MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 373 It-Tnejn, 3 ta' April 2006 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 373

It-Tnejn, 3 ta' April 2006

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.02 p.m.

Talba

Seduta Nru. 373

It-Tnejn, 3 ta' April 2006

WERREJ

MINUTI 366

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 366

TQEGĦID TA' KARTI 371

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI BIEX JEMENDA L-ATT DWAR SERVIZZI TA' L-IVVJAĠĠAR U TAT- TURIŻMU GĦAL MALTA (L-EWWEL QARI) 372

MOZZJONI DWAR IS-SURCHARGE FUQ IL-KONSUM TAD-DAWL U L-ILMA 373

AĠĠORNAMENT 397

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 401

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 415

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 372 li saret fid-29 ta' Marzu, 2006 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

PUBLIC SERVICE GARAGES

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Charles Buhagiar) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 17725, jista' il-Ministru jgħid f'liema lokalita' jinsabu dawn il-public service garages u kemm vannijiet bojod hemm reġistrati f'kull lokalita'?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq): L- informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Jason Azzopardi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Jista' il-Ministru jgħid fiex wasal il-proċess ta' riforma fis-settur tat-trasport pubbliku?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Kif jaf l-Onor.

Interpellant, fil-bidu ta' Marzu konna ffaċċati b'azzjoni industrijali min-naħa ta' l-operaturi tat-trasport pubbliku u nista' ngħid li r-raġuni vera għal dan l-aġir ma kienx is- sussidju, kif seta' kien hemm min ħaseb imma r-riforma proposta.

Effettivament l-assoċjazzjoni kienet għadha mhix taqbel mal-proposti tal- gvern, liema proposti kienu saru mill-konsulenti Halcrow fejn, fost l- oħrajn, kien ġie propost li s-servizz tat-trasport pubbliku jinqasam, fis- sens li waqt li jibqgħu l-istess operaturi, ċerti rotot jiġu bundled, isir kuntratt għal kull bundle separatament u jsir level service agreement u b'hekk allura t-trasport pubbliku jkun jista' isir aktar regolat.

Issa forsi wieħed jistaqsi x'inhi l-ħtieġa li t-trasport pubbliku jinqasam, Sur President.

L-indikazzjonijiet li għandna huma li aktar ma jkollok kuntratti ta' daqs żgħir, iktar ikun possibbli li jiġu monitored u anke jekk wieħed ikun irid idaħħal ċerta teknoloġija ġdida, bħall-AVL system, wieħed jista' jibda fuq numru ta' rotot bundle bundle.

L-assoċjazzjoni tat-trasport pubbliku min- naħa tagħhom kienu qegħdin jibżgħu li dan huwa mezz kif forsi ndaħħlulhom konkorrenza minn operaturi oħrajn mit-tieqa.

Meta mbagħad saru d- diskussjonijiet biex naraw kif nirrisolvu l-azzjoni industrijali għednilhom li ma kenitx l-intenzjoni tal-gvern li jipprova jsib operaturi oħrajn.

Issa peress li x'aktarx li dan l-uniku mod kif nistgħu nibqgħu nikkuntrattaw direttament ma' dawn l-operaturi, anke minn kif qed jirriżulta mid- direttivi ta' l-Unjoni Ewropea u aktar u aktar meta mbagħad urejnihom l- intenzjoni tagħna bl-aktar mod espliċitu, irnexxielna nikkonvinċu lill- assoċjazzjoni tat-trasport pubbliku biex jerġgħu lura għall-mejda tan- negozjati.

Fil-fatt id-direttiva proposta għadha għaddejja u l-ġimgħa li għaddiet attendejt għall-kunsill tal-ministri u kelli laqgħa mal- kummissarju responsabbli mit-trasport, fejn esprimejnilu l-ħteġijiet partikolari ta' Malta biex jiġu indirizzati l-concerns tagħna.

Illum b'sodisfazzjon ngħid li l-assoċjazzjoni tat-trasport pubbliku qed taċċetta li din tista' tkun mezz kif aħna mmorru għar-riforma.

Veru li bħalissa m'huwiex l-aħjar żmien li jsiru dawn id-diskussjonijiet, anke għax l-assoċjazzjoni għandha l-elezzjonijiet interni tagħha matul din il-ġimgħa, pero' aħna konvinti li fil-ġimgħat li ġejjin nistgħu nagħmlu progress mhux ħażin.

Nerġa' ngħid li l-assoċjazzjoni lesta taċċetta u allura se nibdew nidħlu f'dawn il-kuntratti iktar fid-dettall u nisperaw li sas-sajf inkunu wasalna biex nimmarkaw progress u forsi anke nikkonkludu din ir-riforma, Sur President.

VANNIJIET BOJOD

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Charles Buhagiar) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid x'jinvolvi l-qlib ta' vann abjad minn 8-seater għal 10-seater min-naħa ta' l-ADT?

X'inhuma l-ispejjeż sabiex isir dan l-upgrading?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Jien informat li biex vann abjad taqilbu minn 8- seater għal 10-seater tkun trid iżżidlu tliet seats, seat belts għal kull seat, sinjali ta' no-smoking, fire extinguisher, first-aid kit, security triangle, security hammer, sinjal ta' kemm passiġġieri jgħabbi u barrier tal-metall kull fejn japplika.

L-ispiża biex isir dan kollu hu kkalkolat li tiġi madwar Lm170.

Biex wieħed isuq vann 8-seater jiġi bżonn liċenzja kategorija 'B', filwaqt li biex isuq vann 10-seater jiġi bżonn liċenzja kategorija 'D'.

U biex persuna takkwista liċenzja tal-kategorija 'D' tkun trid tagħmel dawn il- ħlasijiet: Lm10 għall-applikazzjoni tat-test, Lm13 għat-test tat-teorija, Lm20 għat-test prattiku, Lm7.50 għall-card personali u Lm2.75 għal identification tag ġdida, b'kollox Lm53.25 li jitħallsu kollha lill- awtorità dwar it-trasport pubbliku.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, il-ġimgħa l-oħra għamilt żewġ domandi li l- Onor. Louis Galea ġentilment inkariga ruħu li jwassalhom lill-Ministru Mugliett, li dakinhar kien imsiefer, waħda dwar Triq San Anard, f'Ħaż- Żabbar - fejn tlabtu jindaga għala qed iżżomm ammont kbir ta' ilma għax, minbarra li dan qed ikun ta' inkonvenjent għar-residenti ta' l-inħawi, qed jiġi kkontaminat b'detriment għas-saħħa ta' kulmin jgħaddi minn hemm - u l- oħra dwar il-bus shelter fl-area ta' St. Peter's u staqsejtu meta hemm il- ħsieb li jinbeda x-xogħol.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Nista' nikkonfermalu li l-Onor.

Galea għaddieli dawn il-mistoqsijiet u l-periti ta' l-ADT għada filgħodu se jagħmlu spezzjoni on site u jirrapportaw lura lili ħalli nkun f'pożizzjoni aħjar li nagħti tweġiba fil-Parlament.

Sfortunatament il-perit inkarigat mill-bus shelter ma kienx qed jidħol għax- xogħol f'dawn l-aħħar ġimgħat għax wara li ħareġ bil-leave, intefa' sick.

Kien għalhekk li dan il-bus shelter ma sarx, pero' dan ix-xogħol mhux suppost li jdum ma jsir.

MR SPEAKER: L-Onor.

Jason Azzopardi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Jista' il-Ministru jgħidilna kienx hemm xi żviluppi dwar il-kwestjoni ta' l-open-top buses?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Nista' ngħid li dan l-aħħar l-awtorita' dwar it- trasport ħarġet sejħa għal min irid jopera servizz għat-turisti b'open-top bus.

Barra minn Malta ssib ħafna minn dawn it-tip ta' servizzi li jdawru lit-turisti ma' diversi siti ta' interess kulturali u storiku fi bliet partikolari u, peress li f'pajjiżna dan is-servizz huwa nieqes, jidhrilna li Malta għandha biżżejjed minn dan il-prodott biex nikkombinaw rotta speċifika għal dan il-għan.

Nista' ngħid li kien hemm mill-inqas tliet operaturi li interessaw ruħhom f'din it-tender u ladarba din tiġi evalwata minn diversi aspetti, tat-trip propost, l-aspett finanzjarju u l-aspett ta' traffic management u naslu biex nagħtu t-tender, inkunu nistgħu noħolqu prodott ġdid għas-settur turistiku.

SPEED LIMIT

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Charles Buhagiar) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid x'inhi r- raġuni għala l-ispeed limit f'toroq arterjali jvarja daqstant meta l- highway code ma jagħtix lok għal varjazzjoni?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-ispeed limit jiddependi mid-disinn tat-triq u l- visibility lines u minn analisi ta' dawn il-fatturi, wieħed imbagħad jiddetermina l-ispeed limit.

SPAZJU TA' L-AJRU

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm- il ajruplan għadda mill-ispazju ta' l-ajru Malti f'dawn l-aħħar snin?

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni): Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba.

MR SPEAKER: L-Onor.

Azzopardi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Sur President, mill-informazzjoni intavolata jirriżulta li f'dawn l-aħħar snin żdied b'mod sostanzjali t-traffiku ta' l- ajru li jgħaddi minn fuqna.

Jista' wieħed jislet xi riflessjonijiet minn hawn?

Per eżempju, dan ifisser aktar introjtu għall-kaxxa ta' Malta?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: L-introjtu ma jagħmel l-ebda differenza - mhux ma jagħmilx differenza għax is-sistema hi li inti tiġbor il-flus, tgħaddihom kollha lill-euro control u mbagħad dawn jissussidjaw madwar 85% ta' l- ispejjeż li tkun qed tagħmel – jew biex inpoġġiha aħjar nista' ngħid li din m'hijiex kwestjoni ta' income.

Biss m'iniex f'pożizzoni ngħid għala dan it-tip ta' traffiku żdied u għalhekk nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel mistoqsija bil-miktub ħalli nkun nista' nġiblu l-informazzjoni preċiża.

MR SPEAKER: L-Onor.

Leo Brincat, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LEO BRINCAT: Billi għandi għaliex nifhem li l-privatisation process tal-Maltacom ġie konkluż, jista' il-Ministru jindika jekk huwiex se jagħmel xi stqarrija lill-Kamra f'dan is-sens?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-privatisation process tal-Maltacom għadu ma ġiex konkluż.

Veru li ġie definit il-preferred bidder u ħriġt statement biex ngħid kif sar il-proċess u forsi nista' nirrepeti fuq fuq.

Bażikament il- proċess li wasalna għalih huwa dan, Sur President.

Wara li f'Jannar għalaq il-proċess preċedenti tal-binding offers, irċevejna żewġ offerti minn Ararco, li hija investment house mis-Saudi Arabia u mit- Tecom, operatur tat-telecoms mid-Dubai.

Kif konna annunzjajna pubblikament, l-evaluation committee headed mis-Sur Manuel Ellul, il-head tal-privatisation unit, kien qabbad tliet sotto-kumitati biex jeżaminaw il- bids.

L-ewwel kumitat kien headed minn Lehman Brothers, li eżaminaw il-bids fuq bażi finanzjarja; it-tieni kumitat kien headed minn Analysys, li hija consultancy firm magħrufa ħafna fil-qasam tat-telecoms, li analizzat bażikament strategic vision, corporate u business planning; u t-tielet kumitat kien headed minn Gartner, kumpannija kbira oħra multinazzjonali magħrufa ħafna fil-qasam ta' l-ICT u t-telefonija li għamlet valutazzjoni mil-lat tekniku.

It-tliet sotto-kumitati evalwaw l-offerta tat-Tecom bħala ogħla mill- offerta ta' Ararco, fil-każ ta' l-ewwel żewġ kumitati f'termini marġinali u fil-każ tat-tielet kumitat f'termini iktar sostanzjali.

Fuq il-bażi ta' dan, l-evaluation committee - mingħalija hu magħmul minn erbgħa min-nies - flimkien ma' l-advisers tagħhom li huma Lehman Brothers u l-Avukati Camilleri Preziosi, unanimament irrakkmandaw lill-gvern li jagħżel lit- Tecom bħala l-preferred bidder.

Irrid ngħid ukoll illi l-offerta finanzjarja tat-Tecom, li hija ta' €214 million, hija marġinalment ogħla minn dik ta' Ararco.

Għal dawn ir- raġunijiet, il-gvern aċċetta r-rakkmandazzjoni li kellu mill-evaluation committee tal-privatisation unit u għażel lit-Tecom bħala l-preferred bidder u se jiftaħ immedjatament diskussjonijiet magħhom bil-għan li fi żmien qasir - nispera li sa l-aħħar tax-xahar - inkunu nistgħu nilħqu agreement li jkun mutually agreed upon.

MR SPEAKER: L-Onor.

Azzopardi.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Jista' il-Ministru jingħaqad miegħi f'messaġġ ta' ringrazzjament u apprezzament għall-ħaddiema tal-Malta Enterprise f'Dubai, għar-raġuni li kienu strumentali sabiex it-Tecom tagħżel lil Malta għal investiment ġgantesk?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, din il-logħba tar-ringrazzjament jiena ma tantx togħġobni.

Jiena nirringrazzja lil kulmin ħa sehem fil-proċess, issa jekk hux ħaddiem fil-Malta Enterprise, jekk hux is-CEO tal-Malta Enterprise li wkoll ipparteċipa mhux f'dik il-kappa, nirringrazzja lil kulħadd, lil kulmin għen u kkontribwixxa biex dan l-investiment isir.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 18175 li għamilt illum u għal mistoqsija identika li kont għamilt f'seduta oħra, ma jaħsibx il-Ministru li jkun relevanti li din il-Kamra tingħata ċertu tagħrif - dan ngħidu mingħajr bl-ebda mod ma rrid ninstema' li qisni qed inkun kritiku għal-linja ta' direzzjoni li jidher li miexi biha l-gvern - iżjed u iżjed issa li ġie identifikat il-preferred bidder?

Bażikament jien staqsejt x'inhuwa l-billing turnover tal-kumpannija magħżula kemm fixed u mobile, f'liema pajjiżi oħrajn topera f'dawn l-oqsma, kemm ilha topera f'dawn l-oqsma f'Dubai u 'l hinn minn Dubati, x'subscriber base għandha u jekk hux minnu li din il-kumpannija għadha qed tibni l-ewwel network tagħha tal-mobile f'pajjiżha stess u sal-lum m'għandhiex networks f'pajjiżi oħrajn?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Issa li dawn ġew identifikati għall-ewwel darba b'mod uffiċjali, m'għandi l-ebda problema li nagħti l-informazzjoni li qed tintalab.

Pero' filwaqt li wieħed jista' jagħti xi numri rigward is- subscriber base tat-Tecom u l-interessi li għandhom fit-telecoms, fosthom l- Interoute - jekk m'hijiex l-ikbar, hija fost l-ikbar kumpanniji fid-dinja li għandha cabling systems li jitilqu mill-Amerika, jgħaddu mill-Ewropa kollha u jispiċċaw il-Marokk - filwaqt li nista' nagħti l-informazzjoni dwar it-Tecom, nassigura lill-Kamra li Ararco m'għandha xejn.

Għax Ararco hija biss an investment house u m'hi bl-ebda mod definibbli bħala strategic partner.

Jiġifieri filwaqt li fuq waħda żgur li r-riżultati huma zero, fuq l-oħrajn għandi informazzjoni available - ma nafx għandix id-dettalji kollha - u żgur li nista' nagħtihielu issa li identifikajna min huma.

Ma stajtx nagħtih l-informazzjoni qabel għal raġunijiet ovvji li l-ewwel darba li semmejna min huma, kienu wisq.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' il-Ministru jgħid jekk fid-diskussjonijiet hijiex se tiġi diskussa s-sigurta' ta' l-impjiegi tal-ħaddiema kollha tal- Maltacom?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jiena ili x-xhur li wegħedt lill-ħaddiema tal-Maltacom, fil-preżenza tax-shop steward tagħhom, li dan se jkun wieħed mit-termini li se ninnegozjaw fil-kuntratt.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, jista' ikun li dan li se nistaqsi dwaru diġa' aċċenna għalih il-Ministru fit-tweġiba tiegħu iżda kapaċi qabżitli r- risposta.

Apparti t-Tecom u l-investituri prospettivi li kien hemm mill- Golf Għarbi, kien hemm kumpanniji oħrajn li għamlu binding bid għall- Maltacom sakemm skadiet id-data għal dawn il-bids?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Le.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jiġifieri jekk qed nifhem sew, by elimination, jekk ma kienx hemm kumpanniji oħrajn li għamlu binding bid għall-Maltacom sakemm skadiet id-data tal-binding bids, it-Tecom ma kenitx l-aħjar fost l- istrategic partners li bbidjaw imma kienet l-uniku strategic partner li b'xi mod se żżid valur għall-investiment li se jsir, hux hekk?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Nippreferi noqgħod fuq il-fatti milli noqgħod fuq l- opinjonijiet.

(Interruzzjonijiet) Hija kwestjoni kif tpoġġiha.

Jiena qed ngħid il-fatti x'inhuma ... ħalli nieqaf hemm.

Issa kulħadd jinterpretaha kif irid.

Jiena personalment naqbel miegħu, imma din kwestjoni ta' opinjoni.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Nerġa' ngħid li ma rrid nitfa' l-ebda dell la fuq dawk li bbidjaw u ma rnexxilhomx u lanqas fuq l-oħrajn, biex ħadd ma jaħseb li qed nippruvaw innaffru xi investiment mill-pajjiż.

Dan il-punt qed inqajmu biss għax il-Ministru stess indika illi kieku ħaduh l-interessi tas-Saudi Arabia ma kenux se jikkontribwixxu added value għax ma kellhomx it- technological know-how jew l-expertise biex jikkontribwixxu xi ħaġa ġdida li m'għandhiex il-Maltacom fil-preżent.

(Interruzzjonijiet) Żewġ minuti ilu l-Ministru qal li t-track record tagħhom m'huwiex ta' specialisation f'dan il-qasam.

Hekk fhimtu jgħid jien, Sur President.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jiena ma nixtieqx nidħol fl-ebda kontroversja, Sur President.

L-Onor.

Brincat għamilli domanda u rriferieni għal domanda oħra li kien għamilli - u se nerġa' nirrispondih fit-termini li għamilieli hu - fejn talabni informazzjoni dwar dawn il-kumpanniji li ġew, x'subscriber base għandhom, x'interessi għandhom fit-telecoms, fejn qegħdin stabiliti, eċċ., eċċ. Jiena għedtlu li filwaqt li t-Tecom għandhom xi interessi li nista' nagħti xi tip ta' informazzjoni fuqhom, l-oħrajn żgur m'għandhomx għax huma an investment house and not a telecoms player u allura ma jikkwalifikawx fit-termini ta' strategic partner.

Dak li għedt jien u nieqaf hemm.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Bħala punt ta' proċedura, Sur President, inħoss illi meta jkollna privatisations prospettivi għal quddiem, għalkemm naħseb li l- Maltacom kienet forsi the jewel in the crown li kien għad baqa' biex tiġi privatizzata, huwa unfair għal din il-Kamra in ġenerali li ċerta informazzjoni minflok nisimgħuha għall-ewwel darba hawnhekk, naqrawha fil- business supplement ta' "The Times".

Jiena m'iniex qed nikkritika lill-ġurnalisti ta' "The Times" għax xogħolhom li jagħmlu dan ix-xogħol investigattiv, imma naħseb li ċertu tagħrif dettaljat dwar min huma l-front runners f'tellieqa bħal din, l- ewwel li għandhom jisimgħu dwarha huma l-membri ta' din il-Kamra u l- pubbliku li qed isegwina, iktar milli l-qarrejja ta' xi ġurnal jew stazzjon televiżiv.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Naħseb li l-Onor.

Brincat qed jirriferi għall-business supplement ta' "The Times", fejn kien hemm intervista mas-Sur Gatti ta' Telecom Italia.

Għax fil-fatt fil-business supplement ta' "The Sunday Times" preċedenti, jidhirli li kien xi Frar, kien hemm informazzjoni żbaljata.

Ċertament dak li naqraw fil-gazzetti mhux dejjem ikun tajjeb.

Fil-fatt għax żammejna s-segretezza - u għal darba din inżammet - kważi b'sodisfazzjon nista' ngħid li kulmin bejn il-fażi inizjali u issa pprova jindika min huma l-preferred bidders minn dawk li tefgħu binding bid, ħadd ma ġabha żewġ.

Għax min semma' s-Sloveni li ma tefgħux, min semma' l-Cable & Wireless li ma tefgħux u min semma' lil ħaddieħor li ma tefax lanqas.

Biss ir-rimarka ta' l-Onor.

Brincat, li nikkondividi, inpoġġiha f'kuntest.

Telecom Italia - din qaluha u ma jiena qed ngħid l-ebda sigriet għax fil- fatt lanqas hija Telecom Italia imma hija Telecom Italia Sparkle, li hija l- consulting arm ta' Telecom Italia - ma ħadet l-ebda pożizzjoni ta' equity f'din il-bid u ma tidher imkien.

Tidher biss Telecom Italia Sparke f'konsulta li ġiet ingaġġata fuq xi mod minn Ararco, biex ma noqgħodx ngħid iktar milli għandi ngħid.

U biex inkun ġeneruż ngħid li kien hemm naqra raġunijiet self-serving għal dik it-tip ta' intervista u nieqaf hemm.

Ma naħsibx li rridu nkunu wisq intelliġenti biex inkunu nafu min ipplejsja dik l-intervista, li ċertament ma kenetx din in-naħa, nassigurakom mija fil- mija.

PROĠETT TAX-SCHREIBER

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid fiex waslu l-pjani għal proġett tax- Schreiber f'Raħal Ġdid?

Meta se toħroġ is-sejħa għal proposti?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Il-pjanti ta' dan il-proġett qed ikunu finalizzati.

Qiegħed ukoll isir studju ta' vijabilita'.

Kif jinħareġ il- permess, ikun jista' jinbeda' l-proċess ta' sejħa għall-offerti.

MR SPEAKER: L-Onor.

Azzopardi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Filwaqt li nwassal ir-ringrazzjament tar-residenti ta' Sir Paul Boffa Avenue u tar-residenti ta' ħdejn Binja Kordin għar- resurfacing eċċellenti li sar dan l-aħħar fit-toroq ta' Raħal Ġdid, jista' il-Ministru jgħid jemm hemmx ippjanat xogħol simili fl-istess lokalita' fil- futur qarib?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Bħalissa qegħdin fl-istadju fejn diversi tenders li kienu ħarġu bejn Ottubru u Frar qegħdin fil-fażi ta' esekuzzjoni.

U jekk m'iniex sejjer żball, f'Raħal Ġdid jonqos triq waħda biss minn dan in- numru ta' tenders, li hija Triq Anġlu Psaila, fejn irid isir boundary wall u mbagħad trid issir it-triq.

Pero' biex inkunu kkonkludejna l-area ta' wara Carters, trid issir ukoll Triq Mons. F. Xuereb.

Iktar minn hekk ma nistax inwieġeb għax bħalissa qed nieħdu wkoll stock ta' diversi lokalitajiet f'Malta u nipprogrammaw ix-xogħol kollu għal minn issa 'l quddiem.

Raħal il-Ġdid huwa wieħed mil-lokalitajiet li qed nikkonsidraw, pero' sakemm nitkellmu anke mal-finanzi u anke nieħdu stock ta' kemm iqumu d- diversi lokalitajiet li nixtiequ nieħdu ħsieb, ma nistax nagħti risposta iktar preċiża minn hekk.

CRUISELINERS

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm passiġġieri ġew Malta bil- cruiseliners is-sena l-oħra u din is-sena?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni): Jien informat li n-numru ta' passiġġieri li ġew Malta bil-cruiseliners matul is- sena 2004 hu ta' 291,225, filwaqt li matul is-sena 2005 ġew 320,263 passiġġier.

MR SPEAKER: L-Onor.

Azzopardi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Jista' il-Ministru jgħid xi pjani hemm f'dan ir- rigward biex inkomplu nattiraw aktar passiġġieri lejn Malta in vista tar- riżultati tajbin li qed ikollna?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Fil-fatt jirriżulta li fl-2005 kellna żieda ta' madwar 10% meta mqabbel man-numru ta' passiġġieri li ġew fl-2004.

Bejn Jannar u Marzu tas-sena li qegħdin fiha, reġa' kien hemm żieda pjuttost sostanzjali meta mqabbel man-numru ta' turisti li ġew iżuruna fl-istess perijodu s-sena l-oħra u ta' qabilha.

Din hija indikazzjoni li minbarra l-attwazzjoni tal- politika tal-gvern biex jattira kemm jista' ikun minn dawn it-tip ta' vapuri lejn Malta, saret ħidma wkoll min-naħa tal-Viset li qed tħalli riżultati tajbin.

Nista' ngħid ukoll li l-awtorita' marittima qed tipprepara biex ikollna faċilitajiet għal cruiseliner berth fl-Imġarr, proprju biex Għawdex ikun jista' igawdi minn dawn it-tip ta' turisti wkoll, Sur President.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-Mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti u nsejjaħ lill-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Proklama Nru II ta' l-2006 dwar l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar id-Dazju tas-Sisa.

Rapport annwali ta' l-awtorita` ta' Malta dwar is-servizzi finanzjarji għas-sena 2005; u

Rapport u financial statements ta' l-awtorita` ta' Malta dwar servizzi finanzjarji għas-sena li għalqet fil-31 ta' Diċembru 2005.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG (Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-għadd ta' talbiet pendenti għal bozoz u floodlighting, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 14349;

Lista li turi l-għadd ta' kirjiet li t-taqsima proprjeta` tal-gvern tħallas għall-proprjeta` li qiegħda għand il-gvern b'titlu ta' pussess u użu u dominju pubbliku, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 18154; u

Tagħrif dwar konsulenti li taw servizz matul l-2005 lid-dipartimenti u enti oħra li jaqgħu taħt id-dekasteru tal-ministeru, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari 18173.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tabella li turi l-għadd ta' nurses u midwives li ggradwaw mill- Universita` ta' Malta bejn l-1992 u l-2005, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari 18068.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Louis Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita`): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Avviż Legali 80 ta' l-2006 – Regolamenti ta' l-2006 li jħassru r- regolamenti dwar servizz tas-saħħa tal-gvern (prodotti mediċinali).

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Sur President, f'isem il-Ministru għal Għawdex inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar xogħol li ngħata b'direct order matul l-2005 mill- ministeru għal Għawdex, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 18073.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru George Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO (Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Avviż Legali 77 ta' l-2006 – Regolamenti ta' l-2006 li jemendaw ir- regolamenti dwar miżuri kontra l-emissjoni ta' tinġis ġej minn gass u partiċelli żgħar minn makni ta' kombustjoni interna makkinarju mobbli mhux stradali);

Avviż Legali 78 ta' l-2006 – Regolamenti ta' l-2006 dwar limitazzjoni ta' emissjonijiet ta' komposti organiċi volatili (żebgħa, verniċi u prodotti ta' rifinitura tal-vetturi);

Avviż Legali 79 ta' l-2006 – Regolamenti ta' l-2006 dwar il- konservazzjoni ta' l-għasafar selvaġġi; u

Avviż Legali 81 ta' l-2006 – seeds of agricultural plants and vegetables regulations, 2006.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet.

Il- Ministru Francis Zammit Dimech.

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI BIEX JEMENDA L-ATT DWAR SERVIZZI TA' L-IVVJAĠĠAR U TAT- TURIŻMU GĦAL MALTA

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għat-Turiżmu u Kultura): Sur President, nipproponi l-Ewwel Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar Servizzi ta' l-Ivvjaġġar u tat-Turiżmu għal Malta, Kap. 409".

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

ANTHONY ABELA (Segretarju Parlamentari): Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar Servizzi ta' l-Ivvjaġġar u tat-Turiżmu għal Malta" ikun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

MR SPEAKER: Issa nitlob lill-Onor.

Joe Mizzi sabiex, jekk jogħġbu, iressaq il-mozzjoni tiegħu.

MOZZJONI DWAR IS-SURCHARGE FUQ IL-KONSUM TAD-DAWL U L-ILMA

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, f'ismi u f'isem l-Onor.

Marie Louise Coleiro nipproponi li:

Il-moventi ta' din il-mozzjoni jiddikjaraw li peress li:

Il-Gvern Nazzjonalista żied is-surcharge fuq il-kontijiet tad-dawl u ta' l-ilma minn 17% għal 55% - fil-fatt issa żdiedet iktar minn dak inhar 'l hawn - u peress li minkejja li l-Oppożizzjoni Laburista ressqet computations oħrajn biex tipprova li ż-żieda proposta hija waħda astronomika u li kienet se twaddab lil familji Maltin u Għawdxin, lis-self-employed iż-żgħar u lill-industrija u lin-negozju f'diffikulta', u l-Gvern ma ta l-ebda widen għal dan;

Il-Gvern Nazzjonalista ma ppreżenta l-ebda social impact assessment fuq kategoriji differenti ta' nies, minkejja l-appelli ta' l- Oppozizzjoni Laburista;

3. issa bdew ħergin il-kontijiet tad-dawl u ta' l-ilma bir-rata miżjuda ta' surcharge, jiġifieri 55%, u issa qed jidher ċar kemm din id- deċiżjoni tal-Gvern Nazzjonalista qed tħalli effetti finanzjarji u soċjali negattivi fuq il-poplu Malti u Għawdxi kollu kemm hu;

4. għadd sostanzjali ta' familji, anzjani u individwi oħra ma jaqgħux parti mit-13,000 familja li l-Gvern qal li se jkunu eżenti minn din it- taxxa;

5. d-deċiżjoni tal-Gvern hija ta' piż esaġerat għal tant familji, ħafna qed jaqgħu lura u wħud qed jaqgħu aktar u aktar fir-riskju tal-faqar; u peress li din l-istess deċiżjoni qed tkun ta' piż qawwi fuq in- negozju u l-industrija qed tipperikola għadd ta' impjiegi.

Għaldaqstant il-moventi jinsistu li l-gvern Nazzjonalista:

1. jersaq 'il quddiem biex jerġa' jiftaħ id-diskuzzjoni kemm fil- Parlament kif ukoll ma' l-imsieħba soċjali kollha dwar dawn il-miżuri bil-għan li jagħmel evalwazzjoni mill-ġdid tas-sitwazzjoni u l-effetti finanzjarji u soċjali tagħha;

2. jikkonsidra politika alternattiva għad-deċizjonijiet li ħa biex xorta jindirizza d-diffikultajiet ekonomiċi nazzjonali f'dan il-qasam;

jieħu azzjoni biex tiġi rranġata mill-aktar fis din is-sitwazzjoni biex il- qagħda ta' dawk li l-aktar qed jitgħafġu minn dawn il-miżuri tiġi ameljorata mill-ewwel.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

LEO BRINCAT: Nissekonda.

MR SPEAKER: Nifhem li hemm ftehim sabiex il-ħin tad-diskussjoni tal-lum jinqasam indaqs bejn il-kelliema tal-gvern u l-kelliema ta' l-oppożizzjoni, bl-introduzzjoni u l-winding up ikun għan-naħa ta' l-oppożizzjoni.

Rimarki?

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, nixtieq nibda d-diskors b'xi mistoqsijiet.

F'dawn l-aħħar snin iż-żejt għola?

Naħseb li kulħadd jaqbel li matul dawn l-aħħar snin iż-żejt għola.

Is-surcharge li daħħal il-gvern kien minħabba l-għoli taż-żejt jew kien hemm xi ħaġa oħra li kkontribwixxiet sabiex is-surcharge tkun aktar għolja?

Ir-risposta tiegħi hija li kien hemm affarijiet oħra li kkontribwixxew sabiex is-surcharge tkun daqshekk għolja.

Dan apparti li l-workings m'humiex kif suppost.

Dan kollu qiegħed ngħidu bil-provi u m'iniex qiegħed nivvinta l-affarijiet.

Fil-fatt jekk immorru lura għas-sena 1994, meta kien hemm il-partit Nazzjonalista fil-gvern kien intqal li se jkun hemm pjan ta' 15-il sena dwar l-enerġija elettrika.

Hawnhekk se nirriferi għal dak li ntqal mill- gvern Nazzjonalista u li deher fuq il-gazzetta "In-Nazzjon" tal-Ġimgħa, 8 ta' April, 1994.

F'dik il-ħarġa ntqal hekk:

"Aktar tard din is-sena mistenni jkun ippubblikat pjan dwar l-enerġija elettrika f'pajjiżna.

Dan il-pjan se jkun wieħed fit-tul li jkopri sa 15-il sena oħra u jinkludi d-diversi aspetti ta' ħteġijiet, produzzjoni u distribuzzjoni ta' l-elettriku."

Issa llum qegħdin fl-2006 u għadna qed nistennew dan il-pjan.

F'dan ir- rapport kien intqal li se jkun hemm it-tieni fażi ta' dan il-pjan.

Fil- fatt fit-tieni fażi ntqal ukoll li din is-sistema se tkun aktar effiċjenti u li se tirrispetta l-ambjent ukoll.

Madankollu x'ġara?

Ġara li meta nbniet il-power station ta' Delimara - li suppost kellha tkun parti minn dan il-pjan ħalli jkollna biżżejjed elettriku għad-domanda u li tkun tħares l-ambjent - l-affarijiet kienu differenti mill-pjan oriġinali.

Il-partit Nazzjonalista kien wiegħed ukoll li mhux se jkun hemm bżonn tal-power station tal-Marsa.

Ara xi pjanijiet serji kien hemm, pero` llum kulħadd jaf li l-affarijiet imxew mod ieħor.

Tajjeb li nsemmi wkoll li meta tela' l-partit Laburista fil-gvern, bejn l- 1996 u l-1998, minkejja li l-partit Nazzjonalista kien jgħid li money no problem u li Lm10 miljuni 'l hawn u Lm10 miljuni 'l hemm m'huma xejn, il- partit Laburista fil-gvern induna b'dak li kien hemm u ħareġ igħid li fil- pajjiż għandna ħofra.

Ovvjament il-partit Nazzjonalista ħareġ bl-għajta li l-ħofra hija ħrafa pero` llum kulħadd jista' jgħid min kellu raġun u min kellu tort.

U minkejja l-ftaħir kollu li kien sar fuq is-suppost pjan ta' 15-il sena, il-partit Laburista fil-gvern sab li kien hemm diżastru fil- qasam ta' l-enerġija.

Għaldaqstant bilfors ried jieħu l-passi meħtieġa u jibda l-pjanijiet li kien hemm bżonn ħalli jtejjeb dan il-qasam u jagħmlu aktar effiċjenti.

Sur President, ikun tajjeb li ngħid ukoll li aħna bdejna ninsistu fuq li jkun hemm l-enerġija mix-xemx u ħadna l-inizjattiva sabiex indaħħlu s-solar heaters ħalli jitnaqqas il-konsum ta' l-elettriku.

Barra minn hekk ridna wkoll ninvestu ħalli nilqgħu għall-problemi li kienu qegħdin jidhru li resqin lejna.

Minn x'imkien ridna nġibu ċertu ammont ta' finanzi u ovvjament parti minn dan id-dħul ridna nġibuh billi l-Enemalta ttejjeb id- dħul tagħha.

Konna rajna kif kulħadd jista' jagħti l-parti tiegħu u għalhekk indikajna lill-Enemalta sabiex tirranġa t-tariffi tagħha b'tali mod li ma jinħoloq piż għal ħadd, la għall-industriji u lanqas għall- familji.

Għalhekk tlabna kemm lill-Enemalta u kemm lill-Water Services Corporation sabiex joħorġu dawn it-tariffi b'ċertu persentaġġ ta' żieda.

Niftakar li jien kont membru fil-Kabinett meta tlabna lil din il-kumpannija sabiex taħdem il-kontijiet u nista' ngħid li bgħatniha lura mill-inqas 20 darba għaliex il-kontijiet li ppreżentatilna ma kenux qegħdin jirriflettu dak li kien irid il-Kabinett.

Madankollu kienet waslet l-elezzjoni meta konna nafu li l-affarijiet m'humiex qegħdin kif xtaqna aħna.

Għalhekk spiċċajna nagħmlu studju li sar mis-Sur Cassar White u mis-Sur Mifsud li fih irriżulta li l-affarijiet m'humiex kif irridu aħna u li dawk il-kontijiet kienu se jħallu l-impatt tagħhom.

Allura konna għedna ċar u tond li aħna ma ridna nidħku b'ħadd u għalhekk ma konniex se nirranġawhom qabel l-elezzjoni biex imbagħad wara nerġgħu mmorru lura.

Aħna għedna li se nwaqqfu l-kontijiet u tajna l-kelma tagħna li wara l-elezzjoni konna se nirrevedu kollox.

Konna rġiel biżżejjed u aċċettajna dak li kienu qed igħidu n-nies u dak li ntqal fl-istudji li saru.

Aħna kellna kuxjenza soċjali u ħadna dawk il-passi li ddikjarajna minn qabel l-elezzjoni sabiex wara li din issir, aħna konna se nirrevedu l- affarijiet skond dak ir-rapport.

Sur President, x'passi ħadna aktar?

Ħadna l-passi meħtieġa sabiex nimmodernizzaw il-power station u b'hekk din tkun tista' tiffunzjona għaż- żmenijiet tal-lum.

Bdejna wkoll naraw li ż-żejt kien qiegħed jogħla u allura ridna nilqgħu għal din il-problema.

Għalhekk għamilna s-sistema tal- hedging agreement pero` meta mbagħad il-partit Nazzjonalista tela' fil- gvern, l-ex-ministru Josef Bonnici qabad u neħħieh.

Issa meta din is- sistema tneħħiet kulħadd kien jaf li ż-żejt kien qiegħed jiżdied u mhux jonqos.

Allura kien il-partit Nazzjonalista li ppolitiċizzaha din il-ħaġa u mhux il-partit Laburista.

Hekk kif neħħiha bdejna nbatu mill-ewwel il- konsegwenzi għaliex l-Enemalta bdiet tmur lura.

Minkejja dan kollu, wara ċertu żmien, il-gvern beda jirrealizza li l-oppożizzjoni kellha raġun fuq il-hedging u għalhekk ġie jgħidilna li se jagħmel procurement committee.

Sur President, l-għan ta' dan il-procurement committee kien li jagħti l- pariri lill-Enemalta.

Meta nħatar dan il-kumitat, il-ministru responsabbli talab lin-naħa ta' l-oppożizzjoni sabiex tinnomina xi membri minn tagħha sabiex ikunu preżenti fil-kumitat.

Il-ministru kien qalilna li dan kien se jkun kumitat tekniku u għaldaqstant l-oppożizzjoni ħasset li ma kellhiex iddaħħal membri minn tagħha fih ħalli ma ddaħħalx politika f'affarijiet tekniċi.

Kif jista' jkun li l-ministru jiġi jgħid lill-oppożizzjoni sabiex taħtar xi membri min-naħa meta qalilna li dan huwa kumitat tekniku?

Il- kumitat inħatar u wara skoprejna li minn fost il-membri, kien hemm Profs.

Falzon stess, li kien qed jgħid illi kieku l-Enemalta għamlet il-hedging tmien snin ilu, kienet tiffranka miljuni kbar ta' liri.

Dan m'għednihx aħna imma qalu ċ-chairman ta' dan il-kumitat.

Allura x'ġara?

Xi ħadd minn dan il-kumitat ħareġ igħid illi kieku l-Enemalta għamlet il-hedging agreement kienet tiffranka miljuni kbar ta' liri.

Allura l-Enemalta żbaljat?

Ma ħaditx il-pariri li ngħatat?

Allura kienet xi ħaġa għaqlija li l-oppożizzjoni talbet sabiex dan il-kumitat jirrapporta lill-parlament ħalli aħna nkunu nafu x'qiegħed jiġi rrakkmandat lill-Enemalta.

Xi ħaġa ħażina ġrat żgur.

Sur President, x'ġara ħażin?

Dan il-kliem m'għednihx aħna imma ntqal miċ- chairman tal-kumitat jiġifieri m'aħniex qegħdin indaħħlu politika fil- kwestjoni.

Wara dawn l-iżbalji kollha ġejna bl-iskuża taż-żejt.

Għalhekk fil-bidu tad-diskors tiegħi spjegajt kif mhux iż-żejt biss kienet il- problema.

Iż-żejt kien biss parti mill-problema.

Fil-fatt il-parti l-oħra tal-problema kienet ġejja mill-ineffiċjenza li kien hemm fl-Enemalta u fl- ineffiċjenza grassa minn min hu responsabbli mit-tmexxija.

Hawnhekk irrid nagħmilha ċara mill-ewwel li t-tort m'huwiex tal-ħaddiema għaliex ħafna drabi ssib lil min iwaħħal fil-ħaddiema.

Il-ħaddiema m'għandhomx tort imma t-tort huwa ta' dawk in-nies li ġew appuntati mill-ministru politikament għaliex huma responsabbli mit-tmexxija.

Kien minn hemm li bdew imorru żmerċ l-affarijiet.

Dak huwa fatt ieħor importanti li wassal lill-Enemalta f'din is-sitwazzjoni gravi.

Sadanittant il-gvern Nazzjonalista ta' wara l-elezzjoni ta' l-1996/1997 waqqaf il-Malta resources authority, li suppost kellha tieħu l-inkarigu li tfassal pjan għall-enerġija.

Madankollu għaddew is-snin u bqajna mingħajr pjan għall-enerġija.

Mela aċċettajna r-regolamenti ta' l-Unjoni Ewropea sabiex fil-power station nilħqu ċerti standards u pjani m'għandniex.

Suppost li aħna marbutin mad-direttivi ta' l-Unjoni Ewropea, fejn sa ċertu żmien kellu jkollna r-renewable energy u għadna mingħajr policy.

Barra minn hekk kien hemm ukoll fatturi oħra li ssemmew u li s'issa għadna ma smajna xejn fuqhom.

Waħda minn dawn il-konsiderazzjonijiet kienet il-pipe tal-gass sabiex intejbu dan il-qasam.

Kien hemm ukoll l-istudju ta' kif nistgħu nidħlu fil-grid ta' l-Ewropa u kien hemm ukoll suġġeriment dwar ir- riġenerazzjoni ta' impjant ġdid fil-power station.

Minkejja dan kollu, għaddew is-snin u bqajna biss bil-paroli għax fir-realta` ma sar xejn.

Lanqas mill-vantaġġi li għandna mis-sħubija ta' l-Unjoni Ewropea ma ħadna xi ħaġa.

Għaliex?

Sur President, li kieku mqar ħadna vantaġġ wieħed minn dawk li ssemmew u dħalna fil-grid ta' pajjiż fl-Unjoni Ewropea, kien ukoll ikun pass 'il quddiem.

Jien m'iniex qed ngħid li għandna nwaqqfu l-impjanti tagħna u niġu dipendenti fuq ħaddieħor pero` sistema bħal din kienet tkun ta' għajnuna għalina.

Barra minn hekk kien ikollna l-għajnuna finanzjarja ta' l-Unjoni Ewropea imma issa tlifna dan iż-żmien kollu u żgur li issa tlifna dak il-benefiċċju li stajna nieħdu minnha.

Per eżempju, jien ma nistax nifhem kif f'pajjiżna kellna żieda mhux ta' 7c imma qrib it-12c per unit, mentri, fi Sqallija, pajjiż viċin tagħna, għandhom 4c5 għal kull unit.

Issa safejn naf jien iż-żejt għola għal dan il-pajjiż ukoll.

Allura kif lilhom qiegħed jiġihom irħas mentri lilna qed jiġina aktar għoli?

Xi ħaġa ħażina hemm.

Jekk iż-żejt għola għalina għalfejn m'għoliex għall-Isqallin ukoll?

Dawn huma affarijiet li tajjeb li nkunu nafu aktar dwarhom.

Ladarba qegħdin nitkellmu fuq il-Malta resources authority ikun tajjeb li ngħidu li din suppost kellha tkun bħala regolatur.

Mela l-gvern jiftaħar li għamel regolatur sabiex l-affarijiet isiru kif suppost.

Fost il- funzjonijiet tagħha hemm dak li tikkontrolla l-prezz taż-żejt u mhux tikkontrollah l-Enemalta jew xi ħaddieħor.

Funzjoni oħra minn tagħha hija dik li tipproteġi lill-Enemalta, lill-industriji, lin-negozji ż-żgħar u lill-konsumatur.

Suppost li dawn l-affarijiet tiddeċidihom l-awtorita` u mhux jiġi l-gvern, jaqbiżha u jiddeċiedi huwa stess x'għandu jgħolli u b'kemm għandu jgħolli.

B'dan l-aġir mhux qiegħed iħalli lir-regolatur jagħmel xogħlu.

Dan kien ix-xogħol tar-regolatur u kien fid-dmir tiegħu li jiċċekkja u jieħu l-konsiderazzjonijiet kollha.

Ir-regolatur kellu jara x'impatt kien se jkun hemm bis-surcharge fuq l-industrija, fuq in-negozji ż- żgħar u fuq il-konsumatur.

Dak huwa d-dover tiegħu imma aħna warrabniha 'l barra u ma ħallejnihiex tiffunzjona kif suppost.

Ara l-partit Laburista meta kien fil-gvern kien aċċetta li jsir studju u kien aċċetta l-affarijiet li qalulu.

Għalhekk waqqaf kollox u wiegħed li kien se jirrevedi l-affarijiet kollha wara l-elezzjoni.

Issa x'għamel il- partit Nazzjonalista?

Dan webbes rasu u ma ta kas ħadd.

L-oppożizzjoni min-naħa tagħha kienet qaltlu wkoll li dawk il-workings ma kenux trasparenti.

Tatu wkoll ir-rapporti tagħha u poġġiethom fuq il-mejda tal- Kamra ħalli turih biċ-ċar li l-affarijiet m'humiex kif kien qed jgħid il- gvern.

Dan il-kliem ma qalitulux biss l-oppożizzjoni imma saħansitra kien hemm l-MHRA li qaltlu ċar u tond li qiegħed jeffettwa lill-industrija u li se jkun hemm konsegwenzi kbar.

Il-GRTU qaltlu wkoll li permezz tas- surcharge kien se jkisser lill-industrija, lin-negozji ż-żgħar u lill- konsumaturi.

Wara din il-kritika kollha spiċċajna sabiex il-gvern ġie jgħid li se jqabbad lill-Malta resources authority ħalli tqabbad lil xi ħadd sabiex jagħmel studju.

Dawn x'affarijiet huma?

Mela l-ewwel implimenta l-affarijiet, baqa' jwebbes rasu, kisser lill- industrija, lin-negozji ż-żgħar u liċ-ċittadin u issa se juża lill-pupu tiegħu bl-ispaga sabiex iqabbad lil xi ħadd jagħmel studju meta suppost kellna regolatur sabiex jiċċekkja dawn l-affarijiet qabel iseħħu.

Lanqas temminhom dawn l-affarijiet.

Niġu f'din il-Kamra nparlaw ħafna u nagħtu l- impressjoni li bilfors irid isir hekk imma mbagħad lill-poplu ma ngħidulux kollox.

Ma ngħidulux li parti minn dawn il-problemi huma tort ta' l- ineffiċjenza tal-gvern Nazzjonalista fin-nuqqas ta' viżjoni li kellu sabiex idaħħal l-effiċjenza fl-enerġija ta' pajjiżna.

Ara pajjiżi oħra qegħdin jipprovaw idaħħlu l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija f'pajjiżhom u qed jagħmlu suċċess.

U dan ma jinkludix ħafna miljuni ta' liri.

Allura aħna x'qed nagħmlu?

Lanqas biss nedukaw lill-poplu sabiex ikun aktar effiċjenti fl-użu ta' l-enerġija.

Noqogħdu nuru lill-poplu li dan kellna nagħmluh bilfors minħabba l-għoli taż-żejt u ngħidulu li se ntejbu l-affarijiet, meta mbagħad insibu li l-problemi kbar, apparti dawk li diġa` qed niffaċċjaw, għadhom ma tfaċċawx ma' wiċċna.

Madankollu ma jdumux ma jitfaċċaw.

Sur President, jien ma nafx x'se nagħmlu jekk il-gvern se jibqa' miexi b'din it-teorija li l-Enemalta trid iġġib il-flus minn x'imkien ieħor u ma jagħtix kas tat-telf li qiegħed iseħħ minħabba l-ineffiċjenza min-naħa ta' min hu responsabbli.

Il-poplu qiegħed iħallas ta' l-ineffiċjenza tal-gvern u ta' l-ineffiċjenza ta' min huwa responsabbli.

Min-naħa l-oħra l-gvern qiegħed jattakka lil min jisraq l-enerġija elettrika u jgħidlu li mhux suppost jagħmel hekk.

Ovvjament ħadd ma jista' jisraq din l-enerġija u jagħmel sewwa li jieħu passi kontra min jisraq.

Pero` jekk min jisraq jeħel il-piena li ħaqqu, min mhux qiegħed jagħmel xogħlu, min qiegħed jagħmel ippjanar ħażin u min qiegħed jinganna lill-poplu kollu, dak m'huwiex accountable ta' għemilu?

Hawnhekk xtaqt nagħti eżempju żgħir li qed jiġri regolarment fuq il- bastimenti li jdaħħlu l-fuel f'pajjiżna.

Mhux l-ewwel darba li jidħol vapur u jerġgħu joħorġuh 'il barra għaliex ikun ordna tug boat waħda mentri huma jgħidulu li suppost qabbad żewġ tug boats.

Mela dan il-vapur reġa' ħareġ sabiex jieħu żewġ tug boats u jrid iħallas id-doppju.

Dawn il-flus min qed iħallashom?

Qiegħda tħallashom l-Enemalta u finalment qegħdin jiġu inklużi wkoll fis-surcharge.

Mhux mas-surcharge iridu jeħlu dawn l- ispejjeż?

Madankollu l-akbar problema għad trid tiġi għaliex għedtu lill- poplu li għandkom il-pjanijiet dwar l-enerġija lesti u aċċettajtu r- regolamenti ta' l-Unjoni Ewropea mingħajr m'għamiltu l-ebda deroga fuq ċerti affarijiet, meta kontu tafu li dawn mhux se jintlaħqu.

Għalhekk dawn se jpoġġuna fi problemi kbar.

Sur President, minkejja li lill-poplu tajnih x'jifhem li minħabba li qlibna għal-low sulphur solvejna l-problema tat-tniġġis, din m'hijiex il-verita`.

Hawnhekk kulma għamilna huwa li solvejna l-problema tas-sulphur.

Il- problema l-kbira hija t-trab fin u fi ftit snin oħra, il-livell ta' trab fin mhux se jkun aċċettabbli.

Għalhekk ikollna nagħmlu xi ħaġa bilfors u se jkollna nonfqu l-miljuni kbar sabiex nilħqu dawn id-direttivi.

Pjanijiet fuq din il-kwestjoni ma jeżistux għaliex filli jgħidu li se jmorru għal generators tad-diesel u filli jgħidu li se jmorru għall-combust cycle.

Il-ħin kollu jaqilbu l-affarijiet u jduru 'l hawn u 'l hemm mingħajr ma jiddeċiedu xejn.

Dawn l-affarijiet kien imissihom li saru snin kbar ilu ħalli nkunu nistgħu nilqgħu għal dawn il-problemi li qegħdin niffaċċjaw.

Għalhekk il-gvern għandu panic station għaliex għadu bla viżjoni u ma jafx x'se jaqbad jagħmel.

U żgur li dan kollu se jispiċċa bħala piż fuq il-poplu.

Dan il-piż se jkollu jintrefa' mill-poplu.

Jammetti jew ma jammettix il- gvern, hekk se jkollu jiġri għaliex l-Enemalta trid tagħmel investiment sostanzjali u l-flus iridu jiġu minn x'imkien.

Dan mhux qed ngħidu jien biss imma anke l-istess prim ministru kien qalu sentejn ilu.

Fil-fatt l- Onor. Lawrence Gonzi kien qalilna li hemm bżonn ta' Lm300 miljun oħra sabiex nilħqu ċerti standards.

Pero` minkejja li qal dan kollu ma ħa l- ebda passi u allura s'issa għad m'għandna l-ebda pjani.

Din is-sitwazzjoni hija waħda tal-biki u minkejja t-twissijiet li saru mill-oppożizzjoni, mill- MHRA u mill-GRTU, il-gvern baqa' jwebbes rasu u baqa' għaddej b'dak li ddeċieda hu.

Huwa minnu li fuq ċerti industriji għamel il-capping imma fuq l-industriji u n-negozji ż-żgħar m'għamel xejn.

Għalhekk dawn qed jispiċċaw jitkissru bħalma qiegħed jitkisser iċ-ċittadin.

Kulħadd spiċċa f'sitwazzjoni fejn ma jistax ikampa u jlaħħaq mal-ħajja.

Sur President, min ikisser lil kulħadd żgur li m'għandux kuxjenza soċjali.

Hija wkoll ir-responsabilita` tar-regolatur li jikkonsidra dawn l- affarijiet u li jsib bilanċ imma dan m'għamlux.

L-oppożizzjoni wiegħdet li meta tkun fil-gvern ikun hemm regolatur serju.

Wiegħdet ukoll li tagħmel l- istudji neċessarji bis-serjeta` bħalma kienet għamlet meta kienet fl- oppożizzjoni.

Permezz ta' dawn l-istudji tkun tista' tasal għall- konklużjonijiet li huma meħtieġa u fl-istess ħin tara li ddaħħal ir- renewable energy u l-effiċjenza fil-konsum ta' l-enerġija elettrika.

Dan se tagħmlu sabiex tkun tista' tnaqqas mill-piż li qed ikollu jġorr il-poplu kollu.

Minkejja li ħafna mill-piż huwa tort ta' l-ineffiċjenza min-naħa ta' min hu responsabbli mill-Enemalta, il-piż qiegħed iġorru kollu l-poplu Malti u Għawdxi.

Għalhekk minbarra li ktibna sabiex isir studju serju rridu li jittieħed in konsiderazzjoni dan li għadni kemm semmejt.

Jekk dan ma jsirx se nispiċċaw f'sitwazzjoni li mhux biss il-partit Nazzjonalista ma jkollux kuxjenza soċjali imma niġi f'dubju kemm jibqagħlna pajjiż għaliex kulħadd se jispiċċa mfarrak u mkisser.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

Il-Ministru Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, ikolli nistqarr li ma stennejtx aħjar mid-dibattitu tal-lejla.

Minflok nieħdu l-opportunita` u nipprovaw nagħmlu dibattitu fuq il-fatti spiċċajna mmorru lil hinn ħafna mil-fatti - anzi saħansitra nikkontradixxu l-fatti magħrufa - u nipprovaw bħas-soltu nirkbu ż-żiemel politiku.

Spiċċajna wkoll noħorġu konklużjonijiet li huma 'l bogħod mhux biss mir-realta` pero` mir-realta` li ħassejniha aħna.

Per eżempju, l-Onor.

Joe Mizzi ġie jipprova jikkonvinċi lill-poplu Malti li huma tant kienu tajbin li wiegħdu li jirrevedu t-tariffi xahar qabel l- elezzjoni ġenerali ta' l-1998.

Qal li din għamluha mhux minħabba l- elezzjoni ġenerali imma għax indunaw kemm kienu żbaljati.

Issa meta wieħed jaqra d-diskorsi kollha li saru meta ġġustifikaw dawk iż-żidiet li għamlu f'Novembru ta' l-1997 isib li dak iż-żmien mhux ir-reviżjoniżmu ta' Mao Tse-Tung kellna imma r-reviżjoniżmu tal-partit Laburista.

Sur President, huwa żbaljat ukoll min jipprova jgħid lill-poplu Malti li ż- żieda fis-surcharge saret minħabba l-ineffiċjenza ta' l-Enemalta u mhux minħabba li għola l-prezz taż-żejt.

Min qed jgħid dan id-diskors mhux qed jgħix fir-realta`.

Hawn irrid ngħid li hemm żewġ numri li jmeru dan l- istatement.

Dawn in-numri huma sempliċi u ħadd ma jista' jiddiskutihom għax huma fatti magħrufa mill-audited accounts tal-kumpannija.

Bejn is-sena 2004 u s-sena 2005 il-konsum taż-żejt f'Malta żdied minn Lm40 miljun għal Lm53 miljun, jiġifieri Lm13 miljun f'sena.

Din is-sena għall-istess żejt li nfaqna s-sena l-oħra, jiġifieri Lm53 miljun, se nonfqu Lm80 miljun.

Huwa b'dan il-mod li varja l-prezz, u dan ma jista' jikkontestah ħadd.

Huwa għalxejn li noqogħdu ngħaddu lin-nies biż-żmien u ngħidu li b'xi mod stajna nagħmlu differenza bejn is-sena 2005 u s-sena 2006 ta' Lm40 miljun billi l- vapuri jidħlu jankraw x'imkien ieħor u billi nnaqqsu mis-serq tad-dawl.

Ir- realta` hija sempliċi.

Il-barmil żejt li konna naħarqu fis-sena 2004, illum fis-sena 2006 ġie jiswa d-doppju.

Hija sempliċi daqshekk il-kwestjoni u għalxejn noqogħdu nduru mal-lewża.

L-argument li jrid isir huwa kif se nassorbu ż-żieda ta' Lm40 miljun.

Għalxejn noqogħdu nipprovaw inbiddlu statistika li kienet teżisti fl-1997 meta intom sallabtu lil kulħadd.

Taf kemm kontu tonfqu f'sena?

Lm21 miljun!

Illum trid tonfoq Lm80 miljun għall-istess ammont ta' żejt.

Issa minkejja dan, ara fejn tellajtuhom it-tariffi.

Illum aħna nonfqu Lm80 miljun u issa llħaqna lilkom f'dawk li huma tariffi.

Dawn huma l-fatti, u dawn ma nistgħux immeruhom.

Intom kontu tonfqu Lm21 miljun fl-1997 u sopra corna bastonate, malli daħħaltu t-tariffi l-ġodda u sallabtu lil kulħadd mal-ħajt, x'għamel iż-żejt?

Niżel, u s-sena ta' wara, jiġifieri fl-1998 infaqtu Lm18 miljun, jiġifieri Lm3 miljun inqas.

Allura intom kellkom il- kuxjenza soċjali biex sakemm wasaltu għall-elezzjoni tbiddlu t-tariffi?

X'kellkom kellkom!

Kemm kitbu fil-gazzetti!

Mur arahom l-artikli ta' l- Onor. Gavin Gulia u l-artikli taċ-chairman ta' dak iż-żmien, is-Sur Bonello Cole!

Mur aqra dwar kif Tarcisio Mifsud kien jirrispondi!

Naqqastuhom it- tariffi?

Mela ż-żejt jinżel minn USD19-il barmil – hawnhekk qed nitkellem fuq il-crude – għal USD12-il barmil bejn l-1997 u l-1998 pero` madankollu t- tariffi ma naqqastuhomx.

Fejn kienet il-kuxjenza soċjali dakinhar?

Illum taf kemm hu l-prezz?

Illum huwa USD66 jew USD63-il barmil, tliet darbiet aktar milli kien fl-1997 u kważi erba' darbiet aktar milli kien fl-1998.

Dan qed ngħidu biex ma noqogħdux niġu nitkellmu fuq il-kuxjenza soċjali jew li dawn iż-żidiet hemm xi ħaġa oħra moħbija fihom!

M'hemm assolutament xejn moħbi fihom dawn.

Taf x'hemm moħbi?

Dak li ħbew id-dinja kollha għax fid-dinja kollha hemm l-istess problema u allura ejja nipprovaw nagħmlu diskorsi li jagħmlu sens.

Sur President, hawnhekk illum qgħadna ngħidu wkoll fuq il-hedging pero` ħadd ma kkwota dak li qal il-Profs.

Falzon f'artiklu tiegħu.

Taf x'qal il- Profs.

Falzon?

Qal li għandna nneħħu l-hedging 'il barra mill-politika u li m'għandniex inħalluh ballun politiku.

Din hija l-istess ħaġa li ili ngħid snin.

U mela jiġi issa l-Onor.

Mizzi u jgħid li huma daħħlu l- hedging fl-1997 għax kienu jafu li 'l quddiem se jogħla ż-żejt!

Ara kemm marru tajjeb!

Tant għola ż-żejt li minn Lm21 miljun niżel għal Lm18 miljun u l-prezz baqa' stabbli.

Wara dan imbagħad beda tiela' sakemm issa qiegħed USD63 jew USD64-il barmil.

Issa jien ma nafx kif xi ħadd irid ibellagħha lill-poplu Malti li fl-1997 kien hemm l-Onor.

Mizzi jew ma nafx min tahom il-parir biex jagħmlu hedging għax kienu jafu li fis-sena 2006 se jiġi USD66-il barmil!

Ejja ma ndaħħkux nies!

Ejja nagħmlu diskors serju u meta nikkwotaw lin-nies, nikkwotawhom bis-serjeta`.

Il-Profs.

Falzon ma qalx li hu ta parir lill-Enemalta biex tagħmel hedging.

Il-Profs.

Falzon kiteb li his formula has been proved retrospectively .

Issa pprovaha, u qal li meta ħadem iċ-ċifri għal April 1999 u Settembru 2000 wara, jiġifieri bl- informazzjoni li kellu wara, kieku għamlet hedging l-Enemalta fi Frar 1999 kienet tiffranka l-flus.

Bir-rispett kollu, jekk tistaqsini x'se jitla' l- lottu l-ġimgħa d-dieħla kulma nista' nagħtik huma ħames numri bl-addoċċ pero` jekk ngħidlek x'tela' l-lottu l-ġimgħa l-oħra wkoll naqta' 100% u din hija l-istess ħaġa.

Pero` niġi għall- hedging aktar 'il quddiem.

Sur President, l-appell tiegħi huwa li għandna ngħidu l-affarijiet bis- serjeta` kif inhuma.

Ħalli ma naqblux fuq il-konklużjonijiet.

Ingħad ukoll li aħna ma ħallejniex lir-regolatur jagħmel xogħlu.

Aħna kull darba li nagħmlu ċaqlieqa nibagħtu l-karti lir-regolatur biex jeżaminahom.

(Interruzzjonijiet) Jekk trid tiġi teżaminahom l-uffiċċju tagħna, ejja eżaminahom.

Inkella fuq l-istudju.

L-ewwel ħafna qrid, immur jien nagħmel presentation darba, darbtejn fl-MCESD, ngħidilhom kif qed jinħadmu l- affarijiet bid-dettalji kollha, ngħidilhom biex iżommu konfidenzjali l-mod kif naħdmuhom pero` mbagħad ħadd ma ried jiġi jara n-numri.

Dan għax biex jippontifikaw kollha tajbin pero` għax għedtilhom biex jiġu l-uffiċċju jiffirmaw dikjarazzjoni ta' konfidenzjalita` u jarawhom, Alla jbierek ħadd ma ġie.

Per eżempju, minkejja li l-MHRA ma qalet xejn quddiemi, għal darba darbtejn talbet studju, l-oppożizzjoni talbet studju, xi ħaddieħor talab studju u issa għax għamilna l-istudju, dan m'huwiex biżżejjed u fil-fatt qed jagħmlu xi ħadd indipendenti.

Aħna x'pajjiż aħna?

Aħna rridu s- serjeta` jew le?

Sur President, fis-siegħa li għandi biex nitkellem se nipprova naqbad dan l- argument mingħajr ħafna emozzjonijiet.

Ikun għalxejn li nagħmlu emozzjoni għax fl-aħħar mill-aħħar hemm deċiżjoni waħda li lkoll irridu nieħdu.

F'dawn l-aħħar sentejn – u din hija l-unika ħaġa li qal tajjeb l-Onor.

Mizzi, ħaġa li jammetti kulħadd – il-prezz taż-żejt li naħarqu żdied.

Fil- fatt il-bill ta' l-Enemalta biex taħraq iż-żejt irdoppja minn Lm40 miljun għal Lm80 miljun fuq is-sena 2004.

Dan ifisser li għandna piż ġdid ta' Lm40 miljun.

Tajjeb jew ħażin dak se jkollna nonfquh.

Issa jien nieħu gost li dan jammettih l-Onor.

Mizzi pero` biex ħadd ma jgħidli li l-affarijiet m'humiex pubbliċi, għal darb'oħra - u naħseb li din hija s-sitt darba li se nagħmilha – nixtieq inpoġġi żewġ tabelli fuq il-mejda tal-Kamra, waħda li turi kemm nefqet l-Enemalta fi żjut biex tagħmel l-elettriku mill-1996 sa din is-sena.

Fil-fatt hemmhekk insibu li minn Lm20 miljun fl-1996 illum tlajna għal Lm80 miljun.

Pero` li huwa rilevanti hu li fis-sena 2004 infaqna Lm40 miljun u issa se nonfqu Lm80 miljun, żieda ta' Lm40 miljun.

Dawn se npoġġihom fuq il-mejda tal-Kamra biex almenu fuq in-numri ma nħawdux aktar u mhux min jikkwota hekk u min jikkwota mod ieħor.

Sur President, għandna piż ta' Lm40 miljun u għandna tliet metodi kif insolvuh.

Jew se nsolvuh bid-dmugħ tal-kukkudrilli li rajna l-bidu tiegħu mill-Onor.

Mizzi jew noħorġu soluzzjoni li tgħin xi settur u tagħti daqqa ta' sieq jew majnata lil setturi oħra jew tipprova tibbilanċja u tgħid li se ssib soluzzjoni li tipprova tindirizza l-interess nazzjonali.

Ħalli nitkellmu fuq il-fatti.

Fl-1997, l-ewwel sena ta' gvern Laburista, l-Enemalta nefqet Lm21 miljun biex tipprovdi l-elettriku f'Malta u fl-1998 nefqet Lm18 miljun għax niżel il-prezz taż-żejt.

Fl-1997 gvern Laburista sploda t-tariffi tad-dawl u l- ilma u llum jammettiha huwa wkoll li ħabbat lil kulħadd mal-ħajt.

U dan wara li waħħal f'ħaddieħor.

Ara hemmhekk addio l-kabinett, Alla jbierek, għax ħallew lill-Onor.

Leo Brincat jiżfen waħdu!

Ara ssibux artiklu wieħed mill-gvern Laburista ta' dak iż-żmien li jgħin lill-Onor.

Leo Brincat.

Ara ssibux lill-Onor.

Alfred Sant jitkellem dwar dan!

Dażgur li le, ħallewh jinħaraq waħdu lil dak!

Dawn għamlu l-kuntratt tal-hedging fl-1997 u waqgħu għaċ-ċajt għax fl-1998 iż-żejt niżel u tilfu l-flus bil-konsegwenza li ġiegħlu lill-poplu jkompli jħallas m'ogħla s-smewwiet minkejja li niżel il- prezz iż-żejt.

Ir-realta` hija wkoll li minn dawn in-numri, fis-sena 2004 infaqna Lm40 miljun biex naħarqu l-istess ammont ta' żejt, fis-sena 2005 infaqna Lm54 miljun u din is-sena se nonfqu Lm80 miljun.

Issa x'inhi s- soluzzjoni biex niffinanzjaw id-differenza?

Nispera li xi ħadd mhux se jgħid li ma missniex inħallsu d-differenza jew jgħidilna biex ma nagħtux kas l-Lm40 miljun.

Nispera li naqblu li fi żmien l-Onor.

Alfred Sant, il- fuel oil li taħraq il-power station kien USD58 kull tunnellata u llum huwa USD339.

B'dak il-prezz xtrajnieh il-fuel oil ix-xahar li għadda u dan huwa kważi sitt darbiet aktar!

Jekk imbagħad tara t-tariffi ta' żmienhom u ta' żmienna ssib li huma l- istess anzi tagħhom huma ħarira aktar minn tagħna!

Dan mhux qed ngħidu jien, Sur President.

Biex ħadd ma jgħidli li dawn l-affarijiet qed nivvintahom - jien mhux bħall-Onor.

Mizzi li jitfa' statement li ż-żieda fl- elettriku saret minħabba l-ineffiċjenza u mhux minħabba ż-żieda ta' l-għoli taż-żejt - se npoġġi d-data fuq il-mejda tal-Kamra biex min irid jikkontestaha.

Sur President, aktar 'il quddiem se npoġġi żewġ tabelli li juru kif mexa l-prezz internazzjonali taż-żejt komparat mal-prezz li tħallas typical household ta' tlieta min-nies u l-prezz li jħallas anzjan jew persuna waħedha mqabbla.

Dan sabiex taraw min kellu l-kuxjenza soċjali.

Apparti minn dan, għat-tielet darba se nerġa' npoġġi fuq il-mejda tal-Kamra rapport ta' audit firm internazzjonali, il-KPMG, li ma jilagħbux bir- reputazzjoni tagħhom, li tikkompara t-tariffi fl-istadji kollha, kif kienu qabel ma tela' l-Onor.

Alfred Sant, kif saru meta tela' l-Onor.

Alfred Sant fl-1997, kif kienu proposti qabel l-elezzjoni ta' l-1998 mill-Onor.

Alfred Sant, kif għamilnihom aħna fl-1999 u kif qegħdin issa bis-surcharge.

Dan kollu juri kif it-tariffi tal-lum – fuq ir-rapport maħdumin bil-55% - jiġifieri bis-67%, huma daqskemm kienu ta' l-Onor.

Alfred Sant.

Għalhekk meta nitkellmu fuq dawn l-affarijiet inkunu qed naraw dmugħ tal- kukkudrill min-naħa ta' l-oppożizzjoni għax almenu dawn għandhom jibdew id-diskors tagħhom b'mea culpa.

Dawn imisshom jgħidu lill-poplu Malti li seba' snin ilu riedu jwaħħluhulu u ma rnexxielhomx għax il-poplu Malti tajjarhom 'il barra.

Tafu li familja ta' tlieta min-nies fi żmienhom kienu ġew imġiegħla jħallsu Lm220 għall-kont tad-dawl u llum bis-surcharge ta' 67% jiġihom mal- Lm200?

Tafu li kieku baqa' l-Onor.

Alfred Sant fil-gvern, persuna li tgħix waħedha kienet tħallas Lm800 aktar f'dawn is-snin kollha?

Aħna almenu ffrankajnielha Lm800 lil din il-persuna!

Sur President, jien mhux se nipprova ngħid li m'hemmx problema anzi nkun l- ewwel wieħed li nammetti li hemm problema pero` ma naċċettax id-dmugħ tal- kukkudrill bħala premessa biex jiġi attakkat dan il-gvern.

L-ewwel għidli mea culpa u għamilli l-argumenti.

Issa se nikkwota x'qal l-Onor.

Leo Brincat seba' snin ilu:

"The new tariff rate is being done to make more aware of the production cost of these two essential comodities.".

Alla jbierek!

Mela b'Lm21 miljun żiedu t-tariffi biex jagħmlu n-nies aktar aware u aħna bi Lm80 miljun qed noqtlu n-nies!

L-ieħor qalli biex nagħmel iktar advertising.

U ħallina!

Fejn hi s-serjeta`?

L-Onor.

Sant dak iż- żmien Prim Ministru qal:

"Nerġa' nagħmilha ċara li r-rati huma iebsa u din l-ewwel li nammettiha huwa jien.

Kienet miżura diffiċli u ngħid bl-aktar mod ċar li jiddispjaċini li jkollna nagħmluha.".

Aħna le allura?

Aħna suwed ta' din in-naħa?

Huma jiddispjaċihom, allura aħna le?

Aħna għamilniha għax inħobbu nimponu l-piżijiet fuq in-nies?

Il- partit Nazzjonalista m'għandux minn dawn il-privileġġi?

Nista' nibqa' għaddej, Sur President, u issa se nikkwota lis-Sur Bonello Cole, iċ- chairman li kienu għamlu dak iż-żmien.

Dan qal hekk:

"It is fair to charge people according to what they consume, in the end it is still the consumer who will have to pay.

If the government subsidizes the company's loss, the consumer will make good through taxes.

With higher rates whoever consumes pays.".

Rajtuha l-kuxjenza soċjali fejn qiegħda!?

Dan iċ-chairman għażlitu l- oppożizzjoni u ġie mneħħi kważi immedjatament min dan il-gvern.

Imbagħad jingħad li:

"We have to deliver a service as people expect but the days are gone where a state corporation looked on the government as the daddy who forks out the money each time it is requested.".

Hekk qalilna ċ-chairman li nnominat l-oppożizzjoni.

Nista' nibqa' sejjer imma mhux se noqgħod naħli l-ħin u għalhekk aktar 'il quddiem se npoġġi dan kollu fuq il-mejda tal-Kamra forsi xi ħadd jindejna ruħu li jarah.

Ħalli nieħu l-opportunita`, kif beda l-Onor.

Mizzi, sabiex nerġa' nikkoreġi għal ma nafx kemm-il darba l-impressjonijiet li jibqgħu jsemmgħu.

Iġġibilhom il-fatti li l-affarijiet m'humiex hekk, tpoġġi l-karti fuqi l- mejda tal-Kamra u terġa' tisma' l-istess kantaliena.

L-ewwel waħda ressquha bil-miktub u qalu li minkejja li l-oppożizzjoni Laburista ressqet computations differenti, il-gvern ma ta l-ebda widen tagħha.

Mela l- oppożizzjoni qiegħda tgħid hekk u jien se npoġġi fuq il-mejda tal-Kamra - bħalma għamilt għal ma nafx kemm-il darba fl-interventi tiegħi – stqarrija sabiex nuri li dawk in-numri huma ħżiena fid-dettall.

Se npoġġi fuq il- mejda tal-Kamra wkoll l-istqarrijiet li ħriġna għal kull stqarrija li ħarġu huma fejn taw dawn il-computations.

F'dawn l-istqarrijiet għednielhom għalfejn il-computations tagħhom kienu żbaljati.

Fil-fatt hemm 60 paġna ta' detailed refutations dwar għalfejn l-argumenti tagħhom kienu ħżiena.

Sur President, dawn kienu ħżiena għar-raġuni sempliċi li lanqas biss qraw il-press release inizjali li konna ħriġna f'Novembru sabiex nuruhum kif kienet se taħdem is-sistema.

Din diġa` ħriġniha imma se nerġa' inpoġġiha fuq il-mejda tal-Kamra għat-tielet jew għar-raba' darba.

Fiha għedna liema huma l-prezzijiet tal-fuel li qed nixtru u x'kalkoli konna qed nużaw u li baqgħu bis-sistema li konna addottajna fis-sena 2004, li kienet sistema differenti.

Madankollu minkejja li għednielhom u erġajna għednielhom, baqgħu jgħidu l-istess affarijiet.

Issa jerġgħu jiġu jgħidu li aħna m'għamilna xejn u li huma għamlu computations dettaljati.

Aħna għedna li dawk il-computations huma żbaljati u għalhekk ma nistgħux naqblu magħhom.

Għandu jkun li l-arroganza ta' l-oppożizzjoni laħqet punt fejn mhux biss dak li hu tajjeb għalihom m'huwiex tajjeb għalina imma issa rridu bilfors naqblu ma' l-oppożizzjoni.

Jekk l-Onor.

Sant f'xi press conference jgħid li għamel kalkolu trid taqbel miegħu għaliex issa m'għandekx aktar id-dritt f'dan il-parlament li ddur fuqu u tgħidlu li huwa żbaljat.

Ma tistax iddur fuqu u tgħidlu sabiex ma jemminx lil min qed jagħtih dawn in-numri.

L-arroganza tagħhom qed twassalhom sabiex tfehemhom l-affarijiet għal darba darbtejn, tpoġġi l- istqarrijiet fuq il-mejda tal-Kamra ħalli turihom kif qiegħda tinħadem il- bażi matematika, u xorta waħda jibqgħu jgħidulek xi ħaġa differenti.

Qisu aħna qed ngħidu li se naħdmu bl-abjad u jiġi hu u jgħidlek li għandek taħdem bl-iswed.

Jien m'għandi xejn aktar x'nagħmel ħlief li nieħu ftit tal-paċenzja oħra u nerġa' nispjega għal darb'oħra.

Pero` lumuni kemm tridu imma din mhux se nerġa' nagħmilha aktar.

Jekk tridu komplu għidu dak li qed tgħidu pero` m'iniex se nibqa' ngħid l-istess affarijiet li xbajt ngħid u li diġa` poġġejt fuq il-mejda tal-Kamra għal ma nafx kemm-il darba.

It-tieni impressjoni ta' l-oppożizzjoni kienet dik li l-gvern ma ppreżenta l-ebda social impact assessment.

Issa tafu x'kien is-social impact assessment li ppreżenta l-partit Laburista?

F'Jannar ta' l-1998, tliet xhur wara li kienu ħawdu l-borma fil-budget, kitbu artiklu.

Dan ma kitbuhx hawnhekk fil-parlament għaliex dak iż-żmien kien hawn il-Perit Mintoff jiddomina l-parlament u kien hemm affarijiet oħrajn għaddejjin.

Il-Perit Mintoff kien igħajjar lit-tali ġidra, lil xi ħaddieħor kien igħidlu xi ħaġa oħra, imma issa dawn l-affarijiet għaddew u insejnihom.

Pero` ħareġ artiklu li kien igħid: "Enemalta reports on impact of new power rates".

Aqrawh dan l-artiklu ħalli tkunu tafu x'għamel il-partit Laburista.

Min- naħa tiegħi lanqas biss se nikkummenta fuqu.

Issa aħna x'għamilna?

Għal darba, darbtejn, tlieta poġġejna fuq il-mejda tal-Kamra l-faxex kollha li kienu se jħallsu.

Konna għedna li bejn Lm1 u Lm10 hemm tant familji u bejn Lm10 u Lm20 hemm tant familji.

Din se nerġa' npoġġiha fuq il-mejda tal-Kamra għar-raba' darba.

Fiha konna għedna wkoll li bejn Lm1 u Lm25 hemm 67 account holder, bejn Lm25 u Lm50 hemm 20,000 account holder u bejn Lm50 u Lm75 hemm 19,000 account holder.

Għaldaqstant tista' tikkalkola preċiżament kemm se tħallas fis-sena u dawn il-kontijiet ġew ikkalkolati b'żieda ta' 55%.

Per eżempju, jekk taqbad min ħallas sa Lm100 issib li hemm bejn wieħed u ieħor 130,000 account holder.

F'sena dawn se jħallsu bejn wieħed u ieħor Lm55 gradatament.

Dawn qegħdin imniżżlin kollha fuq il-mejda tal-Kamra u għalhekk se nerġa' npoġġihom għar-raba' darba.

Iżda l-isbaħ waħda kienet meta s-Sur Jimmy Magro, is-segretarju ġenerali tal-partit Laburista ta' dak iż-żmien, kien kiteb hekk fil-ġurnal "KullĦadd":

"Il-gvern huwa nieqes ħafna minn team li jkun jista' jgħarbel il- miżuri li jkunu se jittieħdu, janalizza l-effetti kollha u jagħmel rakkmandazzjonijiet mhux biss dwar natura ekonomika iżda soċjali wkoll.".

Is-Sur Jimmy Magro kien gustuż ħafna imma aħna niġu mgħajjrin.

Aħna nagħtu d-dettalji kollha u xorta jibqgħu jgħidu li m'għamilna xejn.

Sal-lum stess xi ħadd kiteb li ma tajniex spjegazzjoni biżżejjed.

Ma tajniex spjegazzjoni biżżejjed!

Jien għamilt statement fil-parlament li kien fih sitt paġni u għamilt ma nafx kemm-il intervista fil-gazzetti.

Per eżempju, jien mort darbtejn l-MCESD pero` hemmhekk waqt li tkun qed tagħtihom spjegazzjoni kulħadd joqgħod iħares lejk.

Imbagħad tistaqsihom jekk iridux xi informazzjoni oħra u kulħadd jibqa' jħares lejk.

X'ħin toħroġ minn hemm taħseb li kulħadd fehem kollox iżda l-għada tibda ssib fuq il- gazzetti affarijiet kontradittorji ma' dak li jkunu qalulek hemm ġew.

Fil- fatt kien għalhekk li dakinhar splodejt u għedt li l-MCESD ma tantx qiegħda sservi.

Madankollu llum sirna kulħadd jieħu għalih u ma tista' tgħid xejn.

Ara lili jgħajjruni arroganti, pastaż, bulldozer u li nrabbi t-tiġieġ.

Issa fuqi jistgħu jgħidu li jridu għaliex qatt ma rreaġixxejt għalihom, anzi neħodhom bid-daħka.

Pero` jekk imbagħad ngħidu xi ħaġa fuq xi ħadd, tkun qisha waqgħet id-dinja.

Madankollu din hija parti mill-politika wkoll.

Illum mhux kollox hekk sar?

Mela jien nagħmel ma nafx kemm-il darba nitkellem fuq oġġett u mbagħad jiġu jgħiduli li ma tajtx biżżejjed spjegazzjoni.

Illum kien hemm intervista – lanqas nista' nemmen li ġie kkwotat tajjeb - mas-segrtetarju eżekuttiv tal-GRTU.

Dan ġie rrapportat li qal li l- Enemalta qiegħda taqla' minn fuq il-klijent dak li mhux suppost.

L- implikazzjoni hija li s-surcharge hija bbażata fuq xi taħwida u allura qegħdin nisirqu l-flus tal-klijenti.

Kif stedint lil kulħadd stedint ukoll lis-Sur Farrugia quddiem numru ta' persuni sabiex jiġi jara l-workings huwa stess.

Pero` minkejja li jien kont għedtlu li l-unika ħaġa li kellu jagħmel hija li jiffirmali confidentiality agreement ħalli ma jmurx jgħid b'kemm qegħdin nixtruh iż-żejt, kemm inħallsu bħala insurance u dawn l- affarijiet, dan ma ġiex.

La ġie hu u lanqas ġew tal-MHRA, tal-FOI u tal- unions.

Meta mbagħad baqgħu jirrepetu l-istess ħaġa tlabna lill-MHRA sabiex tagħmel studju indipendenti minn audit firm internazzjonali.

Issa jiġu jgħiduli xorta waħda li dan m'huwiex biżżejjed.

Dan tlabtuh intom u mhux biżżejjed?!

Issa nispera li ma ndumux wisq nistennew sabiex ikollna ċ-ċertifikat.

Jien m'għandix minn xiex nibża' għaliex naf kif ġiet maħduma s-surcharge.

Nerġa' nirrepeti għal darb'oħra dak li hemm imniżżel fl-ewwel paġna tal- press statement li kont għamilt f'Novembru li għadda:

"Għalhekk il-gvern iddeċieda li minflok tipprova tbassar is-suq, l- Enemalta għandha taħdem il-kalkoli tagħha fuq kemm fil-fatt tonfoq anke bil-hedging u ddaħħal is-sistema ta' tibdil aktar frekwenti taż- żejt.".

Għal min irid jerġa' jaqra dan l-istatement se nerġa' npoġġi kopja tiegħu fuq il-mejda tal-Kamra.

Aħna għedna li jekk se naqbdu xahrejn xahrejn u nannunzjaw revision fl-1 ta' Marzu, allura naqbdu Jannar u Frar, naraw kemm ġiena ż-żejt f'dawk ix-xahrejn - għal hedging se niġi aktar 'il quddiem – u nagħmlu l-kalkoli tagħhom.

Dak biss jidħol u xejn aktar.

Anzi llum l- invenzjoni l-oħra ta' l-ilma ma ssemmietx.

Kienu qalu li aħna wegħedna li ż-żieda kienet se tkun fuq l-elettriku biss u mbagħad daħħalniha wkoll fuq il-kontijiet ta' l-ilma.

Naħseb li kulħadd għandu memorja qasira għaliex proprju llum reġgħet ġiet ripetuta l-implikazzjoni fuq kif il-water services corporation qiegħda ddaħħal Lm6 miljun.

Mela allura s-Sur Farrugia ma jiftakarx fil-laqgħa li kellna fil-Crown Plaza matul is-sena l- oħra?

Hawnhekk hawn nies li kienu preżenti għal-laqgħa u aħna konna wrejnihom li jekk se naħdmuha biss fuq l-elettriku, is-surcharge kienet se tkun aktar għolja mentri jekk indaħħluha fuq l-ilma wkoll, allura s- surcharge se titbaxxa.

Possibbli din ma jiftakruhiex?

Dakinhar konna qbilna, inkluż il-unions, li din għandha tidħol fuq id-dawl u l-ilma u dan għedtu xi sitt darbiet fil-parlament.

Allura issa tridu li nneħħuh minn fuq l-ilma?

Dan huwa biss metodu ta' kalkolu u stajna għamilnieh fuq iċ-ċikkulata.

Il-water services corporation ma ddaħħalx sold minn dawk il-flus imma s-somma kollha tibqa' sejra għand l-Enemalta.

L-element tal-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma huwa biss kif ikun metodu ta' kalkolu.

Madankollu jekk tridu li nissodisfaw dawn il-kritiċi nistgħu sempliċement inneħħuha u nżidu s-surcharge bi 11.7%!

Hekk tridu li nagħmlu?

Dan m'hemm l-ebda diffikulta' biex nagħmluh.

Il-gvern iddeċieda li jibbilanċja bil-kontijiet ta' l-ilma għaliex b'dak il-mod stajna niffrankaw 11.7% mis-surcharge.

Jekk is-Sur Farrugia u l-partit Laburista jridu mod ieħor allura din inneħħuha minn fuq l-ilma.

Madankollu xorta waħda se tibqa' l-problema ta' minn fejn se nġibu l-Lm40 miljun.

Iddur fejn iddur m'aħniex se naħarbu minn dik il-problema.

Sur President, illum smajna wkoll lill-Onor.

Mizzi jirrepeti li r-rapport m'huwiex biżżejjed.

L-ewwel kulħadd jitlobna sabiex nagħmlu rapport ħalli nerġa' nuri dak li kont għedt diversi drabi u li poġġejt ma nafx kemm-il darba fuq il-mejda tal-Kamra, imbagħad meta għamilna r-rapport, qaluli għalfejn għamiltu meta dan diġa` poġġejtu fuq il-mejda tal-Kamra!

Ir- risposta tiegħi kienet li mid-dehra f'pajjiżna hawn biss dawk li jiddubitaw mill-affarijiet u mill-irġulija tan-nies.

Għalhekk kellna noqogħdu nagħmlu t-tieni rapport u naħlu l-flus.

It-tieni rapport ġie kkummissjonat imma qed jiġi kkritikat għaliex qed jgħidu li dan m'huwiex biżżejjed.

Issa rridu s-soluzzjoni.

Mhux ovvja li rridu s-soluzzjoni?

Intom stess qed tgħidu li aħna giddibin u għalhekk nispera li meta jiġu pprovati dawn l- affarijiet, kif kienu pprovati diġa`, ikollhom id-diċenza li jitolbu apoloġija.

Fid-diskussjoni tal-lum smajna wkoll li għandna l-ineffiċjenzi amministrattivi.

Diġa` għedna li rridu niġbru Lm40 miljun u dak l-ammont se niġbru.

Din li nibqgħu nirrepetu ad nauseam affarijiet li essenzjalment huma biss ħmerijiet u ta' nies li għandu jkun lanqas jinteressahom li jiċċekkjaw il-fatti ma nistax nifhimha.

Għallinqas illum ma ssemmietx il- Libja.

Jista' jkun li l-ispjegazzjoni li kont għamilt hawn ġew baqgħet f'moħħ in-nies.

Madankollu se nirrepetiha għal li jista' jkun.

Mil-Libja qatt ma xtrajna light sulphur fuel oil imma dejjem xtrajna high sulphur fuel oil.

Billi fl-2004 qlibna għal low sulphur fuel oil l-agreement li kellna mal-Libja spiċċa b'mod naturali.

Irrid ngħid ukoll li llum diġa` qegħdin nixtru irħas milli qatt xtrajna mingħand il-Libja.

L-ewwel ħaġa kien hemm diversi agreements mal-Libja u dawn kienu jbiddlu t-termini kummerċjali b'mod regolari.

Pero` fl-aħħar agreement li kellna mal-Libja, konna nixtru ż-żejt platts plus – il-platts huwa t-terminu tekniku ta' l- average price li jkollok fix-xahar - u konna nħallsu, per eżempju, dollaru jew tnejn aktar mill-prezz tas-suq.

Barra minn hekk konna nħallsu għalih qabel ma jasal f'pajjiżna.

Min-naħa l-oħra llum qed nixtru ż-żejt platts minus, jiġifieri qegħdin inħallsu inqas mill-prezz tas-suq u għandna 60 ġurnata credit.

Mela anke prezz bi prezz diġa` qegħdin aħjar milli konna qabel.

Sur President, aħna xorta waħda qegħdin nipprovaw ninnegozjaw mal-Libja.

Fil-fatt ftaħna n-negozjati magħha pero` għall-2006 iż-żejt tal-Libja huwa kollu mibjugħ.

Issa jista' jkun hemm opportunita` fl-2007 imma s'issa l- prezzijiet offruti lilna m'humiex kompetittivi ma' dak li aħna għandna diġa` fis-suq internazzjonali taż-żejt.

Dan għedtu sabiex nispjega ċar u tond x'inhuma l-ħmerijiet li dejjem nibqgħu nirrepetu u l-appell tiegħi huwa li dawn il-ħmerijiet ma nibqgħux ngħiduhom aktar għaliex m'humiex fattwali.

Issa ħalli mmur għal veru crux tal-problema.

Aħna għandna toqba ta' Lm40 miljun għaliex fl-2004 ħraqna b'Lm40 miljun żejt mentri llum qegħdin naħarqu bi Lm80 miljun żejt.

Hawnhekk xorta bqajna naħarqu l- istess ammont ta' żejt u l-problema nħolqot minħabba li żdied il-prezz internazzjonali taż-żejt.

Jien għedt ċar u tond li dawn l-Lm40 miljun irridu niġbruhom minn x'imkien.

Dawn il-flus irridu nħallsuhom għaliex inkella ż-żejt ma jidħolx hawn Malta.

Issa ħalli ngħid x'inhuma bażikament l-għażliet li għandu quddiemu kulħadd.

Nispera li din il-problema ma nħarsux lejha bħala problema tal-gvern imma bħala problema nazzjonali.

Forsi ftit huma dawk li jħarsu lejha bħala problema nazzjonali imma l- problema hekk hi.

Allura x'inhuma ċ-choices li għandna quddiemna?

Sur President, l-ewwel choice hija li l-Lm40 miljun joħroġhom kollha l- gvern jew l-Enemalta.

It-tieni choice, jiġifieri dik tal-partit Laburista, hija dik tad-dmugħ tal-kukkudrilli.

Dawn joqogħdu jgħidu li kulħadd għandu raġun ħlief il-gvern.

Huwa minnu li qegħdin nagħfsu lil kulħadd imma l- għaqal tas-soluzzjoni huwa li ma tagħfasx aktar milli tiflaħ u twieżen lil min għandek twieżen.

Il-partit Laburista la jimportah mill-problema u lanqas li joffri s-soluzzjoni.

It-tielet choice hija bejn dawn l-estremi, jiġifieri minkejja r-realta` iebsa ħafna li rridu niffaċċjaw kull wieħed u waħda minna, nipprovaw insibu soluzzjoni bbażata fuq is-solidarjeta` u li żżomm l-ekonomija għaddejja.

Huwa faċli li l-gvern jassorbi l-Lm40 miljun kollha imma minn fejn se jiġu dawn il-flus kollha?

Skużawni imma la l- partit Laburista u lanqas min b'xi mod ikkritika lill-gvern, qatt ma ġie b'xi soluzzjoni ta' minn fejn ġejjin l-Lm40 miljun.

Issa forsi jgħidulna li kien imissna nnaqqsu l-overtime, li nnaqqsu l-ħaddiema u dawn il-ħmerijiet kollha.

Forsi nifhem lil dak li jkun li jgħid dawn l-affarijiet għaliex ma jifhimx pero` ħaddieħor jifhem ħafna aktar minn hekk.

Ħaddieħor jaf li f'sena ma ġġibx Lm40 miljun savings u jaf li l-ġlieda mad-deficit trid tibqa' għaddejja.

Jaf ukoll li l-funding tal-capital expenditure irid jibqa' għaddej għaliex inkella l-ekonomija tmur lura.

Aħna żgur li m'għandniex xi soluzzjoni maġika ta' kif nistgħu nġibu dawn l- Lm40 miljun.

Naħseb li lkoll kemm aħna nifhmu li dan m'huwiex realizzabbli u li l-effett ekoloġiku jkun diżastruż li kieku l-gvern jaqbad l-Lm40 miljun u jassorbihom kollha hu.

Jekk nagħmlu hekk ikollna effett fuq id- deficit u fuq l-inflazzjoni, minbarra li jkollna nżidu t-taxxi jiġifieri prattikament inkunu qegħdin noqtlu l-ekonomija kollha.

Jiġifieri ma naħsibx li hawn xi ħadd responsabbli u serju li jiġi jgħid li l-gvern għandu jerfa' din is-somma waħdu.

Ir-raba' choice kienet dik li nwaddbu l- piż kollu fuq il-konsumatur, li fl-opinjoni tiegħi, m'hijiex waħda tajba.

Kieku l-gvern ried ifarfar kien igħid li għandu toqba ta' Lm40 miljun u li din is-somma hija recurrent expenditure, u allura niffinanzjah mir- recurrent income li se tagħmel l-Enemalta u l-konsumatur ikollu jħallas kollox.

Immaġinaw x'kien jiġri f'dak il-każ.

Insomma din kien għamilha l- partit Laburista fl-1997.

Il-partit Laburista li dak iż-żmien ma kellux kriżi taż-żejt kien ħabbat lil kulħadd mal-ħajt.

Fil-fatt meta l-partit Laburista tella' t-tariffi bil-mod kif tellagħhom, il-kont taż-żejt fl-1996 kien ta' Lm20.5 miljun mentri s-sena ta' wara kien ta' Lm21 miljun.

Jiġifieri l-ispejjeż taż-żejt ma żdiedulux dakinhar.

Madankollu, kif għedt, kien ħabbat lil kulħadd mal-ħajt meta ma kellux għalfejn.

Għalhekk kieku aħna ħadna l-istess linja li kienu ħadu l-membri ta' l-oppożizzjoni kien ikollna impatt soċjali.

Sur President, li kieku aħna ġejna naqgħu u nqumu u ddeċidejna li nwaddbu l- Lm40 miljun fuq il-konsumatur, kien jiġri kif ġara preċiżament fil-partit Laburista.

Hemm ukoll ekonomisti li huma wkoll midħla ta' l-oppożizzjoni li l-argument tagħhom huwa li dan huwa recurrent expenditure u allura għandna ngħadduh mill-ewwel fuq il-konsumatur.

Ir-raġuni hija waħda sempliċement ekonomika, jiġifieri li dawn huma foreign exchange.

Din hija xi ħaġa li se tibqa' u li trid tħallas barra minn Malta.

Allura ma tistax tagħmel mod ieħor ħlief li tgħaddih fuq il-konsumatur.

Madankollu aħna ma ħadnix dakdak il-parir u l-piż qsamnih bejn il-gvern u l-konsumatur.

Fil- fatt mill-accounts nistgħu naraw kif tfajna Lm13 miljun fuq il-gvern u Lm27 miljun fuq il-konsumatur.

Din hija l-ewwel viżjoni.

Għamilna deċiżjoni tajba jew le?

Issa min iparla m'għandux jibqa' jparla bl-emozzjoni imma għandu jagħtina s-soluzzjonijiet.

Jien il-problema naf biha u naħseb li kulħadd jaf biha.

Għandna toqba ta' Lm40 miljun u l-argument kollu huwa kif se niffinanzjaw dik it-toqba.

Issa aħna għedna li Lm13 miljun se jmorru fuq il-gvern mentri Lm27 miljun se jmorru fuq il-konsumatur.

Fil- fatt it-Lm13 miljun tal-gvern se jiġu ffinanzjati mil-loans u dan se nagħmluh kontra l-pariri ta' l-ekonomisti.

Pero` aħna dehrilna li rridu ntaffu l-impatt fuq in-nazzjon billi nirkupraw dawk it-Lm13 miljun fuq medda tat-tliet snin li ġejjin.

Għaldaqstant ma segwejniex għal kollox il-parir ta' l-ekonomisti u lanqas segwejna għal kollox il-parir ta' min jiġi jitmellaħ mill-effett soċjali.

Lanqas morna għall-estremitajiet tas-soluzzjoni, jiġifieri la għedna li se jiffinanzja kollox il-gvern u lanqas għedna li se jiffinanzja kollox il- konsumatur.

Li pprovajna nagħmlu huwa li nsibu t-triq tan-nofs.

Issa jien hawnhekk nistaqsi: Li kieku ħaddieħor qiegħed fil-gvern, kien jieħu aktar minn Lm13 miljun fuqu?

X'kienet tkun it-taħlita li jagħmel?

Ovvjament issa faċli tagħtini risposta.

Tgħidli l-gvern kien messu ħa Lm20 miljun fuqu u tefa' Lm20 miljun fuq il-gvern jew inkella l-gvern messu ħa Lm30 miljun u tefa' Lm10 miljun fuq il-konsumatur.

Pero` jekk tgħidli hekk, għidli wkoll minn fejn se tiffinanzja d-differenza.

U r-risposti għandhom ikunu bis-serjeta` u mhux tgħiduli xi ħaġa biex tgħadduni biż-żmien.

It-tieni mistoqsija kienet fuq liema setturi għandi nitfa' dan l-impatt.

Hawnhekk kulħadd jistaqsi għaliex tfajnih fuq l-elettriku, fuq l-ilma u fuq il-fuels.

Ejjew nieħdu l-eżempju li kieku tfajnih fuq l-elettriku biss, jiġifieri ma tfajniex l-impatt fuq l-ilma, fuq il-petrol u fuq l-unleaded fuel.

Li kieku tfajna l-impatt fuq l-elettriku biss kien ikollna surcharge ta' 124%.

Kieku tfajnih fuq l-elettriku u fuq l-ilma biss, is- surcharge kienet tkun ta' 102.5%.

Issa kif għamilniha ġiet 84% u li kieku tfajniha biss fuq l-unleaded fuel u l-petrol konna ndaħħlu l-istess ammont ta' flus, pero` konna ntellgħu l-prezz ta' l-unleaded fuel u l-petrol b'20c għal kull litru.

Dawn kienu l-għażliet tagħna.

Ovvjament stajna m'għamilna xejn minn dan kollu u minflok daħħalna taxxa jew levy.

Fuq xi ħaġa bħal din il-partit Laburista kien ikun bully għaliex l-oppożizzjoni hija professur fil-levies.

Sur President, naħseb li hemm żbalja d-darba l-oħra l-partit Laburista, li ma marx lura għall-passat u m'għamilx levy fuq xi ħaġa.

Niftakru kif kellna l-levy taċ-ċikkulata, il-levy tal-larinġ, il-levy tat-televisions u l-levy tal-VCRs.

Ovvjament kellna wkoll il-kuntrabandu imma ma rridx noqgħod immur lura għall-passat għaliex inkella nibda nagħmel bħall-Onor.

Mizzi.

Pero` dawn irridu nagħmluhom x'imkien u kien għalhekk li aħna ddeċidejna li nitfgħu ftit fuq l-LRP, ftit fuq l-unleaded fuel, ftit fuq l- elettriku u ftit fuq l-ilma sabiex ħriġna b'surcharge ta' 84%.

Issa hawnhekk nistaqsi lil tan-naħa l-oħra fejn kienu jitfgħuhom huma u nixtieq li jirrisponduni.

Jien m'għandix il-bakketta maġika li se tagħtini s- soluzzjonijiet hi u minn x'imkien irridu nsibu Lm40 miljun.

Issa jekk tridu li jiffinanzjahom kollha l-gvern, għiduli kif u minn fejn il-gvern se jiġġenera Lm40 miljun.

It-tielet mistoqsija kienet fuq kif se nqassmu l-piżijiet tal-konsumaturi.

Mela ddeċidejna kemm se jerfa' l-gvern u kemm se jerfa' l-konsumatur, iddeċidejna wkoll il-prodotti li fuqhom se nitfgħu s-surcharge u issa rridu niddeċiedu min se jerfa' u kemm se jerfa' il-piż.

Nafu li fl-ambitu ta' l- ekonomija u tal-persuni li jgħixu Malta hemm diversi kategoriji.

Aħna kellna prinċipju wieħed, dak tas-solidarjeta` bejn is-setturi Maltin.

L- aktar ħaġa faċli għalina kienet dik li niġu naqgħu u nqumu minn kulħadd u nitfgħu l-istess piż fuq kulħadd.

Madankollu aħna ma jidhrilniex li dak huwa l-prinċipju li għandna naddottaw.

Trid twieżen lil min għandu bżonn soċjali u trid twieżen lil min għandu bżonn ekonomiku.

Allura wiżinna l- industrija li tikkonsma ħafna, wiżinna l-hotels li jikkonsmaw ħafna, wiżinna l-każijiet li jaqgħu taħt l-assistenza soċjali, fejn jidhirli li hemm sitt kategoriji u fl-aħħar wiżinna ċerti każijiet speċjali li huma ċertifikati mid-dipartiment ta' l-assistenza soċjali.

Ovvjament l-argument kollu huwa fejn se taqta' l-linja għaliex inti tista' taqtagħha fejn trid pero` fl-aħħar mill-aħħar trid issib il-bilanċ.

Issa forsi nistgħu niġu kkritikati li ma sibniex il-bilanċ pero` almenu d- deċiżjonijiet ħadnihom u ħadnihom konxjement.

Forsi tridu li ma nwieżnu lil ħadd?

No problem!

Taf kemm innaqqsuha t-tariffa?

Jekk ma nwieżnux l- industrija, il-hotels u l-każijiet soċjali nnaqqsu s-surcharge b'20%.

Jekk tridu nista' naqbad u nagħmilha issa stess.

Sinjuri ta' l- oppożizzjoni dak huwa l-argument kollu.

Tridux inneħħu biss ta' l- industrija?

Fl-industrija jikkwalifikaw 35 kumpannija, jiġifieri dawk li l- aktar jimpjegaw ħaddiema.

Fil-fatt kumpannija minnhom li kieku ma ngħinuhiex ikollha tħallas Lm2.5 miljun - jekk mhux aktar – bħala surcharge.

Naħseb aqta' kemm tibqa' Malta li kieku nneħħulha din l- għajnuna.

Issa jekk inneħħu l-għajnuna minn fuq l-industrija nistgħu nnaqqsu s-surcharge bi 12.5% għaliex l-industrija teħdilna Lm5 miljun.

Imbagħad nibdew naraw l-impjegati ta' dik il-kumpannija u tal-kumpannija l- oħra jitkeċċew u forsi fl-aħħar ikollna xi 20,000 ħaddiem bla xogħol!

Sur President, xi ħaġa oħra li nixtieq ngħid hija li jekk irridu nistgħu nneħħu l-capping u kulħadd jgħidilna prosit.

Tridx nagħmlu hekk fil- hotels?

F'dan il-qasam għandna 36 hotel li jibbenefikaw mill-capping u bejniethom jiffrankaw Lm2 miljun.

Jekk inneħħu l-capping is-surcharge tinżel b'5.4%.

Inkella tridux inneħħuh minn fuq il-każijiet soċjali?

Hawnhekk għandna madwar 12,000 jew 13,000 persuna u familja li bejniethom jieħdu s-somma ta' Lm700,000.

Li kieku nneħħuh dan, is-surcharge innaqqsuha bi 2%.

Huwa faċli li tgħid li kulħadd qiegħed ibati.

Jien l- ewwel wieħed li nammetti li kulħadd qed ibati pero` hemm bżonn is- soluzzjonijiet.

Imma allura tridu li dawn jeħodhom kollha fuqu l-gvern?

X'inhi s-soluzzjoni?

Fejn se naqtgħu?

L-għażliet m'humiex faċli imma rridu nagħmluhom.

Issa aħna gvern responsabbli u għamilnihom mentri l- oppożizzjoni minħabba li hija irresponsabbli, ma tridx tagħmilhom l- għażliet.

Għiduli kif se niffinanzjaw l-Lm40 miljun u l-proposti għandhom ikunu serji u mhux tiġu bis-soltu ħmerijiet.

Tiġux tgħiduli li se nġibu Lm40 miljun minn sena għall-oħra billi naqtgħu l-karozzi tal-gvern, billi naqtgħu l- petrol u billi naqtgħu l-affarijiet l-oħra.

Din hija d-dimensjoni tal- problema u nispera li d-dimensjoni tal-problema hija serja biżżejjed li timmerita soluzzjoni serja.

Kien għalhekk li, per eżempju, iddispjaċieni nisma' lill-MHRA tgħidli li din nistgħu nestenduha wkoll għar-restaurants.

Mela ma nistgħux!

Tridux nestenduha għall-hotels kollha ħalli nipproteġu l- impjiegi?

Nistgħu nagħmluha wkoll din pero` min se jħallas id-differenza?

Il-gvern jew il-konsumatur ordinarju?

L-FOI staqsietni jekk nistgħux nestenduha wkoll għall-industrija ż-żgħira.

Mela le.

Nistgħu wkoll nestenduha għall-industrija ż-żgħira.

Tridx nestenduha għall-ħwienet ukoll?

Pero`, nerġa' nistaqsi, min se jħallas id-differenza?

Fuq din ħadd ma jgħidli xejn.

Kulħadd għandu ż-żiemel u l-karru tiegħu u l-aqwa li jsuq il-karru tiegħu.

Mill-bqija ħadd ma jagħti kas.

Basta l-membri jkunu ħadu gost talli ħriġt il-press releases.

Din hija l-verita` u xejn aktar.

Sur President, fejn huwa s-sens ta' leadership f'dan il-pajjiż?

Fejn sejrin f'dan il-pajjiż meta għandna problema ta' deficit finanzjarju ta' Lm40 miljun u nittrattawha b'mod settorjali għall-aħħar?

Din l-istess ħaġa bħall-argument tal-hedging.

Jien m'iniex se naħli aktar ħin fuq il- kwestjoni tal-hedging għaliex issa għajjejt nipprova ngħid li m'għandniex nippolitiċizzawh kull darba u kull darba nerġgħu naraw kif nagħmlu sabiex nippolitiċizzawh.

Huwa fatt li meta għamel il-hedging il-partit Laburista ntilfu l-flus.

Jien ngħid bl-iktar mod kategoriku li jien favur li jsir il- hedging.

Din nerġa' nirrepetiha għax anke hawn ma jagħtux kas, li l- Enemalta għamlet hedging fis-sena 2005 u llum nista' ngħid li reġgħet għamlet hedging ta' parti żgħira fis-sena 2006.

Dan qed ngħidu biex nuri li aħna m'għandna xejn kontra l-hedging.

Pero` l-hedging m'huwiex bakketta maġika u allura m'għandniex nibqgħu nigdbu, u se nuża l-kelma "advisedly".

Il-kap ta' l-oppożizzjoni qal li f'Novembru stajna nagħmlu hedge li kienet teffettwa ż-żieda fis-surcharge li ġiet implimentata fl-1 ta' Marzu.

Kien hemm xi ħaddieħor li qal li stajna nagħmlu hedging bejn Ottubru u Marzu.

Hawnhekk għandi l-prezzijiet ta' l-iswaps mit-3 ta' Ottubru sad-29 ta' Marzu maħdumin mhux mill-Enemalta imma minn Cyclops Global Trading li hija kumpannija ewlenija fejn jidħlu s-swap prices taż-żejt.

Jien nisfida lill- kap ta' l-oppożizzjoni biex jagħtini ġurnata waħda meta l-Enemalta kienet tixtri ż-żejt bil-quddiem, jiġifieri b'hedge li kienet irħas minn dak li xtrajnih u li kien jeffettwa s-surcharge ta' l-1 ta' Marzu.

Nitolbu jagħtini ġurnata waħda fejn stajna nixtru ż-żejt li permezz ta' dak ix-xiri f'Jannar u Frar - għax fuq hekk huwa maħdum is-surcharge ta' Marzu - b'xi mod jew ieħor konna nnaqqsu s-surcharge.

Lil kulmin dalgħodu qal li bejn Ottubru u Marzu stajna nagħmlu hedging għax hekk kien jaqbel, nisfidah biex jagħtini l-prezz ta' meta suppost għamilt il-hedging u naraw jekk dan kienx jeffettwa s-surcharge.

Issa jekk isib xi ġurnata waħda f'xi suq Alla jaf fejn, jiena ngħidlu biex imur isaqqi l-ħass tal-Marsa.

Jien fil-Mediterran irridu jgħidli, għax jien fil-Mediterran ngħix, u mhux imurli l-Ġappun.

Jien nisfida lil min ħareġ b'dawn l-affarijiet – u issa mhux għall-kap ta' l-oppożizzjoni qed ngħid, imma għal dak li għaddielu n-numri ħżiena – biex jgħidli jekk fil-perijodu ta' bejn Ottubru u Marzu kienx hemm swap price aħjar mill-average swap price ta' xahar kif nixtruh aħna bir-rati preferenzjali tagħna.

Jien nisfidah pero` jekk ma jgħidlix il-ġurnata jkun qed iparla fil-vojt.

Sur President, dan bħal meta qal li għaliex l-Air Malta tagħmel il-hedging u għaliex il-Lufthansa Technik għamlet il-flus mill-hedging allura aħna nistgħu nagħmlu hedging ukoll.

Biex taqa' l-kredibilita` kollha, ġimgħa wara li qal din il-ħaġa joħroġ ir-Ryanair - li hu kemm kemm akbar mill-Air Malta, għax aħna għandna sitt ajruplani u dak għandu 120 ajruplan u xi 120 oħra ordnati! – u qal li ma jridx jagħmel hedging.

Mela Ryanair se jidħol għas-sajf unhedged, ħalla l-hedges kollha jiskadu, u Alla jbierek hawnhekk jiġi l-Onor.

Mizzi u jgħid affarijiet bħal dawk.

Hawn Malta għandna ħabta nsiru instant experts meta tant hemm nies dedikati fid-dinja.

It-trading houses fil-hedges u l-financial markets taż-żejt huma limitatissimi – fil- fatt fl-Ewropa ssib verament ftit u ħafna inqas mill-Amerika - imma hawn Malta, Alla jbierek, kulħadd sar jifhem fil-hedging u f'kollox.

Qalu wkoll li ġabu xi Amerikan biex jagħtihom parir.

Issa dan l-Amerikan huwa l-istess Amerikan li jagħti parir lil Enemalta u ilu jiġi s-snin imma lil Air Malta jagħtiha parir tajjeb għax tagħmel hedging pero` fil-każ ta' l- Enemalta le għax ġabet il-konsulent Amerikan.

Irrid ngħid ukoll li l-Onor.

Mizzi għamel riferenza dwar xi parir li rċevejt dwar il-hedging.

L-Enemalta għamlet hedging is-sena l-oħra u din is-sena pero` għamlet il-hedging għax in-nies tekniċi tawha l-parir biex tagħmel hekk.

Jien ma nippretendix li jien nirċievi l-parir għax jien ma nifhimx, u m'iniex żatat li mmur ngħid jekk għandux isir hedging jew le.

Jien qatt ma rċevejtu dak il-parir.

Il-kunsill Malti għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali qatt ma tani dak il-parir u ħadd minnhom hemm ġew qatt ma tahuli, la bħala kunsill u lanqas b'mod privat.

Ebda għaqda u ebda uffiċjal ta' xi għaqda lili qatt ma tani xi parir.

Jekk hemm xi ħadd li deherlu li kellu jagħti parir fuq bażi individwali ċertament ma kienx fil- bażi uffiċjali tiegħu.

Il-kumitat li kellna qatt ma ta parir tal-hedging bħala kumitat u l-kumitat preżenti presedut minn Roderick Chalmers issa kkonkluda r-rapport tiegħu.

Jien lanqas dħalt fih, għalkemm rajtu u qbilt miegħu, imma finalment huwa l-bord li jiddeċiedi.

U għax jien m'għandix x'naħbi, se nagħmel il-policy li biha se taħdem l-Enemalta kif approvata mill-bord ta' l-Enemalta.

Sur President, dan ir-rapport se npoġġih fuq il-mejda tal-Kamra għax m'għandix x'naħbi.

Nispera li meta dan jiġi kkwotat jiġi kkwotat fl-intier tiegħu mhux naqbdu sentenza u nikkwotawha out of context.

Jien naħseb li l- kumitat presedut minn Roderick Chalmers għamel rapport li huwa bilanċjat, u jien se naqra ftit sentenzi minnu li għalija huma l-iktar rilevanti.

Dan ir- rapport jgħid hekk:

"FPAC2 debated whether Enemalta should be prepared to take this latter view and hedge (in whole or in part) for the long term.

However, the Committee argued against this proposition at current price levels and market conditions.

The very nature of the volatility that all commentators agree upon, and the factors that cause this volatility is that it can result in prices going down as well as up.

The economic, social and political reality is that Enemalta would be roundly criticised if it were to take out long term hedge positions at prices that turned out to be above spot market prices (Platts average).

Imbagħad ikompli hekk:

"FPAC2 recommends therefore that EMC's fuel procurement policy should be based on the fundamental premise that the user will pay for the products at rates that reflect prevailing prices on the world markets.".

Issa din li ġejja hija importanti: "This premise is based on the stark reality that Malta, as an importer of approximately 1 million metric tons of fuel products per annum, is not going to be able to influence world prices ...".

Kultant meta tisma' lill-oppożizzjoni titkellem taħseb li aħna mhux biss bħal dak l-inbid imsemmi "Fior del Mondo" imma taħseb ukoll li sirna l- ombellico del mondo għax kulħadd idur madwarna mentri aħna, bil-miljuni li nimportaw, m'aħna assolutament xejn.

Probabbilment lanqas żejt biex iservi ġurnata fis-Saudia Arabia ma nieħdu.

"However, having said this, FPAC2 believes that it is reasonable to argue that EMC should maintain the flexibility to enable it to smoothen out to the extent possible some of the more extreme short- term volatility.".

Bażikament qed jgħid li m'għandniex noqogħdu nilludu ruħna li aħna għandna nagħmlu hedging b'xi mod konsistenti jew qawwi pero` ejja mmorru għal politika ta' stabilita` u allura għandna nixtru b'mod forward għax dik tagħtik stabilita`.

L-istabilita` hija l-prezz li trid tħallas jekk jaqa' s-suq.

Fil-fatt hawnhekk nista' nerġa' norbot ma' dak li kiteb il-Profs.

Falzon li jgħidlek ċar u tond li the best thing to do is to compare hedging to insurance.

Kemm-il wieħed u waħda minna jħallsu insurance u ma jieħdu xejn tagħha?

Tinxurja d-dar jew il-karozza f'każ li tinħaraq, tħallas il- flus pero` għall-grazzja ta' Alla u għall-erwieħ ma jinħaraqlek xejn.

Tista' targumenta li dak il-prezz ta' l-insurance ħallastu għalxejn.

Il- hedging hekk hu.

Jekk se mmorru għall-politika ta' stabilita' u allura nixtru meta nagħmlu ċertu benchmark u ngħidu li bit-tali prezz nixtru għat- tliet xhur li ġejjin biex is-surcharge tibqa' fejn hi, hawnhekk ir- rakkmandazzjoni ta' l-FPAC hija li nżommu varjazzjonijiet possibbilment ta' mhux iktar minn 5%.

Jekk il-prezz jaqa' - u fiż-żejt jaqa' u jitla' b'mod regolari - ifisser li se nkunu qegħdin inħallsu għaż-żejt iktar milli jkun fis-suq.

Mela l-kumitat qal, u jien naqbel miegħu, li jekk irridu l- istabilita` - u dawn ir-rakkmandazzjonijiet huma aċċettati kemm mill-bord kif ukoll mill-gvern – irridu nixtru ż-żejt bil-quddiem, bir-riskju li nkunu f'xi żmien qed inħallsu iktar għal dak iż-żejt.

Jien se npoġġi dan id-dokument fuq il-mejda tal-Kamra u nispera li l-press tagħtih coverage kif ħaqqu u mhux nieħdu sentenza minn hawn u sentenza minn hemm imbagħad noqogħdu noħorġu b'ħafna teoriji biex nuru kemm aħna bravi.

Nispera wkoll li din tkun l-aħħar darba li ddiskutejna l-hedging hawnhekk u xi darba niddeċiedu li nagħmlu xi ħaġa f'dan il-qasam bis-serjeta`.

Irrid ngħid ukoll li jien ma nafx kif ma ssemmietx l-enerġija alternattiva għax is-soltu din tkun waħda mill-argumenti dwar kif se nsolvu l-problema taż-żieda fil-prezz ta' l-elettriku.

Ir-realta` hija li rridu ndaħħlu l- enerġija alternattiva għalkemm din m'hijiex xi ħaġa faċli.

Għalkemm dan huwa qasam li ma jaqax taħt il-ministeru tiegħi, jien wieħed minn dawk li huwa favur tagħha.

Din hija politika li tmexxi l-MRA, qed nagħmlu minn kollox biex tidħol pero' hemm limitazzjonjiet kbar.

Hawnhekk irrid ngħid li rigward is-solar water heaters l-Enemalta għandha skema li tagħti Lm70 għal kull perusna li ddaħħal solar water heater.

Fir-realta` l-persuna per se tiffranka xi ħaġa billi ssaħħan l-ilma pero` billi aħna għandna perijodu twil ta' xemx u allura ħafna drabi l-ilma ma ssaħħnux, l-effett finanzjarju m'huwiex tali li b'xi mod jew ieħor se tagħmel xi differenza fil-bottomline ta' l-Enemalta.

Dan ifisser li anke jekk kulħadd jarma bis-solar water heaters, l-Enemalta xorta waħda se tibqa' taħraq l-istess ammont ta' fuel.

Ovvjament ikun hemm differenza pero` mhux b'mod sostanzjali.

Li tista' tagħmel differenza sostanzjali hija s-sistema tal-photovoltaic.

Jekk għandek bejt kbir biżżejjed tista' tagħmel sistema ta' solar cells li jiġbdu x-xemx u li jipproduċu l-elettriku.

Rigward din is-sistema s-sena l- oħra daħħalna skema fejn il-gvern iħallaslek madwar 25% ta' l-apparat li jqum bejn wieħed u ieħor Lm1,500 jew Lm2,000.

Aħna nagħtu Lm500 fuq kull apparat plus li nwaħħlulek b'xejn meter u inti tbigħ l-elettriku lill- Enemalta bir-rata ta' 3c per kilowatt.

Issa hawn irrid ngħid li l-cost ta' l-elettriku li niċċarġjaw lill-konsumatur m'huwiex kif qal l-Onor.

Mizzi, jiġifieri ta' 12c.

(Interruzzjonijiet) Qed jivvinta.

(Interruzzjonijiet) Poġġiha fuq l-mejda tal-Kamra jew inkella nagħmlu audit taċ-ċifra tiegħek.

Sur President, is-sistema li verament tkun sostenibbli hija dik li tipproduċi l-enerġija mir-riħ pero` mbagħad għandna l-problema ta' fejn se nagħmlu l-wind farms.

Naħseb li hawn consensus li fuq l-art għandna diffikultajiet kbar u fil-baħar m'hemmx ħafna postijiet li huma taħt il-50 metru.

Fil-fatt safejn naf jien ġew identifikati żewġ postijiet li huma taħt il-50 metru għax fuq il-50 metru hija teknoloġija li għadha ġdida ħafna u hemm diffikultajiet kbar biex tistallaha.

Taħt il-50 metru, safejn naf jien, hemm wieħed jew tnejn, wieħed qiegħed f'nofs is-sea lanes u allura ma jistax ikun prattikabbli u l-ieħor qiegħed f'żona turistika u allura jistgħu jinħolqu l-problemi.

Jien nemmen li f'dan il-qasam ta' l- enerġija alternattiva rridu nkomplu mexjin pero` rridu nirrealizzaw ukoll li trid tonfoq aktar flus biex din tużaha milli tonfoq fil-fossil fuels, jiġifieri s-sussidju rridu nżiduh u mhux innaqqsuh.

Ovvjament niffrankaw ħafna affarijiet li għandna niffrankaw, fosthom li ntejbu l-ambjent tagħna, intejbu s-saħħa tagħna, intejbu s-saħħa tal-pajjiż u nnaqqsu l-emission levels.

Dawn kollha huma benefiċċji pero` mil-lat ta' ġenerazzjoni ta' elettriku, fir-realta' nispiċċaw nonfqu iktar flus milli nonfqu llum.

Dan iwassalni biex ngħid li din m'hijiex soluzzjoni finanzjarja.

Sur President, dan kollu li għedt juri li għandna problema li rridu nsolvu.

S'issa l-oppożizzjoni smajtha ħafna drabi tikkritika u minkejja dak li tgħid, li hi toffri soluzzjonijiet f'dan il-qasam, madankollu s'issa għadha m'offriet xejn.

Ħlief issemmielna l-problemi m'għamlitx.

Jien l-ewwel wieħed ma nlum lil ħadd li jgorr, ibda mill-mara tiegħi, imma dawn huma realtajiet li mhux se naħarbuhom.

Dawn huma realtajiet li ħadd ma ħarab minnhom.

Illum il-kont tad-dawl ta' restaurant fl-Italja, ta' restaurant f'Londra jew ta' restaurant ikun fejn ikun, żdied aktar milli żdied f'Malta.

Illum il-kont tad-dawl ta' lukanda f'Ċipru, fil-Greċja jew fil- Balkani - jiġifieri anke min mhux fl-Unjoni Ewropea – żdied aktar milli żdied f'Malta.

Illum il-kontijiet tal-gass li jintuża għall-heating, barra minn Malta jqum aktar milli jqum għall-konsumatur hawnhekk.

Dan għaliex hawn Malta l-gass għadna nissussidjawh.

Din is-sena se noħorġu Lm2.5 miljun sussidju fuq l-LPG.

Jien lill-membri ta' l-oppożizzjoni ngħidilhom biex jistaqsu l-ħbieb tagħhom li jgħixu fl-Italja u fl-Ingilterra dwar kif splodew il-kontijiet tagħhom.

Mhux kulħadd bl-istess problema?

Min jimporta ż-żejt kif nagħmlu aħna, min jiddependi kif nagħmlu aħna mill-fossil fuels hekk ġralu!

Ara Franza, l-aktar pajjiż avvanzat fuq in-nukleari u l-aktar pajjiż li juża n- nukleari, kif ukoll pajjiż li huwa mqabbad mal-grid ...

(Interruzzjonijiet) Mela l-grid se ssolvi xi problema, Onor. Mizzi?

X'se ssolvi?

Jien nitkellem għada fuq il-pjan u ma nafx għalfejn qgħadt taħli l-ħin illum.

Għandna jumejn fuq l-estimi ta' l-Enemalta u jkollna ħafna ċans nitkellmu fuq il-pjan!

Jien kont qed insemmi lil Franza, l-aktar pajjiż li għandha nuclear energy fl-Ewropa u li hija mqabbda minn kullimkien mal-grid u kont qed ngħid li din ukoll għolliet il-kontijiet.

Din hija realta` li ħadd ma jista' jaħrab minnha.

Ara x'ġara fl-Italja, fi Franza u fl-Ingilterra minħabba problema żgħira dwar il-gass li kien hemm bejn ir-Russja u l-Ukraina.

Aħseb u ara aħna biċċa gżira fil- Mediterran li f'kontest dinji nimportaw daqs biċċa lighter taż-Zippo!

Daqshekk niswew fis-suq mondjali taż-żejt.

Taf x'inhi l-problema tagħna?

Mhux biex nixtru ż-żejt imma biex insibu min iġorrilna l-kwantitajiet żgħar li jkollna.

Dik il-problema!

It-tankers huma mdorrijin iġorru ħafna aktar milli jkollna bżonn aħna.

Il-problema tagħna hija bil-kontra.

Aħna nħallsu l-premiums għaż-żgħar meta niġu għat-trasport, għax huwa ħafna aktar effiċjenti li jkollok tanker li jġorrlok sitt darbiet daqs hawn milli jkollna tankers darbtejn daqs hawn li għandna bżonn aħna.

L-economies of scale ma jaħdmux għalina.

Dawn jaħdmu bil-kontra tagħna u għalhekk ikun hemm aktar spejjeż.

Sur President, hawn irrid nagħmilha ċara li meta nitkellmu fuq spejjeż, it- Lm80 miljun li se nonfqu fuq iż-żejt ma jinkludux il-pagi tal-ħaddiema, ma jinkludux id-depreciation fuq it-tankijiet u ma jinkludux il-piping.

Dawn ma jinkludu xejn ħlief il-liri kollha waħda fuq l-oħra li nħallsu lil dak li nimportaw iż-żejt mingħandu.

L-Lm40 miljun aktar li semmejt bejn is-sena 2004 u llum huma l-Lm40 miljun li qed nagħtu lira fuq l-oħra minn fejn nixtru ż-żejt.

Jiġifieri l-argumenti kollha li saru fuq l-ineffiċjenzi amminstrattivi huma kollha invenzjonijiet.

Jien lill-Onor.

Mizzi nistiednu biex iġib awditur miegħu u jirranġa maċ-chief financial officer ta' l- Enemalta, is-Sur Pippo Pandolfino, li qiegħed preżenti hawnhekk u jmur jiċċekkja.

Jekk trid malli nispiċċa nieħdok issa u rranġa ġurnata miegħu u ħu lil min trid miegħek.

Jien m'għandi problema ta' xejn anzi jekk trid inħallaslek jien.

(Interruzzjonijiet) Se nħallaslek jien ukoll u ma tridx tiġi?

(Interruzzjonijiet) Issa se nieħu għalija.

Din hija s-serjeta`!

Qed nistiednek, ejja aqbad il-kotba u arahom.

(Interruzzjonijiet) Mhux int, għax lanqas jien ma nifhimhom.

Fil-fatt jibagħtuli kull sheet daqshiex u taparsi nifhem.

(Interruzzjonijiet) Ġib lil min trid, m'għandix problema.

Ejja nkunu serji f'dan id-dibattitu għax naħseb li l-poplu Malti ħaqqu s-serjeta`.

Jekk għandna toqba ta' Lm40 miljun kif se niffinanzjawha?

Issa jien ma nippretendix li sibna s-soluzzjoni tajba bilfors pero` qed noffru soluzzjoni u nixtieq nisma' opinjonijiet differenti.

Sur President, is-soluzzjoni tagħna x'kienet?

Is-soluzzjoni kienet li minn Lm40 miljun, Lm13 miljun imorru fuq il-gvern u Lm27 miljun imorru fuq il- konsumatur.

Is-Lm27 miljun niġbruhom mill-elettriku, mill-ilma, mil-LRP u mill-unleaded fuel għax kif ikkwotajt qabel, dak huwa l-aħjar measure li dehrilna li nistgħu nużaw.

Stajna morna fl-estrem fuq l-elettriku biss jew fuq l-LRP u l-unleaded fuel biss u nżidu 20c kull litru pero` aħna sibna t- triq tan-nofs.

Imbagħad kellna niddeċiedu min se jħallas.

Stajna ddeċidejna li ma nwieżnu lil ħadd, la l-industirja, la l-hotels u lanqas il-każijiet soċjali.

Kieku għamilna hekk stajna nnaqqsu s-surcharge b'20%.

Probabbilment il-maġġoranza l-kbira tan-nies li jħallsu l-kontijiet kienu jmorru aħjar għax hemm aktar li qed iħallsu l-kontijiet in full milli hemm min iħallas bi tnaqqis.

Jien diġa` għedt li minbarra s-36 kumpannija, it- 86 hotel u t-13,000 social case li għandna kulħadd iħallas il-full jiġifieri jekk innaqqsulhom 20% inkunu popolari.

Iżda hekk irridu nagħmlu?

Irridu nitfgħu barra mix-xogħol madwar 10,000 persuna jew 20,000 persuna?

Lil min għandu social problems u min qiegħed bl-assistenza soċjali rridu nġegħluh iħallas kollox bħal min jonfoq Lm1,000 dawl?

Ma naħsibx li hekk irridu nagħmlu pero` jekk mhux se nagħmlu hekk, kif se nagħmlu?

Sur President, l-appell tiegħi huwa li m'għandniex nipprovaw naħarbu mill- problema billi ngħidu li ma teżistix.

M'għandniex ngħidu li l-problema ma teżistix għax din hija moħbija f'xi problema oħra.

Din m'hijiex ir- realta`, u dan għedtu u spjegajtu kemm-il darba.

Jien poġġejt u se nerġa' npoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-istatistika kollha, jiġifieri min irid jagħmel l-iskrutinju tan-numri għandu l-bibien kollha miftuħin.

Jien m'għandi problema ta' xejn pero` fl-aħħar mil-aħħar irridu niddeċiedu.

Irridu ngħidu l-Lm40 miljun min se jerfagħhom.

Dawn għandu jeħodhom il- gvern kollha?

Jekk tridu għidulna hekk, imma almenu għidu.

Għidu li rridu nżidu - kif jgħidu l-FOI fir-rigward ta' l-SMEs u kif jgħidu l-GRTU fir- rigward tal-ħwienet - u nagħtuhom il-capping u allura ngħabbu aktar lill- individwu.

Jekk mhux se tagħtuna soluzzjonijiet, bir-rispett kollu, jien ma nistax għal darb'oħra niġi mitlub biex immur l-MCESD u niġi ffaċċjat b'ħafna nies iħarsu lejja għax fil-presentation ngħid x'inhuma l-options minħabba ċerti raġunijiet.

Jien se nagħlaq id-diskors tiegħi billi ngħid li l-pajjiż mhux se jaħrab minn din il-problema.

Din hija problema reali li trid soluzzjoni.

Ma nippretendux li s-soluzzjoni tagħna hija bilfors l-unika waħda, anzi hemm ħafna soluzzjonijiet pero` kull soluzzjoni tfisser għażla.

Aħna jidhrilna li bħala gvern responsabbli rridu nagħmlu l-għażliet.

Aħna għamilna l- għażliet tagħna u we stand by them.

Aħna m'aħniex daqshekk koċċuti li ma nbiddluhomx jekk xi ħadd joħroġ b'suġġeriment tajjeb pero` dak is- suġġeriment irid jiġi, irid ikun tajjeb u jrid ikun aħjar minn tagħna.

Qabel nagħlaq irrid nitlob il-permess biex inqiegħed id-dokumenti li rriferejt għalihom fuq il-mejda tal-Kamra.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Graph li turi l-kont ta' fuel tal-Korporazzjoni Enemalta għall- perijodu bejn l-1996 u l-2006;

Graph li turi l-prezz ta' crude oil bejn il-perijodu l-1996 u l-2005;

Graph li turi kont tipiku ta' persuna tgħix waħedha u ta' familja ta' tliet persuni mqabbla mal-prezz internazzjonali taż-żejt għall-perjodu bejn l-1998 u Frar 2006;

Rapport maħruġ mill-KPMG intitolat "Comparison of the cost of utilities to residential customers under various retail tariffs applicable since October 1995" datat 21 ta' Ottubru 2005;

Dokumenti - inklużi estratti minn gazzetti lokali, mistoqsijiet parlamentari, diskorsi li saru fil-Parlament u press releases - relatati mal-prezz internazzjonali taż-żejt u s-surcharge fuq il- kontijiet tad-dawl u l-ilma; u

Rapport maħruġ mill-Fuel Procurement Advisory Committee f'Marzu 2006 bir-rakkmandazzjonijiet lill-Bord tad-Diretturi tal-Korporazzjoni Enemalta.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Marie Louise Coleiro, jekk jogħġobha, tagħlaq dan id-dibattitu.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Sur President, l-Onor.

Gatt beda billi qal li ma stenniex aħjar minn dan id-dibattitu pero` jien nista' ngħidlu li dan mhux talli ġie hawnhekk u ma tax risposti talli sfortunatament lanqas biss qara l-mozzjoni.

L-ewwelnett il-mozzjoni stess qed tgħid li hemm problema imma qed tgħid li s-soluzzjonjiet li ġab il-gvern Nazzjonalista għal din il- problema m'humiex soluzzjonijiet addattati għax qed iwaddbu ħafna nies f'inkwiet finanzjarju kbir.

Issa l-inkwiet finanzjarju m'huwiex dak fejn tgħid li bniedem jekk kien ikollu Lm10 fil-but illum għandu Lm6 biss imma għandna nies li qed jiftaqru kuljum.

Imma b'dispjaċir ninnota li minn diskors ta' siegħa u kwart il-Ministru Gatt iddedika biss żewġ linji biex igħidilna li dan il-gvern tgħidx kemm tħabat biex isib il-bilanċ.

Qal ukoll li jekk inġiegħlu lil kulħadd iħallas il-full il-gvern ikun jista' jnaqqas is-surcharge b'20%.

Dan kollu qed ngħiduh biex indaħħku.

Jien ukoll se nappella biex dan il-qasam jittieħed bis-serjeta` għax fil- verita` l-Ministru Gatt mhux lilna hawn ġew irid jikkonvinċi imma jrid jikkonvinċi lin-nies.

Dan qagħad jgħajjarna bid-dmugħ tal-kukudrilli pero` bir-rispett kollu naħseb li d-dmugħ tal-kukkudrilli qabad sew lilhom.

Aktar minn hekk qabdithom victimization complex kbira għax illejla dan il-gvern ġie ppreżentat bħala vittma, li kulħadd jinsab kontrih għax ħadd m'hu qed jifhem xejn.

Per eżempju, is-Sur Vince Farrugia sar l-akbar tuba għall- Ministru Gatt għax lanqas naf kemm-il darba merieh.

Anke ta' l-MHRA saru bħaħen ma jifhmu f'xejn u l-ministru ma nafx kemm-il darba mar l-MCESD biex forsi jifhmuh.

Barra minn hekk ma nafx kemm il-darba qal li poġġa dokumenti fuq il-mejda tal-Kamra biex forsi dak li jkun jifhem l-affarijiet.

Dan juri li fil-verita' d-dmugħ tal-kukudrilli mhux l-oppożizzjoni qed ixxerrdu imma l-gvern.

Anzi l-oppożizzjoni malli tħabbret l-istorja tas-soprataxxa f'Ottubru li għadda mill-ewwel qalet x'se jiġri u ma jiġrix.

Fil-25 ta' Jannar tlabna laqgħa b'urġenza tal-Kumitat ta' l-Affarijiet Soċjali proprju biex lanqas inkunu aħna li nitkellmu, imma jkun hemm l-opportunita' li f'dan il-kumitat permanenti nistiednu nies minn barra, fosthom individwi, familji u għaqdiet li jaħdmu fis-settur soċjali ħalli jkunu huma stess li jgħidu x'qed jiġri f'dan il-qasam bid-deċiżjonijiet tal-gvern.

Sur President, il-gvern qed jippretendi li nkunu aħna li ngħidulu minn fejn se jġib il-flus.

Għaliex ma jdurx dawra madwaru biex jara kemm tajjar u berbaq bla viżjoni ta' xejn f'dawn l-aħħar 20 sena?

While the going was good tajjartu kemm flaħtu u issa spiċċajtu daharkom mal-ħajt għax ġiet kriżi.

Issa hawn irrid ngħid li gvernijiet responsabbli jilqgħu għall- kriżijiet minn qabel.

Gvernijiet responsabbli ma jiġux hawnhekk fl-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż jgħidu li hemm kriżi li jaf biha kulħadd u jistaqsu lill-oppożizzjoni x'se tagħmel hi.

Kieku intom kontu serji, qabel ma qbadtu tagħmlu l-affarijiet kontu tiġu hawnhekk, tagħmlu kumitat tal-Kamra ad hoc u konna nkunu flimkien mil-bidu.

Kieku ma konniex nispiċċaw kulħadd imeri l-figuri ta' xulxin.

Irrid ngħid ukoll li l-korpi kostitwiti kollha qed jgħidu lill-gvern li qed jagħmel il-ħmerijiet.

Issa jekk titgħaffeġ l- industrija min jitgħaffeġ?

Mhux il-ħaddiem?!

Ma nafux li diġa` kellna industrija li tajret il-part-timers kollha ħalli tkun tista' b'xi mod tkampa?

Issa ta' min igħid li din m'hijiex waħda mill-industriji tal- capping għax anke l-istorja tal-capping li għamiltu ma tolqotx lill- industriji kollha imma l-ftit industriji kbar.

Il-Ministru Gatt qagħad isemmi pajjiżi kbar bħal Franza, l-Ingilterra u l- Ġermanja.

Imissu qalilna wkoll kemm għandhom pagi.

Issa ġabilna l- liberalizzazzjoni ħalli nkunu bħalhom!

Wara dan ammetta huwa stess li aħna tant aħna suq żgħir li huwa diffiċli ssib lil min iġorrilna.

Aħseb u ara la ġġibilna l-liberalizzazzjoni ħalli nkunu bħall-pajjiżi l-kbar kemm aktar u aktar se nkomplu nitgħaffġu!

Min se jagħmel tajjeb għal dawn id- deċiżjonijiet?

Se jkun il-poplu li jagħmel tajjeb għal dan?

Fl-ittra li jien bgħatt liċ-chairman tal-kumitat permanenti dwar l-affarijiet soċjali fil-25 ta' Jannar jien irriferejt għal dawk it-13,000 familja li għedtu li qed teżentaw.

Dawn x'se jiġri minnhom?

Tafu li dawn qed jaqgħu f'faqar enormi?

Il-Ministru Gatt akkużana li aħna ħabbatna n-nies mal-ħajt bejn l- 1996 u l-1998.

Intom mhux ħabbattu n-nies mal-ħajt, imma daħħaltuhom fil- ħajt, sturdejtuhom u qed tkissru l-familji.

Il-ministru qal li l-mara tiegħu tgorr meta jiġi l-kont għoli.

Anke aħna li qegħdin hawnhekk kollha ngorru pero` mbagħad b'xi mod xorta nibqgħu nieklu.

Pero` dan ma jgħoddx għal ċerti nies hemm barra, Onor. Gatt.

Hemm nies li meta qed jiġihom il- kont, għax m'humiex eżentati mis-surcharge u l-pagi tagħhom ma jippermettux, qed ikollhom joqogħdu jagħżlu x'jixtru biex jieklu.

Jien mhux qed ngħid li dawn jagħżlu x'jilbsu imma jagħżlu x'jixtru biex jieklu!

M'hawn ħadd f'dan il-pajjiż li mhux mgħaffeġ illum u mhux qed nitkellem biss għas-safef ta' isfel.

Ovvjament dawk huma l-aktar li ħadu daqqa 'l isfel u ma nafx x'irid ikun biex iqumu.

U jien proprju fuq dan stennejt li nitkellmu għax il-mozzjoni tagħna fuq hekk iddur imma jidher li bħall-Onor.

Puli l-ministru ma fehemx l-iskop ta' dak li qed nagħmlu.

Kieku morna fil-kumitat permanenti dwar l-affarijiet soċjali, forsi dan id- dibattitu hemmhekk kien jieħu sura ħafna aktar responsabbli milli kif qed nagħmlu bħalissa, fejn iż-żewġ naħat qed jgħajtu at the top of their voices biex jipprovaw ifiehmu lil xulxin.

Sur President, il-kumitati tal-parlament jipprovdu ambjent fejn nistgħu nitkellmu daqsxejn aħjar u fejn inkunu nistgħu nisimgħu l-istorji diretti min-nies involuti u mhux noqogħdu nirrakkontaw l-esperjenzi ta' ħaddieħor kif nagħmlu aħna.

Lanqas dik ma ried il-gvern u minn fuq ippropona dibattitu fuq l-Enemalta biex jgħatti dak kollu li qegħdin nagħmlu.

Din mhix serjeta`, Sur President!

Possibbli li wara t-tgħajjir kollu li sar bil-kuxjenza soċjali, dan ma kienx possibbli?

Il-ministru qalilna li ddejjaq jerġa' jpoġġi l-karti fuq il-mejda tal-Kamra imma jien mhux se niddejjaq nerġa' nispjega li bejn l-1996 u l-1998, il-partit Laburista ammetta li għamel żball - u kien raġel biżżejjed biex jagħmel dan – u pprova jara x'se jagħmel dwar dan.

Dan ma sarx għax l-elezzjoni kienet fil- qrib u fil-fatt il-kontijiet qatt ma ħarġu għax l-Onor.

Alfred Sant immedjatament kien qal li se jagħmel miżuri korrettivi.

Jien qed nitkellem b'dan il-mod għax minkejja li ma kontx fil-parlament jien kont attivista fil-partit Laburista u kont waħda minn dawk li ridt li jkun hemm miżuri korrettivi.

Fil-fatt l-Onor.

Alfred Sant ħatarni fuq kumitat tal-Kabinett biex naraw kif dawn l-affarijiet se jsiru.

X'għamel il-gvern?

Il-ministru ġie hawnhekk jgħajjarna bid-dmugħ tal-kukkudrilli imma jien iljun inħossni hawnhekk għax jien il-vuċi tan-nies li m'għandhomx vuċi u li qed jitgħaffġu tant li qed jagħżlu x'jixtru biex jieklu.

Din hi t-tip ta' diskussjoni li stennejt, Sur President.

F'nofs Ottubru li għadda, jien u l-Ministru Cristina konna fuq il-programm "Realta`" fuq Smash Television u konna qegħdin niddiskutu dawn in-nies li se jkunu barra minn din il-kategorija ta' 13,000 familja u kellna callers li waqt il- programm stess bdew jgħidulna minn xiex inhuma għaddejjin.

Dakinhar il- Ministru Cristina qalet li se tidħol fihom dawn il-każijiet pero` issa li għaddew ħames xhur, il-Ministru Cristina qalet li qed isir studju u fi ftit ġimgħat se jkollna r-riżultat tiegħu.

Issa għaddew ħames xhur, Sur President!

Tan-naħa l-oħra għandhom ikunu rġiel u nisa u għandhom jgħidu l-verita`.

Mela jiġu jgħidulna li s-social impact assessment għamluh fuq il-bands.

Mela s-social impact assessment tagħmlu fuq il-bands?

Il-gvern telaq minn premessi foloz bħall-premessa li telqu biha li skond kemm tikkonsma, tħallas.

Kemm hi tajba din!

Kieku din malajr tagħmilha minn fuq l-iskrivanija!

Pero` jien hawnhekk nistaqsi: Fejn u meta ġie involut id-dipartiment tas-social security biex jiggwida lill-Enemalta u lill-Water Services Corporation sabiex jispjegalu xi tfisser social dimension?

Mela aħna nistgħu nagħmlu social impact assessment mingħajr ma nħarsu lejn il-kategoriji differenti tan-nies?

Mhux tħares lejn id-dħul trid imma tħares ukoll lejn il-piżijiet soċjali, Sur President!

Il-ministru għamel economic impact assessment mhux social impact assessment u dan, bir-rispett kollu, jirrifletti l-politika ta' dan il-gvern li għalih in-nies huma għall-ekonomija mhux l-ekonomija għan-nies.

Basta fil-kunsill ġenerali, il-prim ministru qal li fiċ-ċentru tal-politika Nazzjonalista hemm il-bniedem imma fil-verita` ħsiebhom biex jaraw kif se jibbilanċjaw il-kotba minn fuq dahar in-nies biex jilħqu l-kriterji ta' Maastricht ta' 3% deficit vis-à-vis il-GDP.

Dan qed jagħmluh, Sur President, wara li għaddew 18-il sena ta' ħela u tberbiq u qażżu lil kulħadd.

Il-ministru qalilna li nefaq b'Lm700,000 għas-social cases imbagħad ma jimpurtax li nefqu Lm10 miljun fuq dar fi Brussels li Alla waħdu jaf kemm għad trid tiblagħlna miljuni!

Imma hekk ma jimpurtax!

L-istess meta biegħu l-Mid-Med Bank.

Jiġi l-ex-Prim Ministru Eddie Fenech Adami jgħidilna li Lm10 miljun 'l hemm u Lm10 miljun 'l hawn ma jimpurtax imma mbagħad fejn jidħol il-fqir, il-ftit eluf jimporta ħafna!

Illum għandna nies li lanqas qed jieklu sakemm jixbgħu biex ikunu jistgħu jrabbu l-familja u jedukaw lil uliedhom!

Illum kont qed nistenna li hawnhekk nisimgħu ftit bis-serjeta` dwar dawn il-kategoriji ta' nies għax hekk isiru s-social impact assessments imma le, qalulna kemm tikkonsma tħallas!

Mela familja bi tlieta jħallsu tant u familja b'ħamsa trid tħallas ħafna iżjed għax ovvjament tuża iżjed dawl u ilma.

Jekk ikollok tifel wieħed se tuża żewġt ikmamar imma jekk ikollok ħamest itfal, se tuża xi erbat ikmamar.

Huwa ovvju li f'kulma tagħmel se tuża iżjed riżorsi jekk ikollok iżjed tfal.

Allura jien nistaqsi: Din hija l-ġustizzja soċjali?

Dawn huma affarijiet bla sens u dan biex ma nsemmix il-każijiet gravi fejn familja jkollha tfal b'diżabilita`.

Għandna ruxxmata familji li għandhom tfal u żgħażagħ b'diżabilita` li anke jbatu bl-inkontinenza.

Dawn il-familji jkollhom il- washing machine iddur il-ħin kollu.

Imbagħad għandek dawk li għandhom bżonn ta' makni lejl u nhar u hemm min anke għandu bżonn air-conditioner għaddej il-ħin kollu.

Hawnhekk għandi kont ta' familja li għandhom żagħżugħ ta' 18- il sena u bil-permess ta' din il-familja aktar tard dan il-kont se nqiegħdu fuq il-mejda tal-Kamra.

Miegħu se nqiegħed ukoll l-ittra li bgħatt lill-Onor.

Dolores Cristina għax wara li konna tkellimna fuq il- programm "Realta`", jien ħsibt li l-gvern se jibda jidħol f'dawn il- każijiet bis-serjeta`.

Jien lill-Ministru Cristina bdejt niktbilha fuq kull każ li jiġi quddiemi u li jidher ġenwin pero` kulma ħadt kienu żewġ tweġibiet u mhux dwar x'se jiġri dwar dawn il-każijiet imma biss bħala acknowledgement.

Rigward dan il-każ tal-familja Ebejer minn Ta' Xbiex li qed insemmi hawnhekk lanqas acknowledgement ma ħadt.

Hawnhekk għandna każ ta' żagħżugħ ta' 18-il sena li għandu bżonn air- conditioner sajf u xitwa u ma jistax jgħix mingħajru għax għandu diżabilita` severa u multipla.

Apparti l-air-conditioner għandu makna ta' l-ikel li trid taħdem b'mod kontinwu u dan biex ma nsemmix ukoll il-washing machine.

Dawn taf kemm ħallsu taxxa bejn is-17 ta' Settembru u l-31 ta' Diċembru, Sur President?

Dawn ħallsu Lm43.69 għaliex il-missier jaħdem.

Din hija premessa oħra li jekk inti taħdem, tagħmel x'tagħmel u taqla' kemm taqla', inti ma tistax tkun eżenti mis-surcharge.

Dan huwa każ soċjali, li bħalu għandna ruxxmata, u dawn m'humiex parti minn dawk it-13,000 familja li l-gvern xeba' jippoppa sidru dwarhom u jgħid li qed jeżentahom milli jħallsu s-surcharge.

Issa llum faqqgħet il-bajda, Sur President, għax qalulna li kulma ddedikaw minn Lm40 miljun huma Lm700,000!

Lanqas Lm1 miljun basta ntajru l-miljuni 'l hemm u 'l hawn.

Mela ma nitkellmux fuq spejjeż ta' karozzi ġewwa l- Enemalta, Ministru Gatt!

Mela ma nitkellmux fuq pagi eżorbitanti li lanqas jinħadmu fl-accounts section mal-pagi l-oħrajn imma jinħadmu f'uffiċini oħrajn fuq?

Mela ma nitkellmux fuq l-ineffiċjenzi fl-Enemalta u d- diskriminazzjonijiet li hemm hemm ġew.

Min

irid jagħmel tajjeb għal dan kollu?

Mhux il-poplu jrid jagħmel tajjeb!

Jien nittama li xi ħadd jagħtini risposta dwar x'se jiġri mill-każijiet li qed insemmi u mhux jimxu b'din il-premessa li telaq biha l-gvern li min jikkonsma jrid iħallas.

Il-familja li semmejt tikkonsma ħafna elettriku mhux b'kapriċċ!

Dawk il-familji li għandhom makna tal-kliewi li trid taħdem 11-il siegħa kuljum u taħli daqs ħadida tal-mogħdija mhux b'kapriċċ jikkonsmaw l-elettriku.

Jekk aħna responsabbli lil dawn nies għandna nneħħulhom il-kappell u ngħinuhom għax dawn jgħinu lis-soċjeta` bix-xogħol li qed jagħmlu u mhux ngħaffġuhom bħalma qed jagħmel dan il-gvern.

Sur President, imbagħad għandna l-famuża premessa oħra li kulmin jaħdem m'huwiex eżentat jiġifieri persuna li taħdem part-time as a primary job u forsi taqla' Lm20 fil-ġimgħa jew persuna li taqla' l-minimum wage u jkollha żewġt itfal m'huwiex eżenti.

Huwa tajjeb li ngħidu – għax dan qatt ma nisimgħuh min-naħa tal-gvern – li l-minimum wage earners tagħna huma klassifikati bħala l-working poor għax meta tara x'inhu 60% tan-national median income, li huwa l-metodu ta' kif tiġi stabbilita l-poverty line, issib li dawn qed iħokku mal-poverty line imma minkejja dan xorta m'humiex eżenti.

Din hija inġustizzja!

Dan huwa l-bilanċ li tant ftaħar bih il- Ministru Gatt u li kellu jsib il-gvern Nazzjonalista.

Kieku jien nistħi niġi nippreżenta dawn it-tip ta' argumenti hawnhekk, Sur President.

Premessa oħra hija li jekk koppja pensjonanti - din hija ċara f'ċirkolari li ntbagħtet lill-uffiċjali tad-dipartiment tas-social security fid-9 ta' Novembru li għadda – taqla' aktar minn Lm61.25 fil-ġimgħa jew pensjonant waħdu jaqla' aktar minn Lm51.21 fil-ġimgħa, dawn ma jkunux eżenti.

Għandna każijiet ta' pensjonanti li jaqgħu taħt dawn il-kategoriji stabbiliti li għax għandhom tifel jew tifla li tgħix magħhom u taħdem, dawn ma jiġux eżentati.

Għidli liema żagħżugħ illum qiegħed f'qagħda li jgħin lill- ġenituri tiegħu.

Jekk ikunu għarajjes dawn għandhom il-prezzijiet tal- proprjeta` li għolew b'mod astronomiku.

Dawn il-prezzijiet tant għolew li kulħadd qed jaqta' qalbu dwar fejn se jmur joqgħod u issa daħlet it-trend il-ġdida li lanqas biss jiżżewġu minħabba f'hekk.

Imbagħad m'għandekx il- post biss għax għandek żgħażagħ li jkunu daħlu għall-piż ta' karozza u jkollhom id-dejn fuqha u hawnhekk ma rridux ninsew ukoll in-nuqqas ta' sigurta` fuq il-post tax-xogħol.

Immaġinaw jekk huwiex possibbli li tippretendi li dawn jgħinu lill-ġenituri tagħhom li suppost jiġu eżentati minn din it-taxxa.

Min-naħa l-oħra, jekk ikollok pensjonanti li jaqbżu l-limitu li semmejt bi ftit, u jkollhom tfal ma jaħdmux, dawn xorta jkollhom iħallsu t-taxxa u ma jiġux eżentati.

Ara x'mistħija ta' politika qed imexxi l-partit Nazzjonalista li skond il-prim ministru jżomm il-bniedem fiċ-ċentru tal- politika tiegħu.

Araw x'anomaliji hawn.

Dan kollu juri kemm m'huwiex veru li kien hemm is-serjeta` min-naħa tal-gvern fuq is-social impact assessment u kemm għandna raġun aħna bħala oppożizzjoni li nsemmgħu leħen in-nies fit- triq għax għandna gvern li sadd widnejh għall-karba tan-nies.

Jista' jkun li għall-Onor.

Austin Gatt, dak li qed jgħidu n-nies fit-triq huwa dmugħ tal-kukkudrilli imma ovvjament mhux se jirriskja jitkellem hekk pero` dak li qed ngħidu hawnhekk huwa dak li qed jgħidu n-nies fit-toroq u fil-pjazez ta' Malta u Għawdex.

Barra minn dan għandek każijiet ta' familji li jgħixu bil-pensjoni ta' l- invalidita` u jekk it-tfal ikunu jaħdmu, dawn ma jiġux eżentati.

Hemm ukoll każijiet ta' nisa separati bit-tfal li qed jgħixu mal-ġenituri tagħhom u għax il-ġenituri tagħhom jaqbżu bi ftit flus dik il-kategorija, qed ikollhom iħallsu s-soprataxxa wkoll.

Araw x'inġustizzji u x'anomaliji kbar hemm!

Per eżempju, jien naf każ ta' familja fejn omm separata bi tlett itfal qed tgħix ma' missierha li huwa pensjonant u li jaqbeż b'xi Lm5 il-limiti tas-soprataxxa.

Dan ukoll qed jiġi mġiegħel iħallas din it-taxxa.

Kif jista' l-gvern jagħmel dan meta dan il-missier qed ineħħi piż minn fuq is-soċjeta` billi jmantni lit-tifla li lanqas manteniment m'għandha?

Dawn huma affarijiet li ma jagħmlux sens.

Fil-fatt din il-mara pprovat saħansitra taqleb il-meter fuqha imma apparti l-ħafna mistoqsijiet, intalbet xi Lm200 u qaltli ċar u tond: Mela jiena nista' naqbad l-għajnuna soċjali ta' xahrejn u mmur naqleb il-meter?

Dawn huma l-affarijiet li jeħtieġ li nidħlu fihom imma tan-naħa l-oħra ma jimpurtahomx minn dan għax l-aqwa li minn Lm40 miljun, iddedikaw Lm700,000.

Apparti dan kollu, jien xbajt niltaqa' ma' anzjani li huma eliġibbli għall- eżenzjoni tas-soprataxxa, li qed jirċievu l-kontijiet bis-surcharge imma ħadd ma jgħidilhom xejn.

Dan il-gvern jiġbed lejh jaf anke ma' dawn it- 13,000 familja li tant semma għax ir-realta` hi li hawn ħafna li huma eliġibbli għall-eżenzjoni u sadanittant ħadd mill-awtoritajiet ma kellu d- diċenza li jiġbdilhom l-attenzjoni għal dan bil-konsegwenza li qed iħallsu s-soprataxxa.

Per eżempju, jeżistu każijiet fejn għandek single mothers jew nisa separati li daħlu f'appartamenti f'kirjiet tal-privat u l-meter qiegħed fuq isem is-sid ta' l-appartament u għalhekk il-kont joħroġ bis- surcharge.

Mela għandna dawn in-nies li jgħixu bl-għajnuna soċjali u xorta jkollhom iħallsu s-surcharge.

Forsi tgħiduli li dawn għandhom jagħmlu arranġament mas-sid pero` jien naf ħafna każijiet fejn dawn marru jfittxu lis-sid biex jaqilbu l-meter fuq isimhom u qalulhom – ovvjament jien mhux qed ngħid għal kulħadd imma għal dawn li naf bihom jien nista' nitkellem – li jekk imorru jittantaw jaqilbu l-meter ikeċċuhom mill-kirja.

Issa dawn huma nies li jgħixu bl-għajnuna soċjali u allura suppost huma eżenti imma għax iċ-ċirkostanzi tas-social housing f'pajjiżna huma tali li dawn kellhom ifittxu kirjiet privati, dawn qed jeħlu s-surcharge ukoll għax is-sidien, minħabba raġunijiet ta' income tax jew liċenzji fuq l- appartmenti, ma jkunux iridu jaqilbu l-meter fuq isem il-kerrej.

Imbagħad jiġi l-Onor.

Austin Gatt u jgħidilna li s-social impact assessment sar skond il-bands u dan bla konsiderazzjoni taċ-ċirkostanzi partikolari li jeżistu f'dan il-pajjiż.

Is-social impact assessments ma jsirux b'dan il- mod għax wieħed irid jindaga d-diversi sitwazzjonijet soċjali li jista' jkollu mbagħad jipprova jindirizza u jsib il-bilanċ.

Le, mhux veru li l- gvern ipprova jsib bilanċ korrett għal din is-sitwazzjoni.

Ħadd m'hu qed jgħid li l-prezzijiet taż-żjut barra minn Malta m'għolewx.

Min qed jgħidha din?

Dan huwa paroli fil-vojt.

Aħna nafu li hawn kriżi u dan il-pajjiż diġa` ffaċċja kriżijiet fis-snin sebħgin u fis-snin tmenin u qatt ma konna f'din l-estremita` li jkollna nies litteralment ma jkollhomx biex jixtru l- iktar affarijiet bażiċi u jispiċċaw jittalbu lin-nies biex jiddubbaw xirja 'l hemm u xirja 'l hawn.

Smajna lill-Onor.

Austin Gatt igħidilna x'għamlu Franza, l-Italja eċċ. Imma kieku qatt xi darba nisimgħu kif l-Unjoni Ewropea, permezz tal-fondazzjoni uffiċjali tagħha "For the improvement of living and working conditions" stabbilixxiet benchmark ieħor ta' kif tikkalkula l-kwalita` tal-ħajja u l- faqar.

Fost dawn il-benchmarks li stabbilixxiet kien hemm il-benchmark li anke jekk għandek familja li qed titħabat u ma tiflaħx tħallas għas- servizzi, dik ukoll trid tħares lejha bħala familja li qiegħda f'riskju ta' faqar jew fil-faqar.

Dawn l-affarijiet, Alla jbierek, qatt ma nisimgħu dwarhom!

Nisimgħu biss kif ħaddieħor jiġi bulldozed.

Mhux bilfors jekk dawn il-pajjiżi għandhom cushions oħra?

F'dan il-pajjiż m'għandna l-ebda cushion!

Issa se joqogħdu jsemmu l-levies ta' bejn l-1996 u l-1998?

Allaħares nibdew insemmu t-taxxi li dan il-gvern daħħal mis-sena 2003 'l hawn għax lanqas nieqfu imma dan m'huwiex l-iskop ta' dan id-dibattitu.

Meta aħna tlabna laqgħa tal-kumitat permanenti dwar l-affarijiet soċjali, dan għamilnieh bl-aktar mod ġenwin biex niddiskutu bis-serjeta` min qed jiġi mgħaffeġ aktar barra dawk it-13,000 familja.

Fil-verita` kulħadd huwa mgħaffeġ għax jekk tħares lejn is-saff tan-nofs, dik li tradizzjonalment ngħidulha l-middle class, tinduna li din qed tisparixxi u għandna diżastru hawnhekk ukoll.

Dawn huma nies li qatt ma jgħabbu piżijiet fuq il-gvern u jagħmlu ħilithom biex ikollhom housing tagħhom u biex jedukaw lill-uliedhom mingħajr piżijiet fuq il-gvern eċċ. Pero` anke dawn, bħalissa huma mgħobbijin b'ħafna piżijiet ta' home loans u ta' taxxi għax għandhom kollox dikjarat.

Tisma' koppji li jgħidulek li t-tnejn li huma jaħdmu l-ġurnata kollha, imorru d-dar stressed u jridu jduru bit-tfal ukoll bil-konsegwenza li jispiċċaw kważi jaħtfu lil xulxin.

Dan huwa mod ta' kif tkompli tinċentiva lil min jaħdem ikompli jaħdem f'dan il-pajjiż?

Għaliex ġie rredikolat is-Sur Vince Farrugia fl-intervista li għamel?

Bħallikieku dan m'huwiex veru!

Jekk il-gvern verament jemmen li dak li qal is-Sur Vince Farrugia fl- intervista ta' "l-orizzont" m'huwiex minnu allura dan huwa veru gvern maqtugħ min-nies għax tmur għand min tmur, tal-ħwienet huma mherrijin.

Nhar is-Sibt kont qiegħda għand tal-laħam u dan qalli ċar u tond kif naqaslu l-bejgħ u minkejja dan, il-freezers ma jistax jitfihom bil- konsegwenza li l-konsum mhux qed jirrifletti kemm qed jaqla'.

Dawn mhux qed idaħħlu biżżejjed to make ends meet u sadanittant qed jiġu ntaxxati fuq dak li mhux qed idaħħlu!

F'dan ir-rigward anke s-Sur Vince Farrugia, fl- intervista tiegħu, tkellem dwar sidien ta' ħwienet fil-Belt li qed ikeċċu n- nies biex jaħdmu aktar huma ħalli jagħmlu tajjeb għall-piżijiet li għandhom.

Dan il-gvern lanqas biss qed jaħseb f'dawn l-affarijiet.

Issa jien naf ir-risposti tal-gvern għal dan kollu: Kieku intom x'kontu tagħmlu?

Illejla l-Onor.

Austin Gatt qal li jemmen fil-hedging.

Jien ma nafx kif qed jgħid hekk wara li pprovaw idaħħku n-nies bina dwar dan u anke waslu biex qalu li dan huwa gambling.

Jekk il-gvern jemmen fil-hedging għaliex ma pprovawx jagħmluh bis-serjeta`?

Semmielna l-agreement mal-Libya għax aħna konna nużaw il-high sulphur oils u issa qegħdin nużaw low sulphur, imma sadanittant din ukoll kienet xi ħaġa ħażina?

Fl-istess nifs l-Onor.

Gatt qalilna li peress li mis-sena 2004 qlibna għal low sulphur allura dak l-agreement inqatel waħdu u li mil- Libjani konna qed nixtru żejt għola minn ħaddieħor.

Jekk dan huwa minnu għaliex baqgħu jixtru mingħand il-Libja għax sas-sena 2004 kienu diġa` ilhom 18-il sena fil-gvern u l-agreement żammewh.

Dan il-gvern nesa l- credit li tawna l-Libjani fis-snin sebgħin u tmenin sabiex il-flus li konna se nħallsu bihom iż-żejt, stajna ninvestuhom b'mod li meta naslu biex inħallsu, inħallsu mir-return fuq dak l-investiment?

Dawn l-affarijiet irridu ngħidu biex ngħidu l-verita`!

(Interruzzjonijiet) Issa billi tidħak, man-nies inżel idħak fil-pjazez!

Dan id-dibattitu f'xi pjazza jmissna għamilnieh fejn hemm in-nies imma lanqas fil-kumitat permanenti dwar l-affarijiet soċjali, fejn stajna nistiednu lin-nies, ma riedu jagħmluh.

Il-viċi prim ministru fil-house business committee ġie jgħidilna li biex jiltaqa' l-kumitat permanenti dwar l-affarijiet soċjali, il-parlament irid jgħidlu, Alla jbierek, imbagħad lanqas naf kemm niltaqgħu!

Jien qatt ma naf li ġejna avżati mill-parlament biex niltaqgħu fuq xi ħaġa.

L-ironija hi li mbagħad l-Onor.

Puli qagħad jiftaħar kemm għajjat seduti fuq talba tal- membri ta' l-oppożizzjoni u fis-sajf li għadda dan anke għamel stedina formali lill-membri biex jekk għandhom xi suġġetti għad-diskussjoni, iressquhom.

Jien bgħattlu lista ta' suġġetti u sal-lum anqas suġġett wieħed ma trattajna.

Naħseb li lanqas biss fehem l-iskop ta' l-ittra tiegħi!

Min ma jifhimx dawn l-affarijiet għax ma jkunx qed jagħmilha man- nies jew għax jagħmel bħall-ostrich, idaħħal rasu fir-ramel biex la jisma' u lanqas jara.

Sur President, jien ninsab iddiżappuntata bil-kbir b'dan id-dibattitu u ridt inħalli l-benefiċċju tad-dubju għax bqajt nemmen li forsi l-gvern, saħħa ma kkonċediex laqgħa tal-kumitat permanenti dwar l-affarijiet soċjali, forsi f'dan il-parlament għallinqas jiġi b'dak li ppretendejt li jsir xhur ilu, u ċioe` dak li semmiet l-Onor.

Cristina fuq programm tat- television meta qalet li qed tikkonsidra l-affarijiet.

Ġimgħa ilu jew għaxart ijiem ilu qaltilna li għadha qed tistudja u fil-ġimgħat li ġejjin naraw.

Għalhekk ippretendejt li almenu fid-dibatittu dwar din il-mozzjoni jiġi xi ħjiel ta' xi ħaġa.

M'aħniex qegħdin ngħidu li l-gvern għandu jġorr il-piż kollu hu imma fil-mozzjoni għamilnieha ċara li għandna niddiskutu ħalli naraw x'jista' jsir biex intaffu l-piż ta' din it-tgħaffiġa li qed tgħaffġu fuq kulħadd.

Kieku kontu gvern serju kontu tfaddlu l-flus ħalli meta jiġu dawn it-tip ta' daqqiet tkunu tistgħu ġġorru iktar mill-piż tagħhom.

Dażgur li ma tifilħux iġġorru wara li rvinajtu l-finanzi tal- pajjiż!

Wara 18-il sena fil-gvern tatkom raskom u bdejtu titkellmu fuq ristrutturar biex tqajmu l-ekonomija.

Wara 18-il sena f'daqqa waħda tridu li jonqos id- deficit u terġgħu ġġibu l-finanzi tal-pajjiż fuq saqajhom.

Dażgur li ma tistgħu terfgħu l-ebda piż issa, imma lanqas huwa sew li tgħaffġu fuq dawk li l-inqas jifilħu.

Kulħadd qed jitgħaffeġ u anke r-riżultat tal-piż li qed titfgħu fuq l-industrija qed imur f'ħoġor il-ħaddiema Maltin u Għawdxin għax meta qed tgħaffġu lill-industrija u qed toħonqu l-attivita` ta' l- intrapriża, l-entrepreneur jaf x'għandu jagħmel.

Dan iħares lejn il- vijabilita` u jekk ma jkunx jaqbillu jagħlaq il-bibien.

Ħafna drabi n- negozjant u l-industrijalist ikollu ħobżu diġa` maħbuż, imma jekk il- ħaddiem imur id-dar u l-għada ma jmurx għax-xogħol tagħtih rasu!

Per eżempju, jien ma nistax nifhem kif illum is-Sur Vince Farrugia spiċċa daqshekk under attack mill-Ministru Gatt għax dan żgur li ma kienx qed jgħid affarijiet ta' barra minn hawn.

Ftit ilu l-GRTU għamlu survey li minnu rriżulta li 62% tas-self-employed qalu li l-bejgħ tagħhom matul is- sena 2005 naqas meta mqabbel mas-sena 2004 u 80% qalu li l-2006 se tkun agħar miill-2005 jew se tkun l-istess.

Jekk naraw l-aħħar labour force survey ta' Settembru 2005 insibu li n-numru ta' self-employed naqas b'1,500 meta mqabbel ma' Settembru tas-sena 2004, aħseb u ara b'dawn il-piżijiet ġodda fuqhom.

U x'se jiġri mill-ħaddiema li jaħdmu magħhom?

Sur President, irrid ngħid li mhux l-oppożizzjoni biss qed titkellem b'dan il-mod imma kulħadd u dan ikkonfermah illejla l-Ministru Gatt x'ħin qal li meta jmur l-MCESD jitkellem, kulħadd jibqa' jħares lejh u meta jistaqsihom jekk għandhomx xi mistoqsijiet ħadd ma jistaqsih xejn.

Minkejja din is- sitwazzjoni l-gvern se jibqa' ma jiċċaqlaq xejn?

L-MHRA, il-GRTU, l-MCESD u unions oħra jistgħu jagħmlu stqarrijiet jew press conferences individwalment, imma kif jistgħu jinstemgħu dawn il-familji li qegħdin nitkellmu fuqhom?

Għax il-gvern ħaseb biss biex jgħin lil 13,000 familja, u tant qed jiftaħar li qed jagħtihom sussidju ta' Lm700,000.

Allura l- gvern se jibqa' b'idu marbuta, ma jagħmel xejn għal dawn il-każijiet soċjali li qegħdin insemmu, li m'humiex fost dawk it-13,000 familja?

Dan huwa l-bilanċ li l-Onor.

Austin Gatt tant ftaħar li rnexxielu jsib fil- computations tiegħu?

Sur President, jekk se nibqgħu mmeru l-figuri, m'hemmx mod kif l-affarijiet jiġu rranġati billi jkun hemm xi unit indipendenti li jistħarreġ l- affarijiet bis-serjeta` u bl-aktar mod trasparenti?

Il-korpi kostitwiti kollha kemm huma qed jgħidu li l-affarijiet m'humiex maħdumin b'mod trasparenti.

Mhux billi tpoġġi t-tabelli fuq il-mejda tal-Kamra!

Minn fejn qed iġġib id-data u kif qed issir?

Minn hemm trid titlaq għax it- tabelli malajr tagħmilhom.

Jekk jagħtuni ftit numri malajr nagħmel ftit tabelli imma jiddependi minn fejn inkun ġibthom!

Mid-dehra jaħsbu li hawnhekk kulħadd imbeċilli.

La hawn m'hawn nies imbeċilli u lanqas fit- toroq.

Illum tmur fi pjazza u l-aktar bniedem li taħseb li m'għandux background akkademiku jgħaġġbek bl-argumenti li kapaċi jġib.

Il-gvern qed jiġbed kollox lejh għax minn kont għall-ieħor qed tiżdied is- surcharge fuq il-kontijiet tad-dawl u l-ilma.

Meta staqsejt b'liema mod il- gvern qed jikkalkula, per eżempju, il-perijodu li suppost jiċċarġja bis-17% surcharge, il-perijodu bil-55% u issa bis-67% - għax xi drabi l-kontijiet qed ikunu estimates imbagħad l-actual reading isir wara – l-ministru qalli li dawn isiru pro-rata.

Dan mhux sewwa għax inti fix-xitwa taħli mod u fis- sajf taħli mod ieħor.

Dan huwa mod professjonali, dan huwa mod trasparenti, dan huwa mod kif tipprova ssib il-bilanċ bejn il-kriżi finanzjarja li għandek u l-problemi soċjali li jeżistu bl-impatt negattiv li dawn il-miżuri qed iħallu fuq in-nies?

Din hija serjeta`?

Issemmiet ukoll il-kwestjoni tar-renewable energy.

Apparti li l-kwestjoni tar-renewable energy lanqas biss hija marbuta mal-finanzi - illum forsi qed nitkellmu iktar fuqha għax hawn din il-kriżi finanzjarja - dan il-gvern li tant ipprofessa li huwa champion ta' l-ambjent kif ma tkellimx fuqha qabel u kif m'għamel xejn?

Minkejja li xbajna nitkellmu hawnhekk ma ttieħdu ebda azzjonijiet u għadna qed nistudjaw.

Issa f'daqqa waħda – dawn huma policies li jaħsbu fit-tul u li għandhom viżjoni, Alla jbierek, jgħaġġbuk – wara li xi żewġ budgets ilu qalu li se jiġu ssussidjati s-solar heaters, l- Onor. Austin Gatt ġie jgħidilna li l-Enemalta m'hi se tiffranka xejn bihom, bħal speċi nistgħu narmuhom dawn.

Apparti li dawn ta' min jużahom għax hemm l-element tal-protezzjoni ta' l- ambjent, jekk at that point in time kontu qegħdin tindirizzaw ukoll il- kwestjoni finanzjarja, jekk kontu tafu li din xorta m'hijiex se taqdi dak l- iskop, għaliex ma bdejtux taħdmu biex tiżviluppaw affarijiet oħra u dawn tibdew twettquhom b'mod immedjat?

Dawn huma affarijiet li jirriflettu ħaġa waħda, gvern li jħares sal-ponta ta' mnieħru, gvern li l-unika mira li għandu quddiemu hija li jibbilanċja l-kotba, immaterjalment x'qed jiġri fit- triq.

B'daqshekk m'aħniex qegħdin ngħidu li ma jeżistux kriżijiet imma meta l-affarijiet ikunu għaddejjin tajjeb gvernijiet responsabbli u għaqlin jaħsbu għal meta jiġu ffaċċjati bi kriżijiet ħalli l-piż ma jkunx right across the board.

B'dan il-mod l-aktar li jiġu effettwati huma ż-żgħar għax aħna b'xi mod nibqgħu nkampaw.

Min ikollu l-but oħxon u teħodlu minnu xorta jibqagħlu, imma min ikollu but dejjaq u teħodlu ftit twaddbu fil- limbu, kif sfortunatament qed jagħmel dan il-gvern lil ħafna u ħafna familji.

Fl-aħħarnett nixtieq nappella lill-gvern Nazzjonalista biex dak li qegħdin ngħidu hawn ma jqisux li qed ngħiduh b'xi arja propagandista għax barra minn din il-Kamra hemm nies imweġġgħin, hemm nies li kuljum qed jitnaqqar il-livell ta' l-għajxien tagħhom, mhux biss il-kwalita` tal-ħajja.

Għandna saffi ta' nies li qegħdin jitilfu mill-kwalita` tal-ħajja imma hemm ħafna familji li qed jitnaqqrilhom il-livell ta' l-għajxien kuljum.

Għaldaqstant nappella lill-gvern biex jagħmel evalwazzjoni sħiħa tal-policies u jara l- anomaliji li hemm fihom ħalli jindirizza sew dawn id-diffikultajiet soċjali li qed imermru u jkissru lil ħafna familji, partikolarment lit-tfal u liż- żgħażagħ tagħna li l-aspettattivi tal-ħajja tagħhom dejjem qed jiċkienu.

Qabel nagħlaq irrid nitlob il-permess tal-Kamra biex inqiegħed xi dokumenti li għamilt riferenza għalihom fid-diskors tiegħi fuq il-mejda tal-Kamra.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal- Kamra:

Kopja ta' ittra li jien bgħatt lill-ministru tal-familja u solidarjeta' soċjali fit-23 ta' Jannar 2006 b'riferenza għall-kont tad- dawl u l-ilma ta' familja minn Ta' Xbiex.

MR SPEAKER: Grazzi.

Se nqiegħed il-mistoqsija.

Il-mistoqsija hija l- mozzjoni kif imressqa u moqrija mill-Onor.

Joe Mizzi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Billi ntalbet votazzjoni s-seduta ġiet sospiża fid-9.00 p.m. u rriżumiet 20 minuta wara.

MR SPEAKER: Se nerġa' nqiegħed il-mistoqsija.

Joe Mizzi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Sur President, għan-naħa tal-gvern se jiġi paired l- Onor. Jeffrey Pullicino Orlando.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, għan-naħa ta' l-oppożizzjoni se jiġi paired l-Onor.

George Vella.

VOTAZZJONI NRU: 130

FAVUR: 23

L-Onor. |Abela Carmelo |Dalli Helena | |Abela Joseph |Farrugia Angelo | |Agius Chris |Farrugia Michael| |Bartolo Evarist |Galdes Roderick | |Brincat Joseph |Gulia Gavin | |Brincat Leo |Mangion Charles | |Buhagiar Charles |Mizzi Joe | |Buontempo Stefan |Parnis Silvio | |Cardona Chris |Refalo Anton | |Caruana Justyne |Sammut Joseph | |Coleiro Marie |Sant Alfred | |Louise | | |Cuschieri Joseph | |

KONTRA: 34

L-Onor.

|Abela Anthony |Frendo Michael | |Agius David |Galea Ċensu | |Agius Francis |Galea Franco | |Arrigo Robert |Galea Louis | |Asciak Michael |Galea Mario | |Azzopardi |Gatt Austin | |Frederick | | |Azzopardi Jason |Gonzi Lawrence | |Borg Tonio |Gonzi Michael | |Cassar Joseph |Mifsud Bonnici | | |Antoine | |Cristina Dolores |Mifsud Bonnici | | |Carmelo | |D'Amato Helen |Mugliett Jesmond| |Dalli John |Puli Clyde | |de Marco Mario |Pullicino George| |Debono Giovanna |Vassallo Edwin | |Deguara Louis |Zammit Ninu | |Falzon Joseph |Zammit Dimech | | |Francis | |Fenech Antonio | |

Il-mozzjoni m'għaddietx.

KUMITATI PERMANENTI

MR SPEAKER: L-Onor.

David Agius, bil-permess tal-Kamra.

ONOR.

DAVID AGIUS (President tal-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi): Sur President, nixtieq nirrapporta li l-Abbozz ta' Liġi dwar is-Securitisation għadda mill-istadju ta' Kumitat b'emendi u bi qbil bejn iż-żewġ naħat tal-Kamra.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Viċi Prim Ministru, jekk jogħġbu, iressaq l- Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

TONIO BORG (Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern): Sur President, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada t-Tlieta, 4 ta' April 2006, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

Estimi tal-Korporazzjoni Enemalta għas-sena finanzjarja 2005-2006.

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar id-Demm Uman u t-Trapjanti - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Servizzi ta' Impieg u Taħriġ - Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Liġijiet dwar il-Protezzjoni tal-Konsumatur - Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi dwar l-Intermedjarji fl-Assigurazzjoni - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa - Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi dwar is-Securitisation - Tielet Qari.

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta` Soċjali - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

Il-Ministru Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Sur President, fil-ħin li għandi se nipprova nitkellem fuq diversi punti li huma aktar ta' rilevanza lokali milli nazzjonali, punti li m'hemmx dubju li kull wieħed minna jrid jagħmel ċerti riflessjonijiet dwarhom.

F'dan l-intervent se nsemmi punti li jikkonċernaw b'mod partikolari l-lokalitajiet li nikkontesta u li nirrappreżenta f'dan il-parlament.

Matul il-ġranet li għaddew kelli l-opportunita` li nkun preżenti għal- laqgħa li saret bejn numru ta' sidien ta' bars u restaurants fl-inħawi ta' Buġibba.

Dawn kienu qegħdin jiltaqgħu bl-idea li għall-ewwel darba jkollhom assoċjazzjoni tagħhom li tkun marbuta mal-ħteġijiet partikolari ta' dik l- area, jiġifieri l-Qawra, Buġibba, San Pawl il-Baħar u x-Xemxija, area li żviluppat b'mod qawwi fejn numru sostanzjali ta' postijiet jew inbnew apposta jew inkella nbidlu f'bar jew restaurant.

Jien m'għandix dubju li s- sidien ta' dawn l-outlets ikollhom numru ta' diffikultajiet u suġġerimenti, u fil-fatt f'din il-laqgħa ta' qabel it-twaqqif formali ta' din l- assoċjazzjoni ġew diskussi numru ta' suġġetti li nħass li kienu importanti u naħseb li fil-fatt wieħed irid jagħmel ċerti riflessjonijiet dwar dak li ngħad.

Sur President, f'dawn l-inħawi hemm madwar 400 bar u restaurant u dan minbarra n-numru kbir ta' restaurants jew bars li jinsabu fil-lukandi u fil- guest houses.

Hawn tajjeb li jingħad li minn dawn l-outlets jiddependu mhux biss is-sidien li kienu preżenti għal din il-laqgħa imma anke mijiet ta' impjegati li jaqilgħu l-għajxien tagħhom minn dawn il-postijiet.

L- ewwelnett irrid ngħid li, fl-opinjoni tiegħi, kien pass għaqli li s-sidien tal-bars u r-restaurants fl-inħawi ta' Buġibba u San Pawl il-Baħar iddeċidew li jwaqqfu din l-assoċjazzjoni u jaslu għall-pożizzjoni li jkollhom lil min jirrappreżentahom b'mod formali.

Kif għedt dakinhar tal- laqgħa meta twaqqfet din l-assoċjazzjoni, jien lest li nagħti l-impenn tiegħi li l-ilmenti jew suġġerimenti li jista' jkollhom jiena nwassalhom għand min għandi nwassalhom fosthom għand id-diversi awtoritajiet, kemm dawk li jaqgħu taħt ir-responsabilita` tal-ministeru li mmexxi jien kif ukoll dawk li jaqgħu taħt ministeri oħrajn.

Irrid nagħmilha ċara li din l-assoċjazzjoni m'hijiex qiegħda hemmhekk biex b'xi mod is-sidien jiksru r-regoli u l-liġijiet imma għall-kuntrarju, qiegħda hemmhekk biex isservi ta' għodda u ta' kooperazzjoni bejn dawn l- entrepreneurs u l-awtoritajiet konċernati.

Irrid ngħid ukoll li issa li ġiet formalizzata din l-assoċjazzjoni ninsab ċert li jkolli ċans li niltaqa' mal-membri tagħha biex formalment tingħata daqqa ta' għajn tajba lejn id-diffikultajiet li dawn in-nies iħossu li għandhom fil-lokalita` tagħhom.

Ovvjament jien m'iniex se niġi hawnhekk u nipprova ngħid li kull ħaġa li qalu dawn is-sidien hija korretta pero` huwa żgur li jien bħala ministru responsabbli mis-settur tal-liċenzjar u mis-settur kummerċjali f'dan il-pajjiż għandi d-dover li nagħti kas dak li nisma' u nara fejn nista' nirranġa mingħajr ma nippermetti li jkun hemm abbużi fil-konfront ta' dawn in-nies.

Sur President, huwa importanti ħafna li issa li twaqqfet din l- assoċjazzjoni ma jiġrilhiex bħalma ġara rigward tentattivi oħrajn fil- passat fejn wara l-entużjażmu tal-bidu – issa dan mhux qed ngħidu fil-każ tas-sidien tal-bars u restaurants – tmut mewta naturali.

Jien nemmen li l-uffiċjali li ġew eletti biex imexxu din l-assoċjazzjoni żgur li għandhom għal qalbhom l-interessi tan-negozju tagħhom kif ukoll l-interessi tal- lokalita` għax jafu li ma jistgħux jgħixu u jmexxu n-negozju tagħhom 'il quddiem u jipprovdu impjieg għal ħaddiema oħrajn jekk kemm-il darba r- responsabilitajiet vis-á-vis l-liġi u r-residenti ta' dawn l-inħawi jkunu b'xi mod miksura.

Hawnhekk l-ewwel punt li wieħed irid joqgħod attent għalih huwa marbut mal- fatt li minkejja li hemm 400 outlet ta' dan it-tip, l-area ta' Buġibba, l- Qawra u San Pawl il-Baħar hija żona fejn joqogħdu numru sostanzjali ta' persuni.

Dan ifisser li waħda mir-responsabiloitajiet li żgur għandha din l- assoċjazzjoni hija li tipprova tilħaq bilanċ bejn l-interessi kummerċjali tas-sidien u l-ħteġijiet tar-residenti.

Naf li dan m'huwiex faċli għax kultant l-interessi tan-negozju huma l-kuntrarju ta' l-interessi tal- persuni li jkunu joqogħdu f'dawk l-inħawi pero` nemmen li jekk nistabbilixxu relazzjoni tajba u diċenti bejn is-sidien ta' dawn il-ħwienet u r-residenti, allura minflok bażi ta' konflitt dan il-fatt fih innifsu jservi bħala bażi ta' kooperazzjoni aħjar.

Jien m'għandix dubju li biex isir dan irid ikun hemm l-understanding u l- komprensjoni bejn iż-żewġ naħat, komprensjoni li primarjament trid tiġi min- naħa tas-sidien billi dawn jassiguraw li jekk suppost ċertu tip ta' mużika ma tindaqqx wara ċertu ħin, allura dik il-mużika ma tindaqqx b'rispett lejn in-nies li joqogħdu f'dawk l-inħawi li ħafna minnhom huma nies li meta ġew joqogħdu fil-lokalitajiet li qed insemmi għamlu dan għax ħasbu li jistgħu jgawdu l-ħajja tagħhom mingħajr ma jkun hemm problemi żejda.

Jien naf li kultant ma jkunux is-sidien tal-bars jew tal-ħwienet li jagħmlu ċertu storbju pero` nemmen li anke hawnhekk ir-responsabilita` għandha tkun ta' l- istess sid li jikkontrolla lil dak li jkun milli jagħmel ċertu storbju.

B'dan il-mod la jkun hemm bżonn l-intervent tal-pulizija u lanqas ikun hemm bżonn li jsiru ħafna rappoti mir-residenti.

Sur President, irrid ngħid li waħda mill-preokkupazzjonijeit li wrew dawn is-sidien f'din il-laqgħa li qed insemmi kienet li kultant ikollhom jiffaċċjaw ir-realta` li ċerti persuni li jkunu qegħdin fil-bars tagħhom forsi ma jkunux iridu josservaw ċerta leġislazzjoni.

Issemmiet b'mod partikolari l-leġislazzjoni marbuta mat-tipjip pero` r-regolamenti u l- liġijiet qegħdin hemm biex jiġu osservati.

Hawnhekk irid ukoll jidħol il- buon sens min-naħa ta' kulħadd.

Jekk jien bniedem li npejjep m'għandix inġib lis-sid tal-bar f'sitwazzjoni antipatika billi npejjep fil-bar.

Min ipejjep f'bar ma jkunx qed josserva l-leġislazzjoni ta' pajjiżna.

Jien nawgura li din l-assoċjazjzoni ġġib aktar kooperazzjoni bejn l-istess sidien u twassal biex ċerti drittijiet li għandhom dawn in-nies ikunu mħarsa u mqiegħda fuq pedamenti aktar sodi milli kienu sal-lum.

Laqgħa oħra li saret riċentement kienet tirrigwarda l-iżvilupp li se jagħmel il-gvern fil-ġimgħat li ġejjin fejn se ssir bajja bir-ramel li ma tkunx fil-forma tradizzjonali tagħha imma tkun fuq il-blat fejn tista' titgawda min-nies li jużaw dawn il-postijiet.

Din il-laqgħa kienet indirizzata mill-Ministru Francis Zammit Dimech u fiha kien hemm indikazzjoni ċara ta' l-investiment li qed jagħmel il-gvern permezz tal- ministeru tat-turiżmu fl-inħawi ta' Buġibba, il-Qawra u San Pawl il-Baħar.

Fil-fatt parti mill-kosta ta' dawn l-inħawi, li jekk m'iniex sejjer żball tlaħħaq madwar 2,000 metru kwadru, se tiġi mibdula minn area ta' blat li kemm kemm tissogra timxi fuqu għal bajja li tkun tista' titgawda minn dawk il-persuni kollha li jmorru jgħumu hemmhekk.

Dan huwa żvilupp li għandu jgħin biex jistabbilixxi bajja oħra ramlija fl-inħawi ta' Buġibba.

Meta tkellem il-Ministru Zammit Dimech għamel riferenza għall-fatt li numru sostanzjali ta' sodod tat-turiżmu li għandna f'pajjiżna jinsabu f'dawn l- inħawi u allura l-fatt li se jkun hemm żvilupp ta' parti mill-kosta forma ta' perched beach se jwassal biex jitjiebu l-faċilitajiet f'dawk l-inħawi.

Sur President, dwar l-iżvilupp ta' perched beach f'dawn l-inħawi rrid ngħid li dan huwa żvilupp li għandu jgħin b'mod qawwi lis-settur turistiku pero` rrid nagħmilha ċara wkoll li dak il-perched beach li qed jagħmel il-gvern huwa żvilupp li se jitgawda kemm mit-turisti kif ukoll mill-Maltin.

Dan qed ngħidu għax l-aċċess kien u se jibqa' liberu għal kulmin ikun jixtieq juża dawk l-inħawi.

Irrid ngħid li f'din il-laqgħa kien hemm numru ta' suġġerimenti u talbiet li jvarjaw.

Per eżempju, ġie mistoqsi għaliex intgħażel dak il-post u mhux x'imkien ieħor.

Kien hemm ukoll talba biex partijiet oħra mill-bajja ta' San Pawl il-Baħar u Buġibba jinbidlu wkoll f'bajja ramlija.

Hawnhekk il-ministru għamel riferenza għall-fatt li minbarra dan l-iżvilupp partikolari li qed isir din is-sena, matul is-snin li ġejjin se jkun hemm żviluppi oħrajn li jirrigwardaw il-ponta tal-Qawra li huwa post frekwentat ħafna minn ammont sostanzjali ta' Maltin u barranin.

Dan juri li l-impenn tal-gvern se jibqa' li nżidu l-faċilitajiet f'dawk l-inħawi.

Sur President, f'din l-istess laqgħa kien hemm riferenza għall-fatt li l- gvern qed jimpenja lilu nnifsu wkoll biex ikompli jara li jkun hemm aktar żviluppi fil-kosta kollha li bejn wieħed u ieħor tibda mis-Salini u tibqa' sejra sal-Mistra.

Għalkemm il-Mistra taqa' taħt il-Mellieħa u s-Salini jaqa' taħt in-Naxxar bħala kunsilli lokali, tradizzjonalment din il-kosta hija meqjusa li tifforma parti mill-coastline ta' San Pawl il-Baħar, Buġibba u tal-Qawra li fiha kien hemm diversi żviluppi.

Fil-fatt matul is- sena li għaddiet il-ministeru għar-riżorsi u infrastruttura beda t-tindif tal-kanal li hemm madwar is-Salini u nista' ngħid li parti minn dak it- tindif sar biss grazzi għad-determinazzjoni tal-Ministru Ninu Zammit.

Dan qed ngħidu għax kien hemm diversi rwiefen li pprovaw iwaqqfuh milli jagħmel it-tindif kollu li kien hemm bżonn.

Dan il-kanal beda jitnaddaf pero` mbagħad ġiet ix-xitwa u waqafna.

Issa li qed noqorbu lejn iż-żmien tas- sajf jien nistenna li jitkompla dan ix-xogħol ta' tindif biex nassiguraw li neliminaw il-problema ta' rwejjaħ li kultant jiżviluppaw f'dawk l-inħawi.

Fil-fatt din il-problema kienet diġa` mnaqqsa ħafna bix-xogħol li sar is- sena li għaddiet u jien nittama li matul din is-sena nkunu f'qagħda li nassiguraw li dak il-kanal jinfetaħ u l-ilma jkun jista' jerġa' jibda jiċċirkola madwar is-Salini.

Ħafna minn din il-ħsara kienet saret minn maltempata li kellna fl-1979 u allura nittama li din is-sena nkunu nistgħu nerġgħu nassiguraw li jkun hemm iċ-ċirkolazzjoni meħtieġa ħalli dan il-post jerġa' jingħata l-ħajja li sfortunatament kienet mietet wara l-1979.

Irrid ngħid ukoll li ħdejn Kennedy Grove, permezz ta' għajnuna mill-HSBC, diġa` tħawlu mijiet ta' siġar li qegħdin jittrasformaw dik l-area f'masġar partikolari.

Hawn irrid ngħid ukoll li l-gvern ukoll għamel ammont ta' investiment f'dik li hija infrastruttura.

Ir-riżultat ta' dan issa narawh meta jgħaddi ftit żmien ieħor u dawn is-siġar jibdew jikbru u jħaddru.

Hawn irrid ngħid ukoll li naf li l-HSBC diġa` għandu kollaborazzjoni f'oqsma oħrajn.

Kieku ssir kollaborazzjoni ma' l-iskola primarja ta' San Pawl il-Baħar, li tilqa' fiha aktar minn 800 student, u kull student iħawwel imqar siġra waħda kull sena, allura żgur li nkunu qegħdin nikkontribwixxu b'mod qawwi f'dak li huwa taħwil ta' siġar f'pajjiżna.

Sur President, waħda mill-affarijiet li għal snin twal kienet ta' ċertu concern għal dawk li għamlu xi żvilupp hija l-kwestjoni ta' l-hekk imsejħa front gardens ta' l-outlets kummerċjali.

Hawn mhux qed nirriferi biss għar- restaurants imma qed nirriferi wkoll għal numru sostanzjali ta' outlets kummerċjali oħrajn bħalma huma ħwienet li jbigħu s-souvenirs jew oġġetti oħrajn marbutin mat-turiżmu.

Għal numru kbir ta' snin is-sidien ta' dawn il-postijiet iffaċċjaw il-problema li jsaqqfu l- front gardens mingħajr ma kienu jingħataw il-permessi meħtieġa min-naħa ta' l-awtorita` ta' l- ippjanar.

Hawn irrid ngħid li wieħed jista' jargumenta favur jew kontra pero` milli jidher hemm numru żgħir ta' permessi li ħarġu f'dawk l-inħawi u allura s-suġġeriment tal-persuni involuti huwa li għandna nsibu policy aċċettabbli mingħajr ma neskludu l-possibilita` li partijiet mill-front gardens ikunu msaqqfa.

Fl-aħħar mill-aħħar jekk wieħed jiddisinja xi ħaġa b'mod tajjeb m'għandux għalfejn ikun hemm l-oġġezzjonijiet li jkollna preżentement.

Issa nixtieq nitkellem ftit fuq ix-Xemxija.

Għat-tielet darba jkolli nsemmi l-iżvilupp mhux tajjeb ta' Mistra Village fejn sfortunatament il- lukanda li kien hemm kienet ta' ċerta kwalita` pero` s-sidien tagħha biegħuha biex tiġi żviluppata.

Fil-fatt issa għaddew ix-xhur minn meta nbiegħet, għaddew ix-xhur minn meta nbiegħet l-għamara, għaddew ix-xhur minn meta l-aperturi jew insterqu jew ma nafx xi ġralhom u qed ngħixu f'sitwazzjoni fejn il-Mistra Village huwa sors ta' inkwiet għar-residenti li joqogħdu n-naħa ta' Xemxija Heights.

Dak il-post li għal tant snin kien jipprovdi impjieg għal ħafna nies, aktar ma jgħaddi ż-żmien iktar qed jinsterqu partijiet minnu.

Naturalment hawnhekk ir-responsabilita` m'hijiex tal-gvern imma hija tas-sidien.

Issa sar in-negozju, sar il-bejgħ u ngħalqet il-lukanda u allura għandhom jinbnew boundary walls u jiġu ssiġillati l-bibien u t-twieqi li hemm fil-ground floor biex dawk l-inħawi ma jkomplux ikunu ta' problema għar-residenti.

Sur President, huwa importanti wkoll li wieħed jagħraf x'inhuma l-iżviluppi li qegħdin iseħħu bħalissa mill-bajja tax-Xemxija sa ħdejn il-knisja tal- Kapuċċini tax-Xemxija.

Dan qed ngħidu għax riċentement kien hemm xi persuni li lmentaw dwar kemm hija wiesgħa l-bankina naħa jew inkella kemm hija wiesgħa l-bankina n-naħa l-oħra.

Nistqarr li personalment m'għandi l-ebda sehem f'dak l-iżvilupp għax dak qed isir bejn il-kunsill lokali u l- ministeru għar-riżorsi u infrastruttura pero` huwa żgur li l-iskop tiegħu huwa wieħed li jkun hemm allinjament aħjar ta' two lanes għal dik it-triq.

Dan kollu qed isir għax sfortunatament f'din it-triq seħħew inċidenti serji u saħansitra mwiet u allura l-appell tiegħi f'dan ir-rigward huwa li qabel ma naħarbu niġru u nitkellmu fuq xi problema partikolari, nipprovaw l-ewwel naraw x'se jkun ir-riżultat finali.

Ladarba qed insemmi x-Xemxija ma nistax ma nitkellimx ukoll fuq l-iżviluppi proposti għal yacht marina f'dak l-inħawi.

Hawnhekk irrid ngħid li xi xahar ilu kelli l-opportunita` li nkun il-Qatar fuq konferenza dwar it- telekomunikazzjonijiet.

Nistqarr li jien ma kelli l-ebda idea ta' l- iżviluppi li qegħdin iseħħu f'dan il-pajjiż pero` meta kont għal din il- konferenza stajt nara l-mod kif pajjiżi oħrajn ħarsu lejn ċerti problemi li aħna forsi nkabbru ż-żejjed.

Il-bajja tax-Xemxija hija post li l-awtorita` ta' l-ippjanar fl-1994 kienet identifikat bħala wieħed mill-postijiet fejn għandu jsir żvilupp ta' yacht marina.

Fis-sena 2005 indunajna li hemm il- posedonia u allura wieħed irid joqgħod attent kif jipproteġiha.

Meta kont il-Qatar irrealizzajt kif pajjiżi oħra jħarsu lejn il-problema ta' l-irdim jew ta' reclamation.

Sur President, il-Qatar huwa pajjiż ta' 860,000 ruħ, bejn wieħed u ieħor id- doppju ta' Malta u għandu area ta' 11,300 kilometru kwadru li bejn wieħed u ieħor huwa 40 darba daqs l-area ta' pajjiżna.

Dan ifisser li l-population density ta' Malta hija 1,200 jew 1,300 kull kilometru kwadru u l- popolazzjoni tal-Qatar hija ta' 100 persuna kull kilometru kwadru imma sadanittant, għax riedu u għax iridu jiżviluppaw dawk l-inħawi f'ċentru ta' tagħlim u ċentru turistiku, fil-Qatar bħalissa għaddej proġett li permezz tiegħu qed jintradmu 4 miljun metru kwadru ta' materjal.

Dan huwa proġett ta' reklamazzjoni li jiswa mijiet ta' miljuni ta' dollari u dan f'pajjiż fejn il-population density hija ta' 100 persuna għal kull kilometru kwadru.

Ir-riflessjoni li kelli meta kont il-Qatar hija dwar meta hawn Malta se jirnexxielna nirrealizzaw li l-iżviluppi li jagħmel il-bniedem għandhom ikunu tali li ma jagħmlux ħsara lill-istess natura pero` fl-istess ħin jiġu sfruttati bl-aħjar mod possibbli għall-użu tal-popolazzjoni tagħna u ta' dawk li jiġu jżuruna.

L-aħħar ħaġa qabel nagħlaq tirrigwarda l-inħawi ta' Santa Marija Estate.

Il-kunsill lokali tal-Mellieħa, b'kawża li oriġinat madwar sitta jew seba' snin ilu, ħa l-kumpannija li suppost tmexxi lil Santa Marija Estate il- qorti, il-kunsill lokali għan-nom tar-residenti rebaħ il-kawża, sar appell mis-sidien ta' l-istess kumpannija u dan intilef.

Pero` l-affarijiet hemmhekk għadhom ma ġew irranġati.

Fis-sentenza ħareġ li s-sidien ta' l-art oriġinali kellhom responsabilita` li jagħmlu t-toroq ta' dawk l-inħawi.

Minkejja dawk iż-żewġ sentenzi sal-lum dawn it-toroq għadhom ma sarux, anzi jien informat li b'xi mod jew ieħor dawn is-sidien għamlu xi appell ieħor.

Għalhekk f'isem ir-residenti li joqogħdu f'dawk l-inħawi naħseb li wasal iż- żmien li ladarba l-kumpannija ma tridx tagħti kas id-deċiżjonijiet tal- qrati tagħna, dawk it-toroq jiżviluppahom il-gvern a spejjeż tal- kumpannija.

Imbagħad jekk kemm-il darba l-kumpannija tkun trid, din tkun tista' tfittex lill-gvern għad-danni jew għall-ħlasijiet li tippretendi li għandu jkollha.

Dan qed ngħidu għax naħseb li wasal iż-żmien li b'mod iebes ma nħallux kumpanniji privati jaħsbu li jistgħu jagħmlu li jridu meta fir- realta` anke l-qrati ta' pajjiżna għal darba darbtejn ikunu qatgħu sentenza kontrihom.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta, 4 ta' April 2006, fis-6.00 p.m. bl-agenda kif komunikata mill-Ministru.

Fid-9.53 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

TAĦT L-INFLUWENZA TAX-XORB

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm persuni nqabdu jsuqu taħt l-influwenza tax-xorb fl-aħħar tliet snin?

ONOR.

TONIO BORG: L-informazzjoni mitluba hi kif ġejja:

|Sena|Test |Test Mhux | | |Pożittiv |Komplut | |2003|54 |49 | |2004|48 |59 | |2005|30 |39 |

STREET LIGHTING

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm talbiet hemm pendenti għal bozoz u floodlights?

ONOR.

TONIO BORG: It-tagħrif mitlub qed jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

ĊENTRU TAS-SAĦĦA

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm persuni għamlu użu miċ- ċentru tas-saħħa ta' Raħal Ġdid fl-aħħar sentejn?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: In-numru ta' pazjenti li għamlu użu miċ-ċentru tas- saħħa ta' Raħal Ġdid fis-snin 2004 u 2005 hu ta' 307,380 u 287,552 rispettivament.

STABILIMENTI TA' L-IKEL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm stabilimenti u proċessuri ta' l-ikel, eċċ., ġew ispezzjonati matul l-2005?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Matul is-sena 2005 saru 9,809 spezzjonijiet fi stabilimenti ta' l-ikel, 1,120 minnhom f'Għawdex.

ALKA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid kemm trakkijiet jintużaw biex titnaddaf l-alka minn max-xtut?

Fejn tintrema l-alka?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: It-taqsima tat-tindif tax-xtut li taqa' taħt ir-responsabbilta' tal-ministeru qed taħdem b'erba' trakkijiet impressed, bin-numru ta' inġenji jiżdied skond il-ħteġijiet tax-xogħol.

Bħalissa l- alka qed tintrema l-Magħtab u ġo barriera f'Little Armier, bi ftehim mal- kunsill lokali tal-Mellieħa.

F'Għawdex ix-xogħol tat-tindif tax-xtut jaqa' taħt ir-responsabbilta' tal- ministeru għal Għawdex.

BEACH CLEANERS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid kemm beach cleaners hawn b'kollox?

X'apparat inxtara sabiex il-ħidma tagħhom tkun aktar intensiva?

Xi pjani hemm għax- xhur li ġejjin?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: In-numru totali ta' nies inkarigati mit- tindif tax-xtut hu 103, li 85 minnhom huma mpjegati tal-gvern u 18 ġejjin mill-IPSL.

Sabiex il-ħidma għal xogħlijiet fil-bajjiet tkun aktar intensiva nxtraw xkupi, pali u għodda oħra relatata kif ukoll ilbies adatt għall-ħarsien tas- sigurta' tal-beach cleaners fuq il-post tax-xogħol, bħalma huma ngwanti u boots.

Inxtraw ukoll żebgħat, pniezel u għodda oħra li jservu biex jinħadmu laned taż-żibel, slielem u oġġetti oħra relatati.

Is-sezzjoni beħsiebha fix-xhur li ġejjin tkompli tnaddaf ix-xtut kollha kuljum, bis-Sibt u l-Ħadd b'kollox.

XORB EĊĊESSIV

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm persuni daħlu l-isptar, kawża ta' xorb eċċessiv matul l-2005?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Mis-sistema tal-hospital activity analysis jirriżulta li fis-sena 2005 ġew ammessi l-isptar 77 każ minħabba xorb eċċessiv, bil- każi jinqasmu fi tliet kategoriji:

Kategorija A: Sindromu ta' dipendenza fuq l-alkaħol (ICD-10 code F10.2);

Kategorija B: Intossikazzjoni kkawżata mill-alkaħol iżda l-persuna ma tidhirx li kienet dipendenti fuq l-alkoħol (ICD-10 code F10.0); u

Kategorija C: Mard tal-fwied attribwit għall-alkaħol (ICD-10 code K70)

Tagħrif dwar l-eta' tal-pazjenti f'kull kategorija hu kif ġej:

|Eta' |Kategor|Kategor|Kategor| | |ija A |ija B |ija C | |10-19 |1 |10 |- | |20-29 |2 | 5 |- | |30-39 |2 | 4 |1 | |40-49 |6 | 4 |7 | |50-59 |3 | 8 |8 | |60-69 |4 | 1 |7 | |70-79 |1 | - |- | |80+ |1 | - |1 | |Unspec|- | 1 |- | |ified | | | |

SKEJJEL LI JGĦALLMU L-INGLIŻ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 17683 u jgħid kemm familji hemm li l-iskejjel li jgħallmu l-Ingliż għaddew tagħrif dwarhom lid-dipartiment tat-taxxi interni dwar dħul li jkun ġej mill-istudenti li jżommu magħhom?

Għal-liema snin għaddewh dan it-tagħrif?

B'liema rata ta' taxxa se jiġu ntaxxati l-familji?

X'impatt se jkollu dan kollu fuq settur tant importanti f'pajjiżna?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: In-numru ta' familji li dwarhom id-dipartiment tat- taxxi interni wasallu tagħrif mill-iskejjel huwa medja ta' 1,700 għas-snin bażi 2002, 2003 u 2004 - qed ngħid medja minħabba l-fatt li n-numru mhuwiex l-istess għal kull sena - bil-mod kif dan id-dħul se jkun intaxxat jiġi kkomunikat fil-ġranet li ġejjin.

Kien proprju għax ġie kkonsidrat l-impatt tat-tassazzjoni fuq dan is-settur li wara diskussjonijiet mar-rappreżentanti tal-familji involuti, ġie deċiż li jkun hemm trattament speċjali u speċifiku għalih.

TRIQ SIR HARRY LUKE FIN-NAXXAR

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 17653 u jgħid x'inhuma r-raġunijiet li għalihom qatt ma tlestiet b'mod diċenti Triq Sir Harry Luke, f'San Pawl tat-Tarġa?

Meta se titlesta t-triq kollha?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-awtorita' għandha stima u abbozz ta' tender għal xogħlijiet fi Triq Sir Harry Luke, San Pawl tat-Tarġa u bħalissa għaddej eżerċizzju sabiex ikunu identifikati t-toroq li se jidħlu fil-programm għax- xhur li ġejjin.

FUEL AND GAS OIL

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-prezzijiet platts li l-Enemalta setgħet tixtri bihom ta' kuljum il-fuel oil u l-gas oil għax-xhur ta' Ottubru, Novembru, Diċembru 2005 u Jannar 2006?

ONOR.

AUSTIN GATT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

FOR A BETTER SLIEMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħd kemm ġiet tiswa l-pubblikazzjoni "For a Better Sliema"?

Meta tqassmet lir-residenti?

Kemm kopji tqassmu?

Kemm ġie jiswa t-tqassim tagħhom?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Il-pubblikazzjoni indikata qamet Lm1,003 bil-VAT b'kollox u tqassmet bejn is-7 u t-8 ta' Marzu, 2006.

B'kollox tqassmu mas- 7,400 kopja.

L-ispiża ta' distribuzzjoni telgħet Lm96.20.

ENVIRONMENTAL LANDSCAPING CONS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid x'xogħlijiet għamel l- environmental landscaping consortium taħt l-iskema PPP fis-snin 2002, 2003, 2004 u 2005 u xi ħlasijiet talab u ngħata għal dawn ix-xogħlijiet?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ix-xogħlijiet li għamel l-environmental landscaping consortium saru f'dawn l-inħawi: War memorial, RAF memorial, Kristu Re, Kastilja, Triq Sant'Anna, il-ġonna Spencer, Sta Venera/Msida junction, Kappara roundabout, Qormi roundabout, Mellieħa/Selmun roundabout u Vjal De Paule/Triq l-Imdina.

Sar ukoll xogħol ta' landscaping fir- rikostruzzjoni tat-triq bejn l-Imġarr u Ħal-Luqa.

Barra minn hekk ta' kuljum isir xogħol ta' rutina ta' manutenzjoni, jigifieri flowering, weeding u upkeep ta' kull triq arterjali, kif ukoll manutenzjoni tal-ġonna ta' San Anton, tal-Barrakka ta' Fuq, tal-Barrakka t'Isfel, ta' l-Argotti, ta' Sa Maison, ta' Herbert Ganado u tal-Buskett

Tagħrif dwar ħlasijiet li saru għal dawn ix-xogħlijiet hu kif jidher hawn taħt u anke ta' min jgħid li dawn il-pagamenti jinkludu:

*Manutenzjoni tat-toroq arterjali kollha;

*Manutenzjoni tal-ġonna pubbliċi li jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-gvern ċentrali;

*Salarji ta' 231 impjegat tal-gvern sekondati ma' l-environmental landscaping consortium;

*Salarji ta' 26 ħaddiem ex-Kalaxlokk;

*Bonuses tal-ħaddiema, inkluż incentive bonus.

|Sena |Ammont | |2002 |Lm | | |381,198 | |2003 | | | |3,520,965 | |2004 | | | |2,737,192 | |2005 | | | |2,877,100 |

It-talba dwar ħlasijiet hi ta' natura kummerċjali u għalhekk ma nħossx li għandi nippubblikaha.

GĦAJN ŻNUBER

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jara li jittieħdu l-passi biex il-pumping station ta' Għajn Żnuber ma tibqax tfur u tniġġes l-inħawi?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li l-pumping station ta' Għajn Żnuber qatt ma faret.

Il-fawran fl-inħawi ta' Għajn Żnuber hu kaġun ta' mains difettużi u nista' ngħid li ttieħdu l-passi kollha neċessarji biex dan id- difett jiġi rrimedjat.

TRIQ L-GĦAKRUX F'ĦAŻ-ŻABBAR

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 15099 dwar bus shelter fi Triq l-Għakrux ġewwa Ħaż-Żabbar, jista' il-Ministru jgħid minn min tneħħa dan il-bus shelter?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab informat li minn Triq l-Għakrux ma tneħħa l- ebda bus shelter u dan għas-sempliċi raġuni li qatt ma kien hemm bus shelter f'din it-triq.

FONDAZZJONI GĦAS-SERVIZZI EDUKATTIVI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 9760, jista' il-Ministru jgħid jekk ir-rapporti msemmija fit-tweġiba tqegħdux fuq il- mejda tal-Kamra?

ONOR.

LOUIS GALEA: Saret evalwazzjoni/case study dwar il-Klabb Ħilti ġewwa l-Isla li twettaq filgħodu bħala parti mill-proġett iffinanzjat mill-EU parent empowerment for family literacy.

Dan sar minn Prof. Sheila Wolfendale li għalih tħallset £Stg1,000.

Kopja tar-rapport se tingħata lill-Onor.

Membru.

Ninsab informat li matul dawn l-aħħar sentejn, il-fondazzjoni kisbet Lm49,660 f'fondi marbuta ma' proġetti mill-Kummissjoni Ewropea.

Għall-ewwel aprti tal-mistoqsija l-Onor.

Membru huwa mitlub jirriferi għall- mistoqsija parlamentari 988 tat-30 ta' Ġunju, 2003.

KURRIKULU NAZZJONALI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 3546 dwar il- kurrikulu nazzjonali, jista' il-Ministru jgħid jekk tlestiex l-eżerċizzju msemmi fit-tweġiba?

ONOR.

LOUIS GALEA: F'dan l-istadju m'għandix x'inżid mat-tweġiba oriġinali.

NIES ILLITTERATI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 831 dwar nies illitterati, jista' il-Ministru jgħid jekk l-istatistika tqegħditx fuq il-mejda tal-Kamra?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-Onor.

Membru huwa mitlub jirriferi għat-tweġiba ta' PQ 1171 u PL 405.

PIXXINA NAZZJONALI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentiari 17227 dwar il-pixxina nazzjonali, jista' il-Ministru jgħid meta ma baqgħetx tissaħħan il-vaska ż-żgħira ta' l-istess pixxina?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li minn Marzu ta' l-2004 ma baqgħetx tissaħħan il-vaska ż-żgħira tal-pixxina.

VOT RIKORRENTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm intnefqu flus matul l- 2005 taħt il-vot rikorrenti 28 - utilities?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-ammont ta' flus li ntnefqu matul l-2005 taħt il-vot rikorrenti 28 - utilities hu ta' Lm456,669.

KONSUM TA' FUEL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 17807 u jgħid kemm kien il-konsum ta' fuel f'Għawdex matul l-2005 u għal dawn l-aħħar ħames snin?

ONOR.

AUSTIN GATT: Din l-informazzjoni hi kummerċjalment sensittiva u għalhekk ma' tistax tingħata, speċjalment issa li dalwaqt jiġi lliberalizzat is-suq tal-fuel.

SERQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm serqiet ġew irrapportati lill-pulizija minn vetturi/karozzi, djar privati u stabilimenti kummerċjali f'Ħad-Dingli matul l-2005 u f'dawn l-aħħar ħames snin?

ONOR.

TONIO BORG: It-tagħrif mitlub huwa kif jidher hawn taħt:

|Serq |2001 |2002 |2003 |200|200| |(minn) | | | |4 |5 | |Vetturi |19 |9 |5 |19 |8 | |Residenzi| 0 |6 |3 | 1|0 | |Stab Kumm| 1 |1 |0 | 0|0 |

IX-CHALET

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jikkonferma l-Ministru li wasal il-mument għat-twaqqigħ ta' l-istruttura magħrufa bħala x-Chalet?

Minn min se jsir ix-xogħol?

Peress li din l-istruttura għandha valur storiku, hemm bżonn ta' xi permess tal-MEPA?

X'inhu ġej minflok din l-istruttura?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-istruttura tax-Chalet se tkun qed titneħħa fil- ġranet li ġejjin mid-dipartiment tax-xogħlijiet.

Dan ix-xogħol hu kopert bi clearance min-naħa tal-MEPA, taħt

provvediment ta' l-AL258/02, minħabba li ġie iċċertifikat li l-istruttura qiegħda fil-periklu li taqa'.

Għalhekk ingħata permess lid-dipartiment tax- xogħlijiet sabiex iħottu dan il-bini u jitneħħa l-periklu.

Il-permess li ngħata hu biss biex jitwaqqa' il-bini u ma jsir xejn minfloku.

IMMANIĠĠAR TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid f'liema stadju waslet l-introduzzjoni ta' skema għall-immaniġġar tat-traffiku fil-Belt u l-Floriana?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-Onor.

Interpellant qiegħed probabbilment jirriferi għall-implimentazzjoni tal-ħsebijiet li ppubblika l-gvern fid- dokument konsultattiv "strateġija għall-aċċessibilità fil-Belt Valletta u l- Floriana."

Il-gvern ikkonsidra r-reazzjonijiet min-naħa tal-pubbliku u minn organizzazzjonijiet differenti, inkluż l-oppożizzjoni, għall-ħsebijiet li ppubblika f'dan id-dokument.

Minn dakinhar 'il hawn, l-awtorita' dwar it-trasport identifikat kuntrattur għall-operat tas-sit tal-park and ride fil-Blata l-Bajda.

Dan il-proċess iżda jinsab imwaqqaf minn appelli minn żewġ ażjendi oħra li qed jikkontestaw il-proċess ta' l-għażla.

Hu mistenni li dawn l-appelli jkunu deċiżi fi żmien qasir minn arbitru taċ-ċentru ta' l-arbitraġġ.

L-ADT għaddejja wkoll mill-proċessi ta' għażla ta' fornitur ta' servizz ta' minicabs elettriċi fil-Belt Valletta u ta' fornitur ta' servizz ta' aċċess ikkontrollat ta' vetturi.

Infatti l-ministeru għadu kemm issottometta applikazzjoni lill-MEPA għall-outline development permit għall-iżvilupp ta' trasport vertikali b'funikular u elevators imqiegħda f'punti strateġiċi fil- fosos ta' San Ġwann u San Ġakbu biex itejbu l-aċċessibbiltà taċ-ċentru tal- Belt Valletta mal-Port il-Kbir.

Kif jintemm il-proċess tal-permess, l-ADT se toħroġ stedina pubblika għall-offerti għal dan il-proġett ukoll.

Il-programm ta' introduzzjoni ta' żona pedonali akbar fiċ-ċentru tal-Belt qed jiġi implimentat gradwalment u diġà bdew jiddaħħlu miżuri ta' restrizzjoni fi Triq id-Dejqa, Triq ir-Repubblika u Triq Melita.

L- introduzzjoni taż-żona pedonali għandha tkun kompluta sa Settembru 2006.

Waqt li ninsab informat li l-awtorità marittima bdiet il-proċess ta' offerti għal servizz bil-laneċ fil-portijiet minn u lejn il-Belt Valletta, nista' nikkonferma wkoll li l-gvern se jkun qed jaġġorna lill-pubbliku bil- konklużjonijiet tiegħu wara konsultazzjoni dwar id-dokument konsultattiv fil-ġimgħat li ġejjin.

SEAT BELTS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jikkonferma l-Ministru jekk hux minnu li s-siden tal-minibuses se jiġu mġiegħla jistallaw seat belt għal kull seat li jkollhom?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Mhux minnu li l-minibuses li m'għandhomx diġa' seat belt se jiġu mġiegħla jistallaw seat belt.

Anzi l-parir li dejjem ingħata hu li f'dawk il-każi fejn vetturi jkunu nħarġu mingħajr seat belts m'għandhomx jitwaħħlu seat belts.

Tajjeb iżda ninforma lill-Onor.

Interpellant li skond ftehim li kien sar mal-koperattiva tal-minibuses fl-1998 u anke permezz ta' tibdil li kien sar fir-regolamenti dwar vetturi bil-mutur fl-1999, kull minibus li tintuża għall-ġarr ta' passiġġieri b'kumpens jew ħlas u li nbniet wara l-1995, trid tkun mgħammra b'seat belts.

Fil-fatt il-minibuses ġodda kollha li daħlu fis- servizz wara l-1998 huma mgħammra b'seat belts.

Tajjeb li jingħad ukoll li l-użu tas-seat belts f'minibuses li huma mgħammra b'seat belts u li għandhom piż ta' anqas minn ħames tunnellati, ilu li daħal fis-seħħ mis-sena 2004.

Minn Mejju li ġej iridu jibdew jintużaw is-seat belts anke f'dawk il-minibuses li jaqbżu l-ħames tunnellati kif ukoll f'coaches, kemm il-darba l-vettura tkun mgħammra bis- seat belts.

Għal dan l-iskop se jkunu ppubblikati regolamenti ġodda.

Intenni li l-użu tas-seat belts ma jsirx b'kapriċċ iżda għas-sigurtà tax- xufier u tal-passiġġieri.

TEATRU RJAL

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid x'sar mill-proġett għall-iżvilupp tas- sit tat-Teatru Rjal?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-iżvilupp tas-sit tat-Teatru Rjal għadu qed jiġi kkonsidrat.

UNIVERSITA' TA' MALTA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u lmpjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm nurses u midwives iggradwaw mill-Universita' ta' Malta u f'liema grad?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub qed jitpoġġa fuq il-mejda tal- Kamra.

SKOLA PRIMARJA TAX-XEWKIJA

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Peress li l-iskola primarja Rosa Magro tax-Xewkija għandha diversi ħsarat strutturali li jenħtieġu attenzjoni immedjata - liema ħsarat huma ta' periklu għat-tfal u għalhekk li l-ġenituri jinsabu nkwetati ħafna - u peress li fiċ-ċerimonja ta' l-għoti tal-premjijiet nhar il-Ġimgħa li għaddiet tħabbar li se jsiru xi xogħlijiet, tista' il-Ministru telenka x'xogħlijiet li se jsiru u anke tgħid x'tenders ingħataw, meta se jinbeda x- xogħol u meta hu previst li jitlesta?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Waqt li ma jirriżultax li hemm xi ħsarat strutturali li huma ta' periklu għat-tfal, ix-xogħlijiet ppjanati huma:

*Qlugħ tad-dawl u istallar mill-ġdid kemm tad-dawl kif ukoll tas-servizzi msejħa low voltage, li jinkludu wkoll sistema ta' fire/smoke detection and alarm, CCTV;

*Tikħil u tibjid ta' kullimkien;

*Irranġar tal-ħsara fil-kolonni, liema ħsara fil-preżent mhijiex ta' natura strutturali u m'hi ta' l-ebda periklu għalmin jiffrekwenta l-iskola;

*Irranġar tal-bjut, inkluż dak tas-sala u tqegħid ta' waterproofing membrane;

*Stallazzjoni ta' faċilitajiet sanitarji ġodda;

*Upgrading komplet tas-sala ta' l-iskola, inkluż dawl u sound; *Aperturi ta' l-aluminium biex jingħalaq il-kurridur t'isfel;

*Xogħol biex il-basement tiġi konvertita fi kmamar utilizzabli, li jinkludi xogħol ta' dampproofing ukoll.

Intbagħtu d-dokumenti tat-tender lid-dipartiment tal-kuntratti għal ħafna mix-xogħlijiet imsemmija hawn fuq, liema tender hu stmat li se jiswa madwar Lm135,000.

Għal xogħlijiet oħra li jiswew anqas minn Lm20,000 hu maħsub li jinħarġu tenders dipartimentali.

Hu mistenni li x-xogħol li l-aktar jista' itellef il-ħidma ta' l-iskola jibda fil-bidu tal-vaganzi tas-sajf.

Xogħol li ma jtellifx l-andament ta' l-iskola jibda kif jiġu aċċettati l-offerti.

Hu previst li x-xogħol jitlesta qabel tibda s-sena skolastika l-ġdida.

MCAST

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid għaliex l-istipendju li normalment jieħdu l-istudenti li jattendu l-kors ta' l-electrical licence A, MCAST Xewkija, Għawdex mhux qed jitħallas?

Meta se jsir il-ħlas dovut?

ONOR.

LOUIS GALEA: Napprezza jekk l-Onor.

Membru mqar tindika b'mod konfidenzjali, id-dettalji bl-isem u n-numru tal-karta ta' l-identita' ta' l-istudent konċernat biex il-każ jiġi mistħarreġ.

TRIQ L-GĦABEX F'BIRKIRKARA

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Peress li Triq l-Għabex f'Birkirkara tinsab fi stat ħażin ħafna, tant li r-residenti tat-triq bagħtu e-mail lill-membri parlamentari u anke bagħtu indirizz ta' website fejn wieħed jista' jara d-diżastru li hemm, jista' il-Ministru jara li l-ilmenti ta' dawn ir-residenti jiġu indirizzati minnufih?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

TENDERS

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il-Ministru tgħid kemm tenders ħarġu u ngħataw fl-2005 mill-ministeru?

Għal liema xogħol ħarġu?

Min ħa t-tender?

Kemm ġie jiswa x-xogħol u kemm dam biex jitlesta?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

DIRECT ORDERS

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il-Ministru tgħid kemm ingħata xogħol b'direct order mill-ministeru fl- 2005?

Għal liema xogħol, min għamlu, kemm ġie jiswa u kemm dam biex jitlesta?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

AWTORITA' DWAR IT-TRASPORT

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jikkonferma il-Ministru li l-impjegati governattivi li huma detailed mal-licensing and testing directorate ta' l-awtorita' dwar it- trasport, dan l-aħħar ġew informati mill-union tagħhom li dawk li se jagħżlu li ma jiġux impjegati b'mod permanenti ma' l-awtorita', se jkunu kostretti li jibqgħu ma' l-awtorita' u jibqgħu bl-istess kondizzjonijiet ta' l-impjegati l-oħra tal-gvern imma mhux se jkun hemm revocation tagħhom, fis-sens li ma jkunux jistgħu jiġu ttrasferiti għal dipartimenti oħra tal- gvern?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-impjegati tal-gvern li jaħdmu mal-licensing and testing directorate se jingħataw iċ-ċans li fi żmien xahrejn, wara li jiġi ffirmat il-ftehim kolletiv, jagħżlu jekk iridux jaqilbu l-impjieg tagħhom għal ma' l-awtorita'.

Jekk ikun hemm impjegati li jagħżlu li jibqgħu mal-gvern, se jsir dak kollu possibbli biex dawn jiġu rilaxxati skond il-proċeduri ta' l-MPO.

DEATH CERTIFICATE

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid għala l- kummissarju tal-pulizija ma joħroġx ċertifikat tal-mewt fuq fetu qabel ma jkollu 24 ġimgħa, minkejja li d-dipartiment tas-saħħa ma jsibx oġġezzjoni li l-fetu jindifen fil-qabar tal-familja?

ONOR.

TONIO BORG: Waqt li nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 17736, niġbidlu l-attenzjoni illi ċ-ċertifikat tal-mewt isir minn tabib u mhux mill-kummissarju tal-pulizija.

KAŻ TA' PENSJONI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Meta koppja li jkunu qed jgħixu flimkien u jieħdu l- pensjoni tax-xjuħ jew ta' l-invalidita' ikunu jridu jaqsmu l-pensjoni, tista' il-Ministru tgħid x'mezzi għandhom bil-liġi biex jaqsmu mingħajr ma jmorru quddiem il-qrati?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-Att dwar is-Sigurta' Soċjali jipprovdi għall- qsim ta' pensjoni bejn mara u żewġha fil-każ ta' pensjoni mhux kontributorja ta' l-eta' jew ta' diżabilita' biss.

F'każ ta' pensjonijiet kontributorji u fin-nuqqas ta' ftehim legali, anke bonarju, jekk il-persuna li hi intitolata għall-pensjoni tkun trid, tista' titlob lid-dipartiment tas-sigurta' soċjali biex jgħaddi l-ammont indikat mill-pensjoni direttament lill-konjugi l-oħra jew l-ieħor skond il-każ.

Naturalment tali arranġament hu dejjem suġġett għall-istruzzjonijiet li min ikollu d-dritt għall-pensjoni jista' jagħti minn żmien għal żmien.

DAWL U ILMA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid għaliex fil-każ ta' omm separata bit-tfal mingħajr impjieg, ma ġietx aċċettata t-talba tagħha għas- sussidju fuq id-dawl u l-ilma?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Il-persuna indikata ġiet informata mid-dipartiment tas-sigurta' soċjali dwar il-każ tagħha.

KAŻ TA' PENSJONI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tivverifika każ ta' persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, peress li qed jgħidulha li m'għandhiex bolol biżżejjed?

ONOR.

TRIQ IL-15 TA' SETTEMBRU 1598 FL-IMQABBA

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid meta se jinbeda x-xogħol fuq Triq il-15 ta' Settembru 1598, fl-Imqabba ġaladarba nħarġet anke l-esproprjazzjoni fil- gazzetta tal-gvern?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

KONT TAD-DAWL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jara li xi ħadd mill-korporazzjoni Enemalta jeżamina l-arloġġ tad-dawl ta' anzjana li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, peress li l-kont qed jitlgħalha mas-sema?

ONOR.

AUSTIN GATT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

ASSENTEIŻMU

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid jekk persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, għandhiex permess biex tassentixxi ruħha darbtejn fil-ġimgħa mill-post tax-xogħol?

Għandha permess biex ta' kuljum titlaq minn fuq il-post tax-xogħol qabel il-ħin?

Għandha permess li tapplika għal sick leave b'mod esaġerat?

Kemm leave without pay ħadet?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab informat li ma jeżisti l-ebda mpjegat fl- isptar San Luqa bl-isem li ntbagħat separatament mal-mistoqsija.

ASFALTAR TA' TOROQ

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jara li Triq San Niklaw u Triq Blue Grotto, fis- Siġġiewi jingħataw it-tarmac peress li jinsabu fi stat ħażin?

ONOR.

GWARDJANI LOKALI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 17648 u jgħid kemm ċitazzjonijiet ingħataw mill-gwardjani lokali mill-bidu ta' din is-sena?

ONOR.

TONIO BORG: Mill-ewwel tas-sena sa l-20 ta' Marzu, 2006 ingħataw 43,307 ċitazzjonijiet mill-gwardjani lokali.

ARMI TAN-NAR

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk armi tan-nar li dettalji dwarhom qed jintbagħtu separatament, jistgħux jiġu importati?

ONOR.

TONIO BORG: L-armi msemmija ma jistgħux jiġu importati fil-preżent.

WEAPONS ADVISORY BOARD

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid min huma l-membri tal-weapons advisory board u jgħid ukoll b'liema kriterji ġew magħżula?

ONOR.

TONIO BORG: Il-weapons advisory board hu maħsub li jiġi mwaqqaf meta l-Arms Act tidħol fis-seħħ, pero' fil-preżent hemm bord ad hoc li l- funzjoni tiegħu hi li jagħti pariri lill-kummissarju tal-pulizija fuq ħruġ ta' liċenzji u anke qed jaħdem fuq il-ligi l-ġdida sabiex ifassal regolamenti li joħorġu minn din il-liġi.

Dan il-bord hu kompost minn chairman u rappreżentanti tal-kummissarju tal- pulizija, ta' l-armata, tal- gun lobby u ta' dan il-ministeru.

Dawn intgħażlu fuq bażi sew ta' l-esperjenza tagħhom f'dan il-qasam u dwar sigurta', kif ukoll dwar id-delizzju.

TRIQ IN-NUTAR ZARB F'Ħ'ATTARD

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru għall- Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid jekk għadx hemm il-ħsieb li t-traffiku li jgħaddi minn Notary Zarb Str, Ħ'Attard fid-direzzjoni tar- Rabat, jiġi devjat għal triq oħra li kellha tinbena fil-viċinanzi ta' Wied is-Sewda?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

TRIQ IN-NUTAR ZARB F'Ħ'ATTARD

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru għall- Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jikkonsidra li f'Notary Zarb Street, faċċata taċ-ċimiterju ta' Ħ'Attard, isiru l-modifikazzjonijiet neċessarji sabiex jitnaqqas il-periklu li hemm u b'hekk jiġu evitati numru inaċċettabbli ta' inċidenti tat-traffiku?

ONOR.

DAWL U ILMA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari 17814 u 17964 u jgħid jekk minħabba s-surcharge fuq il-kontijiet tad-dawl u l-ilma introdotta dan l-aħħar u minħabba il-piżijiet ġodda, għamilx arranġamenti ma' l-industrija u ma' min iħaddem jew mar-rappreżentanti tagħhom - jiġifieri mat-tarznari, fabbriki, lukandi u ristoranti kif ukoll ma SMEs oħrajn - biex dawn ikunu jistgħu jagħmlu staggering tal-pagamenti dovuti jew isir xi arranġament simili mal- korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma?

Jista' jgħid jekk hijiex l- intenzjoni tal-gvern li jgħin lil dawn is-setturi?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li la l-korporazzjoni Enemalta u lanqas il-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma m'għamlu arranġamenti ta' staggering fuq il-pagamenti ta' l-elettriku u/jew ta' l-ilma.

METER TA' L-ILMA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jara li l- meter ta' l-ilma ta' koppja pensjonanta li aktar dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, jiġi ċċekkjat għax il-konsum reġistrat hu esaġerat u qed iwassal għal tbatija kbira għal din il-familja?

ONOR.

AUSTIN GATT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

BOATHOUSES FL-ARMIER

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid x'sar mill-ftehim li kien ġie propost lis-sidien tal-boathouses ta' l-Armier fit-3 ta' April, 2003 liema ftehim kien ġie aċċettat mill-istess sidien?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat- tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 13650.

TRIQ M. A. SAPIANO F'ĦAŻ-ŻEBBUĠ

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru għall- Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jikkonsidra li ssir mill-ġdid Triq M. A. Sapiano, f'Ħaż-Żebbuġ peress li tinsab fi stat diżastruż?

ONOR.

AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara li persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament u li skond sentenza tal-qorti se jkollha toħroġ mid-dar li tgħix fiha, tingħata akkomodazzjoni alternattiva biex ma tispiċċax homeless?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li kopja ta' l- ittra mingħand il-persuna konċernata, indirizzata lid-dipartiment għall- akkomodazzjoni soċjali, flimkien ma' kopja tad-dokumenti mitluba mill- istess dipartiment xhur ilu, waslu l-ministeru fis-27 ta' Marzu, 2006.

Il-każ ta' din il-persuna issa qed jiġi kkonsidrat mill-imsemmi dipartiment flimkien ma' oħrajn simili.

TRIQ NIKOL BALDACCHINO F'ĦAL QORMI

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' id-dipartiment tas-saħħa pubblika jinvestiga l- ilmenti tar-residenti ta' Triq Nikol Baldacchino, f'Ħal Qormi dwar ilma ħiereġ minn katusa li hemm imwaħħla mal-ħajt ta' fabbrika fl-istess triq?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-investigazzjonijiet neċessarji fi Triq Nikol Baldacchino, Ħal Qormi kienu diġa' saru minn uffiċjali tad-dipartiment tas- saħħa pubblika dwar xi lmenti.

Dan id-dipartiment kien ordna li jsiru diversi tiswijiet permezz ta' nuisance report mibgħut fit-23 ta' Marzu, 2006.

Saret ispezzjoni l-Ħamis, 30 ta' Marzu, 2006 u ġie vverifikat li tali tiswijiet ġew iffinalizzati.

TRIQ IN-NASSAB F'ĦAL QORMI

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Tista' l-ADT tinvestiga lment komuni ta' residenti fi Triq in- Nassab, Ħal Qormi dwar bankina ġdida li qed issir f'din it-triq, li apparentement ġiet baxxa ħafna u mhux isservi biżżejjed ta' ilqugħ mill- vetturi u l-inġenji li jgħaddu mill-istess triq?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SAN VINCENZ

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm mill-ħaddiema f'San Vincenz de Paule mietu waqt li kienu għadhom fis-servizz mill-1990 sal-lum?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Hemm tmien impjegati li mietu waqt li kienu għadhom jaħdmu San Vinċenz de Paul mill-1990 sal-lum, u cioe': EN 1A, kitchen hospital auxiliary, hospital auxiliary, general hand, casual cleaner, motor transport driver (C), nursing officer u hospital auxiliary (B).

DJAR GĦALL-ANZJANI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm sodod hemm f'residenzi u djar oħra ta' l-anzjani tal-gvern?

Teżisti informazzjoni dwar sodod għall- anzjani għand il-privat, inkluż djar tal-knisja?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni hi kif ġej:

|SVPR |1,053 | |Dar ta' l-anzjani ta' | 131| |Bormla | | |Dar ta' l-anzjani ta' | 47| |Floriana | | |Dar ta' l-anzjani ta' | 28| |Gżira | | |Dar ta' l-anzjani ta' | 63| |Msida | | |Dar ta' l-anzjani ta' | 65| |Mosta | | |Dar ta' l-anzjani ta' | 120| |Imtarfa | | |Dar ta' l-anzjani | 165| |taż-Żejtun | | |Casa Arkati | | | |23 | |Villa Messina | | | |56 | |Casa Serena | | | |34 |

In-numru ta' sodod għall-anzjani fi djar liċenzjati għand il-privat hu ta' 1,449, inkluż dawk tal-knisja.

STREET LIGHTING

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li t-triq bejn iż-Żebbiegħ u Għajn Tuffieħa tiġi mdawla b'mod adegwat u b'hekk tiġi tikkomplimenta t-triq il-ġdida bejn il-Mosta u ż-Żebbiegħ?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li l-istallazzjoni ta' dwal ġodda hi responsabbilta' tal-kunsilli lokali jew ta' l-ADT f'każ ta' toroq arterjali u għaldaqstant l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirrriferi l-mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

SERVIZZ TAL-HELICOPTER

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jikkonferma li s-servizz tal-helicopter bejn Malta u Għawdex reġa' ġie sospiż?

Meta se jerġa' jibda?

Għaliex għal darba oħra dan is- servizz ġie sospiż?

Għadu l-Prim Ministru ta' l-istess opinjoni li b'dan is-servizz ġdid, it-turisti f'Għawdex se jiżdiedu b'50,000 fis-sena?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Filwaqt li nirriferi l-Onor.

Interpellant għar- risposta mogħtija mill-ministru għall-kompetittivita' u komunikazzjoni għall-mistoqsija parlamentari 17984, jien informat li s-servizz tal- helicopter reġa' beda nhar il-Ġimgħa 31 ta' Marzu.

AWTORITA' TAD-DJAR

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara li applikazzjoni HAA81/2005 tiġi pproċessata?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-applikazzjoni li għamel riferenza għaliha l- Onor. Interpellant se tiġi pproċessata kif meħtieġ.

SERVIZZ TAL-HELICOPTER

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tikkonferma l-Ministru li s-servizz tal-helicopter f'Għawdex għal darb'oħra reġa' ġie sospiż?

X'inhi r-raġuni?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għall- mistoqsija parlamentari 17984.

MISCARRIAGES

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid f'każ ta' miscarriage qabel l- 24 ġimgħa ta' tqala, tistax issir difna normali minn undertaker f'ċimiterju jekk tabib joħroġ iċ-ċertifikat tal-mewt?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Id-dfin ikun permess mid-dipartiment tas-saħħa pubblika meta l-mejjet ikollu burial permit maħruġ mill-kummissarju tal- pulizija.

SERVIZZ TAL-HELICOPTER

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għall- Kompetittivita' u Komunikazzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 17984, jista' il-Ministru jgħid meta se jerġa' jibda jopera l-helicopter?

Għaliex ma jiġix helicopter ieħor waqt li tkun qed issir il-manutenzjoni?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Is-servizz tal-helicopter bejn Malta u Għawdex ġie lura għan-normal fil-31 ta' Marzu.

SERVIZZI F'ST LUKE'S

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija

parlamentari 18007 u jgħid kemm pazjenti għamlu użu minn xi servizz fl- isptar San Luqa matul l-2005, kemm bħala in-patients kif ukoll bħala out- patients?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: It-total ta' pazjenti li għamlu użu minn xi servizz fl-isptar San Luqa matul l-2005 ma' jistax jingħata bħala numru wieħed.

L- istatistika tinġabar bħala numru ta' persuni li għamlu użu mid-diversi tipi ta' servizzi, li jvarjaw minn eżamijiet sempliċi għal interventi ta' operazzjonijiet maġġuri.

Qed tingħata lista ta' uħud mis-servizzi u n-numru ta' pazjenti li għamlu użu minnhom matul l-2005.

|Registered in-patient | 44534 | |admissions | | |Registered day cases | 13723 | |Registered out-patient |235419 | |attendances | | |Registered A&E |107213 | |attendences | | |Surgical operation | 32000 | |episodes | | |Renal dialysis sessions | 14486 | |Radiology examinations | 78740 | |Physiotherapy sessions |119373 | |Occupational therapy | 8160 | |treatment | | |Speech and language | 4530 | |services | | |Hyperbaric unit | 841|

FAĊILITA' KORRETTIVA TA' KORDIN

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jikkonferma l-Viċi Prim Ministru li persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, qed iżomm l-accounts tal-faċilita' korrettiva ta' Kordin?

X'inhi r-raġuni?

ONOR.

TONIO BORG: Fil-preżent m'hemm l-ebda persuna li taħdem fil- faċilita' korrettiva ta' Kordin bl-isem mogħti fil-mistoqsija.

BANK ĊENTRALI

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid għaliex il-banek qed jiġu mitluba jiċċekkjaw u jimblukkaw ċekkijiet tal-bank ċentrali f'ammonti ta' iktar minn Lm5,000?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba se tingħata f'xi seduta oħra.

FOND BATTAL F'ĦAŻ-ŻABBAR

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid meta mistenni joħroġ b'tender il-fond li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, li hu vojt?

ONOR.

TONIO BORG: Veru li l-fond mhux qed jintuża imma wieħed irid jgħid li dan jinsab mikri, għalkemm jien informat li l-kirja mhux se tiġi mġedda wara l-iskadenza li jmiss, jiġifieri wara t-30 ta' Ġunju, 2006.

Appena t-taqsima proprjeta' tal-gvern tottjeni pussess tal-fond, ikunu jistgħu jiġu ppubblikati l-offerti għall-kiri tal-fond mill-ġdid.

KONT TAD-DAWL

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid għaliex l-Enemalta talbet Lm250 lil konsumatur li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, meta hu qed jallega li ma kellux iħallas dan l- ammont?

ONOR.

AUSTIN GATT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

POSSESSION AND USE

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm postijiet hawn milquta bil-liġi tal-possession and use?

Fejn huma?

X'inhi l- prattika tal-gvern biex dawn il-postijiet ikunu jistgħu jinxtraw mill- inkwilini tagħhom?

ONOR.

TONIO BORG: Waqt li n-numru ta' kirjiet li t-taqsima proprjeta' tal- gvern qiegħda tħallas għall-proprjeta' li qiegħda għand il-gvern b'titlu ta' pussess u użu u dominju pubbliku huwa ta' 2,702, bil-lista li tindika fejn huma dawn il-lokalitajiet titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra, ninforma lill-Onor.

Interpellant li sabiex jiġi stabilit kemm proprjeta' ġiet esproprjata taħt it-titlu ta' pussess u użu jrid isir eżerċizzju kumplessiv li jinvolvi ħafna riżorsi u li jieħu ħafna żmien.

Għaldaqstant minħabba xogħol aktar urġenti li għandha t-taqsima proprjeta' tal-gvern, ma nħossx li dan l-eżerċizzju għandu jsir.

Sabiex l-inkwilini li jikru flats jew djar li jinsabu fuq proprjeta' li ġiet esproprjata taħt it-titlu ta' pussess u użu jew ta' dominju pubbliku jkunu jistgħu jixtru r-residenza tagħhom, it-taqsima proprjeta' tal-gvern trid tixtri l-kumpens li jitħallas għall-pussess u użu/dominju pubbliku u dan skond l-emenda ta' Kap. 88 ta' l-Ordinanza dwar Akkwist ta' l-Artijiet għal Skopijiet Pubbliċi li saret permezz ta' Att XI tas-sena 2002 li ġie fis-seħħ fil-5 ta' Marzu, 2003.

AIR MALTA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk l-Air Malta għandhiex il-ħsieb li fil-futur qarib iddaħħal cleaners għas- sajf?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-Air Malta m'għandha l-ebda ħsieb li ddaħħal cleaners la għas-sajf li ġej u lanqas fi żmien ieħor matul is-sena.

BINJA TAL-GVERN

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara li d-dipartiment għat-tiswija tal-bini tal-gvern jagħmel upgrading tal-parti komuni u tal-faċċata ta' binja tal-gvern li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, peress li hemm fili mikxufin u l-opramorta mhijiex fi stat tajjeb?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: It-tibjid tat-tromba tat-taraġ fil-blokk indikat mill-Onor.

Interpellant ġie approvat u x-xogħol mistenni jsir aktar tard din is-sena.

Rigward it-tikħil tal-faċċata, ninsab informata li dan sar l-aħħar fl-2000 u għalhekk id-dipartiment konċernat se jispezzjona l-post biex jivverifika l-ilment.

KONSLU F'TORONTO

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jispjega kif uffiċċju ta' rappreżentanza fi Brussels mhux se jinfetaħ u mbagħad għall-kariga ta' konslu f'Toronto, qed tissemma persuna li tgħix Malta u li se tiġi assenjata dan ix-xogħol li se jiġi jiswa ħafna iktar flus milli kieku kellu jinħatar persuna minn fost il- Maltin ta' Toronto?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Risposta tigħata f`xi seduta oħra.

CASINOS

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm permessi ħarġu għall-ftuħ ta' casinos mill-1998 sal-lum?

Kemm applikazzjonijiet hemm pendenti għall-ftuħ ta' casinos ġodda?

ONOR.

TONIO BORG: Il-liċenzji ta' casinos jinħarġu mill-aworita' dwar il- lotteriji u l-logħob u għaldaqstant nissuġġerixxi lill-Onor.

Interpellant biex jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

NOLLE PROSEQUI

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-każi kollha fejn l-avukat ġenerali applika n-nolle prosequi mis-sena 1998 sal-lum?

Jikkonsidra li din issir proċedura tassattiva li ta' kull sena jitpoġġew fuq il-mejda tal-Kamra, il-każi li l-avukat ġenerali jidhirlu li għandu jwaqqaf milli jkomplu jew jibdew prosekuzzjoni f'każi kriminali u dan fl-interess pubbliku u għall-iskrutinju tal- parlament?

ONOR.

TONIO BORG: L-informazzjoni mitluba għall-parti l-kbira tas-snin imsemmija diġa' ingħatat fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari 10087.

Dwar il-perijodu rimanenti, risposta tingħata f'xi seduta oħra.

Dwar it-tieni parti tal-mistoqsija, għalkemm is-suġġeriment qed jiġi nnotat, ma jidhirx li l-prattika attwali ħolqot xi diżgwid jew inċertezza.

KONSULENTI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 16678, jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid min huma l-konsulenti konċernati u xi ħlas ħadu?

ONOR.

TONIO BORG: It-tagħrif mitlub qed jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

KONSULENTI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 16921, jista' il- Ministru jgħid min huma l-konsulenti konċernati u xi ħlas ħadu?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

PRIVATIZZAZZJONI TAL-MALTACOM

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Fid-dawl tar-rapport dettaljat li deher fil-business supplement ta' "The Times" tal-Ħamis 9 ta' Marzu, 2006 dwar kumpanniji involuti fil-privatizzazzjoni tal-Maltacom, u filwaqt li wieħed jilqa' b'mod pożittiv l-interess ta' investituri prospettivi mill-Golf Għarbi, xi ħaġa li l-Malta Labour Party jaqbel magħha fil-prinċipju, u filwaqt li ma rrid nuri l-ebda dubju fil-mezzi finanzjarji ta' dawn l-interessi privati, jista' il-Ministru fl-interess nazzjonali u fid-dawl tad-dikjarazzjonijiet tiegħu stess li naqbel magħhom, li trid issib strategic partner għax-xiri tal-Maltacom kif ukol li trid iżżid il- value added ta' l-intrapriża, jgħid:

*Kemm esperjenza għandhom fit-telefonija mobile u fixed l-investituri minn Dubai u mis-Saudi?

*X'inhu l-billing turnover tagħhom fit-telefonija, kemm fixed kif ukoll mobile?

*F'liema pajjiżi oħra joperaw f'dawn l-oqsma?

*Kemm ilhom joperaw f'dawn l-oqsma f'pajjiżhom u lil hinn minnu?

*Kemm għandhom subscriber base u klijenti tagħhom?

*Jekk hux minnu li wieħed mill-investituri prospettivi għadu qed jibni l- ewwel network tiegħu tal-mobile f'pajjiżu stess u sal-lum m'għandux networks f'pajjiżi oħrajn?

*Jekk Telecom Italia qattx uriet interess li tinvesti hi direttament fil- Maltacom minflok tidħol f'sempliċi management agreement li seta faċilment intlaħaq ma' investituri oħrajn, inkluż investituri Maltin u

*Kemm kien hemm kumpanniji oħra li għamlu bid għall-Maltacom sakemm skadiet id-data għall-binding bids?

ONOR.

AUSTIN GATT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

FACILITATOR

W234 L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li student li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, minkejja li sentejn ilu, jiġifieri fl-2004, l-istatementing board approva li jkollu facilitator, dan xorta waħda baqa' mingħajru?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li minn April 2006 l-għajnuna se tiżdied b'assistenza individwali u t-tifel sena oħra se jkollu one-to-one facilitator.

L-iskola informatni li dan qed isir bi ftehim mal-ġenituri tiegħu.