MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 475 L-Erbgħa, 6 ta' Diċembru, 2006 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 475

L-Erbgħa, 6 ta' Diċembru, 2006

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.02 p.m.

Talba

Seduta Nru. 475

L-Erbgħa, 6 ta' Diċembru, 2006

WERREJ

MINUTI 521

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI 521

TQEGĦID TA' KARTI 529

MOZZJONIJIET

ESTIMI TA' DĦUL U NFIQ TA' L-AWTORITA' TA' MALTA DWAR

L-AMBJENT U L-IPPJANAR GĦAS-SENA 2006-2007 529

AĠĠORNAMENT 553

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 557

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 474 li saret fil-5 ta' Diċembru, 2006 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

VETTURI TAL-GVERN

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Anġlu Farrugia) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Kif issir l-għażla ta' kull karozza li tinxtara' u għal liema għan tkun inxtrat tip ta' vettura minn oħra?

Jistgħu jiġu ppreżentati t-tenders ta' kull vettura li ġiet mixtrija jew mikrija?

ONOR.

ANTHONY ABELA (Segretarju Parlamentari) (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Ix-xiri ta' vetturi għall-ħteġijiet tal-gvern, bħal kull xorta ta' akkwist ieħor għall-użu uffiċjali, jaqa' taħt ir-regolamenti ta' l-2005 dwar il-kuntratti pubbliċi.

Madanakollu, fir-rigward ta' karozzi akkwistati biex jintużaw bħala l-vettura uffiċjali ta' kapijiet jew uffiċjali oħra li, skond il-kuntratt tagħhom huma ntitolati għal karozza bl- ispejjeż kollha mħallsa, ir-regolamenti li japplikaw huma dawk ipprovduti taħt iċ-ċirkulari tal-ministeru tal-finanzi MFC 5/98.

Għar-rigward it-tieni part ital-mistoqsija, ma narax il-ħtieġa li dawn jitpoġġew fuq il-mejda tal-Kamra.

SPTAR MATER DEI - SISTEMA TA' I.T.

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Michael Farrugia) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid f'liema stadju waslet is-sejħa għal offerti għall-IT għall-isptar Mater Dei?

Meta mistenni li s-sistema tkun installata kollha kemm hi u l-ħaddiema jkunu ngħataw it-taħriġ kollu kif din għandha titħaddem?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel riferenza għat-tweġiba li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari 21058.

AMMINISTRAZZJONI TAL-ĠUSTIZZJA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 21418, jista' il-Prim Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-informazzjoni li kellha tintalab lill-kummissjoni għall-amministrazzjoni tal-ġustizzja?

Peress li l-informazzjoni mitluba suppost li tkun għand il-kummissjoni sa kull 15 ta' Jannar ta' kull sena, hemm xi raġuni valida għaliex tali informazzjoni ma tiġix pubblikata bħal kull informazzjoni oħra ta' interess pubbliku, biex l-istess pubbliku jkun informat b'kulma qed isir fil-qrati tal-ġustizzja?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Peress li l-liġi tikkontempla li dawn ir-rapporti jsiru lill-kummissjoni għall-amministrazzjoni tal-ġustizzja, il-kummissjoni jidhrilha li m'huwiex il-każ li dawn jitqiegħdu fuq il-mejda tal-Kamra iżda l-kummissjoni lesta li tqiegħed a dispożizzjoni ta' l-Onor.

Interpellant fl-uffiċċju tas- segretarju tal-kummissjoni r-rapporti msemmi.

NATIONAL EURO CHANGEOVER COMMITTEE - XIRI TA' COMPUTERS

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 22182 dwar computers mixtrija min-National Euro Changeover Committee, jista' l-Prim Ministru jgħid mingħand min inkisbu quotations qabel ma waqgħet l-għażla fuq FGL information rigward tal-computers u l-laptops mixtrija fi Frar 2006?

X'kienu r-restrizzjonijiet ta' l-għażla u d-disponibbilta' li l-Prim Ministru rrifera għalihom fit-tweġiba tiegħu?

Rigward dawk mixtrija f'Ġunju 2006, jista' il-Prim Ministru jipprovdi l-e- procurement RFQ?

X'kienu l-ispecifications mitluba?

Kemm kien hemm kumpanniji oħra li ttenderjaw għalihom?

X'kienu l-prezzijiet ikkwotati?

Fuq liema kriterju saret l-għażla finali?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 22185 irriżulta li dawn il- computers inxtraw mingħand id-ditta FGL għad-dwana u mhux għall-NECC.

Intużat is-sistema ta' l-e-procurement – referenza Q001689 (S008829).

Rigward it-tieni parti tal-mistoqsija, ir-riferenza ta' l-e-procurement hija Q002143 (S010919).

Se nqiegħed fuq il-mejda tal-kamra kopja tal- quotations status maħruġa mis-sistema ta' l-e-procurement fejn tidher kull informazzjoni mitluba.

Intagħżlu l-offerti tal-FGL abbażi ta' l-orħos offerta.

AFM

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid jekk il- Forzi Armati Maltin humiex se jgħinu fl-ispejjeż tal-funeral ta' persuna minn Pembroke, li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, kif soltu jsir meta jmutu membri tal-forzi armati?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Il- forzi armati ta' Malta qatt ma għenu fi spejjeż ta' funerali minn fondi pubbbliċi pero' tezisti skema kontributorja volontarja li tgħin f'ċirkostanzi simili iżda l-persuna konċernata ma tagħmilx parti minn din l- iskema.

AFM - SERQ

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Kemm ġew irrapportati serqiet ta' proprjeta' ta' l-armata din is-sena?

X'insteraq f'kull każ?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Din is-sena kien hemm sitt kazijiet fejn proprjeta' tal-forzi armati ta' Malta kienet irraportata nieqsa.

Dawn kienu jinvolvu kwantitajiet zgħar ta' fuel, digital camera, parts ta' body ta' truck, steel helmet foul weather jacket u flying suit.

Saru investigazzjonijiet u ġie ndikat li ttieħed l- passi dixxiplinarji skond kif kien jimmerita l-kaz.

ONLINE GAMBLING

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Jose' Herrera) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Fid-dawl ta' l-Att tad-29 ta' Settembru, 2006 ta' l-USA, li kkriminalizza l-logħob ta' l-online gambling fil-USA, jista' il-Prim Ministru jgħid jekk l-awtorita tal-lotteriji u logħob ħaditx prekawzjoni biex tassigura lis-service provider ewlenija, BellMed, ma tagħtix servizzi lil soċjetajiet li jaċċettaw skommessi minn ċittadini Amerikani?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill-Onor Interpellant li sal-lum l-awtorita' ma ħadet l-ebda azzzjoni fuq il-liġi Amerikana ta' l-internet gambling.

Wieħed irid japprezza li Malta tirregola remote gaming, li hija industrija aktar wiesgħa minn dik tal-gambling u li wkoll tinkorpora teknoloġiji ta' kommunikazzjoni varji u mhux biss dik ta' l-internet.

AWTORITA' TAL-LOTTERIJI U LOGĦOB - CHIEF INSPECTOR

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Jose' Herrera) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Il-Ministru ma jarahx stramb il-fatt li wara li l-Casino' di Venezia reġa' ingħata l-liċenzja, kumbinazzjoni s-CEO li nħatar ġdid fl-istess casino' kien chief inspector ta' l-awtorita' tal- lotteriji u logħob?

Il-fatt li f'Malta hawn biss tliet casinos u l-fatt li s-CEO ta' wieħed minnhom kien ex chief inspector ta' l-awtorita' ma jindikax vantaġġ fuq l-operaturi l-oħra?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Peress li s-suq tal-logħob f'Malta huwa ristrett ħafna u n-nies li jaħdmu f'din l-industrija huma ftit, l-awtorita u l-ażjendi liċenzjati jispiċċaw jieħdu minn ta' xulxin.

Ta' min jinnota li qabel ma l-persuna in kwestjoni kienet daħlet ma' l-awtorita' bħala chief inspector, kellha karriera twila fil-management tal-casinos f'Malta li m'huwiex il-Casino di Venezia.

Illum 60% tan-nies li jaħdmu ma' l-awtorita' ġejjin mill-industrija tal- gaming f'Malta għax għandhom l-expertise neċessarju biex jirregolaw tajjeb dan is-suq.

GĦAQDA TAL-PROPRJETARJI TAL-KAXXI TAL-LOGĦOB

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Jose' Herrera) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jaf il-Prim Ministru li l-ex legal advisor jew uffiċjal ta' l-awtorita' tal-lotteriji u logħob (persuna indikata separatament) kien jokkupa preċedentement il-kariga ta' segretarju ta' l- għaqda tal-proprjetarji tal-kaxxi tal-logħob?

Huwa ġustifikat il-fatt li waħda mir-raġunijiet għala ma ġietx implimentata immedjatament it-taxxa l- ġdida kien minħabba dan l-istat ta' fatt?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill-Onor Interpellant li l-ex legal advisor kien jokkupa l-kariga ta' avukat u mhux ta' segretarju, ma' l-għaqda tal-kaxxi tal-logħob.

Il- kaxxi tal-logħob huma rregolati minn LN 43 tas-sena 1998 li jaqa' taħt il- pulizija u qatt ma kien irregolat mill-awtorita'.

Għaldaqstant, huma l- pulizija li jiġbru l-ħlas tal-liċenzja.

AWTORITA' DWAR IL-LOGĦOB

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Jose' Herrera) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: X'inhi r-raġuni li l-awtorita' konċernata mhux qiegħda tirregola l-payouts fil-makni tal-logħob biex tipproteġi l- ġokaturi u l-konsumaturi, speċjalment dawk li huma minorenni?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill-Onor Interpellant li l-makni preżenti huma rregolati mill- avviż legali 43 tas-sena 1988.

Dawn l-istess makni jaqgħu taħt ir- responsabbilta' tal-pulizija.

KUMPANNIJA ZETURF U BELLMED - KAWŻA KONTRA PMU

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Jose' Herrera) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: X'inhi r-raġuni li ma kienx l-avukat ta' l- awtorita' tal-lotteriji u logħob li ddefenda lil kumpannija Zeturf u lis- service provider BellMed fil-kawża li kellhom kontra PMU, monopolu statali Franciż, quddiem il-qrati Maltin sabiex tiġi kontestata l-inforzar ta' sentenza Franċiża?

Liema ditta ta' avukati ħadu ħsieb din il-kawża anke sabiex jipproteġu l-interessi ta' l-awtorita' li daħlet parti fil-kawża?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): L- awtorita' talbet lill-qrati Maltin biex hi tintervjeni fil-kaz ta' Zeturf u dan sar mill-house lawyer ta' l-awtorita', pero' il-qrati rrifjutaw din it- talba.

L-awtorita' ma kenitx involuta fil-kazi speċifiċi u għalhekk m'għandhiex lista ta' avukati li kienu nkarigati fiz-zewġ kazi.

TAXXA FUQ IL-KAXXI TAL-LOGĦOB

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Jose' Herrera) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: X'inhi r-raġuni li l-proposta li kien hemm fill-budget ta' l-2004 dwar il-provvediment li tinġabar taxxa spċjali fuq il-kaxxi tal-logħob ġiet irtirata?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Infakkar lill-Onor.

Interpellant illi f'paġna 75 tad-diskors tal-budget ta' l-2004, konna għedna li Lm12-il miljun kienu se jinġabru minn taxxi fuq il- logħob u dħul mil-lotteriji u li parti minnhom kienet se tkun dovuta mil- liċenzja lill-kumpanija li kienet se topera l-logħob f'Malta.

Nixtieq nispjega li dħul minn dan is-sors hu magħruf bħala taxxa minħabba l-fatt li hu miġbur ma' dħul ieħor fil-kategorija ta' liċenzji, taxxi u multi.

Fejn jidħol dħul konness ma' makni tal-logħob, jinħass li kif il-gvern indika fid-diskors tal-budget għall-2007, u kif ukoll saret riferenza fid- dokument ta' qabel il-budget, hu issa l-waqt li l-kunċett immatura bizzejjed.

Il-gvern issa wasal biex jippubblika l-avviż legali għal konsultazzjoni ma' l-istakeholders involuti qabel ma jiġi ppubblikat fil- gazzetta tal-gvern.

ONLINE BETTING

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Jose' Herrera) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Japprezza l-Prim Ministru li l-industrija ta' l-online betting attwalment tinsab fi kriżi u dan peress li ntilef is- suq Amerikan li kien jikkostitwixxi nofs is-suq internazzjonali?

Jinkwieta l-Prim Ministru li f'nofs dan id-diżgwid kollu u li s-suq Ġermaniż ukoll se jingħalaq, li nies ewlenin ma' l-awtorita' tal-lotteriji u logħob, fosthom il-head of legal department, il-personal assistant taċ-CEO u ċ-chief casino' inspector illum irriżenjaw?

Jista' il-Prim Ministru jispjega għaliex dawn il-karigi għadhom kollha vacant sal-lum?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li għalkemm l-industrija fuq livell internazzjonali ta' l-online betting attwalment tinsab fi krizi minħabba l- leġizlazzjoni ġdida Amerikana, is-suq lokali ma ġiex affetwat.

Dan minħabba li f'Malta hawn liċenzjati 130 kumpan bija, li s-suq tagħhom huwa fil-biċċa l-kbira Ewropej.

Id-diżgwid fis-suq Ġermaniz huwa dovut għall-fatt li ċerti awtoritajiet iridu jzommu l-monopolju tagħhom madanakollu l-qrati Ġermanizi qegħdin jirrifjutaw.

Għaldaqstant il-gvern qiegħed isegwi dawn l-izviluppi.

L- awtorita' diġa' mliet il-postijiet vacant ta' chief inspector, ta' l- assistenta personali tas-CEO, tad-direttur tal-compliance u mliet ukoll dipartiment sħiħ tal-compliance u mpjegat spetturi ġodda.

AWTORITA' TAL-LOTTERIJI U LOGĦOB

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Jose' Herrera) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Japprezza l-Prim Ministru li fiċ- ċirkostanzi tal-lum huwa indispensabbli għall-awtorita' tal-lotteriji u logħob li din tingaġġa urġentement esperti fil-materja, fosthom esperti legali?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u l-Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-awtorita' diġa' qiegħda bħalissa fil- proċess biex tirrekluta espert legali fil-materja tal-logħob.

VAT

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Chris Aguis) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm inqabdu persuni jiksru l-liġi tal-VAT mis-sena 2000 sal-lum, sena b'sena, u l- ammonti li ġew mitluba jħallsu bħala multi?

ONOR.

Interpellant li matul is-snin imsemmija 2000-2006, in- numru ta' nies li nqabdu jiksru l-liġi tal-VAT u l-ammont li ġew mitluba jħallsu, huma kif jidher hawn taħt :

|Sena |Numru ta'| | | |Nies |Ammont | | | |Lm | |2000 |5,772 |87,610 | |2001 |8,103 |160,366 | |2002 |8,539 |176,151 | |2003 |8,357 |206,989 | |2004 |2,278 |293,366 | |2005 |1,686 |326,933 | |2006 |1,498 |93,484 | |(Ottubru) | | |

SERVIZZ PUBBLIKU

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Chris Agius)staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Hemm il-ħsieb li joħorġu vakanzi għal skrivani ġodda maċ-ċivil għas-sitt xhur li ġejjin?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u l-Ministru tal-Finanzi): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li minn żmien għal żmien il-gvern joħroġ numru ta' vakanzi f'diversi gradi taċ-ċivil skond l-esiġenzi tal-istess servizz.

SIGURTA' SOĊJALI - PARENTAL ALLOWANCE

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid jekk single parent raġel bi tliet itfal u jaħdem,. huwiex intitolat għal xi forma ta' parental allowance?

ONOR.

DOLORES CRISTINA (Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali): Peress li taħt l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali ma jeżistix benefiċċju bl- isem ta' parental allowance, nassumi li l-Onor.

Interpellant qed jirriferi għall-allowance tat-tfal.

Jekk dan hu l-każ, il-ħlas ta' din l-allowance hi suġġetta għat-test tal-mezzi.

Għalhekk nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi lill-persuna konċernata għand l-uffiċċju distrettwali tad- dipartiment tas-sigurta' soċjali biex tiġi gwidata dwar jekk għandhiex dritt għall-allowance msemmi jew le.

SWATAR - SPEZZJONI FI BLOKK TAL-GVERN

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Jista' id-dipartiment tal-maintenance tal-housing jispezzjona u jekk hemm bżonn jieħu azzjoni dwar ix-shafts li minnhom qed jidħol l-ilma fl-indirizz li qed jintbagħat separatament?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Għaddejt il-każ indikat mill-Onor.

Interpellant lid-dipartiment tal-bini u tiswija ta' djar biex jinvestiga u jieħu l- azzjoni meħtieġa.

AWTORITA' TAD-DJAR - KAŻ DWAR KERA

L-ONOR.

JOE MIZZI (F'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tinvestiga għaliex il-kera tas-sinjura li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, żdiedet mindu miet ir-raġel tagħha flok naqset?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Is-sussidju fuq il-kera tal-persuna ndikata mill- Onor. Interpellant ġie rivedut din is-sena u ġie kkalkulat skond il- kuntratt iffirmat fil-21 ta' Novembru, 1997.

SWATAR - STRAY DOGS

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja Intern: Jistgħu jittieħdu passi dwar l- istray dogs li qed ikun hemm spiss fi Swatar Road, Swatar?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja): Ninsab infurmat illi xi xhur ilu, fuq rapporti li kienu saru, membri ta' l-SPCA kienu ġabru xi klieb minn l-inħawi imsemmija mill-Onor.

Interpellant.

Ma jirriżultax li l-pulizija kellha aktar rapporti wara li kien sar dan l-eżerċizzju.

QALA - GARAXXIJIET

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stephan Buontempo) staqsa lill- Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid meta ħarġu għall-offerti l-arja ta' fuq il-garaxxijiet fil-Qala li dettalji dwarhom qed jintbagħtu separatament?

Kemm applikaw għalihom?

Min applika?

Kemm hu l-prezz?

Kemm kienu stmati?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-awtorita' tad-djar kienet irċeviet talba mingħand is-sid tal-garaxxijiet indikati mill-Onor.

Interpellant biex jixtri l-arja ta' fuqhom għal skop ta' nxir peress li l-bitħa tiegħu kienet żgħira u mudlama minħabba l-ħitan għoljin li jiċċirkondawha.

Ninsab infurmata wkoll li l-awtorita' laqgħet din it-talba u l-imsemmija arja nbiegħet lis-sid tal-garraxxijiet għas-somma mitluba mill-awtorita' ta' Lm5,000, fid-29 ta' Awissu, 2003.

KAŻ DWAR HOUSING

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Fejn waslet it-talba tal- persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-awtorita' tad-djar qed tistenna tweġiba minn diversi entitajiet biex tagħmel il-verifika tal-means test dwar it-talba tal-persuna ndikata mill-Onor.

Interpellant.

Jekk minn din il-verifika jiġi konfermat li l-persuna għandha dritt għall-għotja biex isir ix-xogħol, jiġi ffirmat il-ftehim għall-għotja.

POSSESSION AND USE

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk il-fondi li dettalji dwarhom qed jintbagħtu separatament humiex milquta mil-liġi tal-possession and use?

Jistgħu jinxtraw?

Jekk iva, x'inhi l-proċedura biex dan isir?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern): Il-fondi li qed jirriferi għalihom l-Onor.

Interpellant huma parti minn blokki ta' appartamenti mibnija fuq fondi oriġinarjament meħuda taħt titlu ta' possession and use.

Dawn il-blokki issa saru proprjeta' tal- gvern skond l-emendi l-ġodda ta' kap.

88 ta' l-Ordinanza dwar Akkwist ta' l-Artijiet għal skopijiet pubbliċi.

Għaldaqstant dawn il-fondi jistgħu jinxtraw mill-inkwilini.

Bħala proċedura l-inkwilini jridu japplikaw għand l-awtorita' tad-djar sabiex jixtru dawn il-fondi.

AWTORITA' TAD-DJAR

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Il-prezz ta' Lm24,500, li ssemma meta persuni - dettalji dwarhom qed jintbagħtu separatament - għamlu t-talba tagħhom quddiem l-awtorita' tad-djar biex jixtru l-fond fejn joqogħdu f'Birżebbuġa, huwa kummerċjali jew issussidjat?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Il-prezz indikat mill-Onor.

Interpellant hu mingħajr sussidju.

F'dan il-każ, il-prezz issussidjat ikun determinat fuq id-dħul li l-applikanti kellhom is-sena ta' qabel.

Il-persuna konċernata ntalbet tipproduċi d-dokumenti meħtieġa biex jiġi stabbilit il-prezz issussidjat.

ĦAŻ-ŻABBAR - TRIQ BARUMBARA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' l-Ministru jgħid meta se ssir Triq Barumbara, Ħaż-Żabbar?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq): It- tweġiba għal din il-mistoqsija tingħata f'seduta oħra.

ĦAŻ-ŻABBAR - TRIQ BARUMBARA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid x'passi se jieħu d-dipartiment tas-saħħa dwar il-problema kbira ta' ġrieden li hemm fi Triq il-Barumbara, Ħaż-Żabbar, liema ġrieden qed ikunu ta' periklu għat-tfal li jkunu qed jilagħbu fit-triq?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil- Komunita'): Ninsab infurmat li ħaddiema tal-pest control fi ħdan id- dipartiment tas-saħħa pubblika, għamlu trattament intensiv fit-triq imsemmija nhar it-Tnejn 13 ta' Novembru, 2006 u reġa' sar trattament ieħor nhar it-Tnejn 27 ta' Novembru.

Dawn it-trattamenti msemmija saru bħala rutina.

Nixtieq inżid li dan l-uffiċċju ma rċieva l-ebda lment rigward problema ta' ġrieden f'din it-triq u minn investigazzjonijiet li saru ma rriżulta l-ebda akkumulu li jista' jkun ta' attrazzjoni għall-ġrieden.

MSIDA - ĠIBJUN

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 22193, jista' il-Ministru jgħid kemm ilu ma jitnaddaf il-ġibjun li hemm f'Valley Road, Msida fit-tarf ta' Conception Street kantuniera ma' Triq it-Torri?

Jaf li l-ġibjun jinsab mimli weraq tas-siġar wara ż-żabra li saret qabel ma qaleb it-temp?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni): Il-korporazzjoni għas-servizzi ta' l- ilma m'għandha l-ebda informazzjoni fuq kemm ilu ma jitnaddaf dan il- gibjun.

Minkejja illi dan il-gibjun jinsab fl-inventarju tal-KSI, il- korporazzjoni ma tagħtix prijorita' lil dan it-tip ta' xogħol billi dan hu wieħed mill-ġibjuni li jservi biss biex jilqgħu x-xita u m'humiex parti min- network ta' l-ilma tax-xorb.

Madanakollu, dawn it-tip ta' ġibjuni qed ikunu kkunsidrati fil-pjan nazzjonali dwar l-ilma tax-xita li qed jiġi ppreparat.

Eventwalment huwa ttamat li fir-rakkmandazzjonijiet finali jkun hemm indikazzjoni dwar x'għandu jsir biex xogħol tal-manutenzjoni u l-operat ta' strutturi ta' ilqugħ tax-xita jkun jista' jsir minn entita' waħda li jkollha r-riżorsi li hemm bżonn.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Ma nafx jekk is-Segretarju Parlamentari huwiex f'pożizzjoni li jgħidli jekk il-kumpannija privata ġdida li xtrat il- lukanda Crowne Plaza Holiday Inn għamlitx il-ftehim mal-gvern biex tkun tista' tieħu t-titlu u tibda tiffunzjona.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: M'għandix din l-informazzjoni quddiemi pero' jidhirli li din id-domanda trid tiġi ndirizzata lil-land department minn fejn se jsir il-kuntratt tat-tender attwali, għalkemm din il-lukanda kienet ta' l- Air Malta u se jsiru t-trasferimenti bejn id-dipartimenti.

Għaldaqstant nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din id-domanda lill-Ministru Gatt sabiex ikun jista' jagħtih din l-informazzjoni.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien ivverifikajt u sibt li l-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni kien responsabbli għall- privatisation tal-Crowne Plaza Holiday Inn, imma peress li din il-ġimgħa kellu jiġi ffirmat il-kuntratt, xtaqt li l-Ministru jgħidli x'inhi r-raġuni li dan il-kuntratt ma ġiex iffirmat u x'inhi l-pożizzjoni ta' l-ex ħaddiema ta' din il-lukanda.

ONOR.

ANTHONY ABELA: M'għandix din l-informazzjoni quddiemi.

ONOR.

JOE MIZZI: F'każ li l-Ministru jinsab imsiefer, min hu acting minfloku?

ONOR.

ANTHONY ABELA: Il-Ministru Austin Gatt m'huwiex imsiefer, imma l- kuntratt kellu jsir mal-land department.

ONOR.

JOE MIZZI: Jiena qed nesiġi li ningħata risposta għax din hija xi ħaġa ta' interess nazzjonali.

Xtaqt inkun naf jekk il-kuntratt ġiex iffirmat u x'inhi l-pożizzjoni ta' dawn il-ħaddiema.

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): L-Onor.

Interpellant irid japprezza li rrid noqgħod attent kif inwieġeb għax f'dan ir-rigward hemm interessi kbar.

Huwa veru li kien hemm terminu ta' żmien biex jiġi ffirmat il-kuntratt.

Il- partijiet konċernati li kienu huma l-ewwel għażla, ma ġewx bil-flus li aħna ridna fil-mument tal-firma u talbu affarijiet li ma kenux parti mit-tender, allura nformajnihom li n-negozjati magħhom mhux se jitkomplew u li konna se nitolbu lid-dipartiment tal-kuntratti biex jawtorizza lill-gvern jinnegozja mat-tieni u t-tielet offerenti.

Għaldaqstant il-pożizzjoni llum hi li n- negozjati ma' l-ewwel għażla waqfu u qegħdin fil-proċess li nitolbu lill- gvern jew lin-negotiating team sabiex jiġi awtorizzat li jinnegozja ma' dak li ġie t-tieni.

F'każ li dak ma jirnexxix, ngħaddu għat-tielet għażla.

It-tender oriġinali kienet tinkludi kondizzjoni dwar il-ħaddiema u fil-fatt l-għażla ta' l-offerenti tat-tenderers ġiet ranked skond il-proposti li kienu qed jagħmlu fir-rigward tal-ħaddiema.

Dan ifisser li matul in- negozjati li kienu għaddejjin fil- ġimgħat li għaddew min ġie fl-ewwel pożizzjoni kien qiegħed ikopri wkoll il-pagi tal-ħaddiema.

Issa dawn in- negozjati waqqfu, kif għedt, u se nibdew ninnegozjaw mat-tieni jew mat- tielet offerent f'każ li għadhom interessati.

Jiġifieri l-pożizzjoni tal- ħaddiema se tiddependi mir-riżultat illi se jkollna wara li jsiru dawn il- kuntatti.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Imma x'se jiġri mill-ħaddiema sakemm isir dan il-ftehim?

Dawn se jitħallsu jew le?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sal-lum dawn il-ħaddiema kienu qegħdin jitħallsu u kien qed jiffinanzja l-ħlas tal-paga tagħhom it-tenderer li miegħu konna qegħdin ninnegozjaw.

Peress li issa l-pożizzjoni nbidlet, se nibdew ninnegozjaw mat-tieni jew mat-tielet offerent, jiddependi jekk it-tieni jkunx għadu interessat li jinnegozja.

Jiġifieri l-pożizzjoni tal-ħaddiema llum hija prċiżament bħalma kienet matul il-ġimgħat li għaddew, pero' din trid tiġi riżolta.

Din il-kumpannija trid tiġi mibjugħa, jiġifieri l- proċess tat-tender hemm qiegħed u rridu nikkonkludu, allura l-pożizzjoni tal-ħaddiema tiddependi mir-riżultat li se jkollna minn dawn in-negozjati.

Aktar minn hekk ma nistax ngħid.

ONOR.

JOE MIZZI: Imma peress li l-ftehim ma' l-ewwel kumpannija waqaf u għadu ma sarx ftehim ma' l-oħrajn, x'se jiġri in between?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, nerġa' ngħid li rrid noqgħod attent ħafna kif inwieġeb peress li dan huwa proċess ta' negozjati.

S'issa dawn il-ħaddiema kienu qegħdin jitħallsu mill-kumpannija li ntagħżlet bħala l- aħjar offerent.

Issa s-sitwazzjoni nbidlet u rridu naraw in-negozjati kif jirriżultaw.

Naturalment il-ħaddiema m'humiex se jispiċċaw barra għax ma rridux ninsew li fit-tender kien hemm imposta kundizzjoni illi fl-għażla ta' min joffri l- aħjar - u l-ewwel tlieta ġew viċin ħafna - konna se nikkonsidraw l-offerta li kienet qed issir fil-konfront tal-ħaddiema.

Hekk għamilna u hekk se nkomplu nagħmlu, pero' nitlob lill-Onor.

Interpellant ma jġegħelnix ngħid aktar għax għadhom għaddejjin in-negozjati.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien mhux se noqgħod ninsisti dwar meta se jsiru n- negozjati imma xtaqt inkun naf jekk sakemm dawn isiru, il-ħaddiema humiex se joqogħdu jferfru u jekk għandhomx xi garanzija ta' ħlas.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sakemm għadhom ħaddiema, huwa ovvju li għandhom d- dritt li jieħdu l-paga.

KUMMISSJONI PERMANENTI KONTRA L-KORRUZZJONI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: L-uffiċċju tal-kummissjoni permanenti kontra l-korruzzjoni minn kemm ilu li twaqqaf kemm sab każi fejn irriżulta li kien hemm korruzzjonijiet?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern): Ninsab infurmat li t-tagħrif mitlub għadu qed jinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SKEJJEL - KAŻI TA' TEHID TA' DROGA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk kienx hemm xi każi ta' pussess jew teħid ta' droga li ġew irrapportati fl-iskejjel ta' l-Istat, fl-iskejjel tal-knisja u f'dawk indipendenti, separatament, fl-ewwel term skolastiku s'issa?

X'passi ttieħdu?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi): Ma ġie rrapportat l-ebda każ ta' pussess jew teħid ta' droga ġewwa l-iskejjel imsemmija mill-Onor.

Membru.

Informat ukoll li l- awtoritajiet huma nformati li 30 student fi skejjel ta' l-Istat u sitt studenti fi skejjel tal-Knisja allegatament jabbużaw mid-droga.

Informat ukoll li f'dawn il-każijiet issir ħidma mill-SAPT, is-substance abuse policy team, fi ħdan is-safe schools programme, diviżjoni ta' l- edukazzjoni, flimkien mal-guidance team u l-amministrazzjoni ta' l-istess skejjel.

Fil-każijiet kollha l-carers ta' l-istudenti nvoluti ġew informati u offruti assistenza kemm mid-diviżjoni ta' l-edukazzjoni kif ukoll minn servizzi speċjalizzati speċjalment mis-Sedqa.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta' Karti.

L- Onor. Anthony Abela.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR ANTHONY ABELA: Mr Speaker, f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Ġustizzja u l-Intern, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tabella li turi l-għadd ta' visas li nħarġu/ġew miċħuda matul l-2006, maqsuma skond id-diversi pajjiżi, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 22565;

f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjieg, inqiegħed fuq il- mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-applikazzjonijiet għal Uffiċjali Edukattivi fid- Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni li nħarġu matul l-2005, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 22506;

f'isem il-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u Kura fil-Komunita`, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar direct orders maħruġa mid-dekasteru li għalih hu responsabbli l-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u Kura fil-Komunita`, matul l-2006, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 22562.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Il-Ministru George Pullicino.

MOZZJONIJIET

ESTIMI TA' DĦUL U NFIQ TA' L-AWTORITA' TA' MALTA DWAR L-AMBJENT U L- IPPJANAR GĦAS-SENA 2006-2007

ONOR.

GEORGE PULLICINO (Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): Nipproponi:

Illi l-Kamra tapprova l-Estimi tad-dħul u nfiq ta' l-Awtorita` ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar għas-sena finanzjarja mill-1 ta' Ottubru 2006 sat-30 ta' Settembru 2007 skond l-Att ta' l-1992 dwar l- Ippjanar ta' l-Iżvilupp.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

MARIO GALEA: Nissekonda.

MR SPEAKER: Infakkar lill-Kamra li d-diskussjoni fuq din il-mozzjoni għandha tieħu seduta waħda bil-ħin jinqasam indaqs bejn il-kelliema tal- gvern u l-kelliema ta' l-oppożizzjoni u l-winding up għall-gvern.

Rimarki?

Il-Ministru George Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Mr Speaker, kieku kelli nieħu tema għall-MEPA għas- sena li għaddiet din kienet tkun "ħafna twettaq, ħafna fadal x'jitwettaq".

Din l-awtorita` hija istituzzjoni li tiġi indirizzata ħafna kritika lejha.

Hija istituzzjoni li poġġejniha ġo binja trasparenti u hekk kienet l- għażla, li npoġġuha ġo binja trasparenti.

Ħafna jiddiskutu l-operat tagħha għax konna aħna li ddeċidejna li l-operat tagħha nesponuh kemm jista' jkun lill-pubbliku.

Dan għamilnieh għax aħna m'aħniex l-oppożizzjoni.

Kull pass li sar f'dan il-pajjiż biex jiżdied l-aċċess għall-informazzjoni fuq is-sistema ta' l-ippjanar f'pajjiżna konna aħna li għamilnieh.

Konna wkoll aħna fuq il-bankijiet ta' l-oppożizzjoni li rreżistejna l-bidliet li l-gvern Laburista ġie bihom f'dan il-parlament fl-1997 biex inaqqas l- aċċess għall-operat tal-MEPA.

Stajna għażilna li l-operat tal-MEPA nostruh, imma minflok għażilna li nagħtu aċċess akbar għall-operat tal-MEPA lill- pubbliku kollu.

Għamilna hekk għax nemmnu li huwa l-pubbliku stess li jista' jagħmel l-akbar u l-aħjar skrutinju.

Tista' tagħżel persuna biex tagħmel awditjar, kif fil-fatt għamilna, imma l-aħjar awditjar, l-aħjar skrutinju jsir billi tiftaħ beraħ il-bibien ta' l-operat lil kulħadd.

Il- MEPA hija istituzzjoni li taqla' kritika ġusta u anke kritika inġusta, hija istituzzjoni li primarjament trid tiddċiedi xi żvilupp isir f'pajjiżna u fejn isir dak l-iżvilupp f'pajjiżna u hija istituzzjoni magħmula mill- bnedmin li ovvjament jiżbaljaw ukoll.

Sur President, minkejja dan li qed ngħid, meta jiena nara l-istampa kollha nibqa' nsostni li din hija istituzzjoni li tat valur kbir lil pajjiżna wara d-diżastru li kellna għal għexieren ta' snin fil-qasam tal-permessi tal- bini.

Il-MEPA se tibqa' dik l-awtorita` li qatt ma tista' tingħoġob minn kulħadd.

Jekk applikazzjoni tiġi approvata l-applikant ikun kuntent imma min ikun oġġezzjona se jibqa' rrabjat u jipprova jqajjem l-argumenti tiegħu.

B'dan il-mod l-awtorita` dejjem tispiċċa ballun bejn dawk li jridu li jsir l-iżvilupp u dawk li jaħsbu li għandna biżżejjed żvilupp.

Hemm uħud li jgħidu li kważi għandna nwaqqfu kollox.

Il-verita` hija li l-MEPA hija istituzzjoni li trid tibqa' ssib bilanċ bejn l-iżvilupp ekonomiku, dak soċjali, kif ukoll il-protezzjoni ta' l-ambjent f'pajjiżna.

Ma nistgħux nippretendu li din issir awtorita` li qiegħda hemm biss biex twaqqaf kollox kif jippretendu xi wħud.

Mill-banda l-oħra lanqas ma trid tkun awtorita` li tgħid iva għal kollox.

Fid-dawl ta' dan wieħed irid iżomm f'rasu wkoll l- input ta' din l-awtorita` fil-qasam ta' l-iżvilupp ekonomiku ta' pajjiżna, li kultant inħoss li jittieħed forgranted wisq f'pajjiżna.

Fi klima fejn l-indikaturi ekonomiċi kollha qed juru xejriet pożittivi, inħoss sodisfazzjon partikolari li l-qasam tal-bini, li huwa relattivament effettwat mill-permessi tal-MEPA, żied il-kontribut tiegħu lill-ekonomija ta' pajjiżna bi kważi 7% matul l-aħħar sena.

Biżżejjed ngħid li matul is- sena finanzjarja ġew deċiżi madwar 430 applikazzjoni ta' proġetti maġġuri min-naħa tal-MEPA.

Din is-sena reġgħet approvat proġetti li ppumpjaw madwar Lm100 miljun fl-ekonomija ta' pajjiżna.

Il-figuri f'Ġunju li għadda juru li l-valur miżjud fl-industrija tal-bini żdied bi kważi Lm1.5 miljun meta mqabbel ma' l-istess perijodu tas-sena l-oħra.

Meta wieħed jara dan kollu jkun jista' jifhem l-impatt ekonomiku qawwi li din l-awtorita` għandha fuq pajjiżna.

Dan ir-riżultat jidher ukoll fil-finanzi tal-MEPA.

Id-dħul marbut ma' l-ipproċessar ta' l-applikazzjonijiet żdied u żdied tajjeb.

Fil-fatt id-dħul tal-MEPA matul l-2006 żdied b'madwar Lm800,000 jiġifieri żieda ta' 30% fuq id-dħul ġenerat fis-sena ta' qabel.

Dan id- dħul jippermetti li ninvestu iktar fil-protezzjoni ta' l-ambjent.

Din is- sena d-dħul żdied bi kważi Lm1 miljun filwaqt li l-ispejjeż żdiedu wkoll bi kważi Lm100,000 b'mod partikolari fejn jidħlu inizjattivi ġodda bħalma huma l-green wardens.

Kif diġa` għedt, il-MEPA m'għandhiex biss impatt fuq l-iżvilupp ekonomiku iżda anke impatt soċjali speċjalment fil-qasam tal-ġenerazzjoni ta' l- impjiegi.

Bis-saħħa tal-proġetti approvati mill-MEPA l-impjiegi fil-qasam tal-bini żdiedu bi 300 f'Ġunju ta' din is-sena meta mqabbel ma' Ġunju tas- sena l-oħra.

Apparti hekk, kull ħaddiem f'dan il-qasam qed jieħu d-dar Lm150 aktar f'paga din is-sena milli kien jieħu s-sena li għaddiet.

Ovvjament hawnhekk wieħed mhux qed jitkellem fuq il-ġenerazzjoni ta' impjiegi mill-operazzjonijiet li jsiru f'dawn l-istabbilimenti li jkunu approvati.

Mr Speaker, matul is-sena li għaddiet il-MEPA ma kkonċentratx biss fuq il- ħruġ tal-permessi iżda ħadmet bis-sħiħ fuq il-finalizzazzjoni ta' l-ewwel sett sħiħ ta' seba' pjani lokali għal pajjiżna.

Dawn il-pjani lokali kienu fformolati prinċipalment minn tekniċi Maltin li tgħallmu matul din l-ewwel esperjenza għal pajjiżna.

Is-sena l-oħra ġejna quddiem dan il-parlament u għedna li l-pjani lokali jkunu lesti din is-sena.

Dan is-sajf il-MEPA lestiet il-pjani lokali kollha li kien għad fadal biex jitlestew.

Kien jeħtieġ li tittieħed deċiżjoni dwar iż-żoni ta' żvilupp biex irnexxielna nagħlqu dawn il-pjani lokali.

B'responsabbilta` kellna ngħidu le lil ħafna nies li għamlu t-talbiet biex l-artijiet tagħhom jidħlu fiż-żona ta' l- iżvilupp.

Fil-fatt għedna le lil 'il fuq minn 90% ta' l-art mitluba biex tingħata għall-bini.

Sur President, din kienet deċiżjoni diffiċli għax l-aspettattivi tan-nies kienu għoljin ħafna.

Nifhem li kulħadd ikun jixtieq li l-art tiegħu tiġi inkluża, iżda aħna ma ridniex noqogħdu nħarsu lejn l-uċuħ.

Aħna ridna li d- deċiżjonijiet jittieħdu abbażi ta' kriterji li kulħadd ikun jaf x'inhuma.

Il-Kabinett afferma l-pożizzjoni tiegħu li t-teħid ta' art ġdida għall- iżvilupp kellu jkun mill-inqas u jsir primarjament biex jindirizza anomaliji eżistenti fl-iskemi ta' l-iżvilupp ta' l-1989, liema eżerċizzju kellu jkun wieħed bilfors ta' malajr biex inwaqqfu l-emoraġija li kien hemm dak iż-żmien.

Irrid infakkar li dakinhar kienu naqsu ferm l-artijiet tajba għall-bini f'pajjiżna pero' minkejja dan, l-oppożizzjoni ma kenitx ivvotat favur.

Sur President, hawnhekk irrid ngħid li aħna ridna li l-proċess ikun wieħed trasparenti għal kollox u għalhekk anke ppubblikajna l-kriterji u l-mapep kollha.

F'din il-kwestjoni kellna żewġ fronti, wieħed li jgħidilna biex ma mmissu xejn u l-ieħor, li lanqas jinstema' fil-pubbliku iżda effettiv fil- pressjoni, li kien qed jitlob li nwessgħu ż-żoni ta' l-iżvilupp biex nakkomodaw l-interessi individwali.

Wara li smajna kollox, għax aħna responsabbli, għażilna l-interess ta' pajjiżna u żidna l-art għall-bini bi 2.3% biss fuq l-ammont ta' art li kellna għall-bini skond id-deċiżjoni ta' dan il-parlament fl-1998.

Din hija żieda żgħira ħafna meta tqis li din hija żieda li pajjiżna se jkun ippermetta għal perijodu ta' kważi 30 sena.

Għall-ewwel darba f'pajjiżna għandna pjani lokali li jiflu kull lokalita`, kull triq, u jiddefinixxu l-iżvilupp għal dawk l-inħawi.

Kif kelli l- opportunita` ngħid dan l-aħħar lill-membri kollha tal-kummissjonijiet tal- kontroll ta' l-iżvilupp, dawk li jissejħu DCCs, aħna nistennew li huma jassiguraw li d-deċiżjonijiet li jittieħdu jkunu konformi ma' dawn il-pjani lokali ġaladarba issa huma approvati.

Apparti l-ipproċessar ta' l-iżvilupp u dak tal-forward planning, il-MEPA matul is-sena li għaddiet ħadmet ħafna fuq il-protezzjoni ta' l-ambjent naturali ta' pajjiżna.

Xi kultant dan ninsewh.

Biżżejjed insemmi x-xogħol li sar fuq il-lista tas-siti li ġew sottomessi lill-Unjoni Ewropea għan- network Natura 2000, kif ukoll ix-xogħol siewi li sar fuq il-moniteraġġ tal- kwalita` ta' l-arja.

Tajjeb ngħid ukoll li din is-sena l-MEPA ħadmet fuq għadd ta' proġetti li flimkien jiswew mal-€4.2 miljun.

Dan ix-xogħol mistenni li jitkompla matul is-sena d-dieħla wkoll.

Fadal x'isir, u nistenna li matul is-sena d-dieħla l-MEPA tikkonċentra aktar fuq żewġ oqsma li se nsemmi.

L-ewwel qasam huwa l-klassifikazzjoni taċ-ċentri storiċi ta' pajjiżna u t- tieni huwa t-titjib fl-infurzar tal-liġi.

Għal dak li għandu x'jaqsam ma' klassifikazzjoni taċ-ċentri storiċi ta' pajjiżna rrid ngħid li f'uħud mill- pjani lokali saret klassifikazzjoni taċ-ċentri storiċi ta' pajjiżna skond il-valur tal-kwartieri rispettivi.

Dan huwa importanti li jsir sabiex ma nipprovawx nagħtu l-istess libsa lil kull bini, hu x'inhu l-valur tiegħu.

Dan importanti li nagħmluh sabiex nifhmu fejn irridu nagħtu l-akbar importanza fil-protezzjoni tal-wirt storiku u fl-istess ħin ma nkunux restrittivi żżejjed u nispiċċaw noħonqu dawn iċ-ċentri li rridu nkomplu nagħtuhom il-ħajja mill-ġdid jekk irridu li n-nies jgħixu fihom.

Dik hija l- aħjar protezzjoni li tista' tagħti lil dawn iċ-ċentri.

Tajjeb ngħid li kuntrarjament għall-impressjoni li kultant għandu l- pubbliku, 15% biss ta' l-applikazzjonijiet ta' żvilupp li jsiru fiċ-ċentri storiċi ta' pajjiżna, li-MEPA tħallihom iwaqqgħu l-faċċata.

Mill-bqija ta' l-applikazzjonijiet ta' żvilupp li jsiru fiċ-ċentri storiċi mhux qed jitħalla twaqqigħ ta' bini jew għallinqas qed jintalab li tinżamm il- faċċata.

L-ilmenti li kultant jasluli minn żviluppaturi dwar id- diffikultajiet li jiltaqgħu magħhom fl-applikazzjonijiet ġewwa ċ-ċentri storiċi, jekk xejn, huwa konferma ta' din il-politika.

Bil-maqlub, li kieku ma kellniex sistema ta' ippjanar taħdem tajjeb naħseb li kieku ftit għandna ċentri storiċi x'nipproteġu.

Sur President, jiena nistenna li s-sena d-dieħla l-MEPA tlesti klassifikazzjoni taċ-ċentri storiċi kollha anke biex inkunu f'pożizzjoni li nimponu regolamenti differenti.

Jien nemmen li l-MEPA għandha tistudja l- possibbilta` li f'ċerti żoni jkollhom l-anqas livell ta' protezzjoni, nkunu nistgħu nawtorizzaw l-użu ta' materjali alternattivi bħal PVC f'aperturi sakemm dawn ikunu skond profiles li jkunu indikati mill-MEPA.

Naf li diġa` nbeda dan l-istudju imma rrid li sas-sena d-dieħla dan ikun konkluż.

Fil-qasam ta' l-infurzar ukoll irrid nirrapporta progress.

Fil-fatt l-għadd ta' każi pendenti għall-infurzar kompla jonqos, għalkemm fil-fehma tiegħi xorta għadu għoli.

Bħalissa hemm madwar 1,500 każ pendenti, madwar 100 anqas mill-istess perijodu tas-sena l-oħra.

Bla tlaqliq ikolli ngħid li għadni m'iniex kuntent bir-riżultat tal-MEPA fil-qasam ta' l-infurzar.

Għalkemm kien hemm progress, wisq nibża' li l-poteri li diġa` jeżistu fil- liġi preżenti, speċjalment dawk li daħħalna fl-2001, mhux qed jiġu sfruttati biżżejjed mill-uffiċjali tal-MEPA biex jinfurzaw il-liġi.

Is- sezzjoni ta' l-infurzar trid tiġi msaħħa ħalli taġixxi aħjar.

Kif diġa` għedt m'iniex neskludi li nbiddlu l-liġi sabiex inżidu l-poteri ta' l- infurzar iżda hemm bżonn li qabel xejn nużaw l-għodda li għandna.

Anke hawn nittama li eventwalment insib il-koperazzjoni ta' l-oppożizzjoni.

Mr Speaker, dan kollu li qed ngħid juri li matul is-sena li għaddiet twettaq ħafna iżda fadal ħafna wkoll x'isir.

L-awtorita` trid tkompli timpenja ruħha li sservi lill-komunita` Maltija bħal dik l-istituzzjoni li filwaqt li tassigura l-iżvilupp xieraq għal pajjiżna, anke biex pajjiżna jibqa' kompetittiv, trid tassigura wkoll li dan l-iżvilupp ikun wieħed sostenibbli għalina u għal dawk li ġejjin warajna.

Il-MEPA trid tibqa' tarka ta' min ifittex wens kontra min jabbuża.

Dan kollu il-MEPA trid tagħmlu permezz ta' operat trasparenti u aċċessibbli għall-komunita` Maltija.

Nirringrazzjak, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Roderick Galdes.

ONOR.

RODERICK GALDES: Sur President, qegħdin niddiskutu l-annual report li ħarġet dan l-aħħar il-MEPA wara l-15-il sena esperjenza.

Se niddiskutu fiex wasalna llum l-ġurnata fil-proċess ta' l-ippjanar.

Iċ-chairman ta' din l-awtorita` ftit tal-jiem ilu ġie kkwotat li qal lill-media: Tistennewx li n-nies se jagħtuna prosit għal dak li qed tagħmel din l- organizzazzjoni.

Ovvjament qal li ħafna mill-akkużi li kien hemm kontra t- tmexxija tal-MEPA kienu sweeping statements pero` fl-istess waqt jien nistaqsi għalfejn in-nies illum il-ġurnata għandhom din id-diżillużjoni qawwija fuq din l-organizzazzjoni li suppost qiegħda hemm biex tipproteġi l- għajxien tagħhom u li suppost iggarantitilhom a better quality of life.

Jekk wieħed jistaqsi x'qed imur ħażin f'din l-organizzazzjoni jsib li altru l-kliem sabiħ u ta' propaganda li qed jgħid il-ministru, fir-realta`, meta tagħsru, ma ssib xejn.

Mr. Speaker, ejja issa naraw x'kienet il-viżjoni u l-missjoni li telqet biha din l-organizzazzjoni proprju fl-1992.

Għalfejn kienet twaqqfet din l- awtorita'?

Hawnhekk jiena se nikkwota minn dak li hemm fuq il-website tal- MEPA.

Il-ministru hawnhekk ftaħar kemm binjiet ġew approvati, kemm l- awtorita` qed tagħti kontribut lill-ekonomija u kemm kien hemm permessi li ġew ipproċessati pero` ma qalilniex kif qed jiġu pproċessati.

Jekk tara l- istatistika interna ssib diversi diżillużjonijiet fir-rigward ta' kif qed jiġu pproċessati l-permessi llum.

Dan kollu qed ngħidu għax il-viżjoni li kellha din l-awtorita' tgħid xi ħaġa hekk:

"L-għan ewlieni tagħna huwa li nħallu lil uliedna pajjiżna isbaħ milli writna.

Huwa għalhekk li nqabblu l-ambjent ma' teżor, li nagħmlu ħilitna kollha biex inħarsuh, nieħdu ħsiebu u ntejbuh.

L-ambjent jiġbor fih n-natura, l-wirt kulturali u arkitettoniku fl-ibliet u l- irħula, il-kampanja, il-baħar u l-arja.

Aħna nħossu li flimkien għandna nippjanaw bil-għaqal ħalli dan il-wirt, dan it-teżor li aħna tant ngħozzuh ma jisfumax fix-xejn.

Għaldaqstant l-awtorita' Maltija għall-ambjent u l-ippjanar qed timpenja ruħha bis-sħiħ sabiex l- ippjanar ta' l-użu ta' l-art u l-ħarsien ta' l-ambjent jaqdu l- ħteġijiet tal-komunita` tal-lum."

Hawnhekk nistaqsi: Illum il-komunita` min hija?

Il-ħbieb tal-ħbieb jew il- komunita` li hemm barra qiegħda tibki għall-mod kif qed tara l-ambjent jinqered?

Fil-mission statement tagħha l-awtorita` tkompli tgħid:

"Qed naħdmu biex niżguraw kwalita` ta' ħajja li tkun f'armonija ma' l- ambjent naturali, kulturali u mibni, kif ukoll biex nagħtu direzzjoni għall-iżvilupp li jħares l-ambjent."

X'żvilupp hu li jħares l-ambjent?

Il-ghettos li qegħdin nibnu?

Il-qerda tal-wirt storiku li qed isseħħ quddiem għajnejna?

Il-mod kif nies jinħarġulhom permessi li mhux suppost ħarġulhom minħabba l-policies?

Meta naraw il-mod kif qed nippjanaw f'pajjiżna llum il-ġurnata sfortunatament insibu li waqajna fl-aktar livell baxx li stajna waqajna f'din il- professjoni.

Jien mort anke fil-pajjiżi ta' l-East li m'għandhomx xi sistemi żul minn hemm f'dan ir-rigward, imma dawn ukoll iħarsu l- arkitettura aħjar minna.

Aħna qed nitilfu l-estetika kullimkien.

Sur President, ikolli ngħid li l-MEPA falliet fil-mira ewlenija li għaliha kienet twaqqfet 15-il sena ilu.

Din mhux falliet hi imma fallewha għax ma ħallewx il-professjoni ta' l-ippjanar taħdem kif suppost u ma tawhiex l- appoġġ mixtieq fejn verament kien hemm bżonn li tittieħed azzjoni.

U dan mhux jien qed ngħidu, imma qalu l-awditur ġenerali f'intervista lil "The Times" matul din is-sena.

Il-headlines li kien hemm għal din l-invervista kienu "MEPA has failed", il-MEPA falliet.

Minn hawnhekk irridu nitilqu f'dan il-parlament.

X'se nagħmlu bil-MEPA llum wara li nafu li ma waslux ir- riżultati mistennija minnha?

L-għanijiet li għalihom twaqqfet il-MEPA 15-il sena ilu meta fuq in-naħa l-oħra tal-Kamra kien hemm il-Perit Michael Falzon żgur li m'humiex l-għanijiet li għalihom qed taħdem illum il- ġurnata.

Mr. Speaker, nixtieq issa nagħti ħarsa lejn l-iktar parti ambizzjuża li kienet telqet biha l-MEPA 15-il sena ilu.

Din kienet li trazzan il-firxa ta' l-iżvilupp fuq art verġni.

Lanqas din il-missjoni ma laħqet għax ġie deċiż mill-Ministru Pullicino nnifsu li jwarrab għal kollox dak li kienet qed taspira għalih il-MEPA matul dawn l-aħħar snin u ġegħelha żżid il-firxa ta' l-art għall-iżvilupp.

Jiġifieri l-għan kardinali li għalih suppost twaqqfet il-MEPA wkoll ma laħqitux.

Dan għax minkejja li kien hemm oppożizzjoni interna fl-organizzazzjoni stess, għax kienu jafu li se jmorru kontra dawk il-policies li dejjem ippridkaw professjonisti fil-qasam ta' l- ippjanar, illum il-ġurnata nafu xi żbalji saru li se jħallu diżastru fuq l- ambjent ta' pajjiżna mhux issa, imma fil-futur, meta uliedna jibdew jaraw ir-riżultat tad-deċiżjonijiet li ħadna f'dan il-parlament.

Jien niftakar li meta kont dħalt apprendist fil-MEPA konna fiż-żmien meta l- MEPA kienet qiegħda tiġi mwaqqfa u s-sistema tal-PAPB kienet qed tinbidel għall-awtorita` li nafu llum.

Dak iż-żmien Allaħares kont issemmi l-PAPB għax tgħidx x'kienu jagħmlulek għax aqta' x'atroċitajiet kienu jsiru dak iż- żmien.

Pero` llum il-ġurnata jien ngħid li morna agħar minn dak iż-żmien.

Illum għandna l-organizzazzjoni, għandna l-policies, għandna l-liġijiet kollha f'pajjiżna, imma qed induru magħhom, nipprovaw naraw kif niżgiċċaw mil-liġi u nieħdu deċiżjonijiet rampanti li qed iħallu effett qawwi fuq l- ambjent ta' pajjiżna.

Sur President, ikolli ngħid li minn proċess informattiv u trasparenti, il- proċess ta' l-applikazzjonijiet sar eżerċizzju ta' abbużi minn deċiżjonijiet kontroversjali li kienu ntiżi biex jaġevolaw lil min xtaqet l- id politika b'detriment għall-ambjent ta' madwarna.

Dan mhux jien qed ngħidu, imma qalu l-awditur u anke esponenti ewlenin li qalu dawn l- affarijiet fl-apert, għax qed jaraw id-deċiżjonijiet kontroversjali li qed jittieħdu minn jum għal jum.

Suppost l-iskop tal-MEPA kien li telimina l- politika mill-proċess ta' l-ippjanar, imma llum morna oltre minn hekk.

Mr. Speaker, niġi issa għal punt ieħor, it-trazzin fil-qerda tal-wirt storiku ta' pajjiżna.

Qatt daqs illum ma kellna sitwazzjoni fejn ikkalpestajna n-normi ta' konservazzjoni bi skuża għall-iżvilupp rampanti fl-hekk imsejħa riġenerazzjoni.

Din ir-riġenerazzjoni hija waħda fittizja u qed tħalli marka kerha fuq il-karattru u l-identita` arkitettonika ta' pajjiżna.

Ftit tal-jiem ilu kien hemm seminar fejn kien hemm xi konsulenti tal-ministru li ftaħru ħafna dwar ir-riġenerazzjoni li saret f'ċerti postijiet.

Hawnhekk jien nistaqsi jekk din kenitx riġenerazzjoni jew spekulazzjoni.

Għandna xi proġett ta' suċċess li nistgħu nħarsu lejh li sar kemm ilha li twaqqfet il-MEPA?

Illum il-ġurnata lanqas hemm idea ta' x'inhi riġenerazzjoni fil-qasam soċjali.

Fejn saru dawn il-proġetti hemm social divide qawwija fost in-nies għax ikkalpestajna l-forti, ikkalpestajna s-swar, ikkalpestajna anke elementi partikolari ta' l-ambjent f'pajjiżna biex illum l-ġurnata tellajna massa ta' concrete.

Spekulazzjoni saret, ma kienx hemm riġenerazzjoni fil-komunitajiet differenti, altru milli għandna proġetti ta' suċċess.

Jien insejħilhom ghettos, kif kien hemm min sejħilhom waqt dan is-seminar ukoll.

Sur President, ħalli niġi għar-rapport innifsu li tressaq quddiemna.

Nibda l-ewwel billi nagħti ħarsa lejn dak li qal ic-chairman ta' din l- organizzazzjoni.

Dan qal li l-main drive ta' din is-sena kienet il-local plans.

Dawn fl-aħħar saru, u saru wara 14-il sena mill-establishment ta' l- awtorita` ta' l-ippjanar u 17-il sena wara li sar l-istructure plan.

X'ġara biex dawn tlestew?

Wara numru konsiderevoli ta' snin jitlajjaw fuq dawn il- pjani lokali f'daqqa waħda l-ministru għoġbu li jlestihom għax kellu data stabbilita mill-Unjoni Ewropea li jekk jaqbiżha kellu jagħmel studju ta' l- impatt ta' dawn il-pjani lokali fuq l-ambjent u tal-madwar, l-SCA directive.

Billi ried jevita l-assessment ta' l-SCA, allavolja ħafna NGO's u l-kamra tal-periti u numru sostanzjali mill-pubbliku xtaqu u talbu li dan l-istudju jsir, il-ministru insista li l-pjani lokali jitlestew malajr akkost ta' kollox, basta ma tinqabiżx din id-data.

Il-ministru ried ilesti dawn il-pjani lokali għax beża' minn dan l-istudju ambjentali, qisu kien qed jaħseb li kien se jkollu jbiddel ħafna partijiet mill-pjani kif kien xtaqhom hu jew inkella kien ikollu jirrispondi jew isib ħafna skużi u raġunijiet biex jiġġustifika l-pjani lokali tiegħu.

Għalhekk x'ġara?

Filli kienu qed isiru l-affarijiet b'ritmu bil-mod ħafna filli f'daqqa waħda ġew aċċellerati l-pjani b'ritmu fenomenali b'għan wieħed biss, li jitlestew sad-data msemmija.

Il-pjani bdew jinbidlu mil-lejl għan- nhar.

U jien nistaqsi lil min ridna naġevolaw?

Fil-fatt kien hemm bidliet sostanzjali mid-draft local plan li kien ħareġ għall-public consultation.

Ir-riżultat kien li l-prodott finali sar bl-għaġġla ħafna, kien sostanzjalment differenti mid-draft local plan u kellu ħafna policies u elementi li ma kenux addattati għal-lokalita` partikolari peress li saru wisq malajr.

Dan ikkrea ħafna problemi lil diversi nies għax iċ-ċittadin kien ikkonsultat fuq id-draft local plan l-ieħor li kellu policiies, natura, height limitation, eċċ. differenti.

Il-pjan kien qed jiġi propost mod imbagħad dan l-aħħar sar mod ieħor.

Per eżempju, il-pubbliku kien informat li hemm ċertu tip ta' żvilupp li kellu jsir fit-tali post jew aħjar quddiem ir-residenza tiegħu, u għalhekk dak it-tali ċittadin seta' kien kuntent u ma oġġezzjonax kontra l-pjani waqt il-public consultation.

F'daqqa waħda dan l-iżvilupp inbidel, u per eżempju għola sular ieħor mingħajr ħadd ma qatt qal x'kien se jiġri f'dan l- istadju tal-pjani lokali.

Din hija inġustizzja kbira.

Ta' min wieħed jiftakar proprju l-frażi li ftaħar biha l-istess chairman ta' din l- awtorita` fl-annual report tas-sena 2005 fejn qal:

"The need for effective customer relations has long been felt.

People are not cases, people are not numbers, people are not files, people need to be listened to.

That is what we are in the process of creating, an ear for the face of MEPA."

U jien nistaqsi fejn hija l-widna li qed nagħtu lill-poplu meta anke d- dritt ta' fair public consultation neħħejnilu fl-approvazzjoni tal-pjani lokali?

Saħansitra biddilna u ħawwadna fl-aħħar mumenti biex aġevolajna lil min ridna naġevolaw.

Dik hija l-public consultation, dik hija l-widna li wegħdna lin-nies?

It-tieni persuna li ntlaqtet kienet l-iżviluppatur.

Kien hemm ħafna żviluppaturi li naturalment m'humiex tal-qalba, żviluppaturi normali, li ngidmu sew għax investew f'xi sit li mingħalihom minnu kienu se joħorġu ċertu ammont ta' appartamenti iżda f'daqqa waħda skoprew li setgħu jġibu biss permess għan-nofs l-ammont ta' units li kienu pproġettaw billi jew inbidel il-height limitation jew inkella nbidlu l-policies rilevanti.

Per eżempju ttieħdet id-deċiżjoni li l-appartamenti f'seba' lokalitajiet biss għandhom ikunu mhux inqas minn 120 metru kwadru.

Għalhekk jekk wieħed kien ipproġetta li kien se jdaħħal ċertu ammont ta' appartamenti forsi ftit iżgħar biex ikun irħas fuq is-suq, dawn f'daqqa waħda se jkollhom jagħmluhom ta' kobor fenomenali, ta' aktar minn 120 metru kwadru, u allura bi prezz fenomenali peress li l-art inxtrat għolja ħafna.

Ir-riżultat huwa li ftit hawn bejgħ ta' dawn il-proprjetajiet kbar minħabba l-prezzijiet esaġerati li dawn l-appartamenti jġibu fuq is-suq.

Fil-fatt il-ministru nduna b'dan l-iżball u proprju xahrejn wara li ħareġ il-pjan qed jipproponi emendi fil-policy and design guidance biex idur madwar is-sistema.

Dan qed isir peress li gergrulu ħafna nies li dawn il- bidliet effettwawhom ħażin u dan wara li suppost ilna aktar minn għaxar snin nistudjaw il-pjani lokali.

Pero` l-emendi proposti jikkonċernaw biss lin-nies li applikaw qabel ma l-ministru ffirma l-pjani lokali fit-3 ta' Awissu li għadda u ma jikkonsidrawx dawk in-nies li sfortunatament għadhom ma applikawx għal xi raġuni jew oħra.

Il-ministru ma ta l-ebda ħjiel meta l- pjanijiet kienu se jiġu ffirmati u qabad u ppreżentahom fuq il-MEPA ħabta u sabta u min ġietu tajba u min ġietu ħażina skond ix-xorti.

Mela wara kważi 15-il sena nistudjaw dawn il-pjani fl-aħħar waslu u saru ta' malajr b'ħafna defiċjenzi fihom minħabba l-bidliet radikali li saru fl-aħħar.

Biex tkompli, issa qed nerġgħu nagħmlu u-turns fuqhom.

Dik hija l-widna?!

X'widna kellna!

Sur President, in-nies li kienu qed jaħdmu fil-MEPA lanqas biss kienu nformati b'dawn il-bidliet ħlief għal dik is-sezzjoni żgħira ta' nies li kienu jaħdmu fil-local planning unit.

B'hekk id-direttorati ġewwa l-MEPA, il-periti u professjonisti oħra kienu qed jagħtu pariri u nħadmu l-files fuq policies u regolamenti mod ieħor u b'hekk l-applikanti aktar ġew żvijati b'dan it-tibdil.

Din hija r-realta` li n-nies qed iħabbtu wiċċhom magħha u dan ma jidhirx fl- istatistika li uriena l-ministru hawn illum.

Dan huwa t-tbażwir li llum il- MEPA qed tirredikola l-pajjiżna bih.

U dan mhux jien qed ngħidu, imma qalu anke l-awditur tal-MEPA.

Ħalliha li hemm għajdut li l-ministru għandu l- ħsieb li jbiddel lil din il-persuna li għad fadalilha l-aħħar ftit xhur.

U hawn jiena ngħid li nittama li dan l-għajdut m'huwiex vera li qed nisma', pero` qed jingħad li l-ministru ma jridx iġeddidlu jew inkella jerġa' jpoġġih hemmhekk għax mhux qed jieħu pjaċir bil-mod kif qed isiru r- rapporti fi ħdan il-MEPA u fuq ċerti deċiżjonijiet li qed jittieħdu.

Se niġi wkoll għar-rationalisations għax ikolli ngħid li l-ministru qal li aħna bħala oppożizzjoni ridna nżidu n-numru ta' artijiet.

Iżda meta konna qed niddiskutu l-kwestjoni tar-rationalisations fil-planning development committee aħna mill-ewwel iddikjarajna li l-mod kif sar il-proċess kien fallaċi għaliex il-kriterji ma kenux ġusti ma' kulħadd u kienu vagi ħafna.

Tant hu hekk li bdejna nagħtu eżempji ta' ċerti artijiet li kienu jikkwalifikaw skond il-kriterji imma għal xi raġuni tħallew barra.

U sal- lum ħafna nies għadhom ma ngħatawx spjegazzjoni xjentifika tad-deċiżjoni li l-art tagħhom baqgħet barra meta dawn kienu ċerti li dawk jikkwalifikaw skond il-kriterji.

Aħna tajna eżempju ta' każi bħal dawn u staqsejnihom kif ma daħħluhomx meta kienu jaqgħhu taħt l-istess kriterji li għamlu huma u l-ministru fehem li aħna rridu nżidu l-art għall-iżvilupp.

Le, aħna għedna li l-kriterji kif saru biex jiġu aġġustati l-anomaliji ma sarux tajjeb, kienu abbużivi u ma ġewx applikati kif suppost.

Imma l-ministru ried idawwarha mod ieħor u qalilna li aħna ridna nżidu l-art għall- iżvilupp.

Altru milli hekk.

Hemm diversi nies li kellhom biċċiet ta' art li kienu jikkwalifikaw biex jidħlu fiż-żoni ta' żvilupp skond il-kriterji stabbiliti u xorta ma daħlux.

Għalhekk waqt id-diskussjoni teknika ridna nuru biċ-ċar li l-affarijiet ma sarux tajjeb jew inkella l-kriterji ma kenux applikati kif suppost.

Jien tajt diversi eżempji anke ta' nies li kellhom każijiet soċjali li jmorru lura fis-snin u xorta ma daħħluhomlhomx.

Jiġifieri jidher biċ-ċar li dak il-proċess ma sarx tajjeb.

Aktar minn hekk, anke l-forecast li għamel il- ministru fir-rigward tal-prezz tal-proprjeta` jidher ċar li waqgħetlu wara ftit tal-jiem għax anke esponenti ewlenin fil-qasam tal-proprjeta` diġa` ddikjaraw li l-prezz tal-proprjeta` żgur li mhux se jorħos kif kien qiegħed jiddikjara l-prim ministru u l-Ministru Pullicino.

Infatti fil-"Malta Today" wieħed mill-esponenti ewlenin fil-qasam tal- proprjeta` qal biċ-ċar li jidher li l-parir li ngħata l-Prim Ministru u anke l-Ministru Pullicino kien wieħed ħażin.

Tant hu hekk li ħadd mis- sidien li daħlitlu l-art fiż-żona ta' żvilupp m'hu se jazzarda jneħħiha b'irħas mill-prezz tas-suq.

U tagħmel sens għax l-ekonomija hekk titlob.

Altru milli r-raġuni tad-demand u s-supply li aħna dejjem nittamaw li forsi sseħħ, imma nafu li fir-realta` fil-qasam tal-proprjeta` min daħlitlu art għall-iżvilupp, x'jagħmel?

Iqabbad perit, jikkwotalu skond il-qisien li jkollu u jgħidlu xi prezz għandu jġib tagħha, u żgur mhux se jitlaqhielek b'inqas minn dak il-prezz wara li jkun ilu 15-il sena, 20 sena jistenna li xi darba jingħata l-permess biex tkun tista' tinbena din il-biċċa art.

Jiġifieri altru milli lħaqna dak l-iskop li kien qiegħed jaspira l-Ministru Pullicino għalih.

Fl-annual report tiegħu d-direttur ġenerali tkellem fuq xi ħaġa differenti għal kollox.

Fir-rapport tiegħu ddeċieda li jinjora kompletament il-local plans u r-rationalization scheme boundaries.

Donnu ma kienx kuntent b'dak li ġara u b'li kien approvat.

Jien ngħid li jekk hemm persuna li ħadem ħafna fil-qasam ta' l-ippjanar - u jien konvint li l-professjoni tiegħu għenet ħafna biex il-MEPA titlaq fit-triq li kienet bdiet, li tipprova trażżan il-firxa ta' l-iżvilupp - dan huwa d-direttur ġenerali.

Jien konvint anke moralment li d-deċiżjoni li l-ministru jimponi fuq il-MEPA li jżid il-firxa ta' l-art ma niżlitx tajjeb ma' ċerti nies fil-MEPA għaliex marret kontra l-prinċipji ewlenin ta' l-ippjanar li ilna nsostnu għal diversi snin.

Anke l-ministru kien ikkwotat għal darba, darbtejn fil- gazzetti u fil-media li m'għandniex għalfejn inżidu l-art meta għandna b'mod abbundanti units fis-suq biex jaqdu n-need, mhux id-demand imma n- need ukoll tal-housing.

Hawnhekk id-direttur ġenerali tkellem fuq xi ħaġa importanti ħafna, il- marine spacial planning pero` ta' min jinnota li jekk 'il quddiem se jkollna applikazzjonijiet anke fl-ispazju tal-baħar huwa importanti li ssir konsultazzjoni tajba.

Kellna każijiet fejn kien hemm applikazzjonijiet fuq il-baħar u nies ilmentaw li ma kenux informati għaliex ma kienx hemm notifika ċara lir-residenti li kienu se jintlaqtu mill-impatt ta' dik in- natura ta' żvilupp.

Għaldaqstant wieħed jittama li l-MEPA tagħti kas ukoll il-komunita` kollha li tista' tintlaqat għax il-kosta u l-baħar għandhom importanza kbira b'mod partikolari meta nafu li hemmhekk hemm żvilupp massiv.

Niġi għar-rapport tad-direttur ta' l-ippjanar li reġa' tkellem prattikament fuq local plans.

Ħadd ma semma xejn dwar l-istudju ambjentali li kellu jsir fuq il-local plans jew ir-rationalization boundaries.

Ħaġa interessanti hija li kien hemm 'il fuq minn 4,000 submission kemm fil-local plans kif ukoll fir-rationalisation.

Il-problema hi li filwaqt li fil-local plans il-pubbliku kellu aktar ċans iressaq l-ilmenti tiegħu, u l-MEPA kellha ċans ukoll biex tarahom, fir-rationalisation ma kienx hemm dan iż- żmien.

Il-pubbliku kellu żmien limitat ħafna biex iressaq l-ilmenti tiegħu u l-uffiċjali tal-MEPA ma kellhomx ċans biex jarawhom u janalizzawhom.

Bil- ħniena kellhom iċ-ċans idaħħlu d-data saż-żmien stipulat, aħseb u ara kemm kellhom iċ-ċans jarawhom u jifluhom.

Jiġifieri l-kummenti u r-rikjesti li ressaq il-pubbliku kienu kollha għalxejn fir-rationalisation għax kollox kien diġa` lest u kemm ħallew il-pubbliku taparsi jikkummenta ftit ġranet wara li ġew approvati.

Jiġifieri l-MEPA kienet ilha 17-il sena biex tlesti l-pjani lokali u oħroġ il-għaġeb il-Kabinett ipprepara draft u approvahom fi ftit ġimgħat.

Hija ħaġa ċara li kienu jafu diġa` li ta' min xtaqu daħlu fl-iskema.

Ħadd ma ta spjegazzjoni għalfejn ir-rikjesti li ġew miċħuda ma jikkwalifikawx mal- parametri li kien ressaq il-Kabinett fil-memo tiegħu u lanqas ħadd ma ta spjega kif dawk li ġew approvati kienu jikkwalifikaw taħt l-istess Cabinet memo.

Hemm hija t-trasparenza li ftaħar biha l-ministru!

Niġi issa għar-riorganizzazzjoni tan-nies fl-awtorita`.

Nista' ngħid li ħadd ma qal xejn dwar dan fir-rapport, semmew biss ir-restructuring tad- development control system u s-cell structures, iżda ma ntqal xejn kif saret ir-riorganizzazzjoni biex intejbu l-awtorita` u nużaw in-nies tajbin li kien hemm jew biex nimmanipulawhom u nwarrbu n-nies li ma kenux "yes- men" għall-gvern.

Ir-riorganizzazzjoni saret biex twarrbu nies kapaċi u tpoġġew nies tal-klikka jew tal-qalba minflokhom.

Fil-fatt wieħed jistaqsi għalfejn irriżenjaw u twarrbu ħafna nies li kienu jokkupaw pożizzjonijiet għoljin.

Ma naħsibx li dan għamluh għaliex xebgħu, imma għaliex iddejqu sakemm ġegħluhom jirriżenjaw.

F'dawn l-aħħar snin kellna ħafna nies fil- MEPA li jokkupaw pożizzjonijiet għoljin li rriżenjaw għax ma kellhomx triq oħra.

Ir-riżultat hu li ftit baqa' nies bl-esperjenza fil-MEPA u ċerti sections u units m'għandhomx nies professjonali biżżejjed biex jaħdmu magħhom bir-riżultat li l-applikazzjonijiet ta' dawn il-proġetti jieqfu għal żmien twil.

Sur President, irrid ngħid ukoll li fir-rapport ma ntqal xejn fuq l- effiċjenza u dwar kemm qed idumu biex jiġu proċessati l-files.

Il-managers u l-case officers il-ħin kollu jinbiddlu u għalhekk qed jinħela ħafna ħin biex jissetiljaw.

Fil-website tal-MEPA l-Ministru Giovanna Debono tiftaħar li qed isir scanning tal-korrispondenza kollha li tidħol fil-MEPA f'Għawdex u li din qed issir f'ġurnata.

Mill-informazzjoni li għandna din il- korrispondenza qed iddum minn ġimgħa sa ġimgħatejn u għalhekk dan qed itawwal il-proċess ta' l-applikazzjoni sostanzjalment meta wieħed jaf kemm huwa importanti li ma jkunx hemm dewmien fejn tidħol l-applikazzjoni.

Dan mhux jien qed ngħidu, imma qed jgħiduhulna l-periti.

Niġi issa għar-rapport tad-director of environment.

Ikolli ngħid li jekk għandna sezzjoni fl-awtorita` li għadha qed tbati mill-eku tal-merger bejn il-planning authority u d-dipartiment ta' l-ambjent, hija din is-sezzjoni.

Sal-lum għadha ma ġietx f'postha.

Biżzżejjed tara, per eżempju, kemm qed ikun hemm dewmien esaġerat f'konsultazjzoni interna ta' files bejn is- sezzjoni ta' l-ambjent, l-EPD u s-sezzjoni tal-planning.

Tant hu hekk li ġieli nies jilmentaw magħna li jdumu diversi ġimgħat jistennew biex titlesta konsultazzjoni interna minn uffiċċju għall-ieħor li jkun qed jaspira li jagħmel il-case officer.

Ta' min jerġa' jikkonsidra jekk il-merger kenitx ta' suċċess u jekk wasalx iż-żmien li l-ambjent nagħtuh dak li jixraqlu, li jkollna aġenzija li verament qiegħda hemm biex tħares l-ambjent, mhux timbela' mill-ippjanar għax l-ippjanar u l-ambjent ma jmorrux flimkien.

Il-Ministru sfidajtu għal darba, darbtejn, tliet darbiet iġibli lista ta' dawk il-pajjiżi barra minn Malta li qegħdin joperaw bl-istess sistema tagħna.

Sal-lum għadu m'għamilhiex għax jaf li ma teżisti mkien u din iċċekkjajtha fuq li ċekkjajtha.

Ikolli ngħid li din il-merger qed tkompli tfalli iktar ma jgħaddi ż-żmien u wieħed għandu jikkonsidra dan il-punt.

M'iniex qed ngħid li naqbdu u nagħmlu aġenzija, imma rridu nikkonsidraw l-affarijiet.

Veru hemm elementi ta' management, imma llum il-ġurnata qed ikollna min jipproteġi l-ambjent?

Jew qed naraw kollox żvilupp?

Illum il-parir tan-nies ta' l-EPD - li qabel kellhom iċ-ċans li jitkellmu u setgħu anke jagħtu l- pariri tagħhom - qed ikun effettiv jew qed jarawhom bħala unit intern li jistgħu jibqgħu għaddejjin b'ċerti proġetti u jagħmlu li jridu?

Fir-rigward tal-qasam ta' l-ambjent, per eżempju, hemm problema li min irid japplika fuq xi deċiżjoni ambjentali li m'għandhiex taqsam ma' l-iżvilupp għad m'għandux l-istrutturi meħtieġa kif għandhom il-qasam ta' l-ippjanar fir-rigward tad-DCC, fejn ħafna mill-każi minflok imorru l-qorti jistgħu jmorru fil-bord ta' l-appell u minflok tidħol il-pulizija biex issir l- enforcement action, kwestjoni tiġi riżolta kemm jista' jkun malajr hemmhekk.

Fil-qasam ta' l-ippjanar hemm din l-istruttura pero' jidhirli li struttura simili qatt ma eżistiet fil-qasam ta' l-ambjent.

Qed nirriferi wkoll għal dik is-section li kienet fl-EPD.

Sur President, nerġa' niġi għal-local plans.

Wieħed jista' jgħid li dawn huma inkonsistenti.

Lanqas għandhom ċertu standardization bejniethom.

Issa rridu nistennew ir-rationalization u b'hekk nispiċċaw b'dokument ieħor addizzjonali flok ikollna fact book wieħed komplut.

Dejjem bil-biċċiet u dokumenti separati!

Fl-aħħar il-local plans ġew approvati meta pajjiżi oħrajn qegħdin jitħajru jneħħuhom.

Il-pajjiżi kollha ta' l-Ewropa jsemmu li hemm bżonn ta' ċerta flessibilita` fis-sistema ta' l-ippjanar u aħna niftaħru li issa m'hemmx bżonn flessibilita` minħabba l-local plans li ġew approvati.

Pero' issa ħalli nsemmi xi nuqqasijiet li hemm fil-local plans.

Il-local plans misshom kellhom iktar standardization bejniethom.

Per eżempju, kull local plan għandu ODZ settlements f'kategoriji differenti u policies differenti.

L-għoli tas-sulari fil-village core illum m'għadux skond il-predominant height iżda skond il-height limitation map.

Fin-north- west plan milli jidher dan m'huwiex konformi u d-development briefs ma ngħataw l-ebda guidance kif għandhom imexxu f'dawn il-problemi.

Sur President, nixtieq nistaqsi wkoll kif se namalgamaw il-ħsieb ta' l-SMEs fil- local plan.

Ħsibna għall-art industrijali neċessarja fil-gżira ta' Għawdex?

Fil-local plans ħsibna fejn jistgħu jmorru ċerti farms speċjalment f'Għawdex, meta nafu li minħabba l-policies ta' l-EU l-farms iridu jagħmlu relocation u għad m'hemmx idea ċara jew policies ċari li jistgħu jiggwidaw dan is-settur?

Insemmi wkoll il-qasam ta' l-iżvilupp sostenibbli.

Din hija kelma li smajniha kemm-il darba u kullimkien, pero` fir-realta` qed nilħqu l-għanijiet fir-rigward ta' l-iżivlupp sostenibbli anke fir-rigward tal-local plans infushom?

Qegħdin nagħtu direzzjoni tajba biex l-iżvilupp sostenibbli verament inwettquh fil-prattika?

Qegħdin nieħdu deċiżjonijiet biex finalment, rigward dak li qed jindikalna l-istate of the environment report nipprovaw innaqqsu l-impatt li diġa` qed ikollna fil-qasam tal-proprejta`?

Hemm problemi wkoll fil-qasam tal-bini għax bil-mod kif il-gvern iddeċieda fir-rigward tar-rationalization żgur li mhux se jkollna żvilupp sostenibbli tajjeb meta nafu li anke fir-rapporti li għamlet il-kummissjoni għall- iżvilupp sostenibbli nazzjonali matul is-sena li għaddiet tat ċerti indikazzjonijiet, pero` llum il-ġurnata qegħdin nagħmlu mod ieħor.

Allura x'sinerġija hemm bejn iż-żewġ naħat fir-rigward ta' l-iżvilupp sostenibbli?

Nerġa' nisħaq fuq il-local plans għax jidher biċ-ċar li d-direzzjoni ewlenija tal-local plans marret ferm 'il bogħod milli oriġinarjament kellha l-ħsieb li tmur meta ġew żviluppati d-draft local plans.

Il-ministru ftaħar li għamilna progress fl-enforcement.

Xi progress għamilna f'ġieħ is-sewwa?

Ftit li xejn qed issir direct action.

Infatti ttieħdu seba' azzjonijiet biss f'sena, lanqas waħda fix-xahar.

Ma ġiex spjegat kif qed jagħżlu l-iżvilupp ta' min iwaqqa', qed jaqbdu biss maż- żgħir u min ma jridux jaqbdu miegħu jħalluh għaddej.

Kien hemm każi rampanti li tkellem fuqhom anke l-awditur tal-MEPA.

Anke min qed jagħmel l- infurzar qed iħossu bla jdejn għax ma jitħalliex jagħmel l-infurzar.

Sena wara sena nisma' lill-ministru hawnhekk jgħid li għad irid isir progress f'dan il-qasam, imma x'qed jagħmel fir-realta` biex isib soluzzjoni għal dan il-qasam li l-MEPA tant falliet fih?

Nittamaw li issa jsir progress għax smajna sena wara sena li kellu jsir progress, imma sal-lum nafu li hemmhekk il-MEPA taġixxi b'mod differenti man-nies, skond x'ikunu iċ- ċirkostanzi.

Wieħed jistaqsi kif u come qed taġixxi f'dan is-settur.

Xtaqt nitkellem ukoll dwar id-dewmien.

Suppost ir-riforma fil-MEPA kienet intiża biex tnaqqas il-queues ta' l-applikazzjonijet għall-iżvilupp waqt il- proċess ta' l-ippjanar innifsu.

U dan mhux jien qed ngħidu, imma qaluh il- professjonisti fil-MEPA meta għamlu preżentazzjoni quddiem il-periti u bdew jelenkaw il-problemi li hemm fil-proċess ta' l-ippjanar, fosthom li kien hemm numru ta' queues.

Wara r-riforma rnexxielna nilħqu dan l-iskop?

Hawnhekk ikolli ngħid li għad għandna l-istess problemi.

Qed ikun hemm konsultazzjoni interna li qed iddum diversi jiem u anke diversi ġimgħat.

Sur President, ikun hemm ukoll ċerti applikazzjonijiet li jkunu waslu fil- parti taċ-chairman's block, jiġifieri meta jkunu waslu għad-deċiżjoni finali, u jekk applikazzjoni tidħol hemm ma tafx meta se toħroġ.

Tant hu hekk li anke n-nies hemmhekk saru unreachable għax riċentement kellna għaref ħafna li ġietu l-idea li jwaħħal karta biex ħadd ma jidħol fl- uffiċċju, lanqas l-impjegati stess.

Bir-rispett kollu, jekk hemm problemi ta' dewmien ejjew nipprovaw naraw fejn huma.

Minkejja li tittieħed id- deċiżjoni wara ġimgħa, ġimagħtejn in-nies jibqgħu jċemplu biex jaraw meta se jirċievu l-karti għax idumu ma jirċevuhom.

L-istess problema nsibu meta l-files jitilgħu għall-bordijiet għax jinqabdu fi queues kbar u għandhom xahar, xahrejn jistennew biex jitilgħu għall-bord.

Meta l-bord jitlob ċerta informazzjoni, sakemm terġa' tintbagħat l-ittra għall-informazzjoni u tiddaħħal il-pjanta hemmhekk qed idum xahrejn, tliet xhur miżerjament.

Kellna każi li nqabdu fil-problema ta' l-executive committee li qed joqgħod janalizza dawk il-files minħabba l-bdil tal-local plan.

Minn Jannar għadhom qed jistennew il-consultation process jintemm li għad fadallu sat- tielet ġimgħa ta' Diċembru.

Dan huwa żmien moħli għall-iżviluppaturi u għan- nies li xtaqu jagħmlu xi proġett żgħir.

Hemmhekk qed nitkellmu fuq l-aħħar fażi ta' l-applikazzjoni u wara r-riforma nafu l-problemi tal-queues xorta għadhom jeżistu.

Riċentement kellna sitwazzjoni fejn anke biex tagħmel minor amendment iddum mill-inqas erba' ġimgħat, xahar u nofs minflok ġimgħa kif kienet oriġinarjament u kull darba li tmur jgħidulek li għandhom turrun ta' files xi jlestu u li m'humiex qed ilaħħqu.

Fejn hu l-management?

Kellna problema fir-rigward tar-reconsiderations li bdiet tiġi solvuta imma xorta għad hemm problema ta' dewmien biex file jitla' quddiem il-bord.

Wasalna x'imkien?

Ir-riforma saret imma fil-fatt bqajna l-istess.

Problemi oħra li ġew identifikati waqt il-proċess tar-riforma fil-MEPA kienu d-dimotivazzjoni ta' l-istaff.

Naħseb qatt daqs illum wara din is-suppost riforma li saret, ma kien hemm daqshekk dimotivazzjoni fost l-istaff ta' din l- organizzazzjoni.

Iktar u iktar issa wara li ntbagħat messaġġ abbużiv min- naħa tal-bord tal-MEPA li jrid jorbot il-performance review ma' targets li ma jistgħu qatt jintlaħqu.

Dan qed ngħidu għax is-sistema tant baqgħet burokratika, li tagħmel x'tagħmel qatt ma tista' tilħaqhom.

Jekk m'aħniex se nbiddlu s-sistema kollha kemm hi inutli tagħmel targets li ma jistgħux jilħquhom il-ħaddiema.

Hija insensittiva li wara ġimgħa li ffirmajna l- collective agreement tibgħat e-mail biex tgħidilhom li jridu idaħħlu iktar flus.

Minn fejn se ddaħħalhom il-flus?

In nies li jaħdmu fil-forward planning kif jistgħu jagħmlu t-targets tagħhom?

Mhux aħjar nagħmluhom mod ieħor it-targets?

Ejjew nagħmlu t-targets lill-bordijiet tal-MEPA għall-overturning decisions mingħajr ġustifikazzjoni ta' xejn.

Mhux aħjar nagħmluhom hemm Ministru Pullicino iktar milli fuq il-ħaddiem li qiegħed b'ilsienu barra u xorta ma jistax ilaħħaq?

Mela timponi fuqu anke biex jiġbor iktar flus!

X'inhi s- soluzzjoni tal-MEPA?

Li niġbru iktar flus.

Kif ġabret Lm800,000?

Dawn qabdu u għamlu policy, l-urban improvement funds, li lanqas biss kitbuha, li kienet qed tiġi applikata għall-penthouses biss, imbagħad kien hemm deċiżjoni fil-bord li din tiġi applikata across the board.

Hija flessibbli, hija tajba, pero` ejja nagħmlu l-affarijiet regolati ħalli anke l-periti jkunu jafu kemm suppost għandhom iħallsu għat-tnaqqis fil-parkeġġ.

Dawn it-tip ta' policies qed isiru biex il-MEPA tiġbor iktar flus.

Dawk huma t-Lm800,000 Ministru Pullicino, il-UIF u s-CPPS għax kieku ma kienx hemm dawk kieku l-MEPA ma kenitx tagħmel revenue mod ieħor.

Illum il- ġurnata dan il-fond qed imur għall-iskopijiet oriġinali li twaqqaf għalihom, li nipprovdu l-parkeġġ fil-lokalitajiet tagħna?

Jekk għamilt policy li tgħid li jekk m'intix qed tiprpovdi l-parkeġġ u qed toħloq skema li suppost tagħmel tajjeb għan-nuqqas ta' parkeġġ ejja naraw jekk din is- sistema hijiex taħdem jew qegħdin nużawha biex forsi nġibu l-permess imma mbagħad il-problemi jibqgħu ma' wiċċna.

Jekk il-pjan ta' l-istruttura qed jidentifika dawn il-problemi ejja naraw li l-għanijiet tagħna jkomplu jintlaħqu.

Sur President, ikolli ngħid ukoll li hemm nuqqas ta' kordinazzjoni bejn id- direttorat u l-bordijiet tal-MEPA, fosthom il-bordijiet tad-DCCs.

Mhux l- ewwel darba li, per eżempju, jitilgħu files quddiem il-bordijiet, dawn jibagħtuhom lura, isiru talbiet oħrajn li ċerti files jistgħu jiġu riżolti malajr kemm jista' jkun, u qed ikun hemm dan id-dewmien imbagħad fil- proċess ta' l-applikazzjoni.

Anke fir-rigward tal-case officers jien dejjem insostni li hemm bżonn inkunu iktar prattiċi.

Hemm ċerti każi li minflok file jitla' għal refusal jista' jkun granted għax ikunu każijiet żgħar.

Nerġa' nappella lil sħabi stess biex inkunu prattiċi f'ħafna mill-każijiet.

Hemm qasma kbira anke fil-mod kif nikkordinaw mal-boards tad-DCC.

Meta l- applikazzjoni ta' persuna ma tkunx strettament mal-policy, imma nkunu nafu li r-realta` hija differenti fil-post fejn qiegħed dan is-sit, m'għandniex naqbdu u nagħtu refusal biex nieħdu the easiest way out.

Ftit ilu ċempilli ħabib tiegħi li għandu tifel b'diżabilita` u għandu post fil-UCA li għadu kemm ħareġ fil-local plan.

Dan applika biex jagħmel lift fuq in-naħa ta' wara, jiġifieri mhux se jidher minn quddiem, u applika wkoll biex itella' tromba fuq il-bejt ħalli dan it-tifel ikun jista' jitla' għall-arja għax ma jistax jimxi.

Ħaġa ta' l-iskantament qalulu li l-lift jista' jagħmlu sas-sular ta' fuq u mhux sal-bejt għax inkella jkerrah l- estetika.

F'każ soċjali bħal dan, fejn missier jixtieq li qabel ma jmut jiggarantixxi li t-tifel tiegħu li ma jistax jimxi jkollu aċċess mad-dar tiegħu, l-uniku post fejn jgħix, hemm bżonn inkunu riġidi u mill-ewwel nagħtu refusal?

L-istess ħaġa rigward il-policy fit-town centres fejn għedna li jekk ħanut ma jkunx neċessarju li jkun f'ċerti żoni partikolari bilfors irid ikun fit- town centre.

Nafu li mill-għada l-bordijiet dehrilhom li din il-policy hija ħażina u bdew jaqilbu d-deċiżjonijiet u għandhom raġun għax ma tistax tħallat is-city centres ta' barra minn Malta mat-town centres ta' Malta.

L- irħula tagħna huma villaġġi naturali, m'humiex it-town centres li nafu barra mill-pajjiż fejn għandek iż-żoni residenjzali għalihom u t-town centres għalihom.

Illum nafu li hemm ċerti case officers li jibżgħu jieħdu d-deċiżjoni li jmorru kontra l-policy jew inkella jaraw ir-realta`.

Hemm ċerti policies skaduti, inkluż fil-pjan ta' struttura.

Sur President, wasal iż-żmien li ssir reviżjoni tal-pjan ta' struttura għax hemm problemi ta' policies li m'humiex qegħdin jirriflettu r-realta` u l-esiġenzi tal-pajjiż.

Wara 17-il sena minn mindu sar dan il-pjan ta' struttura it is about time li l-Ministru Pullicino jgħidilna meta se joħroġ ir-review jew jagħmel pjan ta' struttura ġdid għax jekk mhux se jagħmlu hu se nagħmluh aħna meta nieħdu t-tmexxija tal-pajjiż f'idejna fi ftit xhur oħra.

Sur President, fir-rigward tad-DPA reports waħda mill-problemi li kien hemm kienet li wħud minnhom kellhom ċerti żbalji fihom u meta jintbagħtu lill- applikanti lanqas biss jifhmuhom, lanqas ikunu jafu x'qed jgħidu d-DPA reports.

Minflok joqogħdu jintbagħtu rapporti bħal dawn mhux aħjar l- applikant jiġi notifikat b'mod sempliċi x'inhi l-problema marbuta mal- permes tiegħu iktar milli tibgħatlu d-DPA report.

Imbagħad dan jiġi jgħidlek li rċieva din il-karta li ma jafx x'inhi, u jistaqsik x'se jiġri mill-permess tiegħu.

L-applikant l-ewwel ma jara huwa jekk għandux refusal jew inkella granted, mhux se joqgħod jaqra ir-rapport kollu.

Hemm nies li huma illitterati, ma jistgħux jaqraw dik it-teknika kollha marbuta mad-DPA report.

Hemm bżonn li nagħtu iktar informazzjoni u jekk hemm bżonn li nagħmlu rapporti żgħar bil-Malti nagħmluhom ukoll għax importanti li nwasslu l-informazjzoni.

Ħafna nies lanqas biss jafu x'inhi l-policy tal- MEPA sal.

Ikolli ngħid li minkejja l-kliem sabiħ li qalilna l-ministru r-realta` tal- lum fi ħdan il-MEPA hija sitwazzjoni għal kollox differenti.

Insostni dak li qal l-awditur tal-MEPA li iktar ma jgħaddi ż-żmien il-MEPA qed turina kemm qed tkun iktar falluta fid-deċiżjonijiet tagħha għax l-għanijiet prinċipali li nħolqot għalihom żgur li ma ntlaħqux u bid-direzzjoni li qed jagħtiha l-gvern innifsu mhix se tilħaq l-aspirazzjonijiet li hija kienet twaqqfet għalihom.

Għaldaqstant nemmen li hemm bżonn bidla mhux biss fid-direzzjoni, imma anke fir-rigward tal-politika li qed iħaddan il-gvern fil-qasam ta' l-ippjanar.

L-istrateġija ta' din l-awtotita' suppost hi li tħares l-interessi ambjentali fil-komunitajiet tagħna pero' llum il-ġurnata nafu li l- intenzjoni tal-gvern m'hijiex li jħalli lil din l-awtorita` taħdem biex tilħaq dawn l-għanijiet tagħha, imma biex jużaha bħala ballun politiku.

Minkejja li jgħajjarna li aħna kellna nkunu l-gvern li nnaqqsulha s-saħħa, il-ministru stess naqqsilha s-saħħa u falliha għax qed jimxi b'mod arroganti man-nies fil-qasam ta' l-ippjanar.

U dan mhux jien biss qed ngħidu, imma anke l-ex-uffiċjal tal-partit Nazzjonalista, il-perit Carmel Cacopardo, li qed jistagħġeb bl-arroganza tal-ministru fir-rigward tal-mod kif esprima ruħu fuq it-taxxa ta' l-eco-tax.

L-ewwel qalulna li kienet taxxa li kienet intiża biex ikollha għanijiet ambjentali u llum il-ġurnata nafu li din sempliċement kienet taxxa fiskali.

Il-Perit Cacopardo qal li l-ministru kien qiegħed jibblaffja anke fil- parlament meta qalilna li kellu l-istudji kollha meħtieġa.

Nirrepeti li mhux aħna qed ngħiduh dan, imma ex-uffiċjal tal-partit Nazzjonalista.

B'dan il-mod qed jaġixxi l-ministru fir-rigward tal-MEPA fuq il-kwestjoni kollha li wasalna fiha llum, li qed ikollna awtorita` li suppost qiegħda hemm biex tħares l-interessi tan-nies, iżda qiegħda hemm ċertament għal skopijiet oħrajn.

Iktar ma jgħaddi ż-żmien iktar qed jidher li l-partit Laburista għandu raġun jgħid li hemm bżonn li din l-istituzzjoni tkun riformata malajr kemm jista' jkun.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Sur President, ir-rapport ta' l-awditur skond l- artikolu 17 tal-liġi dwar il-MEPA qiegħed hemmhekk bħala watchdog.

Għandu ma jaslux il-każijiet kollha li jista' jkun hemm complaint fuqhom, imma jaslu biss numru limitat ta' każi.

Hemm partijiet minn dan ir-rapport li lili laqtuni imma minkejja dan ma sibt l-ebda risposta għalihom ma tinstab f'dan ir-rapport tal-MEPA.

Jien nippreokkupa ruħi peress li kien hemm żmien meta bħala ombudsman ta' l- universita`, minkejja r-rapporti li kont nagħmel, rarament kienu jagħtu kashom, anzi kienu jibqgħu għaddejjin bis-sistema li kienu qabel.

U meta nara li l-ombudsman parlamentari wkoll ġieli ġie attakkat fuq deċiżjonijiet li ħa - u mhux attakkat b'xi mod ta' kritika għax kulħadd huwa soġġett għall-kritika, imma attakkat bil-goff – hawnhekk ikolli nistaqsi jekk f'pajjiżna għandniex il-kultura li jkollna watchdog.

Il-watchdog qiegħed hemmhekk għall-iskop prinċipali li l-operat tiegħek, jekk huwa verament indipendenti, jekk huwa verament fl-interess tal-pajjiż, jiġi skrutinizzat minn xi ħaddieħor.

Dan għaliex il-poter huwa misluf.

Ħadd m'għandu poter assolut.

Il-poter huwa misluf, u la huwa misluf allura trid tagħti kont lil xi ħaddieħor.

Fil-paragrafu 29 tar-rapport ta' l-awditur hawn ħaġa inkwetanti li tmur verament kontra l-għerq ta' l-awtorita` li twaqqfet mill-Ministru Michael Falzon.

Fl-entużjażmu li kellu huwa kien qal li biex jeqred deċenni - jiena qatt ma kelli ħajta f'ilsieni - mhux l-aħħar 20 sena, imma mill-inqas 50 sena qabel - fejn il-permessi tal-bini kienu prerogattiva ta' xi ministru, ried joħloq din l-awtorita`.

L-iskop tiegħu kien tajjeb, imma llum, wieħed minn dawk li l-iktar li jipprovaw jigdmu minkbejhom huwa l-istess ex- ministru Michael Falzon u din qalha pubblikament.

Waqt li kien qed jitkellem fuq kif twaqqgħet l-iskola tal-Qala, l-awditur qal li l-planning directorate taw parir favorevoli minkejja li l-heritage advisory committee u l-heritage management team kienu qalu le.

F'paragrafu 29 jgħid hekk:

"The argument brought forward by MEPA through the development permit application report, signed by the case officer and countersigned by the team manager to accept the demolition of this building are at best derisory.

At worst they lead to the suspicion of undue pressure (both internal and external) exerted on the MEPA officials concerned."

Meta għandek kumment bħal dan jeħtieġ li nkunu nafu fejn aħna u m'aħniex għax inutli li toqgħod tagħmel iċ-ċerimonja li għandek awtorita` indipendenti mill-poter, li tikkontrolla lil kulħadd, imbagħad meta niġu għas-si u n-no nsibu li dan m'huwiex minnu.

Jekk hemm min qiegħed jagħmel id-dover tiegħu skond il-liġi, m'huwiex pupazz u jgħid li f'xi każ partikolari jidher li biex ingħata l-approval hemm l-imbottatura esterna, ma naħsibx li qal hekk għax kien qed jonfoħ il-majjistral u allura, peress li l-iskola tal-Qala qegħdin 'l isfel, f'daqqa waħda nefaħ ir-riħ u dawwar kollox.

Ma kienx qiegħed jirriferi għall-external pressure tar-riħ bil- majjistral.

Is-sinjurija tiegħek bħala Għawdxi naħseb taf liema riħ l-iktar li jonfoħ fuq dawk l-inħawi, imma s-Sinjorija tiegħek ma tistax tirrispondini.

Li nista' ngħid hu li meta fittixt biex nara x'ġara u ma ġarax fuq din il-kwestjoni ma sibt xejn.

Niġi għal aspett ieħor li hemm bżonn nindirizzaw kompletament.

Fl-istess rapport hawn dan il-kliem:

"In particular, development permit application reports generally fail to distinguish between cases where an application is objectionable in principle and where it is just the details that are objectionable."

Din hija ħaġa li ilni nikkummenta fuqha żmien twil.

Hemm policies li tant huma miktubin b'mod ġeneriku li jekk jien irrid naqbad din u nagħtiha interpretazzjoni assolutament soġġettiva, inwaħħalhielek ma' wiċċek u ngħidlek: Ma tistax.

Iktar 'l isfel imbagħad issib xi oħra li nista' nimbuttak biha.

Ikun hemm każijiet, mhux wieħed jew tnejn, fejn għandek A u B li qegħdin japplikaw forsi 50 metru 'l bogħod minn xulxin, imma lil wieħed insemmulu dik il-policy ġenerika u fil-każ ta' l-ieħor ma tissemmiex.

Hawnhekk mhux awtorita` waħda hemm, imma diversi awtoritajiet u allura kulħadd repubblika għalih innifsu u kulħadd jinterpretaha kif jidhirlu.

Għax il-kliem tant hu vag li jekk inti trid tagħtih gambetta, tista' faċilment tagħtih gambetta, u jekk trid tgħinu allura tista' tgħinu.

Dan huwa ħażin speċjalment f'dan il-qasam fejn għandna art limitata, fejn kulħadd huwa fuq xulxin u allura kulħadd jaf bil-fatti ta' xulxin.

Hawnhekk l-awditur qiegħed jgħid li jekk wieħed jara r-reports isib li l- case officers - u kultant ma tagħtihomx tort - jirraġunaw li aħjar jagħmlulu objection, u jgħidulu kontra għax jekk jgħidulu favur jidhru li qishom mixtrijin.

Allura jibdew bin-negattiv ħalli mbagħad ħaddieħor jerfa' s-salib li jgħidlu iva.

Ħafna drabi r-rapporti jkunu cut and paste, jgħidulu le, ħalli mbagħad ikun hemm l-argument u jiġi xi ħaddieħor jgħidlu iva.

U dan qiegħed inaqqas definittivament l-effiċjenza.

L- applikazzjonijiet li joħorġu "for approval" mill-ewwel huma limitati.

Il-periti jafu li jridu joqogħdu għal ċerti regoli.

Mhux qiegħed ngħid li kultant ma jipprovawx ukoll - jew uħud minnhom ħalli ma niġġeneralizzax - ibellgħu s-sunnara fl-applikazzjonijiet.

Kellna każijiet fejn ħajt li jarah kulħadd huma ma jarawhx, perit li mar fuq il-post u ma rahx.

Allura peress li l-każijiet li jkun hemm ma jiġux vetted verament jiġri, kif jgħid anke l-awditur, li jkun hemm ħafna refusals li meta jmorru quddiem il-bord, dan jistaqsi għalfejn uħud minnhom ġew rifjutati.

Imbagħad peress li nikkwotaw dak il-kliem li huwa kollu suf, allura titfixkel u tgħid: Imma fejn hi s-sustanza?

Qisek għandek il-kiwi, il-frotta li għandha s-suf fuq barra, qoxra iebsa, imbagħad meta tneħħiha ssib li fiha ħafna żerriegħa u affarijiet oħra.

Trid toqgħod taqsamha biex tkun taf, mhux bħall-ħawħa li tara mill-ewwel jekk hijiex misjura, tajba bil-kulur u kollox.

Hekk jiġri, allura trid toqgħod tgħaddi mill-proċess li taqsamha.

Hawnhekk l-awditur qed jagħmel ċerti suġġerimenti li rridu nagħtu kashom jekk verament irridu nirriformaw il-MEPA.

Per eżempju f'paragrafu 27 qed jgħid li l-case officer ħafna drabi jkun qed jara l-file biss, imma meta jara biss il-karti miktuba - għax hekk tgħidilhom il-pjanti wkoll – ma jkunx qiegħed jara l-perspettiva veru ta' dak li hemm u m'hemmx.

Allura jiġri - persważ minn dan jien - li waqt li l-bank ta' maġenbi jieħu l- permess, tiegħi ma jeħux permess għax applikajna regola li fil-każ ta' l- ieħor u l-każ ta' l-ieħor u l-każ ta' l-ieħor ma ġietx applikata.

U jien niġi the odd one out, qisu wieħed għandu sinna tad-deheb bħalma kienu jagħmlu fl-antik.

Ma nistgħux inkunu hekk għax jekk hemm xi ħaġa li hija importanti hija l-kwestjoni tal-konsistenza.

Sur President, jekk irridu verament nirrispettaw l-ambjent ma rridux inħarsu biss lejn il-pjanti u lejn il-karti, imma rridu naraw il-context li fih ikunu qed isiru l-affarijiet.

Jiddispjaċini ngħid li dan qed inaqqas l- effiċjenza.

Ir-refusals jew l-objections, jew inkella dak li jiġri meta wieħed jimxi biss fuq il-pjanti u ma jarax il-kontest li fih ikunu se jsiru l-affarijiet, qed joħolqu ħafna diffikultajiet anke f'ċertu żvilupp - m'iniex se naħli żmien iżjed nispjega fuqu - fejn se jintlaqtu nies fil- viċin li jbatu.

Għaliex?

Għax li tagħmel policy hija ħaġa u li tapplikaha on the ground hija ħaġa oħra, għax meta tkun qed tapplikaha on the ground tista' ssib li qed tagħmel mostru hemmhekk.

Għaliex kollox tista' tippjana fuq il-karta, imma mbagħad trid tpoġġih in context biex tara x'effett se jkollu u ma jkollux.

Din l-ewwel parti mill-proċess.

Sur President, jien ma niġix hawnhekk biex nikkritika biss, imma nipprova noffri s-soluzzjonijiet ukoll.

Ħaġa oħra li qed tnaqqas l-effiċjenza enormement – u hawnhekk il-ministru għandu r-responsabbilta` li jressaqha u l-parlament irid japprovaha – hija l-kwestjoni tar-reconsideration.

Qed jiġri li kważi kull applikazzjoni jkollha l-objection - u l-objection tista' tkun oġġett żgħir – allura tidher quddiem bord u jekk tieħu refusal tmur għar-reconsideration.

Imbagħad fir-reconsideration jibda jgħid li se jbiddel din u jbiddel l-oħra, jirranġa hawn, jirranġa hemm u jieħu l- approval.

Jekk ma jeħux approval imur l-appell eċċ, eċċ. X'jiġri?

La għadna marbutin bil-kwestjoni tar-reconsideration, ħafna jirraġunaw li jaqblilhom imorru għar-reconsideration milli joqogħdu jmorru fl-appell.

Meta jmur għar-reconsideration - proċess li għandu jiġi eliminat ngħid jien – kif qiegħed jgħid anke l-awditur f'paragrafu 26, jekk il-case officer ikollu kwestjoni ta' dettall dan għandu jgħid li hemm objection fuq dan id- dettall.

Għandna nkunu iktar sempliċi fid-diskors u mhux nagħmlu rapporti twal fejn nikkwotaw ħafna artikli tal-policies u tal-liġi.

Għandna ngħidu li l-unika objection li hawn hija fuq it-tali dettall.

Kif isir dan?

Jien se nsemmi eżempju.

Il-MEPA għandha qasam ieħor li huwa tal-major project fejn l-affarijiet jipprovaw jirranġawhom fuq l-iskrivanija qabel ma l-applikazzjoni tiġi għad- deċiżjoni.

Veru hawnhekk l-awditur jgħid li l-bord m'għandux ikollu preview tad-deċiżjonijiet u tal-case file billi ssir rakkmandazzjoni jew inkella direction, imma jekk il-MEPA qiegħda hemmhekk biex tkun indipendenti fil-ġudizzju tagħha, u fl-istess waqt qiegħda hemmhekk biex tipproċessa l-applikazzjonijiet f'ċerti termini u tagħti servizz lil min għandu bżonn, allura jien nemmen li bħalma jsir fil-major projects, il-case officer qabel jibgħat ir-rapport u jagħmel objection għal xi raġuni jew oħra u fl-aħħar forsi jżid xi ħaġa, għandu jinforma lill-perit li fil- prinċipju mingħajr preġudizzju – se nagħmluha għax jista' jkun tinqala' xi ħaġa oħra – tgħaddi, imma fuq it-tali dettall hemm objection u allura jiġi rranġat dak id-dettall.

Għaldaqstant meta jmur quddiem il-bord m'hemmx għalfejn li l-ewwel id-DCC jgħidlu le, imbagħad jagħmel ir-reconsideration.

Dawk l-affarijiet li tista' tirranġa minn qabel preventivament, bħalma jsir fil-major projects, tirranġahom u mhux tgħidlu: Għandek żball hawn, ħudha lura.

Meta kont naħdem id-dwana niftakar li kienu jiġu b'formoli ta' l- importazzjoni tal-karozzi.

Dak iż-żmien kienet għadha dieħla dik li kienet tissejjaħ il-Brussels nomenclature u meta kienet tiġi xi applikazzjoni ta' l-ispare parts tal-gaskets, per eżempju, kienu jaqgħu taħt artikolu b'rata mod u oħra taqa' taħt artikolu ieħor.

Jekk kien ikollu xi żball anke tal- kwotazzjoni ta' l-artikolu li jaqa' taħtu kien ikun hemm min jgħidlu: Isma' għandek żball.

U meta l-applikant jistaqsih fejn hu l-iżball kienu jirrispondih: Ara inti għax għandek żball.

Imma n-nies ma jinqdewx hekk!

Jien kont naħdem il-long room u naħseb il-knisja ta' Liesse kien ikollha bżonn reġiment patrijiet u qassisin biex jaħfru d-dagħa li konna nisimgħu għax ikun hemm wieħed li jibgħathom lura.

Ma kienx sew li jekk wieħed ikollu żball wieħed f'dikjarazzjoni u invoice li jkun fiha xi 150 item tgħidlu li ħażina kollha.

Jien qed ngħid li l-proċess tar-reconsideration qed itawwal u qed jgħabbi lill-MEPA b'diskussjonijiet quddiem l-istess bord tad-DCC, qisu l-qorti ta' l-appell terġa' tmur quddiem il-qorti ta' l-appell biex tgħidlek li issa se tikkonsidra l-każ.

Ejja nirranġaw dawn l-affarijiet minn qabel u jekk l- objection tkun minħabba dettall jgħid li hija kwestjoni ta' dettall.

Jien nippretendi wkoll - ħaġa li tkellimt fuqha u hemm bżonn li ssir defenittivament għax hija kwestjoni urġenti - li jkun hemm konformita` bejn id-deċiżjonijiet tad-DCC.

Jeħtieġ ikun hemm ukoll informazzjoni vera fuq x'ġie deċiż fuq tali area.

Qed ngħid dan għaliex jien dehert f'każ tad-DCC fejn perit staqsa għaliex kienu qed joġġezzjonawlu meta next door u faċċata l-permess ngħata.

Ikkwotalna dawn il-każi.

Għaldaqstant jien ngħid li l- ewwelnett il-case officers għandhom ikunu informati għax jekk każi oħra ġew deċiżi b'dak il-mod tinħoloq inkongruwenza u nkejja għal dak li qed japplika, qed jara l-każ tiegħu bħal ta' maġenbu, u tiegħu ma ngħatax permess u ta' ħaddieħor ingħata.

Hemmhekk jidħlu s-suspetti - li f'Malta hija l-iktar ħaġa faċli - li dak li jkun ikun irranġa.

Allura min ikollu l- objection jgħidlek: Jien ma nistax nirranġa?

Quddiem liema qaddis se mmur nixgħel ix-xemgħa għax jekk ma nixgħelx ix-xemgħa ma nirranġax bħal dak u bħall-ieħor.

U jistgħu jkunu każijiet assolutament ġenwini fejn wieħed jew tnejn jingħataw permess u wieħed ma jingħatax.

Sur President, kemm fadalli ħin.

MR SPEAKER: Fadallek sitt minuti.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Mela se nkompli fuq dan l-aspett għax iktar importanti nikkonċentra fuq dan milli nitkellem fuq affarijiet oħra.

Il- filosofija li aħjar tgħid "le" għal applikazzjoni ħalli mbagħad xi ħaddieħor jgħid iva hija fundamentalment żbaljata.

Aħjar jingħad le għal din ir-raġuni, jew minħabba dan id-dettall, jew jingħad iva għax jidher hekk u hekk, jew għax każ ieħor ġie deċiż b'dan il-mod.

U hawnhekk wieħed irid jinforma lill-ieħor.

Wieħed jista' jgħidli: Imma inti taħdem il-qorti u ġieli tara deċiżjonijiet li jittieħdu bil-maqlub ta' xulxin minkejja li jkunu kamra ma' kamra.

Veru, imma f'dan il-każ għandhom ikunu b'dak il- mod?

Huwa ħażin għax hawnhekk hawn interessi finanzjarji u allura jibda jidħol ċertu suspett.

Nirrepeti li l-filosofija li min qed jagħmel ir-rapport mill-ewwel jgħid le ħalli jfarfar minn fuq spallejh, u jekk jiġri xi ħaġa 'l quddiem jurihom li hu kien qal le, hija ħażina.

Jekk l-oġġett huwa sewwa ejja nerfa' r- responsabilita` li ngħid li huwa sewwa.

Jekk insiblu tentufa ħażina ngħid li hemm tentufa ħażina u mhux ngħidlu rejected because it goes against xi ħaġa fl-ajru.

Per eżempju, it goes against good neighbourly relations.

F'applikazzjoni waħda jiġi deċiż mod u fl-oħra mod ieħor.

Dik bniet id-dar tagħha, jien bnejt id-dar maġenbha u ċ-ċint ta' bejnietna għamilnieh baxx u tgħidli very good neighbourly relations ħalli tkunu tistgħu taqbżu mingħand waħda għal għand l-oħra.

Imbagħad f'każ ieħor fejn wieħed ikun irid itella' ħajt għoli jgħidlu: Le, għal raġunijiet ta' good neighbourly relations.

Imma f'dak il-każ forsi wieħed ikun qed jittanta lill-ieħor u għalhekk ikun irid jgħolli l-ħajt.

Tista' tagħti interpretazzjoni differenti għal kollox.

Dawn huma t-tip ta' affarijiet li jwaqqfu l- proċessi.

Għalhekk nerġa' ngħid li kieku l-major projects ma jaħdmux bis- sistema ta' liaison ma' l-iżviluppaturi u mal-periti kieku l-ebda wieħed minnhom ma jsir għax jekk f'daqshekk issiblu l-għawġ aħseb u ara jekk ikollok proġett li jkun enormi.

Sur President, nixtieq nitkellem dwar liġijiet tal-pajjiż li qegħdin in conflict ma' dak li jkun qed isir mill-MEPA.

Il-MEPA ma tistax tkun iktar in isolation minn dawn il-liġijiet.

Jekk wieħed jara x'tgħid il-liġi tal- MEPA stess isib li din trid tosserva l-liġijiet l-oħrajn kollha u tieħu in konsiderazzjoni fatturi oħra.

Waħda minnhom hija fuq il-wisa' tat-toroq peress li qed ikollna żviluppi li qegħdin jitilgħu 'l fuq.

Darba kont mal- ministru fix-xatt ta' Tas-Sliema u konna dahrna lejn ix-xemx u waqt li kont qed inħares lejn faċċata nara bini li tela' għoli.

It-toroq li qabel kienu triq, kienu qed jidhru qishom sqaq.

In-naħa t'isfel ikun hemm l-umdita` u jekk ngħaddi minn hemm inpejjep il-pipa, in-nies kollha jispiċċaw ixommuha għax lanqas arja m'hemm.

Għandna liġi li tgħid kemm għandhom ikunu wesgħin it-toroq fi żvilupp ġdid.

Qed ngħid għall-Code of Police Laws, imma l-MEPA ma tħosshiex marbuta b'din il-liġi.

Jien nemmen li għandna ndaħħlu b'mod ċar ċerti provvedimenti ta' dawk il- liġijiet fil-liġijiet tal-MEPA ħalli kulħadd ikun jaf u l-ewwel ma jkunu jafu huma l-istess periti u l-istess żviluppaturi.

Jien nemmen li l- iżviluppatur għandu joqgħod attent pero` kemm għandu joqgħod attent iktar il-gvern!

Kif jidher f'paragrafu 33 tar-rapport ta' l-awditur huwa għajb li hawn mill-inqas ħames każi fejn dipartimenti tal-gvern ġew jaqgħu u jqumu minn kwalunkwe liġi tal-MEPA.

Dan huwa żbaljat, imma ma rrispondewx quddiem il-MEPA.

Jekk ma rrispondewx quddiem il-MEPA dawn kollha għandhom jirrispondu quddiem il-pubbliku għal dak li għamlu, per eżempju, li għamlu twaqqigħ mingħajr permess.

Il-gvern stess jisfida lil-awtorita`.

Nirringrazzjak, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Joe Falzon.

ONOR.

JOSEPH FALZON: Mr Speaker, nixtieq nibda billi nirringrazzja liċ- chairman, lill-membri tal-bord kollu, inkluż l-Onor.

Joe Brincat, id- direttorat u l-ħaddiema kollha - quddiemi hawn l-Onor.

Galdes - tal-ħidma tagħhom tul is-sena li għaddiet li kienet waħda mill-iktar impenjattivi għall-MEPA.

Tajjeb li nagħtu ħarsa lura biex naraw l-iżviluppi li kellna din is-sena, pero` tajjeb ukoll li naraw xi sfidi prinċipali rridu nindirizzaw fis-snin li ġejjin.

Naturalment dawn ikunu affarijiet li tisma' mingħand in-nies u li taqra fil-ġurnali li fl-aħħar mill-aħħar jirriflettu x-xewqa u x'jistenna l-pubbliku in ġenerali mill-MEPA.

Jien ħadt pjaċir nisma' lill-Onor.

Joseph Brincat li għamel ċerti suġġerimenti tajbin, pero` rrid ngħid li wħud minnhom diġa' ġew indirizzati.

Qed nirriferi għall-kwestjoni tar-reconsiderations kif ukoll għall-bżonn ta' iżjed prattiċita` fil-mod kif napplikaw il-policies b'mod ġenerali.

Irridu nifhmu hawnhekk li tagħmel kemm tagħmel policies fil- qasam ta' l-ippjanar, kull sit m'huwiex bħall-ieħor.

Għalhekk kif jindika l- isem ta' dawn il-policies stess, dawn huma design guidelines u importanti li nużawhom biss bħala gwida u mhux neċessarjament bir-riga li tagħtina l- kejl preċiż.

Hawnhekk jidħol il-judgement biex fl-aħħar mill-aħħar noħolqu disinn tajjeb għall-bini tagħna u għal kull żvilupp li jkun hemm quddiem il- MEPA.

Irridu nifhmu li ċerti każijiet ma japplikawx għalihom ċerti klawsoli li jiġu applikati f'każijiet oħra, pero` tajjeb li wieħed jenfasizza fuq ċerta konsistenza tal-case officers.

Ikun tajjeb li jagħtu d- deċiżjoni ċara tad-direttorat, jiġifieri jekk hux recommended to grant jew to refuse permission, pero` jistgħu jagħtu indikazzjonijiet biex ikunu jistgħu jiggwidaw iżjed il-bordijiet li fl-aħħar mill-aħħar jiddeċiedu l- applikazzjonijiet li jkunu quddiem il-MEPA.

Sfida oħra li trid tiġi ndirizzata mhux mill-MEPA waħedha imma anke minn entitajiet oħra hija l-kwestjoni tar-regolamenti tal-bini, speċjalment waqt l-eżekuzzjoni tal-proġetti.

Ħafna mill-complaints li tirċievi l-MEPA m'humiex minħabba l-permessi per se, imma għall-mod kif ix-xogħol ikun qed jiġi esegwit.

F'ħafna areas il-bini qed jiġi demolished u minfloku jitla' bini ġdid u dan qed joħloq ħafna inkonvenjent għar-residenti.

Jien mhux qed ngħid li għandna nwaqqfu l-iżvilupp, ħalli ma ninftiehmx ħażin, pero` naħseb li jrid ikollna gwidi iżjed ċari ta' kif dak l-iżvilupp għandu jsir.

Illum qed naraw – u din hija ħaġa pożittiva ħafna - li we're containing urban sprawl, m'aħniex qed nifirxu ħafna u ħafna iżjed fuq art li m'hijiex mittiefsa, allura rridu noqogħdu iżjed attenti għaliex ix-xogħlijiet qegħdin isiru iżjed viċin tar-residenti.

Ftit ilu ddedikajt aġġornament dwar din il-kwestjoni fejn għamilt ċerti suġġerimenti dwar kif jistgħu jsiru construction management reports li fl-aħħar mill-aħħar iħallu l- attivita` tal-kostruzzjoni għaddejja, pero` fl-istess ħin joffru l-inqas inkonvenjent għar-residenti.

Sfida prinċipali oħra li l-MEPA għandha tindirizza hija li tiżviluppa l- kunċett tal-one-stop shop.

Il-one-stop shop inħoloq b'mod tajjeb ħafna u finalment l-applikant mhux se joqgħod jiġri minn dipartiment għall-ieħor, imma se jgħaddi l-proċess kollu, l-approvals kollha li hemm bżonn taħt il- framework u l-qafas leġislattiv tal-MEPA.

Dan jitlob li d-dipartimenti l- oħra kollha konċernati jgħinu biex dan il-proċess jittejjeb billi jagħtu r- response tagħhom kemm jista' jkun malajr meta jiġu kkonsultati mill-MEPA fuq applikazzjonijiet speċifiċi.

Jien u l-Onor.

Joe Brincat li qegħdin fuq il-bord tal-MEPA naraw kif ħafna mill-applikazzjonijiet fejn inti jkollok bżonn tikkonsulta ma' l-entitajiet qed idumu biex jaslu.

Jeħtieġ li ntejbu dawk il-links u jkollna kordinazzjoni ħafna u ħafna aħjar biex finalment wieħed ikun jista' jasal għal deċiżjoni iktar faċli.

Tajjeb ngħidu li l-MEPA llum il-ġurnata avvanzat ħafna fl-aspirazzjonijiet tagħha għax dejjem tiltaqa' ma' żviluppaturi, ma' kuntratturi u ma' entitajiet oħra li jkunu qegħdin iressqu quddiemha proġetti li joħolqu ħafna impjiegi, li jkunu innovattivi, li jagħtu xejra tal-pajjiż kif wieħed jixtiequ għas-snin li ġejjin pero` f'dak l-istadju partikolari l-MEPA tkun trid titlob ir-response minn ċerti entitajiet fosthom is-civil protection department u l-Enemalta li hija responsabbli mill-infrastruttura tal- pajjiż.

Huwa importanti li dawn jiġu kordinati għax huma proġetti li jfasslu kif pajjiżna jista' jiġi żviluppat minn hawn u ftit snin oħra.

Tajjeb li f'dan ir-rigward insemmi lil dawk in-nies kollha li huma nvoluti f'dan is-settur, jiġifieri mhux biss l-iżviluppatur imma fis-settur tal- kostruzzjoni, fis-settur tat-turiżmu, fis-setturi l-oħrajn kollha tan- negozji li għandna f'Malta u anke ta' l-investimenti barranin li verament għandhom ideat tajbin ta' kif jistgħu jfasslu l-futur ta' dan il-pajjiż.

Sur President, kwestjoni oħra li trid tiġi ndirizzata hija kif se noħolqu proġetti ta' kwalita` iżjed għolja.

Għal dan il-għan minn żmien għal żmien aħna noħorġu policy and design guidelines.

Hawnhekk jiena nistieden lill- pubbliku li jipparteċipa kemm jista' jkun fil-konsultazzjonijiet li l-MEPA tagħmel biex finalment l-aspirazzjonijiet tal-pubbliku kollu in ġenerali jistgħu jiġu ndirizzati f'dawn il-policies li jkunu qegħdin jitħejjew.

Għaddejna minn eżerċizzju jkolli ngħid tajjeb ħafna tal-pjani lokali li fl- aħħar ikkonkludejnihom u allura llum il-ġurnata għandna qafas tajjeb fuqiex wieħed jista' jiddetermina l-applikazzjonijiet.

Kif semma l-Onor.

Galdes hemm sitwazzjonijiet fejn ikun hemm ċerti differenzi bejn pjan lokali u ieħor, pero` huma affarijiet li jridu jiġu ndirizzati f'perspettiva li kull lokalita` titlob affarijiet differenti minn lokalita` oħra.

Wieħed irid jifhem dan il-kontest kollu għax wara kull klawsola, wara kull deċiżjoni, hemm qafas importanti ta' diskussjoni importanti ħafna.

Xtaqt insemmi wkoll kemm ħadem tajjeb l-uffiċċju ta' l-awditur tal-MEPA li llum hemm ċerta fiduċja fih.

Il-gvern ried li jwaqqaf uffiċċju li jkun jista' jinvestiga kull proċess ta' applikazzjoni 'l fuq minn kull konflitt ta' interess li wieħed jista' jimmaġina.

Hija ħaġa pożittiva ħafna li llum il-ġurnata l-MEPA għandha awditur li l-pubbliku in ġenerali, hu min hu, kemm jekk huwa l-applikant, kemm jekk huwa l-objector jew third party, jista' jikteb jew iressaq l-ilment tiegħu f'dan l-uffiċċju u l-awditur jista' jinvestiga kwalunkwe każ.

Hawn i rridu nifhmu wkoll li ma nistgħux naħdmu f'ċirkostanzi li jpoġġu lil xi ħadd f'sitwazzjonijiet ta' konflitti ta' interess.

Jien nappella li l-interess f'dan il-każ għandu jkun u jibqa' dejjem biss il-ġid komuni fiċ-ċirkostanzi kollha li nkunu qegħdin noperaw fihom.

Jeħtieġ ikollna proċess kemm jista' jkun miftuħ u jien naħseb li qatt u qatt ma kien hawn organizzazzjoni bħal din li l-proċess tagħha huwa miftuħ għal kwalunkwe skrutinju kemm tal-pubbliku u anke ta' għaqdiet, fosthom dawk ambjentali.

Jien dejjem ngħid kemm huwa importanti li l-NGO's fil-pajjiż isemmgħu leħinhom kemm meta jkunu f'minoranza u kemm meta jkunu f'maġġoranza fuq ċerti stands.

Pero` rridu nifhmu lkoll li f'dan ir-rigward wieħed irid ifittex dejjem il-bilanċ bejn dak li huwa l-iżvilupp, bejn in-nies li huma involuti fin-negozju u l-interess tal-komunita` kollha in ġenerali.

L-NGO's għandhom jifhmu li dan huwa wieħed mill-iżjed oqsma li jpoġġi pressjoni biex issib il-bilanċ bejn dak li huwa żvilupp u bejn dak li huwa ambjent.

Iċ-challenge kbira tal-MEPA hija li ġġib l-iżvilupp u l-ambjent jaħdmu flimkien, jiġifieri li jiġi applikat iżjed il-prinċipju ta' l-iżvilupp sostenibbli.

Nixtieq nikkonkludi dan l-intervent tiegħi billi nawgura lill-MEPA sena ta' ħidma tajba biex tilqa' għall-isfidi li dejjem jiżdiedu.

Is-sena li għaddiet għaddejna minn ċirkostanzi li forsi ma kenux daqshekk normali u li poġġew fuq l-uffiċjali tal-MEPA ħafna pressjonijiet ta' xogħol.

Jien nawgura li s-snin li ġejjin jagħtu l-frott tal-ħidma skond il-policies li jkunu mfassla minn dan il-gvern.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-ministru jista' jagħmel il-winding up.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Mr Speaker, se nipprova ngħaddi xi informazzjoni oħra kif ukoll inwieġeb ċerti punti li ssemmew mill-kelliema ta' l- oppożizzjoni.

Ninnota li fil-bidu tad-diskors tiegħu l-Onor.

Roderick Galdes qal li s- sistema ta' l-ippjanar falliet, anzi kif poġġiha hu, falliha l-gvern għax intervjena.

Kwotazzjoni ta' l-Onor.

Roderick Galdes tgħid hekk:

"Il-ministru għandu jirrevedi l-pożizzjoni li tkun ħadet il-MEPA f'każ li ma jkunx hemm qbil fuq il-policy nazzjonali.

Jekk il-MEPA tiddeċiedi li tmur kontra l-policy nazzjonali, il-gvern għandu jirbaħ fuq l-awtorita` għaliex fl-aħħar mill-aħħar il-gvern huwa elett demokratikament u huwa l-poplu li se jivvota għalih."

Ħa nkompli naqra minn din il-kwotazzjoni.

"Il-poplu mhux se jivvota lill-planners u l-aspett politiku ma tistax taqtgħu mill-ippjanar."

Din il-kwotazzjoni ġejja mid-dibattitu ta' sena ilu dwar l-estimi tal-MEPA u qalha l-Onor.

Roderick Galdes stess.

Mela llum qed jiġi jgħidilna li l- gvern falla s-sistema ta' l-ippjanar għax skond hu, intervjena, imma s-sena li għaddiet ġie hawnhekk jippontifika kemm hu importanti li l-gvern jintervjeni.

(Interruzzjonijiet) Jien ma telliftux, ħallejtu jgħid.

Qal il- ħmerijiet u issa se nirrispondi għalihom.

MR SPEAKER: Kompli Onorevoli.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Kontradizzjoni ikbar minn din diffiċli ssib.

Qalilna wkoll biex ninjoraw iċ-ċifri.

Jien m'iniex wieħed minn dawk li nħobb nilgħab ħafna biċ-ċifri, dak hemm ħaddieħor ibażwar fihom, imma wara kollox huma ċ-ċifri li jagħtuk indikazzjoni.

Kif tista' tinjora l-fatt li l-MEPA s-sena l-oħra rċeviet 5% aktar applikazzjonijiet u żiedet l-ammont ta' deċiżjonijiet tagħha bi 3% minkejja ż-żieda ta' 5% aktar?

Allura dawn għandna ninjorawhom?

Għandna naċċettaw l-isweeping statements li għamel l- Onor. Roderick Galdes?

Lill-Onor.

Galdes ngħidlu biss li b'riżultat dirett tal-ħruġ tal-pjani lokali l-ammont ta' differimenti fid-deċiżjonijiet tal- bordijiet naqas b'10%.

Ir-rata ta' differiment bħalissa niżlet għal 33% li xorta nqisha, iva anke jien, bħala għolja u nistenna li din tkun sostanzjalment inqas sena oħra minħabba l-fatt li llum għandha pjani lokali li huma deċiżi.

Issa niġi fuq il-pjani lokali u dwar dak li għedt int, Onor. Galdes.

(Interruzzjonijiet) Issa jekk ma jimpurtax ħallini nitkellem għax qed takkużani li jien arroganti pero' jidher li inti daqsxejn arroganti wkoll.

MR SPEAKER: Indirizza lis-Sedja, jekk jogħġbok.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Dan ir-riżultat jidher ukoll fil-finanzi tal-MEPA.

Kif għedt diġa`, id-dħul tal-MEPA żdied bi 30%.

Qalilna li din hija ereżija oħra għax aħna għoddejna dak li daħal permezz tal-policy ta' l- urban improvement fund.

Jekk l-Onor.

Galdes jara l-estimi sew jinduna li dawk il-flus ta' l-urban improvement fund m'humiex ikkalkulati fir-revenue tal-MEPA.

Nittama li għallinqas ikollok il-konsapevolezza li tara d- dokumenti qabel ma tiġi titkellem ġo din il-Kamra.

Issa apparti l-konklużjoni tal-ħames pjani lokali, il-MEPA għamlet xogħol utli fuq numru ta' development briefs u fuq supplementary planning guidance.

Fost ix-xogħol li għamel il-forward planning tal-MEPA sar id- development brief għal Fort Cambridge, development brief għall-fuel depot site f'Birżebbuġa, emendi għall-pjan ta' azzjoni ta' Ta' Qali, action plan għaż-żona Ta' Masrija, u xogħol ieħor bħal dak li sar fuq il-legal notice tad-development notification order.

Hemm diversi dokumenti li għaddew mix- xogħol tal-forward planning u ġew għandi għall-approvazzjoni u qiegħed narahom biex il-gvern jagħti l-input.

Meta nevalwa d-dokumenti li jibagħtuli l-MEPA, apparti li narawhom fil-fond nikkonsulta wkoll ma' ministeri oħrajn għax hu importanti li l-gvern ikollu politika waħda.

Irrid ngħid li wara li s-sena li għaddiet l-MEU għamel ir-rapport tiegħu, bdew jidħlu fis-seħħ numru ta' tibdiliet.

Per eżempju, daħħlu s-sistema taċ-ċelloli, li jidher li kien hawn min ikkritikaha wkoll.

Irrid nikkummenta fuq xi ħaġa li qal l-Onor.

Joe Brincat li għandu raġun fuqha.

Aħna ilna ninsistu li meta jmur każ quddiemhom il-case officers tal-MEPA m'għandhomx sempliċement jiktbu r-rapport u jagħmlu recommendation for refusal, imma għandhom jikkonsultaw ma' l-applikant meta ma jkunux qed jaqblu.

Dak huwa obbligu li diġa` daħal fuq il-case officers tal-MEPA. l- Onor. Joe Brincat għandu raġun dwar dan.

Ġiet imwaqqfa wkoll sezzjoni fil- front office biex nassiguraw assistenza sħiħa lill-pubbliku.

Ġew impjegati tmien planning officers oħra u hemm il-ħsieb li jiġu impjegati sebgħa oħra sabiex ikun hemm aktar effiċjenza.

Niġi issa għal ħaġa oħra li rrifera għaliha l-Onor.

Brincat kif ukoll l- Onor. Falzon.

Meta entitajiet, dipartimenti, aġenziji jew korporazzjonijiet tal-gvern, ma jirrispondux fit-terminu stipulat, il-MEPA għandha l-obbligu li tipproċessa u tibqa' għaddejja bl-applikazzjoni in kwestjoni.

Minkejja l-fatt li din ir-riforma ħolqot taqliba sħiħa fi ħdan id-direttorat ta' l-ippjanar, l-istess direttorat qed jipproċessa 90% ta' l- applikazzjonijiet fil-ħin hekk kif stipulat fil-liġi, ċifra li wieħed jista' jiċċekkjaha.

L-Onor.

Galdes jaħdem il-MEPA u għandu aċċess għal din l-informazzjoni fuq il-computer tiegħu iktar milli għandi jien, allura jista' faċilment jiċċekkjaha.

Għadna fil-bidu ta' din il-bidla ħalli jkun hemm verament iktar effiċjenza.

Issa niġi għall-pjani lokali.

Qalilna li t-tibdiliet li għamilna fihom wara li ħarġu abbozzati għamilnihom biex naqdu l-ħbieb tal-ħbieb.

Issa ħalli ngħid x'kienu t-tibdiliet.

Waħda minnhom kienet li fiċ-ċentri storiċi ta' pajjiżna, li ħafna minnhom inbnew wara t-Tieni Gwerra m'għandux ikun hemm semi-basement ħalli wieħed iżomm l-estetika ta' dawk iċ-ċentri storiċi.

Għedna wkoll li peress li f'ċerti postijiet l-esperjenza wrietna li kien hemm over-development għandna ndaħħlu threshold, jiġifieri daqs minimu ta' 120 metru kwadru.

Din għamilniha biex ma nammassawx żvilupp f'żoni li kienu rinomati bħala low jew medium density areas u nispiċċaw nikkaġunawlhom impatt negattiv.

Infatti kien hemm tlett idjar li applikaw biex iwaqqgħuhom u minflokhom jibnu 47 appartament u 75 garaxx.

Dak l-ammassament ta' żvilupp iġib impatt fiżiku u jġib ukoll impatt negattiv soċjali fuq dawk l-inħawi.

Dawk huma t-tibdiliet li għamilna.

Dawn għalfejn għamilnihom, għal xi ħbieb ta' ħbieb?

Għax lin-nies li jagħmlu spekulazzjoni u jidħlu fin-negozju ta' l- artijiet m'għoġbuhomx dawn il-kondizzjonijiet.

Aħna m'għamilnihomx għalihom, imma għall-ġid tal-komunita` in ġenerali ta' pajjiżna.

Allura kif jiġu jgħidulna li t-tibdiliet li għamilna huma għall-ħbieb tal-ħbieb?

Għamilna tibdiliet li huma per neċessita` biex il-MEPA tibqa' t-tarka fl- interess tal-ġid komuni.

Meta daħħalna it-2.3% iktar fiż-żoni ta' l-iżvilupp l-Onor.

Membru qalilna li hemm każi li ma jistħoqqilhomx.

Jien nistiednu minn hawnhekk jgħidli liema huma l-każi li qed jirriferi għalihom u jgħaddihomli.

Nittama li jiġu iktar malajr minn kemm ġew ir-risposti ta' l-akkużi li għamel il-kap tiegħu li ilu 200 ġurnata jgħid li l-proċess kien mimli xkora korruzzjoni u sal-lum għadu ma ġab xejn.

Nispera li dawn il-każi jagħtihomli ħalli nkun nista' narahom.

L-Onor.

Galdes qalilna wkoll li l-estate agents qalulhom li l-proprjeta` mhux se torħos.

Dażgur li jgħidu hekk!

Jekk hawn nies li m'għandhomx interess li l-proprjeta` torħos dawn huma l-estate agents għax huma n-nies li jieħdu l-kummissjoni fuq il-prezz.

Allura mhux mingħand l-estate agents irrid nisma', imma mingħand il-familji.

Jien għedt mill-bidu li jekk xejn iż-żieda li għamilna probabbilment mhux se traħħas imma l-impatt se jkun li r-rata fiż-żidiet tal-prezzijiet ma tibqax qawwija kif kienet matul l-aħħar snin.

Ma rridx nidħol ħafna fuq il-kwestjoni tar-razzjonalizzazzjoni imma l-Onor.

Galdes ġie jgħidilna li huma ma vvotawx favur.

Jien nistiednu jmur jara l- minuti tal-planning development committee u jara jekk huma wkoll għamlux rakkmandazzjonijiet biex jidħlu artijiet, anke artijiet li l-Onor.

Charles Buhagiar kellu interess dirett fihom - u naf x'jien ngħid għax semmejthom fil-kumitat u hemm każi oħra li għadni ma semejthomx, imma meta jiġi l- mument addattat insemmihom - u ma ddikjarahx fil-kumitat.

Kieku ma kienx l- Onor. Austin Gatt li ġibidlu l-attenzjoni dak il-fatt qatt ma kien joħroġ.

Inkompli fuq il-kwestjoni tad-dħul ta' l-artijiet fiż-żoni ta' l-iżvilupp.

Jien għandi quddiemi rapport li għadha kemm ħarġet il-European Environment Agency fl-24 ta' Novembru li jismu "Urban sprawl in Europe: the ignored challenge."

Minn dan ir-rapport ħareġ li bħala medja bliet fl-Ewropa jespandu b'5% kull għaxar snin.

F'ċerti pajjiżi Ewropej tal-punent kif ukoll tal-lvant kien hemm anke żieda fl-isprawl, jiġifieri fl-iżvilupp li jitħalla jsir anke bid-doppju ta' l-average Ewropew, jiġifieri iktar minn 10% kull għaxar snin, meta ż-żieda fil-popolazzjoni kienet ta' 6%, ma kenitx xi żieda qawwija.

Ħalli nqabblu ftit ma' dak li ġara f'Malta.

Fl-1989 b'deċiżjoni tal-partit Nazzjonalista fil-gvern sar tnaqqis fiż-żona ta' l-iżvilupp li kien hemm qabel b'madwar 437 ettaru ta' art.

F'Lulju li għadda saret żieda fiż-żoni ta' żvilupp ta' 134 ettaru ta' art.

Jekk inqabblu kemm kellna art qabel l-elezzjoni ta' l-1987 ma' dak li għandna llum insibu li globalment kellna tnaqqis ta' 303 etari ta' art, jiġifieri naqqasna b'kollox iktar minn area daqs is-Siġġiewi għal darbtejn.

Mela aħna kellna tnaqqis fl-art għall-iżvilupp b'5% bejn l-1987 u llum f'Malta, b'deċiżjoni ta' dan il-gvern, mhux tagħhom għax huma ma kenux favur id- deċiżjoni li ħa dan il-parlament fl-1989, filwaqt li ħaddieħor fl-Ewropa kellu żieda ta' 5% fl-iżvilupp ta' bini kull għaxar snin.

Jekk tħalli barra t-tnaqqis globali u tikkalkula biss iż-żieda li kellna din is-sena, jiġifieri 2.3%, u tinjora t-tnaqqis globali li sar mill-1987 sal-lum, perijodu ta' kważi 30 sena, aħna se jkollna żieda ta' 0.8% kull għaxar snin, filwaqt li fil-pajjiżi Ewropej kellhom żieda ta' 5% kull għaxar snin.

Mela aħna kellna żieda ta' 0.8% kull għaxar snin u fl-Ewropa l-average huwa ta' 5% kull għaxar snin.

Waqt id-dibattitu dwar ir-razzjonalizzazzjoni kien hemm min qal li dan il- pajjiż huwa second world country.

Jien ngħidlu li b'dawn iċ-ċifri naħseb li qegħdin fil-premier mhux second world country.

Meta tara dan kollu tirrealizza kemm aħna konna għaqlin fid-deċiżjonijiet tagħna biex nipproteġu l-kampanja ta' pajjiżna.

Inkompli fuq xogħol ieħor li għamlet il- MEPA.

Ir-reviżjoni tal-pjan ta' struttura matul din is-sena tkompla bit- tħejjija ta' l-ewwel draft intern tal-pjan ta' struttura li jikkonsisti f'erba' oqsma prinċipali, impjiegi u djar, protezzjoni ambjentali, sosteniment ta' komunitajiet u trasport.

L-abbozz kien diskuss fi ħdan l- istrutturi tad-direttorat tal-MEPA - kif jaf l-Onor.

Galdes għax jaħdem fil- MEPA - u ma' stakeholders oħra importanti mis-soċjeta` ċivili.

It-tħejjija ta' dan l-abbozz kien ikkumplimentat bl-istrategic environmental assessment ħalli jitlesta l-ewwel abbozz tar-rapport ambjentali.

Wara li jgħaddi mill- proċess ta' konsultazzjoni pubblika l-MEPA tiffinalizza l-pjan ta' struttura matul is-sena li ġejja.

Għar-rigward ta' l-infurzar, kif diġa` għedt, kien hemm titjib imma jrid ikun hemm iktar titjib fil-qasam ta' l-infurzar.

Jien qed ninnota ċertu tibdil fil-kultura tan-nies.

Punt pożittiv li wieħed jista' jqajjem huwa li l-istatisitka turi li l-għadd ta' ilmenti li l-MEPA irċeviet din is-sena kien madwar elf inqas minn dak tas-sena ta' qabel, li jfisser li hemm soċjeta` hemm barra li qed tkun compliant iktar milli tabbuża.

Sur President, ippermettili nidħol fuq punt ieħor li qabad l-uffiċċju ta' l- awditur, li hemm bżonn li l-infurzar ikun iktar effikaċi u iktar effettiv.

Hawnhekk naqbel totalment ma' l-awditur u se nara li matul is-sena li ġejja jkun hemm it-tibdil dovut f'dan il-qasam.

Kif qed insemmi l-uffiċċju ta' l- awditur ħalli ngħid x'naħseb anke jien fuq ir-rapport li għamel l-awditur.

L-ewwelnett min waqqaf l-uffiċċju ta' l-awditur, il-gvern Laburista meta kien fil-gvern bejn l-1996 u l-1998?

Waqqafnieh aħna.

Iktar tard nitkellem dwar x'għamel il-gvern Laburista bjen l-1996 u l-1998.

Kien hemm ħafna kummenti dwar ir-rapport li għamel l-awditur kemm fil-media u kemm minn persuni hawn ġew.

Dan ir-rapport irridu narawh fil-kontest wiesa' tiegħu.

Il-gvern waqqaf l-uffiċċju għax, kif diġa` għedt, apparti l- iskrutinju pubbliku, importanti wkoll li jkollna persuna iffokata biex tinvestiga fuq l-operat tal-MEPA u jista' jibda jinvestiga hu mingħajr ma jkollu talba la tiegħi u lanqas ta' ħadd.

Jista' jaqbad u jinvestiga hu.

Fuq kollox, iktar milli jkollna persuna li tagħmel witch-hunt ridna li jkollna persuna li tagħmel rakkmandazzjonijiet u tagħti soluzzjonijiet kif il-proċess jista' jaħdem aħjar.

Kien għalhekk li jien tlabt lill-Perit Joe Falzon biex jaqdi din il-funzjoni.

Infatti f'wieħed mill-ġurnali lokali semma li jien insistejt miegħu li jkun hu.

Huwa aċċetta imma talabni li jagħżel persuna tal-fiduċja tiegħu ħalli jkun jista' jgħinu fl-operat tiegħu.

Jien għażilt lil Joe Falzon għax kont ċert li mhux se joqgħod lura milli jgħid dak li jeħtieġ jintqal.

Dan ma jfissirx li wieħed għandu jaqbel ma' dak kollu li jgħid Joe Falzon u fl-intervent tiegħi se ngħid fejn naqbel u fejn ma naqbilx.

L-awditur għamel numru ta' punti fir-rapport tiegħu.

Naqbel, per eżempju, fejn jgħid li ċerti case officers joqogħdu lura milli jużaw il-ġudizzju professjonali tagħhom fl-ipproċessar ta' l-applikazzjoi.

Dan huwa punt li semma wkoll l-Onor.

Joe Brincat, imma jiena rrid inqajjem il-punt li ċerti case officers kultant iħossuhom imbeżża' li jekk huma jużaw il-ġudizzju professjonali l-awditur jista' jaqbad magħhom li jkunu ħarġu mil-linja.

Irridu nifhmu li l-proċess ta' l-ippjanar jitlob djalettika u mhux li nimxu bil-punto u l-virgola.

Naqbel ukoll fejn l-awditur jenfasizza, kif diġa` għedt, fuq l-infurzar effettiv.

L-awditur għamel tajjeb ukoll li fakkar lid-dipartimenti u l-aġenziji tal-gvern fir-responsabilita` tagħhom li jaġixxu mal-liġi, anke dik ta' l-ippjanar.

Id-dipartimenti u l-aġenziji tal-gvern għandhom ikunu minn ta' l-ewwel li jagħtu l-eżempju.

Hija x- xewqa tiegħi li l-gvern jagħti iktar għodda legali lill-MEPA biex tkun iktar effettiva fl-infurzar.

Fir-rapport tiegħu l-awditur għamel riferenza wkoll għal kodiċi ta' etika għall-ħaddiema tal-MEPA.

Irrid ngħid li l-kodiċi ta' etika dalwaqt jiġi konkluż wara li evalwajt il-kontenut tiegħu flimkien ma' persuni b'esperjenza f'dan il-qasam.

Hemm affarijiet li naqbel u hemm affarijiet li ma naqbilx magħhom.

Kumment ieħor ta' l-awditur jikkonċerna l-prattika tal-bord tal-MEPA li jara l-applikazzjonijiet b'mod informali qabel ma dan isir fil-pubbliku.

Skond hu dan m'huwiex skond il-liġi.

Hekk qal l- awditur fir-rapport tiegħu.

Irrid ngħid li l-MEPA issostni li dan huwa strettament skond il-liġi għax f'dawn il-laqgħat ma jittieħdu l-ebda deċiżjonijiet.

Il-MEPA tgħid ukoll li dan huwa meħtieġ fuq livell prattiku biex jiżgura li meta ssir il-laqgħa fil-pubbliku l-informazzjoni tiġi preżentata kollha.

Naħseb li hemm ċerta validita` fl-argumenti taż-żewġ naħat għalkemm ikolli ngħid li rridu narawha iktar fil-fond biex naraw x'tibdiliet jista' jkun hemm, imma dejjem fil-kontest tal-liġi li għandna jew fil-kontest tal-liġi li għandu jkollna.

Il-punt m'huwiex min għandu raġun imma li rridu naraw kif se ntejbu l-proċedura.

Nittama li l-awditur jifhem li l-prassi tal-bord li jkollu laqgħat informali ilha addottata mill-1992, meta anke l-Perit Joe Falzon kien deputy chairman ta' l-istess MEPA.

Dan qed ngħidu għax din m'hijiex xi ħaġa li ġiet ivvintata miċ-chairman li hemm illum.

Irid jingħad li dawn il- laqgħat informali jintalbu mill-membri tal-bord stess u jservu biex jinformawhom dwar dak li jkun se jiġi diskuss f'laqgħat pubbliċi.

Dan huwa importanti biex il-membri tal-bord jaraw l-applikazzjonijiet b'mod serju u anke b'mod sensittiv.

Ikolli ngħid li jekk xejn l-awditur għandu jisħaq li l-laqgħat ikunu strutturati aħjar jew b'mod differenti, imma ma naqbilx li jattakka l-prattika fiha nnifisha.

Ippermettili, Sur President, nidħol fl-issue li qajjem l-awditur dwar il- konsultazzjoni pubblika fil-proċess tal-pjani lokali.

Nistqarr li nħossni sorpriż kif l-awditur għażel li jagħti interpretazzjoni strettament legali fir-rapport tiegħu mingħajr ma jidher li talab parir legali.

Inħoss ukoll sens ta' kontradizzjoni bejn il-fatt li f'mument minnhom jgħid li ma ġiex osservat l-ispirtu tal-liġi, imbagħad iktar tard fl-istess rapport jgħid li hemm bżonn tinbidel il-liġi ħalli jkun hemm iktar konsultazjzoni.

Il-fatt li qed jirrimarka li hemm bżonn bdil fil-liġi jikkonferma li l-emendi fil- liġi biss jistgħu jwasslu għal iktar konsultazzjoni pubblika u mhux il-MEPA timxi mal-liġi preżenti għax il-MEPA imxiet mal-liġi preżenti.

Fost iktar minn 7,000 applikazzjoni li tipproċessa l-MEPA l-awditur identifika problemi f'numru żgħir minnhom u rrid ngħid li għamel tajjeb, imma wisq nibża' li bit-ton li uża fir-rapport tiegħu jista' jagħti l- impressjoni li x-xogħol tal-MEPA kważi huwa kollu bla valur jew kollu ħażin.

Iċ-chairman u l-uffiċjali l-oħra tal-MEPA għandhom raġun iħossuhom imweġġa' meta jagħtu kontribut tant siewi biex il-MEPA tagħmel ix-xogħol tajjeb li tagħmel, imma jidher li jinstema' biss dak li hu negattiv.

Hawnhekk irrid nagħmel appell lill-mezzi tax-xandir.

Nifhem li l-media għandhom għatx għall-aħbarijiet sensazzjonali u li tgħid li l-awditur tal- MEPA qed jikkritika lill-MEPA għandha valur sensazzjonali.

Hekk għandu jsir u għalhekk qiegħed il-ġurnaliżmu f'pajjiż, imma hemm bżonn li l-qarrej jingħata l-istampa kollha jekk irridu nkunu ġusti mal-qarrejja tagħna.

Irridu noqogħdu attenti li ma naqgħux fin-nasba li, kif jgħidu l-Ingliżi, we miss the wood for the trees.

Niskanta, per eżempju, li l-unika ħaġa li ġiet irrapportata mill-mezzi tax-xandir kienet is-sezzjoni dwar l-awditur mir-rapport tal-MEPA.

Tiskanta kif ħadd ma ta prominenza għall-fatt - insemmi każ wieħed - li f'paġna 35 tar-rapport hemm li permezz tas-site insepctions li tagħmel il-MEPA f'sena waħda biss ġew skoperti 17-il sit arkeoloġiku ġdid f'pajjiżna.

Din ma tagħmel l-ebda news!

Huwa pożittiv li pajjiżna llum jiddiskuti kritika li ssir lill-MEPA minn uffiċjal imwaqqaf minn dan il-gvern stess, pero` ejja ma ninsewx ix-xogħol siewi l-ieħor li twettaq mill-MEPA f'kull ġurnata.

Sur President, pajjiżna għandu sistema ta' ppjanar li taħdem.

M'hijiex eċċellenti, l-affarijiet m'humiex jimxu fuq ir-rubini imma hija sistema li naħseb hija ferm iktar robusta minn kwalunkwe sistema li qatt kellna fl- imgħoddi.

Kif diġa` għedt pubblikament wara li nara r-rapport, kif rajt ir- rapport ta' l-awditur, jien lest li nikkonsidra li nagħmel bidliet fil-liġi li jgħinu fil-proċess ta' konsultazzjoni pubblika aktar wiesgħa.

Imma fl- istess ħin irrid nagħmel punt ċar, li rridu noqogħdu attenti li bl-emendi li nagħmlu ma nispiċċawx nipparalizzaw is-sistema ta' l-ippjanar.

Nappella lill-oppożizzjoni biex tifhem hi wkoll - għax xi darba jkunu fil-gvern - li meta jitolbu li għandu jsir hekk jew għandu jsir hekk iridu joqogħdu attenti li ma jispiċċawx jimminaw is-sistema li għada pitgħada trid tkompli taħdem f'dan il-pajjiż.

L-Onor.

Galdes tkellem ukoll fuq l-urban improvement fund.

Naħseb waħda mill-affarijiet pożittivi li għamlet il-MEPA matul is-sena li għaddiet kienet li għaddiet Lm1 miljun lill-kunsilli lokali u qalilna li din l- informazzjoni ma ġietx ikkomunikata.

M'hu veru xejn, ġiet ikkomunikata lill-periti u jien informat ukoll li qiegħda wkoll fid-development control guidelines ta' l-2005.

Allura ma nistax nifhem kif wieħed jgħid li ma ġietx ikkomunikata.

Immur fuq il-punt tal-kultura ta' servizz.

Il-MEPA għamlet pass qawwi biex applikazzjonijiet għal żvilupp jibdew isiru on line.

Bħalissa qed isir scanning ta' l-applikazzjonijiet u d-dokumentazzjoni kollha relatata magħhom.

L-Onor.

Galdes qalilna li jdumu ġranet twal.

Jien m'għandix din l- informazzjoni, imma mill-computer tiegħu hu jista' jiċċekkja u nitolbu jgħaddihuli.

L-informazzjoni li għandi jien hija li jekk komunikazzjoni tintbagħat qabel it-3.00 p.m. tal-lum, sa għada filgħaxija dik il- komunikazzjoni tkun tpoġġiet on line u sa pitgħada filgħodu, l-ewwel ħaġa titqassam lill-ħaddiema tal-MEPA.

Issa jekk għad hemm xi diffikultajiet minħabba li s-sistema għadha tibda, nitlob lill-Onor.

Galdes biex jekk jaf b'każijiet jgħaddihomli ħalli nkun naf bihom.

Imma minn dak li ġie spjegat lili, s-sistema qed taħdem u qed taħdem b'mod tajjeb.

Dan huwa pass wieħed, irridu naslu f'sitwazzjoni fejn l-applikazzjonijiet ta' żvilupp ikunu kollha f'format elettroniku.

Għalfejn?

Mhux biex navvanzaw biss lill-perit, biex ikollu anqas xogħol, imma biex navvanzaw ukoll l-interess tal-komunita` li tkun tista' tara anke l-file minn ġod-dar tagħha jew mill-uffiċċju tagħha, u mhux dejjem trid toqgħod tmur fiżikament fil-bini tal-MEPA.

Sur President, nixtieq issa nipprova niffoka wkoll fuq ħidma li ma tiġix diskussa f'dan il-parlament meta nitkellmu fuq il-MEPA, il-protezzjoni ta' l-ambjent.

Irrid ngħid li fil-qasam tal-protezzjoni ta' l-ambjent is-sena li għaddiet il-MEPA kienet involuta fil-kordinazzjoni ta' proġetti li għalihom jew kollha jew parzjalment qed nirċievu fondi mill-Unjoni Ewropea.

Din is-sena l-MEPA qed taħdem fuq għadd ta' proġetti li flimkien jiswew €4.2 miljun ewro.

Insemmi b'mod partikolari l-ħolqien ta' l-ewwel żona ta' protezzjoni marittima bejn l-Irdum Majjiesa u l-Ponta ta' Ras ir-Raħeb - ovvjament dan il-pass importanti li għamilna ma jissemmiex min-naħa ta' l- oppożizzjoni - il-ħarsien ta' l-ibħra ta' madwar Filfla u x-xiri ta' aktar stazzjonijiet li jagħmlu monitoring tal-kwalita` ta' l-arja ta' pajjiżna.

Il-MEPA kienet involuta wkoll f'ħidma biex ikunu ppreparati management plans għal siti bħalma huma s-santwarju ta' l-għasafar, postijiet oħrajn bħar-Ramla l-Ħamra, Għajn Tuffieħa, il-Ballut ta' Marsaxlokk u r-Ramla tat- Torri.

Pjanijiet għal siti oħra qed jitlestew u jinsabu fil-fażi preliminarji.

Inbeda wkoll il-pjan tar-restawr tal-gżejjer ta' San Pawl.

Matul is-sena li għaddiet il-MEPA għamlet ħidma kbira biex tgħaddi lista ta' siti biex ikunu dikjarati bħala parti mil-lista tan-natura 2000 ta' l- Unjoni Ewropea.

Niskanta kif lanqas fuq dan il-punt ma tisma' nofs kelma.

Barra minn hekk il-MEPA tagħmel xogħol ieħor, per eżempju, li ssegwi l- implimentazzjoni ta' madwar 200 strument legali li għandha l-Unjoni Ewropea.

Irrid nitkellem ukoll fil-qosor fuq il-qasam ta' monitoring ta' l- arja li tagħmel il-MEPA.

F'dan il-qasam sar xogħol qawwi fosthom it-teħid ta' kampjuni minn 44 lokalita` madwar Malta u Għawdex.

L-analiżi ta' l- informazzjoni miksuba u l-istallazzjoni ta' urban air monitoring station fiż-Żejtun u l-Imsida u t-twaqqif ta' stazzjon temporanju f'Għawdex li jkejjel il-gass ożonu.

Fil-qasam tat-tibdil tal-klima ġie ppreżentat lill- Unjoni Ewropea t-tieni pjan nazzjonali ta' allokazzjoni.

Irrid nagħmel kumment fuq dak li qal l-Onor.

Galdes fuq il-kwestjoni tat- targets finanzjarji tal-MEPA u t-targets fl-effiċjenza tan-nies li jaħdmu l- MEPA.

L-ewwelnett dawn it-targets effettivament m'huma xejn għajr targets li l-MEPA tpoġġi għaliha stess fil-bidu tas-sena.

M'huma xejn ta' barra minn hawn.

Kien hemm snin oħrajn fejn dawn it-targets intlaħqu mill- ħaddiema tal-MEPA.

Qabel xejn irrid ngħid li din hija prassi li tintuża f'kull intrapriża serja, kemm kummerċjali kif ukoll mhux kummerċjali jekk tkun serja.

Il-MEPA qed tgħid li l-impjegati għandhom jilħqu t-targets stabbiliti.

Huwa ħażin li l-MEPA tara li l-flus ivvotati għaliha, li wara kollox ġejjin minn flus il-poplu, jintnefqu bl-aktar mod effiċjenti u effettiv?

Huwa ħażin li l-impjegati tal-MEPA jkollhom inċentiv li jaħdmu aħjar u fl-aħħar mill-aħħar igawdu huma u jgawdi wkoll il-poplu stess?

L-aħħar kelma li nixtieq ngħid hija lill-impjegati nfushom.

Din il-miżura għandha tistimulakom ħalli l-miri tal-MEPA jintlaħqu u magħhom tgawdu intom ukoll.

Ħalli ngħaddi għal punt li diġa` semmejt fid-dibattitu li kellna fil-Kamra dwar il-ministeru tiegħi, jiġifieri l-construction site regulations li rrifera għalihom diġa` l-Onor.

Joseph Falzon.

Huwa importanti li l- industrija tal-kostruzzjoni tagħmel xogħlha, imma l-profitt m'għandux jegħleb l-interessi u r-responsabbiltajiet li hemm lejn il-komunita`.

Aktar kmieni din is-sena l-Kabinett approva abbozz ta' regolamenti ta' prattiċi li rridu li jkunu mdaħħla fl-industrija tal-bini f'pajjiżna.

Fost dawn insibu regolament dwar il-ħinijiet li fihom jista' jsir xogħol b'riferenza wkoll għaż-żoni turistiċi, il-ħtieġa ta' lqugħ, hoarding biex l- aspett viżiv jittejjeb u biex jiġu kkontrollati t-trabijiet u mhux nibqgħu f'sitwazzjoni fejn wieħed ikun qed jonvja l-faċċata, ma jagħlaq imkien, hu kuntent u ta' ħdejh jibilgħu t-trabijiet.

Aspett ieħor huwa t-trasport u l-ħażna tal-materjal bħar-ramel f'kontenituri li jridu jkunu ssiġillati biex jiġi limitat l-ammont ta' trab ġenerat.

Għadna naraw trakkijiet iniżżlu x-xaħx u r-ramel, jitfgħuh fl-art u mbagħad jagħmel ir-riħ u timtela t-triq kollha, u n-nies iridu jnaddfu.

L- obbligu fuq l-iżviluppatur biex iżomm l-akkwati tal-madwar nadif kuljum, l- obbligu li kull sit ikollu site manager li jkun responsabbli minn dak il- post 24 siegħa.

Fuq it-tabella jkun hemm min hu s-site manager u jkun hemm it-telephone number biex jekk jinqala' xi ħaġa n-nies ikunu jafu lil min jistgħu jikkuntattjaw.

Imxejna bi proċess ta' djalogu imma issa rridu nimplimentaw dawn ir-regolamenti.

Wara li ddiskutejna ma' l-istakeholders issa se joħorġu għall-konsultazzjoni pubblika.

L-Onor.

Galdes semma wkoll l-eko-kontribuzzjoni.

Smajna minn ċerti nies x'kellu jagħmel il-gvern, pero` fuq dak li għamel il-gvern u fuq l-effett ta' dak li għamel il-gvern fl-eko-kontribuzzjoni u l-fatt li l-industrija privata qed tersaq 'il quddiem hi b'mod proattiv biex iddaħħal sistemi fejn jinġabar il-materjal, fuq dak ma nitkellmux.

Nitkellmu biss fuq dak li suppost għedt jien.

Ħalli niċċara x'għedt f'dan il-Parlament, għax lill- Perit Cacopardo se nagħtih il-benefiċċju tad-dubju li ma kienx jaf eżattament x'għedt jien għax wara li ġie l-ministeru u intervistani u qalli li ried jerġa' jiġi jintervistani għax kien tħassarlu t-tape ta' l- intervista li kien għamilli.

Se nagħtih il-benefiċċju tad-dubju li ma kienx jaf x'għedt jien meta intervistani.

Sur President, se nikkwota preċiżament dak li kont għedt jien testwalment f'dan il-parlament fis-seduta 228.

Jien għedt hekk:

"Dawn qaluli biex inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra studji dwar l-impatt ta' din il-miżura u dan nagħmlu b'kondizzjoni waħda ..."

- u jekk tisma' t-tape tisma' wkoll il-battuta, Sur President –

"Jien se npoġġih fil-ġurnata li huma ..."

Jiġifieri n-naħa ta' l-oppożizzjoni

"... ipoġġu fuq il-mejda tal-Kamra l-istudju li kienu għamlu huma rigward iż-żidiet fit-taxxi ta' l-ilma, id-dawl u d-drenaġġ fl-1997 u anke l-istudju tagħhom dwar l-impatt ta' l-implimentazzjoni tal-miżuri fid-dokument tagħhom "Lejn pjan ta' riġenerazzjoni ekonomika u soċjali"."

Dak hu li għedt jien.

B'hekk joħroġ ċar li mhux minnu li jien għedt li kien sar studju dwar l-impatt ambjentali ta' l-eko-kontribuzjzoni, iżda kien biss il-Perit Cacopardo li assuma hekk.

Jiena kont għaddejt dak il- kumment peress li kont konxju li l-gvern ta' Alfred Sant ma kienx għamel studju dwar l-impatt ambjentali tal-miżuri li kienu daħħlu huma.

Ġaladarba kont naf li ma setgħux ikunu preżentati daqstant ieħor weġibt b'mod ipotetiku li jekk dawn jitpoġġew jien inpoġġi dak li ħaddieħor kien qed jippretendi li l-gvern kellu jagħmel.

Għalhekk huwa ċar li bl-ebda mod ma kont qed niżgwida lil dan il-parlament, iżda t-tweġiba li tajt ġiet użata assolutament barra l-kontest li fiha ngħatat.

Fid-diskors li għamilt fil-parlament waqt id-dibattitu fuq l-eko- kontribuzzjoni jien qatt ma tajt x'nifhem li kien sar xi studju dwar l- impatt ambjentali imma rriferejt għal sistemi simili li kienu ddaħħlu fid- Danimarka u fl-Irlanda.

Barra minn hekk il-Perit Cacopardo ingħata l- informazzjoni kollha disponibbli, inkluż studji oħra li kien qed jagħmel jew għamel il-gvern.

Allura jiġi l-Onor.

Roderick Galdes u jgħid li jiena arroganti?!

Fost dawn kien hemm wieħed dwar l-impatt soċjali.

(Interruzzjonijiet) Intom ma kontu għamiltu l-ebda studju dwar l-impatt soċjali meta għamiltu l-miżuri li għamiltu fl-1997 u ħaddieħor qalilkom li tliftu l-boxxla soċjali.

Madankollu l-istudju speċifiku li qed jirriferi għalih il-Perit Cacopardo ma jeżistix u dan intqal lilu bl-iktar mod ċar meta saret it-talba.

Ma nistax nifhem kif nista' niġi akkużat li żgwidajt lill-Kamra.

Sur President nikkonkludi billi ngħid li sabiħ ħafna li l-Onor.

Galdes jiġi jitkellem dwar it-trasparenza, sabiħ ħafna li jgħid li għandu jkun hemm aċċessibilita` għall-informazzjoni, imma fil-verita` meta kienu huma fil- gvern bejn l-1996 u l-1998 waqqfu xi uffiċċju ta' l-awditur?

Ma tarax!

Ħalli nfakkar lin-nies x'kien jiġri dak iż-żmien.

U dan l-NGOs jiftakruh.

Meta huma kienu fil-gvern, f'Lulju ta' l-1997 ġabu numru kbir ta' emendi biex ibiddlu l-liġi dwar l-ippjanar ta' l-iżvilupp u rrid ngħid li fost it- tibdiliet li kienu ġabu, li aħna rreżistejna meta konna fl-oppożizzjoni u kellhom ibiddluhom, riedu li d-deliberazzjonijiet tal-bordijiet tal-MEPA jsiru kollha fil-magħluq.

Dan li riedu jbiddlu.

L-Onor.

Galdes qed ixengel rasu.

Hu ma kienx fil-parlament dak iż-żmien pero' nistiednu jmur jara l-abbozz ta' liġi li l-partit tiegħu ressaq f'Lulju ta' l-1997 ħalli jkun jaf x'mistħija ta' emendi ġab f'dan il-parlament.

Mur arahom dawk l- emendi li ġibtu hawnhekk!

Kieku ma konniex aħna, fosthom jien, kieku intom naqqastu l-aċċessibilita` kull meta kellkom iċ-ċans.

Ħalli nkompli nsemmi x'emendi ġabu f'dan il-parlament biex in-nies ma jinsewx.

Riedu li l-perit biss ikun jista' jara l-pjanti fil-MEPA, jiġifieri ma ridux li Ċetta jew ħaddieħor imorru jaraw il-pjanti.

Aħna tajna l-aċċessibilita` biex in-nies jaraw il-files u jaraw il-pjanti u huma ġew f'dan il-parlament b'emenda tal-mistħija biex ineħħu l-aċċessibilita` lill-poplu Malti għall-files tal-MEPA u riedu li jkun jista' jarahom il- perit biss.

Onor. Galdes sabiħ ħafna li tippontifika, imma n-nies ikejluna b'dak li nagħmlu mhux b'dak li ngħidu.

Intom tgħidu ħafna affarijiet meta tkunu fl-oppożizzjoni, imma meta titilgħu fil-gvern ...

(Interruzzjonijiet) Fadlilkom biex titilgħu.

Hekk għedtu qabel ukoll.

Kien hemm min qal li anke r-referendum irbaħtu!

Tal-mistħija!

Il-kap tiegħek lanqas għandu d-diċenza jiblagħha li r-referendum tliftuh u għadu jgħid li rbaħtuh, Onor. Galdes, pero' issa ħalli ngħidlek xi ħaġa oħra li intom insejtu.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom, żommu l-ordni u l-kwiet.

Kompli Ministru.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Taf li meta kien ministru responsabbli mill- ippjanar, l-Onor.

George Vella qal pubblikament li se jagħmel white paper?

Se npoġġiha fuq il-mejda tal-Kamra.

Imbagħad fl-20 ta' Lulju l-għaqdiet ambjentali ħarġu jikkundannawhom li ġew f'dan il-parlament jagħmlu oxxenitajiet ta' emendi mingħajr lanqas biss ħarġu white paper.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Onor. Glades, jekk jogħġbok, issa l-Ministru huwa in possession.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Onor. Galdes, naħseb li jekk tieqaf tipprova tfixkilni biex nikkonkludi turi li inti ħafna inqas arroganti.

Nagħlaq billi nirrepeti li n-nies ikejlu b'dak li jsir u mhux b'dak li jingħad.

Il- MEPA ġabet bidla kbira kulturali fil-pajjiż, iżda aħna konxji li m'hijiex perfetta u jeħtieġ tkompli tittejjeb.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom, Onorevoli, qed jikkonkludi l-Ministru.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Tisma' l-għajat u tikkonvinċi ruħek bin-new Labour.

Dan huwa n-new Labour.

(Interruzzjonijiet) Minkejja dak li wettaqna għad fadlilna x'nagħmlu biex naġġornaw din l-istituzzjoni ħalli tagħti servizz aħjar lill-komunita`.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġbok, Onor. Mizzi, m'hemmx interruzzjonijiet.

Ikkonkludi, jekk jogħġbok, Ministru.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Dan għaliex awtorita` dinamika bħalma hi l-MEPA jrid ikollha kapaċita` li taddatta ruħha maż-żmenijiet u l-bżonnijiet veri tal-pajjiż.

Nikkonkludi billi nirringrazzja lill-bord u lill-ħaddiema kollha li taw sehmhom biex il-MEPA jkollha din il-kapaċita` li taqdi lill- komunita`.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-mistoqsija hi li l-Kamra tapprova l-Estimi ta' Dħul u Nfiq ta' l-Awtorita` ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar għas-sena 2006/2007.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Billi ntalbet votazzjoni fid-9.00 p.m. l-Kamra ġiet sospiża u rriżumiet 20 minuta wara.

MR SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Mr Speaker, ninforma lill-Kamra li se jiġu paired l- Onor Francis Agius, l-Onor Tonio Borg, l-Onor Joseph Cassar, l-Onor Dolores Cristina, l-Onor.

Ċensu Galea, l-Onor Louis Galea u l-Onor Clyde Puli.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, ninforma lill-Kamra li se jiġu paired l-Onor Leo Brincat, l-Onor Justyne Caruana, l-Onor Karl Chircop, l-Onor Anġlu Farrugia, l-Onor Charles Mangion, l-Onor Alfred Sant u l-Onor George Vella.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR : 27

L-Onor.

|Abela Anthony |Galea Franco | |Agius David |Galea Mario | |Arrigo Robert |Gatt Austin | |Asciak Michael |Gonzi Lawrence | |Azzopardi |Gonzi Michael | |Frederick | | |Azzopardi Jason |Mifsud Bonnici | | |Antoine | |D'Amato Helen |Mifsud Bonnici | | |Carmelo | |Dalli John |Mugliett Jesmond | |de Marco Mario |Pullicino George | |Debono Giovanna |Pullicino Orlando | | |Jeffrey | |Deguara Louis |Vassallo Edwin | |Falzon Joseph |Zammit Ninu | |Fenech Antonio |Zammit Dimech | | |Francis | |Frendo Michael | |

KONTRA : 17

L-Onor.

|Abela Carmelo |Farrugia Noel | |Agius Chris |Galdes Roderick | |Brincat Joseph |Gulia Gavin | |Buhagiar Charles |Mizzi Joe | |Buontempo Stefan |Parnis Silvio | |Cardona Chris |Refalo Anton | |Coleiro Preca |Sammut Joseph | |Marie Louise | | |Dalli Helena |Vassallo Adrian | |Debono Grech Joe | |

Il-mozzjoni għaddiet

MR SPEAKER: Insejjaħ lill-Ministru George Pullicino biex, jekk jogħġbu, iressaq l-aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it- Tnejn, 11 ta' Diċembru, 2006 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Att tal-Bank Ċentrali ta' Malta - Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi dwar l-Organizzazzjonijiet Volontarji - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Ġustizzja Amministrattiva - Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi li Jimplimenta Miżuri ta' l-Estimi - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili (Emenda Nru 2) - Tieni Qari;

Diskussjoni miftuħa dwar rapport maħruġ mis-Segretarjat għan-Negożji Żgħar u s-Self Employed - Kontinwazzjoni; u

Xi aġenda oħra li tista' tiġi komunikata aktar tard.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi tal-Liġijiet tal-Pulizija - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Joseph Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Mr Speaker, ġie għall-għarfien tiegħi fatt li dwaru għandi d-dokumenti u li jippreokkupani tassew.

Wara riformi li saru fid- dipartiment tas-servizzi soċjali nħoloq direttorat ġdid dwar fraud benefit investigation li for short jgħidulha l-FBI.

U kif qed jaġixxu dawn?

Dawn qed imorru għand in-nies li jkunu suspettati li qed jagħmlu frodi, jidħlu fid-dar jeħdulhom ir-ritratti, jiftħulhom il-gwardarobbi, joħorġu, jagħmlu deċiżjoni - mhux rapport, imma deċiżjoni - lid-direttur tas-social services u jgħidulu: Dan mhux intitolat iżjed, aqtagħlu l-benefiċċju soċjali.

X'fiha ħażin din?

Jien għandi s-suspett li din is-sistema tmur kontra l- Kostituzzjoni, tmur kontra d-drittijiet tal-bniedem fl-artikolu 8 għaliex kulħadd għandu dritt għall-privatezza tad-dar tiegħu.

Sur Presidnet, jiena ma kellix l-opportunita` li nara l-poteri ta' dawn l- ispetturi, imma meta jkun hemm investigazzjoni, skond l-artikolu 2 irid ikun hemm raġunijiet serjissimi għalfejn wieħed jista' jikser ir-rispett lejn il-family life jew inkella il-private life ta' individwu.

Filwaqt li taħt il-liġi kriminali huwa permess li taqbad u tidħol għand individwu u tagħmillu investigazzjoni għax għandek suspett, imma ma tistax taqbad u tidħol tagħmel li trid fi kwalunkwe każ.

Per eżempju l-korrispondenza li wieħed li qiegħed fil-ħabs jibgħat mill-ħabs 'il barra lanqas l- awtoritajiet tal-ħabs m'għandhom dritt jiftħuha, aħseb u ara li jiġi spettur ta' l-FBI, tad-direttorat il-ġdid fid-dipartiment tas-servizzi soċjali, li jiftaħ il-post, jiftaħ il-gwardarobbi u jaqbad u jiddeċiedi there and then.

Għaliex?

Għax hawnhekk għandna każ li min qed jinvestiga qed jieħu d-deċiżjoni hu.

Minn informazzjoni li għandi l-agħar ħaġa li hemm imbagħad hi li dan id-direttorat lanqas jagħti r-rapport x'sab u ma sabx lid-direttur tas-servizzi soċjali.

Mela d-direttorat jinvestiga u hu stess jaqbad u jieħu d-deċiżjoni.

Id-direttur lanqas għandu l-opportunita` li jeżamina dawk il-fatti, jagħmel mistoqsijiet oħrajn u jagħti opportunita` lill-persuna li tkun fil-kwestjoni li tispjega lilha nfisha jew tiddefendi ruħha, u din importanti ħafna.

Jiġifieri d-direttur tas-servizzi soċjali jrid joqgħod fuq id-deċiżjoni, on the spot, ta' direttorat ta' l- investigazzjoni għall-frodi fuq il-benefiċċji.

Sur President, irrid nagħmilha ċara li m'iniex favur, anzi kontra ħafna, li jkun hemm xi frodi jew abbuż mis-sistema ta' benefiċċji soċjali.

Ir-raġuni hija, kif għedt diversi drabi hawnhekk, għaliex ikun hemm il-każijiet assolutament ġenwini, u jekk ikun hemm każijiet ġenwini u m'hemmx biżżejjed, dak li jkun żaqqieq jaħtaf u l-ieħor jispiċċa b'xejn minħabba li jkun hemm ħafna tgergir fuq is-sistema.

Dak huwa żbaljat għax il-ġustizzja soċjali titlob li l-istat għandu jgħin lil min m'għandux, lil min qiegħed fil-bżonn, imma huwa ħażin li xi ħadd juża s-sistema biex jibbenefika u jkun kapriċċuż.

Madankollu ma tistax tiġġieled il-ħażin billi tagħmel xi ħaġa iktar ħażina.

Jekk wieħed ikollu d-dubji li jkun hemm xi ħadd qiegħed jaħleb is-sistema tas-servizzi soċjali illeġittimament, allura m'għandhiex issir inspection darba biss, imma għandu jkun hemm żmien ta' osservazzjoni u jiġu kkonsidrati fatturi oħrajn ħalli dik l-investigazzjoni tkun tista' tagħti riżultat.

Apparti minn hekk dak li jkun għandu jkunu jaf li qiegħed jiġi investigat u tagħtih l-opportunita` li jiddefendi lilu nnifsu.

Ħalli nagħti eżempju.

Ejja ngħidu jien qiegħed mingħajr impjieg, niġi fil-bar tal-parlament fejn wieħed mill-istaff huwa ħabib tiegħi u nidħol fil-kċina.

Ħaġa li nagħmel hawnhekk meta jkolli xi ftit ġuħ biex jagħmluli l-ħobż biż- żejt u l-kunserva.

Ejja ngħidu li jiġi inspector u jistaqsini jekk iniex qiegħed nirreġistra għax-xogħol.

Meta ngħidlu iva jistaqsini x'qed nagħmel hemm ġew u jien inwieġbu li qed nieħu biċċa ħobż biż-żejt għax qabadni l- ġuħ imma dan imur jirrapportani li sabni naħdem.

Veru, kont qed naħdem għax kont qed nomgħod, kont qed inħaddem il-muskoli ta' ġismi, pero' bla kliem u bla sliem, kif ngħidu bil-Malti, dan jirrapportani lid-direttur u jgħidlu: Aħna deċiżi, lil dan aqtagħlu l-benefiċċju tal-qgħad.

Almenu agħmilli r- rapport u mhux inti li nvestigajt tiddeċiedi imma jkun id-direttur li jiddeċiedi wara li jagħtini ċans nispjega lili nnifsi.

Għallinqas ikolli ċans inġib prova kuntrarja.

Ħalli nkompli b'dan l-eżempju.

Kieku l-inspection issir ripetutament u meta jiġu jarawni kuljum jew għal diversi drabi qiegħed fil-kċina nagħmel l- affarijiet, jistgħu jgħiduli: Rajniek darba, darbtejn, tlieta, allura inti dejjem tkun bil-ġuħ u tidħol tqatta' l-ħobż hemmhekk?

Allura jgħidu li għandhom provi biżżejjed biex ikollhom suspett raġjunevoli.

Imma xejn minn dan ma jsir.

Dawn sempliċement imorru jagħmlu inspection darba u jfaqqgħulu r-rapport u jiddeċiedu mill-ewwel li jaqtgħulu l-benefiċċju soċjali.

Dan huwa ħażin u huwa kontra kull prinċipju mhux biss ta' ġustizzja soċjali, imma kontra kull prinċipju ta' ġustizzja naturali, dak li jgħidulu audi et alteram partem.

Din tfisser isma' wkoll lin-naħa l-oħra.

Sur President, jien nista' nagħmel ġudizzju fuq persuna għax narah dieħel fi block of flats viċin hawnhekk u ngħid li dak dieħel hemmhekk biex imur fis-sular ta' fuq nett, meta fil-fatt fil-kantina ta' dak il-block of flats hemm private clinic u dan il-bniedem ikun mar ikellem lit-tabib mhux biex joperah imma biex ikellmu.

Jien inkun ittimbrajtu li tela' biex jara lil Jessie meta hu kellu bżonn jinżel sular 'l isfel biex jara tabib.

Ma tistax tiġġudika lin-nies hekk!

Hawnhekk qed nitkellem fuq affarijiet tal-ħajja komuni, imma kemm huwa agħar li bniedem taqtagħlu l-għajxien tiegħu għax inspector dehrlu hekk!

Jekk isir hekk lanqas hemm għalfejn isiru inspections, jistgħu jaqbdu l-karti u jgħollu s-sold, jaqtgħu lil dak, lil dak u lill-ieħor.

Min jagħmel l-inspection m'għandux jieħu d-deċiżjoni hu.

Sur President, se nsemmi fatt li ġara.

Inspectors li marru f'dar ta' persuna li m'għandha xejn ħlief sufan twil li torqod fuqu qalulha li hi mhux veru toqgħod hemmhekk.

Hi qaltilhom li toqgħod hemmhekk u torqod fuq is-sufan għax ma kellhiex biex tixtri l-kamra tas-sodda.

Hija xi ħaġa barra minn hawn li persuna torqod fuq sufan?

Kieku dawn l-inspectors qalu li osservaw over a period of time li ma tidħol u toħroġ qatt f'dan il-post, hemmhekk iva, jibda jidħollok suspett raġjonevoli, imma ma nistgħux nieħdu deċiżjonijiet malajr.

Apparti minn hekk id-direttur tas-servizzi soċjali ma jkunx jaf ir-raġuni għaliex għandu jinqata' l-benefiċċju għax ma jagħtuhx ir-rapport ħalli jkun jista' jieħu d-deċiżjoni tiegħu.

Dan id-direttur tas-servizzi soċjali jrid joqgħod fuq id-direttorat l-ieħor u jaqbad u jiddeċiedi.

Fit-13 ta' Diċembru niċċelebraw il-jum meta Malta saret Repubblika, pero` aktar ma jgħaddi ż-żmien iktar qed ninduna li mhux repubblika waħda għandna, imma kulħadd repubblika għalih.

Kwestjoni oħra ta' ġustizzja li issa qed iddejjaqni bis-serjeta`, kif għedt fil-parlament għal diversi drabi, hija dik tal-wardens.

Irridu nkunu nafu kif qegħdin jiġu mpjegati u b'liema kondizzjonijiet.

X'ġustizzja hi li jekk il-wardens ma jagħmlux ċertu numru ta' ċitazzjonijiet jeħlu huma?

Mela jien se nibagħtek mhux biex inti żżomm is-sewwa, imma biex bis-sewwa jew bid-dnewwa tagħti ċ-ċitazzjonijiet għax jekk ma tagħtix ċitazzjonijiet biżżejjed, il-kumpanija ma jkollhiex biżżejjed qligħ.

Dan huwa prinċipju tal-ġustizzja żbaljat għax ħadd ma jista' jkollu interess fl-azzjonijiet tal-ġustizzja li jieħu.

L-affarijiet iż-żgħar huma importanti daqs il-kbar.

Fl-antik ġewwa pajjiżna kellna l-prattika li meta l-pulizija jirrapportaw lil xi ħadd jieħdu perċentaġġ mill-multi li jeħel dak li jkun.

Forsi jkun hawn min jgħidli li din kienet issir biex iddaħħlilhom l-entużjażmu ħalli jagħmlu ċ-ċitazzjonijiet.

Allura dak li jkun jirraġuna li jaqbillu jagħmel iktar ċitazzjonijiet għax se jdaħħal il-perċentaġġ tiegħu minnhom.

X'ġustizzja tista' ssir meta xi ħadd ikollu l-interess li jagħmel ċitazzjonijiet kemm jiflaħ ħalli jdaħħal il-perċentaġġ tiegħu mill-multi?

Dan jiġi sensar tal-ġustizzja u mhux qed jagħmel il-ġustizzja, u l-ewwel ġustizzja li trid issir trid tkun proprju minn dak il-warden.

Hawnhekk jien ma niskandalizza ruħi xejn għax jien kont dehrt quddiem il- kummissarju tal-pulizija fuq każ ta' dixxiplina dwar pulizija tat-traffic li kien immultat għax ma kienx ġab biżżejjed ċitazzjonijiet.

Meta staqsejt kif setgħu jikkalkulaw, ir-risposta kienet li jafu li f'dik l-area għandek mill-inqas tagħmel daqstant ċitazzjonijiet.

Ladarba ma ġabx daqshekk ċitazzjonijiet ifisser li naqas minn dmiru.

X'ġustizzja hi din?

Huwa ħażin anke jekk wieħed weħel Lm10 multa biss u anke jekk qalulu biex ma jerġax biss.

Sur President, qiegħed nitkellem fuq dawn l-affarijiet għax dan il-pajjiż ftit ftit jew għall-interess finanzjarju, jew biex insoddu t-toqba tas- servizzi soċjali, jew bl-iskuża li neqirdu l-abbuż qed isiru abbużi oħrajn li fundamentalment imorru kontra l-fairplay li kull ċittadin jistenna.

Jiddispjaċini nsemmi każ ta' warden li għal naqra ma qalgħetx xebgħa mingħand wieħed li kien qiegħed jitkellem għan-nom tal-mara tiegħu meta qaltlu: Inti tindaħalx għax jien lill-mara se nagħtiha ċ-ċitazzjoni.

Dan qalilha: Imma jien qed inkellmek ħalli nispjegalek.

Meta qaltlu li ma jimpurtahiex kien se jagħmel għaliha li kieku ma ppreċedihiex ċittadin ieħor.

U waqt li kienet qed tkellmu qaltu: Xi tridni nagħmel, mhux bilfors irrid nagħmel iċ-ċitazzjonijiet!

Jekk ma nagħmilx iċ- ċitazzjonijiet se nlaqqatha jien.

X'ġustizzja hi dik?

Sur President, jien qed ngħid dan biex niddefendi l-wardens.

Jien irrid inkun naf jekk dak li qiegħed b'kuntratt mal-gvern hux qiegħed imexxi sistema ta' employment li dawn il-wardens jiġu self-employed, mingħajr drittijiet ta' leave, sick leave, eċċ., li jieħdu ċerti benefiċċji limitati u meta huma suppost impjegati jidhru li huma on their own.

Jekk aħna rridu neqirdu l-abbużi tat-traffiku ma nistgħux nivvintaw is-sistema ta' l-abbużi kontra l-liġi dwar l-impjiegi għax inkunu qegħdin innaddfu l-faċċata u fl- istess waqt inkunu qed noħolqu dnubiet oħrajn.

Hija r-responsabbilta` ta' dan il-parlament, tal-ministri responsabbli li jarawdawn l-affarijiet u jagħtu r-risposti.

Jien qed nikkritika hawnhekk mhux biex l-affarijiet jiħżienu, imma biex l- affarijiet isiru aħjar u jsiru b'rispett tal-fairplay li huwa importanti ħafna.

Il-fairplay irid ikun ma' kulħadd, maċ-ċittadini onesti li jħallsu t-taxxi u jmorru għas-social services, ma' dawk li ma ħaqqhomx u jżommuhomlhom, kif ukoll ma' dawk li ħaqqhom u żżommilhom il-benefiċċju b'mod illegali, b'mod mhux ġustifikat għax imbagħad hemmhekk terġa' qed tagħmel ġustizzja bil-maqlub.

Inkella ngħidu ċar u tond li nneħħu s-social services imma min jiddeċiedi li jneħħihom jerfa' r-responsabbiltajiet.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Insejjaħ lill-Onor.

Charles Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Mr Speaker, f'dawn il-ftit minuti li fadal xtaqt ngħid kelma dwar il-kontroversja li għaddejja bħalissa fil-gazzetta bl- Ingliż ta' kuljum "The Times" li tirrigwarda l-konġestjoni tat-traffiku ġewwa Ħ'Attard.

Ħ'Attard huwa raħal li qiegħed fiċ-ċentru ta' Malta u mindu nbena l-bypass ta' l-Imrieħel, jintuża ħafna bħala shortcut minn min ikun sejjer fin-north ta' Malta għax jaqbdu l-bypass ta' l-Imrieħel, jgħaddu minn ġo Ħ'Attard, jaqbdu t-triq tal-Mosta u jibqgħu sejrin 'il fuq.

Minn meta dan it- traffiku beda jgħaddi minn dawn l-inħawi , minn raħal kwiet Ħ'Attard spiċċa wieħed mill-aktar irħula li jgħaddi traffiku minnu.

Xi snin ilu, il-kunsill lokali tar-raħal ta' Ħ'Attard għamel ħaġa tajba billi għalaq għat-traffiku t-triq ta' fejn il-knisja ta' Ħ'Attard, għamel pjazza kbira u b'hekk għallinqas inqata' t-traffiku milli jgħaddi proprju miċ-ċentru storiku ta' fejn il-knisja pero` mill-banda l-oħra t-traffiku qed isib postijiet oħra minn fejn jgħaddi u l-postijiet l-oħrajn minn fejn qed jgħaddi t-traffiku ġo Ħ'Attard ħafna drabi m'humiex toroq li huma wesgħin biżżejjed biex jifilħu tali traffiku.

L-ewwelnett, fl-opinjoni tiegħi, volum ta' traffiku kbir bħal dan żgur m'għandux jgħaddu minn ġol-pjazza tar-raħal.

Biex aktar tikkomplika ruħha s-sitwazzjoni f'xi ħinijiet ikun hemm ċerti toroq fir-raħal li huma magħluqin minħabba d-dħul u l-ħruġ ta' l-istudenti mill-iskola primarja ta' Ħ'Attard li qiegħda fiċ-ċentru tar-raħal.

Allura wieħed jista' jimmaġina l- konfużjoni kbira li qed ikun hemm f'dan ir-raħal b'mod partikolari fir-rush hours ta' filgħodu.

Fir-rush hours ta' filgħodu meta t-traffiku min-naħa tar-Rabat, il-Mosta u min-naħa ta' fuq ta' Malta ikun għaddej kollu minn ġo Ħ'Attard u meta għandek toroq magħluqin minħabba li jkun hemm l-iskola, it- traffiku kollu qed jiġi funnelled minn żewġ toroq partikolari.

Dan qed joħloq konfużjoni u konġestjoni kbira ta' traffiku.

Apparti li toħloq ħafna hardship għax-xufiera li jkunu qed jgħaddu minn dawk it-toroq, din il- konġestjoni toħloq ukoll ħafna hardship għar-residenti li jkollhom isofru dan il-flow ta' traffiku daqshekk kbir, u tagħmel ħafna ħsara minħabba t- tniġġis ta' l-arja permezz ta' emissjonijiet.

Sur President, f'dan ir-raħal ta' Ħ'Attard żgur li hemm bżonn isir xi ħaġa.

Ma jistax ikun li jibqa' għaddej dak il-volum kbir ta' traffiku li għaddej bħalissa minn dan ir-raħal.

Snin ilu kien ippjanat li f'Ħ'Attard isir bypass biex il-karozzi li jkunu ġejjin in-naħa tal-Belt ma jibqgħux għaddejjin proprju mit-triq tar-Rabat kif jagħmlu llum, imma jinqabdu fuq in-naħa ta' barra tar-raħal, jgħaddu mill-bypass u jibqgħu telgħin għat- triq tar-Rabat.

Dan il-bypass qatt ma sar għalkemm kien ilu ppjanat għal snin sħaħ.

Hemm bżonn li jsir u fil-fatt fil-manifest elettorali tal- partit Laburista ta' l-elezzjoni tas-sena 2003, kien wieħed mit-tliet proġetti li konna ħabbarna li kellu jsir.

Jidher ċar li dan il-bypass ta' Ħ'Attard m'huwiex ta' prijorita` għall- gvern għax jekk wieħed jara t-tweġibiet għad-domandi parlamentari jinnota li l-ministru qatt ma jsemmi dan il-bypass ta' Ħ'Attard.

Jien naħseb li wasal iż-żmien li naraw bis-serjeta` x'nistgħu nagħmlu biex nevitaw it- traffiku minn ġoċ-ċentru tar-raħal.

Qed nitkellem dwar Ħ'Attard l- ewwelnett għax huwa raħal li naf sewwa, u t-tieni nett għaliex dejjem għaddejja din il-kontroversja sħiħa.

Jekk mhux se jsir xi ħaġa biex it-traffiku niddevjawh miċ-ċentru ta' Ħ'Attard se jibqa' jkollna l-problemi.

Dawn il-problemi jiżdiedu meta jkollok sewwieqa ta' vetturi li jgħaddu mir-raħal, li ma jafux it-toroq alternattivi li jridu jieħdu meta jsibu xi triq magħluqa minħabba, per eżempju, id-dħul ta' l-istudenti fl-iskola u jibdew jgħaddu minn wrong ways.

Ħafna mit-toroq ta' Ħ'Attard huma one-way system, allura f'daqqa waħda ssib traffiku ġej kontra tiegħek għax m'hemmx triq oħra minn fejn se joħroġ u dak li jkun jgħaddi minn one-way street.

Il-konfużjoni hija kbira u ma jistax ikun li nibqgħu għaddejjin hekk.

Problema oħra relatata wkoll mat-traffiku f'Ħ'Attard hija l-problema kbira ħafna li hemm tal-parkeġġ, problema tinstab f'irħula oħra, mhux fir-raħal ta' Ħ'Attard biss, pero` llum qed nitkellem fuq Ħ'Attard.

Fiċ-ċentru proprju, fil-pjazza fejn għandek il-knisja hemm nuqqas kbir ta' parkeġġ.

Konsegwenza ta' hekk kulħadd jipparkja kif irid u donnu l-pulizija ma jeżistux, il-wardens qatt ma narawhom ġo Ħ'Attard - għallinqas jien qatt ma narahom u jien noqgħod fiċ-ċentru - biex jipprovaw iġibu ftit dixxiplina fuq it-traffiku.

Ma jistax ikun li jkun hawn dawn il-problemi.

Ħafna drabi anke biex toħroġ minn ġol-garaxx tiegħek ikollok iċċaqlaq ma nafx kemm-il karozza għax jipparkjaw ħażin.

Dan m'huwiex sew.

Jien nappella lill-awtoritajiet biex l-ewwelnett iwettqu miżuri ħalli l- konġestjoni tat-traffiku ġewwa Ħ'Attard titnaqqas.

Fl-opinjoni tiegħi dan jista' jsir biss jekk jinbena dak il-bypass li ilu ppjanat is-snin twal.

It- tieni nett l-awtoritajiet għandhom jagħtu attenzjoni bis-serjeta` għall- problema tas-sewqan u parkeġġ kontra r-regolamenti li qed isir proprju fiċ- ċentru tar-raħal.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it- Tnejn, 11 ta' Diċembru, 2006 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill- ministru.

Fid-9.50 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

SERVIZZ TA' FOSTERING

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid kemm mill-152 tifel u tifla li llum qed jirċievu s-servizz tal-fostering qed jiġu fostered minn familji li mhumiex il-qraba tagħhom?

Kemm kien hemm tfal fostered mill-qraba tagħhom li qabel kienu jgħixu f'dar residenzjali?

Kemm hemm impjegati jaħdmu fuq dan is-servizz u x'inhi l-ispiża biex jingħata dan is-servizz kull sena?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Fil-preżent hawn 154 tifel u tifla li qed jiġu fostered, 80 minnhom qed jiġu fostered minn familji li m'humiex il-qraba tagħhom u 24 mill-74 l-oħra li qed jiġu fostered minn qrabathom, kienu jgħixu f'xi dar residenzjali għat-tfal.

In-numru ta' ħaddiema fil-fostering unit ta' l-aġenzija appoġġ hu ta' għaxra, sebgħa full-time u tlieta part-time.

Matul l-2005 l-ispiża għal dan is-servizz laħqet il-Lm180,200.

Din kienet tinkludi s-somma ta' Lm115,452 imħallsa bħala benefiċċju ta' child in care benefit lill-foster families.

Sa Ottubru ta' din is-sena, l-ispiża kienet ta' Lm153,900, li tinkludi Lm99,120 bħala child in care benefit.

SKEJJEL PRIVATI - TAGĦLIM TA' L-IT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja tal-ftehim li l-gvern laħaq ma' erba' skejjel privati fil-qasam ta' l-IT sabiex jgħallmu studenti li applikaw għall-kors ta' l-IT fl-MCAST u ma ġewx magħżula fl-ewwel intake?

Liema huma dawn l-iskejjel u kemm se jieħdu studenti kull waħda minnhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-Onor.

Membru huwa mitlub jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-ministru responsabbli għall-investiment, industrija u teknoloġija ta' l-informazzjoni.

Informat ukoll li l-MCAST qed isegwi l- programmi ta' taħriġ li qed joffru l-istituzzjonijiet privati biex jiżgura l-kwalita' tal-korsijiet.

ADULT TRAINING CENTRES

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Billi l-Ministru qalet li t-transizzjoni ta' l-adult training centres ilha li saret, tista' tgħid jekk l-impjegati ġewx informati formalment mill-fondazzjoni u mill-ministeru li issa ġew trasferiti magħha?

X'konsultazzjoni saret mill-fondazzjoni mal-ġenituri ta' persuni b'diżabilita' li jattendu dawn iċ-ċentri?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Filwaqt li l-proċess ta' transizzjoni ta' l-adult training centres għal mal-fondazzjoni għas-servizzi ta' ħarsien soċjali ntemm, dan il-proċess għadu ma ġiex formalment konkluż billi fadal xi punti minuri x'jiġu kkjarifikati qabel ma l-ħaddiema jiġu informati formalment dwar id-deployment tagħhom ma' l-istess fondazzjoni.

Tajjeb nirrimarka li f'dan l-istadju ħadd mill-ħaddiema impjegati mas- servizz pubbliku u li jaħdmu fl-adult training centres m'huma se jiġu trasferiti mal-fondazzjoni.

Il-ġenituri tal-persuni b'diżabilita' ġew informati dwar it-trasferiment ta' l-adult training centres għal mal-fondazzjoni u s-suġġerimenti li għamlu ġew ikkonsidrati.

UFFIĊJALI EDUKATTIVI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm applikazzjonijiet ħarġu għal uffiċjali edukattivi u f'liema suġġetti matul l-2005 u l-2006?

B'mod partikolari, meta ħarġu sejħiet għal suġġetti marbuta max-xjenza u l-PSD?

Kemm applikaw f'kull każ u x'inhi r-raġuni li ħadd ma ġie magħżul?

ONOR.

LOUIS GALEA: Fl-2005 ħarġet applikazzjoni għal uffiċjali edukattivi fis-suġġetti kif jidher mil-lista li qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra, filwaqt li fl-2006 ma ħarġet l-ebda applikazzjoni.

L-applikazzjoni għal uffiċjali edukattivi tal-PSD ma ħarġitx fl-2005 billi dan il-post ma kienx vakanti.

Il-post ta' uffiċjali edukattivi fix-xjenza ma nteliex fl-2005 billi ma applika ħadd.

Il-post hu mimli minn persuna fuq bażi ta' aġent.

GĦALLIEMA TAL-PSD

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid f'liema livell qed jiġi mgħallem is-suġġett tal-PSD?

F'liema skejjel jiġi mgħallem dan is-suġġett?

Kemm qed isiru lezzjonijiet fil-ġimgħa f'kull livell fejn qed jiġi mgħallem?

X'inhu l-futur ta' dan is-suġġett?

Hemm vakanzi għal aktar għalliema tal-PSD?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-PSD qed jiġi mgħallem fl-iskejjel kollha ta' l-istat, kemm fil-livell primarju kif ukoll f'dak sekondarju.

In-numru ta' lezzjonijiet huma dawn:

|Primarja (Yrs |lezzjoni waħda | |4 – 6): |fil-ġimgħa | |Sekondarja: |żewġ lezzjonijiet| |form 1 u 2 |fil-ġimgħa | |Form 3 sa 5 |lezzjoni waħda | | |fil-ġimgħa |

Il-ħiliet li qed jiġu mgħallma f'dan is-suġġett se jibqgħu jiġu mgħallma.

Informat ukoll li fil-preżent m'hemmx vakanzi għal aktar għalliema tal-PSD.

KORSA TAL-GOLF FIX-XAGĦRA L-ĦAMRA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta beħsiebu jxandar ir-rapporti li saru lill-gvern dwar għandhiex issir korsa tal-golf fix-Xagħra l-Ħamra?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jagħmel il- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

PJAN NAZZJONALI TAT-TURIŻMU

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jagħti lista tar-rakkmandazzjonijiet li għamlu l- grupp konsultattiv tat-turiżmu biex jidħlu fil-pjan nazzjonali tat-turiżmu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Bħalissa għaddejjin diskussjonijiet bejn il- gvern u l-grupp konsultattiv fuq kif u liema mir-rakkmandazzjonijiet magħmula mill-istess grupp għandhom jiġu integrati fil-pjan nazzjonali għat- turiżmu.

PJAN NAZZJONALI TAT-TURIŻMU

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jgħid meta se jxandar ir-rapport li sar lill- gvern mill-grupp konsultattiv tat-turiżmu dwar il-miżuri li l-gvern irid jieħu permezz tal-pjan nazzjonali tat-turiżmu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 22529.

ŻBROFF TA' DRENAĠĠ F'TAS-SLIEMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'passi urġenti se jittieħdu biex jiġu solvuti l-problemi serji li qed ibatu minnhom ir-residenti fi Triq Viani f'Tas-Sliema minħabba d-drenaġġ li qed jiskula għandhom?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma se tagħmel ispezzjoni (CCTV) tas-sistema tad-drenaġġ fl-inħawi biex ikunu jistgħu jittieħdu l-passi meħtieġa.

FTEHIM MA' L-AWTORITA' TAD-DJAR

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid meta se tittieħed deċiżjoni u l-awtorita' tad-djar tonora l-ftehim li ffirmat fit-18 ta' Novembru, 2004 ma' koppja minn San Ġiljan li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, li jingħataw għajnuna ta' Lm470 u minflok ingħataw Lm350?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: F'qasir żmien l-awtorita' tad-djar se tibgħat cheque lil persuna konċernata ekwivalenti għall-bilanċ dovut skond il- ftehim iffirmat ma' l-istess awtorita' fit-18 ta' Novembru 2004.

MEMBRI TA' L-ARMATA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22329 u jgħid jekk il-forzi armati ta' Malta humiex se jgħinu fl-ispejjeż tal- funeral ta' persuna minn Pembroke li miet dan l-aħħar u li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, kif soltu jsir meta jmutu membri tal-forzi armati?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 22329.

DIRECT ORDERS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid kemm direct orders ħarġu mid-dekasteru tiegħu din is-sena?

Lil min ingħataw, kemm kien il-valur tagħhom u għaliex?

Minn liema dipartiment ħarġu?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

DIRECT ORDERS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid kemm direct orders ħarġu mid- dekasteru tiegħu din is-sena?

Minn liema dipartiment ħarġu?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal- Kamra.

DIRECT ORDERS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm direct orders ħareġ kull kunsill lokali?

Kemm kien il-valur tagħhom, lil min ingħataw u għaliex?

ONOR.

TONIO BORG: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jispeċifika għal liema perijodu qiegħed jirriferi.

ĦRUĠ TA' VISAS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm visas inħarġu din is-sena?

Minn liema pajjiż kienu?

Kemm ġew rifjutati u għaliex?

Kemm kien in-numru ta' persuni li ma tħallewx jidħlu Malta u ntbagħtu lura mill-port u mill-ajruport?

ONOR.

TONIO BORG: Bejn Jannar u Novembru 2006 inħarġu 50,632 visa kif jidher fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra, filwaqt li matul l-istess perijodu ġew rifjutati 3,072.

Kif għedt fi tweġibiet preċedenti dwar is-suġġett, kull applikazzjoni għal ħruġ ta' visa tkun ikkonsidrata skond il-meriti u ċ-ċirkostanzi tal-każ individwali.

Informat ukoll illi matul l-istess perijodu kien hemm 243 persuna li ma tħallewx jidħlu wara li waslu Malta - minn dawn sebgħa waslu bil-baħar u l-kumplament bl-ajru.

PERSUNI TAĦT HOUSE ARREST

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm persuni hawn taħt house arrest?

Kemm ilhom u x'inhu r-reat?

ONOR.

TONIO BORG: Fil-preżent hawn 38 persuna taħt house arrest fuq ordni tal-qorti bħala kondizzjoni ta' liberta' proviżorja, fuq akkużi li jinkludu omiċidju, offiżi fuq il-persuna, reati relatati ma' droga, serq, stupru, korruzzjoni ta' minorenni, frodi u attentat ta' omiċidju.

MONEY LAUNDERING

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm nies ġew akkużati b'money laundering din is-sena?

Kemm hu l-valur totali li hu maħsub li ġie moħbi?

ONOR.

TONIO BORG: Bejn Jannar u Novembru 2006 kien hawn ħames persuni li tressqu l-qorti mill-pulizija b'akkużi relatati ma' money laundering.

L- ammont involut ilaħħaq madwar Lm1,750,000.