madwar 40,000 metru kwadru, jew inkella madwar 40 tomna ta' art f'żona li ħafna minnha hija diġa' ddisturbata ħafna.

Nafu li f'din l-art diġa' kien hemm ħafna attivita' u din kienet diġa' ġiet aċċettata fl-abbozz tal-pjan lokali bħala żona industrijali.

Apparti minn hekk, ftit 'il bogħod minn din l-art hemm numru ta' barrieri u attivitajiet oħra li għandhom x'jaqsmu ma' l-industrija tal- bini u tal-kostruzzjoni f'pajjiżna.

Ir-raba' żona tinstab f'Ħal Għaxaq, u hija wkoll art privata.

Din iż-żona hija magħrufa bħala ta' Santu Kristu u hija ex-batching plant li tkopri madwar 19-il tomna ta' art.

Il-ħames żona tinstab f'Ħaż-Żabbar u hija wkoll art privata.

Din iż-żona hija magħrufa bħala ta' Maġġi u tkopri madwar sebat itmiem ta' art.

Dawn huma l-ħames siti li ġew magħżula f'pajjiżna.

Kif wieħed jista' jara, minkejja li ġew iddiżenjati bħala art potenzjali 15-il sit differenti, kienu biss dawn is-sitta li aċċettaw il- kuntratt tal-gvern u ffirmaw il-kuntratt.

B'hekk illum qegħdin inressqu dawn is-sitt siti quddiem din il-Kamra.

Sur President, is-sitt u l-aħħar sit jinstab fix-Xewkija Għawdex, u hija art tal-gvern.

Din l-art hija magħrufa bħala tal-Barmil fil-limiti tax- Xewkija u tkopri madwar 13-il tomna ta' art.

Irrid ngħid li minn dawn is- sitt siti hemm biss tnejn li huma tal-gvern, dik tal-Mellieħa u l-oħra li qiegħda fix-Xewkija, filwaqt li l-erba' l-oħra huma proprjeta' tal-privat.

Aħna ħadna ħsieb li ladarba dawn is-siti jiġu rilaxxati permezz ta' din ir- reviżjoni ta' pjan ta' struttura, ma jibqgħux biss fuq il-karta imma jinbnew fi żmien definittiv.

Għaldaqstant ġie ffirmat kuntratt fuq dawk l- erba' siti tal-privat, li permezz ta' dan il-kuntratt, is-sidien qed jintrabtu fost l-oħrajn li l-iżvilupp irid jinbena fi żmien sena li joħroġ il-permess għalih.

Dan jinkludi kif diġa' għedt, is-servizzi tat-toroq, drenaġġ u ilma.

B'dan il-mod nevitaw dak li għaddejna minnu fil-passat, jiġifieri li jkollna areas b'ħafna plots vojta u mimlija kollha mbarrazz, b'toroq imħarbtin u b'ħafna trabijiet.

B'hekk anke min se jaħdem f'dawn il-postijiet ikollu ambjent xieraq.

M'għandix dubju li fuq dan il-punt, kif diġa' għidt, jitkellem aktar fit-tul is-Segretarju Parlamentari Edwin Vassallo.

Issa hawnhekk nixtieq nagħmilha ċara x'se tkun il-proċedura għal dawk iż- żewġ medded ta' art li huma tal-gvern.

Il-gvern żgur li m'għandux l- intenzjoni li jqassam dawn l-artijiet fi plots sabiex xi persuni jkunu jistgħu jispekulaw fuqhom.

Pero' il-proċess se jsir billi l-gvern joħroġ is-sit sħiħ b'tender lill-privat.

U ovvjament bħal kull tender, min jagħmel l-aħjar offerta jingħata s-sit kollu.

Aktar importanti minn hekk huwa li min jieħu t-tender irid ikun marbut bl-istess kuntratt li għamel il- privat fuq l-erba' siti l-oħra, inkluż dak li s-sit irid jiġi żviluppat kollu bis-servizzi kollha fi żmien sena minn meta joħroġ il-permess.

Mela hawnhekk m'aħniex se nagħmlu eċċezzjonijiet għal min jidħol għat- tender taż-żewġ siti tal-gvern.

Nirrepeti li l-gvern irid jaċċerta li mhux biss indaħħlu dawn is-siti fiż-żona ta' l-iżvilupp, imma li jitqiegħdu fuq is-suq kemm jista' ikun malajr.

B'hekk dan l-iżvilupp ikun disponibbli għal min verament jixtieq jinvesti fil-ħolqien ta' l-impjiegi f'pajjiżna.

U rrid nerġa' nirrepeti li s-sitt kuntratti li ġew iffirmati dalgħodu, ġew iffirmati b'mod volontarju.

Il-gvern qal lis-sidien mill-bidu x'kienu l- kundizzjonijiet tal-kuntratt, u qalilhom li min ma jaċċettax dawk il- kondizzjonijiet, l-art tiegħu ma kenitx se tiġi nkluża fl-iskemi ta' l- iżvilupp.

Sur President, kif wieħed jista' jara, aħna ridna nagħtu l-possibbilta' li jkollna l-art disponibbli imma fl-istess ħin, qgħadna attenti ħafna ħalli ma jkollniex min juża' dik id-disponibilita' ta' l-art għall-finijiet ta' spekulazzjoni ta' l-art f'pajjiżna.

Issa għalfejn qiegħda ssir ir- reviżjoni parzjali tal-pjan ta' struttura, u ma stennejniex ir-reviżjoni tal-pjan ta' struttura b'mod sħiħ?

Irrid ngħid li l-liġi tipprovdi mekkaniżmu ċar li jippermetti li dan isir sakemm il-proċess isir skond il- liġi u f'qafas ta' pjan, u f'dan il-każ, irrid ngħid li sar abbażi ta' pjan.

Fil-fatt ħarġu l-opinjonijiet tal-MEPA abbażi ta' kriterji, kien hemm konsultazzjoni pubblika, u kien hemm iċ-ċans fejn min kien interessat seta' jissottometti l-artijiet tiegħu, kif ukoll jagħti l-kummenti tiegħu.

Allura r-reviżjoni tal-pjan ta' struttura qiegħda issir abbażi ta' pjan u ma sarx billi xi ħadd iddeċieda li ndaħħlu lil dik u lill-oħra.

L-aħħar punt li xtaqt ngħid huwa li ġaladarba hemm l-opportunita' li nipprovdu art li permezz tagħha nistgħu noħolqu mpjiegi ġodda fl-aktar żmien qasir, naħseb li jkun aktar għaqli li dan nagħmluh mill-aktar fis possibli mingħajr ma norbtuha ma' issues oħra tal-pjan ta' struttura, li eventwalment xorta jridu jiġu wkoll f'dan il-parlament.

Għalhekk, Sur President, inħossni kburi li flimkien mal-kollega tiegħi, is- Segretarju Parlamentari Edwin Vassallo, qegħdin nippilotaw din ir- riżoluzzjoni.

Nittama li jkun hemm qbil fuq din ir-riżoluzzjoni anke min- naħa ta' l-Oppożizzjoni, u jekk irridu nittraduċu f'realta' x-xewqa li jkollna żvilupp ekonomiku, għandna nagħmluh issa bil-fatti.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Roderick Galdes.

ONOR RODERICK GALDES: Sur President, quddiemna għandna riżoluzzjoni li hija kemm xejn differenti mis-soltu, pero' ninsab ċert li għandha wkoll l- importanza tagħha.

Trid u ma tridx, ir-riżoluzzjoni qiegħda tbiddel il- pjan ta' struttura.

Fl-istess waqt, nafu wkoll li se taffettwa areas magħrufa bħala l-ODZ, jiġifieri l-outside development zones.

Bħala prinċipju, il-gvern għandu dritt li jagħmel xi ħaġa bħal din u jekk jagħti ġustifikazzjoni, kif qiegħed jagħmel illum, wieħed ikun jista' jimxi b'din il-proposta.

Huwa minnu li f'pajjiżna tinħass il-ħtieġa ta' spazju akbar għall-użu ta' l- intrapriżi ż-żgħar li preżentament qegħdin joperaw fl-irħula tagħna.

Bħala Oppożizzjoni naqblu wkoll ma' dan il-punt, u għaldaqstant bħala partit se nivvotaw favur din ir-riżoluzzjoni għaliex nemmnu li tista' issolvi parti mill-problema eżistenti.

Pero', tajjeb ukoll li nressqu xi ftit punti ta' kritika fir-rigward tar-realtajiet li għandna quddiemna.

Naħseb li meta inti qiegħed tiġi hawnhekk sabiex tressaq reviżjoni tal-pjan ta' struttura, sinjal li għandek diversi problemi fil-proċess ta' l-ippjanar.

Qed ikun hemm ċerti loopholes u nuqqasijiet li trid u ma tridx, ikollok tindirizzahom.

Sur President, fil-fehma tiegħi waħda mill-problemi li għandu dan il-pjan ta' struttura huwa li l-policies tant għadda żmien minn fuqhom, li wħud minnhom qegħdin ixekklu l-investiment u l-kummerċ!

Qed iħallu wkoll impatti negattiv u qegħdin idejqu lil ċerti nies li huma nvoluti fis-settur tal-proprjeta'.

Forsi jkun hemm min jgħidli; "Mill-aspett ambjentali mhux aħjar li jkollna restrizzjonijiet?".

Pero' x'jiswa li tressaq pjani lokali, li tressaq policy and design guidelines u mbagħad tispiċċa f'sitwazzjoni fejn anke l-bord tad-DCC - li minnu joħorġu l-permessi tal- MEPA – ikollu jieħu deċiżjonijiet kontradittorji anke kontra l-istess policies!

F'dawn l-aħħar għaxar snin rajna li dawn l-affarijiet kienu qed iseħħu ta' sikwit.

Anke llum il-ġurnata għandna sitwazzjoni fejn sa ċertu punt, hemm numru ta' policies li m'għadhomx jagħmlu sens għal-lum, u li qed jiġu applikati mill-case officers meta joħorġu r-rapporti tagħhom.

Jiena niftakar li anke gvern Laburista ta' bejn l-1996 u l-1998 kien qiegħed jiffaċċja din il-problema.

Tant hu hekk li dak iż-żmien il-gvern kien inkariga lill-MDC sabiex tara x'domanda hawn - fost anke l-SMEs - għall-użu ta' dawn il-garaxxijiet u siti partikolari.

Niftakar ukoll li d-direttur - illum id-direttur ta' l-ippjanar – ta' l-MDC kellu biċċa xogħol iebsa quddiemu u li din baqgħet sejra anke meta kien hemm il-bidla fil-gvern.

B'dan il-għan, l-MDC setgħet tistabbilixxi d- domanda ta' l-użu ta' l-art.

Dan il-proċess ilu għaddej għal diversi snin iżda ma nafx għalfejn dam daqshekk, meta nafu bil-problemi ekonomiċi li għandna fil-pajjiż!

Nafu li sfortunatament dawn qegħdin ixekklu l- investiment u qed joħolqu wkoll problemi oħra relatati ma' l-ambjent f'ċerti żoni partikolari.

Qegħdin nippruvaw inressqu quddiem in-nies pjani lokali li m'humiex qed ikollhom l-effett mixtieq, minħabba li mhux qed jiġu mplimentati l-policies li qegħdin iressqu quddiem in-nies.

Sur President, mill-banda l-oħra, ħallejna pjan ta' struttura riġidu għal dan iż-żmien kollu u sal-lum għadna ma nafux x'inhi d-direzzjoni aħħarija li se jieħu dan il-gvern.

Ħalli ngħid xi ħaġa fuq il-pjan ta' struttura.

Ir-reviżjoni tiegħu ilha li bdiet, biss biss fil-MEPA kellek tliet managers li kienu qegħdin jaħdmu fuqha, iżda maż-żmien dawn inbidlu.

Kien hemm anke konsulenti li ħadmu fuqhom u li llum telqu minn pajjjiżna.

Inbidlu żewġ gvernijiet, saru t-topic papers, iżda llum qiegħed jirriżulta li hemm il- problemi għaliex dawn it-topic papers m'humiex jirriflettu s-sitwazzjoni reali li għandna quddiemna!

Nafu li hawnhekk qiegħed ikollna ċertu dewmien eżaġerat.

Min-naħa l-oħra, jien m'iniex qiegħed ngħid li x-xogħol mhux qiegħed isir, pero' għandu jkun il-gvern li jagħti d-direzzjoni t-tajba.

Bħala partit Laburista, ilna ninsistu li ma jagħmilx sens li l-pjan ta' struttura jiġi mfassal mill-MEPA, u mbagħad irid imur għall-approvazzjoni tal-gvern.

Il-gvern irid jistimola mill-ewwel id-direzzjoni li jrid jagħti lil pajjiżna, u dan għandu jirrifletti l-policies partikolari tal-gvern tal- ġurnata.

Issa forsi xi ħadd jgħidli li dan fih ix-xogħol biex tagħmlu, pero' meta sar il-pjan ta' struttura ma damux erba' snin fuqu, imma jidhirli xi sentejn.

Allura reviżjoni għandha ddum sitt snin jew seba' snin?!

Biss biss, bejn l-1998 u l-2005 għaddew seba' snin u f'dak iż-żmien saru t-topic papers, imma l-policies għadna ma nafux x'direzzjoni se nieħdu fuqhom!

Mill-banda l-oħra nsibu li għandna qasam ekonomiku li sejjer lura, għandna nuqqas ta' investiment u problemi soċjali li issa qegħdin jinħassu wkoll mill-istess gvern, għaliex anke hu qiegħed jilmenta fuqhom.

Qegħdin naraw ukoll loopholes partikolari, bħall-issue tal-golf courses, u mbagħad minħabba li l-gvern ma jkollux pjan nazzjonali li jirrifletti r-realtajiet tal-lum, ikollu joħloq eżerċizzji differenti bħalma għandna quddiemna llum!

Hawn min forsi jgħid li din hija xi ħaġa tajba, imma jien ngħid li qegħdin naħlu ħafna riżorsi!

Hemm bżonn li naqbdu direzzjoni u hemm bżonn li nieħdu deċiżjoni.

Bħala Oppożizzjoni se nagħtukom l-appoġġ tagħna meta nafu li dawn jistgħu jtejbu l-qagħda ta' l-investiment f'pajjiżna.

Għalhekk tajjeb li niddiskutu ħalli naraw x'emendi hemm bżonn li jsiru fil- proċess ta' l-ippjanar sabiex inkunu nistgħu nindirizzaw il-problemi li għandna f'pajjiżna.

Sur President, nemmen li din il-policy tal-lum se tħalli l-effett mixtieq.

Pero' il-ministru tkellem ħafna wkoll fuq il-construction phase u għalhekk irridu nassiguraw li ladarba tispiċċa l-construction phase, ikollna site management suret in-nies.

Jekk immorru nagħtu titwila fl-industrial estates li għandna madwar pajjiżna nsibu mismanagement enormi fihom!

Għalhekk nittama li bil-mod ta' kif qed jiddefenixxi l-kuntratti l-gvern u bil-ftehim li se jkun hemm ma' l-iżviluppaturi, hekk kif jispiċċa l-proċess tal-kostruzzjoni, ikollna managemenent suret in-nies.

Matul l-aħħar snin smajna wkoll lill-gvern jitkellem ħafna favur l-ambjent, u hawnhekk nixtieq nagħti l-prosit tiegħi lill-Ministru George Pullicino għall-inizjattivi li ħa favur il-bring-in sites.

Pero' mill-aspett industrijali żgur li mhux se nagħtih il-prosit tiegħi!

Fil-fatt jekk imur daqsxejn sa tal-Ħandaq - l-Onor.

Edwin Vassallo għadu kemm semma li għamel xogħol ta' tarmac - jara x'disastru hemm bil-ħmieġ li kulħadd qiegħed jarmi bl-addoċċ!

Mela f'dan il-każ irridu naqblu li jekk inti se tiffirma xi kuntratti, huwa importanti li jkollok il-management ta' dawn l-industial zones li jkun suret in-nies.

Qegħdin nallokaw dawn l-outside development zones partikolari, iżda ma nistax nifhem kif mill-75 post li semma l-ministru, intagħżlu dawn is-seba' siti biss.

Mill-informazzjoni li għandi sirt naf li l-kuntratti kienu daqsxejn ebsin u ma kinux vijabbli għall-iżviluppaturi interessati.

Għaldaqsant nittamaw li 'l quddiem ma jkollniex xi problema fil-management tagħhom, għaliex jekk l-iżviluppatur mhux se tagħtih introjtu suret in-nies sabiex ikun jista' jmexxi huwa stess dawn is-sites se jkollna l-problemi!

Qegħdin tgħiduli li dawn kienu jiswew ħafna flus.

Imma allura minħabba li jiswew ħafna flus, ma nagħmluhomx?

Sur President, hawnhekk għandna problema, għaliex irridu nkunu up to standard mal-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea.

Il-gvern għandu jintervjeni f'dan il-għan għaliex dak huwa d-dmir tiegħu.

U jrid jintervjeni anke bl- għajnuna u bis-sussidji li jagħti lill-privat stess li qiegħed imexxi dawn is-siti partikolari ħalli b'hekk dawn ikunu up to standards ta' l-Unjoni Ewropea.

Importanti li dawn l-affarijiet nagħmluhom ħalli nassiguraw li nkunu konformi mal-policies ambjentali b'mod internazzjonali.

Jekk aħna sempliċement nivvotaw favur din ir-riżoluzzjoni, u mbagħad wara li jiġu ffirmati l-kuntratti nħallu lil kulħadd jaħdem kif irid, ma naħsibx li se nilħqu l-iskop ewlieni li għalih qegħdin niltaqgħu llum.

Il-gvern irid jibqa' jikkumplimenta u jgħin lill-iżviluppaturi nnifishom ħalli dawn isibu l-aħjar mezz li bih ikunu jistgħu jimmaniġġjaw is-siti partikolari.

Li xtaqt nistaqsi, u forsi jkun jista' jweġibni l-Onor.

Edwin Vassallo, huwa dwar jekk sarx eżerċizzju ta' l-ispejjeż relatati għall-SMEs li se jikru dawn il-postijiet?

Mill-informazzjoni li hemm, u anke mir- realtajiet eżistenti li għandna, qegħdin naraw li hemm numru ta' industrial enterprises li m'għandhomx is-saħħa li jidħlu għal ċertu spejjeż, iżda xorta waħda għandhom bżonn dawn il-postijiet partikolari.

Allura huwa importanti li nħarju lil dawn l-intrapriżi u nħeġġuhom ħalli jidħlu f'din l- iskema u jibbenefikaw huma wkoll minn dan il-pjan ta' żvilupp li se jsir.

Sur President, ma nafx jekk sarx dan l-eżerċizzju ta' liema enterprises jifilħu li jikru dawn is-siti partikolari, pero' nafu li hemm uħud minnhom, bħal per eżempju, panel beaters li jaħdmu part-time, li ma naħsibx se jkunu jistgħu jaffordjaw li jikru garaxx għax-xogħol tagħhom.

Dawn bħalissa jinstabu jaħdmu fl-irħula tagħna.

Ir-realta' hi li ħafna mill-problemi ambjentali li hemm fiż-żoni tagħna hija minħabba li għandek ċertu individwi li m'għandhomx minn fejn joperaw - panel beaters, sprayers u mastrudaxxi – iżda xorta waħda jkunu jixtiequ jagħmlu dik is-siegħa xogħol żejda wara l- ħin ħalli jaqilgħu l-għejxien tagħhom u jkunu jistgħu jmantnu lill-familja tagħhom.

Għaldaqstant anke f'dawn il-każijiet, il-gvern jekk jista' jgħin f'sussidji, jew inkella b'ċertu għajnuna ħalli lil dawn l-SMEs partikolari jgħinhom ħalli u b'hekk jindirizza s-suq tagħhom ukoll.

L-iżball li sar fil-fehma tiegħi huwa li llum wasalna għar-reviżjoni ta' dawn il-policies minħabba l-fatt li l-gvern għal numru ta' snin ħalla lis-suq jaħdem waħdu, u issa qed jinnota li ma jistax ikun li s-suq jitħalla jaħdem waħdu, għaliex finalment se jirriżulta f'ħafna nuqqasijiet!

Sur President, qiegħed nieħu pjaċir li llum għall-ewwel darba l-gvern qed jintervjeni fis-suq tal-proprjeta' permezz ta' din ir-riżoluzzjoni, u qiegħed jipprova jħajjar ċertu investiment ta' l-industrija f'ċertu żoni partikolari u fl-istess waqt qiegħed isolvi wkoll problema ambjentali.

Pero' nispera wkoll li din tagħtina tagħlima għaliex jekk aħna se nħallu l- proċess ta' l-ippjanar jaħdem waħdu se jintlaqtu ħafna nies.

Il-gvern dejjem irid jintervjeni u jara hu stess x'inhuma l-bżonnijiet fil-proċess ta' l-ippjanar ħalli b'hekk ikun jista' jieħu ħsieb il-problemi tal-pajjiż.

Issa apparti l-SMEs, fil-fehma tiegħi hemm ħafna problemi oħra li għadhom ma ġewx indirizzati minn dan il-gvern.

Jiena kont qed nistenna li l- ministru responsabbli minn dan il-qasam ikun jaf ukoll bil-problemi ambjentali u fir-rigward ta' l-industrija li għandna.

Xtaqt li nara inizjattivi relatati ma' dan l-eżerċizzju iżda jidher li fuq dawn il- problemi m'hemmx direzzjoni għalihom!

Per eżempju, f'Malta għad m'għandniex scrapyard liċenzjata skond l-istandards ta' l-Unjoni Ewropea.

X'se jiġri?

F'liema sites se nitfgħuhom?

Identifikajna xi siti partikolari?

Jidher li sal-lum is-suq mhux qiegħed ireġi!

Ma naf bl-ebda żvilupattur li resaq quddiem il-gvern sabiex jistaqsih jekk huwiex se jħallih jinvesti għaliex għandu r-riżorsi u l-art meħtieġa.

Ma jidhirlix li hemm min huwa mħajjar, pero' il-kollega qiegħed jgħidli li hemm tnejn li huma mħajrin.

Sur President, nittama li naslu għal xi ftehim għaliex ma nistgħux nibqgħu sejrin hekk.

Għandna problemi kbar f'ċertu żoni bħal dawn, u nafu li hemm numru ta' scrapyards li qed joperaw mir-riżorsi li għandhom, u li qed joħolqu problemi ambjentali f'dik iż-żona li joperaw fiha.

Issa hemm iċ- ċans fejn aħna nistgħu nidentifikawhom u l-gvern jintervjeni ħalli jkun hemm ir-reallocation ta' dawn il-postijiet, jew inkella jiġu up to standard.

Xi ħaġa li qiegħda tinkwetani mir-riżoluzzjoni huwa mill-fatt li s-siti jistgħu joħolqu problema lill-areas tal-viċin.

U dan mhux biss mill- aspett ambjentali, iżda anke mill-aspett ta' ippjanar.

Per eżempju, naf b'sites.minn dawn li għandna hawnhekk, li kien hemm talbiet ukoll fuqhom ta' żviluppaturi li għandhom ħidma industrijali oħra li mhux qed jaħseb għaliha l-gvern, għaliex mhux qed jagħtihom il-permessi meħtieġa biex ikunu jistgħu joperaw.

Dawn qed joperaw b'mod li ċertament mhux favur l-ambjent fiż-żoni urbani li għandna bħalissa, fosthom anke f'Raħal Ġdid.

Nirriferi għal każ partikolari, Sur President.

M'ilux kelli diskursata ma' persuna li qiegħed f'dan il-qasam.

Dan jopera bħala burdnar fin-naħiet tax-xatt u l-area li qed jopera bħalissa qiegħda f'Raħal Ġdid u ilu jitlob li s-site ta' ma ġenb tal-Barrani - li qed tiġi identifikata u li hija site tiegħu - jagħmilha open storage ħalli jkun jista' jipparkja l- vetturi kbar.

Issa x'qed jiġri?

Hawnhekk ma nkludejnihomx dawn it-tip ta' industriji.

Inkludejna l-SMEs, pero' għandek problemi oħrajn li jekk titkellem man- nies, jgħidulek bil-problemi li hemm f'ċertu industriji bħal dawn u li ħallejnihom barra.

Dawn m'humiex SMEs imma huma industriji li għandhom ċertu portata, u għandhom bżonn ċerti esiġenzi.

Dawn għandhom ir-riżorsi biex jaħdmu waħedhom mingħajr l-intervent tal-gvern, u kulma qed jitolbu huwa li jingħataw commitment.

Issa jagħmel sens li inti jkollok site li qed tiġi annessa għall-użu ta' l-SMEs u mbagħad għal ma ġenbha, għandek talba urġenti biex industrijalist partikolari jsolvi problema ambjentali?!

Allura din se nħalluha barra?

Se nħallu d-DCC u l-MEPA jiddeċiedu kif iridu huma għax m'hemmx policies ċari f'dan ir-rigward?

Aħna nafu li kien hemm min ħa permessi min-naħa tal-MEPA matul dawn l-aħħar snin għaliex forsi ressaq l-każ tiegħu b'mod tajjeb quddiem l-awtoritajiet u rnexxielu jġib il-permess.

Imma din m'hijiex xi ħaġa ġdida li qed nagħtu permessi lill-SMEs, u għaldaqstant huwa importanti ħafna li naraw x'esiġenzi oħrajn hemm fis-settur industrijali ħalli nkunu nistgħu naħsbu għal dawn il-bżonnijiet li għandna f'pajjiżna.

Sur President, jiena xtaqt insemmi l-famuża casa bottega.

Żmien ilu kienet il-prassi li fl-ippjanar anke l-gvern jalloka permessi għall-użu ta' garaxxijiet li fuqhom is-sidien jibnu r-residenza tagħhom.

Jiġifieri jkunu qed jgħixu fil-post partikolari iżda fil-garaxx imbagħad ikunu jistgħu joperaw bħala panel beaters jew mastrudaxxi jew xi ħaġa oħra.

Nafu li maż- żmien, f'ċertu lokalitajiet inkluż, per eżempju, lokalitajiet bħal Ħal Qormi, B'Kara, iż-Żejtun u l-Marsa, spiċċaw iddegradati għax telqu l- industrijalisti, u għalhekk minħabba l-problemi ambjentali li hemm relatati ma' l-industrija, dan il-kunċett m'għadux ireġi.

Issa l-gvern minflok ma ra kif ser isib soluzzjoni ġusta fil-pjani lokali li twassal għall-implimentazzjoni tajba, baqa' jinkoraġixxi s-semi- industrial use jew inkella l-mix development use.

Partikolarment tiġini f'moħħi l-area ta' Triq il-Bajjada u Triq il-Kaċċatur f'Ħal Qormi.

Morru araw il-problemi li hemm bejn ir-residenti u l-industrijalisti li qed joperaw.

Issa jekk il-gvern mhux se jagħti l-inċentivi lil dan il-qasam biex l-industrijalisti jiċċaqilqu għal postijiet aktar tajbin, dawn il- problemi mhux se jissolvew.

Irrid ngħid ukoll li m'hijiex faċli li tagħmel re-allokazzjoni, u l- Ministru jafha din.

Waħda mill-problemi li nsibu kemm fil-pjani lokali u kemm fil-pjan in ġenerali huwa li tinkoraġixxi r-re-allokazzjoni ta' ċertu postijiet.

Pero' għandek ħafna industrijalisti li ilhom iressqu talbiet, imma dawn jmorru l-MEPA, jiltaqgħu mal-case officers, jagħmlu l-pre- submission application u mbagħad jew joħorġu minn hemm għax jaqtgħulhom qalbhom għaliex jgħidulhom li m'għandhomx ċans, jew inkella ma jagħtux każ l-esiġenzi tagħhom.

Nerġa' nsostni dan il-punt, għaliex nafu li l-famuża casa bottega llum qed tħallilna problemi kbar, u fl-istess waqt bqajna ninkoraġixxu dan l-użu minkejja l-problemi ambjentali li ġġib magħha.

Sur President, mhux qed nagħtu alternattiva ċara għal dan, għalkemm kien hemm inizjattivi.

Per eżempju, il-pjan lokali taż-żona ċentrali kien qed jaħseb li jgħolli l-height limitation f'ċertu żoni jekk l-iżviluppatur ikun lest li jirriloka f'ċerti industrial zones adattati għall-esiġenzi tiegħu.

Pero' safejn naf jien, dawn l-ideat ma tantx tmexxew 'il quddiem u ma tantx kellhom l-effett mixtieq, għaliex ma jirrispekkjawx ir-realta' vera li għandna f'pajjiżna.

Waħda mill-problemi li qed tolqot l-aktar iċ-ċittadini ta' pajjiżna hija l- inkonsistenza fid-deċiżjonijiet tal-bord tad-DCC u tal-MEPA, u anke bejn id- direttorati innifishom.

Ma jistax ikun li nibqgħu sejrin hekk fejn persuna jitla' b'ċertu applikazzjoni quddiem l-awtorita' u mill-lenti ta' case officer tidher mod u mill-lenti ta' case officer tidher mod ieħor!

Sur President, din m'hijiex relatata ma' l-industrija, pero' bħalissa għaddej minn każ partikolari ta' kostitwent tiegħi li kumbinazzjoni applika biex jagħmel gallerija ta' l-aluminium.

Din hi mara anzjana li tgħix ġo housing estate, u għandha problema għax l-ilma li qed titfa' ta' fuqha, qed jispiċċa għandha u minħabba problemi ta' mard, dan qed ikollu konsegwenzi koroh, u allura tixtieq tagħlaq din il-gallarija bl-aluminium.

Għamilna il- pre-submission meeting ma' l-awtorita' u qalulha li trid iġġib il-clearance min-naħa tal-Housing, u dan inġieb.

L-applikazzjoni tagħha marret quddiem il-case officer u dan ħarġilha rapport li kien qisu Bibbja biex jirrifjuta t-talba tagħha, u kkwotalha l-policies kollha tal-pjan ta' struttura!

Dan huwa każ ta' inkonsistenza kbira, Sur President, u issa ngħid fejn qiegħed dan il-post.

Issa ħaġa ta' l-iskantament sentejn ilu, f'każ simili, pero' fil-housing estate ta' Ħal Tarxien, l-istess applikazzjoni għal għeluq ta' gallerija bl- aluminium, ġie approvat min-naħa tal-case officer!

Ma nistax nifhem jien!

Meta nġibdet l-attenzjoni tal-manager inkarigat fuq id-deċiżjonijiet li qed jittieħdu fir-rigward ta' dan il-permess, ir-risposta kienet li aħjar imexxu b'refusal ħalli jkunu on the safe side!

Pero' min-naħa waħda dawn l- inkonsistenzi qegħdin iservu sabiex ixekklu l-proċess ta' l-ippjanar u anke jurtaw ħafna nies.

L-istess jgħodd għall-qasam industrijali u jiena se nsemmi inkonsistenza oħra, dik li tirrigwarda l-garaxxijiet fuq 14-il filata, u naħseb li l-Onor.

Edwin Vassallo ltaqa' ma' ħafna żviluppaturi fuq din il-kwestjoni.

Sur President, nafu li għandna każijiet bħal dawn, fosthom f'Ħal Qormi, f'B'Kara u fiż-Żejtun.

Fis-snin sebgħin u tmenin kienet il-prattika - anke għaliex l-awtoritajiet dak iż-żmien kienu jagħlqu għajnejhom - li ħafna mill-garaxxijiet jinbnew fuq 14-il filata.

Imbagħad illum jiġik żviluppatur, jagħmillek xi upgrade fil-garaxx tiegħu sabiex ikun jista' jopera aħjar bħala SME, u minflok qegħdin ngħinuh, qegħdin mill-ewwel nagħmlulu ċertu xkiel u noħorġulu l-enforcements.

Issa dan x'jista' jagħmel?

Iwaqqa' d-dar jew il-garaxx?

Jekk inbnew eluf ta' postijiet b'dan il-mod - jiġifieri fuq 14-il filata – xi tridhom jagħmlu?

Naħseb li l-Onor.

Pullicino jaf dwar dan għaliex huwa perit, u jaf bil-problemi li hemm.

Ejjew ħalli naraw kif se nkunu flessibli f'dan il-proċess ta' l- ippjanar.

Jekk il-policies tad-design guidelines li għadhom kemm ġew ippublikati dawn l-aħħar huma ħżiena, ejjew nbiddluhom b'tali mod li jkunu jirriflettu r-realtajiet li hemm f'ċertu żoni.

Meta persuna tmur tagħmel amendment jew inkella xi alteration ta' ċertu postijiet, għalfejn irridu naqilgħulha fwiedha?!

Sur President, dawn huma problemi li qed iħossu l-industrijalisti, b'mod partikolari l-SMEs.

Nittama li issa ma nitilqux bl-ideja li peress li se nagħmlu dawn l-artijiet disponibbli għall-micro enterprises, ma nipprovawx nagħmlu xi kruċjata magħhom ħalli noħorġuhom mill-irħula u nħajruhom imorru f'dawn il-postijiet!

Jekk dawn qegħdin joperaw b'mod tajjeb u mingħajr ma jdejqu lir-residenti għandna nħalluhom hemmhekk.

Nemmen li l-inkonsistenza fl-awtorita' ta' l-ippjanar għandha tiġi riżolta u għandna naraw x'inhuma dawk id-deċiżjonijiet li l-aktar qegħdin jaffettwaw il-problema fil-proċess ta' l-ippjanar.

Sur President, irrid insemmi punt ieħor li qiegħed idejjaq lil ħafna nies, b'mod partikolari dawk li għandhom x'jaqsmu ma' l-investiment industrijali u fil-kummerċ.

Dan l-aħħar tfasslet ukoll ir-retail policy li fl-opinjoni tiegħi, ġiet imfassla fuq viżjoni barranija u li fil-fehma tiegħi ma tapplikax għal Malta.

Diġa' bdejna naraw li l-bord tad-DCC qiegħed jipprova jmur oltre minn hekk u qiegħed jikkontradixxi lill-istess policies!

Per eżempju, nafu b'każijiet partikolari fejn ċerti nies li xtaqu japplikaw għal xi siti partikolari ħalli jbiddluhom f'negozji, ingħataw refusal min-naħa tad-direttorat minħabba din il-policy u mbagħad, illum 'il ġurnata dawn il-każijiet reġgħu telgħu quddiem il-bord tad-DCC u nqalbitilhom id-deċiżjoni li kienu ngħataw min-naħa tad-direttorat!

Nafu wkoll li llum il-ġurnata ma tistax tiftaħ banka tal-lottu f'ċertu żoni li ma jkunux fit-town centre!

Dan jagħmel sens?

Issa f'Malta għandna xi town centre partikolari?

Kulma għandna f'pajjiżna hija xi biċċa main street li żviluppat maż-żmien b'ċertu ħwienet!

Dik hija t-town centre tagħna, u żgur li m'għandniex xi town centre bħalma hemm f'Londra jew f'pajjiżi barranin oħra.

F'ġieħ is-sewwa, ejjew naraw li l-policies ikunu jirriflettu r-realtajiet li qed ngħixu fihom!

Ftit taż-żmien ilu ġiet kostitwenta għandi u qaltli li riedet tiftaħ ħanut ta' hairdresser fl-area ta' Misraħ Kola, f'Attard.

Mela din it-tfajla għamlet il-courses meħtieġa sabiex tilħaq hairdresser, xtaqet tinvesti f'dan il-qasam, għandha garaxx disponibbli u xtaqet iddawru f'hair salon, u dawn qalulha li jekk il-garaxx m'huwiex qed fiż-żona tat-town centre m'għandhiex ċans tiftħu!

Sur President, ejjew naraw li dak li qegħdin nagħmlu, ikun b'risq l- investiment u l-kummerċ ta' pajjiżna.

Qegħdin infasslu l-policies għaliex sal-lum il-ġurnata għadu m'għandnix direzzjoni!

Il-gvern ma jafx x'irid u mbagħad fl-istess ħin jibda jgerger li l-proċess ta' l-ippjanar qiegħed ixekkel l-investiment u l-mixja ta' l-iżvilupp ta' pajjiżna!

Barra minn hekk għandna problema oħra, dik li ħafna minn dawn id-deċiżjonijiet qed jikkuntrastaw mal-policies, u ħafna drabi qegħdin imorru għar- reconsideration.

U llum nafu li r-reconsiderations saru jissejjħu l-bir tas-skieken, għaliex għandek disa' xhur sabiex l-applikazzjoni tiegħek tibda tinħadem!

Allura dan jagħmel sens?

Fil-fehma tiegħi qegħdin noqtlu l-proċess ta' l-ippjanar.

Qegħdin nilagħbu b'mod sfaċċat ma' din is-sistema' u qegħdin indejqu ħafna nies f'dak li għandu x'jaqsam mal-kummerċ.

Naħseb li anke lill-Onor.

Edwin Vassallo jmorru jkellmuh ħafna nies fuq dawn il-permessi.

Per eżempju, jafu li jekk applikazzjoni ma tgħaddix mill-bord tad-DCC u jitfgħuha għar- reconsideration, għandek minn ta' l-anqas disa' xhur sabiex tibda tinstema'!

Issa aħna nistgħu naffordjaw li jkollna awtorita' li qed inħallsuha miljun u nofs lira fis-sena, li qed tħaddem madwar 400 impjegat magħha u mbagħad ikollna sistema' bħal din li fil-fehma tiegħi qiegħda xxekkel dan il-proċess kollu?!

MR SPEAKER: Bil-permess tal-Kamra, l-Onor.

Edwin Vassallo.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Sur President, nixtieq nagħmel rimarka żgħira.

Irrid ngħid lill-Onor.

Galdes li dak li se nagħmlu bil-partial review ta' l- istructure plan ħadd mhu se jkollu bżonn imur quddiem id-DCC.

Allura dan huwa pass 'il quddiem, għaliex se nsolvulhom problema.

ONOR.

RODERICK GALDES: Huwa veru li se ssolvi l-problema ta' ċertu SMEs partikolari, imma l-problemi tan-negozji ż-żgħar li joperaw f'żoni urbani m'intix se ssolvihom, għaliex dawn għandhom problemi oħra!

Ħalli niġi wkoll għat-trasparenza u l-akkontabilita'.

Sar site selection exercise fuq dawn is-siti, pero' kien hemm xi lmenti li nħoss għandi nindirizzahom.

Per eżempju, każ partikolari kienet l-area tat-telgħa t'Alla u Ommu fin-Naxxar, fejn hawnhekk l- assoċjazzjoni tar-residenti ħadu l-interess li jsegwu dak li kien qiegħed jiġri fiż-żona tagħhom.

Dawn ressqu l-oġġezzjonijiet tagħhom, u saħansitra ġabu evidenza li l-art annessa hija wkoll tajba għall- agrikoltura.

Fil-fatt għamlu t- testijiet neċessarji, iżda d-dipartiment ta' l-agrikoltura ta l-clearance tiegħu.

Sur President, irrid nistaqsi jekk ġewx indirizzati l-problemi ta' dawn ir- residenti.

Ingħataw f'dak li għandu x'jaqsam mal-proċess il-kummenti li verament kellhom jittieħdu in consideration u r-riżultat li ħareġ mill- proċess tas-site selection exercise?

Dan għaliex qiegħed nara li f'ċerti punti - anke fost il-kitbiet li għamlu fil-gazzetti l-assoċjazzjoni tar- residenti ta' dik l-akkwata - kien hemm saga għaddejja, u naħseb li kieku setgħet tinstab pożizzjoni aħjar, jew inkella naraw nistgħux insibu t-triq tan-nofs, u b'hekk ma jintlaqtux ir-residenzi ta' din l-akkwata, kien ikun ħafna aħjar.

Nafu li r-residenti ħadu t-testijiet neċessarji u t-testijiet li għamlu qegħdin jikkonfliġġu ma' dak li qed jgħid id-dipartiment ta' l- agrikoltura!

Il-MEPA tħobb toqgħod ħafna fuq dak li jgħidulha d-dipartimenti, iżda mbagħad ma teħux il-fatti u l-evidenzi kollha f'idejha li jistgħu wkoll iwassluha għal deċiżjoni aktar profonda, b'risq ukoll il-bżonnijiet ta' l- area partikolari.

Irrid ukoll insostni l-ħtieġa tal-proċess ta' konsultazzjoni pubblika li tmexxa f'dan ir-rigward.

Ir-rapport stess jindika biċ-ċar li l-aktar nies li wrew interess kienu dawk il-persuni, żviluppaturi jew xort'oħra, li għandhom konnessjoni ma' dan il-qasam.

Mill- banda l-oħra ma rajniex ħafna mill-kummenti li kienu jikkonċernaw lill- pubbliku in ġenerali, u dawn bqajna ma nafux bihom.

Naħseb jiena li kieku riedna nagħmlu parteċipazzjoni pubblika bħala l-punt ta' kritika, naħseb li din setgħet ingħatat aktar prominenza u informazzjoni fuq l-akkwati ta' l-areas li ser jintlaqtu minn dan il- proċess.

Ma naħsibx li huwa sewwa li nitfgħu kollox fuq il-website tal- MEPA u daqshekk, għaliex nafu li mhux kulħadd għandu aċċess għal din it-tip ta' informazzjoni.

Nafu li persuni bħall-anzjani u ċerti residenti f'ċertu akkwati ma jafux x'qed jiġri fil-proċess ta' l-ippjanar, u bix-xieraq li kellhom jiġu kkonsultati.

Per eżempju, nafu li r-residenti fl-akkwati taż- żewġ sites li hemm fis-south Malta local plan, kellhom iċ-ċans li jmorru jressqu l-ilmenti jew il-veduti tagħhom waqt il-laqgħat, pero' il-pjani lokali l-oħra saru xhur u anke snin ilu.

Għalhekk ir-residenti ma kellhomx l-istess ċans li ngħataw in-naħiet tas-south u jien kont nistenna li dan l- eżerċizzju seta' sar b'mod aħjar ħalli nassiguraw li ċ-ċittadin komuni jkun aktar parteċipi f'dan l-eżerċizzju.

Sur President, nerġa' nsemmi wkoll xi ħaġa fir-rigward tas-site management.

Naħseb li hawnhekk għadna lura sabiex naslu għall-punt fejn ikollna dak il- kunċett ta' cleaner industrial technology.

Allura issa nittamaw li dawn l- SMEs ikunu l-viżjoni tal-futur, u l-mod ta' kif jiġu ppjanati dawn il- postijiet ikollhom xi forma ta' waste generation u recycling tal-waste nnifsu.

Il-waste li qed jiġi ġġenerat minn dawn l-SMEs m'għandux jitħalla bħala piż fuq pajjiżna billi nwaddbu kollox fil-magħtab u fil-miżbliet tagħna, iżda għandna nipprovaw nintroduċu ċerti skemi li jħarsu aktar l- ambjent.

Naħseb li tkun xi ħaġa tajba li l-ministru jipprova jieħu din il- proposta għaliex tista' tgħinu wkoll.

Pero' għandu jipprova joħloq skemi fost l-industrijalisti nfushom li se joperaw dawn is-siti ħalli għallinqas issir xi ħaġa favur l-ambjent, u b'hekk inkunu qed nassiguraw li jkollna zoni li jirriflettu l-esiġenzi ambjentali.

Jiena xtaqt nistaqsi x'inizjattiva se jkun hemm, per eżempju, fuq reallokazzjoni ta' ċertu postijiet.

X'inċentivi se jingħataw lill- iżviluppatur jew l-industrijalist biex dawk l-industrijalisti li qegħdin joperaw f'ċertu zoni ta' problemi ambjentali joħorġu minn hemm?

Naħseb li wara li jsiru dawn il-kuntratti u jiġi ffirmat il-ftehim, l-awtorita` għandha jkollha quddiemha direzzjoni ċara ta x'miżuri se tieħu biex tara u ssolvi dawn it-tip ta' problemi.

Ikun għalxejn li titfa' din l-art fuq is- suq u imbagħad inħallu lill-industrijalisti joperaw waħedhom.

Nerġa' nsostni dak il-punt li r-reallokazzjoni għandha ssir, għax inkella dan l- eżerċizzju jkun sar għalxejn.

Huwa importanti ħafna li jkun hemm inċentivi li bihom tħajjar ir-reallokazzjoni ta' ċerti industriji.

Sur President, xtaqt insemmi l-problema tal-pjani lokali - u jekk tinnotaw, din ir-riżoluzzjoni tagħmel dan l-aċċenn għax qed iddaħħal siti għal ċertu industrial areas - għax huwa evidenti li dawn mhux qed jiffunzjonaw f'ċertu oqsma.

Ma jistax ikun tfassal pjani lokali li ma jkunux jirriflettu l- esiġenzi soċjo-ekonomiċi ta' pajjiżna.

Il-Gvern Laburista ta' bejn l-1996 u l-1998 ipprova jidħol f'dan l-aspett.

Jekk inti għandek ċertu lokalitajiet bi problemi ta' ekonomija, il-pjan lokali jrid ikun il-prime mover biex iħajjar l-investiment u jiggarantixxi x-xogħol, apparti li jirranġa l-aspett ambjentali.

Riċentement is-South Malta local plan ħadem ħafna fuq dak li għandu x'jaqsam mal-problema tan-nuqqas ta' zoni rikreattivi u ta' problemi ambjentali, iżda ma kienx fih, fil-fehma tiegħi, dawk il-miżuri tant effettivi li bihom tista' issolvi ħafna mill-problemi li hemm fin-nofsinhar ta' Malta u li huma relatati mal-problemi soċjali u anke mal-problemi ekonomiċi li għandu pajjiżna.

Allura l-art trid tintuża għal skopijiet bħal dawn biex tħajjar l-investiment u l-ġenerazzjoni tax-xogħol.

Jiena xtaqt ukoll li f'dan l-eżerċizzju saru miżuri fir-rigward ta' Ħal Far li hu industrial zone li għadu mhux allokat kollu kemm hu.

Hemm hekk hemm ħafna fabbriki li għadhom magħluqin sal-ġurnata tal-lum.

Għalkemm l-MDC għandha l-pjani tagħha, pero` hemm ċerti zoni partikolari li setgħu kienu nklużi wkoll f'dan l-eżerċizzju ta' l-SMEs.

Ħal Far seta' kien site alternattiva biex partijiet jintużaw għal dan l-iskop la darba l-MDC f'dawn is-snin kollha ma rnexxilhiex tuża dawn is-siti partikolari.

Finalment bħala Oppożizzjoni aħna naqblu ma' din ir-riżoluzzjoni, għax din se tgħin l-SMEs biex ikollhom aktar spazju u ssolvi parti mill-problema li għandna bħalissa.

Pero` jeħtieġ li finalment il-gvern jara x'se jagħmel fir-rigward tal-pjani ta' struttura, għax kif diġa` semmejt, anke mir- reviżjoni li qed issir u mit-topic papers, dawn qed jiskadu.

Ħa nsemmi, per eżempju, il-utilities topic paper.

Il-każ li nqala' wkoll dan l-aħħar fuq il-kwestjoni ta' Ħas-Saptan.

Meta ċċekkjajna rajna wkoll li l-pjan lokali kien qed jipproponi li s-site - li llum qed jiġi earmarked għall- iżvilupp tat-tankijiet taż-żejt min-naħa tal-Ministru Austin Gatt – jintuża għar-rikreazzjoni, iżda imbagħad meta ċċekkjajna wkoll fil-utilities topic paper, rajna li l-Korporazzjoni Enemalta kellha ħsieb sa sentejn ilu li, bil-faċilitajiet eżistenti, kienet se tlaħħaq mall-ħtiġijiet tal-lum.

Illum nafu li l-korporazzjoni Enemalta biddlet id-direzzjoni tagħha, u sirna nafu wkoll li hemm xi ħtiġijiet oħrajn li ma nafux bihom.

Allaħares il-pjan ta' struttura – li ġej dalwaqt – jiġi mfassal fuq it- topic papers li mhux qed jirriflettu r-realtajiet li għandna f'pajjiżna għax se nispiċċaw f'sitwazzjoni fejn ma jkollniex direzzjoni x'nieħdu.

Kif ġara, per eżempju, ftit tal-ġimgħat ilu fejn il-Ministru ħabbar li se jagħmel relocation ta' depot minn Birżebbuġa għal Ħas-Saptan, iżda imbagħad mill-banda l-oħra kellek il-Ministru Austin Gatt li ħabbar b'ċertu pompa li se jkun hemm investiment akbar fir-rigward ta' tankijiet fuq is-sit li l- pjan lokali kien qed jiddisinja għall-użu tar-rikreazzjoni.

Allura l-pjani lokali qed jirriflettu r-realtajiet li għandna?

Jekk il-Korporazzjoni Enemalta kellha bżonn l-użu ta' faċilitajiet f'dik l-area, għaliex dan ma tteħidx in consideration fil-pjan lokali u fit-topic papers?

Jien naħseb huwa importanti li ma jkollniex nuqqasijiet bħal dawn, għaliex finalment jekk ikollna pjan lokali li ma jkunx qed jirrifletti r-realtajiet li għandu pajjiżna, se jkollna problemi akbar fil-futur.

Sur President, nerġa' insostni li aħna ma nsibux problema li nivvotaw favur din ir-riżoluzzjoni għax finalment se tgħin lil SMEs pero` kelli ħtieġa li bħala kelliemi, inressaq ukoll diversi punti li, fil-fehma tiegħi, qegħdin ixekklu, fihom innifishom, lill-investiment u anke lill-industrija eżistenti permezz tal-proċess ta' l-ippjanar.

Sur President, nistgħu naslu għal soluzzjonijiet tajbin jekk ikun hemm diskussjonijiet bejnietna sabiex finalment naslu għal direzzjoni aħħarija u ġusta f'pajjiżna.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Falzon.

ONOR.

JOSEPH FALZON: Sur President, jiena segwejt b'attenzjoni il-bidu ta' dan id-dibattitu u nixtieq ngħid li dan hu pass pożittiv ta' kif wieħed għandu jippjana lill-pajjiż.

Irrid ngħid li dan huwa pass pożittiv għaliex is-siti ma ġewx identifikati b'xi ħolma, iżda ġew identifikati bi ħsieb.

Pero` tajjeb nibda biex ngħid xi jfisser meta nitkellmu fuq il-pjan ta' struttura.

L-ewwelnett il-pjan ta' struttura għandu viżjoni li jkun hemm kwalita` ta' ħajja aħjar fil-gżejjer Maltin, fejn l-ambjent, l-iżvilupp ekonomiku u l-iżvilupp soċjali jiġu integrati fil-qafas li jkollok żvilupp sostenibbli.

Hemm l-objettiv li ssaħħaħ prinċipalment dak l-iżvilupp ekonomiku u soċjali billi tara li jkun hemm l-art u l-infrastruttura disponibbli biex eventwalment dak li inti jkollok ippjanat, iseħħ fir- realta`.

Fuq dawn il-punti, ġew imfassla dawk il-kuntratti li hemm marbutin ma' dawn il-micro enterprise sites, u dawn il-kuntratti għandhom fihom obbligi ċari u penalitajiet marbutin magħhom jekk ma jiġux rispettati.

Irrid ngħid ukoll li hemm diversi siti mifruxin madwar il-pajjiż kollu.

Per eżempju, jekk tibda taqra mir-riżoluzzjoni li għandna quddiemna, issib li fil-Mellieħa hemm 'il fuq minn 4,000 metru kwadru, fl-Imġarr 'il fuq minn 9,000 metru kwadru u fin-Naxxar kważi 40,000 metru kwadru.

L-istess fin-naħa ta' isfel ta' Malta, insibu li f'Ħal Għaxaq hemm kważi 20,000 metru kwadru u f'Ħaż-żabbar hemm 7,000 metru kwadru.

Imbagħad fix-Xewkija ġewwa Għawdex insibu 12,500 metru kwadru, u b'kollox għandna total globali ta' 'l fuq minn 90,000 metru kwadru ta' art għall-micro enterprise parks.

Tajjeb ngħidu wkoll li l-pjan ta' struttura huwa in line ma' dak li qed jiġi pproġettat.

Niftakru li l-pjan ta' struttura li ġie fis-seħħ fil-bidu tas-snin '90 wara konsultazzjoni wiesgħa ħafna, tat lok għall-espansjoni sabiex jinħolqu l-impjiegi fil-pajjiż.

U llum il-ġurnata qegħdin f'dan id- dibattitu għal dan il-mottiv għaliex fil-pjan ta' struttura l-ġdid hemm l- intenzjoni li jinħolqu 30,000 impjieg addizzjonali!

Naturalment, ma' dawn l-impjiegi addizzjonali hemm marbuta wkoll l-użu ta' l-art minħabba l-fatt li ovvjament dawn it-30,000 impjieg addizzjonali mhux qegħdin f'settur wieħed ta' l-ekonomija, iżda jinsabu mifruxa f'diversi setturi.

Irrid ngħid li anke l-local plans ħadu in konsiderazzjoni l-iżvilupp ta' l- impjiegi fid-diversi areas partikolari, għaliex inħolqu wkoll dawk li jissejħu l-employment notes.

Dawn l-employment notes se jġibu diversi piżijiet ukoll fuq l- infrastruttura tal-pajjiż, u naturalment dawn huma ddiżinjati sabiex nilqgħu minn qabel għall-infrastruttura li trid isseħħ f'dawn iż-żoni partikolari.

Naturalment dan irid isir sabiex għada pitgħada l-impjiegi jkunu garantiti f'postijiet li jkunu ta' klassi tajba, f'postijiet fejn inti tista' topera u f'postijiet fejn inti tista' tkabbar u tiżviluppa l- business tiegħek.

Hawnhekk irridu ninkludu wkoll lill-burdnara u rridu ninkludu l-IT.

Irridu ninkludu wkoll l-open storage għaliex f'dan il-qafas li ġie żviluppat fir-riżoluzzjoni li qed nagħmlu hawnhekk, jekk inti tħares fid-dettal lejn il-kuntratti tagħhom issib li dawn is-siti jikkwalifikaw ukoll għal open storage areas.

Dan apparti li hemm ukoll il-pjanijiet tal- policy designed guidelines fuq open storage areas li huma barra minn dawn id-90,000 metru kwadru li ġie ddisinjat għal dan l-iskop li qed niddiskutu fuqu llum.

Sur President, ta' min isostni wkoll il-punt li dawn is-siti huma readily available.

Fil-fatt għamel aċċenn fuqha l-ministru wkoll, u tajjeb li nagħmlu aċċenn fuq din il-biċċa xogħol għaliex dawn is-siti huma kollha disponibbli u se jiġu żviluppati wkoll fil-kuntest li semma l-Onor.

Galdes.

Jiġifieri se jiżviluppaw f'kuntest fejn inkunu nistgħu ngħidu li huma state of the art parks.

Kemm jista' ikun min se jopera f'dawn is-siti jrid jaħdem b'mod li jħossu komdu u fl-istess ħin mingħajr ma jtellef mill- operat tas-siti ta' maġenbu.

Dan is-site management qiegħed imfassal ukoll fid-dokumentazzjoni tal-kuntratti li għandna.

Naħseb li dawn il-parks se jkunu mudell ta' kif għandhom jiġu żviluppati siti oħra.

L-Onor.

Galdes qalilna li b'dawn il-kundizzjonijiet kollha se tkun iebsa għall-operaturi interessati, u jien naqbel miegħu.

Pero' ċertu affarijiet ikunu ebsin għaliex is-serjeta' hekk titlob, li inti tkun iebes ħalli jkollok safeguards u penalitajiet ħalli ma nibqgħux f'pajjiż fejn kulħadd jaħseb li jista' jagħmel li jrid!

Irridu naslu f'pożizzjoni fejn f'pajjiżna jkollna s-serjeta' u fejn ħadd ma jiddejjaq jaħdem għaliex ta' maġenbu qiegħed idejqu, jew inkella minħabba li qiegħed imur kontra r- regolamenti jew għax m'għandux l-infrastruttura neċessarja.

Nerġa' ntenni li jien naqbel perfettament ma' dak li qal l-Onor Galdes, u anke jien nixtieq li dawn is-siti jiżviluppaw eżattament kif nixtiquhom aħna.

Naċċertah li x-xewqa tiegħu hija wkoll ix-xewqa tiegħi.

Naħseb li l- kundizzjonijiet li hemm fil-kuntratt iwieġbu appuntu dawn il-mistoqsijiet u jneħħu d-dubji li t-tnejn li aħna kellna fuq dan is-suġġett.

Nixtieq inkompli wkoll fuq punt importanti ħafna, jiġifieri fuq kif ġew imqassmin l- areas madwar Malta u Għawdex.

Aħna ridna li dawn iż-żoni ma jkunux qrib ir- residenti, pero' li ma jkunux daqstant 'il bogħod mill-kommunitajiet minn fejn dawn il-ħaddiema jkunu ġejjin.

Dawn is-siti m'għandhomx ikunu 'l bogħod bħala distanza ġeografika, imma għandhom ikunu bogħod biżżejjed ħalli ma jkunux viċin ta' l-abitat.

Kif wieħed jista' jara tajjeb kemm fuq is-siti li hawn earmarked f'din ir- riżoluzzjoni kif ukoll fil-policies li qegħdin jiġu eżawriti mill-MEPA fuq dawn is-siti partikolari, hemm il-pjan li dawn is-siti ma jibqgħux f'żoni residenzjali iżda jkunu viċin tal-klijentela ta' dik il-kommunita' partikolari.

Huwa appuntu għal dan il-għan li dawn iż-żoni partikolari ġew earmarked fiż-żoni mferrxin kollha ta' Malta u Għawdex.

Sur President, irrid ngħid li l-policy and design guidelines li ħarġu fis- sena 2005 naħseb li ħarġu fuq pjanijiet li ġew studjati mhux ħażin u l- policies ġew imfassla fuq ix-xewqa ta' ħafna mill-applikazzjonijiet u pjanijiet li kellna fil-policy and design guidelines tas-sena 2000.

U aħna bdejna naraw l-affarijiet, fejn mar tajjeb u fejn mar ħażin, biex it-tajjeb inżommuh u ovvjament, dak li huwa ħażin neliminawh.

Hawnhekk naqbel ma' dak li qal l-Onor.

Galdes fuq dawk il-garaxxijiet li ġew permessi fuq 12-il filata u nbnew fuq l-14-il filata, m'għandhomx jeħlu l-applikanti.

Jiena naqbel miegħu, għaliex m'għandniex inwaħħlu lil dawn it-tip ta' nies li forsi sfaw vittmi minħabba li xtraw kontra kundizzjonijiet ta' permessi u affarijiet bħal dawn.

Alla ħares fid-design guidelines tat-2005 nipproponu li dawk il-binjiet fl-abitat li jkunu 'l fuq minn 14-il filata - ħafna minnhom ikunu għal garaging of private vehicles – ma jiġux aċċettati.

Naturalment dawk li huma mibnija diġa' naqbel miegħek perfettament, u żgur li m'għandniix inwaqqgħuhom.

Illum għandna żoni li huma mibnijin, u tajjeb li wieħed jara x'jista' jagħmel sabiex eventwalment dawn il-binjiet jiġu konformi mal-liġijiet.

Pero'ftit ilu għamilna eżerċizzju li ġie diskuss ħafna fil-bord tal-MEPA.

U fejn kien hemm ħafna minn dawn iż-żoni industrjali li kellhom irregolaritajiet qawwija, għedna li m'għandniex noqogħdu għaddejjin bl- enforcements.

Dawn iż-żoni kienu mibnija fil-parametri ta' dak iż-żmien, u għalhekk irregolarizzajna dak li kien hemm f'dawn iż-żoni industrijali.

Kien hemm ukoll ħafna affarijiet li qabel kienu enforzabbli u li issa naturalment ġew in regola, ħalli dak li jkun ma jibqax b'dak id-deterrent li għada pitgħada forsi jistgħu jiġu jwaqqgħulu l-post tiegħu.

Għalhekk naqbel ma' dak li qal l-Onor.

Galdes fuq dawk iż-żoni li kienu nbnew b'ċertu mod.

Naturalment jekk wieħed jista' b'xi mod jew ieħor ma jxekkilx l-industrija, għandu jagħmel dan mill-aktar fis possibli.

Fil- fehma tiegħi anke fil-ħsebijiet tad-direttorat tal-MEPA - li jaħdem ħafna fuq dawn is-siti - għada pitgħada se naslu sabiex insibu soluzzjoni wkoll.

Barra minn hekk xtaqt nagħmel kumment ukoll fuq l-applikazzjonijiet.

Sur President, irrid infakkar li kważi 80% ta' dawk l-applikazzjonijiet li jiġu sottomessi lill-MEPA, fl-aħħar mill-aħħar jiġu approvati minnha.

Irrid ngħid ukoll li meta inti għandek deċiżjoni li ġiet irrifjutata mid- direttorat, naħseb li jkun tajjeb jekk inwessgħu l-proċess tad-development control commission ħalli dak li jkun nagħtuh iċ-ċans kollu sabiex jispjega ruħu.

Eventwalment huwa minnu li jkollok numru ta' overturning ta' deċiżjonijiet il-għaliex jekk dak il-bord jara li f'dak li qed jipproponi l- applikant huwa ġustifikabbli, id-DCC se jagħtih raġun.

Irrid insostni l- punt li d-DCC jagħti wkoll l-ispjegazzjoni il-għala dik id-deċiżjoni ġiet overturned jew il-għala kien hemm xi rakkomandazzjoni li kienet tmur kontra dak li kien qed jiġi rrakkmandat mid-direttorat.

U dan isir ukoll anke fil- livell tal-bord tal-MEPA, jiġifieri meta jkun hemm xi overturning ta' xi deċiżjoni partikolari, din trid tingħata l-ġustifikazzjoni għaliha.

Naturalment huwa tajjeb li l-proċess ikun miftuħ kemm għall-applikant u kemm għal dak li jkun qed jagħmel l-oġġezzjoni tiegħu għaliex aħna rridu nagħtu ċans lil kulħadd.

Huwa veru li għal din ir-raġuni l-proċess se jitwal, pero' id-demokrazija ġġib magħha dan l-inkonvenjent.

Meta inti twessa' l-konsultazzjoni, se jkollok ukoll ċerti delays għaliex inti trid tagħti ċans lil min qiegħed joġġezzjona.

Issa nafu li l-objector mhux se jgħinek fl-applikazzjoni, iżda aktar se jtellfek, pero' trid tagħtih il-ħin tiegħu u mbagħad twieżen l-affarijiet, sabiex fl-aħħar mill-aħħar il-bord jiddeċiedi fl-aħjar interess ta' kulħadd.

Issa rrid niġi lura għall-pjan ta' struttura.

Naħseb li dan il-pjan bħalissa qiegħed jiġi rivedut ukoll sabiex nagħmlu pjan ta' struttura kif imiss.

Naturalment, fuq din ir-riżoluzzjoni għadna on time, pero' ta' min ifakkar ukoll li meta inti tkun qed tagħmel pjan ta' struttura, inti tkun qiegħed tħares għall-viżjoni ta' bejn 15 u 20 sena 'l quddiem.

Irrid ngħid ukoll li 15-il sena mill-ġurnata tal-lum naħseb li forsi tkun ftit prużuntuż jew avventuruż iż-żejjed, il-għaliex nafu kif jinbidlu l- ekonomiji.

Illum nafu kif b'xi mod jew ieħor ċertu tip ta' negozju ma jkunx għadu daqshekk vijabbli, u n-nies imorru għal ċertu tipi ta' negozji oħra.

Jekk inti għandek ċerti setturi fl-ekonomija li qed imorru tajjeb, għada pitgħada dawn jaf imorru anqas tajjeb, u fl-istess ħin jinħolqu oħrajn ġodda li jrid ikollhom l-art u l-infrastruttura available għalihom.

Trid iżżomm f'moħħok ukoll li inti ma tistax taqbad u tagħti l-art kif ġie ġie lil dawn l-industriji ġodda li jistgħu jinħolqu, għax hemm ħafna affarijiet x'tikkonsidra, fosthom l-iżvilupp fl-agrikoltura, li nippreżervaw il-pajsaġġ Malti u li nieħdu ħsieb il-wirt kulturali tagħna, li kellna dibattitu sħiħ fuqu qabel din ir-riżoluzzjoni.

Dawn il-parametri tant huma wesgħin li naturalment se jpoġġulek iżjed u iżjed pressjoni, u għalhekk riżoluzzjoni bħal din hija tajba ħafna għaliex qed tagħti lok fejn l-industrija tista' timrah b'dawk is-salvagwardji neċessarji.

Jien nikkonkludi l-intervent tiegħi billi ngħid li waħda mix-xewqat kbar wara dan il-ħsieb tal-micro enterprise parks hu li dawn jiġu żviluppati b'dawk is-salvagwardji kollha li hemm fil-kundizzjonijiet tal-kuntratt.

Pero' naħseb li għada pitgħada rridu naħsbu wkoll fuq użu ta' enerġija alternattiva u ta' affarijiet li jaffettwaw anqas l-ambjent, speċjalment fejn jidħol il-global warming u l-climate change li anke kienu fuq nett fl- aġenda tal-G8 summit li sar reċentament.

Wieħed mill-benefiċċji li joffru dawn il-micro enterprise parks lis-sidien huwa li dawn se jiġu eżentati kompletament mid-drainage and road contribution, u l-applikant se jeħel biss fees li huma marbutin mal-proċess tal-MEPA, iżda mhux se jiġi mitlub li jħallas l-infrastructural contribution fees.

Naħseb li dan jawgura tajjeb biex proġett bħal dan iseħħ, u naħseb li l-MEPA għandha tħares b'ottimiżmu 'l quddiem għal proġetti bħal dawn ħalli niżviluppaw lil pajjiżna b'mod li jkun hawn kwalita' ta' ħajja aħjar għall-Maltin kollha, speċjalment għas-self employed li jiġġeneraw il-ġid fil-pajjiż.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Chris Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Sur President, kif qalu l-kelliema ta' qabli, llum qed niddiskutu riżoluzzjoni sabiex biċċiet ta' artijiet jingħataw għall- iżvilupp industrijali, speċifikament għal micro enterprises, li huma dawk il-kumpanniji li jħaddmu sa 10 min-nies.

Pero' l-Ministru fl-introduzzjoni tiegħu qal li hemm bżonn li nkunu flessibli, għaliex jista' jkollok kumpannija li timpjega 8 min-nies jekk l-affarijiet ikunu sejrin tajjeb tista' ddaħħal xi tlieta oħra, u għalhekk tajjeb li nkunu flessibli u ma nibqgħux riġidi fuq din ta' l-għaxar ħaddiema.

Kif qal tajjeb sieħbi tan-naħa ta' l-Oppożizzjoni, aħna bħala Oppożizzjoni naqblu li għandu jkun hemm aktar artijiet immirati għall-industrija ż- żgħira.

Naqblu għaliex nemmnu li l-industriji ż-żgħar għandhom ikunu miġbura f'areas maħluqa appożitament għalihom, 'il bogħod mir-residenti.

Il-ministru Pullicino semma l-ilmenti minn ġirien ta' fejn ikun hemm garaxxijiet li ġo fihom ikun qed isir xogħol fuq l-injam jew fuq il-karozzi, forsi wħud minnhom bla permess.

B'din il-mossa se jkollna areas fejn dawn il-garaxxijiet inkunu nistgħu nagħmlulhom reallokazzjoni u b'hekk innaqqsu l-ilmenti tal-ġirien.

Konna aħna minn ta' quddiem sabiex bdejna nipprovdu artijiet għal żvilupp simili.

Għamilna dan f'Ħal Luqa, u konna anke f'nofs proċess biex inkomplu nifirxu f'Ħal Far.

Dakinhar permezz ta' l-IPSE, li llum m'għadhiex teżisti, konna indikajna artijiet li tqassmu lis-self employed żgħar sabiex fuqhom jibnu l-ħwienet tax-xogħol tagħhom.

Dakinhar kienu bbenefikaw numru ta' mastrudaxxi, tellara, sprayers, mechanics u xogħlijiet simili, u għalhekk aħna llum qed naqblu għaliex nemmnu li dawn is-self employed iż-żgħar u dawn il-micro enterprises huma importanti, kemm għall-ekonomija tagħna kif ukoll għall- ħolqien ta' l-impjiegi.

Dawn huma inizjattivi li jistgħu jħajru lin-negozji ż-żgħar biex ikomplu jikbru u jkattru x-xogħol tagħhom.

Pero` jiena nistaqsi: Dawn l-inċentivi li noffru huma biżżejjed?

Jiena ngħid li min hu fin-negozju tant qed iħabbat wiċċu ma' problemi, li dawn jistgħu jwaqqfuh milli dan ikompli fin-negozju tiegħu.

Iż-żieda fil-piżijiet, speċjalment għan-negozjanti, saret l-ordni tal- ġurnata.

L-unika soluzzjoni ta' dan il-gvern biex isodd id-deficit li ħoloq hu stess hu li jdur fuq il-poplu u fuq in-negozji żgħar u jgħabbihom b'aktar taxxi diretti u indiretti.

Kif għidt Sur President, is-self employed iż-żgħir, li wara kollox iħaddem miegħu numru ta' nies, qed iħoss l-għafsa tat-taxxi.

Il-bieraħ smajt l-Onor.

Vassallo jgħid li kull filgħodu jagħmel test tas-sitwazzjoni ekonomika fil-pajjiż, u dan billi jara ħwienet ġodda jiftħu fit-toroq li hu jgħaddi minnhom biex imur fl-uffiċju tiegħu.

Pero`, kif qal hu stess, għax ġej mis-settur tan-negozju, jaf kemm min hu fin-negozju jrid jgħaddi minn taqtigħ il-qalb, u dan għaliex il-pizijiet żdiedu filwaqt li d-domanda qegħdha tonqos.

Din qed tonqos ukoll għax qed jiftħu aktar negozji, u għalhekk qed ikun hawn iżjed kompetizzjoni.

Jiena nismagħhom jgħidu li jekk per eżempju jiftaħ ħanut tal-laħam fil-Mellieħa, dawk ta' Bormla jħossuh.

Illum in- negozji żgħar qed jgħixu minn jum għal ieħor, u ħafna minnhom qed jaqgħu lura.

Bilfors li jiġri dan meta d-disposable income tal-konsumatur qed dejjem jonqos minħabba t-taxxi kollha li qed jiżdiedu minn jum għal ieħor.

Sur President, jiena nemmen – u naħseb li jaqblu miegħi ħafna mill-korpi kostitwiti, inklużi l-FOI kif ukoll il-GRTU – li l-gvern żied wisq il- government-induced costs.

Fost dawn insemmi tariffi, fuel charges, żidiet fil-ħlasijiet tal-permessi tan-negozji, income tax u VAT.

Għalhekk jiena nemmen li jekk verament irridu ngħinu lil min qed jinvesti u jkattar ix- xogħol f'pajjiżna m'għandniex biss nagħtuh l-art – li hija xi ħaġa tajba – imma għandna nnaqqsu l-government-induced costs.

Ilbieraħ kont qed naqra artiklu f'gazzetta li titqassam f'din il-Kamra, il- Malta Financial & Business Times, fejn kien hemm artiklu dwar iż-żidiet eżagerati li kellna fil-prezz tal-petrol u tad-diesel.

Ilkoll niftakru l- mossa li kien għamel il-Professur Josef Bonnici, meta kien ministru responsabbli mill-Enemalta.

Dan kien iddeċieda li l-hedging agreement dwar ix-xiri tal-fuel għandna nwarrbuh.

Issa saret drawwa li ta' kull xahar nisimgħu li għola l-prezz tal-fuels għax il-prezz taż-żejt għola.

Ċertament li l-mossa tal-Professur Bonnici tefgħet lil kulħadd f'baħar ta' inkwiet.

Dan l-artiklu li qed nitkellem dwaru kien fih informazzjoni li anqas jiena ma kont nafha, u naħseb ikun tajjeb li din l-informazzjoni jkunu jafuha n- nies u nikkwota mill-istess artiklu:

"It is clear on what the government should do to keep fuel prices under control.

One of Vince Farrugia's proposals is a decrease on taxes and duties on fuel.

A considerable part of the price paid by the consumer for petrol and diesel goes into the government coffers, even if pump prices in Malta are amongst the lowest in Europe.

VAT and duty make up 50.7% of the pump price of unleaded petrol and as regards diesel, 45% of the price paid by consumers goes to the government coffers.".

Żgur li għal ħafna nies, din kienet informazzjoni li ma kinitx magħrufa.

Li laqatni l-aktar huwa li jidher li ħafna ma jaqblux li nibqgħu nixtru l-fuel minn ġimgħa għall-oħra bil-prezz tas-suq, u allura naħseb jaqblu li għandu jkun hemm xi tip ta' ftehim fit-tul li jiggarantixxi prezz fiss.

L-artiklu jkompli jgħid:

"Maltese traders want a degree of stability which can be achieved by buying fuel at a steady price"

Issa ħalli nkompli nitkellem fuq l-industrija ż-żgħira.

Sal-lum, l- allokazzjoni ta' art tal-bini ta' ħwienet tax-xogħol saret lill- mastrudaxxi, tellara, mechanics, sprayers u snajja' bħal dawn, pero` jiena nemmen li llum jista' jkollna suċċess jekk nimmiraw lejn is-support industry, u ċjoe` fabbriki żgħar li jaqdu – permezz ta' sub-contracting jew produzzjoni ta' xi parti minn prodott tal-kumpanniji kbar – l-kumpanniji l- kbar.

Sur President, dawn diġa` jeżistu f'pajjiżna, u żgur li ħafna minnhom huma storja ta' suċċess.

Eżempju ta' dan huma l-Brandstätter Group li tagħti ħafna xogħol lis-sub-contractors żgħar.

Għandna wkoll id-Dowty li minħabba li għandha l-outworkers fid-djar, għandha wkoll is-sub- contracting.

Mil-laqgħat li jkolli fis-settur ta' l-industrija ż-żgħira, kollha jixtiequ premises aħjar u aktar komdi, u għalhekk aħna bħala oppożizzjoni naqblu mat-tqassim ta' art f'zoni riservati, basta jkunu f'zoni industrijali.

Aħna nemmnu li l-micro enterprises huma importanti ħafna għal ħolqien tax- xogħol, kif ukoll sabiex terġa' tibda ddur ir-rota ekonomika ta' pajjiżna.

Sur President, tajjeb li ngħidu li għandna madwar 8,000 kumpannija li jħaddmu għaxar ħaddiema jew anqas.

La qed nitkellem dwar in-negozji ż- żgħar, ma jistax ikun li wieħed ma jsemmix setturi differenti li jifformaw parti minn dawn l-SMEs.

Xtaqt nibda billi nagħmel referenza għal Għawdex, għax f'din ir-riżoluzzjoni għandna biċċa proprjeta` li qegħda f'Għawdex.

Il- ħsieb hu li numru ta' self employed żgħar ikollhom lok deċenti minn fejn jaħdmu, u aħna ilna snin nisimgħu li Għawdex għandu bżonn biċċa area sabiex jinġabru f'post wieħed dawn l-SMEs.

Fl-aħħar jidher li s-sit li ilu identifikat għal ħafna snin bħala l-aħjar għażla, issa intgħażel.

Pero` l- industrija ta' Għawdex, kemm dik żgħira kif ukoll dak li baqa' minn dawk ta' daqs medju, għandhom ħafna aktar bżonnijiet, u fost quddiem nett jiena nsemmi l-ispejjeż li dejjem qed jiżdiedu.

Tajjeb li ngħidu li f'Għawdex hemm iż-żieda tat-trasport bejn Malta u Għawdex.

Sal-lum l-industrija f'Għawdex għadha tgawdi minn sussidju.

Ftit tax-xhur ilu jiena għamilt domanda parlamentari lill-Ministru Austin Gatt, u staqsejtu hekk:

'Jista' l-Ministru jindika jekk hemm xi taħditiet bejn il-Gvern u l- Kummissjoni Ewropea dwar l-iskema tat-trasport bejn Malta u Għawdex għall-intrapriżi Għawdxin fil-manifattura.

Jekk fl-affermattiv, jista' jagħti tagħrif fiex jikkonsistu dawn it-taħditiet?''

U l-Ministru Gatt irrisponda hekk:

'Nikkonferma li għaddejja korrispondenza bejn il-Gvern Malti u l- Kummissjoni Ewropea sabiex jinformaw lil xulxin rigward il-pożizzjoni ta' din l-għajnuna sabiex jiġi zgurat li din l-għajnuna tibqa' tingħata fuq linji ta' regolamenti ta' l-għajnuna mill-istat, l-iState Aid Regulations.'.

Sur President, jiena naħseb li wasal iż-żmien li l-industrija f'Għawdex ninformawha x'qed jiġri.

Mhux sewwa li jkollna xi bidliet minħabba dak li jgħidulna l-Unjoni Ewropea u min hu nvolut ikun jaf fl-aħħar ħin.

Ejja ngħidu x'inhuma ċ-chances li s-sussidju għat-traġitt tal-merkanzija jibqa' jingħata.

Xtaqt insemmi issa xi ħaġa oħra dwar Għawdex Sur President, u ċjoe` l- crafts village ta' Dbiegi li qed jistenna xogħol ta' riġenerazzjoni.

Ftit tax-xhur ilu f'din il-Kamra intqal li x-xogħol kellu jibda f'Awissu li ġej u jitlesta sa April 2006.

Nittama li l-wegħda mas-sidien tal-crafts village f'Għawdex f'Ta' Dbiegi tinżamm u x-xogħlijiet jibdew kif ġie mwiegħed.

Minkejja dan, ngħid ukoll li Awwissu m'huwiex l-aħjar żmien li jkollok xogħlijiet għaddejjin fil-crafts village għax dan hu xahar li fih ikollna l- akbar influss ta' turisti lejn Għawdex.

La qed nitkellem fuq crafts village, insemmi dak ta' Ta' Qali.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq proġett li ilu jiġi mwiegħed għal ħafna u ħafna snin.

Fl- 1992, lil dawn l-imprendituri ż-żgħar wegħduhom upgrading ta' l-area li wara kollox hija wkoll attrazzjoni turistika.

Jiena żort il-post l-ewwel darba waqt il-kampanja elettorali tal-Parlament Ewropew.

Hemmhekk rajt telqa, ħmieġ, żdingar u żgur m'huwiex post li jħajjar lit-turist.

Dan l- aħħar erġajt żort dan il-post u jidher li l-affarijiet hemmhekk ma tantx marru għall-aħjar.

Fis-sentejn ta' gvern Laburista kien tħejja pjan serju dwar kif kellu jsir ix-xogħol sabiex Ta' Qali jinbidel f'ċentru ta' artiġjanat attrajenti.

Il- permessi mill-Planning Authority ħarġu f'Ġunju ta' l-1998, pero` kulħadd jaf x'ġara u l-pjanti baqgħu fuq l-ixkaffa.

Dak iż-żmien kien hemm il- ħsieb li l-villaġġ ikun magħluq għat-traffiiku, il-mastrudaxxi li kien hemm jitpoġġew f'area għalihom u li l-units jitilgħu għal 128.

Tajjeb ngħidu li dakinhar kienet se tingħata l-art għal 65 sena bir-rata ta' 50 centeżmu-il metru kwadru.

L-MDC kienet se tagħti wkoll cash grants u self issussidjat għall-ispejjeż ta' kostruzzjoni.

Sal-bidla fil-gvern kienu diġa` ħarġu 24 letters of intent, pero` mal-bidla fil-gvern jidher li dawn ma nżammux.

Issa nittama li fil-winding up, is-Segretarju Parlamentari jirrispondi għal dak li qiegħed ngħid jiena.

Il-fatti huma li tqassmu 24 letter of intent, issa jekk kinux lejlet l- elezzjoni jew le, mhux relevanti u huma affarijiet li saru taħt kull gvern.

Mal-bidla fil-gvern fl-1998, bdejna nisimgħu li anke l-gvern Nazzjonalista kien jaqbel li l-crafts village f'Ta' Qali kellu bżonn jiġi upgraded.

Għalhekk saru l-laqgħat mas-sidien tal-ħwienet, u naf li kien diffiċli għas- Segretarju Parlamentari biex jasal għal ftehim magħhom għaliex kien hemm min kien komdu fis-sitwazzjoni li kien u ma xtaqx li jidħol għal spejjeż li ħafna minnhom ħasbuhom li kienu se jkunu tqal wisq, pero` fortunatament il- ftehim intlaħaq.

Nemmen li s-Segretarju Parlamentari għamel l-aħjar li seta' sabiex jilqa' għat-talbiet ta' kulħadd, pero` ma jistax ikun tissodisfa lil kulħadd.

Iżda rridu nħarsu lejn każijiet speċifiċi, għax jista' jkun li jkollok persuna li tkun waslet biex tirtira u ma jkunx worth it għaliha li tidħol għal din l-ispiża.

Il-Ministru qed jaċċenna li kollox lest, u jiena nittama li kollox hu lest.

Dan huwa proġett li jiena nemmen fih, kif wara kollox emmen fih is-Segretarju Parlamentari, għax fil-fatt dan kien wieħed mill- għanijiet tiegħu.

Jiena nawgura li dan iseħħ, pero` nittama li l-gvern għandu pjanijiet għal dawk in-negozji li se jiġu riallokati f'post ieħor.

Nixtieq inkun naf kif se jaqilgħu l-għajxien tagħhom waqt li jkun qed isir il-bini.

Sur President, bħala rabta ma' l-industrija, xtaqt nsemmi statistika li ħarġet f'dawn il-ġranet.

Forsi xi ħadd se jgħid li m'għandhiex x'taqsam mar-riżoluzzjoni, pero` hemm rabta ma' l-industrija, għaliex hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq industrija żgħira u tajjeb inkunu nafu x'inhu jiġri f'dan is-settur.

F'dawn l-aħħar ġranet, l-NSO ħareġ informazzjoni interessanti li tikkontrasta ma dak li nisimgħu min-naħa tal-gvern li jgħidu li l-affarijiet sejrin tajjeb.

L-ewwel informazzjoni li għandi hija dwar l-ordnijiet li għandna għax-xhur li ġejjin fis-settur ta' l- industrija.

Jekk wieħed iħares lejn April li għadda, isib li meta mqabblin ma' April tas-sena 2004, l-ordnijiet għall-industrija naqsu bi 2.2%.

Dan bħalma sar bejn Marzu u April ta' din is-sena fejn kien hemm tnaqqis ukoll.

Jekk imbagħad nagħtu ħarsa lejn l-ordnijiet għall-konsum lokali, insibu li fuq perijodu ta' 12-il xahar bejn April 2004 u April 2005, kien hemm tnaqqis ta' 27.78%.

Jekk nieħdu l-ordnijiet għall-esportazzjoni, anke hawnhekk insibu tnaqqis ta' 12.4%.

Ċertament li dawn m'humiex sinjali nkoraġġanti għall-qasam ta' l-industrija.

Informazzjoni oħra li ħarġet illum mill-NSO hija dwar l-importazzjoni u l-esportazzjoni fl-industriji f'pajjiżna u anke r-riżultati f'dan il-qasam juru kif f'pajjiżna hawn il-problemi.

Bejn Jannar u Mejju ta' l-2004, ġew importati Lm542 miljun, filwaqt li fl-istess perijodu din is-sena, dan l-ammont naqas b'Lm31 miljun għal Lm513 miljun.

Jekk imbagħad naraw l-industrial supplies, insibu li fl-istess perijodu sena ilu ġew importati Lm251 miljun, u din is-sena dawn niżlu għal Lm236 miljun, jiġifieri tnaqqis ta' Lm15 miljun.

Anke fl-esportazzjoni kellna riżultati negattivi.

Bejn Jannar u Mejju ta' sena ilu, ġew esportati b'kemm jiswew Lm386 miljun, u din is-sena dan niżel għal Lm321 miljun, jiġifieri tnaqqis ta' Lm65 miljun.

Meta tara dawn il-figuri bilfors trid taċċetta l- fatt li pajjiżna għaddej minn żminijiet diffiċli.

Huwa importanti li l- gvern jifhem u jaċċetta dan il-fatt.

Ma jistax ikun noqogħdu naħbu rasna fir-ramel, għaliex il-fatti jitkellmu waħedhom.

Għandna familji li qed ibatu, għandna impjiegi imdendlin, għandna negozji żgħar li qed jgħixu minn jum għall-ieħor, u prospetti għal ħolqien ta' xogħol alternattiv jidher li m'hemmx.

In-nies qiegħda qed jiżdiedu, u dan minkejja aktar sorveljanza mill-ispetturi ta' l-ETC u l-iskema ta' taħriġ għal dawk li huma over 40, li aħna naqblu magħha.

Għalhekk ikun tajjeb li nħajru n-negozjant iż-żgħir sabiex jinvesti billi noffrulu l-art, iżda jkun aktar importanti kieku kellna noffrulu inċentivi u vantaġġi oħra bħal tnaqqis fit-taxxa.

Ma jistax ikun li min-naħa nħajru l-investiment billi noffru l-art u min-naħa l-oħra ngerrxuh biż-żidiet fil-fuel, fit-taxxi u f'affarijiet oħrajn.

Għalhekk aħna tan-naħa ta' l-oppożizzjoni naqblu ma' din ir-riżoluzzjoni għaliex nemmnu fin-negozji żgħar, pero` nemmnu wkoll li l-gvern għandu jkun aktar sensittiv lejn it-talbiet ta' l-industrija u jnaqqas il-government -induced costs għal livelli aċċettabbli.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joseph Sammut.

ONOR.

JOSEPH SAMMUT: Sur President, din hija riżoluzzjoni li fil- prinċipju ma tistax ma taqbilx magħha.

Hija riżoluzzjoni li għandha bħala mira prinċipali li tmexxi 'l quddiem l-industriji u n-negozji ż-żgħar.

Meta nirriferi għal industriji żgħar qed nirriferi għal dawk it-tip ta' fabbriki li ħafna minnhom ikunu family run businesses li jipproduċu l-għaġin u affarijiet simili, u jinkludu wkoll negozju bħal printing presses żgħar, li ssibhom fil-bini.

Meta nitkellmu fuq businesses żgħar, qed nitkellmu fuq panel beaters, mastrudaxxi, induraturi tad-deheb eċċ. Dawn in-negozji tal- familja huma fl-opinjoni tiegħi s-sinsla ta' kull ekonomija, u minnhom jikbru negozji kbar.

Xi 40 sena ilu, kien jgħaddi kollox, għax il-komunita` kienet iktar intensa u magħquda flimkien, u kulħadd kien jissaporti lil kulħadd.

Kien hemm ħafna understanding, speċjalment fl-irħula.

Illum m'għadx hemm dik l-għaqda fl- irħula bħalma kien hemm fl-antik.

Għalfejn?

Għax kellek l-influss ta' nies minn barra li f'ħafna każi m'humiex ittollerati, bil-konsegwenza li llum il-ġurnata, il-proprjeta` m'għadhiex li kienet fil-passat meta kienet ħafna iktar irħisa.

Barra minn hekk, il-kuxjenza għall-ambjent li ngħixu fih, sew bħala ħsejjes, sew bħala ndafa u sew bħala sbuħija, kibret ħafna wkoll.

Allura, kif għidt, dawn it-tip ta' negozji fiċ-ċentri tagħna qegħdin jistunaw, u ħafna huma dawk l-ilmenti li tiltaqa' magħhom fil-qrati tagħna, sew minħabba storbju u sew minħabba parkeġġ.

Barra minn hekk ukoll, il- proprjeta` fejn issib dawn in-negozji titlef il-valur tagħha.

Għalhekk jiena naqbel mal-prinċipju tar-riżoluzzjoni u naqbel li wasal iż-żmien li jiġu identifikati areas fejn dawn il-family run businesses ikunu jistgħu joperaw u jimxu 'l quddiem u anke jikkontribwixxu għall-ekonomija tagħna.

Minkejja dan, ma tistax tħares lejn is-sabiħ biss, imma trid tħares anke lejn dak li jista' jkun ikrah, u hemm ċerti punti f'din ir-riżoluzzjoni jew li joħorġu minnha li lili jinkwetawni.

Wieħed mill-punti prinċipali li lili jinkwetani hija l-idea li għandna l- pjan ta' struttura, pjan li hu rigoruż, pjan li jipproġetta u jippjana bil- quddiem dak li se jsir fiż-żoni tagħna.

Dan huwa pjan li kull ċittadin jista' jħares 'il quddiem lejh, u jkun jaf x'se jiġri fl-20 sena li ġejjin.

Għalhekk, il-fatt li hawnhekk qiegħda ssir riżoluzzjoni sabiex jiġi mitlub il-kunsens tal-Parlament biex dan il-pjan ta' struttura jiġi mibdul, iħassibni ħażin.

Ma rridx naħseb li din tista' tkun il-bidu ta' sensiela ta' modi kif il-pjan ta' struttura jibda jitbiddel minn żmien għal żmien b'mod li jista' jgħin lill-ispekulaturi jakkwistaw u jmexxu 'l quddiem l- intenzjonijiet tagħhom biex art li hija indikata bħala green area tiġi żviluppata b'mod pulit u baxx baxx.

Nittama li dan m'huwiex pass għal xi nies partikolari biex dak li f'termini tal-lum ma jiswa xejn, jiġi jiswa l- belli liri.

Naħseb li m'għandux ikun il-każ li dan il-Parlament jaċċetta kif ġie ġie kull darba li jkun hemm proposta ta' bdil fil-pjan ta' struttura.

Għax jekk nagħtu ċ-ċans li l-pjan ta' struttura jibda jinbidel għal xejn b'xejn, jista' ma jkollna pjan ta' struttura xejn, u ħadd ma jkun jista' jippjana għall-futur tiegħu, għax nispiċċaw f'sitwazzjoni fejn ikollok il-liġi applikabbli għal ħafna, imma imbagħad ikun hemm il-ftit li jistgħu jsibu l-mezz kif ibiddlu u jħawdu dak li jridu.

Apparti dan, hemm punt ieħor li nixtieq nitkellem fuqu, u dan hu dwar xi artijiet li ġew indikati.

L-artijiet f'ta' Alla u Ommu u tax-Xewkija f'Għawdex jidhru li huma art agrikola.

Naħseb li għandu jsir studju qabel ma tiġi allokata din l-art, biex jekk hi art agrikola, ma tiġix sagrifikata għal dan l-iżvilupp li qed jintalab permess għalih.

L-art agrikola ġo Malta hija xi ħaġa li aktar ma jgħaddi ż-żmien, aktar qed tonqos u għalhekk naħseb li għandna nippreservawha.

Kif jidher mill-pjanti annessi u mill- ftit li stajt nistaqsi, l-art indikata fil-konfini t'Alla u Ommu u tax- Xewkija f'Għawdex, u anke dik f'Ħaż-Żabbar hija art agrikola u fertili.

Naħseb li għandna art oħra li tista' tissodisfa l-għan ta' din ir- riżoluzzjoni.

Naħseb li għandna ħafna art li m'hijiex tajba għall-iskop agrikolu u li qiegħda fiż-żoni fejn tista' taqdi dawn il-ħtiġijiet, u naħseb li l-preferenza għandha tmur għal art li m'hijiex agrikola u li m'għandha l-ebda użu għalina bħala pajjiż.

Għalhekk nitlob li ssir analiżi sew, u jekk din hija art agrikola għandha tiġi skartata u titħalla kif inhi.

M'għandhiex tittieħed biex tagħti wisa' għall-iżvilupp li qed jintalab.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Sur President, ta' Ħaż-Żabbar hija scrapyard, u tal-Mosta, għalkemm hija għalqa, ġie kkonfermat li ma tistax tintuża għal skopijiet agrikoli minħabba l-ambjent li hemm fil-madwar.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Sammut jista' ikompli bl-intervent tiegħu.

ONOR.

JOSEPH SAMMUT: Ta' Ħaż-Żabbar jidhirli li parti minnha biss hija scrapyard, u mhux kollha kemm hi.

Jekk tintuża l-iscrapyard biss alright, imma fuq il-pjanta indikata ma jidhirx li hemm l-iscrapyard biss, għax tibda minn fejn għandek is-supermarket u tibqa' sejra sa fuq in-naħa ta' wara.

Għallinqas fuq il-pjanta hekk qiegħda indikata.

Hu ċar fuq din il- pjanta.

(Interruzzjonijiet) Dażgur li hemm supermarket hemmhekk, ħdejn dik il-pompa tal-petrol.

Jekk tara l-pjanta, tara li kollha earmarked qiegħda.

Sur President, se nispiċċaw bl-iskuża li jkollna l-MEPA li tippreżenta pjanta mmarkata, imbagħad meta tgħaddi ngħidu għax il-pjanta hija mmarkata.

Il-pjanta għandha tiġi indikata b'mod aħjar, għax din turi area ħafna iktar mill-iscrapyard.

L-iscrapyard tidher hawnhekk, imma mhux hi biss se tintuża, għax il-biċċa earmarked tibqa' sejra sal-biċċa ta' fuq ta' wara s- supermarket li tara inti u dieħel għal Ħaż-Żabbar.

(Interruzzjonijiet) Mhux l-effective site!

Jien għandi din il-pjanta li hi mpoġġiha fuq il- Mejda tal-Kamra, u hija parti mir-riżoluzzjoni, u la tgħaddi, il-parti kollha indikata bl-iswed tgħaddi.

(Interruzzjonijiet) Allura ibdlu l- pjanta!

Il-pjanta li għandi hawnhekk hija kollha earmarked u naħseb li għandha tiġi mibdula allura.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Sur President, il-pjanta li għandu l-Onor.

Sammut hija korretta imma jrid jagħraf jaqraha.

L-effective site trid tara.

ONOR.

JOSEPH SAMMUT: Il-pjanta hija kollha earmarked bl-iswed, u jekk għandna bżonn inġibu xi ħadd li jinterpretalna pjanta, inġibuh.

Il-pjanta hi earmarked kollha minn parti sa oħra, u la tkun għaddiet minn hawnhekk dik il-parti kollha tittieħed.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Sur President, le, m'huwiex minnu li bir- riżoluzzjoni qed tgħaddi l-pjanta kollha b'dak l-ammont kollu.

Qed tgħaddi biss fir-riżoluzzjoni dik li hija miktuba bħala effective site u mhux il- 200 tomna, imma qed tgħaddi biss is-sebat itmien, jiġifieri fejn illum hemm l-iscrapyard.

ONOR.

JOSEPH SAMMUT: Sur President, bir-rispett kollu ma nistax naqbel, għax quddiem il-qorti iltqajt ma' każi fejn biex tinbena terraced house ħadet żewġt itmien raba, u l-permess li ħareġ fuq dawn iż-żewġ tomniet raba' bħala terraced house kollu hu kopert, u hemm kawża pendenti preżentament quddiem il-qorti fuq dan il-punt.

U hawnhekk l-istess farsa għandna Sur President, għax l-area li għandna hi mmarkata sebat itmien, imma l-area mmarkata hija ħafna iktar minn hekk.

MR SPEAKER: Il-Ministru, bil-permess ta' l-Onor.

Sammut.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, se nipprova nagħmel punt ta' informazzjoni fl-ispirtu ta' kif kienet miexja d-diskussjoni.

L- informazzjoni ma tpoġġietx biss fuq il-Mejda tal-Kamra.

Kellna żewġ seduti tal-kumitat permanenti għall-ippjanar ta' l-iżvilupp, u min kellu mistoqsijiet seta' għamilhom hemmhekk.

(Interruzzjonijiet) Nitlob lill- Onor. Sammut biex mhux jirrispetta lil din in-naħa tal-Kamra, imma jirrispetta lin-nies li qed jisimgħu, u jindenja ruħu jaqra r-riżoluzzjoni, għax jekk jaqraha jinduna li qed jgħid ċuċata.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ikompli l-Onor.

Sammut u ma rridx iktar interruzzjonijiet.

ONOR.

JOSEPH SAMMUT: Sur President, jien hawnhekk għandi pjanta li ma taqbilx.

F'parti tgħid li hemm 7,068 square meters biss, il-biċċa mpinġija hija ħafna ikbar minn 7,000 square meters, u kollha hija earmarked.

Dawn il-fares ilna narawhom min-naħa tal-MEPA, u nitlob li tiġi kjarifikata din il-pjanta Sur President, għax dawn l-abbużi qegħdin isiru min-naħa tal-MEPA fejn jimmarkaw biċċa u imbagħad immexxu fuq oħra.

Apparti dan Sur President, tajjeb ngħid li mill-intervent li sar min-naħa l- oħra, ingħad li l-art t'Alla w'Ommu hi art agrikola.

Jekk hi art agrikola, nitlob li hemmhekk m'għandhomx jingħataw permessi għal żvilupp barra l- linja diġa` indikata.

Barra minn hekk, nagħmel ukoll riferenza għall-parti li qed tiġi indikata fir-rigward ta' l-Imġarr.

F'din l-area għandna siti ta' ċerta importanza storika, bħalma huma r-roman baths, u ma nixtieqx li dawn ikomplu jiġu rovinati iżjed milli huma minħabba dan l-iżvilupp.

Sammut.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, l-art indikata fl-Imġarr m'hija bl-ebda mod viċin tal-banjijiet Rumani.

Nitlob lill-Onor.

Sammut għallinqas ikollu d-diċenza għalih innifsu.

MR SPEAKER: Ikompli l-Onor.

Sammut bl-intervent tiegħu.

ONOR.

JOSEPH SAMMUT: Id-diċenza nitlobha mill-Ministru li jmissu jaf, għax hu perit ukoll, li minn dik l-area se jiżdied it-traffiku, u r-roman baths qegħdin ftit 'l isfel minnhom fuq l-istess main road li tagħti għaliha, u għalhekk l-emission ta' gassijiet tal-karozzi se jiżdied, bil- konsegwenza li ssir iżjed ħsara lil dawk il-banjijiet li huma xi ħaġa storika u suppost nirriklamawha għat-turisti.

Il-bieraħ stess konna qegħdin ngħidu kif għandna nibżgħu għall-patrimonju storiku tagħna, u naħseb li din għandna nikkonsidrawha wkoll.

Nixtieq inkun naf x'miżuri se jittieħdu sabiex dawn is-siti storiċi ta' importanza massima għalina, nieħdu ħsiebhom.

Nitlob li meta jsiru dawn it-talbiet, min-naħa ta' l-awtorita` jsir studju aktar profond f'dan ir-rigward.

Mhux hekk biss, imma l-art f'Ħal Far għandu jsir studju fuqha qabel ma tingħata l-konċessjoni f'dawk il-lokalitajiet li semmejt.

Qed ngħid dan għax dawn huma siti li diġa` huma committed u li m'hemm l-ebda impatt negattiv jekk jingħataw għal dan l- iskop.

Punt ieħor li xtaqt inqajjem hawnhekk huwa l-fatt li iva, hija għajnuna tajba għal min għandu dawn it-tip ta' negozji, pero' ma nistax ma nistaqsix x'se jiġri lil dawk li se jieħdu dawn is-siti wara li jgħaddilhom iż-żmien.

Se jkollok il-każ fejn dawn in-nies se jibnu n-negozju tagħhom u jinvestu fih, imma imbagħad tagħhom jidher li m'hu se jkun hemm xejn, u malli jgħaddi t-terminu, min se jpoġġi l-enerġija tiegħu f'dan in-negozju li qed jibni, jaf li l-goodwill tiegħu ma ssarraf xejn.

Naħseb li tajjeb li wieħed jaħseb f'dan, għax m'għandux jinħoloq lok ta' abbuż minn dawk is- sidien li qegħdin jinvestu fin-negozju tagħhom, imbagħad jgħaddu għaxar snin u dawn jispiċċaw jiddependu minn dak li jiddisponi s-sid ta' l-art.

Naħseb li wieħed irid joqgħod attent.

Huwa tajjeb li fil-mument jingħataw u joħorġu tali konċessjonijiet, għax kif jaf kulħadd bħalissa hawn spekulazzjoni sħiħa fejn qed isiru applikazzjonijiet biex jinħarġu permessi, u imbagħad jitħallew sakemm is-sidien jottjenu dawk il-prezzijiet li jridu huma, li f'ħafna każi huma eżorbitanti, u ftit huma dawk in-nies li jifilħu għalihom.

Biss min-naħa l-oħra din l-għajnuna għandha tkun b'tali mod li għada pitgħada, dawn l-istess imprendituri ma jispiċċawx vittmi huma nfishom.

Kif għidt Sur President, naqbel fil-prinċipju ma' dawn il-konċessjonijiet.

Huwa pass li jista' jgħin l-ekonomija u li bih iż-żgħir jista' jimxi 'l quddiem.

Biss jekk aħna vera qegħdin naħsbu biex immexxu ż-żgħir 'il quddiem, bħalma qegħdin ngħidu, naħseb li ma nistax ma nagħmilx riferenza għal miżura drakonjana li qiegħda tintalab fir-rigward tat-taxxa tal-VAT li permezz tagħha d-dipartiment tal-VAT qiegħed jitlob li kull fejn ikollu flus dovuti lilu, huwa jieħu privileġġ fuq il-proprjeta', dan imur fuq dawk tal-banek u jkun jirrankja pari passu mad-dipartiment tat-taxxa.

Jiena ninsab informat li l-Ministru responsabbli wiegħed l-assoċjazzjoni tal- bankiera din il-miżura.

Sur President, din hija deċiżjoni drakonjana, u jekk vera l-gvern irid jgħin is-small businesses u s-self employed, din il-miżura m'għandhiex titmexxa 'l quddiem.

M'għandhiex titmexxa 'l quddiem, għax jekk se timxi b'lura bil-mod kif qed jiġi suġġerit, u anke jekk ma timxix b'lura, dan se jkun ifisser li għall-għaxar snin bil-quddiem, kull fejn il-bank ikun diġa` għamel riċerki u ma rriżulta li hemm l-ebda privileġġ fuqu, id-dipartiment tal-VAT se jidħol fuq il-banek, u l-banek m'hu se jkollhom l-ebda triq oħra ħlief li jagħmlu call in fuq dawn in-negozji.

Dan ifisser li s-settur tan- negozju tagħna se jispiċċa.

Liema huma dawk in-negozji li m'għandhomx claim mal-VAT department?

Jiġifieri, jekk hemm negozju żgħir li għandu claim għall-VAT u ma jħallasx il-VAT, awtomatikament id-dipartiment se jieħu privilegg fuq il-proprjeta` tiegħu.

Il-bank imbagħad m'għandu l-ebda triq oħra ħlief li jsallab lil dak in-negozjant!

Għax se jkollu jagħmillu call in biex hu jilħaq qabel il- gvern.

Naħseb li kulħadd jaqbel li meta jkollok missier tal-familja u jekk xi ħadd mit-tfal jiżbalja, ma jmurx mill-ewwel biċ-ċintorin għalih.

Trid tipprova tiddiskuti u tifhem.

Kull każ fih il-partikolaritajiet tiegħu.

Id-dipartiment tal-VAT għandu kemm irid miżuri legali x'jieħu, u ma naħsibx li huwa l-każ li għandha tidħol din il-miżura drakonjana.

Jien ġejt informat li l-Ministru ta lil wieħed x'jifhem li din se tiġi rtirata u nawgura, għall-ġid ta' l-ekonomija tagħna, li verament tiġi rtirata.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Ministru, jekk jogħġbu, jipproponi l-Aġġornament tal-Kamra.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, nipproponi l-Aġġornament tal- Kamra għal għada l-Erbgħa, 13 ta' Lulju, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Tibdil parzjali fil-Pjan ta' Struttura - Kontinwazzjoni;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Liċenzi tal-Kummerċ - Tieni Qari (Kont.); u

Abbozz ta' Liġi dwar Azzjonijiet Ġudizzjarji (Miżuri Varji) - Tieni Qari.

Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Kodiċi Ċivili - Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Att dwar il-Patrimonju Kulturali - Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar l-Armi – Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar il-Vjolenza Domestika - Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali - Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet – Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Speaker, billi kont imsiefer, nieħu l-ewwel opportunita' biex nikkundanna bla riżervi l-attakk terroristiku li sar fir- Renju Unit nhar il-Ħamis li għadda.

Fl-aħbarijiet smajna li dan aktarx kien każ ta' suicide bombers imma peress li għadhom għaddejjin l- investigazzjonijiet, jidhirli li tkun prużunzjoni min-naħa tiegħi jekk nikkummenta kemm fuq in-nies li setgħu kienu nvoluti, kif ukoll fuq il- motivazzjoni jew anke fuq id-dettall.

Jiena nħoss li ma hemm u m'għandu jkun l-ebda forma ta' ġustifikazzjoni għal dan l-att barbaru, kienet x'kienet il-kawża li mbottat lit-terroristi 'l quddiem.

L-istess ngħid għall-attakk li sar b'mod parallel ġewwa Madrid fi Spanja, fejn il-qtil ta' nies innoċenti kien fuq skala akbar.

Għalija min jipprova jiġġustifika, ikun qiegħed juri ċerta dgħjufija u nuqqas ta' serjeta` u integrita`.

Ħalli nagħmluha ċara.

Aħna bħala Partit Laburista konna u għadna kontra l- gwerra li kien hemm fl-Iraq u anke l-okkupazzjoni, iżda minkejja dan kollu aħna xorta waħda nikkundannaw dak kollu li sar fir-Renju Unit, mingħajr ebda riżerva, anke jekk jirriżulta – għax għalissa għad m'hemmx provi – li dan l-att terroristiku seta' b'xi mod kien marbut, direttament jew indirettament, mar-rwol attiv li ħadet l-Ingilterra fil-konflitt mal-pajjiż Għarbi li għadni kif semmejt.

Għalkemm ħafna nies kienu ilhom jispekulaw, fosthom l-Ingliżi stess, li l- Ingilterra kienet target b'potenzjal għal atti simili f'xi data jew oħra, xorta waħda l-aħbar kienet xokkanti għax laqtet ħafna nies innoċenti, ta' kull kulur, ta' kull orjentament u ta' kull nazzjonalita`.

Dawn m'għandhom ħtija ta' xejn u allura l-problema żżid aktar fil-gravita` tagħha, għalkemm kieku l-attakk sar fuq nies politiċi, xorta waħda l-aħbar ma kenitx tkun tajba.

Nixtieq nieħu spunt biex nitkellem dwar il-kundanna tal-Musulmani in ġenerali, speċjalment minħabba ċertu isteriżmu li kien hemm fil-media mhux biss Ingliża imma anke l-media internazzjonali li segwejt permezz ta' l- internet.

Jiena ma naqbilx mal-prinċipji fundamentalisti eċċessivi ta' ċerti Musulmani imma fis-soċjeta` moderna u liberali tal-lum lanqas nistgħu nittolleraw li jkollna dik li tissejjaħ "Islamophobia", fejn jeħlu l- Musulmani kollha li għandna mxerrdin mad-dinja.

Lili dan ifakkarni fil-mewġa daqstant ieħor preokkupanti ta' anti-semitiżmu li hawn bħalissa fid-dinja.

Jiena diversi drabi ikkritikajt pubblikament - permezz ta' kitba u anke permezz ta' diskorsi li għamilt - ħafna mill- policies tal-gvern ta' Iżrael.

Imma xorta waħda, bil-qawwa kollha, kemm hawnhekk u anke fil-Kunsill ta' l-Ewropa, ikkundannajt l-anti-semitiżmu.

Għax jien ma nħossx li jekk aħna qed nikkundannaw policy ta' gvern, għandna nikkundannaw ġens in ġenerali.

Anzi jekk nagħmlu hekk, inkunu qed naqgħu f'xi forma ta' razziżmu.

Hija interessanti l-leġislazzjoni li għaddejja bħalissa ġewwa l-Ingilterra proprju biex tiġi definita r-racial hatred, li sfortunatament kemm f'kuntest ta' Islamophobia kif ukoll f'kuntest ta' anti-semitiżmu, qed tikber saħansitra fl-aktar pajjiżi liberali Ewropej li sa ftit taż-żmien ilu kienu magħrufa għat-tolleranza kbira tagħhom, għall-kulturi, għar- reliġjonijiet, għat-twemmin u għall-orjentament differenti tagħhom.

Daqstant ieħor nawgura li hija infondata l-ispekulazzjoni li hemm fl- Ingilterra - għallinqas meta kont qiegħed hemm din l-ispekulazzjoni kienet qawwija ħafna anke fost delegati tal-konferenza li għaliha attendejt - illi l-Italja u d-Danimarka qed jiġu identifikati bħala potential targets għal atti simili fil-ġejjieni qarib.

J'Alla dawn iż-żewġ popli ħbieb tagħna ma jkunux milqutin mill-esperjenza trawmatika li għadda minnha kemm il-poplu Ingliż kif ukoll il-poplu Spanjol, fuq skala ikbar, ftit aktar kmieni.

Jien ma nistax nitkellem b'awtorita` fuq l-inċidenti li ġraw fl-Ingilterra għax għalkemm jiena kont qiegħed hemmhekk fil-ġranet li ġara' l-inċident, ma kontx ġewwa Londra u mort il-Ħadd u t-Tnejn għax kelli xi laqgħat.

Nista' ngħid li laqatni - kemm minn dak li segwejt kif ukoll minn dak li rajt b'għajnejja u anke minn dak li rnexxieli nisma' permezz tal-mezzi tax- xandir - il-kuraġġ u d-determinazzjoni li wera l-poplu Ingliż, għax minkejja l-biża' li bla dubju ta' xejn nissel fih dan l-att terroristiku, ma kienx hemm sens qawwi ta' paniku fost l-Ingliżi.

X'irrid ngħid b'dan?

Li għalkemm kien hemm ċerta biża', il-poplu rnexxielu jikkontrolla s- sitwazzjoni b'tali mod li ma waqax fil-paniku li wieħed normalment jirrikorri għalih kważi b'mod istintiv.

Kienet daqqa ta' ħarta għall-Ingliżi mhux biss għax inxtered id-demm ta' nies innoċenti imma anke għax dan l-att issuċċieda kemm mal-ftuħ tal-G8, is- summit ta' Gleneagles, li l-gvern ta' Tony Blair kien ilu jipprepara għaliha b'intensita`, kif ukoll mas-suċċess li kienu għadhom kif kisbu l- Ingliżi dwar il-location ta' l-Olympic Games għas-sena 2012.

Qed ngħid dan kollu mhux biex noqgħod ninċensa lil wieħed jew lill-ieħor imma għax il- fatt li jkollok poplu li f'inqas minn 24 siegħa jgħaddi minn esperjenza daqshekk trawmatika, hija xi ħaġa kiefra.

Għax filli jkollok poplu Ingliż li kien qed igawdi minn spirtu qawwi ta' ferħ nazzjonali u kważi kien hemm karnival ta' briju, filli bħal leħħa ta' berqa dan kollu nbidel fi ġrajja ta' sogħba u niket.

Kif għedt aktar kmieni, jiena kelli l-okkażjoni li mmur Londra l-Ħadd u t- Tnejn ta' wara li ġara l-inċident u stajt nara l-isforzi kbar li għamlu ċ- ċittadini Ingliżi biex ireġġgħu l-ħajja għan-normal, b'dak is-sense of pride tagħhom ta' business as usual, soċjeta` li dejjem ammirajtha għax forsi hija iktar multi-kulturali u multi-etnika minn ċerti soċjetajiet oħrajn fl-Ewropa, għalkemm illum din it-taħlita kompliet tikber f'ħafna pajjiżi oħra.

Ħadt gost ukoll bir-reazzjoni ta' diversi gruppi Musulmani madwar id-dinja, fosthom il-Musulmani Maltin, li minflok ippruvaw isibu xi skuża jew jiġġustifikaw b'xi mod dak li ġara, għall-kuntrarju għamlu kundanna kategorika, kienet x'kienet il-kawża li wasslet għal dan l-att terroristiku.

Naħseb li din għenet biex tkompli tissaħħaħ l-integrita' tal- Musulmani u jiġi rrispettat it-twemmin tagħhom.

Għax għalkemm jiena personalment ma naqsamx magħhom dan it-twemmin, min huwa midħla tagħhom jgħidlek li dan it-twemmin bl-ebda mod ma jipprattika jew jippriedka l-atti barbari li rajna kemm f'Madrid, kemm fl-Ingilterra u fuq skala ħafna akbar fl-Istati Uniti, il-famuż inċident tal-11 ta' Settembru.

Mr Speaker, jiena nikkundanna t-terroriżmu – hawn qed nitkellem b'mod ġenerali – għax l-ewwelnett jipperikola d-drittijiet tal-bniedem, speċjalment id-dritt tal-ħajja.

Jekk aħna kontra l-abort, għax dan imur kontra d-dritt tal-ħajja, daqshekk ieħor it-terroriżmu meta jwassal għat- tixrid ta' demm ta' nies innoċenti, qed iċaħħdek mid-dritt tal-ħajja.

It- terroriżmu huwa theddida għad-demokrazija, ħafna drabi jipprova intenzjonalment jiddistabilizza gvernijiet leġittimi, jimmina anke soċjeta` ċivili pluralistika u forsi iktar gravi minn hekk, ikun ta' challenge għad- dritt taċ-ċittadini komuni biex huma u qrabathom jgħixu b'mod ħieles mill- biża' u t-terrur.

Nafu li f'Novembru li ġej f'Malta se jkollna ċ-CHOGM, il-Heads of Government Meeting.

Jiena l-ewwelnett niddikjara li għandi kull fiduċja fil-forzi tas-sigurta` u l-bon ordni fil-pajjiż, ħalli ħadd ma jaħseb li qed nipprova nkun allarmista, imma nħeġġeġ ġenwinament lill-gvern – dan mhux qed ngħidu biex nieħu xi rikba politika – biex ikun viġilanti kemm jista' jkun, kif jien deep down persważ li se jkun, biex meta personalitajiet bħar-Reġina, Tony Blair u l-Prim Ministru Awstraljan, li kienu fuq quddiem fil-kwestjoni tal-gwerra ta' l-Iraq, ikunu qegħdin miġburin f'post konċentrat ġewwa pajjiżna, ma jistrieħx biss fuq in-know- how u l-expertise tal-forzi tas-sigurta` tagħna, kapaċi kemm huma kapaċi.

Jiena nġeġġeġ lill-gvern biex ladarba dħalna għal dan il-commitment, għal din l-ispiża u għal dan l-impenn, li huwa wkoll impenn prestiġjuż - biex inkunu għedna kollox u dan qed ngħidu bl-aktar spirtu kostruttiv - ifittex u jekk hemm bżonn jistrieħ fuq il-kollaborazzjoni mill-qrib tal-forzi tas- sigurta` ta' dawk il-pajjiżi kollha ħbieb tagħna, li forsi għandhom professjonaliżmu, know-how u expertise aktar minn tagħna.

Jiena se nagħlaq id-diskors tiegħi kif bdejt, billi nikkundanna l-att ta' terroriżmu li sar fl-Ingilterra.

Bix-xenarju ta' taqlib li hawn fid-dinja llum huwa diffiċli li tagħmel riżoluzzjoni u tawgura li dawn l-affarijiet ma jerġgħux jirrepetu ruħhom, għax sfortunatament se jerġgħu jirrepetu ruħhom.

Li ma nafux huwa fejn, meta u kif.

Imma xorta waħda l-appell tiegħi huwa li jkollna s-sens komun u t-tolleranza biex għallinqas iċ- ċivilta` in ġenerali tgħix b'mod aktar ħieni, b'mod li tiġi apprezzata aktar il-ħajja u li dan l-aġir insensat jirrikorru għalih kemm jista' jkun mill-inqas, biex ma ngħidx "xejn affattu".

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Silvio Parnis.

ONOR.

SILVIO PARNIS: Sur President, jien nemmen li l-għan tagħna f'dan il-parlament hu li niddiskutu materji li jistgħu jtejbu l-kondizzjoni tal- poplu Malti u Għawdxi.

Illum ħassejt li għandi nitkellem dwar dak li qiegħed jiġri fid-dar ta' l-aġenzija Sapport li tinsab fil-limiti ta' Ħal Tarxien u l-Fgura fejn igħixu persuni b'diżabilita`.

Qiegħed nitkellem fuq dan is-suġġett mhux biex nieħu xi vantaġġ politiku imma għax nemmen, bħalma jemmnu oħrajn bħali, li rridu nkunu aħna li nagħtu leħen lil dawk il- persuni li fis-soċjeta` m'għandhomx leħen.

L-ewwelnett irrid ngħid li jien ġejt avviċinat mill-familjari ta' waħda minn dawn il-persuni li ma nħossx li għandi nsemmi isimha.

Naturalment jekk il-ministru jinteressah, jien lest li ngħaddilu l-informazzjoni kollha mhux biex nieħu xi kapital politiku, kif għedt diġa`, imma biex intejbu l- kondizzjonijiet tal-persuni b'diżabilita` li jinsabu fid-djar ta' l- aġenzija Sapport.

Fil-fatt f'idejja għandi rapport li juri li din il- persuna waqgħet ħafna drabi, tilfet il-bilanċ u anke żelqet.

Jien lest li ngħaddi dan ir-rapport lill-ministru responsabbli biex ngħinu jsolvi din il- problema.

Onestament ma rridx inwaħħal fil-ħaddiema, imma nixtieq li nagħmlu xi ħaġa biex lil dawn l-aġenziji, li huma tajbin u li permezz tagħhom qed tingħata għajnuna biex il-persuni b'diżabilita` jgħixu weħidhom bl-għajnuna ta' xi care workers, nipperfezzjonawhom.

Żgur li l-partit Laburista m'huwiex se jfixkel dan il-qasam imma naħseb li jrid ikollok kuxjenza biex tagħżel bejn dak li huwa tajjeb u dak li huwa ħażin.

Hawnhekk għandi ċertifikat ta' tabib li juri li nhar is-Sibt li għadda din il-pazjenta għamlet xi disa' punti f'rasha.

Għandi wkoll ċertifikati oħra ta' tobba li juru dak kollu li ġara f'din id-dar.

Sur President, meta tisma' dan kollu bilfors tasal għall-konklużjoni li hemm bżonn isir xi ħaġa mill-aktar fis.

Ma nistax nifhem kif pazjenta li fiha daqs dinja, tispiċċa fl-art u ma jkun hemm ħadd li m'huwiex b'saħħtu daqstant li jkun jista' jerfagħha.

L-ilmenti li qed jidħlu f'din id-dar huma kbar.

Per eżempju, għalfejn għandek issib xi resident għarwien meta din id-dar iżżomm fiha kemm nisa kif ukoll irġiel?

Jien qed inressaq dan l- ilment għax ħafna mill-familjari ta' dawn ir-residenti marru fejn kellhom imorru, imma ma ġewx stmati.

Jien onestament ma jinteressanix inkun naf x'kulur politiku jħaddnu dawn il- familjari.

Li jinteressani hu li dawn in-nies ġew ikellmuni biex intejbu l- kondizzjoni tal-persuni li jgħixu f'din id-dar li tinsab ġewwa l-Fgura.

Fix-xhur li ġejjin se jkollna ċ-ċans li nitkellmu dwar dak li qed jiġri fl- aġenzija Sapport u żgur li m'hu pjaċir ta' ħadd li nitkellmu dwar affarijiet bħal dawn.

Ta' min jgħid li din l-istess persuna li kont qed nitkellem dwarha, mis-27 ta' April sal-lum, kellha madwar 35 injury.

Għaldaqstant nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-ministeru biex intejbu dak li qed jiġri f'din id-dar tal-Fgura.

Dawn il-familjari li ġew ikellmuni għandhom għal qalbhom ħafna, u hekk għandu jkun, lil din il-persuna u jinteressahom ħafna li tkun miżmuma tajjeb.

Tajjeb li nsemmi wkoll li fi Frar li għadda dawn il-persuni kellhom inċident bil-karozza ta' l-aġenzija Sapport u minn dakinhar sal-lum din il- karozza għadha ma taħdimx u dan b'dannu għall-istess residenti li lanqas għandhom biex joħorġu.

Sur President, flus biex igawdu l-ħafna nies imlaħħqin li għandna fil-pajjiż, għandna.

U jien nistaqsi: X'differenza tgħaddi bejn chairman ta' azjenda u din id-dar għal persuni b'diżabilita`?

Liċ-chairman mill-ewwel nirranġawhielu l-karozza tiegħu bħallikieku mingħajru l-pajjiż ma jimxix, imma lil dawn il-persuni b'diżabilita`, għax m'għandhomx leħen, ma nirranġawhielhomx mill-ewwel il-karozza.

Konsegwenza ta' dan, dawn ir-residenti ilhom ma joħorġu minn Frar u hemm uħud minnhom li lanqas għandhom sapport mill-familjari tagħhom.

Barra minn hekk f'din id-dar hemm nuqqas ta' sigurta`.

Dan qed ngħidu għax kif diġa` għedt, hemm pazjenta li waqgħet ħafna drabi, kellha ksur f'sieqha, dan l- aħħar għamlulha wkoll xi disa' punti f'rasha u saħansita kellha bidu ta' trombosi mingħajr lanqas biss ħadd ma nduna.

Ta' min igħid ukoll li f'din id-dar lanqas tabib fiss m'hemm biex jara lill-pazjenti kull tant żmien.

Sur President, filwaqt li nixtieq insellem lill-ħaddiema ta' din l-aġenzija u nifirħilhom, bħalma kelli l-okkażjoni nifraħ lill-ħaddiema ta' St Vincent de Paule għax-xogħol siewi u dedikat li jagħmlu meta din il-ġimgħa mort inżur anzjana miż-Żurrieq li għalqet 100 sena, irrid ngħid ukoll li huwa tajjeb li niltaqgħu ma' l-istaff u ma' min hu fuqu, għax nemmen li m'għandux jispiċċa jaqlagħha ż-żgħir biex il-kbir ikompli jistagħna.

Naturalment ħaddiem wieħed waħdu ma' tlieta min-nies li jagħmlu li jfettlilhom għax huma persuni b'diżabilita' ma tantx jista' jagħmel wisq.

Qabel ma fetħet din id-dar, il-familjari ġew imwiegħda li kultant żmien lil dawn ir-residenti se jsiefruhom mentri f'sentejn li ilha titmexxa din id- dar, lanqas attivita` mill-aġenzija stess ma kellhom u lanqas biss ħaduhom jaraw il-festa ta' Ħal Tarxien.

Imbagħad meta tmur titkellem ma' min għandek titkellem igħidlek li rridu naħdmu bir-riżorsi li għandna.

Jien qed nagħmel appell biex mill-aktar fis il-ministru tagħti prijorita` lil dawn in-nies billi l-karozza li ilha mkissra minn Frar, tiġi rranġata ħalli għallinqas ikunu jistgħu joħorġu ftit.

F'din is-sħana kollha lanqas ġurnata l-baħar ma ħaduhom, Sur President.

Jekk dawn il-persuni se joqogħdu hemm ġew magħluqin ġewwa, bilfors se jirvillaw u se jkollhom misbehaviour!

Jien nerġa' ntenni li ħadd m'għandu jikkwotani li jien qed nagħmel dan l- aġġornament biex minnu nieħu xi kapital politiku.

Jekk xi ħadd jaħseb hekk, sejjer żbaljat.

Aħna tlajna f'dan il-parlament biex nagħtu leħen lil min m'għandux.

Taf x'qed jiġri f'dan il-pajjiż?

Peress li l-maġġoranza kbira tal-poplu għaddej tajjeb, naħsbu li l-poplu kollu qiegħed tajjeb.

Irridu niftakru li f'dan il-pajjiż għandna persentaġġ żgħir ta' nies li m'għandhomx leħen u jekk ma nkunux aħna jew nies oħra li għandhom kuxjenza soċjali biex jagħtuhom leħen, se nfallu.

X'inhu l-aħjar f'dan il-pajjiż?

Li tgħin lil dawk li m'għandhomx leħen jew li tisma' aktar lil dawk li għandhom leħen?

Min għandu saqajh kapaċi jimxi waħdu imma min m'għandux saqajn, irid ikun hemm min jimbottah biex jimxi.

Jien nittama li dan li ġibna għall-attenzjoni tal-parlament neħduh bis- serjeta` għax f'dawn l-aħħar ġimgħat it-traskuraġni qiegħda tinfirex ma' kullimkien.

Ħafna nies 'il bogħod minn kull kulur politiku qegħdin jersqu lejna biex l-oppożizzjoni Laburista sservi ta' pressure group għal dawk li ma jridux jisimgħu.

Sur President, jien nittama li fil-ġranet li ġejjin min hu responsabbli mill-aġenzija Sapport jitkellem magħna ħalli flimkien inkunu nistgħu ntejbu l-kondizzjonijiet ta' dawn il-persuni u jkollna l-kuraġġ nerġgħu niġu f'dan il-parlament u lill-poplu tagħna niggwidawh dwar l-aħħar żviluppi li saru f'din l-aġenzija.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada l- Erbgħa, 13 ta' Lulju, 2005, fis-6.00 pm. bl-aġenda kif komunikata mill- Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

IMWIET KAWŻA TAT-TITJIP

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm imwiet kellna din is-sena attribwiti għat-tipjip, irġiel u nisa?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: In-numru ta' imwiet recorded fir-reġistru nazzjonali minn Jannar sa Mejju ta' din is-sena, meqjusa li ġew ikkaġunati minħabba t-tipjip, huwa ta' 186, cioe' 131 raġel u 55 mara.

Ċifri għax-xahar ta' Ġunju 2005 għadhom qed jinġabru.

TFAL TAĦT L-ETA' F'POSTIJIET TA' DIVERTIMENT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kien hemm każi ta' tfal taħt l-eta' f'postijiet ta' divertiment din is-sena?

F'liema lokalita'?

Ittieħdu passi kontra s-sidien?

ONOR.

TONIO BORG: Il-pulizija matul din is-sena bdiet proċeduri bil- qorti kontra 14-il persuna responsabbli minn postijiet ta' divertiment u dan wara li nstabu 31 persuna taħt is-16-il sena f'San Ġiljan, Birżebbuġa, iż-Żurrieq u l-Fgura.

TIPJIP FEJN MHUX PERMESS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm-il persuna nqabdet tpejjep fejn m'għandhiex din is-sena?

ONOR.

TONIO BORG: Il-pulizija matul l-ewwel sitt xhur tas-sena bdiet proċeduri kriminali quddiem il-qorti kontra 116-il persuna talli pejpu f'postijiet fejn mhux permess.

TIPJIP FI STABILIMENTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm-il darba ttieħdu passi bil-qorti kontra sidien talli ħallew isir tipjip fl- istabiliment tagħhom?

Kemm-il każ ġie deċiż?

ONOR.

TONIO BORG: Il-pulizija matul l-ewwel sitt xhur tas-sena bdiet proċeduri kriminali bil-qorti kontra 16-il persuna talli ppermettew tipjip fl-istabiliment tagħhom.

Kien hemm tnejn li nstabu ħatja u ħamsa li ġew liberati, filwaqt li l-proċeduri kontra d-disgħa l-oħra għadhom pendenti.

TELF TA' L-INTERPRINT

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm kien it-telf ta' l-Interprint is-sena l-oħra u kemm tilfet wara li tkeċċew 15-il ħaddiem?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

REDUNDANCIES MILL-INTERPRINT

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm flus inħarġu sabiex 15-il ħaddiem li sfaw redundant mill-Interprint jingħataw it-terminal benefits?

ONOR.

SALVAGWARD TA' ART AGRIKOLA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid x'inhi l-policy tal-gvern ħalli jassigura li tiġi ssalvagwardata art għammiela?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-MEPA għandha numru ta' policies indirizzati sabiex jissalvagwardaw art agrikola, imsejsa fuq il-qafas strateġiku tal- pjan ta' struttura, permezz ta' numru ta' policies f'taqsima 11 - agriculture, horticulture and fisheries.

Hemm policies oħra f'taqsima 15 – conservation - li jisħqu fuq il-ħtieġa ta' ħarsien ta' art agrikola ta' kwalità tajba.

Numru ta' pjani lokali - jew l-abbozz tagħhom - jenfasizzaw il-ħtieġa li tiġi mħarsa art għammiela u, fejn hu rilevanti, din hija wkoll indikata fuq mapep li magħhom ikun hemm policies partikolari.

F'każ ta' proġetti ta' ċertu daqs, dawn huma wkoll suġġetti għal studji ta' impatt ambjentali u ħafna drabi l-art agrikola tikkostitwixxi wieħed mill- fatturi li jiġi mgħarbel bir-reqqa.

KAŻI QUDDIEM IL-PSC

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid kemm każi tressqu fil-preżent quddiem il-PSC?

Kemm ilha l-aktar talba pendenti?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Kien hemm tliet każi li tressqu quddiem il- PSC, wieħed minnhom ilu pendenti minn Frar 2005 waqt li l-ieħor ġie konkluż.

Hemm ukoll każ kriminali li ġie sottomess lill-kummissjoni ai termini ta' regolament 14 tar-regolamenti ta' l-1999 tal-kummissjoni dwar is-servizz pubbliku.

Il-każ ilu pendenti quddiem il-qorti minn Lulju ta' l-2004.

KAŻI QUDDIEM IL-PSC

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm każi tressqu fil-preżent quddiem il-PSC?

Kemm ilha l-aktar talba pendenti?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Hemm tmien każi pendenti quddiem il-PSC, bl-aktar każ li ilu pendenti jmur lura għall-1993.

KAŻI QUDDIEM IL-PSC

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm każi tressqu fil-preżent quddiem il-PSC?

Kemm ilha l-aktar talba pendenti?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ma tressaq l-ebda każ quddiem il-PSC.

KAŻI QUDDIEM IL-PSC

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il- Ministru tgħid kemm każi tressqu fil-preżent quddiem il-PSC?

Kemm ilha l- aktar talba pendenti?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Fil-preżent m'hemm l-ebda talba pendenti quddiem il-PSC.

KAŻI QUDDIEM IL-PSC

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid kemm każi tressqu fil-preżent quddiem il-PSC?

Kemm ilha l-aktar talba pendenti?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Fil-preżent hemm ħames każi quddiem il-PSC, bl-aktar talba li ilha pendenti tmur lura għall-1 ta' April, 2005.

ĦADDIEMA TA' L-INTERPRINT

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk hux minnu li sa nhar is-Sibt 11 ta' Ġunju, 2005 għadd ta' ħaddiema ta' l- Interprint kellhom jaħdmu overtime u dan wara l-ħafna ordnijiet ta' xogħol li daħlu?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

KLIJENTI TA' L-INTERPRINT

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jikkonferma li fost il-klijenti ta' l-Interprint hemm pubblikaturi/enti Ewropej bħad-WHO, l-ILO, il-UNEP, l-ITC u l-Oxford Press?

ONOR.

COMMONWEALTH ACTION PROGRAMME FOR THE DIGITAL DIVIDE

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 13419 u jgħid x'inhu l-kontribut li l- MITI beħsiebu jagħti għall-Commonwealth action programme for the digital divide?

ONOR.

SLIEMA WANDERERS FOOTBALL CLUB

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid meta hu maħsub li t-team tas-Sliema Wanderers jerġa' ikun jista' juża l-ground li kellu qabel u li kien tneħħa temporanjament minħabba l-iżvilupp ta' Tigne'?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-aħħar permess assoċjat ma' l-iżvilupp sportiv ta' Tigne', li jkopri Tigne' sports, Tigne' south u t-tunnel, inħareġ fid- 19 ta' Frar, 2004 u l-aħħar data għat-tlestija ta' din il-fażi hija Frar 2008.

Il-ministeru għandu indikazzjoni li x-xogħlijiet konnessi mal- faċilitajiet tas-Sliema Wonderers jistgħu jitlestew sa Novembru, 2007.

Hekk kif jitlesta x-xogħol, issir il-verifika li x-xogħlijiet ikunu saru skond l-ispeċifikazzjonijiet annessi mal-kuntratt u wara jkun jista' jinbeda l-proċess sabiex is-Sliema Wanderers jingħataw titlu fuq il- faċilitajiet miftiehma.