MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 42 It-Tlieta, 14 ta' Ottubru, 2003 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 42 It-Tlieta, 14 ta' Ottubru, 2003

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.02 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 14 ta' Ottubru, 2003

WERREJ

MINUTI 54

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI 54

TQEGĦID TA' KARTI 59

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-PROFESSJONI

TA' L-ACCOUNTANCY (IT-TIELET QARI)

ACCOUNTANCY PROFESSION (AMENDMENT) BILL (THIRD READING) 60

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-KODIĊI ĊIVILI (IT-TIENI QARI)

CIVIL CODE (AMENDMENT) BILL (SECOND READING) 60

EMENDI GĦALL-ORDNIJIET PERMANENTI TAL-KAMRA 62

AĠĠORNAMENT 86

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 87

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 41 li saret fit-13 ta' Ottubru, 2003 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

ETC - PERSUNI JAĦDMU ILLEGALMENT

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm inqabdu ħaddiema barranin jaħdmu illegalment mill-1 ta' Jannar sat-23 ta' Settembru u ta' liema nazzjonalita'?

X'kien ix-xogħol prinċipali li kienu qed jagħmlu?

X'passi ħadet l-ETC kontra s-sidien li ħaddmuhom?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni): Informat li l-ħaddiema barranin li nstabu jaħdmu matul din is-sena mill-korporazzjoni għax-xogħol u taħriġ kienu:

|Xahar|Tip ta' xogħol | |Janna|tlieta fil-catering | |r | | |Frar |sebgħa fil-kostruzzjoni, | | |tnejn fir-retail u wieħed| | |fl-industrija | |Marzu|erbgħa fil-catering u | | |ħamsa fil-kostruzzjoni | |April|Xejn | |Mejju|disgħa fil-kostruzzjoni u | | |tnejn fil-catering | |Ġunju|wieħed fil-catering | |Lulju|tliet hawkers, tnejn | | |fil-kostruzzjoni u 13 | | |fil-catering | |Awiss|19 fil-kostruzzjoni, | |u |tlieta fil-catering u | | |wieħed f'servizzi oħra | |Sette|sitta fil-catering | |mbru | |

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Joseph Abela, domanda supplimentari.

ONOR.

JOSEPH ABELA: Peress li minn din il-lista jidher li numru kbir ta' barranin inqabdu jaħdmu f'diversi oqsma, b'mod partikolari fuq xogħol ta' kostruzzjoni, jista' il-Ministru jgħid jekk f'dan il-qasam partikolari – nafu li nies ta' l-industrija stess jilmentaw li ma jsibux Maltin biex jagħmlu dan it-tip ta' xogħol adegwatament - isirux konċessjonijiet għar- rigward ta' importazzjoni ta' ħaddiema barranin u x'tip ta' konċessjoni tingħata?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, il-mistoqsija ta' l-Onor. kollega hija rilevanti ħafna għax veru li l-industrija tal-bini u l-kostruzzjoni tgħaddi minn sitwazzjonijiet fejn ma ssibx ħaddiema li jkollhom il-ħiliet meħtieġa f'diversi oqsma ta' dan is-settur partikolari.

Meta l-bord konċernat - magħmul minn rappreżentanza tal-korporazzjoni għax-xogħol u taħriġ, tal- ministeru tal-politika soċjali u ta' l-awtoritajiet ta' l-immigrazzjoni - jirċievi applikazzjoni mingħand ħaddiem barrani biex jingħata l-permess ħalli jkun jista' jaħdem hawn Malta fl-industrija tal-kostruzzjoni, din it- talba tiġi pproċessata u jsir l-istħarriġ neċessarju u jekk jinstab li ġenwinament ma jkunx hemm ħaddiema Maltin li kapaċi jagħmlu dak ix-xogħol partikolari, il-permess relattiv jinħariġlu.

Fil-fatt għandna numru ta' ħaddiema barranin li jaħdmu fl-industrija tal-kostruzzjoni, b'ħiliet speċifiċi, li għandhom il-permessi relattivi mill-awtoritajiet kompetenti.

Naturalment il-politika tal-gvern hi li l-ewwel u qabel kollox isiru l- isforzi kollha possibbli biex jekk hawn Maltin li jistgħu jagħmlu dan ix- xogħol, naturalment ikunu huma li jagħmluh.

L-awtoritajiet qegħdin ukoll f'diskussjonijiet mal-federazzjoni li tiġbor fi ħdanha l-kuntratturi tal- kostruzzjoni u l-bini bl-iskop li flimkien isibu l-aħjar soluzzjonijiet biex minn naħa waħda l-industrija jkollha l-ħaddiema tas-snajja' meħtieġa biex twettaq il-proġetti tagħha u t-tieni, biex kemm possibbilment ikunu l- Maltin li jagħmlu dan ix-xogħol.

Ta' min ifakkar li madwar tliet snin ilu, il-korporazzjoni għax-xogħol u taħriġ kienet daħlet fi skema ma' din il-federazzjoni li permezz tagħha, dawk in-nies li kienu qegħdin jirreġistraw għax-xogħol fis-settur tal-bini u l-kostruzzjoni kienu ġew intervistati mill-kuntratturi nnifishom, fil- preżenza ta' uffiċjali tal-korporazzjoni, u kienet ukoll inħadmet skema li permezz tagħha l-korporazzjoni kienet qiegħda tissussidja r-rimunerazzjoni ta' dawn il-ħaddiema fil-limitu ta' 50%, bil-patt u l-kondizzjoni li dawn il-ħaddiema magħżula mill-istess kuntratturi jiġu mħarrġa u finalment anke joqogħdu għal trade test.

Fil-fatt hemm numru ta' ħaddiema li għaddew minn dan it-trade test u biċċiet minnhom għadhom qegħdin jirreġistraw.

Allura wieħed irid ifittex il-manjiera kif il-kuntratturi jiġu nkoraġġiti li jieħdu magħhom lil dawn il-ħaddiema Maltin l-ewwel u qabel kollox.

Fid-diskussjonijiet li kien hemm ġie wkoll rilevat il-fatt illi l-istutut ta' l-inġinerija, bini u kostruzzjoni ta' l-MCAST għandu numru ta' studenti li qed jitħarrġu f'dan il-qasam.

Huwa importanti ferm li jkun hemm relazzjonijiet kostruttivi bejn il-kuntratturi u dan l-istitut biex kemm jista' jkun mhux biss insibu soluzzjonijiet immedjati għal każi speċifiċi, imma in the pipeline jkollna wkoll it-taħriġ kif suppost ta' dawn iż-żgħażagħ.

Aħna nemmnu li jekk dan is-settur jiġi kkurat tajjeb ikun jista' joffri numru ta' opportunitajiet ta' xogħol.

Aħna nsistejna wkoll li l-industrija tal-bini u l-kostruzzjoni għandha torganizza lilha nnifisha, anke permezz ta' pariri u inkoraġġimenti mill- federazzjoni tagħha biex tagħti ħarsa kritika lejn il-kondizzjonijiet tax- xogħol li qiegħda toffri.

Huwa evidenti li f'suq ta' xogħol li qiegħed ambjentat ġo soċjeta` li qiegħda dejjem ittejjeb il-kwalita` ta' l-ħajja tagħha, din l-industrija m'għandhiex tippretendi li tiġbed lejha nies b'kondizzjonijiet li m'humiex biżżejjed attraenti u fuq kollox ma jħarsux ir-regoli tas-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol.

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Fil-fatt dwar l-aħħar punt li ssemma', xtaqt inkun naf jekk qattx sar studju jew qattx saret xi tip ta' komunikazzjoni ma' min hu involut fil-qasam tal-kostruzzjoni proprju dwar il-kondizzjonijiet offruti.

Ovvjament jekk dan sar u l-kondizzjonijiet baqgħu l-istess, minkejja li jkun hemm persuni li jkunu qed jerriġistraw għal dawn it-tip ta' xogħlijiet, dawn bilfors m'humiex isibuhom attraenti.

Ma jaħsibx allura li għandna nikkonsidraw li permessi għal ħaddiema barranin f'dan il-qasam m'għandhomx jibqgħu jinħarġu sakemm il- kondizzjonijiet ma jitranġawx u jkunu xierqa kemm għal dak li għandu x'jaqsam ma' rimunerazzjoni bħala ħlas, kif ukoll f'dak li jirrigwarda s- saħħa u s-sigurta' tal-ħaddiema, kif semma' tajjeb il-Ministru?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, jien jidhirli li m'huwiex f'waqtu u għaqli li minn qabel, wieħed jgħid li m'għandhomx jinħarġu l-permessi għall- ħaddiema barranin fis-settur ta' l-industrija tal-bini u l-kostruzzjoni jekk ma jitjebux il-kondizzjonijiet u r-rimunerazzjoni tax-xogħol.

Nista' ngħid li dalgħodu stess, f'laqgħa li ppreseda l-Viċi Prim Ministru u li kont preżenti għaliha jien, kif ukoll rappreżentanti mill-korporazzjoni għax-xogħol u taħriġ u mill-federazzjoni tal-kuntratturi f'din l- industrija, ġie diskuss dan is-suġġett.

U l-punt li qed iqanqal l-Onor.

Interpellant, jiġifieri r-rabta tal-kondizzjonijiet tax-xogħol ma' l- attrazzjoni ta' ħaddiema Maltin f'dan is-settur, ħa pjuttost ċertu ħin.

Issa bħalma jiġri f'kull industrija, meta qed titkellem fuq dan it-tip ta' xogħol għandek kuntratturi li għandhom ċerta organizazzjoni, li għandhom ċertu volum ta' xogħol u li allura l-kondizzjonijiet li joffru huma l- kondizzjonijiet veri u proprji tas-suq.

Allura hemmhekk wieħed isib li r- rimunerazzjoni hija dik stabilita mis-suq u li l-kondizzjonijiet tas-saħħa tal-ħaddiema huma relattivament imħarsa tajjeb u allura jinkoraġġixxu lil dak li jkun.

Naturalment dawn ikunu kuntratturi li jqisuha fl-interess tagħhom li jagħmlu minn kollox biex iżommu magħhom ħaddiema tas-sengħa.

Nafu li hemm kuntratturi li minħabba li l-ħaddiema li jaħdmu magħhom ikunu laħqu rawmu l-workforce li għandha l-firxa tal-ħiliet u tas-snajja' meħtieġa f'din l-industrija, ikunu qed jikkurawhom tajjeb għax ma jkunux jixtiequ jitilfuhom.

Din l-industrija għandha ċertu ammont ta' poaching minn kuntrattur għal ieħor fejn il-kuntratturi jibdew jieħdu dawk il- ħaddiema tas-sengħa li huma tajbin u li huma ppruvati.

Pero` nafu wkoll li għandna kuntratturi li għax m'humiex ta' din l-iskala ta' ekonomija, jiġifieri jkunu kuntratturi relattivament żgħar, evidentement hemmhekk wieħed jara li l-fattur ta' l-ispiża tax-xogħol jiġi ttrattat b'mod differenti.

Filwaqt li wieħed irid f'ċertu sens iħalli dan is-suq ta' xogħol jiżviluppa u jiżviluppa anke r-rimunerazzjoni relattiva, huwa diffiċli li wieħed jirregolah fuq il-livell massimu.

Nafu li dan huwa suq ta' xogħol li huwa regolat, bħas-swieq l-oħra tax-xogħol, fuq il-livell minimu, jiġifieri hemm il-pagi minimi li jridu jitħallsu, il-kondizzjonijiet tax-xogħol, in-numru ta' sigħat li wieħed irid jagħmel, il-vakanzi li huma ntitolat għalihom u ħwejjeġ oħra li huma regolati bl-istandard labour order li toħroġ għas- setturi differenti.

Pero' hija realta' li biex nattiraw liż-żgħażagħ tal- lum lejn il-qasam tal-bini u l-kostruzzjoni, anke jekk huma jagħżlu din is- sengħa bħala linja ta' taħriġ, il-kondizzjonijiet tax-xogħol kif ukoll ir- rimunerazzjoni, anke minħabba l-iskabrożita' tal-kwalita' tax-xogħol, huma fatturi li għandhom piż kbir.

Allura aħna ninkoraġġixxu lill-industrija li taħdem b'mod u manjiera li tattira lill-ħaddiema mhux biss bil-paga – għax din m'hijiex l-uniku fattur - imma anke b'tip ta' kondizzjonijiet oħrajn.

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Speaker, filwaqt li wieħed jifhem l-aspett pekunjarju tagħha u allura naqbel mal-Ministru li wieħed m'għandux jitkellem biss minn dan il-lat, pero' ċertament l-ebda kumpannija kbira jew żgħira m'għandha tagħmel kompromessi mas-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax- xogħol.

Sfortunatament ta spiss nisimgħu diversi inċidenti fejn jintlaqtu ħaddiema, indipendentement jekk dawn ikunux qed jaħdmu ma' kumpannija kbira jew ma' kumpannija żgħira.

Jista' il-Ministru jgħid x'qed isir kemm mill-ETC kif ukoll mill-awtorita` dwar is-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol – għalkemm naf li din ta' l-aħħar ma taqax taħt il-kompetenza tiegħu direttament – biex forsi jkun hemm xi tip ta' kordinament aħjar biex isiru spezzjonijiet aktar spissi u jittieħdu dawk il-passi neċessarji biex verament tiġi protetta s-saħħa u s- sigurta` fuq il-post tax-xogħol?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Jiena nħoss li hemm livell ta' kordinament tajjeb imma naturalment dejjem hemm lok biex dan jitjieb.

Kif qed naraw, il- korporazzjoni għax-xogħol u taħriġ tinvestiga b'mod preventiv l-affarijiet.

Żgur li m'hijiex qiegħda hemm biex sempliċement tirċievi r-rapporti imma hi stess, permezz ta' l-uffiċjali tagħha, tfittex biex tara li l-liġijiet li għalihom hi direttament responsabbli jiġu osservati u li jkun hemm ukoll liaison ma' l-awtorita` tas-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol biex jekk ikun hemm ħwejjeġ li għandhom jiġu rrapportati, dawn jiġu rrapportati.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joseph Abela.

ONOR.

JOSEPH ABELA: Peress li hemm min jallega li dawn l- ispezzjonijiet qegħdin isiru b'ċerta diskriminazzjoni, fis-sens li hemm kumpanniji li jilmentaw li lilhom jsirulhom aktar spezzjonijiet minn kumpanniji oħrajn – ma nafx jekk il-Ministru jirċevix dawn it-tip ta' lmenti – jista' il-Ministru jgħid x'tip ta' metodu jintuża biex isiru dawn l-ispezzjonijiet?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Ilum il-korporazzjoni għax-xogħol u taħriġ akkwistat ċerta esperjenza f'dan ir-rigward u nemmen li twettaq l-ispezzjonijiet tagħha b'mod mifrux u b'mod ġust.

Pero` l-esperjenza li akkwistat turi wkoll li f'ċerti oqsma jkun aktar possibbli li jkun hemm ċertu ksur ta' regolamenti.

Jekk industrija jkollha ċertu kobor u ċertu tip ta' xogħol, x'aktarx li mill-esperjenza tagħha l-korporazzjoni tkun taf fejn hemm l- aktar tendenza li jkun hemm ksur tar-regolamenti.

Allura jista jagħti l- każ li f'xi industriji fejn din it-tendenza tinħass aktar isiru spezzjonijiet aktar spissi.

X'aktarx jiġri wkoll li dawn l-ispezzjonijiet isiru fejn ikun irriżulta li diġa' kien hemm ksur tal-liġi.

Jekk wara li jingħataw warnings dawn il- kumpanniji ma jagħtuhomx is-serjeta' li suppost jagħtuhom, jerġgħu jsirulhom spezzjonijiet oħra.

F'każ li dawn jerġgħu jiksru r-regolamenti, ikun jidher ċar li dak l-employer partikolari jkun jenħtieġ ċerta insistenza biex jottempora ruħu mal-liġijiet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jista' il-Ministru jilluminana dwar il-partijiet l- oħra li jien staqsejt fuqhom fl-interpellanza oriġinali tiegħi?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: L-ewwelnett fuq l-issue in kwestjoni dwar in- nazzjonalita`, il-korporazzjoni għax-xogħol u taħriġ m'għandhiex il-mezzi biex tistabilixxi n-nazzjonalita` ta' dak li jkun.

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq ħaddiema barranin u ħafna drabi l-individwu ma jagħtikx din it-tip ta' nformazzjoni.

Li jiġri hu li meta jsir rapport, il-korporazzjoni għax-xogħol u taħriġ tgħaddi mill-ewwel il-każ lill-pulizija.

Il-bieraħ ukoll kelli domanda dwar dan is-suġġett u spjegajt illi f'dawn il-każi, aħna naqbdu d-dettalji u nagħtuhom lill-pulizija biex jagħmlu l- investigazzjoni tagħhom.

(Interruzzjonijiet) Jiddispjaċini imma quddiemi m'għandix informazzjoni dwar in-nazzjonalita' tal-persuni li nqabdu jaħdmu.

Dwar il-passi li jittieħdu kontra s-sidien, il-bieraħ ukoll weġibt li dawn jeħlu l-multi li huma stabiliti.

Hemm multi li huma ta' natura amministrattiva u hemm oħrajn li huma stabiliti mill-qrati konċernati.

CCF - PRIĠUNIERI FL-ISPTAR SAN LUQA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Ministru jgħid għaliex priġunieri mill-faċilita' korrettiva ta' Kordin li jkollhom bżonn kura medika fl-outpatients ta' l-isptar San Luqa u li jitmexxew mal-kuriduri ta' l-isptar bil-manetti, jittieħdu fil-ħinijiet ta' filgħodu?

Ma jaħsibx li dawn għandhom jingħataw trattament f'ħin differenti tal-jum u mhux meta jkun hemm mijiet ta' nies fl-outpatients?

ONOR.

TONIO BORG (Ministru tal-Ġustizzja u Intern): L-amministrazzjoni tad-dipartiment tas-servizzi korrettivi m'għandhiex kontroll fuq il- ħinijiet appuntati għall-priġunieri f'St. Luke's – dawn jiġu ffissati mit- tobba, professuri u d-dipartimenti konċernati ta` l-istess sptar – għalkemm mhux l-ewwel darba li ngħataw appuntamenti għal wara nofsinhar.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joseph Abela, domanda supplimentari.

ONOR.

JOSEPH ABELA: Mr Speaker, jista' il-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li immigranti illegali jittieħdu St Luke's immanettjati, bil-konsegwenza li l-image tagħhom tkun ta' priġunieri?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Minħabba l-fatt li jistgħu jaħarbu.

SPTAR SAN LUQA – KAŻI SOĊJALI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' il- Ministru jgħid kemm hemm każi li jissejħu soċjali miżmuma fl-isptar San Luqa?

Kemm minnhom huma rġiel u kemm minnhom huma nisa?

Dawn in-nies ġew abbandunati mill-familji tagħhom?

X'inhi l-medja ta' l-eta' ta' dawn il- pazjenti?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa): Ninsab informat li n-numru totali ta' każi soċjali fl-isptar San Luqa bħalissa huwa ta' 70 persuna, 49 minnhom nisa u 21 huma rġiel.

Skond is-social workers li għandna jaħdmu fl- isptar, erbgħa biss minn dawn huma abbandunati mill-familji tagħhom.

L-eta' ta' dawn il-pazjenti tvarja bejn is-67 u l-95 sena.

MR SPEAKER: L-Onor.

Stefan Bountempo, domanda supplimentari.

ONOR.

STEFAN BOUNTEMPO: Jista' il-Ministru jgħidilna x'inhu joffri l- ministeru tas-saħħa bħala alternattiva għall-problema ta' każi soċjali?

Jista' jgħid ukoll kemm hemm residenti fl-isptar San Luqa li qed jistennew li jidħlu f'dar ta' l-anzjani jew f'xi sheltered home?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Primarjament, minkejja li fl-isptar San Luqa hemm dawn il-każi soċjali, is-sodod li hemm ġewwa l-isptar huma kollha għal mard akut, fis-sens li l-aħjar mod li wieħed jista' jużahom huwa għal mard akut.

Illum hemm it-tendenza – din hija xi ħaġa li mexjin lejha fis-sistema tagħna - li malli pazjenti li jkunu ta' ċerta eta' jiddaħħlu l-isptar, jiġu evalwati fl-admission ward biex naraw mill-ewwel stadju liema huma dawk li għandhom problemi soċjali barra li għandhom il-mard u jibdew it-trattament għall-problemi soċjali tagħhom.

Hija filosofija ta' dan il-gvern li kemm jista' jkun, l-anzjani jiġu mfejqa u jintbagħtu lura fi djarhom biex ikomplu jgħixu fl-ambjent fejn huma mdorrijin u ma' familjari u ħbieb fil-komunita` li kienu jgħixu fiha.

Għal dan il-għan, dawk il-pazjenti li juru l-intenzjoni li jridu jerġgħu jmorru f'darhom, jintbagħtu jekk ikun hemm bżonn ġewwa l-isptar Zammit Clapp, fejn jingħataw programm ta' fiżjoterapija li jgħinhom ikunu indipendenti kemm jista'.

Waqt li dawn ikunu għadhom l-isptar, jiġu individwati wkoll dawk il- pazjenti li l-aktar jibbenefikaw jekk imorru fl-isptar Zammit Clapp u jingħajtu s-social workers biex jaraw xi programm ifasslu għalihom jew inkella x'diffikultajiet jistgħu jintaqgħu magħhom, anke wara li joħorġu mill-isptar Zammit Clapp.

Per eżempju, jaraw għandhomx bżonn is-servizz ta' meals-on-wheels, jaraw għandhomx bżonn is-servizz tat-telecare, jaraw għandhomx bżonn is-servizz ta' handyman u jipprovdulhom dak kollu possibbli biex kemm jista' ikun, jibqgħu jgħixu indipendentement.

Naturalment is-70 każ soċjali li hemm fl-isptar ikunu akkumulaw għas- sempliċi raġuni li s-sodod ġewwa r-residenza San Vinċenz huma kollha okkupati.

Barra minn hekk u minkejja li l-pazjenti li jkunu jixtiequ jiġu rikoverati fl-isptar St. Vincent de Paule jingħataw priorita` fuq applikazzjonijiet oħra, wieħed ma jistax jagħmel din bħala regola.

Qed ngħid hekk għal żewġ raġunijiet.

Fi żmien il-gvern l-ieħor kienet tintuża l-proċedura li kienet tingħata preferenza u preċedenza lil dawk il-pazjenti li kienu riedu jidħlu fl-isptar San Vinċenz pero' kienu rikoverati ġewwa l- isptar San Luqa.

Allura kien qed jiġri li kulmin ried imur f'San Vinċenz, kien bi skuża jew oħra jidħol fl-isptar San Luqa biex jaqbeż il-queue, jgħidilhom li m'għandux fejn imur u allura kien jingħata l-preċedenza.

Ikun hemm każi ġenwini ta' anzjani li jkunu qed jgħixu indipendenti fid-dar tagħhom.

Ħafna drabi dawn ikunu koppji li jgħinu lil xulxin.

Allura meta wieħed minnhom jitfellek, l-ieħor ma jkunx jista' ikompli jdur bih.

U allura ma tistax bħala regola tagħmilha li f'San Vinċenz jidħlu l-ewwel dawk li hemm rikoverati ġewwa l-isptar.

Jiġifieri rridu nippruvaw nilħqu bilanċ bejn is-social cases li għandna fis-swali tagħna u l- applikazzjonijiet li jiġu barra mill-isptar.

Barra minn hekk, meta jkun hemm dawn it-tip ta' każi soċjali, is-social workers jagħmlu wkoll kuntatt mad-dipartiment tas-servizzi soċjali biex it-tnejn flimkien inkunu nistgħu nikkoordinaw il-ħidma tagħna biex nilħqu l-għanijiet favur il-pazjenti.

Pero` is-70 social cases li qegħdin imsemmijin f'din ir-risposta li ngħatat fit-22 ta' Settembru, m'huwiex numru statiku.

Fix-xitwa ġieli jkollok mal- 100 każ u allura kważi tliet swali fl-isptar San Luqa jkunu okkupati minn dawn il-persuni.

Ħafna drabi dawn ma jkunux qegħdin hemm għax m'għandhomx fejn imorru imma jew għax il-familjari tagħhom ma jkunux jistgħu jduru bihom, speċjalment illum li ħafna nisa qed joħorġu jaħdmu jew minħabba l- fatt li peress li llum qed ngħixu aktar fit-tul, jista' jagħti l-każ li t- tfal ta' l-istess anzjani rikoverati - issib minnhom li jkollhom qrib id-90 sena – ikollhom huma stess ċerta eta' u ġieli jkunu aktar morda mill- ġenituri tagħhom stess.

Jiġifieri minkejja li l-anzjan ikollu r-residenza tiegħu u minkejja li uliedu jkunu jridu jduru bih, dan ma jkunx possibbli.

Dan huwa fenomenu li ovvjament se jibqa' jikber għax qed ngħixu aktar fit- tul u minkejja li kemm jista' jkun inkunu rridu ngħixu aktar indipendenti, fl-aħħar parti ta' ħajjitna se jkollna niġu rikoverati ġewwa l-isptar.

U allura hemm iċ-ċans li din il-problema tikber u l-gvern qed jieħu l-miżuri opportuni biex ikun jista' jindirizzaha.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Tonio Borg.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-ammont ta' pagamenti pendenti lill-membri tal-korp tal- Pulizija minn kumpanniji u organizzazzjonijiet li talbu s-servizz tal- pulizija matul l-2003, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 1589;

u f'isem il-viċi prim ministru u ministru għall-politika soċjali nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar refurbishment li sar fis-sala Sant'Anna fl-isptar ġenerali ta' Għawdex, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 1920.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-PROFESSJONI TA' L-ACCOUNTANCY

ACCOUNTANCY PROFESSION (AMENDMENT) BILL

MR SPEAKER: Il-Ministru Dalli, jekk jogħġbu, iressaq it-Tielet Qari.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi u l-Affarijiet Ekonomiċi): Mr Speaker, nipproponi t-Tielet Qari ta' l-abbozz ta' liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar il-Professjoni ta' l-Accountancy, Kap 281".

MR SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

DOLORES CRISTINA (Segretarju Parlamentari): Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-abbozz ta' liġi li jemenda l-Att dwar il-Professjoni ta' l-Accountancy jiġi moqri t-Tielet Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar il-Professjoni ta' l-Accountancy, Kap 281" ġie moqri t- Tielet Darba u għadda.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-KODIĊI ĊIVILI

CIVIL CODE (AMENDMENT) BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mill-21 ta' Lulju, 2003.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MR SPEAKER: Il-Ministru Borg huwa in possession of the House u kien qed jagħmel il-winding up.

S'issa ħa 17-il minuta.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, l-Onor.

Herrera staqsieni jekk f'dan l- abbozz ta' liġi hux se jkun hemm provvediment transitorju, u jien ngħidlu iva, naħseb li se jkun hemm.

Huwa veru li dan il-provvediment m'huwiex imniżżel fl-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna, pero` meta qrajt id- dibattitu, anke taħt il-leġislatura l-oħra, jidher li kien hemm xi forma ta' commitment li jkun hemm dan il-provvediment.

Fil-fatt din se niddiskutuha ma' l-avukat ġenerali biex naraw jekk dawn ir-regoli għandhomx ikunu retroattivi jew le.

L-opinjoni personali tiegħi hi li dawn ir-regoli għandhom ikunu prospettivi.

Mr Speaker, nibda biex ngħid li ħadt gost li għalkemm kien hemm min oppona għaż-żewġ raġunijiet li għalihom qed jitressaq dan l-abbozz ta' liġi, kien hemm uħud li approvawhom għax fehmu li ma jistax ikun inkomplu b'sitwazzjoni fejn ma jkunx hemm regoli dwar il-likwidazzjoni tad-danni, li jkunu r-riżultat ta' atti ta' negliġenza.

Il-fatt li jkun hemm regoli dwar xi ħaġa ma jfissirx li qed tindaħal lill-qrati jew saħansitra li qiegħed tużurpa d-dritt tagħhom li jaslu għall-konklużjonijiet fil-parametru tal- liġi.

Li wieħed jagħmel il-parametri b'daqshekk ma jfissirx li huwa qiegħed jassumi d-dritt ta' ġudikant.

Wara kollox il-ġudikanti kollha, l- imħallfin u l-maġistrati, mhux liġijiet mgħoddija minn dan il-parlament japplikaw?

Allura għax aħna ngħaddu liġi mill-parlament, b'daqshekk inkunu qed nindaħlulhom?

Anzi huma għandhom dover kostituzzjonali li ma jagħmlu xejn ħlief li jinterpretaw dawk il-liġijiet.

Kif għedt anke l-aħħar darba, huwa veru li hawn min mhux biss jinterpreta l-liġi imma donnu joħloqha bil- mod kif jinterpretaha, pero` l-fatt huwa li l-ġudikanti għandhom id-dover li jinterpretaw il-liġijiet li jgħaddu r-rappreżentanti tal-poplu.

Kulma se nagħmlu aħna huma regoli li jridu jiġu osservati ħalli ma jkollniex diskrepanzi li joħolqu inġustizzji bejn vittmi ta' inċidenti u oħrajn.

B'hekk ma jkollniex sitwazzjonijiet fejn imħallef jiddeċiedi li jillikwida d-danni mod u jagħti wisq u mbagħad ħaddieħor ma jieħux dak li ħaqqu u jieħu inqas.

Li jkun hemm xi forma ta' capping fl-ammont massimu tad-danni li jistgħu jingħataw huma tendenzi li mhux biss qed narawhom iseħħu f'pajjiżna imma anke f'pajjiżi oħrajn.

Issa hawn ta' min jgħid li sa l- 1962 kien hemm capping, u mingħalija dan kien jammonta għal Lm1,200, pero` llum, bl-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna, qed nissuġġerixxu li l- capping ikun ta' Lm0.25 miljun.

Huwa veru li l-ħajja għoliet mill-1962 'il hawn, pero` ma naħsibx li għoliet bl-istess proporzjon ta' dan il-capping, li minn Lm1,200 se jogħla għal Lm250,000, jiġifieri bl-ebda mod m'huwa pass retrogradu li se mmorru lura għaż-żmenijiet meta forsi kienet qed tinħoloq inġustizzja minħabba li l-capping kien baxx wisq.

Terġa` biex żgur din il- liġi tkun tista' timxi maż-żminijiet aħna qegħdin ninkludu wkoll provvediment biex il-ministru, permezz ta' avviż legali, ikun jista' jgħolli dak il-capping, jiġifieri m'hu se jkun hemm xejn xi jżomm lill- ministru milli jgħolli l-capping minn Lm0.25 miljun għal Lm300,000, per eżempju.

Jien naħseb li hija xi ħaġa tajba li jkun hemm capping.

L-għoti ta' danni lil min hu dipendenti diġa` jeżisti fil-Kodiċi Ċivili.

Jekk wieħed iħares lejn ir-regoli tal-lum isib li strettament, fil-każ ta' qarib li ma jkunx dipendenti, mhux suppost jingħataw danni, u għalhekk f'każ li l-inċident ikun wassal għall-mewt ta' dak li jkun, il-fatt li l- qraba ma jkunux dipendenti tal-mejjet, ikunu qed jingħataw id-danni u jkun hemm capping ta' Lm20,000 fil-konfront tagħhom, dan huwa indikazzjoni li mhux biss qegħdin nagħtu ħjiel u konsiderazzjoni għal telfien materjali imma forsi wkoll għal telfien li ġej mill-fatt li għalkemm m'intix indipendenti, inti qarib ta' dak li jkun miet fl-inċident u allura wieħed jistenna li jkun hemm xi forma ta' ħlas.

Jekk wieħed iħares lejn din il- parti tal-liġi strettament jista' jasal għall-konklużjoni li dawn huma danni morali għax jekk inti m'intix dipendenti u l-liġi tad-danni tagħna dejjem kienet ibbażata fuq li biex inti jirnexxielek tieħu azzjoni tad- danni b'riżultat ta' inċident trid tipprova in pounds, shillings and pence li int sofrejt telfa, ...

Sal-lum il-fatt li inti tkun għamilt sajf sħiħ f'qiegħ ta' sodda ma kienx jintitolak għal payment, allavolja tkun għaddejt minn ħafna uġigħ u tkun batejt moralment jew psikoloġikament.

Sal-lum il- liġi għadha li inti tiġi intitolat għal payment biss jekk tipprova telfien, li jista' jkun telfien materjali jew inkella telfien ta' qligħ fil-futur għax minħabba l-mankament li sofrejt, inti ma tkunx tista' taqla' flus kemm tixtieq.

Imma hawnhekk dejjem qed nitkellmu fuq flus.

Il-fatt li l-qraba se jkunu jistgħu jingħataw sa massimu ta' Lm20,000 minkejja li ma jkunu jiddependu xejn mill-mejjet - mhux bħal per eżempju, armla jew tfal li jitilfu lil missierhom taħt l-eta` u allura f'daqqa waħda jsibu ruħhom mingħajr sors ta' income - huwa prova ta' kemm qegħdin nagħtu kas lill- qraba tal-mejjet.

Fil-każ ta' persuni li huma dipendenti, bħall-mara ta' dak li jkun miet, it- tfal jew anke l-ġenituri - għax jista' jkun li l-ġenituri jkunu qed jgħixu ma' din il-persuna li tkun mietet u allura jkunu dipendenti tagħha - il- capping huwa għoli ħafna wkoll.

Fil-fatt f'dawn il-każijiet, il-capping huwa ta' Lm0.25 miljun.

Aħna qed nipprovaw indaħħlu ċertu ordni fil-qasam tad-danni u qegħdin ukoll nipproteġu l-kumpanniji ta' l-assikurazzjoni għax għalkemm is-servizz tagħhom huwa wieħed kummerċjali, dawn għandhom direzzjoni soċjali.

Per eżempju, Allaħares nispiċċaw f'sitwazzjoni fejn il-premiums tant jogħlew li ħadd ma jkun jista' jaffordjahom jew inkella ma jkollniex cover ta' assigurazzjoni tajba li tkopri sitwazzjonijiet bħal dawn, pero` jekk nibqgħu f'kamp mhux regolat nistgħu niġu ffaċċjati f'din is-sitwazzjoni, kif ġara f'pajjiżi oħrajn.

Għalhekk huwa tajjeb li f'dan il-qasam qed nilleġislaw bil-capping kif ukoll bil-limitazzjonjiet li semmejna, għalkemm fadal fejn wieħed forsi jista' jbiddel xi affarijiet.

Ta' min jgħid li anke barra minn dan il-parlament hemm diskussjoni dwar jekk dawn ir-regoli għandhomx japplikaw ukoll f'każ li l-inċident ma jkunx ir-riżultat ta' negliġenza imma jkun ir-riżultat ta' intenzjoni.

Sakemm inkunu qegħdin nipproteġu lill-persuni u lill-kumpanniji ta' assigurazzjoni f'każ ta' negliġenza wieħed jista' jaqbel magħna, pero` f'każ li xi ħadd joqtol lil xi ħadd, aħna għandna nagħmlu xi capping fuq id-danni jew inkella għandna nidħlu f'xi dettalji oħra biex b'xi mod nillimitaw id-danni?

Din se niddiskutuha fi stadju tal-kumitat u nispera li jkollna diskussjoni tajba u anke naslu għall-konklużjoni dwar jekk id-dolo għandux ukoll jiġi inkluż f'dan l-abbozz ta' liġi.

S'issa kif inhu redatt dan l-abbozz ta' liġi, hawn inkluż kull azzjoni tad-danni, kemm dik li ġejja minn negliġenza kif ukoll dik li ġejja minn intenzjoni.

Mr Speaker, jien ma fadalli xejn xi ngħid ħlief li nirrikmanda dan l-abbozz ta' liġi għall-approvazzjoni tal-Kamra.

Grazzi.

MR SPEAKER: Nirringrazzjak.

Se npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l-abbozz ta' liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Kodiċi Ċivili, Kap 16" jiġi moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Skond il-Mozzjoni Nru 48 mgħoddija fis-Seduta Nru 7 tad-9 ta' Ġunju 2003, din il-votazzjoni għandha tittieħed fil-ħin ta' l- interruzzjoni tax-xogħol.

EMENDI GĦALL-ORDNIJIET PERMANENTI TAL-KAMRA

Ikompli mit-13 t'Ottubru, 2003.

MR SPEAKER: L-Onor.

Attard Montalto huwa in possession of the House.

S'issa ħa seba' minuti.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Mr Speaker, il-bieraħ jien bdejt id-diskors tiegħi billi spjegajt li l-politika u l-ħsieb tal-partit Laburista huma li għandu jkun hemm żewġ kumitati separati; wieħed ikun kumitat dwar l- affarijiet barranin u l-ieħor ikun kumitat dwar l-Ewropa.

Fost affarijiet oħra, jien għedt li din il-proposta tirrifletti politika totalment differenti bejn il-gvern u l-oppożizzjoni u m'hijiex biss kwestjoni ta' proċedura jew ta' strateġija.

Għall-partit Nazzjonalista jidher li l- Ewropa hija l-ewwel, it-tieni, it-tielet u tista' tibqa' sejjer sakemm tasal f'dak in-numru li ma jispiċċa qatt.

In-naħa tal-gvern taf li jekk l- affarijiet Ewropej u l-affarijiet barranin jiġu diskussi f'kumitat wieħed, l-affarijiet barranin mhux se jingħataw l-importanza li jixirqilhom.

Il- partit Laburista jħares lejn il-kwestjonijiet ta' l-affarijiet barranin b'mod li l-Ewropa għandha importanza li ma tistax iċċekkinha, u għalhekk aħna rridu li jkun hemm kumitat ad hoc fuq l-Ewropa u li dan il-kumitat ikun iffokat prinċipalment fuq żewġ affarijiet.

Aħna rridu li dan il- kumitat ikun iffokat fuq l-affarijiet li jkunu qed jiġu mplimentati, jiġifieri dan il-kumitat qisu jkollu funzjoni ta' skrutinju billi jara li dak li jkun ġie maqbul u dak li jkun qed jiġi implimentat f'pajjiżna jkun qed jiġi implimentat skond dak il-ftehim jew it-trattat li jkun sar.

Funzjoni oħra li għandu jkollu dan il-kumitat hija li jara kif leġislazzjoni futura se teffettwa ċ-ċirkostanzi partikolari ta' dak li jkun qed jiġi diskuss.

Permezz ta' dan il-kumitat ikunu jistgħu jiġu evalwati dawk il-liġijiet li jkunu għaddejjin mill-parlament Ewropew - li jistgħu jkunu liġijiet relatati ma' l-industrija, ma' l-agrikoltura jew ma' l- intern - u mbagħad b'kuntatt mal-membri tagħna fl-Ewropa nkunu nistgħu nsemmgħu leħinna u naddestraw kemm ikun possibli dawn l-abbozzi ta' liġi skond il-ħtieġa tal-pajjiż.

Mela hawnhekk qed naraw li fih innifsu l- kumitat dwar l-affarijiet Ewropej għandu żewġ branki jew żewġ elementi li wieħed ma jistax jgħid liema hi l-iżjed waħda li għandha tkun ewlenija, u hawn qed nirriferi għall-element ta' l-iskrutinju kif ukoll għall-element ta' leġislazzjoni futura.

Mr Speaker, aħna qed nipproponu li jkun hemm żewġ kumitati għax fl- affarijiet barranin il-partit Laburista ma jarax biss l-Ewropa.

Id-dinja m'hijiex biss l-Ewropa.

Id-dinja hija ħafna ikbar mill-Ewropa, u Malta għandha tiżviluppa relazzjonijiet bilaterali anke ma' pajjiżi li m'humiex fl-Ewropa jew ma' istituzzjonijiet internazzjonali.

Jekk inti jkollok kumitat wieħed, dan il-kumitat bl-ebda mod ma jkun jista' jlaħħaq maż-żewġ funzjonijiet li għandu f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-Ewropa, ma' funzjonijiet oħrajn ma' pajjiżi li m'humiex fl-Ewropa magħquda u ma' organizzazzjonijiet internazzjonali.

Minħabba l-pożizzjoni ġeografika tagħna, aħna rridu nagħtu sehem u dimensjoni lil oqsma oħra ta' ħwejjeġ internazzjonali b'mod bilanċjat u b'mod li nagħtu importanza lill- affarijiet li għandhom x'jaqsmu ma' l-Ewropa magħquda.

Per eżempju, id- dimensjoni Mediterranja hija parti integrali mill-politika barranija ta' pajjiżna, dimensjoni li għandna naraw u nevalwaw għal-Lvant nofsani.

Dan tant huwa suġġett importanti u din tant hija kwestjoni li tolqot lil pajjiżna direttament li l-kumitat dwar l-affarijiet barranin għandu jkollu focus sħiħ fuq dak li qed jiġri f'dan il-qasam f'din il-parti tal- Mediterran, iktar u iktar meta nafu x'inhuma d-dimensjonijiet u r- relazzjonijiet tagħna ma' partijiet oħra tad-dinja apparti mill-Ewropa.

Per eżempju, ir-relazzjonijiet ma' l-Amerka tant huma importanti li għandhom jieħdu dimensjoni iktar wiesgħa milli ħadu sal-lum, u l-politika li għandu jkollna ma' ċerti pajjiżi li hemm fl-Asja u fl-Afrika, li huwa kontinent sħiħ u li aħna qegħdin bieb ma' bieb miegħu, għandha tkun il-mira ta' l-iżvilupp ekonomiku ta' pajjiżna.

Huwa impossibbli li jkollok kumitat wieħed dwar l-Ewropa u dwar l- affarijiet barranin.

Għadni ma semmejtx l-importanza li dan il-pajjiż ikollu wkoll relazzjonijiet m'organizzazzjonijiet internazzjonali, bħall- United Nations u anke l-Commonwealth, u dawn ir-relazzjonijiet m'għandhomx jifformaw marġini żgħira minn dan il-kumitat imma għandhom ikunu parti integrali minn dan il-kumitat tal-Kamra.

Wara kollox huwa ħafna iktar importanti għal pajjiż żgħir Ii jiffoka fuq dawn l-affarijiet milli għal pajjiż kbir.

Mr Speaker, wieħed għandu jħares lura lejn l-istorja u jara kif pajjiżi jew repubbliki żgħar, permezz ta' relazzjonijiet barranin qawwija, irnexxielhom joħolqu kummerċ, pressjoni u poter ħafna ikbar mill-istat ġeografiku tagħhom.

Per eżempju, jekk wieħed jara l-istorja ta' pajjiżi marittimi bħal Genoa, Pisa u Venezja jsib li dawn kellhom politika barranija li f'dawk iż-żminijiet kienet l-iżjed waħda diplomatikament avvanzata mill- pajjiżi Ewropej u Mediterranji kollha.

Aħna għandna ninvestu u ma noqogħdux lura milli jkollna relazzjonijiet barranin fuq pedament li mhux biss ikun sod imma jkun anke wiesa'.

L-ewwel għedt li r-relazzjonijiet barranin narahom iktar essenzjali għal pajjiż żgħir milli għal pajjiż kbir għar-raġuni li pajjiż kbir jista' juża l- muskoli tiegħu filwaqt li l-pajjiżi żgħar iridu jużaw iktar l-istrateġija, il-moħħ, id-diplomazija, u dan jiġri jekk ikollok il-fulcrum f'pajjiżek.

Għalhekk jeħtieġ li jkollna ministeru qawwi biex jieħu ħsieb l-affarijiet barranin.

Aħna m'aħniex qed ngħidu li għandu jkollna żewġ ministeri, imma min-naħa l-oħra fejn għandhom x'jaqsmu l-kumitati tal-parlament m'għandux ikun hemm focus li jkun wiesa' żżejjed.

Il-problema m'hijiex jekk għandekx loġistika, jekk għandekx post fejn tiltaqa`.

Fejn jidħlu problemi ta' loġistika wieħed għandu jsolvihom u mhux jużahom bħala skuża biex ma jagħmilx żewġ kumitati tal-Kamra meta jkun hemm bżonn li jitwaqqfu żewġ kumitati tal-Kamra.

Jien għandi diversi suġġerimenti biex l-impasse li hemm bejn il-gvern u l- oppożizzjoni jkun jista' jsolvi ruħu.

Aħna, bħala oppożizzjoni, qegħdin ninsistu fuq l-importanza li jkollna żewġ kumitati imma l-gvern huwa kontra dan il-konċett għax kieku aċċetta dak li konna qed ngħidu aħna qabel ma ressaq din il-proposta quddiem il-Kamra.

Ma nistax nara għaliex ma rnexxilniex nirrealizzaw l-importanza li jkollna żewġ kumitati, u fil-fatt s'issa ma nġab l-ebda argument validu biex jipperswadina li l-proposta tagħna ta' żewġ kumitati hija waħda li ma tagħmilx sens.

S'issa ma nġab l- ebda argument li loġikament juri li fil-pożizzjoni realistika li jinsab fiha dan il-pajjiż għandu jkollna kumitat wieħed għall-affarijiet barranin u għall-affarijiet Ewropej.

Kif għedt il-bieraħ, l-affarijiet barranin m'humiex ta' l-istess dimensjoni ta' l-affarijiet Ewropej għax il-liġijiet, id-direttivi u r-regoli l-oħra li se jgħaddu fi Brussels u fi Strasbourg se jkunu affarijiet ta' natura domestika minħabba li l-parti l-kbira tagħhom se jiġu implimentati f'pajjiżna u se jsiru parti mil-leġislazzjoni ta' pajjiżna.

Għalhekk il- mistoqsija li wieħed irid jagħmel hawnhekk hija din: Allura hawnhekk kif se ngħaqqdu l-affarijiet barranin ma' xi ħaġa li titqies bejn nazzjonali u internazzjonali?

Jekk il-gvern qed iġib l-argument li loġistikament ma nistgħux naffordjaw li jkollna kumitat ieħor, allura jien personalment nipproponilu li nnaqqsu kumitat eżistenti u nagħmlu żewġ kumitati b'dawn ir- responsabbiltajiet.

Hemm il-kumitat dwar il-privileġġi tal-Kamra - li jien kont membru tiegħu fil-leġislatura li għaddiet u jien membru tiegħu f'din il-leġislatura wkoll - li niddubita jekk iltaqax ħames darbiet matul il- leġislazzjoni li għaddiet, u għalhekk nipproponi li jekk hemm bżonn dan il- kumitat jingħata funzjoni bħala sotto-kumitat tal-House business committee u minfloku noħolqu kumitat dwar l-Ewropa u kumitat ieħor dwar l-affarijiet internazzjonali.

Jekk din hija kwestjoni ta' loġistika, nistgħu nsolvuha b'dan il-mod.

Jekk il-problema hija li ma jistax ikollna iktar kumitati, allura nistgħu nnaqqsu wieħed li għandu importanza ħafna inqas minn dak li qed nipproponu aħna.

GĦandna nipprovaw insibu soluzzjoni u mhux ngħidu "iva" jew "le", "abjad" jew "iswed".

Qabel kienu jgħidulna li aħna konna partit negattiv, imma issa li qed inkunu pożittivi qed ngħidu lin-Nazzjonalisti: Agħmlu l- pass intom issa.

Mr Speaker, aħna mill-bank ta' l-oppożizzjoni qegħdin nipprovaw naraw kif jista' jkun hemm ċerti strutturi li jaqbel magħhom kulħadd.

Allura għax inti għandek il-maġġoranza f'dan il-parlament lanqas pass ma trid tagħmel biex inti ssib it-triq fuq din il-kwestjoni tant importanti?

Meta aħna qed nipproponu li jkun hemm kumitat għall-Ewropa biss jien niskanta kif il- gvern ma qabiżx u aċċettaha biex juri li l-pajjiż għandu jkollu focus bejn il-partit tal-gvern u l-oppożizzjoni fuq l-Ewropa.

Wara li kien ilhom dan iż-żmien kollu jgħajru lill-oppożizzjoni għax aħna kontra l-Ewropa, issa li qed nipproponu xi ħaġa biex nagħtu enfasi fuq l-Ewropa, il-gvern stess - li l-Ewropa hija l-kredu tiegħu, ir-radd tas-salib ta' filgħodu - qiegħed joġġezzjona biex ikun hemm kumitat purament fuq l-Ewropa!

Meta nisma' dan jien nibda naħseb li forsi hemm xi ħaġa oħra wara dan kollu.!

Ġieli jien nibda niddubita li l-gvern mhux veru qed jirreaġixxi b'dan il- mod minħabba li hemm wisq kumitati għax jien qed nagħtih soluzzjoni; u ċioe` jnaqqas il-kumitat dwar il-privileġġi tal-Kamra - li lanqas iltaqa' ħames darbiet fil-leġislatura li għaddiet - u jagħmlu sotto-kumitat tal- House business committee.

Jien ngħid li l-gvern ma jridx li jkun hemm kumitat iffokat fuq l-Ewropa minħabba raġuni politika.

Forsi l-gvern ma jridx li f'dan il-kumitat nikkonċentraw u niskrutinizzaw dak kollu li se jiġi implimentat fil-liġi domestika ta' pajjiżna wara April li ġej?

Forsi l-gvern jaqbillu li ma jkunx hemm kumitat iffokat li jiskrutinizza liġijiet futuri u l-mod li bih dawn se jeffettwaw l-ambjent, l-industrija u t- turiżmu fost l-oħrajn?

Bilfors li mbagħad aħna nibdew naħsbu ħażin u ngħidu li l-gvern, fejn jaqbillu jibda jiffoka fuq affarijiet li ma għandhomx x'jaqsmu ma' l-Ewropa u fejn jaqbillu jerġa` jitfa' l-aġenda fuq l-Ewropa, u ċertament din m'hijiex serjeta`!

Jien ma ppretendejtx li l- gvern ma kienx lest jipprova jsib consensus f'dan ir-rigward meta l-Prim Ministru u l-Viċi Prim Ministru qegħdin jitolbu lill-oppożizzjoni biex niġbdu l-istess ħabel għaliex il-pajjiż tant għandu problemi li huma rridu daqqa t'id min-naħa ta' l-oppożizzjoni.

Imma meta aħna nipprovaw nagħtu daqqa t' id, x'jiġri?

Jibdew isibu skużi kemm jifilħu biex ma nilħqux consensus, lanqas fuq affarijiet li mhumiex kontenzjużi, bħal-lum, għax dan li għandna quddiemna llum żgur li m'huwiex kontenzjuż.

Aħna qed naqblu fuq it-terms of reference imma qed ngħidu li għandna nkunu iktar professjonali billi nkunu iktar iffokati, u eta nisma' l-iskużi li probabbli meta jibda jiltaqa' dan il-kumitat, il-ministri jkunu impenjati f'kumitati oħra, allura jien nħoss li dawn qed jaċċettaw li għandna l-limitazzjoni imma minflok ma jċekknu u jiffokaw, qegħdin iktar iwessgħu sabiex ma nkunux iffokati.

Fi ftit kliem, il-membri tan-naħa l-oħra minflok ma jridu jispeċjalizzaw, iridu jibqgħu general practitioners, u dan kollu għalija hu amateurism.

Dan il-parlament qisu dejjem għandu f'moħħu li aħna m'aħniex kapaċi nkunu f'ħafna kumitati - u kważi niftaħru li aħna part-timers!- għaliex m'għandniex il-ħin, il-post u l-loġistika, u minflok ma nipprovaw inkunu ftit kreattivi u innovattivi u għal darba naħdmu flimkien, dejjem jiġi vvintat xi ħaġa biex dan ma jseħħx.

Jien nitlob lill-gvern biex għal darba jbaxxi rasu u jaċċetta l-proposta li qed tagħmel l-oppożizzjoni.

Hemm bżonn li l-partit Nazzjonalista fil-gvern ineħħi din l-idea li għandu li kulma jgħid hu, hu tajjeb u kulma ngħidu aħna m'hux tajjeb.

Din it-tip t'arroganza qed tkun ta' dannu għall-partit Nazzjonalista u mhux għall- partit Laburista għaliex issa l-affarijiet inqalbu.

Jekk m'għandhomx kuntatt man-nies, aħjar jagħmluh.

Tafu x'qed jgħidu n-nies tagħkom?

Qed jgħidu: X'għamilna b'idejna li tellajna lill-partit tagħna!

U ma nagħtihomx tort li jgħidu hekk meta aħna qed noħorġu bi proposti li juru biċ-ċar li aħna disposti nersqu lejn it-triq tan-nofs u l-gvern m'hu qed jagħmel xejn u għax għandu l-maġġoranza, dejjem qiegħda tgħaddi tiegħu.

Hekk taħdem id-demokrazija parlamentari?!

Mr Speaker, id-demokrazija parlamentari titlob li jekk l-avversarju politiku tiegħek joħroġ b'idea tajba, inti m'għandekx taqbad u tiskartaha sempliċement għax tkun ġejja min-naħa ta' l-avversarju tiegħek.

Għalhekk nitlob lill-gvern biex isewwi d-differenzi li hemm fi ħdanu għaliex nafu li hemm nies fi ħdan il-partit Nazzjonalista li qed jaqblu magħna f'dan ir- rigward.

Fil-fatt aħna nafu li hemm pika kbira fuq din il-kwestjoni fi ħdan il-partit Nazzjonalista, imma għalissa se nieqaf hawn fuq dan il-punt.

Issa ejjew naraw x'inhu l-aħjar għall-ġid tal-pajjiż; jekk hux li jkun hemm żewġ kumitati; wieħed għall-affarijiet barranin u l-ieħor għall-affarijiet ta' l-Ewropa jew hux li jkun hemm kumitat wieħed li ma jkunx focused.

Għalfejn qed jinġiebu skużi loġistiċi?

Skużi ġġib ħafna imma raġuni tajba waħda biss iġġib, u dik ir-raġuni trid tagħti attenzjoni għaliha għaliex veru illi huwa diffiċli li tkun fil-gvern u li tkun fl-oppożizzjoni huwa ħafna iktar faċli minħabba li xogħlok ikun li tikkritika biss, pero` aħna li qegħdin fl-oppożizzjoni qed inkunu pożittivi għax qed nipproponu u nagħmlu xogħol li għandu jagħmlu l-gvern.

Aħna għandna nagħmlu dak li hu l-aħjar għal pajjiżna, u mhux billi joqogħdu jġibulna l-eżempju tal-Lussemburgu!

Il-Lussemburgu m'huwiex Malta; il- Lussemburgu qiegħed fil-Benelux.

Ma nafux li l-Lussemburgu, il-Belġju u l- Olanda qishom federazzjoni u li l-Lussemburgu għandu ġo fih parti mill- amministrazzjoni ta' l-Ewropa?

Mela l-Lussemburgu għandu l-ħtiġijiet li għandu bżonn pajjiżna meta dan għandu l-ogħla standard of living fl-Ewropa kollha?

Aħna lanqas in-nofs ta' l-istandard of living tiegħu m'għandna!

Il-bżonnijiet tagħna huma li jkollna kumitat iffokat fuq l-Ewropa u fih nagħmlu skrutinju tal-liġijiet li għandhom jiġu applikati sabiex naraw kif il-liġijiet ġodda se jeffettwaw lil pajjiżna, u dan għandu jsir bl-għajnuna ta' nies tekniċi u esperti fis-settur.

Huwa dan li għandu jsir u mhux ikollna kumitat ta' l-affarijiet barranin li daqqa jitkellem fuq xi liġi ta' l-UE, daqqa fuq l-UN, daqqa fuq iċ-Ċina u mbagħad nerġgħu fuq xi liġi oħra ta' l-UE!

Il-problema hi ċara u aħna l-membri ta' l-oppożizzjoni ma nistgħux nifhmu kif il-gvern ma jistax jaraha din, jew inkella qed jaraha sewwa imma jrid iwebbes rasu għaliex laħaq qal li l-affarijiet Ewropej u l- affarijiet barranin għandhom ikunu diskussi f'kumitat wieħed.

Mr Speaker, fil-kumitat dwar l-affarijiet barranin aħna ma niddiskutux id- direzzjoni politika dwar jekk għandux ikollna relazzjonijiet mat-tali -pajjiż jew jekk għandniex nieħdu pożizzjoni dwar dik il-ħaġa li tkun qed tiġri f'dak il-pajjiż.

Dawn huma affarijiet internazzjonali, bħall-ħwejjeġ nukleari fuq il-Middle East, fuq il-human rights fit-third world, fuq l- Afrika u fuq il-ġuħ li hemm.

L-affarijiet Ewropej huma differenti għax hemmhekk irridu niffokaw fuq il-liġijiet li aħna ntrabatna li se ndaħħlu, u għalhekk hemm bżonn żewġ kumitati; wieħed huwa kumitat politiku u l-ieħor huwa kumitat tekniku.

Għalhekk hemm differenza kbira fil-konċetti u fil- ħsieb, u hija xi ħaġa magħrufa li din in-naħa hi iktar abbli fl- amministrazzjoni mill-gvern Nazzjonalista, bħalma hu magħruf illi li kieku ma kenitx il-kwestjoni ta' l-Ewropa, aħna qegħdin bilqiegħda fuq in-naħa tal-gvern u mhux hawn!

In-Nazzjonalisti stess jammettu li l-partit Laburista huwa amministratur aħjar anke f'din il-ħaġa sempliċi, imma ma' dan il-gvern ma taqbadx art!

Mhux imbilli l-gvern ħaseb li se jbellagħha lill-votanti u lin-nies li m'humiex tekniċi li għaliex l-Ewropa qiegħda 'l barra minn pajjiżna, allura din l-issue għandha taqa' taħt l-affarijiet barranin!

Il-votanti huma nies li llum qed jixtarru.

Ma għadx fadal kwestjoni fuq l-Ewropa; issa qegħdin fuq level playing field u meta tiġi l-elezzjoni li jmiss, inkunu nafu lil min irid il-poplu biex jamministra lil dan il-pajjiż.

Ladarba l-kwestjoni ta' l-Unjoni Ewropea tneħħiet, issa l-partit Nazzjonalista m'għandux ir-riħ favuru.

Kif jista' jkun li anke f'affarijiet li huma daqstant ovvji, ma nistgħux insibu triq tan-nofs?

Mr Speaker, kif il-membri tan-naħa tal-gvern ma jirrealizzawx li l-kwestjoni ta' l-Ewropa m'għandhiex x'taqsam iżjed ma' ħwejjeġ li huma ta' l-affarijiet barranin għax issa qegħdin ġewwa din l- unjoni, u li għalhekk hemm bżonn ta' kumitat għall-affarijiet Ewropej kompletament differenti mill-kumitat ta' l-affarijiet barranin?!

Hemm bżonn kumitat b'nies tekniċi u esperti fil-materja sabiex jaraw l-effetti tad-direttivi ta' l-UE fuq is-setturi tagħna, bħas-sussidji tad-dockyards u l-ambjent.

Dawn huma affarijiet tal-kumitat ta' l-Ewropa biss mentri l- kumitat dwar l-affarijiet barranin għandu jieħu ħsieb affarijiet internazzjonali, bħalma hi l-pożizzjoni tal-gvern dwar ir-reatturi nukleari ta' l-Iran u l-gwerra fl-Iraq.

Issa neħħejna l-kwestjoni ta' l-Ewropa min-nofs u għalhekk hemm bżonn li nkunu professjonali u naraw kif il-kwestjoni ta' l-Ewropa għandha tiġi assorbita minn dawk in-nies li verament jifhmu fis-suġġett flimkien mal- leġislaturi.

It-teknokrazija u l-leġislatur iridu jaħdmu flimkien.

Issa fl-Ewropa, il-kwestjoni hija iktar ta' implimentazzjoni u ta' skrutinju ta' liġijiet ġodda li sejrin jeffettwaw lill-pajjiż.

Huwa veru li l-gvern kien iffokat biex jidħol fl-Ewropa u ma kinitx triq faċli biex jasal s'hawn, imma tajjeb ngħidu li l-problemi veri se jibdew wara li nidħlu u mhux qabel.

It-tqil għadu ġej.

Li tgħaddi mill-eżami huwa diffiċli imma m'hux diffiċli daqskemm tibda l-ħajja u l-karriera.

Aħna qed ngħidu lill-gvern li aħna lesti biex inkunu nifformaw parti minn kumitat li jara u jtaffi l- effett tat-transition u l-proċess kollu li pajjiżna se jgħaddi minnu.

Aħna qed noffru l-għajnuna tagħna imma kull darba li noħorġu idejna, intom tneħħu tagħkom!

Jew tgħajruna għax ma noħorġux l-id ta' koperazzjoni jew inkella, meta noħorġuha ddaħħlu tagħkom!

Baxxu ftit raskom!

Veru li intom fil-gvern imma araw naqra jekk dak li qed ngħidu aħna huwiex oġġettiv u jekk jaqbilx għall-pajjiż u mhux ħsiebkom biss fil-partit tagħkom!

Ma jistax il-gvern jipprova jsib it-triq tan-nofs billi jkollu tlieta min- nies li jkunu coordinators u mbagħad ikun hemm żewġ sotto-kumitati; wieħed ta' l-affarijiet barranin u l-ieħor ta' l-Ewropa?

Qed nipproponi t-triq tan-nofs biex intom min-naħa tagħkom ma jkollkomx għalfejn tirtiraw dak li pproponejtu kompletament.

Qed titkellmu fuq problemi loġistiċi, u jien ipproponejt li nneħħu l-kumitat dwar il-privileġġi, li ma tantx jiltaqa', u minfloku nagħmlu sotto-kumitat tal-House business committee sabiex b'hekk ikollna post għal kumitat ieħor.

Mela aħna qed nipproponu żewġ affarijiet imma issa jiġi mingħandkom li forsi turu ċertu maturita`.

Veru li għandkom maġġoranza ta' ħamsa, veru li kull vot m'hemmx għalfejn tgħoddu għax se jgħaddi imma jekk intom tridu tkunu gvern li jirrappreżenta lill-Maltin kollha, meta l-oppożizzjoni toħroġ b'ideat li jistgħu jkunu ta' ġid għall-pajjiż, intom għandkom turu ċerta reċiproċita` u mhux taqbdu, tniżżlu l-purtiera mal-ewwel u tiskartaw l-idea.

Jekk se tagħmlu hekk, tikkritikawniex jekk nieħdu attitudni differenti minn dik preżenti.

Qed nieħdu pożizzjoni pożittiva u l-gvern imessu jieħu din l-okkażjoni biex isib consensus fuq ċerti affarijiet.

Din tal-kumitat hija xi ħaġa verament żgħira imma minkejja dan, xorta ma nistgħux naqblu fuqha.

Aħna qed naqblu mal-kontenut, imma ma nistgħux naqblu fuq in-numru ta' kumitati għax hi ovvja li l-affarijiet barranin u l- affarijiet Ewropej m'għandhomx x'jaqsmu ma' xulxin.

Aħna lesti nikkonsidraw anke kontro-proposta min-naħa tal-gvern.

Nappella lill-gvern biex qabel ma jersaq għall-vot, jaħseb kif isib konverġenza fuq din il-kwestjoni għax dan huwa l-ewwel ċans li għandu biex isib konverġenza fuq l-Ewropa.

Aħna diġa` għamilna pass meta vvotajna fuq id-diskussjoni dwar l-Ewropa mingħajr ma ħadna division, pero` issa jmiss lill-gvern jagħmel pass hu wkoll ħalli naraw min hu verament lest li jsib mod kif ningħaqdu għall-ġid ta' pajjiżna.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Puli.

ONOR.

CLYDE PULI: Mr Speaker, bażikament nista' ngħid li ħadt gost nisma' lill-kelliema kollha li għamlu l-intervent tagħhom fuq il-mozzjoni tal-viċi prim ministru, b'mod partikolari għaliex qed jidher biċ-ċar li wara kampanji intensivi għal referendum u għall-elezzjoni ġenerali fejn kien hemm daqstant nuqqas ta' qbil, issa jidher li l-opinjonijiet qed jersqu lejn xulxin u qegħdin naraw li għandna Kamra quddiemna fejn għallinqas il-gvern u l-oppożizzjoni qegħdin jaqblu li jridu jagħmlu pass 'il quddiem u jridu jaħdmu id f'id f'din ir-realta` ġdida li qegħdin ngħixu u se nkomplu ngħixu b'mod iktar intensiv minn Mejju 2004.

Għalhekk f'dan id-dibattitu jien inħoss li qiegħda tingħata indikazzjoni pożittiva ħafna min-naħa ta' l-oppożizzjoni li b'xi mod nistgħu naslu biex naħdmu flimkien f'din ir-realta` għall-ġid tal-poplu Malti kollu.

In-Nazzjonalisti stess jammettu li l-partit Laburista huwa amministratur aħjar anke f'din il-ħaġa sempliċi, imma ma' dan il-gvern ma taqbadx art!

Mhux imbilli l-gvern ħaseb li se jbellagħha lill-votanti u lin-nies li m'humiex tekniċi li għaliex l-Ewropa qiegħda 'l barra minn pajjiżna, allura din l-issue għandha taqa' taħt l-affarijiet barranin!

Il-votanti huma nies li llum qed jixtarru.

Ma għadx fadal kwestjoni fuq l-Ewropa; issa qegħdin fuq level playing field u meta tiġi l-elezzjoni li jmiss, inkunu nafu lil min irid il-poplu biex jamministra lil dan il-pajjiż.

Ladarba l-kwestjoni ta' l-Unjoni Ewropea tneħħiet, issa l-partit Nazzjonalista m'għandux ir-riħ favuru.

Kif jista' jkun li anke f'affarijiet li huma daqstant ovvji, ma nistgħux insibu triq tan-nofs?

Hemm bżonn kumitat b'nies tekniċi u esperti fil-materja sabiex jaraw l-effetti tad-direttivi ta' l-UE fuq is-setturi tagħna, bħas-sussidji tad-dockyards u l-ambjent.

Dawn huma affarijiet tal-kumitat ta' l-Ewropa biss mentri l- kumitat dwar l-affarijiet barranin għandu jieħu ħsieb affarijiet internazzjonali, bħalma hi l-pożizzjoni tal-gvern dwar ir-reatturi nukleari ta' l-Iran u l-gwerra fl-Iraq.

Issa neħħejna l-kwestjoni ta' l-Ewropa min-nofs u għalhekk hemm bżonn li nkunu professjonali u naraw kif il-kwestjoni ta' l-Ewropa għandha tiġi assorbita minn dawk in-nies li verament jifhmu fis-suġġett flimkien mal- leġislaturi.

It-teknokrazija u l-leġislatur iridu jaħdmu flimkien.

Issa fl-Ewropa, il-kwestjoni hija iktar ta' implimentazzjoni u ta' skrutinju ta' liġijiet ġodda li sejrin jeffettwaw lill-pajjiż.

Huwa veru li l-gvern kien iffokat biex jidħol fl-Ewropa u ma kinitx triq faċli biex jasal s'hawn, imma tajjeb ngħidu li l-problemi veri se jibdew wara li nidħlu u mhux qabel.

It-tqil għadu ġej.

Li tgħaddi mill-eżami huwa diffiċli imma m'hux diffiċli daqskemm tibda l-ħajja u l-karriera.

Aħna qed ngħidu lill-gvern li aħna lesti biex inkunu nifformaw parti minn kumitat li jara u jtaffi l- effett tat-transition u l-proċess kollu li pajjiżna se jgħaddi minnu.

Aħna qed noffru l-għajnuna tagħna imma kull darba li noħorġu idejna, intom tneħħu tagħkom!

Jew tgħajruna għax ma noħorġux l-id ta' koperazzjoni jew inkella, meta noħorġuha ddaħħlu tagħkom!

Baxxu ftit raskom!

Veru li intom fil-gvern imma araw naqra jekk dak li qed ngħidu aħna huwiex oġġettiv u jekk jaqbilx għall-pajjiż u mhux ħsiebkom biss fil-partit tagħkom!

Ma jistax il-gvern jipprova jsib it-triq tan-nofs billi jkollu tlieta min- nies li jkunu coordinators u mbagħad ikun hemm żewġ sotto-kumitati; wieħed ta' l-affarijiet barranin u l-ieħor ta' l-Ewropa?

Qed nipproponi t-triq tan-nofs biex intom min-naħa tagħkom ma jkollkomx għalfejn tirtiraw dak li pproponejtu kompletament.

Qed titkellmu fuq problemi loġistiċi, u jien ipproponejt li nneħħu l-kumitat dwar il-privileġġi, li ma tantx jiltaqa', u minfloku nagħmlu sotto-kumitat tal-House business committee sabiex b'hekk ikollna post għal kumitat ieħor.

Mela aħna qed nipproponu żewġ affarijiet imma issa jiġi mingħandkom li forsi turu ċertu maturita`.

Jekk se tagħmlu hekk, tikkritikawniex jekk nieħdu attitudni differenti minn dik preżenti.

Qed nieħdu pożizzjoni pożittiva u l-gvern imessu jieħu din l-okkażjoni biex isib consensus fuq ċerti affarijiet.

Din tal-kumitat hija xi ħaġa verament żgħira imma minkejja dan, xorta ma nistgħux naqblu fuqha.

Aħna qed naqblu mal-kontenut, imma ma nistgħux naqblu fuq in-numru ta' kumitati għax hi ovvja li l-affarijiet barranin u l- affarijiet Ewropej m'għandhomx x'jaqsmu ma' xulxin.

Aħna lesti nikkonsidraw anke kontro-proposta min-naħa tal-gvern.

Nappella lill-gvern biex qabel ma jersaq għall-vot, jaħseb kif isib konverġenza fuq din il-kwestjoni għax dan huwa l-ewwel ċans li għandu biex isib konverġenza fuq l-Ewropa.

Aħna diġa` għamilna pass meta vvotajna fuq id-diskussjoni dwar l-Ewropa mingħajr ma ħadna division, pero` issa jmiss lill-gvern jagħmel pass hu wkoll ħalli naraw min hu verament lest li jsib mod kif ningħaqdu għall-ġid ta' pajjiżna.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Puli.

ONOR.

Għalhekk f'dan id-dibattitu jien inħoss li qiegħda tingħata indikazzjoni pożittiva ħafna min-naħa ta' l-oppożizzjoni li b'xi mod nistgħu naslu biex naħdmu flimkien f'din ir-realta` għall-ġid tal-poplu Malti kollu.

Hija realta` li ngħidu li llum Malta tagħmel parti mill-UE daqskemm hija realta` li issa l-UE tagħmel parti minn pajjiżna.

Dan ifisser li fiċ- ċirkostanzi tal-lum, ma nistgħux nibqgħu nħarsu lejn l-Ewropa bħala xi ideal 'il bogħod, pero` kif jidher ċar anke minn din il-mozzjoni, hemm bżonn li dan il-parlament jaġġorna s-sistemi politiċi tiegħu b'tali mod li jakkomodaw u jiffaċilitaw il-ħidma tagħna f'din ir-realta` ġdida.

Ovvjament, Mr Speaker, dan l-aġġornament irid jinkludi wkoll il- parteċipazzjoni tagħna kemm fil-parlament Ewropew - u l-ġimgħa li għaddiet konna qed niddibattu liġi biex il-poplu jkun jista' jeleġġi lir- rappreżentanti tiegħu f'dan il-parlament b'mod dirett - kif ukoll fil- kunsill tal-ministri.

Se nipparteċipaw ukoll billi fi Brussels se noħolqu direttorat li se jżomm lill-kabinett aġġornat bl-iżviluppi kollha li jkunu qegħdin iseħħu, li huwa rwol importanti ħafna.

Ovvjament huwa importanti li dak li qegħdin niddiskutu jkun jinkludi wkoll l-livell tal-parlament nazzjonali.

Naħseb li hawnhekk qed naqblu li jkun żball jekk dan ma jsirx b'mod għaqli, mhux biss għaliex b'hekk inkunu qed nagħmlu lill-parlament tagħna irrilevanti imma wkoll għaliex b'hekk inkunu qed inċaħħdu lill-poplu tagħna mill-massimu ta' l-opportunitajiet li aħna nistgħu nieħdu mill-UE; opportunitajiet li llum kulħadd qiegħed jirrikonoxxi li toffri din l-isħubija fl-UE.

Kieku għedt dan sa ftit xhur ilu, dan kien joħloq dibattitu qawwi, imma issa m'għadux il-każ għax kulħadd qed jifhem li l-UE tagħti opportunitajiet kbar lil min jissieħeb fiha.

Ikun tajjeb jekk ngħid jgħid li l-UE stess trid tarrikkixxi ruħha mill-esperjenza tal-parlamenti nazzjonali.

Fil-fatt, jekk wieħed jagħti ħarsa lejn l-abbozz tal-kostituzzjoni Ewropea, wieħed ma jistax ma jindunax b'dan, u hawn se nikkwota minn paġna 109:

"The high contracting parties, recalling that the way in which individual national parliaments scrutinize their own governments in relation to activities of the union, is a matter for the particular constitutional organisation and practice of each member state ...".

Imbagħad dan l-abbozz ikompli jgħid hekk:

"... desiring, however, to encourage greater involvement of national parliaments in the activities of the EU and to enhance their ability to express their views on legislative proposals as well as on other matters which may be of particular interest to them having agreed upon the following provisions which shall be annexed to the Constitution.",

u mbagħad hawn il-kostituzzjoni Ewropea tgħaddi biex tagħti lista sħiħa t'affarijiet li bihom il-parlamenti nazzjonali ma jirrendux ruħhom irrilevanti u ta' kif il-parlament Ewropew jarrikixxi ruħu bl-esperjenza tal-parlamenti nazzjonali.

Aħna diġa` qed induqu ftit minn din it-tip ta' parteċipazzjoni u tinduna kemm huma keen dawn il-pajjiżi, li issa huma sħabna fl-UE, biex iżommu l- parlament nazzjonali tagħhom mill-iktar effettiv.

Il-ġimgħa li għaddiet jien u l-kollega tiegħi l-Onor.

Evarist Bartolo kellna l-esperjenza sabiħa li nkunu Ruma għal laqgħa tal-COSAC, li tgħallimna ħafna minnha.

Din l- esperjenza għallmitna fuq kollox li meta tmur hemmhekk, bażikament tkun qiegħed titkellem fuq livell nazzjonali u mhux bħala partit, u dan juri kemm jeħtieġ li aħna jkollna l-interessi ċari quddiem għajnejna u li l- objettivi tagħna jkunu jaqblu jekk verament irridu nimmassimizzaw l- opportunitajiet kollha li nistgħu nieħdu.

Huwa proprju dan li għadni kif semmejt l-għan tal-mozzjoni li ressaq il- viċi prim ministru.

Kif qal l-Onor.

Gonzi stess, permezz ta' dan il- kumitat permanenti dwar l-affarijiet barranin u Ewropej, aħna qegħdin nittamaw li jkollna stuttura parlamentari effiċjenti li taqdi l-bżonnijiet tal-poplu fiċ-ċirkostanzi ta' din ir-realta` ġdida.

Jien nifhem u napprezza l-preokkupazzjonijiet li saru min-naħa ta' l-oppożizzjoni.

Nafu li l-parlament Ewropew għandu 18-il kumitat apparti strutturi oħra u nafu li kulħadd se jibgħatilna ħafna dokumenti u rridu niskrutinizzaw 1,500 jew 2,000 dokument fis-sena - li ċertament huma ħafna - u wieħed ma jistax ma jgħidx ukoll li din hija responsabbilta` kbira ħafna li tirrikjedi li aħna nagħmluha b'mod professjonali.

Ovvjament wieħed irid jara l-limitazzjonijiet li għandna.

Dan huwa parlament żgħir b'sistema li sal-lum ma tatx biżżejjed spazju biex il-ħidma parlamentari forsi tkun tista' tiżviluppa kif wieħed jixtieq.

Madanakollu hawn huwa l-punt fejn l-argumenti tiegħi ma jibqgħux jikkonverġu ma' dawk ta' l-oppożizzjoni.

Huwa veru li aħna parlament żgħir u llum żgur li m'għadux jgħodd l-argument li 65 membru huma ħafna.

Kien hawn żmien meta konna ngħidu li 65 membru f'dan il-pajjiż huma ħafna imma issa diġa` bdejna naraw li kważi kważi dawn il-65 membru huma ftit għas-sistemi li naħdmu fihom illum.

Min-naħa l-oħra, irridu nirrikonoxxu li l-membri parlamentari għandhom bżonn li jkollhom dik l-assistenza professjonali għax-xogħol kbir li huma se jagħmlu, u dan il-kumitat huwa pass 'l quddiem f'dak is-sens.

Il-Ministru Gonzi tkellem dwar din l-assistenza professjonali li se jkun hemm u nispera li ma joqgħodx ikollna ħafna dubji dwar kemm din l- assistenza tkun professjonali jew le.

Kif għedt, l-esperjenza diġa` qed turina li aħna rridu nkunu f'dawn l-istituzzjonijiet bħala pajjiż iktar milli bħala partit u għalhekk, aħna għandna nitgħallmu naħdmu flimkien u nużaw din l-assistenza għall-mod kif jaqbel lil pajjiżna, mhux għal xi partit jew ieħor.

Ovvjament dan għaliex ix-xogħol huwa kbir u l-ħin huwa limitat imma bl-istess argument, irridu nirrikonoxxu wkoll li jekk ix- xogħol huwa kbir, il-parlament huwa żgħir u l-ħin huwa limitat, iż-żieda fin-numru ta' kumitati se tkompli tiggrava l-problema.

Iż-żieda ta' kumitat ieħor żgur li m'hijiex ser tgħin biex aħna nkunu nistgħu nlaħħqu ma' dan ix-xogħol kollu, anzi se tkompli tiggrava l-problemi li għandna.

Jekk inti għandek nuqqas ta' nies u tkompli żżid ix-xogħol, se toħloq strain, u naħseb li din hija loġika biżżejjed biex jifhimha kulħadd.

Irridu nammettu wkoll li fil-każ tan-naħa tal-gvern, l-istrain ikun pjuttost ikbar għaliex kif spjega l-Onor.

Gonzi, bażikament ix-xogħol ta' skrutinju qiegħed jaqa' fuq 11-il ruħ għax l-oħrajn huma ministri jew segretarji parlamentari.

Dan jaf joħloq xogħol iżjed milli wieħed jista' jiflaħ.

Jien nappella lin-naħa ta' l-oppożizzjoni li b'xi mod irridu nsibu qbil.

Din il-mozzjoni fiha ħafna pożittiv għax kif semmejt fil-bidu, jidher li hemm sinjali li rridu nipprovaw naħdmu flimkien fuqhom, hemm żieda ta' membri f'dan il-kumitat u hemm ukoll il-possibilta` li jiġu maħluqa anke s-sotto-kumitati.

L-Onor.

Attard Montalto qal li nistgħu nagħmlu sotto-kumitat fuq l- affarijiet barranin, però paragrafu (3) ta' ordni permanenti 120F, kif propost f'din il-mozzjoni, jgħid hekk:

"Il-Kumitat Permanenti għandu s-setgħa li jaħtar sotto-kumitati magħżula kif ukoll li jiddelega lil dawk is-sotto-kumitati funzjonijiet li jispettaw lill-istess Kumitat.".

Mela dawn l-affarijiet jista' jsir qbil fuqhom fl-istess kumitat fejn nistgħu nallokaw sotto-kumitat li jħares lejn ċerti aspetti tal-politika barranja.

Issa bażikament hawnhekk qed naqblu li l-politika Ewropea m'għadhiex daqstant barranija għalina.

Sur President ̧ qabel nagħlaq nixtieq ninnota b'sodisfazzjon li l-viċi prim ministru qal u ggarantixxa li se jkun hemm l-assistenza teknika tant meħtieġa biex il-kumitat jaħdem b'mod tajjeb u b'mod professjonali li finalment jissarraf f'ġid b'mod konkret għall-poplu tagħna.

Kuntrarjament għall-oppożizzjoni dan il-pass qed narah bħala pass 'il quddiem.

L-ideal jeżisti x'imkien imma l-limitazzjonijiet iġegħluk tkun ħarira aktar prattiku.

Ovvjament m'għandniex nikkuntentaw b'hekk imma rridu nirrikonoxxu li għamilna pass u avvanz li huwa pjuttost tajjeb.

Però jien sodisfatt l-aktar għax dan in-nuqqas ta' qbil li qegħdin ngħidu li hawn bejn gvern u oppożizzjoni m'hu xejn għajr nuqqas ta' qbil tekniku ħafna.

Naħseb li fuq is-sustanza qegħdin naqblu u jien naħseb li dan jawgura tajjeb ħafna għall-futur.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Jose' Herrera.

ONOR.

JOSE' HERRERA: Sur President ̧ din hija mozzjoni li lili tinkwetani ftit u se nispjega għaliex.

Meta nitkellmu fuq dak li barra minn Malta jissejjaħ kumitat ta' skrutinju bażikament inkunu qegħdin nitkellmu fuq organu leġislattiv li jħalli lil Malta tipparteċipa fil- proċess demokratiku li hemm fl-UE.

Għaliex fil-pajjiżi membri ta' l-UE u f'pajjiżi oħra qed jiġu kkreati kumitati simili?

Il-membri tal-kumitat ta' skrutinju tar-Renju Unit qed iżuru diversi pajjiżi li se jsiru parti mill- UE – fil-fatt dawn żaru Malta wkoll u jien, flimkien ma' sħabi l-Onor.

Leo Brincat u l-Onor.

Evarist Bartolo u d-deputati Nazzjonalisti li qegħdin fil- kumitat permanenti għall-affarijiet barranin iltqajna magħhom ukoll – u fil- fatt wara li tiltaqa' magħhom face to face, taqsam l-ideat u wara li taqra u tagħmel ċerta riċerka tifhem x'inhu l-iskop veru ta' kumitat bħal dan.

F'paragrafu (5) ta' Ordni Permanenti 120F insibu l-poteri u l-funzjonijiet kollha li se jkollu dan il-kumitat.

Però fil-verità l-kumitati ta' skrutinju fl-UE għandhom funzjoni ewlenija waħda, mhux dawn il-funzjonijiet kollha.

Mhuwiex ħażin li jkollhom dawn il-funzjonijiet però l-maġġoranza ta' kumitati simili għandhom funzjoni waħda u se nispjega x'inhi.

Għalkemm il-Parlament Ewropew huwa l-uniku organu rappreżentattiv tal-poplu fl-UE qatt ma jista' jkun istituzzjoni sovrana bħall-parlamenti ta' l- istati l-oħra.

Għaliex?

Għaliex il-prinċipju fi ħdan l-UE hu li jkollok għaqda ta' stati sovrani u mhux li jkollok stat federali.

Hemm min qed jiġbed biex ikun hemm stat federali però s'issa jidher – u hekk nispera li jibqa' - li l-UE se tkun għaqda unika fid-dinja ta' stati sovrani u mhux stat federali.

Minħabba dan, il-Parlament Ewropew qatt ma jista' jassumi r-rwol ta' organu leġislattiv għall-UE.

Dan se jkollu poteri ̧ kif diġà għandu ̧ li jissindika u japprova l-budgets u li jissindika l- amministrazzjoni ċivili ta' l-UE, jiġifieri l-Kummissjoni Ewropea.

Għandu wkoll poteri limitati leġislattivi u poteri li jissuġġerixxi, jiġifieri poteri ta' a consultative assembly.

Però jien nemmen li l-poteri ta' dan il-parlament se jieqfu hemm.

Jista' jkun li forsi dawn isiru xi ftit aktar sofistikati, però se jieqfu hemm għax jekk il-Parlament Ewropew isir l- organu leġislattiv ewlieni ta' l-UE, dakinhar li jiġri hekk l-UE ma tibqax teżisti u ssir stat federali bħall-Istati Uniti.

Imbagħad il-pajjiżi membri fi ħdan l-UE jispiċċaw, isiru stati jew provinċji u jkollok pajjiż wieħed.

Dan mhuwiex l-iskop.

Allura kif issir il-leġislazzjoni fl-UE u kif joħorġu dawn id-direttivi?

Ħafna nies għandhom il-misconception li d-direttivi ta' l-UE, jiġifieri l- leġislazzjoni Ewropea li tapplika għall-pajjiżi membri kollha ssir fil- Parlament Ewropew.

Dan m'hu veru xejn.

Il-leġislazzjoni u r-regolamenti li joħorġu mill-UE bażikament joħorġu mill-kunsill tal-ministri.

Il- kunsill tal-ministri huwa l-forum li jħaddan ġo fih ir-rappreżentanti tal- gvernijiet rispettivi ta' l-istati membri.

Ovvjament dawn jiltaqgħu every now and then u japprovaw id-direttivi li ħafna drabi jkunu suġġeriti lilhom mill-kummissjoni.

Il-kummissjoni hija ċ-ċivil ta' l-UE u l-kummissarji huma qishom il- kapijiet ta' l-UE.

Fil-fatt dawn jamministraw il-burokrazija Ewropea ̧ ikunu viċin il-problemi ta' l-UE u jħejju l-leġislazzjoni Ewropea li nsejħulhom direttivi.

Ħafna drabi s-suġġerimenti li joħorġu mill- Parlament Ewropew u d-deċiżjonijiet li jittieħdu mill-qorti tal-ġustizzja biex isiru ċerti tibdiliet ħalli jiġu mplimentati ċerti affarijiet jiġu mgħarbla mill-kummissarji u dawn iressquhom għall-approvazzjoni tal-kunsill tal-ministri.

Mela teknikament il-proċess leġislattiv ta' l-UE mhuwiex xi proċess demokratiku prima facie għax huwa proċess amministrattiv.

Il-leġislazzjoni Ewropea qed issir fuq il-format ta' dak li fl-antik kien l-order in council, l-ordni tar-re jew l-ordni tal-gvern.

Però hemm mekkaniżmu demokratiku u dan irid jissaħħaħ.

Dan ifisser li qabel ma joħorġu d- direttivi ta' l-UE, dawn għandhom joħorġu f'forma ta' abbozz.

Kif aħna jkollna l-abbozzi ta' liġi jew l-avviżi legali li joħroġ il-gvern li jitqiegħdu fuq il-mejda tal-Kamra ħalli aħna d-deputati nkunu nistgħu niddiskutuhom f'terminu ta' żmien, l-istess għandhom ikunu dawn id- direttivi li minnhom ikun hemm bejn 1,800 u 2,000 fis-sena.

Dawn għandhom joħorġu f'forma ta' abbozz u kull pajjiż membru jkollu kopja tiegħu.

Allura fejn jidħol il-proċess demokratiku u leġislattiv u fejn jidħlu r- rappeżentanti tal-poplu u l-parlamenti rispettivi?

Il-parlamenti rispettivi jridu jiflu u jikkontrollaw dan il-korp ta' leġislazzjoni biex jekk ikun hemm xi parlament li jidhirlu li jkun hemm xi leġislazzjoni li l- pajjiż ikun kontra tagħha, allura l-parlament jivvota u l-ministru ta' dak il-pajjiż li jkun fil-kunsill tal-ministri jivvota skond il-mandat tal- parlament tiegħu.

Mela at the end of the day il-parlament tagħna u l-parlamenti tal-pajjiżi rispettivi ta' l-UE b'mod indirett se jipparteċipaw fil-ħajja leġislattiva ta' l-UE.

Il-ministru tagħna ma jistax iwaqqaf leġislazzjoni milli toħroġ mill-kunsill ta' l-Ewropa – fil-fatt dan se jkollu inqas voting rights minn uħud jew minn kollha - però l-poplu tagħna, tramite r-rappreżentanti tiegħu fil-parlament, se jkun jista' jieħu deċiżjoni demokratika fil- parlament tiegħu.

B'dan il-mod aħna se nkunu nistgħu nivvotaw kontra.

Mela din mhux jiddeċiediha l-gvern jew il-ministru minn wara dahar il-parlament imma l- parlament irid jipparteċipa fil-proċess leġislattiv ta' l-UE.

Jekk ma jsirx hekk id-demokrazija tkun spiċċat.

Mela kif jista' l-parlament jikkontrolla din il-leġislazzjoni kollha?

Sur President, il-parlament nazzjonali jista' jipproponi lill-gvern jew lill-ministru li jressaq regolament jew biċċa leġislazzjoni fil-kunsill tal- ministri biex imbagħad din issir ukoll direttiva.

Din tiġi promulgata bħala draft form ̧ tintbagħat lill-pajjiżi l-oħra, tiġi diskussa u l- parlament nazzjonali jista' wkoll jagħmel proposti leġislattivi u b'hekk id- demokrazija tkun qed titħaddem.

Din hija l-importanza tremenda ta' kumitat bħal dan.

Dan il-kumitat se jkun l-aktar kumitat importanti li hawn fil-parlament.

Min ikun membru f'dan il-kumitat se jkollu responsabbilità kbira ħafna għax il-parlamenti m'għandhomx il-ħin li jgħarblu din il-leġislazzjoni kollha.

Jien tkellimt fuq dan u mhux sħabi kollha qablu miegħi, però fl-opinjoni tiegħi l-iskop ta' dan il-kumitat huwa biex jiskrutinizza l-leġislazzjoni Ewropea.

Dak hu l-iskop ewlieni tiegħu u xejn iżjed.

L-affarijiet l- oħra huma anċillari u l-proċess demokratiku leġislattiv ta' l-UE huwa l- aktar ħaġa mportanti.

Għallinqas dik hija l-opinjoni tiegħi u ta' xi wħud.

Sur President ̧ il-parlamenti rispettivi kif jistgħu jikkontrollaw din il- leġislazzjoni kollha?

Billi jqegħduha fuq il-mejda tal-Kamra u mbagħad ikun hemm ̧ per eżempju, l-Onor.

De Marco u jqajjem xi ħaġa fl-aġġornament li tkun interessatu?

Jew inkella nagħmlu kif nagħmlu meta niskrutinizzaw ir-rapport ta' l-ombudsman li jitqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra u jarawh tnejn min-nies għax lanqas għandna seduta dedikata għalih?

Mhux hekk se niskrutinizzawha l-leġislazzjoni Ewropea!

Għalhekk fi ħdan l-Ewropa ġew ikkreati dawn il-kumitati ta' skrutinju li x- xogħol ewlieni tagħhom hu li jaraw li jidħlu dawn l-1,900 direttiva Ewropea.

Issa ma jfissirx li dawn id-direttivi kollha se jispiċċaw f'xi dibattitu.

Fil-fatt huwa persentaġġ żgħir minn din il-leġislazzjoni which catches the eye – din qaluhielna fil-kumitat permanenti għall-affarijiet barranin meta ltaqgħu magħna nies membri f'kumitati simili - u li jista' jkollha impatti avversi jew konsegwenzi importanti għall-pajjiż.

Għalhekk il-kumitat iħejji rapport kull ġimgħa u dan jintbagħat għand l-iSpeaker u jitqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra – dan ifisser li l-parlament ikun qed jiskrutinizza l-leġislazzjoni Ewropea kull ġimgħa – u mbagħad jekk dan ir- rapport li jkun ġie mgħarbul minn dan il-kumitat ikun se jkollu impatt importanti allura ssir mozzjoni fil-parlament u jsir dibattitu fuqu.

B'dan il-mod jittieħed vot fil-parlament u b'hekk inkunu nistgħu ngħidu li, per eżempju, fuq direttiva numru 35 il-parlament huwa kontra.

Meta mbagħad il-ministru għall-affarijiet barranin imur fil-kunsill tal- ministri, dan irid jivvota kontra għax il-parlament Malti ikun ivvota kontra.

Allura b'mod indirett il-parlament Malti jkun qed jipparteċipa fil- proċess leġislattiv ta' l-UE.

Ma nistax nimmaġina xi ħaġa aktar importanti minn hekk għax illum il-leġislazzjoni Ewropea se ssir parti mill- leġislazzjoni tagħna.

Il-parlament tagħna jrid japprova dawn il-liġijiet u l-qrati tagħna jridu jimplimentawhom.

Għalhekk ma nistax nimmaġina xi ħaġa aktar mportanti minn dan il-mekkaniżmu biex jikkontrolla din il-leġislazzjoni u biex igħin lill-parlament Malti jipparteċipa fil-leġislazzjoni Ewropea.

Il-kumitati l-oħra kollha f'daqqa lanqas se jkunu 5% importanti daqs dan il-kumitat.

Dan il-kumitat huwa indispensabbli għall-ħajja demokratika futura tal-pajjiż u m'hemm xejn aktar importanti minnu.

Allura meta wieħed jara dan kollu jibda jgħid kemm għandu raġun u kemm hu għaqli l-partit Laburista fl-oppożizzjoni.

Aħna ma ħadniex deċiżjoni kapriċċjuża biex ninku u din kienet xi ħaġa li ddiskutejnieha bejnietna.

Sur President ̧ minn hawnhekk nixtieq insellem lill-Onor.

Gonzi għax kien fiż-żmien meta hu kien Speaker tal-Kamra li ġew ikkreati l-kumitati tal- Kamra.

Dak iż-żmien jien ma kontx membru tal-parlament imma kont għadni avukat żgħir jew student imma niftakar li kien sar dan il-proċess innovattiv li għen lill-Kamra għax ix-xogħol tagħha kien sar aktar voluminuż.

Kien hemm bżonn li jinħolqu l-kumitati biex il-Kamra tikkontrolla dak li qed isir fil-pajjiż.

Fil-kumitat permanenti għall-affarijiet barranin li sar kumitat importanti ħafna ̧ wieħed irid isegwi x'qed jiġri hemm u x'qed jiġri hawn u fil-public accounts committee wieħed jikkontrolla l-infiq pubbliku.

Jien ilni seba' snin fil-kumitat permanenti għall-affarijiet barranin – kemm ilni f'dan il- parlament – u nista' ngħid li dejjem ħadem għax jiltaqa' b'mod regolari ġimgħa wara ġimgħa u dejjem ingħata l-importanza li tixraqlu.

L-istess ngħid għall-kumitat permanenti dwar il-kontijiet pubbliċi.

Hemm kumitati oħrajn ̧ fosthom il-kumitat permanenti dwar il-privileġġi li semma l-Onor.

Attard Montalto, li għalkemm huma mportanti ma tistax tqabbilhom ma' dawn il-kumitati li għadni kemm semmejt.

Però l-kumitat ta' skrutinju ̧ li kont qed nitkellem dwaru aktar qabel, se jkun l-aktar kumitat importanti.

Sur President, fl-ewwel sentejn li kont fil-kumitat permanenti għall- affarijiet barranin – naħseb li jien l-aktar wieħed xiħ f'dan il-kumitat għax jien ilni hemm tliet leġislaturi – jiġifieri fl-1996 meta l-partit Laburista kien fil-gvern, għalkemm l-applikazzjoni ta' Malta għal sħubija sħiħa fl-UE kienet iffriżata, din kienet xi ħaġa li konna niddiskutu għax dak iż-żmien konna qed ninnegozjaw trattat speċjali.

Allura baqgħet issue importanti, imma kienet issue li sa ċertu punt kienet ġiet sidelined.

Fil-fatt bejn l-1996 u l-1998 konna nitkellmu fuq il-kwestjoni ta' l-UE, però minn għaxar seduti konna naħlu tlieta fuq l-UE u fis-seba' seduti l- oħra konna niddiskutu kollox.

Niftakar darba ddiskutejna t-tħaffir taż- żejt ̧ darb'oħra ddiskutejna l-UNESCO, darb'oħra ddiskutejna l-Euromed process fil-Mediterran - fil-fatt kien ġie wkoll l-ambaxxatur - konna nagħmlu hearings u konna ddiskutejna wkoll x'pożizzjoni għandha tieħu Malta fl-IPU.

Meta nbidel il-gvern u ġiet riattivata l-applikazzjoni ta' Malta għall-UE, il-kwestjoni ta' l-UE saret prijorità.

Dak iż-żmien konna qed ninnegozjaw l-acquis communautaire paragrafu paragrafu u kapitlu kapitlu u niddubita jekk f'erba' snin u nofs kellniex żewġ seduti li ma kenux fuq l-UE.

Din kienet issue interessanti - almenu jien hekk kont inqisha għax kont inkun naf x'kien għaddej – però naħseb li ffokajna kollox fuq l-UE.

Għalhekk il- kumitat permanenti għall-affarijiet barranin ma kien xejn ħlief forum li jiddiskuti affarijiet ta' l-UE.

Ovvjament iddiskutejna kwestjonijiet bilaterali ̧ bħall-kwestjonijiet bejn Malta u l-Ingilterra u bejn Malta u l- Italja, imma dan aktar kien kumitat li jiddiskuti biss l-affarijiet ta' l- UE.

Din m'hijiex xi ħaġa ideali.

Jien m'iniex qed ngħid li għamel ħażin il- kumitat permanenti għall-affarijiet barranin meta spiċċa jservi ta' kumitat għall-affarijiet ta' l-UE minħabba l-pressjoni ta' xogħol u minħabba l-prijoritajiet u n-neċessitajiet tal-pajjiż.

Imma jekk issa, apparti din il-funzjoni li diġà belgħet il-ħin kollu, se nżidu wkoll il- funzjonijiet li qed ikollhom il-kumitati ta' skrutinju, diġà m'hemmx spazju għal affarijiet oħra.

Jekk jiġri hekk dan il-kumitat la se jkun kumitat li jiddiskuti affarijiet Ewropej u lanqas se jkun kumitat għall-affarijiet barranin, imma se jispiċċa biss kumitat ta' skrutinju u xejn aktar.

Issa jekk aħna rridu li l-kumitat permanenti għall-affarijiet barranin inpoġġuh ftit fil-ġenb minħabba l-limitazzjonijiet li għandna ...

Jien m'iniex xi wieħed li nikkritika bl-addoċċ imma rrid ngħid li l-parlament tagħna huwa l-iżgħar wieħed fl-UE; fil-fatt il-parlament ta' Ċipru huwa akbar minn tagħna għax għandu 69 membru parlamentari.

Kif qal l-Onor.

Clyde Puli hawn Malta għandna sistema fejn il-membri tal- Kabinett u s-segretarji parlamentari - hekk għandu jkun u jien naqbel magħha - iridu jkunu deputati parlamentari għaliex aħna nsegwu l-module Ingliża.

Jista' jkollok consultants u permanent secretaries li jkunu qishom technocrats però l-ministri jridu jiġu hawn u jirrispondu fil- parlament.

Għalija dan il-proċess huwa aktar demokratiku.

Iżda kif qal l-Onor.

Puli stess , li jiġri hu li ħafna membri huma spokespersons fuq suġġetti differenti f'diversi kumitati.

Issa huwa importanti li ngħid li dawn huma kollha part-timers u jgħidu x'jgħidu fuqna fil-gazzetti ̧ apparti l-onorarja, aħna rridu naħdmu wkoll biex ngħixu għax min ma jaħdimx ibati finanzjarjament.

Għalhekk l-istruttura tagħna għandha l-limitazzjonijiet u din hija xi ħaġa li jien napprezzaha.

Dan ifisser li aħna għandna problema ta' riżorsi umani.

Għaldaqstant jekk il-kumitat permanenti għall-affarijiet barranin se nħalluh hemm biex meta xi darba tinqala' xi gwerra jew ikun hemm xi trattat importanti niddiskutuh hemmhekk ̧ bażikament inkunu qed inħallu dan il- kumitat rieqed.

Jekk nagħmlu hekk inħallulu l-isem biss biex inkunu bħall- pajjiżi l-oħra Ewropej, imma fil-verità dan ma jkunx daqshekk importanti.

Bħala parlament il-messaġġ ikun li fiċ-ċirkostanzi u fir-realtajiet tal-lum il-kumitat permanenti għall-affarijiet barranin mhuwiex daqstant importanti; li hu importanti biss huwa li jkollok strument li jikkontrolla u jissindika l-kwestjonijiet ta' l-UE.

Jekk din hija l-verità għandhom jgħiduha; jgħidu li llum li jkollok kumitat għall-affarijiet barranin huwa redundant.

Għandna kumitati oħrajn li ma nistgħux ngħaddu mingħajrhom imma ma jagħmilx sens li jkollok kumitat għal meta forsi jinqala' xi ħaġa.

Il-punt hu li hemm hemm kumitati li ̧ fl-opinjoni tiegħi, huma ħafna inqas importanti – dan semmieh ukoll l-Onor.

John Attard Montalto - għaliex jiltaqgħu darba f'mitt qamar.

Ma fiha xejn ħażin li jkollok deputati li jkunu f'aktar minn kumitat wieħed, però barra minn Malta rari ssib membru parlamentari li jkun f'aktar minn kumitat wieħed.

Issa hemmhekk il- kumitati jkunu kbar u ġieli jkun hemm ukoll sub-committees li jkunu magħmula mill-kumitati stess.

Però f'Malta ħafna membri parlamentari qegħdin f'aktar minn kumitat wieħed.

Per eżempju ̧ jien qiegħed f'żewġ kumitati, hemm min qiegħed fi tlieta u hemm min qiegħed f'iktar.

(Interruzzjonijiet) Fil-fatt hemm min m'hu qiegħed fl-ebda kumitat bħall- kollega l-Onor.

Debono Grech.

Għalhekk ma tkunx xi ħaġa ta' barra minn hawn li jkollok kumitat ta' skrutinju li fih ikun hemm l-istess membri tal-kumitat permanenti għall- affarijiet barranin.

Però dan ifisser li jridu jsiru aktar seduti u dak li jkun irid jimpenja aktar ruħu.

(Interruzzjonijiet) Imma x'tagħmel?

(Interruzzjonijiet) Li trid tagħmel hu li tirranġa l-orarju u tgħid li kumitat minnhom, per eżempju, jiltaqa' t-Tnejn u l-ieħor jiltaqa' l- Erbgħa.

Sur President ̧ il-verità hi – din ġieli tkellem fuqha l-Onor.

Jason Azzopardi wkoll - li llum ix-xogħol parlamentari ma jistax jitqies aktar bħala part-time.

Ix-xogħol tal-parlament qed isir dejjem u dejjem aktar impenjattiv.

Apparti dan kollu, peress li issa se jkollna l-volum ta' xogħol kollu ta' l-UE li dan il-parlament irid jiskrutinizza ̧ il-membri parlamentari tagħna kollha jridu jkunu impenjati ferm aktar.

Jien naf li qed isiru diskussjonijiet dwar xi arranġamenti għaċ-chairmen tal-kumitati, però jien ngħid li għandhom isiru arranġamenti wkoll fuq il- membri tal-kumitati.

Jien naħseb li jekk iċ-chairman tal-kumitat ta' skrutinju se jkun full time anke l-membri ta' dan il-kumitat iridu jkunu full time.

Ma naħsibx li kumitat ta' skrutinju li jrid jeżamina u jifli 1,900 direttiva Ewropea ...

Ta' min igħid li minbarra dawn id-direttivi wieħed irid jifli wkoll kull istituzzjoni Ewropea, kull sentenza tal- qrati, kull ħaġa tal-kunsill u kulma joħroġ mill-Ewropa, jiġifieri hawnhekk se jkun hawn iżjed xogħol.

Per eżempju, il-kumitat ta' skrutinju ta' l- Ingilterra huwa limitat biss biex jeżamina d-direttivi u xejn aktar, però aħna żidna tmien funzjonijiet kbar oħra li biex taqrahom biss trid tkun superman!

Għalhekk jien naħseb li rridu nisfruttaw l-affarijiet.

Jien qed ngħid dan għax naf li għaddejjin dawn it-tip ta' negozjati bejnietna biex naraw kif se nirristrutturaw il-karigi.

Però naħseb li min se jkun involut f'dawn l- affarijiet irid jikkonsidra wkoll ...

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Il-viċi prim ministru, bil-permess ta' l-Onor.

Herrera.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nixtieq nikkoreġi lill-Onor.Herrera għax jien għandi d-dokument ta' riċerka li kkwotajt fl-introduzzjoni li jispjega xi strutturi għandhom fl-Ingilterra.

Nassigurah li l-European affairs committee ta' l-Ingilterra jkopri l-oqsma kollha li hemm imsemmija f'dak ir- regolament u anke affarijiet oħrajn.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ikompli l-Onor.

Herrera.

ONOR.

JOSE' HERRERA: Però din staqsejtha lil dawn il-membri li kienu hawn u dawn qaluli li ladarba m'għandhomx ħin ̧ kulma jagħmlu huwa li jiskrutinizzaw id-direttivi ta' l-UE.

Għalhekk 98% tax-xogħol tagħhom huwa li jiskrutinizzaw 1,900 direttiva li toħroġ mill-UE biex il- parlament Ingliż jipparteċipa fil-proċess leġislattiv li hemm għaddej fl- UE.

Huwa veru li jrid ikollok l-experts u għandek id-dritt li tagħmel is-sub- committees, però mil-liġi jirriżulta li s-sub-committees jistgħu jkunu fformati minn deputati wkoll għax dawn iridu jirrappreżentaw ir- rappreżentanza parlamentari li teżisti.

Mela allura qed nikkontradixxu lilna nfusna għax minn naħa qed ngħidu li m'għandniex biżżejjed deputati biex immexxu u nikkreaw kumitat ieħor u mbagħad qed ngħidu li dan il- kumitat li se nagħmlu se jkollu l-poteri li jaħtar sub-committees, però dawn iridu jirriflettu s-siġġijiet tal-parlament.

Dan ifisser li f'dawn il- kumitati se ninvolvu membri parlamentari oħrajn.

U kemm għandna membri parlamentari li nistgħu ninvolvu?

Jien ma rridx noħloq xi konfrontazzjoni hawnhekk għax fis-sustanza ż-żewġ naħat jaqblu li jrid ikollok struttura jew makkinarju biex jikkontrolla dawn l-affarijiet għax ma jistax ikun li l-parlament jagħmel dan f'sessjoni plenarja.

Fejn mhux qed naqblu hu fuq il-kwestjoni ta' prattiċità.

Jien intenni li għal pajjiżna llum huwa aktar importanti li jkollok kumitat ta' skrutinju jew kumitat għall-affarijiet Ewropej milli kumitat għall- affarijiet barranin.

Dan huwa aktar importanti għad-demokrazija fil- pajjiż.

Però mill-banda l-oħra huwa importanti wkoll li jkollok kumitat għall- affarijiet barranin.

Allura x'suġġeriment qed isir?

Fiċ-ċirkostanzi li qegħdin fihom irridu bilfors nikkreaw kumitat ieħor.

M'hemmx x'tagħmel iżjed għaliex kif jibda jiffunzjona l-kumitat ta' skrutinju, il-kumitat għall-affarijiet barranin se ninsewh.

Fil-fatt kulmin jara l-minuti ta' l- aħħar erba' snin u nofs tal-kumitat permanenti għall-affarijiet barranin isib li l-uniċi affarijiet li ddiskutejna kienu l-kwesjtonijiet ta' l-UE.

Issa jekk iridu li nibqgħu hekk jgħidulna ħalli aħna nirregolaw il- pożizzjoni tagħna.

Fil-prattika dan diġà kien qed jiġri meta għad m'għandniex kumitat ta' skrutinju.

Per eżempju, ġieli kien ikollna bħal kumitat taċ-ċerimonji.

Meta kien jiġi xi bniedem prominenti biex jiltaqa' mal-President ̧ mal-prim ministru jew mal-ministru ta' l-affarijiet barranin u kien jiltaqa' magħna biex naqsmu b'mod informali l-veduti taż-żewġ naħat, dawn aktar kienu jkunu laqgħat kordjali milli laqgħat ta' sustanza.

Għalhekk meta fil-kumitat permanenti għall-affarijiet barranin isiru xi laqgħat, dawn ikunu kordjali aktar minn ħaġa oħra għax ikunu laqgħat ta' darba.

Huwa veru li dawn ikollhom impatt għax jiġu skambjati l-ideat u jkun hemm attività segwenti, però bħala regola dawn il-laqgħat ikunu kordjali.

Fil- fatt ma jkun hemm follow-up ta' xejn.

Mela niddiskutu l-UE u mbagħad nagħmluha ta' master of ceremonies u nilqgħu lil dawn il-VIPs fil-kamra tal- kumitati.

Dan huwa li kien qed jiġri fil-prattika u jien qed nitkellem mill-esperjenza tiegħi.

Ovvjament din hija esperjenza sabiħa għaliex fil- kumitat permanenti għall-affarijiet barranin ħadt gost u tgħallimt ħafna.

Però huwa dnub li affarijiet oħrajn barra mill-ambitu ta' l-UE qed jiġu kompletament skartati.

Għalhekk naħseb li rridu nagħmlu sagrifiċċju u bażikament nikkreaw kumitat ieħor.

Dan mhux qed ngħiduh bi ġlied.

Sfortunatament f'dan il-parlament meta ngħaddu liġi mit-Tieni Qari ikun hawn biss skambjament ta' oratorja bejnietna fuq punti ta' prinċipji u rari titbiddel xi ħaġa.

Fil-fatt f'dak l-istadju rari xi ħadd iċedi.

Però meta nkunu fil-kumitati nbiddlu ħafna affarijiet, jiġifieri jsir ħafna xogħol minn wara l-kwinti bi qbil bejn iż-żewġ naħat.

Sfortunatament in-nies dan ma jafux bih u jaħsbu li hawnhekk jirrenja biss l-element ta' konfront.

Dan m'hu veru xejn u min jara l-kumitati jinduna b'dan.

Għalhekk jien naħseb li l-isforz li qed nagħmlu aħna d-deputati parlamentari ta' din in-naħa llum m'huwiex xi sforz negattiv biex sempliċement nikkritikaw imma biex nipprovaw nipperswadu lil tan-naħa l- oħra.

Jien tkellimt biex ngħid l-esperjenzi tiegħi u naħseb li l- affarijiet li semmejt għandhom jikkonsidrawhom.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Sur President, jien ħadt pjaċir b'din il- mozzjoni għax fil-leġislatura l-oħra tkellimt ħafna fuq il-bżonn li wieħed jemenda l-istanding orders ħalli l-kumitat permanenti għall-affarijiet barranin ikollu fi ħdanu kumitat li jieħu x-xogħol ta' skrutinju ta' dak kollu li għandu x'jaqsam ma' l-UE.

Naħseb li llum rajna żewġ kelliema tajbin min-naħa ta' l-oppożizzjoni – qed nirriferi għall-Onor.

John Attard Montalto kif ukoll għall-Onor.

Jose' Herrera - li ħarġu l-aħjar tagħhom.

Naħseb li dan huwa proċess tajjeb għax permezz tiegħu ż-żewġ naħat tal-Kamra se jibdew jiddiskutu u jħarsu 'l quddiem.

Ir-realtà ta' l-UE qed tixħet fuqna piż biex fl-aħħar nemendaw l- istanding orders li ilna biex nemendawhom żmien twil - is-Sinjorija Tiegħek aċċennat għal dan il-fatt diversi drabi - u biex nirranġaw il- Kostituzzjoni tagħna.

Il-Kostituzzjoni tagħna ħadnieha fi żmien l-indipendenza u wara dan iż- żmien kollu wasal iż-żmien li nagħmlu kostituzzjoni ġdida jew nerġgħu niddiskutu l-binarji tal-Kostituzzjoni kollha kemm hi, speċjalment in vista tal-fatt li qegħdin ngħidu li se jkollna ħames deputati Ewropej li ż-żewġ naħat tal-Kamra qed jaqblu li m'għandhomx ikunu deputati ta' din il-Kamra.

Għalhekk se jkollna sitwazzjoni fejn ħames deputati li jirrappreżentaw lil pajjiżna barra minn Malta ma jkollhomx rapport ma' din l-ogħla istituzzjoni.

Naħseb li għandna bżonn inpoġġu ftit bil-qiegħda u naraw b'mod realistiku għalxiex aħna sejrin u liema huwa l-aħjar mod kif naffrontaw is-sitwazzjonijiet li se jiġu fuq pajjiżna għall-50 sena li ġejjin.

Għalhekk naħseb li din il-mozzjoni hija l-bidu ta' din it-triq.

Jien ħadt pjaċir nisma' lill-ħabib tiegħi ̧ l-Onor.

Jose' Herrera ̧ jgħid li matul dawn l-aħħar erba' snin f'dan il-kumitat l-akbar aċċenn kien fuq dak kollu li għandu x'jaqsam ma' l-UE.

Wieħed irid jgħid li kull kumitat li hawn fil-parlament huwa kumitat ta' skrutinju, jew fuq ħidmet il-parlament jew fuq ħidmet dipartimenti oħra tal-gvern.

Però aħna qegħdin ngħidu li rridu nkunu realistiċi u naraw jekk hemmx bżonn li jiġi appuntat kumitat ġdid.

Fil-fatt m'hemmx bżonn li jiġi appuntat kumitat ġdid u m'hemmx bżonn li jkun hemm dupplikazzjoni għax il-verità hija li dan il-kumitat waħdu se jkollu n-nies kapaċi u abbli li waħedhom jagħmlu dan is-suppost skrutinju ta' l-UE.

Huwa importanti wkoll li ma nesaġerawx.

Il-kollega tiegħi qal li issa rridu niflu kull direttiva u naqraw kull sentenza li tingħata minn barra.

Dan huwa veru għax huwa dmir ta' kull deputat li jagħmel din il-ħaġa, però ma jfissirx li kull direttiva jew kull sentenza li tingħata minn barra neċessarjament tfisser li din imbagħad trid tiġi quddiem dan il- kumitat.

F'dan il-kumitat għandna nagħmlu kif nagħmlu fil-kumitati l- oħrajn li fejn naqblu nimxu u fejn ikun hemm xi punt ta' diskussjoni, niddiskutu.

Naħseb huwa tajjeb li dan isir, però ma rridux nesaġeraw fuq il-kwantità kbira ta' xogħol li se jkollu jidħol għalih jew inkella ngħidu li rridu nagħmlu kumitat ieħor u jkollna dupplikazzjoni ta' xogħol u problemi ta' loġistika li aħna lkoll nafu bihom.

Mr Speaker, hija ħaġa tajba li bħala deputati naħsbu sabiex inkunu on a full-time basis hawnhekk.

Però llum għandna l-possibbiltà li nsiru full- time?

Le, naħseb li m'aħniex qegħdin f'din il-pożizzjoni llum.

Għada pitgħada għad inkunu u tajjeb li nistudjaw is-sitwazzjoni sabiex inkunu deputati full-time, però preżentement ma nistgħux.

Mr Speaker, il-kumitat mhux se jsir sentejn oħra, se jsir illum, allura rridu naffrontaw is-sitwazzjoni kif inhi llum.

Bid-deputati part-time u bil-problemi kollha li diġà ssemmew dwar ħin biex tistudja d-dokumenti, u anke problemi finanzjarji, il-verità hija li min minna jrid jagħmel ix- xogħol bis-serjetà jirnexxilu jagħmlu.

Fil-leġislatura l-oħra jien kont backbencher.

Ma nistax ngħid li kont backbencher perfett, però ma nistax naqbel mal-parti l-oħra li d-dokumenti li kienu jitqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra ma kontx naqrahom.

L-Onor.

Membru semma r-rapport ta' l-ombudsman.

Jien kont naqrah bħal kwalunkwe deputat ieħor u naf li diversi backbenchers hawnhekk kienu jaqrawh.

Kwalunkwe rapport li jiġi ppreżentat fuq il-mejda tal-Kamra jgħaddi minn quddiem għajnejna u naqrawh.

B'hekk aħna nkunu aġġornati b'dak li qiegħed jiġri, però jiddependi dejjem minn kemm id-deputat huwa lest li jagħti l- ħin tiegħu u kemm huwa lest li jagħti l-impenn tiegħu.

L-Onor.

John Attard Montalto għamel appell għall-għaqda biex nipprovaw naslu.

Jien naħseb li qed nagħmlu much-a-do about nothing fuq dan.

Jekk kemm-il darba nħarsu lejn id-dettall tal-mozzjoni li ġiet imressqa mill- gvern, nirrealizzaw mhux biss kemm hija magħmula tajba, imma li tagħti l- fakultà li fiċ-ċirkostanzi tal-lum taħdem.

Però aħna qatt ma għedna li jekk għada pitgħada l-volum tax-xogħol jikber tant b'mod qawwi u voluminuż, kif qed jiġi deskritt mill-kollegi tiegħi tan-naħa l-oħra, li allura jkun hemm bżonn nagħmlu kumitat, aħna dan ma nagħmluhx.

U j'Alla jkollna deputati full-time, jiġifieri nies li jkunu qegħdin hawnhekk il-ħin kollu.

Dak li jfisser full-time, li nkunu hawn il-ħin kollu.

Però dik ir-realtà għadha mhijiex fuqna.

Naħseb li qegħdin nagħmlu a storm in a teacup fuqha din, qegħdin nesaġerawha.

Jien nieħu pjaċir li qed niddibattuha, però ma nesaġerawx, ma nġibux id- dinja daqshekk fit-tarf fuq mozzjoni li hija daqshekk loġika, fuq mozzjoni li qiegħda tiftaħ new ground.

Hawn qegħdin nidħlu fuq new ground, f'sitwazzjoni ġdida.

Allura ejjew nimxu b'ċerta kawtela, ejjew nimxu skond x'għandna preżentement u ejjew nimxu wkoll bl-esperjenza li għandna.

Aħna kollha kemm aħna nixtiequ li għandna sitwazzjonijiet differenti, li għandna realtajiet differenti, b'danakollu rridu naċċettaw ir-realtà tal-lum.

U fir-realtà tal-lum, il-mozzjoni li qegħdin nippreżentaw għandha ssib il- qbil taż-żewġ naħat tal-Kamra.

Jien ma narax għaliex m'għandniex naqblu fuq din il-mozzjoni.

Bir-rispett kollu lejn il-kollegi tiegħi, meta tagħsar kulma ntqal issib li m'hemmx verament argument biex tagħmel kumitat ġdid.

Ejja nkunu saqajna ma' l-art meta niġu għall-kumitati.

Jien kont wieħed mill-iktar nies assidwi fil-kumitati.

Jien kont membru fil-kumitat għall-konsiderazzjoni ta' abbozzi ta' liġi, wieħed mill-iktar kumitati li ltaqa', Mr Speaker.

Is- Sinjorija Tiegħek żgur taf kemm-il darba għamilna sa l-10.00 ta' bil-lejl jew sal-11.00 ta' bil-lejl niddiskutu u nidibattitu klawsola kwalsola ta' liġijiet differenti.

Konna niltaqgħu darbtejn jew tliet darbiet fil-ġimgħa fil-leġislatura l-oħra.

Jiġifieri m'hemmx bżonn li wieħed jgħidli kemm il- kumitati ta' skrutinju huma importanti.

Però rridu nammettu li l-maġġoranza tal-ħin tal-kumitat ta' l-affarijiet barranin diġà kien qed jieħdu fuq issues dwar l-UE.

Il-kollegi tiegħi tan- naħa l-oħra semmew ħafna issues internazzjonali.

Issa nkunu saqajna ma' l- art.

Kemm-il darba l-kumitat ta' l-affarijiet barranin iddiskuta affarijiet internazzjonali b'mod u manjiera li qisna qed nagħmlu dibattitu ta' opinjonijiet fuqhom?

Il-kumitat ta' l-affarijiet barranin għandu jiddiskuti proposta li se twassal għal xi ħaġa.

Ma jagħmilx sens li aħna noqogħdu niddiskutu l-kwestjoni tal-middle east u l-kwestjoni ta' l-Iraq in vacuo.

GĦaldaqstant dak li qed jitqajjem mill-kollegi tiegħi tan-naħa l-oħra fir- realtà, fis-sustanza ma fih ebda saħħa ta' xejn.

Ejja naqblu biex nimxu fuq din il-mozzjoni kif inhi mressqa mill-viċi kap għan-nom tal-gvern għax naħseb li m'għandux ikollna diffikultà fiha, anzi għandha tkun il-bażi.

Veru li l-ġimgħa li għaddiet kont on record li kont naqra niggieżi man-naħa l-oħra fuq il-kwestjoni ta' l-UE.

U ħassejt li għandi nagħmilha għax verament nieħu pjaċir li l-parti l-oħra issa qiegħda tapprezza iktar li hemm ħafna vantaġġi li wieħed jista' jibbenefika minn sħubija fl-UE.

Mhux qed ngħid li jaqblu magħna fuq kollox, però qegħdin jibdew iħarsu lejn affarijiet li qabel ma kenux iħarsu lejhom.

Din hija realtà li aħna ferħanin biha.

Qed nieħdu pjaċir li aħna flimkien fuq din il-ħaġa, però rridu noqogħdu attenti sabiex affarijiet żgħar bħal dawn ma noħolqux daqshekk dibattitu fuqhom.

Jeħtieġ ikollna saqajna ma' l- art, inħarsu ftit lejn ir-realtà u naċċettaw il-limitazzjonijiet li għandna llum fil-parlament.

B'hekk ma nkunux qed inċekknu lilna nfusna, imma nkunu qed naċċettaw x'għandna llum.

Il-pjaċir tiegħi jkun li kulħadd ikun full- timer hawnhekk u li kulħadd ikollu staff miegħu.

Veru hekk għandu jkun.

Għandna nħarsu 'l quddiem.

Però issa għandna nkunu saqajna ma' l-art u naċċettaw li biex nagħmlu dan il-pass 'il quddiem irid ikun hemm l-għaqda taż-żewġ naħat tal-Kamra.

Jien naħseb li din il-mozzjoni għandha sservi wkoll - id-diskussjoni li għaddejja hija tajba - sabiex inħarsu b'mod iktar realistiku lejn l- istanding orders.

Minkejja li jkollna mumenti ta' dawl fejn nirrealizzaw li huma antikwati u għandhom bżonn jinbidlu, xorta jibqgħu hemmhekk.

Anke fejn tidħol il-kostituzzjoni tagħna jeħtieġ nirrealizzaw li din għaddiet minn ħafna cut-and-paste u issa wasal iż-żmien li nħarsu lejha b'mod iktar sħiħ għaliex għandna konċetti ta' kostituzzjoni li saret fl- 1964 u mbagħad għandna konċetti li daħlu wara.

Illum wasal iż-żmien li npoġġu ftit bil-qiegħda u nibnu qafas legali aħjar sabiex l-istituzzjoni leġislattiva tagħna taħdem aħjar għall-ħamsin sena li ġejjin.

Nirringrazzjak, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Helen Dalli.

ONOR.

HELENA DALLI: Nixtieq niċċara xi ħaġa li qrajt fuq gazzetta llum u kellmuni anke xi nies dwarha.

Waħda mir-raġunijiet għalfejn in-nies ivvotaw lilna kienet għaliex kienu jaqblu mal-politika tagħna li ma ridniex sħubija fl-UE.

Iżjed minn nofs l-elettorat Malti vvota favur sħubija fl- UE.

Issa huwa stat ta' fatt li f'Mejju 2004 se nsiru membri u se nintrabtu bir- regoli kollha ta' l-UE, anke dawk ir-regoli li ma jgħoddux għalina u li se joħolqulna problemi.

Għalhekk huwa importanti ħafna s-sehem tal-partit ta' l-oppożizzjoni.

Minkejja li aħna ma konniex naqblu ma' din ir-rabta sħiħa ma' l-UE, huwa fl- interess ta' dawk li poġġewna hawnhekk li nkunu l-watchdogs u nagħmlu kritika kostruttiva ħalli nilqgħu għad-daqqiet li nafu li se jiġu żgur.

Irridu nitkellmu għall-interessi ta' dawk in-nies li poġġewna hawnhekk u ntaffulhom xi ftit mill-effetti ta' wħud mill-policies li, irridu u ma rridux, issa se jsiru parti mil-liġijiet, mid-direttivi tagħna.

Huwa d- dover tagħna li nagħmlu dan.

Issa li għandna dan l-istat ta' fatt quddiemna d-dover tagħna huwa li naraw l-aħjar interessi ta' l-elettorat li nirrappreżentaw fiċ-ċirkostanzi li se nsibu ruħna fihom fil-futur viċin.

Ma nistgħux nitkellmu fuq ħafna 'l bogħod, imma nistgħu nitkellmu fuq x'inhu jiġri issa u x'se jiġri sa sena oħra.

Quddiem l-istat ta' fatt tad-dħul ta' Malta fl-UE irridu nagħmlu d- dover tagħna biex inħarsu l-interessi tan-nies kollha ta' Malta, speċjalment ta' dawk in-nies li kienu jemmnu fil-politika tagħna.

Issa huwa d-dover tagħna li nnaqqsu mill-effett li se jkun hemm fuq dawn in-nies li lilna poġġewna hawnhekk.

Qed ngħid dan għax nafu li hemm u se jkun hemm regoli li ma jgħoddux għalina.

M'aħniex se ngħidu affarijiet li m'għednihomx qabel hawnhekk.

Nafu kif taħdem l-UE, kif il-pajjiżi l-kbar jipprovaw jirromblaw fuq iż- żgħar.

Nagħti l-iktar eżempju li jissemma bħalissa; Franza u l-Ġermanja ġew jaqgħu u jqumu milli jżommu l-budget deficit skond ir-regolamenti ta' l- UE, jiġifieri ta' 3% tal-GDP, imma qisu ma ġara xejn!

Imbagħad lill- Awstrija jissikkawha u jerġgħu jissikkawha biex tiġi in line fil-budget tagħha.

Dan huwa eżempju ta' kif il-kbar jirromblaw fuq iż-żgħar.

Issa aħna ta' l-oppożizzjoni se noqogħdu ngħidu li dik ma kenitx il-policy li ridna nadottaw aħna u nħalluhom jirromblaw minn fuqna kemm iridu?

Le, ma nistgħux.

Jien m'għandix il-kuxjenza li nagħmel hekk.

Aħna ma nistgħux ma niddefendux l-interessi taż-żgħar, speċjalment f'dawn iċ- ċirkostanzi fejn ħafna mid-direttivi se jiġu lesti u se jkollna nobduhom.

Irridu nkunu attivi, anzi proattivi f'din il-kwestjoni kollha u jeħtieġ li nkunu ffokati sew fuq dak li ġej mill-UE għalina.

Għalhekk aħna qegħdin ninsistu fuq dan il-kumitat għall-affarijiet Ewropej u qegħdin ngħidu li huwa ħażin li dan il-kumitat ikun diluted bil-foregin policy kif qed jipproponi l-gvern.

Minn Mejju li ġej il-policy ta' l-UE mhux se tkun foreign policy għalina, rridu u ma rridux, imma se tkun domestic policy.

Mela kif aħna se nħalltuha fl-istess kumitat tal- foreign policy?

M'hemmx għalfejn ngħidu fuqxiex nistgħu nitkellmu fil- kumitat għall-affarijiet barranin.

Kif semmew il-kollegi tiegħi qabli, hemm il-Mediterran, iċ-Ċina, l-Amerika u l-pajjiżi kollha barra l-UE li aħna għandna l-kuntatti magħhom.

Qegħdin ngħidu li l-affarijiet ta' l-UE se niddiskutuhom fil-foreign affairs committee meta l-policy ta' l-UE issa saret domestic policy għalina.

Il-bieraħ il-ministru qal li hemm pajjiżi li għandhom kumitat wieħed biex jieħu ħsieb kemm l-affarijiet ta' l-EU u kemm il-foreign affairs.

Però jmissu kompla jgħid li ħafna minn dawn il-pajjiżi - għax bħalna jsegwi x'inhu jiġri - qed jaraw kif jistgħu jkunu aktar iffokati billi jisseparaw il-foreign affairs committee minn ma' l-EU committee.

Allura l-loġika tiegħi tgħid li jekk għadna se nwaqqfu dan il-kumitat, għaliex ma nwaqqfuhx mill-ewwel bil-mod li jista' jkun aktar effettiv?

Ħafna pajjiżi oħrajn qed jimxu f'din id-direzzjoni għax qed jaraw li hemm dak il-bżonn.

Anke l-konvenzjoni Ewropea qed tgħid li trid li l-parlamenti nazzjonali jkunu aktar involuti.

U waħda mill-modi kif qed jipprovaw jagħmlu dan huwa billi dawn il-kumitati jkunu ffokati fuq affarijiet ta' l- UE.

Imma dik irrid niġi għaliha aktar tard.

Għalhekk aħna li għadna se nwaqqfu dan il-kumitat, għaliex ma nwaqqfuhx mill-ewwel b'mod li jista' jkun aktar effettiv?

Dak li qed ngħidu aħna.

Dan se jkun il-kumitat li fih se niflu dak kollu li jiġi mill-UE - u se jiġu ħafna affarijiet x'niflu - allura biex ikun aktar effettiv m'għandniex inżidulu l-foreign affairs ukoll u jispiċċa jkollu jagħti l-ħin u jaħli r-riżorsi għalihom ukoll.

Il-bieraħ il-Ministru semma l-Lussemburgu imma inti tista' tapplika dak li hemm fil-Lussemburgu għal hawn Malta meta l-Lussemburgu qiegħda fil-qalba ta' l-UE?

X'għandha x'taqsam ir-realtà tal-Lussemburgu mar-realtà tagħna?

Kif nistgħu ngħidu li għax dawk għamlu hekk, aħna għandna nagħmlu bħalhom!

Apparti l-fatt li nafu li hemm pajjiżi li, jekk mhux diġà għandhom, qed jaħsbu li jkun aħjar li dan il-kumitat ikun separat.

Jien rajt studji empiriċi dwar l-impatt domestiku ta' l-UE li qed juru modi differenti ta' kif il-pajjiżi jadattaw għall-proċess.

Fil-fatt dawn għandhom mekkaniżmi differenti biex jinternalizzaw ir-regolamenti li jiġu mill-UE.

Dawn l-istudji juru li l-omoġenjità u l-armonizzazzjoni mhijiex aspettattiva realistika għaliex kull pajjiż għandu l-kultura tax-xogħol parlamentari tiegħu.

Għalhekk jien ngħid li filwaqt li nitgħallmu minn pajjiżi oħra u naraw x'qegħdin jagħmlu, irridu nadattaw dak li hemm bżonn nagħmlu skond ir-realtajiet tagħna li nafuhom aħna biss, jew l-aħjar li nafuhom aħna, għax aħna qegħdin ngħixuhom.

Allura nistgħu nifhmu iżjed x'inhi l-aħjar sistema għalina biex nassorbu tajjeb dawn ir-regolamenti u l- policies li ġejjin.

Meta ngħid nassorbu tajjeb il-policies irrid infisser li nassorbu b'mod effettiv u b'mod li nkunu fil-ħin li nistgħu nagħmlu xi ħaġa fuqhom, jekk ikun il-każ.

Mhux kif issemma hawnhekk, li tagħti daqqa ta' għajn, tolqotlok għajnejk xi ħaġa u tiddiskutiha.

Se jiġu patafjun ta' regolamenti u ma naħsibx li dan huwa l-mod kif nifluhom.

Wara kollox hawnhekk qed nitkellmu fuq il-ħajja tan-nies - that is what it boils down to - fuq ir-regolamenti li se tagħmlilhom f'ħajjithom, fuq kif se ngħixu flimkien, fuq kif se nimxu 'l quddiem.

Allura dan huwa l-mod kif se nagħmlu l-iskrutinju tagħna, billi dak li jiġi taħt għajnejna nagħmluh u dak li jaqbżilna jkun qabżilna?!

Ma naħsibx li dan huwa tajjeb.

Nerġa' niġi għax-xogħol tal-parlament.

Kif diġà għedt, kull pajjiż għandu l-metodi u l-kultura tiegħu kif jagħmel ix-xogħol.

Aħna nafu kif jiffunzjonaw il-kumitati fil-parlament tagħna u nafu l-ħinijiet li jagħmlu l-membri parlamentari ġo dan il-parlament, kif semma l-Onor.

Mifsud Bonnici qabli.

Nafu wkoll x'jirrikjedi biex jiltaqa' kumitat u x'support staff għandu bżonn.

Dan huwa aspett ieħor importanti li rridu nidħlu fih għax inutli jkollok il-kumitat u mbagħad ma jkollokx struttura ta' nies effiċjenti u kompetenti li qegħdin hemmhekk biex jagħtuk l-informazzjoni u biex jagħmlu r-riċerka ħalli inti tkun tista' tmexxi bis-serjetà.

Minn dak li nafu mill-esperjenza ta' kemm ilu jkollna l-kumitati f'din il- Kamra nistgħu ngħidu minn issa li ma jagħmilx sens li kumitat li se jkollu quddiemu dak kollu li joħroġ mill-UE, jkollu jaqsam il-ħin tiegħu biex jaħdem ukoll fuq affarijiet internazzjonali.

Nafu x'aġenda jkollu l- kumitat ta' l-affarijiet barranin u jien ma narax kif nistgħu nippretendu li se nagħmlu xogħol bis-serjetà b'dan il-kumitat li qed jipproponi l- gvern.

Sur President ̧ il-qasam tal-politika barranija huwa qasam importanti ħafna u ma nagħmlux sewwa jekk dan jingħata back burner role għaliex dejjem hemm xi ħaġa mill-EU għaddejja li tkun trid tingħata prijorità.

Qed ngħid dan għax żgur li se jiġri hekk.

Jekk il-kumitat se jibqa' kif inhu propost, jiġifieri jkollu l-foreign affairs mal-European affairs, kuljum se tkun ġejja xi ħaġa mill-UE, allura l-affarijiet internazzjonali se jintefgħu fuq il-back burner.

Bil-mod kif inhu propost il-kumitat mhux se jkun possibbli li ċerti issues internazzjonali jingħataw il-prijorità li tixirqilhom billi jitpoġġew fuq l- aġenda.

Dan għaliex apparti li dejjem se jkollna x-xogħol ġej mill-UE, aħna se nħossu li dan jolqotna aktar mill-viċin.

Dejjem se jkun hemm xi ħaġa urġenti li se tolqot lil wieħed jew lill-ieħor, u nispiċċaw niddiskutu lilha.

Għax, kif għedt, din se ssir domestic policy mhux foreign policy.

Sur President ̧ din hija kwestjoni li biex niddeċiduha rridu nħarsu wkoll lejn kif jaħdmu l-kumitati tagħna, għaliex anke l-letteratura fuq pajjiżi oħra turi li s-sistema li jużaw il-parlamenti li huma determinant strutturali partikolari għadu ħafna under researched.

Il-bieraħ il- Ministru semma studju komparattiv f'dan il-qasam.

Però min qed jirriċerka dan il-qasam jaf ukoll li l-istudjużi f'dan is-settur jammettu li dan huwa settur li għadu ħafna under researched.

Hemm bżonn aktar studji, mhux dak li semma l-Ministru biss.

Però meta tistaqsi u tfittex ħafna drabi jgħidulek li għad m'għandniex riżultati, data u riċerka biżżejjed.

Dan jafu kulmin qiegħed jaħdem f'dan is-settur.

Mela minbarra li ngħidu li hemm studju rridu ngħidu wkoll li għad hemm ħafna x'jiġi riċerkat biex toħroġ xi formula li tgħid liema huwa l-aħjar mezz.

Wara kollox l- affarijiet il-ħin kollu qegħdin jinbidlu.

Fil-Konvenzjoni Ewropea qed jingħad li rridu nagħtu rwol akbar lill- parlamenti nazzjonali għax din hija xi ħaġa li għadha ma teżistix.

Id- demokrazija fl-UE tiddependi ħafna mil-leġittimità demokratika tal- proċeduri fil-livell nazzjonali, dak li qegħdin niddiskutu llum.

Nafu li hemm deficit kbir fid-demokrazija ta' l-UE u għalhekk, nerġa' ngħid, fil- Konvenzjoni Ewropea ssemma ħafna li għandu jingħata rwol akbar lill- parlamenti nazzjonali.

Allura ladarba qed ngħidu li se nagħmlu xi ħaġa ̧ issa wara li nafu dan kollu, għalfejn se noqogħdu nsemmu l-Irlanda u pajjiżi oħra li din l- istruttura ilhom ħafna li bnewha u llum qegħdin jaraw kif jistgħu jsaħħuha billi jikkonċentraw biss fuq issues ta' l-UE?

Rigward il-parlamenti nazzjonali, l-istudji li rajt jien juru kif il- proċess ta' l-integrazzjoni ta' l-Ewropa jdgħajjef il-parlamenti nazzjonali.

Dan huwa fatt studjat u magħruf u ħadd ma jista' jiċħdu.

Fil- fatt, hemm studju, per eżempju, li juri kif l-eżekuttiv jiggwadanja miċ- ċaqliqa li ssir u cioe` mill-policy making għas-sistemi ta' negozjar ma' l- UE.

Dan għaliex l-eżekuttiv imbagħad ikun jista' jiddomina l- informazzjoni, l-istituzzjonijiet, l-interessi, l-ideat u anke spjegazzjonijiet għal ċertu political outcomes.

L-eżekuttiv ikollu aċċess ħafna aktar faċli għall-informazzjoni milli jkollu l-parlament u mingħajr din l-informazzjoni, il-parlament mhux se jkun armat biżżejjed biex jiskrutinja jew jikkontrolla l-eżekuttiv.

Għaldaqstant, it-trasferiment tal-policy making għal-livell Ewropew isaħħaħ l-eżekuttiv vis-a-vis il-parlament u għalhekk, aħna nibqgħu ninsistu fuq l- importanza li ta' l-inqas ikun hemm dan il-kumitat li x-xogħol tiegħu jkun li jiskrutinja dak kollu li jkun ġej mill-UE mingħajr ma jiġi mxekkel minn xogħol ieħor ta' natura internazzjonali.

Jien naħseb li r-reazzjoni tagħna m'għandhiex tkun dik li mmorru mal-mewġa tad-deparliamentisation imma għandna nirreaġixxu strateġikament biex naġġustaw l-istrutturi interni tagħna u billi nibnu - jidhirli li din rrifera għaliha l-Onor.

Bartolo - relazzjonijiet inter-parlamentari biex negħlbu r-restrizzjonijiet li policy making inter-governattiva tista' timponi fuq dak li nistgħu nagħmlu aħna.

Forsi hawnhekk hawn min qed jgħid li aħna qegħdin ngħidu hekk għaliex qegħdin fl-oppożizzjoni u mhux fil- gvern.

Le, aħna qed ngħidu dan mhux għax qegħdin fl-oppożizzjoni imma għaliex huwa dmir tagħna, bħala rappreżentanti tal-poplu, li nagħmlu dak kollu li nistgħu biex leħen in-nies li aħna nirrappreżentaw jasal fil- postijiet fejn qegħdin jittieħdu d-deċiżjonijiet tant importanti li se jkollhom effett kbir fuq il-ħajja tagħhom.

Ma nafx kif il-gvern jippretendi li se nkunu kapaċi naħdmu bis-serjeta` jekk nimxu fuq il-proposti tiegħu ta' kumitat wieħed għall-affarijiet barranin u Ewropej meta sejrin jaslu ammont enormi ta' proposti u ta' policies mill-UE.

Lanqas kieku jiltaqa' kuljum ma jkun jista' jlaħħaq, aħseb u ara!

Barra minn hekk, ma rridux li issa, ix-xogħol mal-kumplament tal-pajjiżi li mhumiex fl-UE jitpoġġa fuq il-back burners.

Jien ngħid li x-xogħol mal-pajjiżi l-oħra huwa mportanti ħafna u għandu jingħata l-ispazju fuq kumitat apposta għalih.

Jekk jiġri kif qed jingħad fil-Kostituzzjoni proposta ta' l-UE u cioe` li l-parlamenti nazzjonali għandhom jingħataw rwol akbar fit-tkattir tal-liġijiet, dak ikun ifisser li se jkun hemm aktar xogħol għall-parlament tagħna.

Allura ma jagħmilx sens li l-kumitat ikun kif qed jipproponi l-gvern.

Fil-fatt pajjiżi oħrajn li m'għandhomx dawn l-istrutturi qegħdin jaraw huma wkoll, kif se jbiddlu l- istrutturi tagħhom sabiex ikunu jifilħu għal aktar xogħol.

Hemm ħafna mistoqsijiet u affarijiet li rridu naħsbu bis-serjeta` fuqhom.

X'jagħmel kumitat b'saħħtu?

X'jagħmel kumitat dgħajjef?

Kemm se jkollu għajnuna teknika?

Fl-interess ta' min huwa li dan il-kumitat ikun kumitat bis-serjeta`?

Issa jekk il-gvern huwa fl-interess tiegħu li l-affarijiet ma jkunux skrutinati bis-serjeta`, allura ma jagħtihx l-importanza li qegħdin ngħidu aħna, imma jekk il-gvern ġenwinament jemmen li dan il-kumitat għandu xogħol kbir li jrid iwettaq, allura naħseb li għandu jaċċetta l-proposta li qed tagħmel l-oppożizzjoni.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Sur President, jien nixtieq li nieħu dawn il-ftit minuti li baqa' biex nappella għall-kompromess fuq din il-ħaġa.

Min-naħa tal-gvern qed jintqal li hemm bżonn ta' kumitat wieħed dwar l-affarijiet barranin u affarijiet Ewropej ħalli kemm jista' jkun nekonomizzaw fuq ir-riżorsi umani tal-parlament.

Pero' min-naħa ta' l-oppożizzjoni qed jintqal li hemm differenza sostanzjali bejn ix-xogħol ta' kumitat ta' l-affarijiet barranin u x-xogħol meħtieġ b'mod parlamentari fuq l-affarijiet Ewropej.

Dan għaliex ix-xogħol fuq l-affarijiet barranin bilaterali - per eżempju, bejn Malta u l-Italja - u multilaterali – per eżempju, bejn Malta u l-aġenziji tal-Ġnus Magħquda – huwa differenti mix-xogħol li se jkun meħtieġ għall-iskrutinju parlamentari fuq dak li għandu x'jaqsam ma' l-affarijiet Ewropej.

Għaliex?

Għax f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-affarijiet barranin, qed nitkellmu b'mod ċar fuq ħafna affarijiet u kwestjonijiet li jirrigwardaw ir-relazzjonijiet bejn Malta u xi ħadd barrani filwaqt li f'dak li għandu x'jaqsam ma' l- affarijiet Ewropej, qed nitkellmu b'mod sostantiv dwar ħafna kwestjonijiet li jittrattaw il-mod ta' kif jaħdem dan il-pajjiż bħal ̧ per eżempju, f'dak li għandu x'jaqsam ma' regolamenti tal-biedja, ta' l-ambjent, ta' l- industrija u tat-taxxi fost oħrajn, regoli li dejjem se jibdew ġejjin minn Brussell.

Allura jekk tħawwad ħaġa ma' oħra, se tkun jew qiegħed tpoġġi l- affarijiet Ewropej fuq kejl li mhux se jkun tabilħaqq tajjeb biex tifli x'inhu għaddej jew inkella se tkun qed tpoġġi fil-ġenb l-affarijiet barranin li huwa ħażin ukoll għaliex huwa importanti li dan il-pajjiż - minkejja li se jkun membru ta' l-UE - iżomm focus biex jara kif se jtejjeb ir-relazzjonijiet bilaterali u multilaterali ma' pajjiżi oħra.

Il-gvern qed igħid li għandu 20 membru li huma ministri jew segretarji parlamentari u 15-il membru parlamentari.

Imma bir-rispett kollu, jien naħseb li kemm fil-kwestjoni ta' l-affarijiet barranin, kemm fil-kwestjoni ta' l-affarijiet Ewropew u anke fil-kwestjoni tal-PAC u affarijiet oħra, il- ministri tal-gvern ikunu involuti.

Dik hija l-prattika ta' dan il-parlament safejn naf jien.

Ħafna drabi, ministri tal-gvern huma involuti anke f'kumitati oħra.

Mela mhuwiex argument li tgħid li għax hemm daqstant ministri, allura rridu neskluduhom milli jkunu f'kumitat jew f'ieħor għax din diġa` qed tiġri.

Din saret kemm mill-gvernijiet Nazzjonalisti u kemm mill-gvern Laburista ta' l-1996/1998.

Allura l-punt mhuwiex dak.

Il-punt huwa kif se naħdmu bl-aħjar mod biex niffokaw fuq xi ħaġa li se tkun kruċjali għal dan il-pajjiż.

L-oppożizzjoni qed issostni – minkejja l-akkużi infondati li l-partit Laburista mhuwiex interessat f'relazzjoni ma' l-UE – li hemm bżonn li l- affartijiet li jiġu mill-UE, jiġu skrutinati b'mod iffokat.

Jekk se jkollna kumitat li min-naħa se jkun responsabbli għall-affarijiet barranin u min- naħa l-oħra se jkun responsabbli fuq l-affarijiet Ewropej, kun ċert li xi ħaġa jew oħra se titlef u dan, ċertament, la hu fl-interess tal-parlament u lanqas hu fl-interess ta' dan il-pajjiż.

Żgur li din m'għandhiex x'taqsam ma' partiġġjaniżmu!

Sur President ̧ aħna stajna nagħlqu għajnejna u nibqgħu għaddejjin.

Stajna ngħidu: Il-gvern irid kumitat ta' l-affarijiet barranin u ta' l-Ewropa fl- istess bixkilla?

Nagħmluha, ma ġara xejn u mbagħad noqogħdu nisparaw wara.

Imma għalfejn?

Aħna qed nagħmlu dan kollu għaliex irridu li l-affarijiet isiru sew.

Issa, jekk qed nifhem tajjeb, l-oġġezzjoni tal-gvern għal proposta tagħna hi li kumitat ieħor se jkun żejjed minħabba li r-riżorsi tal-gvern huma limitati peress li hemm 20 ministru u 15-il deputat.

Pero' bir-rispett kollu, din ma treġix.

Possibbli ma nistgħux naħsbu kif jekk hemm bżonn, il-kumitat ta' l- affarijiet barranin innaqqsuh għal tlieta, per eżempju ̧ u l-ieħor ikun standing bl-istess mod kif inhu l-kumitat permanenti għall-konsiderazzjoni ta' abbozzi ta' liġi li jkun standing il-ħin kollu; jiġifieri daqqa jidħol ministru, daqqa jidħol ieħor, daqqa jidħol membru u daqqa jidħol ieħor?

Il- punt huwa li għandna nkunu ffokati fuq l-affarijiet Ewropej il-ħin kollu.

Sur President, l-argument huwa li se jkun hemm xmara ta' affarijiet ġejjin u affarijiet li diġa` għaddew u li rridu nitkellmu dwarhom.

Dawn mhux se jitkellmu biss fuq affarijiet barranin imma se jitkellmu fuq affarijiet li jmissu l-mod ta' kif jaħdem dan il-pajjiż.

Aħna għalhekk imbagħad daħħalna l-kwestjoni dwar jekk għandux ikun hemm is-soċjeta` ċivili wkoll sabiex dawk kollha li jkollhom x'jaqsmu, ikunu jistgħu jiddibattu b'mod ċar fuq affarijiet li se jmissu kull settur tas-soċjeta`.

Issa jekk il-problema hi li se jkollna, per eżempju, kwestjoni interna jew esterna ta' fejn se jpoġġi l-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin u cioe` jekk għandux ipoġġi f'kumitat ta' l-affarijiet barranin jew fil-kumitat ta' l-affarijiet Ewropej, iż-żewġ naħat għandhom ikunu flessibbli fuqha u jekk hemm bżonn, jista' jmexxihom it-tnejn.

X'hemm ħażin b'daqshekk?

Jekk imbagħad, f'naħa jew oħra, il-ministru jkollu deputat tiegħu li jkun jista' jmexxi minfloku biex il-ministru ma jkunx maqbud iżżejjed, niddiskutuha wkoll.

Ejja nkunu flessibbli fuq din il-ħaġa.

Din il-ħaġa m'aħniex qed nissuġġeruha b'pika imma bil-għan li nsibu l-aħjar mod kif nagħmlu l- affarijiet.

Sur President ̧ aħna ma rridux li l-affarijiet barranin jispiċċaw minsija pero' biex inkun ċar irrid ngħid li sfortunatament f'dawn l-aħħar snin spiċċaw minsija.

Jien iltqajt ma' ministri jew ambaxxaturi ta' pajjiżi oħra u qaluli li f'dawn l-aħħar snin, il-pajjiż – ħalli ngħid il-pajjiż imma huma qaluli affarijiet oħra - kien moħħu biss fl-UE u allura l-affarijiet bilaterali ntnesew.

Issa dan mhuwiex tajjeb imma jiddispjaċini ngħid li hekk se nibqgħu jekk il-gvern irid li dan il-kumitat jiddiskuti kemm affarijiet barranin kif ukoll affarijiet Ewropej.

Għalhekk naħseb li jkun tajjeb li nerġgħu nirriflettu ftit.

Issa hawnhekk sħabi se jgħiduli li l-gvern dejjem ikun dommatiku fuq din il-ħaġa u xi kultant nemminha jiena wkoll pero` jekk hemm ċans li nistgħu nsibu spazju għall-kompromess fuq din il-ħaġa, għandna nsibuh.

Jekk veru l-problema hi kif se jitqassmu l-20 ministru u 15-il deputat, nistgħu naraw jekk il- kumitat ta' l-affarijiet barranin jitnaqqasx fin-numru - ma nafx kemm se jaqbel miegħi l-Onor.

Brincat għaliex ma tkellimthiex miegħu din - u jkun hemm kumitat ta' l-affarijiet Ewropej li jkun jaħdem kif jaħdem il-kumitat permanenti dwar l-abbozzi ta' liġi.

Jekk hemm bżonn nikkonsultaw biex l- istess Ministru jmexxi ż-żewġ kumitati u jkollu d-deputat tiegħu li jmexxi meta hu jkun nieqes, nikkonsultaw.

MR SPEAKER: Il-viċi prim ministru bil-permess tal-kap ta' l- oppożizzjoni.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, jien nibqa' ngħid li għandna nagħmlu l-isforz biex nipprovaw insibu s-soluzzjoni għaliex kif qed ngħidu, finalment l-objettiv tagħna huwa l-istess u cioe`, li jkollna struttura li taħdem, li tkun effikaċi u effiċjenti fejn il-parlament jiffunzjona u jaqdi l-miri kollha tiegħu.

Fit-tieni ittra li jien bgħatt, jien offrejt varjazzjoni bħala soluzzjoni.

Fil-fatt hemmhekk issuġġerejt varjazzjoni biex nipprovaw insibu t-triq li taqdi l-bżonnijiet skond kif qed jarawhom iż-żewġ naħat u biex nilħqu l- objettivi tagħna.

Jien issuġġerejt jekk nistgħux invarjaw il-proposta ta' l-emenda għall-ordni permanenti billi ngħidu li meta dan il-kumitat ta' l- affarijiet barranin u Ewropej ikun qed jiltaqa' fil-vesti tiegħu ta' l- affarijiet barranin, il-kompożizzjoni tiegħu tkun ta' sebgħa u meta jkun qiegħed jiltaqa' b'aġenda li tkun iffokata fuq skrutinju ta' l-affarijiet Ewropej, dan ikun kompost minn disgħa.

Jien offrejt dan il-kompromess biex nipprovaw naslu għal qbil fuq il-forma għax fuq is-sustanza qbilna.

Naħseb li din il-proposta hija viċin ħafna għal dak li qed jgħid il-kap ta' l- oppożizzjoni u ta' xi interventi oħra li smajt illejla.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ikompli l-kap ta' l-oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Le, m'hijiex u se ngħid għaliex.

Issa jekk il-viċi prim ministru jrid jerġa' jintervjeni, jintervjeni.

MR SPEAKER: Pero` ma tantx fadal ħin.

Nitlob lill-kap ta' l-oppożizzjoni biex jagħlaq.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-focus huwa differenti.

Jien li qed ngħid huwa li nżommu focus fuq l-affarijiet Ewropej u focus fuq l-affarijiet barranin.

Ma jistax jiġri hekk b'dak li qed jissuġġerixxi l-gvern.

Pero' apparti minn hekk, il-punt huwa li jkollok focus fuq l-affarijiet Ewropej miexi b'dak il- binarju u focus fuq l-affarijiet barranin, ristrett kemm hu ristrett, miexi fuq dak il-binarju.

(Interruzzjonijiet) Le, mhux hekk tfisser għaliex mhux hekk ġara fl-imgħoddi u ma jistax jiġri hekk.

L-esperjenza turina li ma jistax jiġri hekk.

Il-każ tal-Lussemburgu ̧ per eżempju ̧ huwa assolutament out of context, bir-rispett kollu.

(Interruzzjonijiet) Ħalli ngħidlek għaliex.

(Interruzzjonijiet) Sinjal li ma studjajtx l-istorja tal-Lussemburgu la qed tistaqsini għaliex!

Il-Lussemburgu ilu għal dawn l- aħħar 40 sena bis-sistemi diplomatiċi u tat-tmexxija tal-politika barranija tiegħu marbuta ma' dawk tal-Belġju u ta' l-Olanda.

(Interruzzjonijiet) Ħu paċenzja bija issa.

Mhux il-Lussemburgu ssemmu intom?!

(Interruzzjonijiet) Ħallini nitkellem fuq il-Lussemburgu l-ewwel għaliex il- Lussemburgu ssemmu s-soltu.

Il-Lussemburgu huwa pajjiż li f'dawn l-aħħar 30 jew 40 sena kellu ħafna mid-diplomazija tiegħu delegata lill-Belġju.

(Interruzzjonijiet) Dażgur li dak huwa l-punt!

Allura fil-każ tal-Lussemburgu, il-kwestjonijiet ta' l- affarijiet barranin mhumiex daqstant iffokati u mportanti daqs affarijiet oħra.

Imbagħad mhux bilfors tispiċċa appendix!

Jien għadni kemm ġej mil-Libja u nista' ngħid li waħda mill-affarijiet li tinstema' f'dan il-kontest hija din.

Aħna fejn se nkunu qed nitkellmu fuq il-Libja fil-kontest ta' kumitat – qed nitkellem bħala parlament – li jiddiskuti kemm affarijiet barranin u affarijiet Ewropej?

Dan ma jagħmilx sens f'dan il-focus għax minflok affarijiet Ewropej f'daqqa waħda se nkunu qed nitkellmu fuq ir-regime tal-pitravi u tal-karrotti li jkun immexxi minn Brussell biex japplika f'Malta u l-ġimgħa ta' wara nkunu qed nitkellmu fuq ir-relazzjonijiet bilaterali tagħna mal-Malasja u mal-Libja.

Mela din ma tagħmilx sens bħala focus.

Għalhekk is-suġġeriment tiegħi huwa li għandna bżonn naħsbu ftit fuq kif nistgħu noħolqu struttura li tolqot u tilqa' għall-problema tal-gvern – jien din mhux qed naraha bħala problema – li għandu 20 ministru u 15-il deputat u naraw kif nistgħu nqassmuhom.

Hemm bżonn li jkollna struttura li tiffoka fuq affarijiet li huma bilaterali u multilaterali fil-kontest ta' l- affarijiet barranin u struttura oħra li tkun tiffoka biss fuq l-affarijiet Ewropej li tidħol fil-visceral tat-tmexxija tal-pajjiż.

Din nistgħu nagħmluha billi l-kumitat ta' l-affarijiet barranin ikun ristrett bħala numru; issa jekk ikunx ministru ta' l-affarijiet barranin li jmexxih li jkun ukoll ministru li jmexxi l-affarijiet Ewropej huwa immaterjali.

B'dan il-mod il-kumitat għall-affarijiet Ewropej ikun jiffoka biss fuq l- affarijiet Ewropej.

B'dan il-mod dak li jinqala' fil-kontest Ewropew inkunu nistgħu niffaċċjawh u niddiskutuh b'mod li jkun tabilħaqq organiku.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

MR SPEAKER: Issa se ngħaddi biex inqiegħed il-mistoqsija fuq l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kodiċi Ċivili.

Il-mistoqsija hija li l-abbozz ta' liġi msejjaħ "Att biex jemenda l- Kodiċi Ċivili, Kap. 16" ikun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Billi ntalbet votazzjoni l-Kamra ġiet sospiża u rriżumiet fid-9.20 p.m.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Sur President, irrid ngħid li hawn ftehim fuq il- pairing.

Min-naħa tal-gvern hawn erba' membri li se jiġu paired li huma l- prim ministru, l-Onor.

Josef Bonnici ̧ l-Onor.

Michael Frendo u l-Onor.

Ninu Zammit.

Pero' billi hemm deputat ta' l-oppożizzjoni li ma jiflaħx qed jiġi paired ukoll l-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Min-naħa ta' l-oppożizzjoni se jiġu paired l-Onor.

Joe Debono Grech ̧ l-Onor.

Gavin Gulia, l-Onor.

George Vella u l-Onor.

Karmenu Vella.

Se jiġi paired ukoll l-Onor.

Anton Refalo.

MR SPEAKER: Grazzi.

Mela issa se nerġa' nqiegħed il-mistoqsija.

Il- mistoqsija hija li l-abbozz ta' liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Kodiċi Ċivili ̧ Kap. 16" ikun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR : 29

L-Onor.

|Abela Anthony |Fenech Antonio | |Agius David |Galea Censu | |Agius Francis |Galea Louis | |Arrigo Robert |Galea Mario | |Azzopardi |Gatt Austin | |Frederick | | |Azzopardi Jason |Gonzi Lawrence | |Borg Joe |Gonzi Michael | |Borg Tonio |Mifsud Bonnici | | |Antoine | |Cristina Dolores |Mifsud Bonnici | | |Carmelo | |D'Amato Helen |Mugliett Jesmond| |Dalli John |Puli Clyde | |de Marco Mario |Pullicino George| |Debono Giovanna |Vassallo Edwin | |Deguara Louis |Zammit Dimech | | |Francis | |Falzon Joseph | |

KONTRA : 24

L-Onor. | | | |Abela Carmelo |Coleiro Marie | | |Louise | |Abela Joseph |Cuschieri Joseph| |Agius Chris |Dalli Helena | |Attard Montalto |Farrugia Angelo | |John | | |Bartolo Evarist |Farrugia Michael| |Brincat Joseph |Farrugia Noel | |Brincat Leo |Herrera Jose' | |Buhagiar Charles |Mangion Charles | |Buontempo Stefan |Mizzi Joe | |Cardona Chris |Parnis Silvio | |Caruana Justyne |Sammut Joseph | |Chircop Karl |Sant Alfred |

Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tieni Darba.

MR SPEAKER: Il-Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, nipproponi li dan l-abbozz ta' liġi jiġi ttrattat mill-kumitat permanenti għall-konsiderazzjoni ta' abbozzi ta' liġi maħtur skond il-mozzjoni Nru. 54 tas-17 ta' Ġunju 2003.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi l-mozzjoni kif imressqa mill-Ministru tal- Ġustizzja u l-Intern.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

MR SPEAKER: Issa nsejjaħ lill-viċi prim ministru ̧ biex, jekk jogħġbu, jipproponi l-aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal nhar l- Erbgħa, 15 ta' Ottubru, 2003, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Emendi għall-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra – Kontinwazzjoni;

Abbozz ta' Liġi dwar Elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew - Kumitat (Kont.); u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Amministrazzjoni Finanzjarja u l- Verifika – Tieni Qari.

Abbozz ta' Liġi dwar il-Professjoni tax-Xogħol Soċjali - Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Hawn rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, l-aħbar li ħarġet il-bieraħ f'"The Guardian" ta' Londra taħt it-titlu "Only seconds away from Disaster" - ta' min igħid li fl-1974 kien hemm torpedo blast fuq l-HMS Tiger li seta' wassal għal tixrid ta' radjuattivita` fil-portijiet Maltin – għandha tiftaħ għajnejn il-gvern Malti biex jirrevedi l-pożizzjoni tiegħu dwar l-għadd kbir ta' vapuri ta' forzi navali barranin li qed iżuru l-portijiet tagħna.

Dan minkejja li issa għaddew 30 sena minn dan l-inċident.

Jien mhux qed ngħid li għandu jkun hemm total ban fuqhom iżda minflok jaċċetta din il-konċentrazjoni kollha ta' vapuri ta' forzi barranin, il- gvern għandu jimxi bl-istess kawtela li mexa biha l-partit Laburista fil- gvern li jaċċetta biss numru limitat ta' żjarat ħalli jiżgura li l-image ta' pajjiżna ma tibqax tiġi mtappna.

L-aktar ħaġa li nkwetatni mir-rapport tal-ministeru tad-difiża Ingliż kienet li l-awtoritajiet Maltin lanqas biss kienu ġew notifikati b'dan l-inċident ta' kważi 30 sena ilu.

Rigward il-kwestjoni tal-berthing tal-vapuri tan-NATO bi preċedenza fuq cruise liner tat-turisti, naħseb li l-poplu għandu dritt ikun jaf jekk din id-deċiżjoni żbaljata kenitx deċiżjoni arbitrarja meħuda mill-gvern Malti jew saritx xi talba diplomatika minn gvernijiet barranin biex jiġu akkomodati dawn il-vapuri fil-post fejn effettivament tqiegħdu.

Jekk it- tweġiba hi li fil-fatt saret talba mill-ambaxxati barranin għal dan l-għan, allura tajjeb li wieħed jistaqsi jekk meta l-MMA allokat il-berthing space, ħaditx in konsiderazzjoni li kien ġej cruise liner fl-istess żmien, aktar u aktar billi hu magħruf li normalment, il-cruise liners jibbukkjaw il- berthing space tagħhom xhur bil-quddiem sakemm ma jkollhomx xi urgenza biex jidħlu f'xi port.

Jien naf li l-gvern għandu għalfejn jistħi minħabba dan kollu iżda nargumenta li s-skiet tiegħu hu iżjed tal-mistħija.

Għaldaqstant jien inħeġġeġ lill-gvern biex jitkellem fuq din l-issue kemm jista' jkun malajr.

Sur President, it-tieni suġġett li nixtieq nitkellem fuqu hu dwar il-vittmi tal-maltempati kbar li kellna xi ftit ġimgħat ilu.

Wieħed mil-lokalitajiet li ilu snin jintlaqat ħażin kull meta tagħmel maltempata kbira hu l-lokal ta' l-Imsida, partikolarment fl-inħawi ta' Valley Road.

Gvern Laburista tas- snin 1996/1998 kien qed iħejji pjani konkreti biex itaffi din il-problema.

Pero' sfortunatament minn dak iż-żmien 'il hawn ma jidher li sar xejn mill- amministrazzjoni Nazzjonalista biex toffri relief lir-residenti u lill- ħwienet ta' l-inħawi.

B'riferenza għall-maltempati kbar li saru dan l-aħħar, tajjeb li wieħed jgħid li għandna d-dmir li nestendu l-ħajr tagħna lill-ħaddiema tal- protezzjoni ċivili u anke lill-pulizija għall-ħidma tagħhom iżda min-naħa l- oħra naħseb li huwa ta' għajb, kif ġie kkonfermat minn residenti Misidjani sal-bieraħ stess, li mhux talli l-ħsarat li saru fl-Imsida ma ssewwewx talli għad hemm ġebel li waqa' dakinhar tal-maltempata u li effettivament tħalla fejn kien.

F'dawn iċ-ċirkostanzi m'hemm ebda garanziji li l-problema mhux se tirrepeti ruħha jekk ikollna maltempata oħra.

Issa nixtieq nitkellem fuq l-istess issue imma fuq skala nazzjonali.

Fuq skala nazzjonali, ftit ilu nsistejt dwar il-fatt, li apparti minn kull għajnuna li tista' tintalab mill-EU, wieħed mill-prinċipji ewlenin tal-bank Ewropew għall-iżvilupp tal-Kunsill ta' l-Ewropa li fih Malta ilha membru 30 sena hu li jgħinu lill-vittmi tad-diżastri naturali f'sitwazzjonijiet ta' emergenza billi jirreaġixxu b'urġenza u anke jagħtu għajnuna finanzjarja fejn ikun hemm bżonn.

Tajjeb li wieħed ifakkar li l-gvern Malti, fl-istqarrijiet uffiċjali li ħareġ, irrikonoxxa li matul il-maltempati kbar u x-xita qawwija li kellna, kien hemm aktar minn elf talba għall-għajnuna minn persuni li daħlilhom l- ilma fi djarhom u kien hemm 'il fuq minn 60 persuna li ġew salvati mill- għargħar.

Il-maltempati fil-fatt affettwaw kemm lil Malta kif ukoll lil Għawdex bil-konsegwenza li ntlaqtu diversi setturi tal-ħajja ta' l- ekonomija u anke ta' l-infrastruttura ta' pajjiżna.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

PULIZIJA – EXTRA DUTY PAY

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Ministru jgħid liema huma dawk l-entitajiet li talbu lill- pulizija biex jagħmlu xogħol extra u s'issa għadhom ma ħallsux?

Jista' jgħid kemm hi s-somma dovuta?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi sa l-aħħar ta` Settembru 2003, l- ammont ta` flus li għad irid jitħallas lill-membri tal-korp tal-pulizija għall-extra duty maħdum fuq talba ta` terzi jammonta għal Lm76,315, kif jidher mit-tabella li poġġejt fuq il-mejda tal-Kamra.

Kif diġa` kelli l-okkażjoni nispjega, dan is-servizz isir fuq talba ta` terzi u sabiex isir il-ħlas lill-membri tal-korp, l-ammont dovut irid l- ewwel jinġabar mingħand min ikun għamel it-talba.

Informat ukoll illi qed isir kull sforz sabiex dan l-ammont dovut jinġabar u jitħallas lill-membri tal-korp.

PULIZIJA – EXTRA DUTY PAY

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Ministru jgħid x'passi ttieħdu kontra dawk l-entitajiet li ilhom ma jħallsu lill-korp tal-pulizija ta' xogħol extra?

Kemm ilhom ma jħallsu?

ONOR.

TONIO BORG: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tagħrif mogħti fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 1589.

MCAST - STUDENTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm applikaw studenti għal kull istitut fl-MCAST u kemm ġew aċċettati, nisa u rġiel?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-kulleġġ Malti ta' l-arti, xjenza u teknoloġija kien għadu qed jirċievi l-applikazzjonijiet ta' l-istudenti u għalhekk mhux f'pożizzjoni li jagħti tweġiba finali f'dan l-istadju.

Biss bħala tagħrif parzjali, ġejt informat li fl-ewwel sejħa ta' Awissu applikaw 2,386 student.

Tagħrif aktar definit inkun nista' nagħtih meta l-ipproċessar ta' l- applikazzjonijiet fit-tieni sejħa jiġi kkompletat.

ĦSARAT KAWŻATI MILL-MALTEMP

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' skejjel li rrapportaw ħsarat lid- dipartiment ta' l-edukazzjoni kawża tal-maltemp li ħakem lill-pajjiżna matul dan ix-xahar?

X'passi ttieħdu x'xogħlijiet pendenti baqa' li jsiru?

ONOR.

LOUIS GALEA: In-numru ta' skejjel li rrapportaw ħsarat kienu 21 f'Malta.

Ma kien hemm l-ebda rapporti minn skejjel GĦawdxin.

Saret ħidma kontinwa sabiex jitnaddfu l-postijiet mill-ħamrija u l-materjal li nġarr mal-kurrenti, inbnew iċ-ċnut u chainlink fencing li waqgħu; makkinarju li kien mgħarraq fl-ilma kien overhauled; sar ittestjar tas- sistemi elettriċi u twaħħlu salvaviti f'xi postijiet; u xi għamara li spiċċat kompletament intremiet.

Bħalissa għadu għaddej eżerċizzju ta' tqegħid ta' membrane f'diversi skejjel.

ĦSARAT KAWŻATI MILL-MALTEMP

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' organizzazzjonijiet sportivi, soċjali, kulturali, eċċ. li talbu xi forma ta' għajnuna sabiex jirranġaw il- ħsarat li kkawżalhom il-maltemp li ħakem il-gżejjer tagħna f'dan ix-xahar?

X'passi ttieħdu, kemm-il talba ġiet approvata u kemm-il talba għad hemm pendenti?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Żewġ entitajiet għamlu talba formali għall- għajnuna għall-ħsarat, cioe' il-Malta basketball association u l-Malta racing club.

Dawn it-talbiet qegħdin jiġu evalwati flimkien mar-rapport ta' ħsarat li ġarrbu l-faċilitajiet immexxija mill-kunsill Malti għall-isport, partikolarment il-kumpless sportiv tal-Marsa.

Sal-lum għadu għaddej it-tindif u nisperaw li ċerti xogħlijiet ta' tiswija jaqbdu ritmu aktar mgħaġġel fil-jiem li ġejjin.

VAT FUQ PETROL U DIESEL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Affarijiet Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid kemm huwa d-dħul tat-taxxa tal-VAT minn fuq il-petrol u d-diesel din is-sena?

ONOR.

JOHN DALLI: Id-dħul tat-taxxa tal-VAT minn fuq il-petrol u d-diesel minn Jannar sa Settembru 2003 huwa kif jidher fit-tabella hawn taħt:-

|Xahar |2003 | |Jannar |Lm503,248 | |Frar |595,161 | |Marzu |558,712 | |April |528,646 | |Mejju |555,688 | |Ġunju |632,738 | |Lulju |628,242 | |Awissu |627,003 | |Settembru|737,824 |

ĦSARAT KAWŻATI MILL-MALTEMP

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' talbiet li rċieva d-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali dwar ħsarat kawżati fl-istrutturi tal-bini, kawża ta' l-aħħar maltemp li ħakem lill-gżejjer tagħna matul Settembru ta' din is-sena?

X'passi ttieħdu u x'inhi s-sitwazzjoni llum?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Kien hemm tmien persuni li marru d-dipartiment għall- akkomodazzjoni soċjali jirrapportaw ħsarat konnessi mal-maltemp tal-15 ta' Settembru 2003.

Tnejn minnhom diġa' kellhom applikazzjoni mad-dipartiment u l-ilma li daħlilhom ma kkawżax ħsarat strutturali.

F'żewġ każi oħra infetħet applikazzjoni ġdida u f'każ minn dawn it-tnejn, il-ħsara kienet ta' periklu serju u l-familja involuta ngħatat akkomodazzjoni alternattiva.

Fl-erba' każi l-oħra, minkejja li marru d-dipartiment, il-persuni konċernati ma applikawx u ma reġgħux avviċinaw lid-dipartiment.

MIA – DELAYED FLIGHTS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Teknoloġija ta' l- Informazzjoni u Investiment: Jista' il-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' titjiriet bl-ajru li telqu tard kawża tal-maltemp li ħakem lill-gżejjer matul ix-xahar ta' Settembru ta' din is-sena?

Kemm hu n-numru ta' passiġġieri li tħallew jistennew u għal liema destinazzjoni kienu sejrin u x'linja ta' l-ajru kellhom?

ONOR.

AUSTIN GATT: Waqt li nifhem li l-Onor.

Interpellant għamel id- domanda biex jaqdi d-dmir tiegħu ta' membru parlamentari, nitolbu jifhem li l-MIA li hi responsabbli għall-operat ta' l-ajruport m'hijiex dipartiment tal-gvern iżda kumpannija kkwotata fuq li-istock exchange.

Konsegwentement it-tip ta' informazzjoni li qed tintalab hi min-natura tagħha privata u mhux kompitu li tiġi mistħarrġa minn dan il-parlament.

PITKALIJA – GRADING TA' ĦAXIX FRISK

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid fiex wasal il-proċess ta' grading ta' prodotti ta' ħaxix frisk li jiddaħħal fil-pitkalija ċentrali?

Meta hu maħsub li jintlaħaq dan il-proċess sabiex pajjiżna jkun konformi mar-regoli l-ġodda ta' l-Unjoni Ewropea li jibdew japplikaw fl-1 ta' Mejju tas-sena d- dieħla?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ir-rapport fuq il-grading fil-pitkalija ffinanzjat mill-Unjoni Ewropeja u magħmul minn konsulent Spanjol qiegħed jiġi diskuss u studjat sewwa.

Qegħdin isiru laqgħat mal-partijiet interessati ħalli jittieħdu d- deċiżjonijiet neċessarji biex il-pjan jiġi implimentat mill-fondi tal- protocol Taljan mill-aktar fis possibbli.

ĦSARAT KAWŻATI MILL-MALTEMP

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid x'passi ttieħdu s'issa biex jinġiebu fondi mill-Unjoni Ewropea biex jgħinu lill-vittmi ta' l-għargħar li kellna dan l-aħħar?

Kemm intalbu fondi?

Għal liema tip ta' ħsarat?

ONOR.

JOE BORG: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari 1561.

UE - FONDI LIL MALTA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid f'liema proġetti se jintnefqu l-fondi li se toħroġ l-Unjoni Ewropea lil Malta fit-tliet snin li ġejjin?

Għal kull proġett, x'parti se toħroġ l-Unjoni Ewropea u x'parti se toħroġ Malta?

ONOR.

JOE BORG: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l-mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

UE- SEHEM TA' MALTA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid liema huma l-programmi kollha ta' l- Unjoni Ewropea li bħalissa pajjiżna qed jieħu sehem fihom?

Kemm qed toħroġ fondi l-Unjoni Ewropea għal kull programm u kemm qed toħroġ Malta?

Fiex jikkonsistu dawn il-programmi differenti?

ONOR.

JOE BORG: Nitlob lill-Onor.

RIMI TA' SKART

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid fejn qed jintrema l-iskart domestiku u industrijali bħalissa?

X'passi qed jittieħdu biex ma jeħux in- nar meta jintefa' l-Magħtab?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Bħalissa f'Malta hawn żewġ siti fejn jista` jintrema skart domestiku, cioe' il-miżbla tal-Magħtab u l-impjant ta' Sant Antnin waqt li f'Għawdex l-iskart domestiku jintrema fis-sit tal-Qortin.

Skart mill-industrija li ma jiġix klassifikat bħala perikoluż jista` jintrema l-Magħtab u l-Qortin.

Qed isiru arranġamenti speċjali sabiex skart perikoluż mill-industrija ma jintremiex f'dawn is-siti.

Biex l-iskart kemm domestiku kif ukoll industrijali ma jeħux in-nar meta jintrema' il-Magħtab u l-Qortin, dan jiġi mirdum minnufih b'materjal inert li hemm maħżun fuq dawn is-siti.

MATERJAL TA' KOSTRUZZJONI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid fejn qed jintrema' l-iskart tal- bini bħalissa?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Bħalissa l-materjal ta' kostruzzjoni qiegħed jintrema fil-barrieri li m'għadhomx jintużaw.

Dawn il-barrieri qed jiġu pprovduti mill-consortium li ngħata t-tender għall-istess għan ta' radam b'materjal ta' kostruzzjoni.

SLIEMA - STABILIMENT TA' L-IKEL

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid x'passi ttieħdu mill-awtorita' għall-ħarsien tas-saħħa u s-sigurta' dwar ilmenti tar- residenti li jgħixu fl-appartamenti fuq ir-ristorant Mamma Mia, li jaħżen ċilindri tal-gass taħthom u diġa' kellu mill-inqas okkażjoni waħda fejn ħa n-nar?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Uffiċjali ta' l-awtorita' għas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol spezzjonaw il-post indikat mill-Onor.

Interpellant fil-bidu ta' Settembru 2003 u ħarġu struzzjonijiet li jindirizzaw il- problema.

Ninsab informat ukoll li l-implimentazzjoni tal-miżuri ordnati jeħtieġu ż- żmien sabiex jiġu fis-seħħ.

MOSTA: SANTA MARGERITA - ĦRUĠ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Teknoloġija ta' l- Informazzjoni u Investiment: Jista' il-Ministru jgħid meta se jirranġaw il- ħsarat li hemm f'Santa Margerita u fi Triq il-Pont, fil-Mosta fejn għal ġranet sħaħ qed ikun hemm outflow tad-drenaġġ u kull xorta oħra bla ebda riserva, ta' detriment għas-saħħa tar-residenti ta' l-inħawi u wkoll għal kull min jgħaddi minn hemm?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-outflow tad-drenaġġ waqaf għalkemm it-tindif għadu għaddej u se jibqa' isir sakemm jittella' il-ġebel kollu.

ĦADDIEMA BIL-PAGA MINIMA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru tal-Finanzi u Affarijiet Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid kemm hawn ħaddiema jgħixu bil-paga minima?

Kemm minnhom huma familji?

Kemm hemm tfal jiddependu minn dan l-income?

ONOR.

JOHN DALLI: L-informazzjoni għadha qed tinġabar u risposta tingħata f' seduta oħra.

PERSUNI BIL-PENSJONI MINIMA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hawn anzjani bil-pensjoni minima nazzjonali?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Hemm 7,939 persuna tirċievi l-pensjoni minima nazzjonali mħallsa taħt l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali.

SAĦĦA U S-SIGURTA' FUQ IL-POST TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm intnefqu fondi fuq edukazzjoni u tkabbir ta' kuxjenza favur is-saħħa u s- sigurta' fuq il-post tax-xogħol kull sena mill-1995 sal-lum mill-entitajiet relevanti fi ħdan il-gvern?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-awtorita' għas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax- xogħol ma żżommx statistika dwar l-informazzjoni mitluba fejn jirrigwarda entitajiet jew dipartimenti oħra governattivi.

Tabella li turi l-informazzjoni mitluba fejn jirrigwarda l-awtorita' mis- sena 2002 - meta daħlu fis-seħħ il-provedimenti kollha tal-liġi relevanti minbarra dawk li jirrigwardaw il-bord ta' l-awtorita' - tpoġġiet fuq il- mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Ta min jgħid li l-maġġor parti tal-fondi minfuqa fis-sena 2002 ġew mill- Unjoni Ewropea.

INĊIDENTI FUQ IL-POST TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Peress li l-istatistika uffiċjali turi li l-aktar postijiet tax-xogħol milquta minn inċidenti huma fl-industrija tal- manifattura, dik tal-kostruzzjoni u fit-tarznari, jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid x'inizjattivi qed tieħu l-awtorita' għas-saħħa u s-sigurta' biex tindirizza din il-problema?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fiż-żmien relattivament qasir li ilha mwaqqfa, l- awtorita' għas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol ħadmet biex tqajjem aktar għarfien dwar il-ħtieġa ta' ħarsien tas-saħħa u s-sigurta' fuq ix-xogħol, biex teduka u twassal kull informazzjoni dwar is-suġġett lil dawk li għandhom xi rwol f'dan il-kamp, biex tippromwovi t-taħriġ u biex tara li jkun hawn qafas legali effettiv li jirregolamenta s-suġġett.

L-awtorita' ħadet diversi inizjattivi biex tippubblika u twassal gwidi li jindirizzaw aspetti, speċifiċi fosthom dwar l-armar għall-bini, l-użu ta' l-asbestos, xogħol fi spazji ristretti, xogħol ta' skavar, użu ta' krejnijiet, użu ta' fork-lifters u l-użu ta' sustanzi perikolużi.

Għal dak li jirrigwarda speċifikament is-settur tal-kostruzzjoni, l-awtorita' qed tniedi sensiela ta' korsijiet ta' taħriġ għall-ħaddiema f'dan is-settur, b'kollaborazzjoni mal-BICC.

Flimkien ma' l-istess kunsill, l-awtorita' bdiet inizjattiva msejħa safety bus, fejn uffiċjali ta' l-awtorita' jduru siti ta' kostruzzjoni, jittieħdu videos ta' prattiċi ħżiena ta' xogħol biex wara jintwerew lill-ħaddiema u jiġi spjegat lilhom kif seta' sar ix-xogħol mingħajr periklu.

L-awtorita' organizzat ukoll erba' seminars li kienu jkopru dawn is-suġġetti: evalwazzjoni tar-riskju; l-użu ta' makkinarju u nġenji fuq ix-xogħol; is-saħħa u s-sigurta' fis-settur tal-kostruzzjoni; u s-saħħa u s-sigurta' waqt manifatturar ta' logħob tan-nar.

L-awtorita' pproduċiet ukoll awareness spots li xxandru fuq il-mezzi tax- xandir.

Barra minn dan, kull sena l-awtorita' qed torganizza ġimgħa Ewropea dwar is- saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol li tkun tittratta dwar suġġett speċifiku.

Din is-sena, is-suġġett se jkun dwar sustanzi perikolużi u s- sena d-dieħla se jkun dwar is-settur tal-kostruzzjoni.

Biex tibni l-kapaċita' u taqdi d-doveri tagħha, inkluż l-implimentazzjoni effettiva tal-leġislazzjoni u r-regolamenti dwar is-suġġett, l-awtorita' ipparteċipat fi twinning project flimkien ma' l-awtoritajiet dwar is-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol Ingliżi u Irlandiżi.

Dan il-proġett sewa euro 700,000 u ġie ffinanzjat mill-Kummissjoni Ewropea.

Fl-istess ħin l-awtorita' kompliet tinvesti fit-taħriġ ta' l-impjegati tagħha li wħud minnhom ħadu taħriġ anke barra minn Malta.

INĊIDENTI FUQ IL-POST TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm-il persuna li mietet fuq il-post tax-xogħol kienet impjegata mad-dipartiment tad-drenaġġ skond is-snin, u dan fil-perjodu li jeżistu r-records?

X'kien il-kumpens li ngħata lill-familja rispettiva ta' dawn il-vittmi?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mir-records li għandha l-awtorita' dwar is-saħħa u s- sigurta' fuq il-post tax-xogħol dwar inċidenti fatali fuq il-post tax- xogħol - records li jmorru lura sas-sena 1994 - kien hemm tliet inċidenti fatali ta' impjegati mad-dipartiment indikat mill-Onor.

Interpellant li ġraw kollha fl-2000.

Nitlob lill-Onor.

Interpellant tindirizza l-aħħar parti tal-mistoqsija tagħha lill-ministru konċernat.

BORMLA – XOGĦOL FIL-KUMPLESS SPORTIV

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 1804, jista' il-Ministru jgħid x'inhu l-valur totali tal-ħlasijiet li saru fuq ix-xogħol tal-kumpless sportiv f'Bormla?

Jista' jagħti breakdown skond it-tip ta' xogħol li sar?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-informazzjoni għadha qed tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

TOROQ – TWAĦĦIL TA' TABELLI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 1799, jista' il-Ministru jgħid kemm huma stmati li jqumu l-111 it-tabella li jridu jitwaħħlu?

Jista' jgħid sa meta hu ppjanat li jitwaħħlu dawn it- tabelli?

Jista' jgħid x'inhi l-ispiża għall-irranġar tas-37 tabella li ġarrbu ħsara?

ONOR.

ĊENSU GALEA: It-tabelli li baqa' x'jitwaħħlu hu stmat li se jiswew Lm137,000.

Din is-somma tinkludi l-pedamenti, strutturi, tabelli u xogħol ieħor neċessarju biex dawn jeħlu fil-post.

Fil-preżent, madwar 70 signboards waslu biex jitwaħħlu u jibqa' 41 li jkunu jistgħu jitqiegħdu wara li l-gantries tagħhom jinħadmu fi Franza.

Peress li dan jimplika element ta' shipment, mhux possibbli għalissa li tingħata d- data ta' meta dawn it-tabelli kollha jitwaħħlu.

It-tibdil ta' tabelli li ġarrbu ħsara se jinxtraw bir-rata tal-kuntratt skond il-ftehim tal-kuntratt oriġinali.

It-tabelli li tkissru jiswew madwar Lm12,000 biex jiġu ordnati mill-ġdid.

ĦADDIEMA TAD-DRENAĠĠ - KONDIZZJONIJIET TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Teknoloġija ta' l- Informazzjoni u Investiment: Jista' il-Ministru jgħid jekk il- kondizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema tad-dipartiment tad-drenaġġ li ġew integrati fil-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma humiex se jibqgħu l- istess?

Il-ħaddiema se jingħataw l-għażla jekk iridux jibqgħu mal- korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma jew imorrux lura fis-servizz pubbliku?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-kondizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema tad- dipartiment tad-drenaġġ li ġew detailed mal-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma huma rregolati skond artikli 38 u 39 ta' l-Att dwar il-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma.

Għalissa m'hemmx pjani biex il-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma tapplika artiklu 40 ta' l-Att dwar il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l- Ilma, li jirregola offerta ta' impjieg permanenti mal-korporazzjoni lil uffiċjali pubbliċi allokati fuq dmirijiet mal-korporazzjoni.

CHANGEOVER GĦALL-EURO

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Affarijiet Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid xi strutturi jeżistu dwar iċ-changeover għall-Euro?

Il-ministeru għat-teknoloġija ta' l-informazzjoni huwa nvolut b'xi mod?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li għalkemm jeżisti kuntatt bejn il-bank ċentrali u l-ministeru tal-finanzi u affarijiet ekonomiċi fuq il-passi neċessarji għall-adozzjoni ta' l-euro bħala munita ta' Malta, s'issa m'hemm ebda data stabilita għal dan.

Għalhekk fil- preżent għadhom ma ġew stabiliti l-ebda strutturi formali għat-tħejjija ta` changeover għall-euro.

Ninforma lill-Onor.

Membru li l-bank ċentrali, permezz ta' l-istrutturi interni tiegħu, diġa' beda jħares lejn il-ħtigijiet li bidla bħal din iġġib magħha.

ECB WORKING GROUPS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Affarijiet Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm ECB working groups imwaqqfa li fihom hemm sehem Malti?

Liema huma?

ONOR.

JOHN DALLI: Hemm 26 working group imwaqqfa mill-ECB li fihom jieħdu sehem rappreżentanti tal-bank ċentrali ta' Malta.

Accounting and monetary income committee - accounting issues and financial reporting working group u working group on allocation of monetary income;

Banknote committee - counterfeit working group, issue working group u security working group;

Banking supervisory committee - working group on macro prudential analysis u working group on banking developments;

External communications committee - working group on external communications;

Information technology committee - information systems security working group, information technology network and communications working group, information technology applications working group u in-N13 working group;

Legal committee - financial law experts working group;

Market operations committee - monitoring working group u working group on monetary and exchange rate policy instruments and procedures;

Monetary policy committee - working groups on forecasting, econometric modelling u public finance;

Payment and settlement systems committee - payment systems policy working group, securities settlements working group u TARGET management working group;

Statistics committee, b'ħames working groups li huma tal-balance of payments and external reserves statistics, general economic and government financial statistics, money and banking statistics, monetary union financial accounts u statistical informationsystems.

GĦAWDEX: SPTAR ĠENERALI - SALA SANT'ANNA

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Peress li ilni mill bidu tal-leġislatura nistenna risposta, jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk fir-refurbishment tas- sala Sant'Anna, fl-isptar ġenerali ta' GĦawdex, ingħatawx direct orders?

Kemm intnefqu flus u min għamlu x-xogħol u l-ammont ta' kull kuntratt?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni mitluba hi kif tidher fit-tabella li poġġejt fuq il-mejda tal-Kamra.

XAGĦRA : SKOLA PATRI MATTEW SULTANA – SERVIZZ TA' FACILITATOR

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jara li tifla ta' sitt snin - isimha qed jintbagħat separatament - li tattendi l-iskola Patri Mattew Sultana fix-Xagħra, GĦawdex tingħata s-servizz ta' facilitator?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tifla msemmija ġiet assessjata mill-istatementing moderating panel fil-5 ta' Settembru 2003 li rrakkomanda li tingħata shared help fl-istess klassi flimkien ma' complementary education.

Skond il-kap ta' l-iskola, it-tifla diġa' kienet qed tingħata l-għajnuna.

Uffiċjalment ingħatat l-għajnuna mill-bidu tas-sena skolastika.

VAPURI TAL-GOZO CHANNEL

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il-Ministru tgħid jekk huwiex minnu li l-vapuri l-ġodda tal-Gozo Channel żviluppaw ħsarat fis-sistema tal-kanen minħabba t-tip ta' materjal li ntuża?

Kemm ġie jiswa x-xogħol ta' irranġar tas-sistemi konċernati?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

TEŻOR - ĦRUĠ TA' STOCKS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Affarijiet Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jikkonferma rapporti li l-Gvern Malti ppospona ħruġ ta' stocks tal-gvern li kienu skedati għax-xahar ta' Ottubru minkejja l-programm bid-dati ndikattivi li kien inħareġ aktar kmieni din is- sena?

ONOR.

JOHN DALLI: Kif imsemmi mill-Onor.

Interpellant stess, il-kalendarju tal-ħruġ ta' stocks mill-gvern huwa wieħed indikattiv.

Dan ifisser li l- ħruġ ta' l-istocks jista' ivarja skond il-ħtiġijiet tal-gvern u ċ- ċirkostanzi tas-suq.

IRAQ – PJAN TA' RIKOSTRUZZJONI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid jekk kienx hemm xi ditti, kumpanniji kummerċjali, azjandi, aġenziji tal-gvern u/jew istituzzjonijiet pubbliċi li wrew lill- Gvern Malti li xtaqu b'xi mod jipparteċipaw fil-pjan ta' rikostruzzjoni ta' l-Iraq?

ONOR.

JOE BORG: Iċ-ċentru Malti għar-restawr informa lill-ministeru tiegħi illi kien ressaq proposta lill-UNESCO sabiex ikun involut fil-pjan ta' rikostruzzjoni ta' l-Iraq, b'mod partikolari fil-qasam tar-restawr tal- wirt kulturali.

Sadanittant, tagħrif miksub mill-ambaxxata Maltija fi Spanja dwar konferenza internazzjonali li se tittratta r-rwol tas-settur privat fir-rikostruzzjoni ta' l-Iraq – din se ssir f'Madrid fit-23 ta' dan ix-xahar - intbagħat għall-attenzjoni tal-korporazzjoni Maltija għall- iżvilupp u tal-METCO.

EEA ENLARGEMENT AGREEMENT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid meta mistenni jiġi ffirmat l-EEA enlargement agreement?

Huwa minnu li fin-negozjati dwar l-EEA li saru aktar kmieni din is-sena, Malta diversi drabi wriet in-nuqqas ta' qbil tagħha dwar il- mod kif kien se jiġi mplimentat l-hekk imsejjaħ distribution key fl-EEA enlargement agreement?

X'kienu r-raġunijiet għal dan?

ONOR.

JOE BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-trattat ta' l-EEA ġie ffirmat minni fil-Lussemburgu fit-13 ta' Ottubru 2003.

Huwa minnu li Malta esprimiet ir-riservi tagħha fuq l-implimentazzjoni ta' l-hekk imsejjaħ distribution key fil-ftehim.

Il-Kummissjoni Ewropea ibbażat id-distribution key fuq id-daqs tal-popolazzjoni u l-prodott gross domestiku ras għal ras.

B'dan il-mod pajjiżna, bħala wieħed mill-aktar sinjuri fost il-pajjiżi li se jidħlu fl-Unjoni s-sena d-dieħla, ma jiġix affettwat daqstant tajjeb fit-tqassim tal-fondi provenjenti minn dan il- ftehim.

Malta, flimkien ma' l-Estonia, il-Latvia u s-Slovenia, liema pajjiżi wkoll ħadu l-istess pożizzjoni ta' Malta, spiċċat biex aċċettat il-pożizzjoni tal- Kummissjoni Ewropea wara li ntlaħaq qbil li fid-dokument tiġi nkluża dikjarazzjoni li tgħid li hija l-fehma ta' dawn il-pajjiżi illi d- distribution key użata ma tifformax preċedenti u m'għandiex tkun ta' preġudizzju għal kwalunkwe proposta magħmula fil-futur dwar id-distribution key li għandha tintuża fir-rigward ta' l-istructural and cohesion instruments.

L-erba' pajjiżi aċċettaw it-trattat ta' EEA b'din id-dikjarazzjoni li tinsab f'artiklu 5 tal-protokol 38 A fl-EEA financial mechanisms.

LVANT NOFSANI - PJAN TA' PACI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid x'kienet ir-reazzjoni tal-gvern Malti għall-attakk Iżraelit li sar fuq territorju Sirjan kif ukoll għal-lobby li dejjem qed jikber fl-Istati Uniti biex jiġu imposti sanzjonijiet ekonomiċi fuq is- Sirja?

ONOR.

JOE BORG: Attakki bla rażan u l-qtil spjetat ta' bnedmin, b'mod speċjali kif sfortunatament għadhom iseħħu b'mod regolari fil-Lvant Nofsani, dejjem ġibdu l-kundanna mingħajr kwalifika tal-Gvern Malti.

Kif jaf tajjeb l-Onor.

Interpellant, esponenti ewlenin tal-gvern dan jistqarruh pubblikament kemm verbalment kif ukoll bil-miktub.

Żgur li politika ta' botta u risposta, kif ġara f'Haifa u viċin Damasku dan l-aħħar, ma tgħinx sabiex jitkompla d-djalogu għat-twettiq tal-pjan ta' paċi bejn il-partijiet kollha konċernati.

Nikkonferma li fid-dawl tal-fatti li jaf sal-lum, il-Gvern Malti mhux qed jikkonsidra li jissieħeb ma xi lobby sabiex jittieħdu sanzjonijiet ekonomiċi kontra xi pajjiż jew pajjiżi fir-reġjun.