MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 322 It-Tnejn, 10 ta' Ottubru, 1994 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati Malta Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 322

It-Tnejn, 10 ta' Ottubru, 1994

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.06 p.m.

Talba

Seduta Nru. 322

It-Tnejn, 10 ta' Ottubru, 1994

WERREJ

MINUTI 53

SPJEGAZZJONI DWAR RULING MOGĦTI MINN MR SPEAKER 53

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 55

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 59

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-BANK ĊENTRALI TA' MALTA

CENTRAL BANK OF MALTA (AMENDMENT) BILL

Kumitat 60

AĠĠORNAMENT 78

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 79

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 321 li saret fis-6 ta' Ottubru, 1994, ġew konfermati.

SPJEGAZZJONI DWAR RULING MOGĦTI MINN MR SPEAKER

MR SPEAKER (Onor. Lawrence Gonzi): Qabel ma ngħaddi għall-mistoqsijiet, nixtieq niddikjara dan li ġej:

Jidhirli li hu neċessarju li niċċara r-ruling li tajt fl-aħħar tas-seduta ta' nhar il-Ħamis, 6 ta' Ottubru, waqt li ssejħet il-votazzjoni fuq il- mozzjoni li kienet fuq l-aġenda.

Il-punt li ġejt mitlub nirrulja fuqu kien jittratta dwar jekk il-Kamra setgħetx, f'dak l-istadju, bi qbil unanimu, tipproċedi billi tissospendi r-regolamenti tagħha stess u żżomm votazzjoni sigrieta fuq il-mozzjoni.

Ir-ruling tiegħi kien illi l-Kamra ma setgħetx tagħmel dan, anke kieku kien hemm qbil.

Irrid li l-Kamra tkun taf ir- raġunijiet li fuqhom jiena bbażajt ir-ruling tiegħi.

(1) L-ewwel kwestjoni li trid tiġi ċċarata tittratta dwar ir-raġuni għaliex it-talba magħmula mill-Whip ta' l-Oppożizzjoni, żgur ma setgħetx tintlaqa' mis-Sedja, fil-mument li saret, indipendentement minn kwalunkwe konsiderazzjoni oħra.

Il-Kamra taf illi malli spiċċa d-dibattitu, is-Sedja qiegħdet il- mistoqsija u ddikjarat il-vot skond il-proċedura stabbilita.

Immedjatament intalbet id-division, u l-Kamra ġiet sospiża sad-9.05 p.m. Meta wasal il- ħin stabbilit, il-Kamra rriżumiet u l-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

GĦat- tieni darba s-Sedja ddikjarat ir-riżultat tal-vot u għat-tieni darba, skond il-proċedura, issejħet id-division.

Kien f'dan l-istadju li l-Whip ta' l- Oppożizzjoni talab il-vot sigriet.

Il-votazzjoni hija l-aktar parti kruċjali tal-proċess parlamentari għaliex fiha u permezz tagħha tiġi espressa d-deċiżjoni finali ta' dan il- Parlament.

Il-metodu ta' kif issir din il-votazzjoni huwa regolat bl- Ordnijiet Permanenti 83 sa 89 u b'artikolu 71 tal-Kostituzzjoni ta' Malta.

Issa l-Kamra taf ben tajjeb li l-votazzjoni vera u proprja ssir fil- mument li min ikun jippresjedi jqiegħed il-mistoqsija u jiddikjara l-vot u mhux fil-mument tad-division.

Id-division m'hijiex votazzjoni separata jew distinta, imma hi eżerċizzju stabbilit fir-regolamenti tagħna biex jikkonferma jew jikkorreġi d-dikjarazzjoni tar-riżultat tal-votazzjoni li tkun ġiet espressa preċedentement mill-iSpeaker jew minn min ikun qiegħed jippresjedi.

GĦalhekk, żgur li fiċ-ċirkostanzi tas-seduta ta' nhar il- Ħamis, talba għal vot sigriet fl-istadju meta l-vot ikun diġa' ttieħed darbtejn b'mod apert, kienet mhux biss nulla imma kontradittorja.

(2) It-tieni punt li għandu jiġi ċċarat, jittratta dwar il-poteri tal- Kamra li tirregola l-proċedura tagħha stess.

Skond OP 194, kull ordni permanenti tal-Kamra jista' jiġi sospiż fuq mozzjoni magħmula mingħajr avviż, kemm-il darba ma jkun hemm ebda oġġezzjoni minn xi Membru preżenti.

Il-kwestjoni, għalhekk, tqum dwar jekk dan l-OP jagħtix carte blanche lill-Kamra li tissospendi kull regolament, bla ebda eċċezzjoni ta' xejn, anke jekk ma jkunx hemm oġġezzjoni ta' xi Membru preżenti fis-sala.

Is-Sedja hawnhekk tirrileva

illi hi għandha l-poter li taċċetta, temenda jew saħansitra tirrifjuta kull mozzjoni li xi ħadd jista' jipproponi li jressaq lill-Kamra u li fl- opinjoni tas-Sedja tmur kontra xi regolament tal-Kamra.

Is-Sedja, għalhekk, għandha ċerta responsabilita' u diskrezzjoni.

Din ir- responsabilita' hi primarjament u esklussivament lejn il-Kamra u l-iSpeaker kif ukoll min jippresjedi jrid jeżerċita din id-diskrezzjoni tiegħu dejjem fid-dawl ta' dan il-prinċipju.

Dan jgħodd ukoll għal xi mozzjoni li titressaq taħt OP 194 jew 195.

Jiena ma nħossx li jkun fl-interess tal-Kamra li nbaxxi rasi totalment u bla riżerva ta' xejn għal dak li jgħid OP 194.

Jekk nagħmel dan, inkun qiegħed nonqos serjament billi nikkrea sitwazzjoni fejn numru żgħir ta' membri li jinzertaw preżenti fil-Kamra jkunu jistgħu jiddettaw x'għandu jsir, anke jekk dan ikun imur kontra l-prinċipji demokratiċi li jmexxu lil dan il-Parlament.

Wieħed għandu jenfasizza wkoll li OP 194 jitkellem dwar "sospensjoni" ta' xi regolament tal-Kamra.

Imkien m'hemm, f'dan ir-regolament, xi poter mogħti biex jiġu introdotti proċeduri ġodda li huma alieni għas-sistema parlamentari tagħna u li qatt ma ntużaw la fl-istorja ta' dan il-Parlament, u lanqas fil-House of Commons, saħansitra meta kienu qegħdin isiru seduti sigrieti u fil-magħluq.

(EM edit 21 p.252)

Mela OP 194 m'huwiex assolut u min ikun qiegħed jippresjedi għandu d- dritt u d-dover li, f'ċerti każijiet u taħt ċerti ċirkostanzi, jiċħad mozzjoni mressqa taħt dan l-ordni permanenti anke jekk ikun hemm il-qbil tal-Membri kollha li jkunu preżenti fil-Kamra.

(3) It-tielet u l-aħħar punt li għandu wkoll jiġi ċċarat jittratta dwar jekk it-talba għal votazzjoni sigrieta hijiex finalment permissibbli anke fid-dawl ta' dak li tgħid il-Kostituzzjoni.

Artikolu 67 tal-Kostituzzjoni jistabbilixxi illi l-Kamra tista' tirregola l-proċedura tagħha stess, pero' dan għandha tagħmlu "bla ħsara għad- disposizzjonijiet ta' din il-Kostituzzjoni".

Fost dawn id-dispożizzjonijiet insibu artikolu 71 li jirregola l- proċedura ta' votazzjoni fil-Kamra biex jiġu deċiżi kwestjonijiet proposti.

Dan l-artikolu fih tliet subartikli u t-tieni u t-tielet jgħidu ċar u tond illi min ikun qiegħed jippresjedi għandu dak li jissejjaħ bħala l-vot deċiżiv (i.e. l-casting vote) f'każ meta l-voti jkunu ndaqs.

Issa l-Kamra għandha tapprezza illi l-casting vote qatt ma jista' jkun sigriet u huwa dan il-konċett li jikkontradixxi għal kollox il-proċedura ta' vot sigriet.

Minn riċerka li jiena għamilt irriżulta illi f'ċerti sistemi parlamentari kontinentali li jippermettu l-proċedura ta' votazzjoni sigrieta, bħal dawk ta' Franza u l-Italja, min jippresjedi ma għandux casting vote u f'ċerti każijiet lanqas ma għandu vot oriġinali.

U dan jagħmel sens għaliex ma jistax ikollok proċedura li tkun maqsuma biċċa sigrieta u biċċa le.

Dan kollu jfisser illi biex tkun tista' tidħol il-proċedura ta' vot sigriet fil-Parlament Malti, hemm bżonn li tinbidel il-Kostituzzjoni, billi jitneħħa l-obbligu tal-casting vote f'dawk il-każijiet fejn il-voti jiġu ndaqs u jiġu stabbilit regoli ċari dwar kif titmexxa votazzjoni bħal din.

Il-Kamra għandha tiġi informata wkoll illi in vista ta' dak li hemm stipulat f'OP 197 l-Iskrivan tal-Kamra kkommunika mal-House of Commons u ġie konfermat illi t-talba għal vot sigriet f'dak il-Parlament, tkun nulla u fil-fatt ma tistax issir.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

STATI UNITI - DISKORSI TAL-PRIM MINISTRU

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru: Jistgħu jiġu tabled kopji tad-diskorsi li l-Prim Ministru għamel waqt iż-żjara tiegħu fl-iStati Uniti kif ukoll tal-proceedings tal-laqgħa li kellu ma' membri tal-Foreign Relations Committee?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Kopja tad-diskors li għamilt fin-National Press Club, Washington, fit-23 ta' Settembru tqiegħdet fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Il-laqgħa ma' membri tal- Foreign Affairs Committee kienet privata u għaldaqstant m'hemmx proceedings bil-miktub.

MR SPEAKER: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Filwaqt li napprezza li ftit ilu kien hemm mistoqsija parlamentari li l-Prim Ministru weġibha b'mod pjuttost ġeneriku, nixtieq nistaqsih xi mistoqsijiet relatati maż-żjara tiegħu fl-Istati Uniti.

Fit-taħdidiet tiegħu man-National Security Adviser Amerikan, Mr Lake, qamu l-prospetti ta' sanzjonijiet iktar ħorox kontra l-Libja?

Jekk iva, x'kienet ir-reazzjoni tiegħu għall-punt imqajjem?

Fil-laqgħat tiegħu mal-Ministru tat-Trasport Amerikan, Federico Pena, kien hemm xi żviluppi dwar id-deċiżjoni tal-U.S. Coastguard li jinkludu lil Malta bħala waħda mill-15-il pajjiż li huma reġistrati l-vapuri li huma targetted għal spezzjoni iktar intensiva meta jidħlu fl-ibħra territorjali Amerikani?

Fl-aħħar nett, nixtieq nistaqsi lill-Prim Ministru wkoll jekk f'xi stadju jew ieħor, għamilx il-proposta ta' sehem prospettiv Malti fil-Partnership for Peace tan-NATO.

X'kienet ir-reazzjoni tal-Gvern Amerikan dwar il- proposta tas-CSCM?

Dawn esprimew ruħhom b'xi mod kategoriku dwar din il- proposta li aċċenna għaliha anke l-Prim Ministru - jekk m'iniex sejjer żball - fit-taħdidiet tiegħu man-National Press Club?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Fir-rigward ta' l-ewwel domanda, irrid ngħid li fil-laqgħa li kelli ma' Anthony Lake f'ebda ħin ma ssemmiet il- possibilita' ta' sanzjonijiet aktar ħorox fil-konfront tal-Libja.

Irrid ngħid ukoll li jien ma ltqajtx mas-Segretarju tat-Trasport Pena.

It-tielet domanda ta' l-Onor.

Brincat kienet jekk waqt id-diskussjoni tqajmitx il-kwestjoni tal-possibilita' tal-parteċipazzjoni ta' Malta fil- Partnership for Peace.

Irrid ngħid li fid-diskussjonijiet uffiċjali li kelli ma' ministri din il-kwestjoni ma tqajmitx, pero' tqajmet f'diversi ambjenti oħra u, jekk m'iniex sejjer żball, wara li sar id-diskors li poġġejt kopja tiegħu fuq il-Mejda tal-Kamra, fost id-diversi mistoqsijiet li saruli kien hemm ukoll domandi dwar dan.

Jien spjegajt x'inhi l- pożizzjoni tal-Gvern Malti, li hija xi ħaġa magħrufa, jiġifieri li m'hemmx deċiżjonijiet min-naħa tal-Gvern Malti, imma qegħdin nesploraw jekk ikunx utli għalina li nipparteċipaw.

Rigward reazzjonijiet dwar is-CSCM, nista' ngħid li m'hemmx dubju li fid- diversi laqgħat li kelli ntwera interess - anzi f'ċertu sens kien hemm ċerta preokkupazzjoni - għas-sitwazzjoni fil-Mediterran u, fil-fehma tiegħi, il-konċett tas-CSCM fis-sens li jkun hemm xi forma ta' djalogu li jkun għaddej bejn il-pajjiżi tal-Mediterran, hija idea li ssib ħafna interess, jekk mhux ukoll - ma nafx hux qed nuża l-kelma preċiża - appoġġ.

Pero' ċertament li hemm ħafna interess.

MELLIEĦA - KAŻ TAS-SUR JOSEPH VELLA TA' 16A, TRIQ SNAJJIN

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid x'inhuma r-raġunijiet li Joseph Vella ta' 16A, Triq Snajjin, Mellieħa u li serva matul l-aħħar gwerra baqa' ma ġiex onorat kif ġew onorati l-oħrajn fil-50 Anniversarju tat-Tieni Gwerra Dinjija?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jien informat li s-Sur Joseph Vella m'applikax għall-Midalja għall-Ħamsin Anniversarju tal-George Cross ta' Malta".

Is-sejħa għall-applikazzjonijiet għalqet fil-15 t'April, 1994.

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Hemm xi ħsieb li l-applikazzjonijiet jerġgħu jinfetħu?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Le, m'hemmx dan il-ħsieb.

Aħna tajna terminu speċifiku, applikaw eluf, kemm minn Malta u kemm minn barra, u ma naħsibx li huwa l-każ li jerġgħu jinfetħu l-applikazzjonijiet.

SKEJJEL - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: B'refereza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari numru 20087 ta' l-4 ta' Lulju, il-Ministru ma semma xejn dwar l-iskola ta' Ħad Dingli, jista' jgħid fil-fatt x'xogħlijiet hemm mitluba li jsiru f'din l- iskola?

ONOR.

MICHAEL FALZON (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): Qed ikun konsidrat liema xogħol fl-iskola ta' Ħad Dingli jista' jsir fil-futur u dan abbażi tar-rapport sottomess mill-kap ta' dik l-iskola.

Ir-rapport tal-kap ta' l-iskola jinkludi talba għall-istallazzjoni ta' sistema ta' dawl fis-sala, bdil ta' tankijiet ta' ilma u xogħol ta' plumbing ieħor, xogħol ta' waterproofing, xogħol ta' titjib fil-laboratorji u tiswija fil-paviment tal-bitħa.

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Waqt li bla dubju x-xogħol li hemm bżonn fl- iskola ta' Ħad-Dingli huwa importanti, x'jista' jgħid il-Ministru dwar l- akbar problema li jidher li għad hemm - minkejja li l-iskola ilha li bdiet ġimgħatejn - ta' nuqqas ta' għalliema f'ħafna livelli u f'ħafna klassijiet u skejjel differenti?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Fil-fatt naħseb li wara dawn l-ewwel ġimgħatejn il- problema ta' nuqqas ta' għalliema taffiet ħafna.

Fil-verita', li jiġri - u sfortunatament dan jiġri kull sena - hu li wara li jkunu saru l-pjanijiet tad-Dipartiment, u kien hemm biss żewġ postijiet fejn ma kienx hemm għalliema biżżejjed, fl-ewwel ġurnata ta' l-iskola dawn iż-żewġ postijiet faqqsu, biex ngħid hekk, u saru aktar minn 30.

Ir-raġuni għal dan hija li fl-ewwel ġurnata ta' l-iskola jkun hemm għalliema li jirriżenjaw, għalliema li joħorġu bi pregnancy leave, għalliema li jiddeċiedu li jmorru jgħallmu fi skejjel privati u jitilqu wara li aħna nkunu ħsibna li aċċettaw li jaħdmu mad-Dipartiment - qed nirreferi partikolarment għal dawk li jkunu għadhom kemm ħarġu mill-Universita' - kif ukoll ikun hemm numru ta' għalliema li joħorġu bis-sick-leave għaliex ma jkunux iridu jgħallmu fl- iskejjel fejn ikunu ntbagħtu, għax kulħadd jaħseb li jista' jagħżel fejn irid imur jgħallem.

Filwaqt li d-Dipartiment jagħmel mill-aħjar biex jaġevola x-xewqat ta' dak li jkun dwar fejn irid jgħallem, wieħed jifhem li x-xewqat ta' l-għalliema mhux bilfors ikunu jaqblu mal-ħteġijiet tad- Dipartiment.

Dan qed ngħidu biex nispjega l-problemi li jkollna.

Minkejja dan, wieħed irid jgħid li jekk għandna 4,600 għalliem u l- problemi huma dwar 30 jew 40 għalliem, dan ifisser li għandna problema ma' anqas minn 1% ta' l-għalliema.

Qed nitkellem b'dan il-mod biex inpoġġu s- sitwazzjopni fil-perspettiva vera u proprja tagħha.

Id-Dipartiment qed jagħmel l-almu tiegħu kollu u naħseb li fil-fatt f'dawn il-ġimgħatejn solva ħafna minn dawn il-problemi.

Nispera li sa l-aħħar ta' din il-ġimgħa nkunu solvejniehom prattikament kollha,

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Mr Speaker, waqt li napprezza li jekk teħodhom mil-lat ta' figuri totali, wieħed jista' korrettement jgħid li għandna problema ta' 1%, wieħed irid jifhem ukoll li għall-klassijiet li jkunu bla għalliema, il-problema tkun ta' 100%.

Hemm klassijiet f'Form 1 ta' Sandhurst u tal-Hamrun, per eżempju, li għad lanqas kellhom lezzjoni waħda tal-Maths.

Fis-Sixth Form, speċjalment fil-Liceo Paolino Vassallo, f'ċerti każijiet hemm timetable ta' tliet lectures biss fil-ġimgħa.

Jiġifieri l- Ministru għandu jara li jinformawh sewwa, għaliex jidher li din hija l- akbar problema li għad għandna; hemm studenti li għadhom qed jistennew li jkollhom l-ewwel lezzjoni f'ċerti suġġetti.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien nerġa' nieħu nota ta' dak li qal l-Onor.

Bartolo, pero' qabel ma ġejt il-Parlament kelli laqgħa proprju ma' min hu responsabbli mill-iskejjel post-sekondarji.

Rigward il-Liceo Paolino Vasallo jien informat li hemm problema ta' nuqqas ta' għalliema fil- computer courses.

Safejn naf jien, m'hemmx problema dwar suġġetti oħra.

Dwar l-iskola l-oħra li semma l-Onor.

Bartolo rrid ninvestiga, pero' nerġa' nenfasizza li hemm ċerti skejjel sekondarji - ma rridx insemmi skejjel partikolari għaliex naħseb li nagħmel ħsara jekk insemmihom - li sfortunatament għandhom fama daqsxejn ħażina għaliex hemm tfal imqarbin jew għaliex għal xi raġunijiet jew ċirkostanzi oħra, iddeġeneraw xi ftit, u malli għalliem tgħidlu li jrid imur jgħallem hemm, dan jaqbad u joħroġ bis- sick-leave għax jibża' jmur jgħallem hemm.

Jien ma rridx insemmi ismijiet ta' skejjel għaliex inkella s-sitwazzjoni minflok inkun qed nirranġaha, inkun qed ngħarraqha aktar.

Nieħu nota wkoll dwar l-iskola ta' Sandhurst, jew Liċeo Sir Adrian Dingli, li mhijiex waħda minn dawn it-tip ta' skejjel, u nara x'inhi s-sitwazzjoni.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, nixtieq nagħmel żewġ domandi supplimentari lill-Ministru.

Waħda hija dwar numru ta' studenti li qegħdin fit-tieni sena fil-kors ta' mechanical fitters li min-Naxxar ġew trasferiti għal Paola Institute u sal-lum għadhom bla workshop.

Nixtieq li l-Ministru jgħid jekk jafx b'dan u ovvjament x'qed isir min-naħa tad-Dipartiment biex dawn l-istudenti jkollhom workshop fejn ikunu jistgħu jitgħallmu dak kollu li hu meħtieġ skond is-syllabus tagħhom.

Nixtieq nistaqsi wkoll lill-Ministru x'kienu l-konsiderazzjonijiet tiegħu fir-rigward ta' l-estensjoni ta' l-iskola tal-Baħrija.

Jien naf li kellu laqgħa mar-residenti biex ċerti problemi li tiffaċċja din il-komunita' żagħżugħa forsi jkunu jistgħu jiġu integrati fl-istess proċess li qed isir għat-tkabbir ta' l-iskola.

Nixtieq li l-Ministru jispjegalna ftit dwar dan ix-xogħol.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Dwar l-ewwel domanda rrid ngħid li meta sar it- trasferiment mill-iskola tan-Naxxar għal Raħal Ġdid, diġa' kien hemm workshops u ġie trasferit dak kollu li kien hemm bżonn.

Jiġifieri ma nafx li hemm dan in-nuqqas ta' workshops li qed isemmi l-Onor.

Farrugia, pero' ninvestiga aktar fid-dettal.

Rigward l-estensjoni ta' l-iskola tal-Baħrija, irrid ngħid li l-pjanti saru u jien lill-Onor.

Farrugia kont urejtu x'beħsiebna nagħmlu.

Fil-fatt issa saret l-applikazzjoni lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar li qed tipproċessaha.

Irrid ngħid li biex inħaffu l-affarijiet aħna qegħdin niltaqgħu regolarment ma' membri tad-Direttorat ta' l-Awtorita' ta' l- Ippjanar ħalli niddiskutu l-applikazzjonijiet qabel ma ngħadduhom, biex jekk ikun hemm xi affarijiet li jkunu jeħtieġu li jiġu emendati jew inkella diskussi, nikkonsidrawhom qabel u b'hekk niffrankaw anke l-ħin sakemm isir l-ipproċessar ta' l-applikazzjoni.

Kien hemm qbil anke mad-Direttorat, dwar kif se ssir l-estensjoni ta' l-iskola tal-Baħrija, saret l- applikazzjoni formali u wieħed jispera li din tiġi approvata dalwaqt biex fis-sajf li ġej ikun jista' jibda jsir ix-xogħol.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Il-Ministru għall-Ambjent kif approva li mad- dawra ta' l-iskola ta' Birkirkara, fi Brared Street, isir gandott biex jgħaddi l-ilma minnu.

Jien kont għamilt mistoqsija parlamentari fejn għidt li minħabba fih qed ikun hemm taħwid sħiħ peress li minn hemmhekk jgħaddu wkoll it-tfal ta' l-iskola.

Fil-fatt il-Minstru diġa' bagħat lil xi ħadd biex jara x'jista' jsir.

Għalhekk qed nitlob lill-Ministru biex, jekk jista' jkun, jintervjeni hu stess ħalli ssir xi ħaġa mill-iktar fis possibbli għaliex hemmhekk jiltaqa' l-ilma kollu li jkun nieżel min-Naxxar u postijiet oħra.

Dan kollu qed ikun ta' inkonvenjent għat-tfal kollha li jkunu sejrin l-iskola.

Jien kont ġbidt l-attenzjoni tal-Ministru permezz ta' domanda parlamentari minħabba l-fatt li kull fil-għodu qed ikun hemm konfużjoni sħiħa fl-area ta' l-iskola Ta' Paris, fejn issa hemm ukoll iċ-Ċentru tal- VAT, għaliex filwaqt li l-karozzi u l-privates ikunu qed iniżżlu lit-tfal ta' l-iskola, ikun hemm ukoll it-trakkijiet bil-ħaddiema li jkunu ġew biex jaħdmu fuq dak il-gandott.

Għalhekk nixtieq inkun naf jekk tistax issir xi ħaġa ħalli għallinqas waqt il-ħin ta' l-iskola f'Ta' Paris ma jkunx hemm trakkijiet u makkinarju ieħor għaliex it-tfal ta' l-iskola ma jkunux jistgħu jgħaddu.

Ta' min jgħid li hemmhekk hemm żewġ skejjel, waħda primarja u l-oħra sekondarja.

Dan qed ngħidu għaliex kull filgħodu qed ikun hemm taħwid tal-biża' hemmhekk.

Għalhekk nixtieq li l-Minsitru jieħu nota ta' din biex jekk jista' jkun jintervjeni fuq din il-problema wkoll.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien ngħid lill-Onor.

Interpellant li mhux biss se nieħu nota ta' dawn il-problemi imma se nikkordina ma' sħabi l-ministri l- oħra, kemm ta' l-ambjent kif ukoll tal-finanzi, biex naraw x'jista' jsir ħalli ntaffu xi inkonvenjenzi li jistgħu jinqalgħu.

MR SPEAKER: Il-Prim Minstru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jien għandi informazzjoni mill-Onor.

Michael Asciak, meta kien Sindku ta' Birkirakara, li effettivament din il-materja ġiet trattata.

Fil-fatt ħarġu tenders mill-Kunsill u għal xi raġunijiet l- ewwel tender ma ġietx aċċettata.

Imma dan il-culvert se jsir u issa qegħdin fil-proċess li jirċievu tenders ġodda.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiddispjaċini ngħid li l-Prim Ministru huwa miżinformat.

Qabel ma twaqqaf il-Kunsill ta' Birkirkara kienu diġa' saru mistoqsijiet parlamentari dwar dan, u l-Prim Ministru jaf bihom ukoll.

Fil-fatt kien il-Ministru li approva li jsiru dawn l-affarijiet u mhux il- Kunsill.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Peress li saru lmenti dwar nuqqasijiet li jikkonċernaw l-iskejjel, nixtieq inkun naf x'passi ttieħdu dwar it-trasport fil- lokalitajiet tat-Tieni Distrett, speċjalment fil-Kalkara, għaliex jidher li din il-problema qed tiggrava u mhux titranġa.

Hemmhekk qed ikun hemm studenti li mhux qed tiġi l-private għalihom u peress li l-karozza tal- linja tal-Kalkara tasal fuq dan l-istage full-up, ma ttellax lit-tfal kollha.

Jien semmejt problema oħra li teżisti wkoll fl-iskola tax-Xgħajra, u din tirrigwarda n-nuqqas ta' ilma.

Minħabba f'hekk it-tfal m'humiex qed jintbagħtu t-toilet.

Jista' l-Ministru jgħid x'passi ħa dwar dan?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nista' ngħid lill-Onor.

Interpellant li se ninvestiga l-problema ta' l-ilma li teżisti fl-iskola tax-Xgħajra.

Ħafna drabi problemi dwar it-trasport jinqalgħu għaliex ċerti xufiera u sidien tal-privates ma jagħmlux id-dover tagħhom.

Fil-fatt ħdimna sistema li kull meta jkun hemm xi lment partikolari mill- ewwel immorru fuq is-sid jew fuq ix-xufier li jkollu r-responsabilita' ta' dik ir-rotta u nieħdu l-passi meħtieġa.

Proprju Ilum, qabel ma kellimni l- Onor. Mizzi, kelli l-ewwel ilment dwar din il-problema tat-tfal tal-Kalkara u se ninvestiga.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 140 ta' l-1994 - Regolamenti ta' l-1994 li jemendaw ir-Regolamenti dwar Priżervattivi fi Ħwejjeġ ta' l-Ikel.

MR SPEAKER: Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 139 ta' l-1994 - Ordni ta' l-1994 dwar Ħelsien minn Taxxa Doppja (Taxxi fuq l-Income) (Repubblika ta' Ċipru); u

Lista li turi mil-liema Dipartimenti tal-Gvern intgħażlu l-VAT inspectors, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari numru 21443.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għall-Ambjent.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għall-Ambjen): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 137 ta' l-1994 - Ordni ta' l-1994 dwar il- Kummissarju ta' l-Artijiet (Trasferiment ta' Drittijiet u Responsabiltajiet) (Nru 3); u

Avviż Legali Nru 138 ta' l-1994 - Avviż ta' l-1994 biex Jemenda l-Avviż dwar Kontenituri għal Xorb Mhux-alkoholiku.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura.

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO (Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru. 136 ta' l-1994 - Regolamenti ta' l-1994 li jemendaw ir-Regolamenti dwar id-Drittijiet ta' Dħul fil-Mużewijiet u Monumenti Nazzjonali (Emenda Nru. 2)

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIUIET TAL-ĠURNATA

ONOR.

CARM LINO SPITERI: Nipproponi li bi qbil bejn iż-żewġ naħat, il- Kamra taġġorna fit-8.30 p.m. u l-Aġġornament ma jitteħidx.

Min kien imissu jieħu l-Aġġornament f'din is-seduta, jieħdu fis-seduta li jmiss.

MR SPEAKER: Hawn qbil?

(Onor. Membri: Iva)

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-BANK ĊENTRALI TA' MALTA

CENTRAL BANK OF MALTA (AMENDMENT) BILL

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, Viċi President tal-Kumitati, jippresjedi.

Klawsola 2 - Sostituzzjoni tat-Taqsim ta' l-Att.

Clause 2 - Substitution of Arrangement of Act.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JOSEF BONNICI (Segretarju Parlamentari): Klawsola 2 tipproponi s- sostituzzjoni tat-taqsim ta' l-Att prinċipali.

Bażikament qed jiżdiedu żewġ partijiet; f'Part V minflok "Relations with Banks" issa se jidħol il- kliem "Relations with Banks and Financial Institutions" u f'Part VI se jidħol il-kliem "Relations with the Competent Authority".

Il-headings l- oħrajn se jibqgħu kif kienu qabel.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Mr Chairman, naħseb li jkun aħjar jekk, for the record, is-Segretarju Parlamentari jagħmilha ċara illi taħt din il-liġi l- Competent Authority mhux se jibqa' l-Bank Ċentrali.

Għax peress li se ndaħħlu Part VI, intitolata "Relations with the Competent Authority", il- Bank Ċentrali se jkollu relazzjonijiet miegħu nnifsu u moralment din ma tantx hi ħaġa sabiħa.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-Competent Authority bħalissa huwa l-Bank Ċentrali, pero' jista' jkun li 'l quddiem ma jibqax, speċjalment f'dak li għandu x'jaqsam ma' bank supervision.

Madankollu m'hijiex ħaġa irregolari li wieħed jagħmel provvedimenti fil-liġi b'mod li jekk 'il quddiem il- Competent Authority tkun iktar separata mill-Bank Ċentrali, ma jkunx hemm bżonn ta' tibdil fil-Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi klawsola 2.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 2 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 3 - Emenda ta' l-artikolu 2 ta' l-Att prinċipali.

Clause 3 - Amendment of section 2 of the principal Act.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Klawsola 3 tittratta definizzjonijiet ġodda jew mibdula.

Waħda mid-definizzjonijiet ġodda hija dik ta' "Awtorita' Kompetenti".

Definizzjoni oħra hija dik ta' "bank" mhux b'referenza għall- Bank Ċentrali, imma bażikament għal bank li huwa kummerċjali.

It-tifsira ta' "bank kummerċjali" kif kienet qabel ġiet imħassra u tneħħiet ukoll id- definition ta' "passbook" li kien irid jiġi preżentat meta wieħed jirċievi flus lura mis-savings bank.

Hemm ukoll definizzjoni ġdida ta' "istituzzjoni finanzjarja", li naturalment tirrikonoxxi dak li sar diġa' fil-Financial Institutions Act, u definizzjoni ġdida ta' "kummerċ bankarju" .

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Mr Chairman, paragrafu (f) ta' din il-klawsola jgħid li:

"in the definiton of "saving deposits" the words "on presentation of a passboook or" shall be deleted.".

Jien nimmaġina li din l-emenda qiegħda tiġi proposta minħabba l-fatt li t- trend - iżjed milli t-tendenza - issa hija biex il-passbooks jispiċċaw peress li aktar ma daħlet il-computerisation, id-depożitur, bħala konferma ta' x'għandu u m'għandux, iżjed qed jingħata statement of account.

Jiġifieri napprezza li "passbook" saret kelma anakronistika f'dan is-sens.

Mill-banda l-oħra, il-fatt li qed titneħħa kull referenza għal xi forma ta' titlu min-naħa tad-depożitur, naħseb li m'hijiex xi ħaġa għaqlija.

GĦallinqas għandu jkun hemm "on presentation of title" jew xi ħaġa oħra, għax ma naħsibx li nkunu qed insaħħu l-assurance tad-depożitur jekk assolutament ma jkun hemm xejn.

Rigward ir-referenza ta' "bank" u "business of banking", irrid ngħid li jidhirli li fil-liġijiet li għaddejna li għandhom x'jaqsmu mas-settur finanzjarju, kien daħal il-konċett, u allura anke d-diċitura, ta' "credit institution".

Hawnhekk qed issir referenza - li jien naqbel magħha kif inhi - għad-diċitura oriġinali - biex ma ngħidilhiex antika, għax m'hijiex - fejn bank huwa bank u business of banking huwa business of banking.

Imma stante li f'postijiet oħra daħħalna l-konċett ta' credit institution, forsi hawnhekk ta' min jaħseb ukoll jekk għandhiex issir referenza għal dan il- konċett.

It-tielet kumment tiegħi jirrigwarda l-"Competent Authority".

Jien ngħid - u dan qed ngħidu bl-akbar serjeta' - li ġaladarba l-Competent Authority għadha l-Bank Ċentrali stess, naħseb li jkun aħjar kieku jiġi definit li huwa mistenni li l-Competent Authority ma tibqax il-Bank Ċentrali, imma se jsir xi ħadd ieħor, anke jekk jien ma naqbilx mal-fatt li jkun xi ħadd ieħor.

Kumment ieħor jirrigwarda xi ħaġa li rrid insemmi billi nisserva bid- definizzjoni ġdida li se jkun hemm ta' "business of banking.".

Hawnhekk id- definizzjoni hija ċara, apparti dak li diġa' għidt dwar credit institutions.

Nixtieq li l-press tagħti kas ta' din id-definizzjoni u mhux meta nkunu fil-Committee Stage ċerti affarijiet jinjorawhom.

Qed ngħid li hemm bżonn li l-press tagħti kas ta' dawn l-affarijiet għaliex l-ereżijiet li qegħdin jingħadu minn ċerti, hekk imsejħa, analisti finanzjarji li jiktbu fil-ġurnali tagħna huma ta' mistħija għal min jgħidhom u naħseb li huma eżempju ħażin ħafna għal min jaqrahom.

Hawnhekk għandna definizzjoni li hija ċara so far as it goes.

Din tgħid:

""business of banking" means

(a) the business of a person who, as set out in sub-section (2) of section 2 of the Banking Act, accepts deposits of money from the public withdrawable or repayable on demand or after a fixed period or after notice or who borrows or raises money from the public (including the borrowing or raising of money by the issue of debentures or debenture stock or other instruments creating or acknowledging indebtedness), in either case for the purpose of employing such money in whole or in part by lending to others or otherwise investing for the account and at the risk of the person accepting such money; or".

GĦidt li d-definizzjoni hija ċara so far as it goes.

Ladarba dik hija d- definizzjoni, min dan l-aħħar qagħad jikteb li bl-offerta ta' bonds li għamlet il-kumpannija finanzjarja tal-Grupp ta' Gasan, b'daqshekk kellna xi eżerċizzju in merchant banking, jekk jogħġbu, jirrealizza kemm qed jgħid ħmerijiet u kemma ma jixraqx li jingħadu ħmerijiet bħal dawn f'dan il- pajjiż.

Jien jiddispjaċini li l-gazzetti ma jagħtux kas ta' dawn l- affarijiet u jippubblikawhom.

Aktar u aktar jiddispjaċini meta din tkun gazzetta li nikteb fiha jien stess, bħalma jikteb fiha l-Onor.

Josef Bonnici.

Imma meta bniedem ikun qed jilbes il-mantell tekniku - u issa qed ngħid għall-korrispondent u mhux għall-editur - u mbagħad jippersevera li jgħid ċuċati - għax din hija l-kelma - ħmerijiet, assurditajiet u banalitajiet ta' dan it-tip, allura nkunu qegħdin inbaxxu d-diskussjoni finanzjarja li għandna ssir f'dan il-pajjiż.

Imma ħalli nerġa' niġi għall-iskop tal-Committee Stage.

Jien nissuġġerixxi lis-Segretarju Parlamentari li jespandi iżjed id- definizzjoni li qiegħda fil-parentesi u li tgħid:

"... (including the borrowing or raising of money by the issue of debentures or debenture stock or other instruments creating or acknowledging indebtedness)".

Il-parti li tgħid "or other instrumetns creating or acknowledging indebtedness" hija miftuħa biżżejjed, imma jien nissuġġerixxi lis- Segretarju Parlamentari li hawnhekk tidħol ukoll il-frażi "certificates of deposits" u b'hekk tkun iktar speċifikata.

Qed ngħid hekk, għax jekk is- settur bankarju tagħna tassew se jkompli jimxi 'l quddiem u jfittex strumenti oħra kif jiġbor il-flus, żgur li se jkollu jmur għas-certificates of deposits.

Iktar u iktar issa se jkun hemm il-ħtieġa li jinħarġu s- certificates of deposits - dawn ikunu strumenti marketable u mhux bħad- depożitu attwali tal-lum, li jekk dħalt fih tkun marbut u tista' toħroġ minnu biss meta jagħlaqlek it-terminu, għallinqas jekk ma jippermettilekx il-bank - ladarba beda dan l-esperiment li wettaq il-Grupp ta' Gasan, jiġifieri li kumpanniji kummerċjali jmorru biex jiġbru ċertu kapital li jkunu jridu mingħand il-pubbliku bi ħruġ ta' debentures stock jew bonds.

GĦalhekk biex ikunu jistgħu jikkompetu aħjar għall-fondi pubbliċi mingħand is-savers ta' pajjiżna, 'il quddiem il-banek se jkollhom joħorġu certificates of deposits.

Dan li qed ngħid jien huwa kopert bil-frażi "or other instruments creating or acknowledging indebtedness)".

Imma s- certificates of deposits tant huma xi ħaġa sui generis, li jekk ikunu speċifikati, ikun ħafna aħjar.

GĦalhekk jidhirli li din il-frażi għandha tiġi taqra "including the borrowing or raising of money by the issue of certificates of deposits".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Speaker, rigward l-aħħar punt li semma l-Onor.

Spiteri, m'hemmx dubju li naqbel miegħu mija fil-mija.

Il-fatt li hemm kumpannija privata li qed toħroġ il-bonds, ċertament li ma jaqax taħt il- business of banking u allura wieħed ma jistax isejjaħlu merchant banking.

Fid-definition hawn punt interessanti - din qed ngħidha sempliċement biex insaħħaħ dak li qal l-Onor.

Spiteri - li jgħid li min qiegħed fil-"business of banking" huwa xi ħadd who is raising money from the public, imbagħad hemm parentesi dwar kif wieħed jista' jagħmel dan, u d-definizzjoni tkompli hekk:

"... in either case for the purpose of employing such money in whole or in part by lending to others or otherwise investing for the account and at the risk of the person accepting such money;".

Meta wieħed joħroġ bond issue, din m'hijiex sodisfatta u allura wieħed ma jistax jirreferi għall-bond issue privata bħala business of banking jew merchant banking.

Ħalli ngħaddi għal punti oħrajn.

Id-definition ta' "savings deposits" fl- Att prinċipali kienet tgħid hekk:

""savings deposits" means deposits withdrawable on presentation of a passbook or on not more than thirty days' notice";"

Aħna qed inbiddlu d-definition ta' "savings deposits" u għalkemm xorta qed ngħidu li ma jridx ikun hemm "more than thirty days' notice", il- presentation of a passbook m'hijiex assolutament neċessarja.

Mhux qed ngħidu li m'għandux joħroġ passbook jekk hemm bżonn li joħroġ passbook, imma li m'hemmx bżonn tippreżentah.

Bażikament fid-definition ta' "time deposits" issib li m'hemmx bżonn ta' passbook.

Din id-definizzjoni tgħid hekk:

""time deposits" means deposits withdrawable after a fixed period of more than thirty days or on more than thirty days' notice."

Il-parir li kellna huwa li referenza speċifika għall-passbook fil-liġi tal- lum m'hijiex daqshekk relevanti u qegħdin ngħidu biss x'nifhmu b'savings deposits.

Jekk fhimt sew il-punt ta' l-Onor.

Spiteri, m'aħniex qegħdin ngħidu jekk għandekx bżonn ta' passbook jew le jekk ikollok savings deposits, imma qed ngħidu sempliċement li kull darba li tagħmel withdrawal m'hemmx għalfejn toqgħod tippreżenta dan il-passbook, iżda jista' jkollok xi card biex tidentifikak.

Jiġifieri kulma hemm jinvolvi huwa ftit updating.

Punt ieħor li qajjem l-Onor.

Spiteri huwa dwar is-"certificates of deposits" u jekk dawn għandhomx jidħlu fil-parentesi ta' paragrafu (a) fid- definition ta' "business of banking" kif qed tiġi proposta fi klawsola 3, li tgħid hekk:

"... (including the borrowing or raising of money by the issue of debentures or debenture stock or other instruments creating or acknowledging indebtedness)..."

Il-parir tiegħi hu li peress li qed ngħidu "other instruments" din tirreferi proprju għal dak li semma l-Onor.

Spiteri, jiġifieri għas- "certificates of deposits".

M'huwiex neċessarju li wieħed jispeċifika s- certificates of deposits bħala wieħed minn dawn l-istrumenti għax inkella tista' tibqa' sejjer u ssemmihom kollha.

Jiġifieri din hija captured bil- frażi "other instruments creating or acknowledging indebtedness".

L-issue tal-credit institutions fil-definition ta' "business of banking" m'hix użata għax il-konċett ta' credit institution m'huwiex imsemmi f'dawn l- emendi li qed isiru.

Għalhekk ma kienx hemm bżonn li wieħed jagħmel definition ta' "credit institution" f'dawn l-emendi.

Jekk jagħmilx sens li wieħed jagħmel link mal-Banking Act fejn hemm definition ta' "credit institution", hija xi ħaġa li qed tiġi studjata u għalhekk nipproponi li naqbżu din il-klawsola biex forsi jilħaq ikolli l-parir tekniku dwar x'implikazzjonijiet hemm jekk din tiġi linked mal-Banking Act.

Pero' f'dan l-Att il-konċett ta' credit institution mhux qed jiġi wżat u għalhekk ma kienx hemm bżonn li wieħed jagħti d-definition tiegħu.

Jien naħseb li koprejt il-punti kollha.

L-uniku punt li hemm pendenti huwa dwar din il- link-up mal-credit institutions, jiġifieri jekk tagħmilx sens li wieħed jintroduċiha hawnhekk.

Għalhekk qabel irridu nħarsu lejn il-Banking Act u naraw x'implikazzjonijiet hemm.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Hemm ħtieġa li t-tekniċi jirriflettu tassew għax ir- referenza għal "financial institutions" hawnhekk m'hijiex f'postha.

Ir- referenza trid tkun għal "credit institutions".

Fis-Central Bank Act kif inhi s'issa hemm id-distinzjoni bejn "commercial bank" li seta' jinkludi fid-depożiti tiegħu deposits withdrawable on demand, u other financial institutions li ma setax ikollhom deposits withdrawable on demand.

Issa the other financial institutions se jibqgħu credit institutions imma mhux se jkunu commercial banks.

GĦalkemm neħħejna d-definizzjoni ta' "commercial bank" u ta' "bank", dawn xorta se jkunu credit institutions.

Ir-referenza għal "financial institutions" kif inhi inkluża fil-Financial Institutions Act ta' l-1994 assolutament m'hijiex tirreferi għall-Valletta Investment Bank u għall-Investment Finance Bank li llum il-ġurnata huma l- ekwivalenti għal "other financial institutions" li għandna u kellna taħt id- definizzjoni l-qadima ta' "bank u "other financial institution".

GĦalhekk naqbel li nissospendu din il-klawsola biex it-tekniċi jkunu jistgħu jaħsbu iktar fuqha.

Jien nirrakkommanda lis-Segretarju Parlamentari biex jissuġġerixxi li t-tekniċi jistudjaw id-definizzjoni li semmejtlu jien ta' "certificates of deposits" għax jekk ma jagħtux kas li l-emendi li jkunu jagħmlu sens li jiġu suġġeriti minn din in-naħa, jien l-ewwel wieħed mhux se noqgħod nissuġġerixxi emendi.

Jien naħseb li iktar nifhem x'inkun qed ngħid minn uħud min-nies li huma involuti, u hawnhekk mhux qed nirreferi għas-Segretarju Parlamentari.

Qed ngħid biss li t-tekniċi għandhom joqogħdu iktar attenti.

Mhux jien stess għidt li dak li qed ngħid jien huwa kopert bil-frażi "other instruments"?

Jien naf li din hi koperta, imma jekk trid tagħmel xi ħaġa biex taġġorna l-liġi b'mod tajjeb, trid tiġi taqra kif se ngħid - u se naqraha bil-mod biex min għandu jagħti kas ikun jista' jagħmel dan - "including the raising or borrowing of money by the issue of certificates of deposits, debentures" u mbagħad tkompli kif inhi proposta.

Jiġifieri the raising of money or borrowing ikun jista' jsir permezz ta' certificates of deposits, debentures, eċċ. Jekk se naġġornaw il-liġi biex indaħħlu dak l-element ta' jargon li jintuża kuljum, din għandna nispeċifikawha eżatt għax jekk il-banek se jagħmlu pass innovattiv fil-prodotti li se joffru, dawn iridu jmorru għas-certificates of deposits.

GĦalhekk ġaladarba t-tekniċi qed jirrikonsidraw section 3 kollha, nissuġġerixxi li jikkonsidraw dan li qed ngħid.

Nixtieq nagħmilha ċara li dan mhux se nerġa' ntennih għax diġa' għidtu darbtejn.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Sakemm qed jippreparaw l-emenda għal din il- klawsola li tirrigwarda l-iktar is-certificates of deposits, nissuġġerixxi li naqbżu għal klawsola 4.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn permess biex din il-klawsola tiġi posposta?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 4 - Emenda ta' l-artikolu 4 ta' l-Att prinċipali.

Clause 4 - Amendment of section 4 of the principal Act.

ONOR.

JOSEF BONNICI: GĦal klawsola 4 għandi emenda li taqra hekk:

"A" Ħassar l-emenda għal paragrafu (d) ta' l-artikolu 4 ta' l-Att prinċipali u minflokha daħħal dan li ġej:

"(d) biex jippromovi struttura finanzjarja soda u jinkoraġġixxi suq kapitali ordinat f'Malta;".

"A" For the amendment to paragraph (d) of section 4 of the principal Act there shall be substituted the following:

"(d) to promote a sound financial structure and to foster an orderly capital market in Malta;".

Fil-fatt din l-emenda li ppreżentajt issa hija riżultat tad-diskussjoni li saret fit-Tieni Qari u qed nipproponu li nneħħu mill-emenda oriġinali kif dehret fl-Abbozz il-kelma "active" għax din ma kienx hemm bżonnha u forsi tista' wkoll tiġi misinterpreted.

L-iskop ta' din l-emenda hu li minflok il-kliem li kien hemm f'paragrafu (d) ta' clause 4, li kien jgħid:

"... to foster the development of a capital market and promote a sound financial structure in Malta;",

jidħol il-kliem:

"to promote a sound financial structure and to foster an active and orderly capital market in Malta.".

Issa m'għadniex fi stadju fejn qed niżviluppaw il-financial structure tagħna, imma qegħdin insaħħuha.

Din forsi tirrifletti b'mod daqsxejn sottili l-fażijiet differenti li wasalna għalihom wara li minn mindu għadda l-Att dwar il-Bank Ċentrali ta' Malta fl-1967, saru ċerti żviluppi u ċertament li għandna suq kapitali iktar żviluppat - forsi mhux biżżejjed - milli kien fl-1967.

Imma s-sens ta' dan il-paragrafu huwa simili ħafna għal dak li kien hemm.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Jien naqbel ma' din l-emenda u napprezza li l- kumment li għamilt waqt it-Tieni Qari ġie aċċettat.

Pero' nissuġġerixxi li jerġgħu jħarsu lejn it-translation bil-Malti tal-kelma "orderly".

"An orderly capital market" bil-Malti ġiet tradotta f'"suq kapitali ordnat."

Il-kelma "ordnat" tfisser xi ħaġa oħra.

Bħalissa ma nistax insib kelma oħra bil-Malti li tfisser "orderly" imma "ordnat" żgur li m'hijiex il-kelma t-tajba.

GĦallinqas għandha tiġi "ordinat".

ONOR.

JOSEF BONNICI: Iva, naħseb li din il-kelma trid tiġi "ordinat".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Din nistgħu ngħodduha bħala korrezzjoni ta' żball tipografiku.

Hemm iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "A" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 4 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 4, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 5 - Tħassir ta' l-artikolu 6 ta' l-Att prinċipali.

Clause 5 - Deletion of section 6 of the principal Act.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Klawsola 5 tirreferi għal section 6 of the principal Act which shall be deleted u transferred għal section 18 li tittratta Capital and Reserves.

MR SPEAKER: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 5.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 5 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 6 - Emenda ta' l-artikolu 8 ta' l-Att prinċipali.

Clause 6 - Amendment of section 8 of the principal Act.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Din il-klawsola temenda section 8 of the principal Act.

Qegħdin nistabbilixxu l-metodu kif anke d-Deputy Governor jiġi nominat għal perjodu temporanju in line ma' dak tal-Gvernatur.

Fil-fatt this amendment revokes the previous amendment of 1974 and reinstates the original provision of the 1967 Act.

Inħass li din tkun sistema tajba u li wieħed ikun jista' jimxi għal sitwazzjoni fejn id-Deputy Governor jiġi nominat bħala Gvernatur for a temporary period.

Iktar tard hemm ukoll klawsola li tipprovdi għas-sitwazzjoni tal-lum u naturalment din tibda sseħħ bil-quddiem u ma tiħux into consideration il-passat.

Fil-fatt klawsola 36 tgħid hekk:

"The provisions of this Act amending the principal Act in matters concerning the office of the Deputy Governor shall apply only to persons appointed to that office after the date of the coming into force of the provisions of this Act and, in respect of a person appointed before that date, the provisions of the principal Act on the matters aforesaid shall continue to apply as they were in force prior to such amendments.".

Qed nirreferi għal din il-klawsola għax hija relatata ma' section 6.

Fi klawsola 6 hemm emendi oħra.

Per eżempju, id-definizzjoni ta' "Gvernatur tal-Bank Ċentrali" ġiet miftuħa iktar biex ikun jokkupa l-kariga ta' Gvernatur fil-Malta Financial Services Centre.

U dan skond il-pariri legali li kellna, għalkemm wieħed jista' jinterpreta li dan seta' jsir taħt paragraph (c) ta' subsection 8 (5) ta' l-Att prinċipali li jipprovdi għall- possibilita' li l-Gvernatur may:

"become a chairman or director of any body corporate in Malta specified under paragraph (h) of subsection (1) of section 15 of this Act.".

Pero' xorta waħda nħass il-bżonn li ssir l-emenda għal paragraph (a) biex tpoġġi s-sitwazzjoni iktar fiċ-ċert rigward il-possibilita' li l-Gvernatur tal-Bank Ċentrali jkun ukoll il-Gvernatur tal-Malta Financial Services Centre.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Napprezza li l-emenda li qed issir dwar il- permanenza ta' Deputy Governor m'hijiex immirata għall-persuna li bħalissa qiegħda tokkupa din il-kariga.

Kif semma l-Onor.

Bonnici, section 36, li qed tiġi proposta, tagħmilha ċara li din tiġi in vigore għal ħatriet wara li tkun mgħoddija din il-liġi.

Jiġifieri dak li qed nagħmlu mhux se jaffettwa lill-persuna li qiegħda tokkupa l-kariga ta' Deputy Goivernor bħalissa, imma xorta tibqa' l-mistoqsija: Għaliex inħass li huwa aħjar li din titneħħa?

Din kienet ġiet imdaħħla fl-1974 - u naf preċiżament għaliex ġiet imdaħħla għax kienet tirrigwarda lili personalment - u kienet iddaħħlet għal skop tekniku.

Kien inħass li f'istituzzjoni bħalma hu l- Bank Ċentrali, huwa tajjeb li jkollok an anchorman, fis-sens li jkollok Deputy Governor li ma jinbidilx kull ħames snin bħalma jinbidel il- Governor, speċjalment minħabba l-kontinwita' tal-policy tal-Bank.

Il-Bord tad-Diretturi huwa magħmul mill-Governor, mid-Deputy Governor u tliet diretturi oħra, u jekk kemm-il darba wieħed iħalliha kif kienet qabel l- 1974 u kif qed jiġi propost issa, tista' tiġi f'pożizzjoni fejn jinbidlu ħames diretturi, mhux għax ikunu għamlu xi ħaġa ħażina, imma għax hekk ikun irid min min jappuntahom.

GĦalhekk tista' tieħu l-ipotesi daqsxejn estrema - imma m'hijiex impossibbli - li jkollok bord tad-diretturi tal-Bank Ċentrali kompletament ġdid, u biex dawn ikunu jafu x'inhi l-policy tal-Bank u x'kien il-ħsieb wara ċerti affarijiet li ġew diskussi, iridu jew jaqraw il-kotba, jew jaqraw il-minuti - imma fil-minuti ma ssibx l-ispirtu ta' diskussjoni, iżda ssib res gestae dak li jkun ġie deċiż - jew inkella jmorru jistaqsu lil xi ħadd minn dawk il-ħames diretturi li kien hemm qabel.

U jista' jkun li dawn ma tantx ikollhom aptit jitkellmu, partikolarment jekk ikunu ġew mibdula f'ċirkostanzi li min jaf x'setgħu kienu.

Mela huwa ta' valur speċifiku għall-istituzzjoni - mhux għall- partit li jkun fil-gvern u lanqas għall-policy - li jkun hemm a continuity person f'kariga li hija l-ogħla kariga permanenti.

Meta l-Gvern qed jipproponi li din ineħħiha bla ma jagħti raġuni għaliex se jneħħiha, jiena ngħid li mhux qed jagħmel tajjeb.

U dak li m'huwiex motivat tajjeb, jien immedjatament niffaċċjah bil-mistoqsija: Għalfejn qed isir?

Din il- mistoqsija tieħu iżjed saħħa meta tqis section 36, li rrefera għaliha l- Onor. Josef Bonnici, li permezz tagħha jidher ċar li l-emenda m'hijiex immirata għall-bniedem li jokkupa l-kariga fil-preżent.

U la din l-emenda m'hijiex immirata - hekk għandu jkun, u jien napprezza dan - għall-bniedem li jokkupa l-kariga preżenti, għalfejn qed titressaq issa?

Safejn naf jien - jekk il-memorja tagħtini tajjeb - il-bniedem li qed jokkupa l-kariga bħalissa għandu eta' daqskemm għandi jien, jiġifieri 56 sena, u mill-aspett ta' għomor - jekk jaqta' t-tipjip, jekk ma jagħtuhx battikati bla ħtieġa u attakki politiċi kif kien hemm dan l-aħħar, li ma kenux attakki ġustifikati -dan jista' jħares lejn ħames snin oħra ta' servizz utli fil-qasam bankarju.

Ħalli nagħmilha ċara.

Lil dan il-bniedem ili ma nkellmu xi seba' snin u nofs, minn kemm ili li spiċċajt mill-karigi li kelli, jiġifieri qed nitkellem oġġettivament u mhux qed nitkellem għalih bħala ħabib jew kollega antik.

Dan il-bniedem għad baqagħlu ħames snin xi jservi.

Allura għalfejn proprju llum qed tiġi proposta din l-emenda għal xi ħaġa li fil-kors normali ta' l-affarijiet, wieħed għandu jaħseb li hemm il-probabilita' li tiġi in vigore ħames snin oħra?

Din ma nifhimhiex.

Ħalli nħares lejn il-parti t'isfel ta' klawsola 6, fejn se tiġi emendata subsection 8 (5), u hawnhekk nagħmel żewġ osservazzjonijiet.

Il-proviso tagħha se jiġi jaqra hekk:

"Provided that they may ..."

- mhux iżjed il-Gvernatur biss, imma l-Gvernatur u d-Deputat Gvernatur, li hija ħaġa tajba -

"... act or serve as chairmen, governors, directors or members of any board, commission or committee, by whatever name called, established by or under any law to promote, regulate or enquire into matters affecting banking and finance in Malta;".

GĦalfejn se ndaħħlu l-kelma "regulate"?

Hawnhekk jidħol il-kumment li ili nagħmel, jiġifieri li lill-Bank Ċentrali qed niżvalutawh.

Fis-Second Reading użajt il-kelma "nemaskulaw"; forsi veru li din hija kelma qawwija ħafna, imma "niżvalutawh" m'hijiex kelma qawwija għal dak li qed nagħmlu.

Jekk il-Bank Ċentrali huwa l-bank li għandu jirregola lill-banek, kif issa se ddaħħluh f'din id-definizzjoni tad-doveri li jistgħu jiġu allokati lin- nies li huma l-ogħla żewġ uffiċjali tal-Bank Ċentrali u tnejn mill-ogħla personaġġi fil-pajjiż?

Irrid nemfasizza dan il-punt, jiġifieri li l- Gvernatur u d-Deputat Gvernatur tal-Bank Ċentrali, huma min huma, kienu min kienu u għad ikunu min għad ikunu, huma nies ta' statura kbira.

Din qed ngħidha oġġettivament.

GĦalfejn lil dawn in-nies - li suppost li huma inkarigati mill-mekkaniżmu li jirregola lill-banek - se nġibuhom f'pożizzjoni li barra li jkunu Gvernatur u Deputat Gvernatur, jistgħu jidħlu fuq xi mekkaniżmu maħsub biex jirregola lill-banek?

Huwa l-Bank Ċentrali li għandu jirregola lill-banek!

M'hux il-każ li l-Bank Ċentrali għandu jkun ristrett biex ifassal monetary policy, anzi l-Bank Ċentrali qatt ma jista' jagħmel monetary policy f'kontest maqtugħ minn dak li jkun qed jikkonsidra l-Gvern tal-ġurnata fil-konsiderazzjonijiet tiegħu dwar kif għandha titmexxxa l-ekonomija.

Ma jfissirx li l-Bank Ċentrali m'għandux ikollu l-awtonomija, imma jekk hawn xi ħadd li jemmen li l-Bank Ċentrali ta' Malta u tal-parti l-kbira tal-pajjiżi tad-dinja għandu jkollu awtonomija totali b'mod li allura jerġa' jkollna gvern ieħor f'pajjiżna, ikun qiegħed jiżbalja.

U ngħid li jkun qiegħed jiżbalja bl-awtorita' kollha li għandi bħala bniedem li għal tmien snin domt immexxi l-Bank Ċentrali - s'issa kont l-iżjed wieħed li dam imexxi l-Bank Ċentrali - u bin- knowledge li għandi tas-suġġett.

Se nikkwota wkoll minn essay dettaljat u interessanti ħafna li kiteb f'dawn l-aħħar sentejn Sir Alec Cairncross, ekonomista tajjeb Ingliż - apparti li ħabib personali - fejn daħal proprju fis-suġġett ta' kemm għandha tkun l-indipendenza ta' bank ċentrali.

Huwa tkellem favur ċerta indipendenza tal-Bank Ċentrali, imma bank ċentrali qatt ma jista' jkollu awtonomija totali f'pajjiż bħal tagħna.

Fil-Ġermanja l- Bank Ċentrali għandu awtonomija totali għax għaddew mill-waħx tas-snin tletin, u għalhekk fil-liġi tagħhom ipprovaw jagħtuh awtonomija totali, għalkemm l-awtonomija hija wkoll regolata mid-diskussjonijiet li jsiru mal- gvern tal-ġurnata.

Imma mill-bqija mkien fid-dinja ma ssib bank ċentrali li għandu awtonomija totali.

Nifhem li fid-dinja qed nersqu lejn iżjed awtonomija għall-banek ċentrali, u hekk għandu jkun.

Imma li xi ħadd jaħseb li għandek tagħti lil bank ċentrali awtonomija totali, huwa żball.

Din qed niddikjaraha b'mod ċar bħala bniedem li kont fil-Bank Ċentrali u kont ukoll Ministru tal-Finanzi.

At the end of the day huwa l-Gvern u l- politiku li huma kontabbli lejn il-poplu, u hekk għandu jkun.

Mhux qed ngħid li għandu jkun hemm politiċizzazzjoni tal-Bank Ċentrali jew inkella ndħil politiku jew impożizzjoni politika fuq il-Bank Ċentrali.

Ara ma jmurx xi ħadd barra minn din il-Kamra - naħseb li f'din il-Kamra qed inkun ċar biżżejjed - jifhimni jew jinterpretani li qed ngħid hekk.

Pero' fl- aħħar mill-aħħar id-deċiżjoni finali tal-policy ekonomika tal-pajjiż - u fiha mbagħad tidħol il-policy finanzjarja u l-policy monetarja - hija tal- Gvern tal-ġurnata, hu min hu.

Qed nitkellem dwar il-gvern tal-ġurnata u mhux il-Gvern tal-lum.

Il-gvern ikollu l-mandat - tiddefinih kif tiddefinih - mill-poplu; hu jkun ġie elett u meta l-poplu jkun irid kontabilita' jitlobha mingħand il-Gvern tal-ġurnata.

Meta huwa hekk ma tridx tagħmel xi ħaġa li filwaqt li mhux qed tagħti lill-Bank Ċentrali xi awtonomija totali - u naqbel li m'għandux ikollu awtonomija totali; għandu jkollu awtonomija kemm jista' jkun, imma mhux toatli - fl-istess ħin ma tistax tneħħilu waħda mill-aktar funzjonijiet bażiċi li għandu jkollu, jiġifieri li jkun il-mekkaniżmu elevat, tekniku u serju li jirregola t- tmexxija serja u responsabbli tas-settur bankarju, huma min huma l- parteċipanti fih, sew jekk huma istituzzjonijiet li s-sid tagħhom hu l- Gvern, sew jekk huma istituzzjonijiet li s-sid tagħhom huwa barrani, sew jekk huma istituzzjonijiet li s-sid tagħhom hu x-shareholder privat u sew jekk hemm taħlita ta' dawn it-tliet shareholders.

Kif tista' lill-Bank Ċentrali tneħħilu din il-funzjoni daqstant primarja li għandu jkollu?

Ħalli ngħaddi għall-aħħar kumment tiegħi.

Din il-parti qabel kienet tagħmel referenza għal matters affecting currency, banking and finance in Malta.

Issa l-kelma "currency" tħalliet barra.

Hemm xi skop għaliex din tħalliet barra, jew inkella dan sar bi żvista?

Paragrafu (a) ta' subartiklu 8 (5) ta' l-Att prinċipali jgħid hekk:

"Provided that he may:

- għax ir-refererenza kienet biss għall-Gvernatur -

"act as a member of any commission established by the Government to enquire into any matter affecting currency, banking or finance in Malta;".

Issa apparti l-emendi li qed jipproponi l-Gvern, din li l-Gvernatur jew id- Deputat Gvernatur jistgħu jiġu appuntati f'xi mekkaniżmu li jitwaqqaf to enquire into matters affecting currency - speċifikament currency - spiċċat.

Għaliex spiċċat din?

Irrid nippreżumi li spiċċat bi żvista, u jekk inhu hekk, allura sempliċement titressaq emenda u terġa' tiddaħħal.

Jekk mhux hekk, imma spiċċat għax xi ħadd qed jipproponi li titneħħa, allura assolutament ma naqbilx miegħu.

Waħda mill-funzjonijiet primarji tal-Bank Ċentrali hija that the Central Bank shall be the note issuing authority.

Jekk qatt jinqalgħu ċirkostanzi fil-pajjiż - aktarx li ma jinqalgħux imma jistgħu jinqalgħu - fejn irid ikun hemm stħarriġ dwar any matter affecting currency, wieħed m'għandux awtomatika-ment jippreżumi li l-ewwel nies li se jkunu kkonsidrati biex ikunu fuq dan il-mekkaniżmu huma jew il-Gvernatur jew id-Deputat Gvernatur, jew inkella t-tnejn?

Issa jekk din inneħħuha, meta diġa' kienet hemmhekk, għada pitgħada xi ħadd se jgħid li tneħħiet apposta proprju biex dawk ma jkunux ikkonsidrati għal fuq enquiry bħal dik.

Mela allura nirrikmanda li jerġa' jkun hemm konsiderazzjoni - jekk għallinqas m'hemmx xi raġuni illi jiena m'iniex naraha - dwar għaliex tabilħaqq din il-possibilita' għandha tkun eskluża.

L-aħħar punt tiegħi m'għandux x'jaqsam ma' l-emendi u lanqas ma' kurżita', iżda għandu x'jaqsam ma' trasparenza.

Fl-emenda għal subsection 8 (1) kif proposta fi klawsola 6 hawn ir-referenza illi:

"They ..."

- jiġifieri the Governor and the Deputy Governor -

"... shall receive such remuneration as shall be set out in their respective letters of appointment"."

Snin ilu għamilt interpellanzi dwar dan u mhux talli ma kellix tweġiba serja u sodisfaċenti imma kelli tweġiba li min għaddieha lill-Ministru ta' dak iż-żmien biex jagħtihieli kien immiżlijdjah, u din irrid nirreġistraha.

Għandu dritt il-poplu jkun jaf x'salarji qegħdin jitħallsu għal dawn il-karigi?

Jien assolutament m'iniex se niċċassa bis-salarji li se jiġu kkwotati, jekk jiġu kkwotati.

Probbabilment dawn is-salarji lanqas huma biżżejjed, anke jekk at first glance jafu jidhru qawwija u sostanzjali, għax jekk wieħed jirrifletti jsib li ma jkunux qawwija biżżejjed għar-responsabilitajiet li jġorru.

Imma hemm xi raġuni għaliex il-poplu m'għandux ikun jaf kemm qegħdin jitħallsu?

Fi żmien il-gvern l- ieħor, is-salarji tal-Bank Ċentrali, tajjeb jew ħażin, kienu marbutin mas- salarji taċ-Ċivil.

Illum dik ir-rabta nqatgħet.

Meta inti tkun trid tmur fis-suq biex issib dak li taħseb li hu l-aħjar - ikunx l-aħjar jew le hija ħaġa oħra - għandu jkollok il-flessibilita' li toffri l-pakketti ta' remunerazzjoni li jkunu meħtieġa fiċ-ċirkostanzi li qed tfittex nies li trid tutilizza fl-aħjar interess tal-pajjiż, imbagħad wara wieħed jara x'jiġri.

Ma niddejjaqx li nqatgħet dik ir-rabta.

Imma jekk stess inqatgħet hemm xi misteru enormi jew xi sigriet monetarju, statali, spiritwali jew morali - sejjaħlu li trid - li ma jħalliniex inkunu nafu kemm jitħallas il-Gvernatur tal-Bank Ċentrali bħalma għandna nkunu nafu kemm jitħallsu chairmen ta' korporazzjonijiet pubbliċi, u ta' dawn il- quangos u istituzzjonijiet oħra li waqqaf il-Gvern għaliex iħoss li għandu jwaqqafhom?

Kemm għandu salarju s-Segretarju Parlamentari nafu, kemm għandu l-Ministru nafu u kemm għandu l-Attorney General nafu.

Allura għaliex m'għandniex inkunu nafu kemm jitħallas il-Gvernatur tal-Bank Ċentrali?

Mhux qed nirreferi għall-Gvernatur li hemm issa.

Ara ma jmurx xi ħadd jaħseb li qed nirreferi għas-Sur Francis Vassallo.

Il-mistoqsija tiegħi m'hijiex immirata għall-Gvernatur tal-Bank Ċentrali preżenti, imma qed nieħu l-opportunita' biex nagħmel din il-mistoqsija għax tliet snin jew erba' snin ilu kont għamiltha lill-Ministru tal-Finanzi ta' dak iż-żmien u l-bużellieqiżmu li kien hemm fit-tweġiba li ngħatatli għadu ma niżillix minn ġo ġriżmejja.

Imma ħalli ninsa dak il-bużillieqiżmu ta' min iddraftja dik it-tweġiba, li kien xi ħadd li meta kien hu fiċ-Ċivil kien jieħu attitudni differenti ħafna.

U kien jiżbalja meta kien fiċ-Ċivil, kien hemm Gvern Laburista u kien jagħti ċerti pariri.

Dak iż-żmien il-Gvern Laburista bela' ħafna pariri u nittama li ħaddieħor, taħt Gvern ieħor, jitgħallem ma jiblax ċerti affarijiet li jgħidulhom is-civil servants.

Imma mbagħad meta ġejna hawnhekk biex nistaqsu x'kienu dawk il-pariri ta' qabel u t'issa, qagħdu jiġu bil-bużillieqiżmu.

Issa ħalli ninsa l- bużellieqiżmu u nistaqsi jekk il-poplu għandux ikun jaf kemm qegħdin jitħallsu, mhux sempliċement il-Gvernatur tal-Bank Ċentrali imma n-nies li qegħdin imexxu l-istituzzjonijiet u li jagħmlu parti mis-settur pubbliku.

Jien ngħid li m'hemm assolutament l-ebda raġuni għaliex il-poplu m'għandux ikun mgħarraf b'dawn l-affarijiet, basta meta jsiru magħrufa ma noqogħdux nagħmlu ħafna invidjożita' għax m'huwiex il-każ.

Pero' huwa l-każ li jkollok l-informazzjoni ħalli tkun tista' tevalwaha.

Iżjed ma jkun hemm reżistenza - bħalma kien hemm s'issa - biex tingħata din il-kwalita' ta' tagħrif, iżjed iqumu mistoqsijiet li l-poplu mbagħad ikollu kull dritt jagħmilhom b'insistenza dejjem iżjed niffieda.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

L-Onor.

Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Segwejt b'ċertu interess id-diskors ta' l-Onor.

Spiteri u naħseb li f'diversi punti - meta ttratta l-awtonomija versus l- indipendenza tal-Bank Ċentrali - hemm qbil dwar kif inħarsu lejn l- affarijiet.

Tajjeb li wieħed jgħid li r-raġuni għaliex ċerti gvernijiet marru għal iktar indipendenza - u mhux dejjem kien ċar li l-Bundesbank għandu indipendenza assoluta - hija l-biżgħa li l-gvern ma jużax lill-Bank Ċentrali b'mod tajjeb, fis-sens li fuq ħaġa li dwarha se nitkellem iktar 'il quddiem, il-Gvern jista' jiffinanzja l-infiq tiegħu billi prattikament jistampa l-flus.

Hemm ċerti pajjiżi li għandhom inflazzjoni għolja ta' 1,000% jew iktar fis-sena, u l-inflazzjoni tiġi kkaġunata b'dan il-mod.

Allura hemm min jgħid li biex tiżgura li dan ma jsirx trid toħloq istituzzjoni kompletament indipendenti.

Naturalment din il-ħaġa għandha n- negative side tagħha, fis-sens li min ikun qed jiggverna - jekk ikun responsabbli, m'għandux għax jasal għal dan il-pass, u jekk ma jkunx responsabbli żgur li mhux se jerġa' jiġi elett - għandu l-mandat biex imexxi l-politika ekonomika tal-pajjiż, li tinkludi l-politika monetarja.

F'ħafna pajjiżi, bħall-Ingilterra, din l-indipendenza assoluta ma teżistix.

Hemm awtonomija u hemm mod kif opinjonijiet differenti tal-Bank Ċentrali jiġu kommunikati, anke bil-miktub, mingħajr ma wieħed ikollu gvern ieħor fi gvern stess; qed ngħid hekk biex nuża l-espressjoni ta' l-Onor.

Spiteri.

Naħseb li fil-każ ta' Malta, jekk wieħed iħares lejn ċerti stqarrijiet li kultant isiru - waħda mill-iktar affarijiet li jinkwetawni f'dan il-qasam hija meta wieħed jaqbad u jagħmel statements, l-iktar dawk li jiktbu fil- gazzetti - dwar ir-raġuni għaliex l-inflazzjoni sseħħ f'pajjiżna ...

Kont qed naqra teżi mill-aktar interessanti ta' student fl-Universita' li wera li l-inflazzjoni hawn Malta m'hijiex maħluqa prinċipalment mill-hekk imsejħa demand side ta' l-ekonomija jew mid-deficits tal-Gvern, u r-raġuni hi li l-ekonomija tagħna tant timporta oġġetti li it leaks like a sieve.

U f'dan it-teżi din ġiet ipprovata b'mod xjentifiku.

Min-naħa l-oħra, fl- ekonomija tagħna l-inflazzjoni hija ġġenerata iktar minn supply side factors, minn pagi għall-higher cost ta' l-importazzjoni, u din ukoll ġiet "ipprovata" f'dan l-istudju li sar.

Hawnhekk tajjeb li ngħid kemm huwa importanti li jkollna studenti li qed jagħmlu riċerka, għax dejjem ikunu jistgħu jħarsu lejn is-sitwazzjoni minn angolu li forsi ma jkunx irċieva daqshekk attenzjoni.

F'Malta, l-argument li jkollok gvern irresponsabbli li jagħmel pump- priming ta' l-ekonomija, fis-sens li se jiffinanzja l-infiq billi jipprintja l-flus u allura trid Bank Ċentrali kompletament indipendenti, m'huwiex daqshekk relevanti.

Peress li s-sitwazzjoni tagħna hija li nagħmlu trade ma' barra b'dak il-persentaġġ għoli u allura għandna ċerta dixxiplina awtomatika fuqna nfusna, fis-sens li jekk nitilfu l- kompetittivita' se nitilfu l-impiegi - pajjiżi oħra meta jitilfu l- kompetittivita' jingħalqu fihom infushom billi jagħmlu protezzjoni, eċċ - u dan iwassal għas-sitwazzjoni ta' din il-biżgħa li l-Bank Ċentrali ma jkunx indipendenti għaliex jista' jiġi abbużat ...

L-ewwelnett wieħed irid jippreżumi li jkollu gvern responsabbli u barra minn hekk l-istruttura ta' l-ekonomija tagħna hija tali li l-inflazzjoni f'pajjiżna tiġi ġenerata iktar minn supply side factors milli minn demand side factors.

Allura wieħed ma jridx sempliċement jgħid li l-inflazzjoni ġejja mill-printing of more money - din hija konklużjoni li faċilment wieħed isib fil-gazzetti barranin, speċjalment dawk li f'moħħhom ikollhom ċerta politika ekonomika - għaliex fil-każ ta' Malta f'dawn l-aħħar 30 sena naħseb li l-evidenza turi li m'huwiex il-każ.

Is-sitwazzjoni fejn din l-inflazzjoni hija ġenerata biss minn excess money, hi simplifikazzjoni li ma tantx tapplika għalina u allura wieħed iħares lejn l-argument ta' l-awtonomija versus indipendenza.

Fil-fatt aħna għandna l-constraints tagħna li jwasslu biex ċertu abbuż fil- Bank Ċentrali lanqas kieku rridu ma jsir b'mod effettiv għaliex aħna għanda a very open economy.

Madankollu aktar 'il quddiem xorta dehrilna li l-ways and means account għandu jitneħħa għax iwassal għal sistema iktar stabbli u iktar aċċettata kif gvern jiffinanzja x-short term expenditure tiegħu.

Ma naqbilx għal kollox ma' dak li qal l-Onor.

Spiteri fir-rigward tal- kelma "regulate", fis-sens ta' jekk il-Bank Ċentrali hux se jirregola jew le.

Jien, bil-kelma "regulation" nifhem żewġ affarijiet, għandek ir- regulation and superfition fejn il-Bank Ċentrali se jirregola auditing tal- mod kif jaħdmu l-banek kummerċjali li qed iżommu skond ir-requirements imposti mil-liġi, u l-prudential requirements fejn il-Bank Ċentrali wkoll ikollu x'jaqsam billi jiżviluppa.

Tista' tirregola b'mod iktar indirett, bil-policy monetarja billi tirregola kemm ikun hemm flus fl-ekonomija u allura tinfluwenza b'dan il-mod ir-rata ta' l-imgħax.

F'ħafna pajjiżi din id-distinzjoni teżisti b'mod ċar fejn ir-regulation and supervision tal- Bank Ċentrali jsir b'mod tekniku u mhux neċessarjament jagħmlu hu, pero' r- regulation tas-sistema monetarja qiegħda fil-Bank Ċentrali u aħna qed naraw li l-ewwelnett se jkollna l-Competent Authority li eventwalment ikollha sotto-kumitat tal-banking co-ordination, li xorta għandu l-maġġoranza tal- Bank Ċentrali u allura xorta jkun jista' jiddomina dawn ir-regolamenti.

Barra minn hekk għandek ukoll ir-rappreżentanza tal-Gvern li tmur fuq il- Bord tal-Malta Financial Services Centre li qiegħed hemmhekk biex ikun hemm iktar kordinazzjoni, fis-sens li jkollna żewġ bodies li qed jimxu in tandem u mhux kontra xulxin.

Fil-fatt - kif nifhimha jien - bis-Central Bank Act, il-Bank Ċentrali huwa supreme xorta waħda, fis-sens li jekk iħoss li, għal raġunijet monetarji, l-Malta Financial Services Centre qed timxi b'xi regoli għandu dritt li jiddomina u li allura jitlob li jkun hemm bidliet.

GĦalhekk jien naħseb li meta wieħed jgħid li l-Bank Ċentrali ġie maskulat ikun qed juża kelma ftit qawwija.

Jien naħseb li l-Bank Centrali ma tilifx, anzi qed nagħtuh rwol ftit differenti li jrid jittrejnja għaliha biex ikun iktar preparat għal ġejjieni; sistema ftit iktar differenti u liberalizzata.

Ma nixtieqx li nagħmel Second Reading fuq dawn il-punti pero' deherli li kelli nagħmel xi ftit kummenti għaliex naħseb li dawn huma punti relevanti, għalkemm kultant naħseb li veru li hawn ġew inkunu qed niddiskutu għalina nfusna għaliex ċerti punti jkunu ftit tekniċi biex ikunu jistgħu jiġu rapportati sewwa.

Mr Chairman, punti oħra li tqajjmu kienu dwar id-Deputy Governor.

Ċertament li l-punt ta' kontinwita' li qajjem l-Onor.

Spiteri teżisti dejjem; teżisti f'kull bord li Gvern responsabbli jfittex li jkun hemm nies li jkollhom kontinwita' jew li għandhom esperjenza biżżejjed f'dak il- qasam biex b'hekk din in-neċessita' li jkollok il-kontinwita' li tibqa' ma tkunx daqshekk importanti.

Jien ngħid li l-possibilita' li Deputy Governor jerġa' jiġi re-appointed hemm qiegħda.

Jiġifieri m'aħniex qed ngħidu "not eligible for re-appointment".

L-issue hi li jista' jkun li, per eżempju, tagħmel l-istess Gvernatur u tbiddel lid-Deputy Governor, jiġifieri għanek iktar flessibilita'.

Din donnha kienet l-indikazzjoni u l-intenzjoni ta' l-Att prinċipali, meta ġie ntrodott fl-1967.

GĦalhekk jien naħseb li wieħed ma jridx jikkonkludi li għaliex id-Deputy Governor irid jiġi appuntat għal ċertu ammont ta' snin li hi "not exceeding five years" dan allura, neċessarjament, mhux se jiġi appuntat, għaliex jista' jkollok mix differenti.

Jista' jkollok każ fejn you re-appoint somebody like the Governor u każijiet fejn il-kontinwita' isservi b'mod ieħor.

L-Onor.

Spiteri kkummenta wkoll dwar għaliex il-kelma "currency" m'hijex qiegħda fit-test il-ġdid tal-klawsola 6 (5) (a) li tgħid:

" ... established by or under any law to promote, regulate or enquire into matters affecting banking and finance in Malta;".

meta qabel kienet "into any matter affecting currency, banking or finance in Malta" .

Jiena nħossha inpliċita li xi ħaġa fil-currency hija wkoll inkluża hemmhekk, pero' staqsejt għaliex il-kelma "currency" tħalliet barra u r-risposta m'hijiex ċara u jien ma nsib l-ebda diffikulta' li nerġgħu ndaħħlu l-kelma "currency".

Fil-fehma tiegħi, hi ovvja li jekk ikollok kummissjoni li qed teżamina l- currency, allaħares ma jkunx hemm il-Bank Ċentrali.

GĦalhekk f'dak is- sens se nipproponi emenda biex il-kelma "currency" terġa' tidħol fit-test ta' din l-emenda l-ġdida.

Mr Chairman, rigward ir-remuneration jien naħseb li hawnhekk wieħed irid juża wkoll ċertu bilanċ.

Jista' jkun hemm każijiet fejn ir-remuneration tkun skond il-kapaċita', għalhekk irid ikun hemm ftit ta' flessibilita'.

Jista' jkun hemm sitwazzjonijiet fejn wieħed irid joqgħod attent kif jimxu dwar ċerti dettalji u ma għandniex nibdew ngħidu li għaliex ikun Gvernatur tal-Bank Ċentrali bilfors se jikkmanda salarju "x".

Ir- remuneration trid ikun skond il-kapaċita' tal-persuna.

Is-sitwazzjoni hi li wieħed irid juża ċertu discretion u abilita' biex iħalli l- flessibilita'.

Is-sitwazzjoni - kif fhimtha jien - dejjem kienet li dawn it-tip ta' dettalji ma jkunux neċessarjament miftuhin aperti b'dan il-mod.

Pero' nifhem il-punt li wieħed irid joqgħod attent.

Meta jsiru dawn id- deċiżjonijiet żgur li wieħed joqgħod attent rigward l-implikazzjonijiet li jista' jkollok meta qed tittratta ma' persuna li tista' jkollha esperjenza kbira u jkollha ċerta abilita' li taqla' ċertu ammont ta' flus barra.

Naturalment f'dawn iċ-ċirkostanzi, trid, biex ngħid hekk, titteppja l- abilita' tagħha f'pajjiżna.

GĦalhekk wieħed irid iħalli ċerta flessibilita'.

Mr Chairman, peress li l-emenda dwar il-kwestjoni tal-currency hija ħaġa żgħira se nressaq emenda għal din il-klawsola:

"B" Fil-paragrafu (a) tal-proviso tas-subartikolu (5) li hemm fil- paragrafu (b) tal-klawżola 6, minflok il-kliem "l-kummerċ bankarju u finanzjarju" għandhom jidħlu l-kliem "l-flus, ix-xogħol bankarju jew il-finanzi f'Malta".

"B" In paragraph (a) to the proviso to subsection (5) in paragraph (b) of clause 6, for the words "banking or finance in Malta" there shall be substituted the words "currency, banking or finance in Malta".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No).

Il- mistoqsija hi emenda "B" kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamenti.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Emenda "B" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 6 kif emendata.

Dawk favur (Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 6, kif emendata għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 3 - Emenda ta' l-artikolu 2 ta' l-Att prinċipali.

Clause 3 - Amendment of section 2 of the principal Act.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nixtieq inressaq din l-emenda:

"Ċ" Fil-paragrafu (a) tat-tifsira ta' "kummerċ bankarju" fil-paragrafu (f) tal-klawżola 3 minflok il-kliem "inkluż self jew ġbir ta' flus bil- ħruġ ta' obbligazzjonijiet" għandhom jidħlu l-kliem "inkluż ġbir jew self ta' flus bil-ħruġ ta' ċertifikati ta' depożitu, obbligazzjonijiet".

"C" In paragraph (a) of the definition of "business of banking" in paragraph (b) of clause 3, for the words "including the borrowing or raising of money by the issue of debentures" there shall be substituted the words "including the raising or borrowing of money by the issue of certificates of deposit, debentures".

Ħaġa oħra li kienet pendenti f'din il-klawsola kienet jekk għandux ikun hemm referenza speċifika għal "credit institution".

F'dan l-Att m'aħniex qed insemmu credit institution, pero' ġibduli l-attenzjoni li fil-Banking Act id-definition li hemm hija:

""bank" or "credit institution" means any person carrying on the business of banking;".

Imbagħad hemm ukoll id-definizzjoni ta' "business of banking".

Peress li fil-Banking Act kultant tintuża l-kelma "bank" u kultant jintużaw il-kliem "credit institution", inħasset il-ħtieġa li dawn jiġu definiti.

Il-fatt illi fil-Banking Act qegħdin speċifikati b'dan il-mod fejn qed tintuża l- kelma "credit institution" hija suffiċjenti biex wieħed jara li dawn qed jirreferu għall-istess ħaġa.

Imma f'dan l-Abbozz, sakemm m'aħniex qed nużaw il-kelma "credit institution" - u jidhirli li m'aħniex nużawha - m'hemmx dik in-neċessita' li nagħmlu l-istess definition kif għamilna fil- Banking Act.

Kif inhu fil-Banking Act huwa suffiċjenti biex wieħed jifhem li "bank" u "credit institution" huma interchangeable.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi l-emenda "Ċ" għal klawsola 3 kif moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed

Emenda "Ċ " għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 3 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 3, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 7 - Emenda ta' l-atikolu 11 ta' l-Att prinċipali.

Clause 7 - Amendment of section 11 of the principal Act.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Fi klawsola 7 qed nagħmlu emenda biex nispeċifikaw dawk in-nies li jistgħu jiġu appuntati fuq il-Board of Directors.

Qegħdin ngħidu illi no person shall be appointed or shall remain director who:

""(b) is a director or salaried official of an instiutution regulated by the Bank or holds more than one per centum of the ordinary paid up share capital of such institution;" and

(b) in subsection (2) thereof for the word "Minister" there shall be substituted the word "Board".".

Ir-raġuni hija li qed nittrasferixxu ċerti Ministerial powers to the Central Bank Board.

L-intenzjoni hija illi nħallu ċerta flessibilita' fis- sens illi m'hemmx bżonn li jkun hemm divestment komplet minn wieħed li jieħu l-kariga fil-Board of Directors u li għandu "one per centum of the ordinary paid up share capital of such institution".

Naħsbu li din twassal għal iktar flessibilita' fis-sistema milli kieku wieħed jgħid "completely divesting himself from such shares".

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Fis-Second Reading diġa' għidt li din ma naqbilx magħha.

Jekk stess is-Segretarju Parlamentari jixtieq iħalliha allura jrid idaħħal il-ħtieġa li min ikun se jiġi maħtur direttur jiddikjara x'interess għandu lill-Bank Ċentrali.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Naturalment, jien nifhimha li l-Bord jiżviluppa ċerti regoli kif imexxi.

ONOR.

LINO SPITERI: Le, mhux il-Bord, din hija l-liġi.

Qabel il-Liġi kienet tgħid illi jekk huwa shareholder anke jekk għandu share waħda biss, ma jistax ikun direttur, fullstop.

Issa qed ngħidu li jekk għandu mhux iżjed minn one per cent, jista' jsir direttur.

Jekk se ddaħħalha għallinqas daħħal proviso fejn tgħid: provided that such shareholding shall be declared to the Prime Minister - għax il-Prim Ministru qed jappuntah - on the director's appointment.

Issa jagħmlu wording kif iridu, imma trid iddaħħal l-obbligu, inkella kif se tirregolah?

It-tieni nett f'subartikolu11(2) tal-liġi prinċipali qed jiġi propost li:

"for the word "Minister" there shall be substituted the word "Board".

Hawnhekk mhux talli ma naqbilx, iżda talli naħseb li din l-emenda lanqas tista' ssir.

Id-diretturi jaħtarhom il-Prim Ministru.

Qabel id-delega li wieħed jista' jitneħħa minn direttur, għax ma jattendix għall-board meetings għal ċertu żmien, kienet f'idejn il-Ministru li allura huwa delegat biex jagħmel hekk mill-Prim Ministru.

Imma issa ma tistax tiddelega l-fakulta' tat-tneħħija f'idejn il-Bord tad-Diretturi.

Kif jistgħu d-diretturi jneħħu lil wieħed minnhom?

Dan m'għandux ikun.

Il- Prim Ministru jaħtar għax lill-Prim Ministru tista' tieħdu bħala r- rappreżentant tax-shareholders, li huma l-poplu.

Mela l-Prim Ministru jaħtar lid-diretturi.

Issa ma tistax tgħid illi d-deċiżjoni biex jitneħħa direttur - għax ma attendiex il-board meetings - għandha tiġi f'idejn il- membri l-oħra tal-Bord.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ma nifhimhiex hekk .

Subartiklu 11(2) tal-liġi prinċipali jgħid:

"A director may be relieved of his office if he becomes incapable of carrying on his duties or is guilty of serious misconduct in relation to his duties, or is absent from the meetings of the Board without reasonable cause for such period as the Minister may in the circumstances consider excessive.".

Jiġifieri l-"period" li qed jiġi determinat mill-Bord, u mhux li l-Bord se jneħħi lid-direttur.

Il-Bord se jiddetermina li, per eżempju, tliet darbiet jew erba' darbiet li wieħed ma jkunx preżenti huwa konsidrat eċċessiv u allura he will be relieved of his office.

Imma jien nifhimha li xorta waħda the director may be relieved of his office mill-Prim Ministru.

Hawnhekk sempliċement qed nissostitwixxu min jiddeċiedi wara kemm numru ta' sessions direttur li ma jattendix għandu jitneħħa; jekk hux il-Ministru jew il-Bord.

ONOR.

LINO SPITERI: Le, għaliex għandu jiddeċiedi l-Bord?

Jien persważ li għandek ħafna esperjenza ta' bordijiet, imma dejjem trid twessagħha din l-esperjenza.

Ejja ngħidu jkun hemm ħames diretturi - mhux li hemm issa - fis-sena 2000 u jinzerta jkun hemm wieħed minnhom illi l-ħin kollu mhux jaqbel ma' l-erbgħa l-oħra.

Is it beyond the bounds of imagination li dawn jgħidu li jekk wieħed minnhom ma jattendix għal darbtejn, dan ikun eċċessiv!

Trid toqgħod attent għal dawn l-affarijiet.

Il-Bord jirregola lilu nnifsu skond il-qasam li tagħtih biex jirregola.

Imma fejn jiġu r- responsabbiltajiet tal-Bord, trid tibqa' tirregolahomlu jew il-liġi jew id- delegat tal-liġi li huwa l-Ministru jew il-Prim Ministru.

Nirrakkommandalek biex din ma tibdilhiex.

M'hemm assolutament l-ebda ħtieġa li tbiddilha; hawn mhux qed testendi l-awtonomija.

Kulma qed tagħmel huwa li testendi l-possibilita' li għada pitgħada tinqala' xi ċirkostanza sempliċement għaliex daħħalna emenda daqshekk żgħira.

Allura tagħmilha xejn għax lill-Bank m'hi se sservilu xejn.

F'dan il-każ l-aħħar kelma dejjem għandha tkun f'idejn il-Ministru.

Il-parti l-oħra fejn għidt li hemm bżonn proviso, jista' ma jsir xejn għaliex jekk jinqabad li għandu iżjed minn one per cent, dan awtomatikament jiġi mneħħi mill-kariga li jkun fiha.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Qed nippreparaw emenda għal paragrafu (b) ta' klawsola 7.

Issa rigward paragrafu (a) ta' klawsola 7 għandi informazzjoni li wieħed m'għandux għalfejn jispeċifika x-share capital għax wara kollox hemm il- memorandum of association fejn jista' jiċċekkja dan.

Naħseb li jkun aħjar jekk għalissa nipposponu din il-klawsola.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn permess biex din il-klawsola tiġi posposta?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 8 - Żieda ta' l-artikolu 13A ġdid ma' l-Att prinċipali.

Clause 8 - Addition of new section 13A to the principal Act.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, nipproponi din l-emenda għal klawsola 8:

Minflok il-kliem "13A.

Il-Bank, kull direttur, funzjonarju jew impjegat tiegħu," daħħal dan li ġej:

Il-Bank, il-Bord tad-Diretturi tiegħu, kull funzjonarju jew impjegat tiegħu,".

For the words "13A.

The bank, any director, officer or servant thereof," substitute the following:

The Bank, its Board of Directors, and any officer or servant thereof,".

Ir-raġuni għal din l-emenda li qed nipproponi issa hija prinċipalment għaliex fit-test li ppubblikajna kien hemm żball fis-sens li skond id- definitions, il-kelma "bank" kienet qed tirreferi għal banek kummerċjali waqt li din suppost qed tirreferi għal Bank Ċentrali.

Għalhekk il-kelma "bank" trid tinkiteb bil-capital letter "B", allura tinqara "Bank".

GĦamilna wkoll ftit re-phrasing - forsi huwa iktar tajjeb - u għalhekk minflok "any director" għamilniha "board of directors", eċċ. Din l-emenda hija intiża biex teskludi l-liability għal azzjonijiet li ma jkunux saru in bad faith.

Din hija simili għal provisions li hemm fil-Malta Financial Services Centre Act u t-tax amendments li għaddejna aktar kmieni din is- sena.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Jien nara li b'daqshekk m'hemmx diffikulta', Mr Chairman, pero' jien naħseb li tiġi taqra aħjar bl-Ingliż jekk nagħmlu "the Bank, directors, officers or servant thereof" minflok "its board of directors".

Dan għaliex il-frażi "its board of directors" tirreferi għall- bord kollettivament, waqt li l-kelma "directors" tista' tirreferi anke għad- diretturi individwalment.

Issa meta trid teżenta, korrettament, lil kull funzjonarju li jiġi mpjegat jew mqabbad biex jagħmel xi ħaġa bħala funzjonarju, trid tieħdu anke individwalment.

Għalhekk jien nara li bl- Ingliż tkun iktar korretta hekk.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Pero' ma nafx tispeċifikax li dawn ikunu d- Diretturi tal-Bank Ċentrali.

ONOR.

LINO SPITERI: Iva.

Dan qed jirreferi għalihom u għalhekk qed nagħmlu l-kelma "thereof" biex inkunu nistgħu nikkwalifikawha.

Anzi jekk nħallu l-kliem "officer or servant thereof" tiġi li qed tfisser tal-Board of Directors u mhux tal-Bank.

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-emenda li għadna kif ippreżentajna se tiġi reworded sempliċement biex tkun iktar adatta.

Mr Chairman, se naqra l- emenda korretta għal din il-klawsola:

"D" Minflok il-kliem "13A.

Il-Bank, kull direttur, funzjonarju jew impjegat tiegħu," daħħal dan li ġej:

Il-Bank, diretturi, funzjonarji jew impjegat tiegħu,".

"D" For the words "13A.

The bank, any director, officer or servant thereof," substitute the following:

The Bank, directors, officers or servant thereof,".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif mressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "D" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 8, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 8, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 7 - Emenda ta' l-artikolu 11 ta' l-Att prinċipali.

Clause 7 - Amendment of section 11 of the principal Act.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, nipproponi din l-emenda għal klawsola 7:

"E" Il-klawżola 7 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) il-paragrafu (b) tagħha għandu jitħassar; u

(b) minflok il-kliem minn "L-artikolu 11 ta' l-Att prinċipali" sal- kliem "ta' subartikolu (1) tiegħu" għandhom jidħlu l-kliem:

"Minflok il-paragrafu (b) tas-subartikolu (1) ta' l-artikolu 11 ta' l- Att prinċipali.".

"E" Clause 7 shall be amended as follows:

(a) paragraph (b) thereof shall be deleted; and

(b) for the words from "Section 11 of the principal Act" to the words "subsection (1) thereof" there shall be substituted the words:

"For paragraph (b) of subsection (1) of section 11 of the principal Act".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif mressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "E" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-misotqsija hija klawosla 7, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 7, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 9 - Emenda ta' l-artikolu 15 ta' l-Att prinċipali.

Clause 9 - Amendment of section 15 of the principal Act.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, nipproponi din l-emenda għal klawsola 9:

"F" Minnufih wara l-paragrafu (f) tagħha, daħħal dan il-paragrafu ġdid li ġej:

"(ff) fil-proviso tal-paragrafu (ħ) tas-subartikolu (1) tiegħu minflok il-kliem "skond l-artikolu 52 ta' dan l-Att;" għandhom jidħlu l-kliem "skond l-artikolu 18 ta' dan l-Att;".

"F" Immediately after paragraph (f) thereof there shall be added the following new paragraph:

"(ff) in the proviso to paragraph (h) of subsection (1) thereof substitute the words "under section 52 of this Act;" by the words "under section 18 of this Act;".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm rimarki?

L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Għaliex l-emenda semmejtuha "ff"?

Peress li l- emenda li kien hemm qabel kienet imsejħa "f", allura jien naħseb li l- emenda ta' wara kellha tiġi msejħa "ġ" u mhux "ff".

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien informat li l-Attorney General ġieli għamel hekk.

Ir-raġuni għal dan hija għaliex diġa' hemm emenda oħra msejħa "Ġ" u allura kellna nagħmluha "ff".

Fil-fatt għandna xi ħaġa simili fl-emenda "Ċ" ukoll.

ONOR.

LINO SPITERI: Jekk trid ħalliha.

Ngħid għalija jien qatt ma rajtha.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien m'inix avukat, pero' l-informazzjoni li għandi hi li ...

ONOR.

LINO SPITERI: Jiena nissuġġerilek li kif m'hawnx avukati fil- Kamra tirranġaha.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien se nkompli niddiskuti u mbagħad meta jiġi nkellmuh naqra fuqha.

Kif kont se ngħid, l-informazzjoni li għandi hija li din mhijiex xi ħaġa li l-avukati ma jagħmluhiex.

Klawsola 9 qegħda temenda l-artiklu 15 li jittratta dwar principal business and powers of the Bank.

L-ewwelnett qegħdin jitneħħew il-minimum balances li kienu speċifikati fl-Att prinċipali.

Dawn mhumiex konsidrati neċessarji.

Emenda oħra li qegħda ssir hija fejn qed ngħidu li l-Bank Ċentrali jista' jsellef u jiddepożita precious metals.

Hemm ukoll xi partijiet fejn qed nittrasferixxu Ministerial powers lis-Central Bank Board u dan qed iisir fl- ispirtu ta' aktar awtonomija.

Qegħdin inbiddlu l-perjodu ta' "Government Treasury bills forming part of a public issue and maturing within ninetey- three days".

Din issa qed tiġi estiża u m'aħniex nispeċifikaw limitu.

Normalment Treasury bills ma jkunux għal perjodu twil ħafna pero' fil- prattika ma jkunux għal aktar minn sena.

Qegħdin nippreżentaw emenda wkoll biex il-Bank Ċentrali jkun jista' joħroġ u jiżviluppa strumenti finanzjarji tiegħu stess for monetary purposes.

Emenda oħra qegħda ssir biex niċċaraw id-definizzjoni ta' "demand liabilities".

Qegħdin nestendu wkoll it-temporary financing from three to twelve months - li ddiskutejniha fit-Tieni Qari - għall-maturity period of Treasury bills.

Qegħdin nagħtu l-abilita' lill-Bank Ċentrali li jidħol f'repurchase agreement mal-banek.

Tajjeb li wieħed jgħid li din hija faċilita' importanti li twassal għal aktar flessibilita' li l-Bank Ċentrali jista' jidħol f'arranġament mal-banek li jixtri ċertu bonds mingħandhom bil-patt li aktar tard jerġa' jbiegħ dawn il-bonds b'ċertu prezz u b'ċertu kondizzjonijiet.

Dawn iwasslu għal aktar flessibilita' fis- sens li l-banek kummerċjali tista' tiżdidilhom il-likwidita' b'mod temporanju mingħajr ma jkollhom speċifikament ibiegħu l-bonds tagħhom u allura jidħlu f'ċertu transaction costs li jinvolvi l-bejgħ.

Illum dawn ir- repurchase agreements huma wżati b'mod estensiv mill-banek ċentrali madwar id-dinja u nistennew li 'l quddiem din għandha twassal għal żvilupp ġdid.

Qegħdin nagħmlu xi bidliet oħra biex inkunu in line mal-Banking Act u d- definition ta' "bank" skond il-Banking Act.

Qegħdin indaħħlu wkoll parti oħra li fejn qabel il-Bank Ċentrali kien marbut li jixtri "convertible foreign currencies, negotiable certificates expressed in convertible foreign currency and maturing within two years ....", illum din ġiet estiża għal "floating rate notes maturing within ten years".

Id- diffikulta' hawnhekk kienet li d-Dipartiment in charge minn dawn ir-riżervi li jkun qiegħed jinvesti u jagħmel management ta' dawn ir-riżervi, bl- istrumenti li hemm available internazzjonalment illum qed jirriżultalu li din hija daqsxejn ta' constraint u fil-fatt talbu li jkun hemm daqsxejn ta' flessibilita' minn din ir-regola.

Fl-aħħarnett qegħdin nagħmlu ċertu linkages li hemm bżonn għall-Banking Act u jekk naraw paragraph (k) insibu li dan fil-fatt jgħid:

"in paragraph (l) of subsection (1) thereof for the words "purchase and sell" there shall be substituted the words "purchase, sell, deposit or lend for consideration.".

Din tagħmilha aktar faċli lill-Bank Ċentrali li juża l-hekk imsejħa "euroclear services" għal short term lending of securities.

Bażikament dawn huma l-bidliet prinċipali.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: L-aħħar kumment li nixtieq nagħmel hu li nissuġġerixxi lis-Segretarju Parlamentari li jippreparaw emenda biex ineħħu fejn hemm "(ff)", "(jj)" u "(qq)" u jsir biss renumbering.

Xi kummenti oħra li għandi x'nagħmel, nista' nagħmilhom għada.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Sar il-ħin.

Il-Kamra rriżumiet u l-Viċi President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

CENSU GALEA (Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd): Mr Speaker, nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal għada, it-Tlieta, 11 ta' Ottubru, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Bank Ċentrali - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar ir-Reġistrazzjoni ta' Artijiet - it- Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Ordinanza dwar il-Privileġġi u s-Setgħat tal-Kamra tad-Deputati - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Tribunal għal Talbiet Żgħar - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar iż-Żwieġ - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Edukazzjoni - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili (Emenda Nru 2) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi tal-Liġijiet tal-Pulizija - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Servizzi ta' Impieg u Taħriġ - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Korporazzjoni għall-Iżvilupp ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar l-GĦajnuna lill-Industriji - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Ligi li jemenda l-Att dwar l-Uffiċċju tal-Posta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Massa Frumentarja - it- Tieni Qari

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kumpanniji - it-Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kummissarji għall-Ġustizzja - it-Tieni Qari.

MR SPEAKER: Skond il-ftehim milħuq aktar kmieni fis-seduta tal-lum, il- Kamra hija aġġornata għal għada, it-Tlieta, 11 ta' Ottubru, fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif kommunikata mill-Ministru.

Fit-8.30 p.m. il-Kamra aġġornat skond il-ftehim milħuq.

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

KUĊĊIERA TAL-KAROZZINI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid x'kondizzjonijiet huma risposti fuq il-kuċċiera tal-karozzini biex iżommu il-post fejn ikunu nadif?

Dawk li joperaw barra l-Belt antika ta' l-Imdina huma kollha b'liċenzja?

Hemm xi tariffi fissi dwar kemm suppost jinżamm mill-kuċċiera għal dawra ma' l-Imdina?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Il-liċenzji li jinħarġu lill-kuċċiera tal- karrozzini ma jistipulaw l-ebda kondizzjoni dwar l-indafa, iżda l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku qed tesiġi mas-sidien u l-kuċċiera li fil-vened għandha tinżamm l-indafa.

Jiena nformat li l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku ma waslilha l-ebda rapport li kien hemm xi ħadd jopera karrozzini mingħajr liċenzja barra l- Imdina.

L-uniċi tariffi li jeżistu fil-każ tal-karrozzini huma dawk pubblikati fl- 1988 permezz ta' l-Avviż Legali Nru. 75, jiġifieri rata minima ta' Lm3 għall-vjaġġ li ma jiħux aktar minn nofs siegħa u rata ta' 75c għal kull nofs siegħa addizzjonali jew parti minnha.

KAROZZINI LIĊENZJATI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu n-numru ta' karozzini liċenzjati biex joperaw?

Dawn għandhom liċenzja biex joperaw kullimkien jew f'post speċifiku?

Kemm inqabdu persuni li għamluha ta' kuċċiera jaħdmu bla permess?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nformat li sa ftit tal-ġimgħat ilu l- permessi biex persuna tkun tista' topera servizz ta' karrozzin kienu jinħarġu mill-Pulizija u l-ħlas kien isir fl-Għases tad-Distrett fejn joqgħod is-sid tal-karrozzin.

Dan l-aħħar, l-Awtorita dwar it-Trasport Pubbliku bdiet tieħu passi biex il-ħlas tal-liċenzji jibda jsir fl-uffiċċju tagħha u b'hekk tikseb kontroll asssolut ta' dan is-settur.

Fil-fatt, l-Awtorita' diġa' bagħtet għal dawk li jidhru li huma liċenzjati bħala sidien.

Minn informazzjoni miksuba mid- Dipartiment tal-Pulizija jirriżulta li hawn madwar 92 karrozzin reġistrat fil-gżejjer Maltin, iżda dan in-numru qed ikun verifikat mill-Awtorita' permezz ta' eżerċizzju li qed tagħmel.

QRATI - ĠURIJIET PENDENTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 20039 dwar ġurijiet pendenti?

ONOR.

JOE FENECH: Jiena nformat li hemm

Sitt ġurijiet pendenti fuq traffikar ta' Droga kontra sitt persuni.

GĦaxar ġurijiet pendenti fuq omiċidju kontra 11-il persuna differenti.

14-il ġuri pendenti fuq serq kontra 22 persuna differenti.

Dawn il-persuni huma kollha Maltin.

Akkuża ta' Omiċidju

Meta l-akkuzat Meta ntemmet Habs Liberta Numru ta' gie prezentat il-Kumpilazzjoni Provizorja persuni il-Qorti involuti

13.02.89 16.02.90 2 2 03.01.91 19.12.91 1 1 18.05.92 10.06.92 1 1 22.01.90 27.08.92 1 1 11.06.91 15.07.93 1 1 19.11.91 27.08.93 1* 1 23.03.92 04.03.94 1 1 24.12.93 11.04.94 1 1 06.04.93 04.04.94 1 1 06.04.93 04.04.94 1 1

* Arrestat Bail mitluf.

Akkuża ta' Droga

13.09.88 30.01.90 1 1 20.11.90 24.03.92 1 1 17.05.91 10.08.92 1 1 28.04.92 23.07.93 1 1 26.03.93 27.08.93 1 1 22.10.92 06.04.94 1 1

Akkuża ta' Serq

04.08.82 18.11.82 1 2 25.07.82 01.08.84 1 3 18.03.83 19.12.85 1 2 21.10.82 26.02.86 1 2 1 1 09.08.87 26.01.91 1 2 24.10.90 19.02.92 1* 1 1 1 28.05.84 29.07.92 1 1 18.07.90 14.09.92 1* 1 02.11.91 29.03.93 1* 1 22.05.91 07.05.93 1* 1 07.09.92 02.07.93 1 3 18.03.88 11.05.93 1* 1

* jiskonta piena b'sentenza oħra.

Hemm 13-il persuna arrestati: Seba' fuq akkuża ta' omiċidju volontarju li wieħed minnhom tilef il-Bail;

Tnejn arrestati fuq akkuża ta' traffikar ta' droga;

Erbgħa arrestati fuq akkuża ta' serq iżda fil-frattemp qegħdin jiskuntaw sentenza f'kawża oħra.

DINGLI - DAWL FIT-TOROQ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Diversi kostitwenti tiegħi minn Ħad Dingli lmentaw miegħi dwar qtugħ ta' bozoz f'diversi nħawi li ma nbiddlux u dwar il-bżonn li jitwaħħlu bozoz fi bnadi mudlama u xi kultant imbiegħda.

Jista' l-Ministru jgħid xi programm jeżisti dwar tibdil u twaħħil ta' bozoz ġodda f'dan ir-raħal?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ma jirriżultax li Enemalta għandha rapporti ta' bozoz maqtugħa f'Ħad Dingli.

Fis-26 ta' Lulju, l-Kunsill lokali rrapporta bozza waħda.

Il-kwestjoni ta' bozoz ġodda qed tiġi kkonsidrata flimkien ma' talbiet oħra fil-kumplament ta' Malta u Għawdex.

ENEMALTA - PETROL PUMPS/SEZZJONIJIET - BDIL TA' KULUR

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jirrispondi issa mistoqsija parlamentari numru 17743 dwar l-ispiża sabiex jinbidlu l-kuluri tas-sezzjonijiet ta' Enemalta?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien informat li l-ispiża biex jinbidlu l- kuluri tal-pompi tal-petrol stations f'Malta u Għawdex kienet ta' Lm3,181.

KORPORAZZJONI TA' L-ILMA - BDIL TA' METERS

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari numru 17732 dwar meters ta' l- ilma?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma wettqet dawn ix-xogħlijiet:

TIBDIL TA' METERS

Saru dawn it-tibdiliet ta' meters:

|SENA |TIBDIL | | | | |1986 |2,145 | |1987 | 4,199 | |1988 |8,490 | |1989 |7,192 | |1990 |6,601 | |1991 |6,361 | |1992* |4,787 | |1993 |6,356 |

U 2,000 oħra inbidlu mill-Kuntrattur imqabbad mill-Korporazzjoni għas- Servizzi ta' l-Ilma.

* Fl-1992 ġew introdotti l-Class D meters u minħabba testijiet u studju fuqhom, tbiddlu anqas meters dik is-sena.

Ix-xiri u l-ispiża ta' meters ġodda huwa:

|1986|-|20,00|-|Class|- |Lm4.00 | | | |0 | |C | |kull | | | | | | | |wieħed | |1989|-|15,00|-|Class|- |Lm4.86 | | | |0 | |C | |kull | | | | | | | |wieħed | |1992|-|20,00|-|Class|- |Lm6.17 | | | |0 | |D | |kull | | | | | | | |wieħed | |1993|-|20,00|-|Class|- |Lm6.16 | | | |0 | |D | |kull | | | | | | | |wieħed | |1994|-|40,00|-|Class| |bil-pulsee| |* | |0 | |D | |mitte | | | | | | | |Lm7.90 | | | | | | | |kull | | | | | | | |wieħed |

* (għad iridu jaslu)

Ukoll fl-aħħar ta' l-1994 se jinxtraw 110,000 Class D meters għal provvista ta' sentejn.

Jista' wkoll ikun hemm każijiet fejn ikun hemm bżonn ta' spejjeż fit- tibdiliet tal-meter ta' l-ilma.

Fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numr.

18634 ingħataw dettalji ta' kif japplikaw ir-rati ta' xogħlijiet konnessi ma' tibdil ta' meters, meta jkun hemm bżonn tibdil ta' Servizz misdut, imsaddad jew misjur.

Il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma bi ħsiebha tbiddel mal-45,000 meters kull sena bejn l-1994, 1995, 1996 u l-1997 biex sa l-1997 ikunu nbidlu mal-180,000 meters li huma weqfin jew Class B u Class C.

Il-meters użati jinbiegħu bħala scrap bil-prezz ta' Lm0.45 kull wieħed.

M'huwiex viabbli li jissewwew għax il-mekkaniżmu ta' ġewwa mixtri separatament jiswa daqs meter ġdid, minbarra li ma jkollokx garanziji ta' preċiżjoni fil-mekkaniżmu.

ENEMALTA - PROVVISTA TA' ELETTRIKU/ILMA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari numru 18244 dwar sospensjoni ta' l-elettriku?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-mistoqsija parlamentari numru 18244 irrispondejtha fi tweġiba numru .20993 (Seduta 317).

POWER STATION - DELIMARA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jirrispondi l-mistoqsijiet parlamentari numri 17999 u 18744?

Jista' jgħid x'kienet ir-raġuni li l-Membri Parlamentari ma ġewx mistiedna għal din l-okkażjoni?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Għall-inawgurazzjoni tal-Power Station ta' Delimara kienu mistiedna diversi persuni distinti u oħrajn li jixraq f'okkażjoni bħal din.

L-ispiża totali hija ta' madwar Lm8100.

Għall-aħħar parti ta' l-interpellanza ta' l-Onor.

Membru it-tweġiba hija fin-negattiv.

Irrid nippreċiża li Membri Parlamentari fil-fatt ma kienux mistiedna.

POWER STATION - DELIMARA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jirrispondi l-mistoqsijiet parlamentari numri 17860 u 18747 dwar il-workings tas-sistema tal-C.C.G.T għal Power Station ta' Delimara?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li ċ-ċifra ta' 12% ħarġet minn silta minn rapport mill-konsulenti EDF fejn hemm paragun bejn l-ispiża ta' steam plant ma' combined cycle plant.

Iċ-ċifri ġew minn database li għandhom il-konsulenti.

Ta' min jgħid li r-rapport ta' l-EDF kien bażat fuq l-użu ta' żejt ta' 1% sulphur, li meta sar ir-rapport kien kważi 50% ogħla minn żejt bi 3.5% sulphur.

B'żejt ta' 1% sulphur il-prezz tal-ġenerazzjoni kien ikun 9% iktar mill-prezz ta' combined cycle.

Il-prezzijiet taż-żejt ivarjaw kontinwament, u minn meta ħareġ ir-rapport sallum it-tendenza kienet li l-prezz taż-żejt 1% naqas meta mqabbel ma' 3.5%.

Din it-tabella turi l-kalkoli li saru:

Plant Steam Steam Combined Cycle Fuel 1% Sulphur 3.5% Sulphur Gas Oil Investment 18.8 18.8 12.9 fixed O & M 7.8 7.8 4.4 Fuel & Var O&M 33.1 22.6 37.7

TOTAL 59.7 49.2 55

Iċ-ċifri huma USD/Megawatt-hour.

ENEMALTA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jirrispondi t-tieni u t-tielet parti ta' mistoqsija parlamentari numru 17619?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: In-numru ta' dawk li għandhom il- provvista ta' l-elettriku huwa hekk:

| |DOMESTIK|INDUSTRIJ|KUMMERĊJAL| | |U |ALI |I | | | | | | |1993|150,115 |910 |40,458 | |1992|144,350 |927 |38,595 | |1991|140,984 |882 |37,437 | |1990|138,006 |807 |36,681 | |1989|134,561 |784 |35,803 |

In-numru ta' meters ikun l-istess bħan-numru ta' Accounts, minbarra s- servizzi lill-Melita Cable TV u t-Transport Authority fejn jingħataw servizzi diretti peress li l-konsum huwa kostanti.

UNIVERSITA' - RIŻULTATI TA'L-EŻAMIJIET TAL-MATRIKOLA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jikkonferma li xi eżaminaturi siefru waqt li suppost kienu qed jikkorreġu l-karti tal- Matrikola u r-riżultati damu ma ħarġu?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li r-riżultati ta' l-eżamijiet imsemmija ħarġu fil-bidu ta' Awissu, jiġifieri fiż-żmien mistenni.

Hemm proċeduri maħsuba apposta biex jinħatru sostituti meta membru ta' xi markers' panel ma jkunx jista' jtemm ħidmietu.

Dan mhux impossibbli li jiġri meta wieħed iqis li b'kollox kien hemm 22 suġġett fil-Matrikola Avanzata, suġġett wieħed fil-Livell Intermedju u 28 suġġett għall-eżami taċ- ċertifikat ta' l-Edukazzjoni Sekondarja.

TELEPHONES - SERVIZZ ĠDID

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Meta se jkollu s-servizz telefoniku Jesmond Stafrace ta' Raħal Ġdid bl-applikazzjoni numru 5059/94 għax tant għandu bżonnu?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nformat li l-applikazzjoni għas-servizz tat-telephone tal-persuna msemmija mill-Onor.

Interpellant, li saret fit-8 ta' Awissu, 1994, qiegħda tiġi pproċessata u s-servizz se jingħata fi żmien qasir.

AWTORITA' TAD-DJAR - XIRI TA' ĊENS MILL-GVERN

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Gvern huwiex intenzjonat li jixtri ċ-ċens illi tiegħu qed iħallas xi Lm300 biex ikun jista' jakkomoda lil dawk in-nies li jridu jixtru d-dar tagħhom (eż: City Gate Project, Valletta)?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirreferik ghat-twegiba moghtija ghall-mistoqsija parlamentari numru 21186 (Seduta Nru. 316).

ĦAMRUN - TRIQ BARBARA - MANUTENZJONI FUQ IL-BEJT TA' BLOCK C

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jara li fil-Block C tal-Housing Estate Barbara Str, Ħamrun (tar-Rabbat) issir il-manutenzjoni rikjesta, partikolarment fuq il- bejt fejn qed jaqa' l-ġebel u jiġu rranġati t-twieqi?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Għaddejt din it-talba lid-Dipartiment tat- Tiswija ta' Djar għall-azzjoni meħtieġa.

GĦADIRA - ĦSARAT FIS-SIT NRU.

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Peress li s-sit Nru. E1 fil-Bajja ta' l-Għadira qed ikollha ħafna ħsarat, jista' l-Ministru jgħid lid-dipartiment jagħmel xi lqugħ biex il-bungalow u oħrajn ma jibqgħux jintlaqtu ħażin?

(Ref No. L364/83/171)

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Tlabt lid-Dipartiment konċernat jieħu l- passi meħtieġa.

ISLA - BLOCK B DOCKYARD TERRACE,MANUTENZJONI TA' L-APERTURI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Meta se jiġu rranġati l-aperturi ta' barra tal-familja Marchett u l- familja Calleja ta' flat 1 u flat 2, rispettivament fil-Block B, Dockyard Terrace, Isla li ġratilhom il-ħsara mill-kuntratturi waqt it-tibdil tal- veranda ta' l-istess block?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien informat li l-ħsara msemmija mhix kbira u se titranġa mill-kuntrattur stess, spejjeż tiegħu.

MANOEL ISLAND/TIGNE - KUMPANNIJA LI REBĦET IL-KUNTRATT

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jikkonferma li l-kumpannija li rebħet il-kuntratt biex tiżviluppa Manoel Island u Tigne' qed titlob lill-Gvern biex ma tħallasx taxxa tal-boll fuq il-proprjeta' li tbiegħ wara li l-iżvilupp ikun sar minn flus mislufa minn banek bi flus il-poplu?

Jista' l-Ministru jikkonferma li l-iżviluppaturi qed jitolbu biex ma jħallsux l-ammont ta' ċens mitfiehem fis-sena?

Meta l-Gvern qed jgħolli l-kera tal-ħaddiema għax il-paga tagħhom qabżet it-Lm3000 fis-sena, jista' l-Ministru jassigura lill-Kamra li qatt m'hu se jċedi għal dawn it-talbiet ta' dawn il-miljunarji?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel il- mistoqsija tiegħu lill-Ministru konċernat.

VALLETTA - TURETTA,RECORD TA' DĦUL TA' BIĊĊIET TAL-BAĦAR

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk it-Turetta hijiex suppost iżomm records ta' kull biċċa tal-baħar li tidħol u toħroġ minn Malta?

Jekk hu hekk, kif irnexxielu jaħrab dak is-sid ta' yacht Taljan li qatlet turista li kien qed jgħum billi tqatta' biċċiet mill-iskrun?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jien informat li skond ir-Regolamenti ta' l- 1975 dwar L-Irmiġġ, Masters/Sidien ta' yachts/bastimenti li jkunu se jbaħħru minn 'l hinn jew għal 'l hinn mill-ibħra territorjali ta' Malta għandhom, qabel ma jidħlu jew joħorġu mill-ibħra territorjali, jiksbu permess mid-Dipartiment tad-Dwana.

L-istess Dipartiment jinforma lit- Turretta dwar il-yachts/bastimenti li għandhom il-permess meħtieġ u t- Turretta żżomm ir-records konċernati.

Rigward it-tieni parti tal-mistoqsija nirreferi lill-Onor Membru għar- risposta li se jagħtiħ il-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali għall- mistoqsija parlamentari numru 21190.

PULIZIJA - TFITTXIJA TA' SID TA' YACHT LI QATEL TURISTA

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lllill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Il-Pulizija rnexxielha ssib min kien dak is-sid tal-yacht li qatel turista bl-iskrun tal-yacht tiegħu?

Jista' l-Ministru jispjega kif dan irnexxielu jaħrab meta l-pulizija setgħet talbet l-għajnuna ta' l- armata għal helicopters?

X'kuntatt kien hemm mat-Turetta biex jinstab min daħal jew ħareġ dak inhar minn fuq il-baħar?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li immedjatament kif il-Pulizija ġiet informata b'dan l-inċident, sar kuntatt mal-Forzi Armati għall- assistenza meħtieġa.

Informat ukoll li s'issa għadha ma ġietx stabbilita l- identita' tad-dgħajsa nvoluta, għalkemm ġew spezzjonati diversi dgħajjes li daħlu jew ħarġu mill-port f'dak il-ħin, kif ukoll numru ta' dgħajjes oħra.

AWTORITA' TA' DJAR - GĦOLI TA' CEILING

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Ma jidhirlux l-Ministru li għandu jogħli s-ceiling li fuqu huwa bbażat il-kera sussidjat tal-ħaddiema li ħadu flats tal-Gvern wara l-1987?

Jekk il-pagi għolew mill-1987 għaliex is-ceiling ma għoliex?

Jaf il-Ministru li l-ħaddiema sabu ma' wiċċhom kera ta' aktar minn Lm200 minn Lm56 għax qabżu d-dħul ta' Lm3,000?

Meta se jbiddel s-ceiling?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Waqt li nirreferik ghat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari numru 21182 (Seduta 316), ninformak li d- Dipartiment tad-Djar qiegħed jistudja x'tibdiliet għandhom isiru.

BEACH CONCESSIONS

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta se tiġi riveduta l-politika li fil-fehma tiegħi hija skandaluża li sidien ta' stabbilimenti ħdejn il-baħar jingħataw beach concessions?

Jaf l-Ministru li bil-mod il-poplu Malti mhux se jibqgħalu biċċa art fejn jistrieħ biex imur jgħum?

Ladarba qed nitkellmu fuq reviżjoni, ma jidhirlux l-Ministru li wasal iż-żmien li tiġi riveduta l- kera redikola li jħallsu dawn is-sidien, uħud minnhom Lm100 fis-sena għal biċċa art mdaqqsa, meta l-ħaddiem qed jintalab mijiet ta' liri f'kera biex joqgħod fi flat?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Dan hu suġġett li llum huwa regolat mill- Pjan ta' Struttura.

Il-Gvern konxju ħafna mill-prinċipju bażiku li jkun hemm fejn possibbli aċċess għall-poplu biex igawdi x-xtut tagħna filwaqt li jrid ikompli jħares l-iżvilupp tal-faċilitajiet turistiċi minħabba li t- turiżmu jiddetermina ħafna mill-ekonomija nazzjonali.

Rigward rati ta' kera, dawn ikunu determinati u mibdula skond l-obbligi kontrattwali rilevanti u policies governattivi.

AWTORITA' TA' L-IPPJANAR - KUMPLESS FIL-MISTRA

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk hux veru li l-Planning Authority tat permess biex fil- Mistra jinbena kumpless li se jkun fih disco, pizzerija u servizzi oħra?

Ma jidhirlux l-Ministru li din il-bajja li hija waħda mill-ftit mhux mħassra bi proġetti għandha tinżamm bogħod minn żvilupp bħal dan?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien informat li fil-25 ta' April ta' din is-sena inħareġ permess ta' żvilupp lis-Sur Paul Vella biex jagħmel estensjoni għal bini eżistenti u jbiddlu f'recording studio (u mhux disco), pizzerija u restorant.

Il-bini, meta jitlesta, se jkun ta' sular wieħed u s- sit li jmiss miegħu se jkun landscaped.

Iż-żieda fl-area tal-bini għal dik eżistenti hija minima.

Il-Kummissjoni għall-Kontroll ta' l-Iżvilupp ta' l-Ippjanar laqgħet l- applikazzjoni u ħarġet il-permess għal żewġ raġunijiet ewlenin: l-ewwel li l-iżvilupp huwa riabilitazzjoni ta' bini antik li kien diġa' eżistenti, u t- tieni għaliex il-pizzerija u r-restorant se joffru faċilitajiet għall- Maltin li jmorru f'dawn l-inħawi kemm fis-Sajf kif ukoll fix-Xitwa.

Meta laqgħet l-applikazzjoni msemmija, l-Kummissjoni għamlitha ċara li ma kinitx lesta tikkunsidra applikazzjonijiet oħra għal żvilupp fil-Mistra u dan għamlitu ukoll biex ma jkunx hemm il-ħtieġa ta' twessiegħ tat-toroq eżistenti minħabba t-traffiku li jista' jiġġenera żvilupp bħal dan.

BAĦRIJA - TAS-SIRENA BOZZA MA DAR "IVY HOUSE"

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Għaliex minkejja li ġejt informat li kellha titwaħħal bozza mar-residenza "Ivy House" tas-Sirena, Baħrija, sal-lum għadu ma sar xejn?

Jista' l-Ministru jirrispetta l-fatt li din il-bozza hija meħtieġa minħabba tfajjel b'diżabilita' residenti f'dawn l-inħawi?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: It-talba biex issir bozza f'Ivy House, Tas-Sirena l-Baħrija għad qed tiġi kkonsidrata flimkien ma' talbiet oħra.

AKWAKULTURA - APPLIKAZZJONI-JIET GĦAL FISH FARMS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Sena b'sena matul dawn l-aħħar ħames snin kemm-il applikazzjoni għall- iżvilupp ta' "Fish Farms" kellu d-Dipartiment?

Kemm ġew approvati, kemm hemm pendenti u kemm ġew rifjutati?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien informat li applikazzjonijiet għal żvilupp ta' Fish Farms kienu kif ġej:

1993 - Applikazzjoni waħda (1)

1994 - Erba' (4) applikazzjonijiet

Minħabba li s-sistema ma kenitx kompjuterizzata, iċ-ċifri għas-snin ta' qabel l-1993 mhux possibbli li jinġabru.

SAN PAWL IL-BAĦAR - MANUTENZJONI FI TRIQ PARADA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Billi ħafna xogħlijiet ta' manutenzjoni fi Triq Parada, San Pawl il-Baħar baqgħet pendenti, inkluż manutenzjoni ta' bankini, jista' l-Ministru jara li jsiru x-xogħlijiet meħtieġa sabiex jitħaffew uħud mill-inkonvenjenzi kbar tar- residenti ta' San Pawl il-Baħar?

Jekk fl-affermattiv, meta?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien informat li x-xogħol imsemmi se jsir mid-Dipartiment tad-Distretti tat-Taqsima tax-Xogħlijiet fi żmien qasir.

IRZIEZET TAL-GVERN - MANUTENZJONI STRUTTURALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Kemm- il talba kellu d-Dipartiment sabiex jagħmel xogħol ta' manutenzjoni strutturali fuq rziezet tal-Gvern li huma mikrija lir-raħħala jew bdiewa Maltin u Għawdxin matul dawn l-aħħar ħames snin?

Kemm ġew approvati minn dawn it-talbiet u kemm hemm pendenti u/jew rifjutati?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Id-Dipartiment ta' l-Artijiet ma jżommx statistika ta' dawn it-talbiet u din mhux possibbli li tinġabar.

RABAT - VJAL IL-ĦADDIEM, TISWIJA TA' BIBIEN

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Billi f'House No.7 fi Vjal il-Ħaddiem, Rabat l-injam tal-bibien inkluż ix- xambrelli tagħhom tmermru għal kollox, partikolarment il-bieb ta' barra tar- residenza imsemmija, jista' d-Dipartiment jara li ssir il-manutenzjoni meħtieġa sabiex jissewwew il-ħsarat?

Jekk fl-affermattiv, meta?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Għaddejt din it-talba lid-Dipartiment tal- Bini u Tiswija ta' Djar għall-azzjoni meħtieġa.

DISTRETT NRU.

12 - SERVIZZ TAT-TRASPORT GĦAT-TFAL TA' L-ISKEJJEL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Billi l-Ministru ta' l-Edukazzjoni qabel xolja l- Parlament fi tweġiba għall-mistoqsijiet tal-membri ta' l-Oppożizzjoni qal li se titwaqqaf kummissjoni bejn l-awtoritajiet konċernati sabiex jitjieb is-servizz tat-trasport għat-tfal ta' l-iskejjel, jista' l-Ministru jinformani bl-iżviluppi?

Liema huma dawk ir-rotot fit-12-il Distrett Elettorali li se jkollhom servizz u ħinijiet ta' trasport aħjar issa li dalwaqt se tibda s-sena skolastika 1994/95?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Kif għidt qabel xolja l-Parlament saru laqgħat u diskussjonijiet mat-tliet għaqdiet li joperaw vjaġġi bit-tfal ta' l-iskola.

Permezz ta' dawn in-negozjati, kif ukoll bħala riżultat ta' xi bidliet li saru u ta' kontrolli aktar stretti li se jsiru, wieħed jispera li s-servizz se jkun aktar effiċjenti kullimkien - mingħajr diskriminazzjoni bejn distrett u ieħor.

KALKARA - TISWIJA TA' TRIQ GIOVANNI RICASOLI

L-ONOR.

MANUEL BORDA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referenza għall-Interpellanza numru 17749 fejn kont informajt lill- Ministru li Triq Giovanni Ricasoli, il-Kalkara tinsab fi stat ħażin, jista' jgħidli xi żviluppi seħħew minn dak iż-żmien?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: M'għandi x'inżid xejn f'dan l-istadju mat- tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 17749.

KALKARA - TINDIF FL-INĦAWI TAL-BOATHOUSES

L-ONOR.

MANUEL BORDA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referenza għall-Interpellanza numru 18801 fejn kont tlabt biex il- boathouses tal-Kalkara u s-swar tal-madwar jiġu mnaddfa u mdawwla, tista' tgħidli meta dan ix-xogħol se jsir?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: It-tindif madwar il-boathouses qed isir regolarment.

KALKARA - SCRAPYARD

L-ONOR.

MANUEL BORDA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referenza għall-Interpellanza numru 18803 fejn kont tlabt biex jinstab post alternattiv għall-iscrapyard li hemm f'post prominenti l-Kalkara, tista' tgħidli jekk il-pjan lokali tħejjix biex it-talba tiġi kkonsidrata?

Jekk it-tweġiba hi fin-negattiv, hu possibbli li nkun naf meta hu maħsub li l-pjan ikun finalizzat?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Xogħol fuq il-Pjan Lokali għall-Port il- Kbir, li jinkludi l-Kalkara beda uffiċjalment f'Awissu 1994 u għalhekk qiegħed fil-proċess li jiġi preparat.

Huwa stmat li l-ewwel Abbozz ta' dan il-Pjan jinħareġ għall-kummenti tal-pubbliku sa Mejju 1995.

KALKARA - RRANĠAR TA' PJAZZA TA' TRIQ RINELLA

L-ONOR.

MANUEL BORDA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referenza għall-Interpellanza numru 18337 fejn kont tlabt biex il-pjazza ta' Triq Rinella tiġi rranġata aħjar b'pavimenti attraenti u jekk jista' jkun b'funtana, tista' tgħidli xi żviluppi kien hemm min-naħa tad- Dipartiment tad-Distretti tat-Taqsima tax-Xogħlijiet?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ix-xogħol li qed jintalab f'din l- interpellanza mhux inkluż fil-programm tax-xogħol tad-Dipartiment tad- Distretti sa l-aħħar ta' Diċembru 1994.

KALKARA - TISWIJA TAS-SUR

L-ONOR.

MANUEL BORDA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referenza għall-Interpellanza numru 19756 fejn kont tlabt biex is-sur li hemm maġenb il-mina tad-daħla tal-Kalkara jissewwa, tista' tgħidli x'kienu r-rapporti ta' l-ispezzjonijiet u meta se jsir dan ix-xogħol?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mill-ispezzjonijiet li saru tal-Mina tal- Kalkara, jirriżulta li veru hemm bżonn tat-tiswijiet.

Iżda peress illi l- Unit tas-Swar għadha kemm qed tiġi ffurmata, skond il-prioritajiet u l- entita' tagħha, mhux possibbli għalissa li jingħad meta dan ix-xogħol se jsir.

KALKARA - MANUTENZJONI TA' MARINA ALLEY 2

L-ONOR.

MANUEL BORDA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referenza għall-Interpellanza numru 20286 fejn kont tlabt biex Marina Alley 2, il-Kalkara, issir tiswija fit-taraġ u d-drenaġġ, jista' l-Ministru jgħidli x'għamel id-dipartiment konċernat?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ix-xogħol meħtieġ ġie kkonsidrat mid- Dipartiment tad-Distretti.

Minħabba li hemm xogħol ieħor kommess, din it- talba tax-xogħol trid titħalla għas-sena d-dieħla.

UFFIĊĊJU TAL-VAT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 21134?

ONOR.

JOHN DALLI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirreferi għar-risposta li ngħatat għal din il-mistoqsija fis-Seduta Nru. 318.

VAT INSPECTORS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 21135 dwar VAT Inspectors?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-tweġiba ghall- mistoqsija tiegħu tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is- seduta.

KUMPANNIJA ELBROS LTD - KUNTRATTI MINGĦAND IL-GVERN

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 21150 dwar Elbros Ltd?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li mill-1987 'l hawn il-kumpannija Elbros ħadet disa' kuntratti mit-Teżor.

AWTORITA' TAD-DJAR - FOND

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid x'kien l-eżitu ta' l-investigazzjoni dwar RO 50305 (mistoqsijiet parlamentari numri 19867-20689)?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Id-deċiżjoni dwar dan il-każ għadha mhix kompluta.

LIBJA - PAGAMENTI DOVUTI LIL AZJENDI MALTIN

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Billi f'mistoqsija parlamentari numru 20637 (22/7/94) il-Ministru kien qal li kien għarraf lill-Kamra li wara ż-żjara tiegħu u tal-Ministru Dalli fi Tripli, waslu fi ftehim ma' l-Awtoritajiet Libjani biex somom sostanzjali dovuti lil Malta jiġu onorati fil-futur qarib, jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm żviluppi dwar din il- kwestjoni?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Wara z-zjara msemmija mill-Onor.

Interpellant xi partijiet mis-somom dovuti gew diga' mhallsa.

Somom ohra ta' natura sostanzjali ghad iridu jigu mhallsa skond il-ftehim li sar.

TUNEZ - LINJA MEDJANA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm xi żviluppi dwar il-kwestjoni tal-Linja Medjana ma' Tunez?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Il-kwestjoni ghandha suggett ta' kuntatti bejn iz- zewg nahat, inkluza il-laqgha li jiena kelli dan l-ahhar fi New York mal- Ministru tal-Affarijiet Barranin tat-Tunezija Ben Yahia.

ŻEJTUN - ASFALTAR TA' TRIQ L-ISQOF EMM.

GALEA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa ill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Meta hu maħsub li titkompla Triq l-Isqof Emm.

Galea, fiż-Żejtun bit-tarmac wara li dan ix-xogħol ma kienx tkompla?

Minħabba li fadal biss biċċa żgħira li għadha mhux lesta, jista' d- dipartiment konċernat jaċċerta li dan ix-xogħol isir?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nformat li fi Triq l-Isqof Emm.

Galea tkompla x-xogħol tal-bankini, imma x-xogħol ta' tarmac waqaf temporanjament minħabba raġunijiet tekniċi.

Dan ix-xogħol hu maħsub li jitkompla u jitlesta matul il-ġimgħa d-dieħla.

ŻEJTUN - FTUĦ TA' TRIQ DUN GWANN FARRUGIA MA' TRIQ MONSINJUR SPITERI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Minħabba li hemm domanda kbira biex tinfetaħ u tinfed Triq Dun Gwann Farrugia ma' Triq Monsinjur Spiteri, fiż- Żejtun, meta hu maħsub li ssir l-expropriation li hemm bżonn biex b'hekk jiġi jinfed il-Housing Estate mar-raħal t'isfel?

Minħabba li x-xogħol rikjest hu verament żgħir u minħabba li din it-talba ilha pendenti, jista' l-Ministru jintervjeni biex dan ix-xogħol isir fl- aqsar żmien possibbli?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nformat li bħalissa qed isir survey u evalwazzjoni tax-xogħol neċessarju ta' din il-materja.

SPTAR ĠENERALI - PROBLEMA TAL-KONSENTURI

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Peress li l-problema tal-konsenturi fl-Isptar Ġenerali ta' Għawdex ilha teżisti għal numru ta' snin u qed taffettwa diversi postijiet bħas-Sala tal-Pedjatrija, il-Maternity u d-Detox, tant li f'xi postijiet il- konsenturi laħqu mat-twieqi, u peress li kien inbeda studju xi sentejn ilu biex jiddetermina l-ammont ta' ħsara li qed tikkaġuna dan iċ-ċaqliq, jista' l-Ministru jgħid fiex wasal dan l-istudju u xi pjanijiet hemm biex tirranġa ruħha din il-problema?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ġejt informat li r-Rapport tal-Konsulent rigward l- istudju sejiżmoloġiku ġie ppreżentat riċentament u qiegħed jiġi eżaminat mid-Dipartimenti konċernati.

SPTAR ĠENERALI - FTUĦ TAL-BLOKK IL-ĠDID

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid meta se jinfetaħ il-blokk il-ġdid ta' l- Isptar Ġenerali ta' Għawdex?

Peress li oriġinarjament dan kien intenzjonat li jakkomoda lill-pazjenti Mentali, imma milli jidher hemm il-ħsieb li partijiet minnu se jintużaw għal servizzi oħra, jista' l-Ministru jgħid fiex se jikkonsistu dawn is-servizzi?

Billi dan il-blokk jinsab fuq l-istess linja ta' l-Isptar Ġenerali, jista' l-Ministru jgħid jekk l-awtoritajiet konċernati studjawx il- possibilita' li ċ-ċaqliq ta' l-art li teżisti fl-area fil-futur tista' wkoll taffettwa dan il-blokk?

ONOR.

LOUIS GALEA: Huwa ttamat li l-Blokk il-Ġdid jibda jopera fi żmien ftit xhur.

Rigward is-servizzi kollha li sejrin jingħataw f'dan il-Blokk il-Ġdid, nirreferi għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 19101.

Rigward it-tielet parti tal-mistoqsija, informat li l-materja ġiet kkonsiderata.

SPTAR ĠENERALI - XOGĦOL FIL-BLOKK IL-ĠDID

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'żamm lura li jitlesta x-xogħol fil- blokk il-ġdid ta' l-Isptar Ġenerali ta' Għawdex?

Għaliex kellhom jiċċartu xi twieqi u bibieb wara li kienu diġa' twaħħlu l-aperturi?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li dan ix-xogħol ħa ċertu tul ta' żmien minħabba problemi fl-għoti tal-kuntratti u għar-raġuni li l- finanzjament tiegħu kien phased fuq numru ta' snin.

Informat ukoll li t-tiċrit ta' xi twieqi sar biex ikunu jistgħu jiżdiedu faċilitajiet għall-Kura ta' l-Anzjani.

SPTAR SAN LUQA - PRINCIPAL NURSING OFFICER

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid għaliex wieħed mill-Principal Nursing Officers fl-Isptar San Luqa jiġi ppreferut billi qatt ma jidħol għax-xogħol is-Sibt, imma qatt ma jfalli li jaħdem il-Ħdud?

Kemm mill-PNO's jidħlu għax-xogħol fil-Ħdud?

Billi l-ġranet tal-Ħdud huma mħallsin doppji, jista' l-Ministru jiżgura li l-PNO's kollha jkollhom ċans li jaħdmu xi ħdud u li mhux qed issir diskriminazzjoni ma' ħadd?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SPTARIJIET - HOSPITAL AUXILIARIES

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid min huwa nkarigat li jagħmel superviżjoni fuq il-fattigi (Hospital Auxiliaries) jew il-ħaddiema privati tal-General Cleaners, biex jiġi żgurat li x-xogħol qiegħed isir sewwa?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li kemm il-Hospital Auxiliaries, kif ukoll il-ħaddiema tal-General Cleaners jitqassmu fl-Isptar fejn ikun hemm bżonn mill-SNO, filwaqt li s-superviżjoni fuqhom issir minn min ikun inkarigat minn dik is-sezzjoni fejn ikunu jaħdmu.

SPTAR SAN LUQA - XKEJJER TAŻ-ŻIBEL

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jinvestiga għaliex l-ixkejjer taż-żibel (refuse bags) qed jinżammu fis-swali ta' l-isptar matul il-lejl?

Dawn qed jikkaġunaw intejjen kbar b'detriment għal pazjenti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li l-ixkejjer taż-żibel (refuse bags) l-aħħar li jinġabru huwa fis-6.00 p.m..

Dawn ikunu marbuta u msakkra f'kamra u ma jirriżultax li jkun hemm l-intejjen li qed isemmi l-Onor.

Interpellant.

KORPORAZZJONI TELEMALTA - INFIQ GĦAL IKLA

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġiet tiswa l- ikla li saret ftit qabel l-elezzjoni ta' l-1992 biex ġiet iċċelebrata it- tmiem tal-Master Plan mill-Korporazzjoni Telemalta?

L-ikla msemmija saret fil-Mediterranean Conference Centre.

Jista' l-Ministru jgħid min kienu l- mistednin, kif ukoll jagħti rendikont tar-rigali kollha li tqassmu waqt din l-attivita' kemm ġew jiswew "item by item", u lil min ingħataw?

Jista' l-Ministru jikkonferma jew jiċħad li għal din l-attivita' nxtrat makna li taqta' l-laħam?

Jekk fl-affermattiv, jista' jgħid kemm inxtrat, jekk inxtratx bil-ħruġ ta' tender u x'sar minnha wara li ntemmet din l- attivita'?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: It-tagħrif għadu qed jingabar.

KORPORAZZJONI TELEMALTA - INFIQ FUQ SPIŻA TA' PETROL

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid jekk qattx sar studju dwar kemm tiġi tiswa l-ispiża tal-petrol kkunsmat fil-weekends u festi pubbliċi mill-uffiċjali għoljin ta' Telemalta li għandhom permess iżommu karozza sew tal-Korporazzjoni kif ukoll mikrija u jeħduha magħhom d- dar?

Jekk fl-affermattiv, jista' l-Ministru jagħti rendikont sena b'sena mill-1987 sa Settembru 1994?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Qatt ma sar studju bħal dan għaliex Telemalta ma żommx management għoli magħha li ma tistax tafda fuq ħwejjeġ bħal dawn.

KORPORAZZJONI TELEMALTA - STAND BY ALLOWANCE TAS-SUR TONY DEBONO

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-General Manager ta' Telemalta, is-Sur Tony Abela jgawdix minn Stand-By Allowance barra is-salarju tiegħu?

Jekk xi darba kien igawdi minn allowance bħal din, jista' l-Ministru jgħid minn meta bdiet tingħatalu, kemm kien jew huwa l-ammont tagħha kull xahar u jekk tiġix inkluża wkoll fil-P3 mal-bqija tad-dħul tiegħu kull sena?

Jista' l-Ministru jgħid jekk din l-allowance tingħatalux ukoll meta jkun imsiefer u għalhekk ma jkunx possibbli għalih li jkun "stand-by"?

Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx uffiċjali għoljin oħrajn li wkoll igawdu minn "Stand-By Allowance" ta' din ix-xorta?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Telemalta m'għandha l-ebda General Manager bl- isem ta' Tony Abela.

KORPORAZZJONI TELEMALTA - SAFAR TAS-SUR TONY DEBONO U DR. RICHARD GALEA DEBONO

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet l- ispiża kollha fuq safar li għamel il-General Manager ta' Telemalta is-Sur Tony Debono kif ukoll taċ-Chairman Dr. Richard Galea Debono mill-1992 sal- lum?

It-tagħrif huwa meħtieġ vjaġġ vjaġġ u l-ispejjeż itemised.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: It-tagħrif għadu qed jinġabar.

DIPARTIMENT TA' L-EDUKAZZJONI - IMPIEG TAS-SUR JOHN DEMANUELE

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jikkonferma l-Ministru li s-Sur John Demanuele huwa mpjegat mad- Dipartiment ta' l-Edukazzjoni?

X'inhu l-grad tiegħu u xogħolu?

Jaf il-Ministru li huwa wkoll responsabbli mit-taqsima taż-Żgħażagħ fil- Ministeru taż-Żgħażagħ u Kultura?

Kemm għandu leave?

Kemm ħa leave mħallas?

Kemm ħa leave mhux imħallas?

Kemm għamel żmien imsiefer fuq xogħol?

Waqt is-safar għal "Logħob għal Kulħadd", jitqies li qiegħed bħala "leave"?

X'tip ta' leave?

Jaf il-Ministru jekk hux jitħallas extra mill-PBS?

Jqis il-Ministru li x-xogħol tal-preżentazzjoni tas-sensiela huwa f'konflitt ma' dak fl-edukazzjoni?

Jaf il-Ministru li hu għandu jieħu deċiżjonijiet fit-taqsima Żgħażagħ tal- Ministeru għaż-Żgħażagħ u Kultura?

Mnejn hu mħallas?

Kemm ilu u kemm se jdum jaqdi ż-żewġ funzjonijiet?

Iħoss il-Ministru li l-ħafna safar tiegħu fuq xogħol mal-PBS u privat ixekkel ix-xogħol tiegħu kemm fl-edukazzjoni kif ukoll maż-żgħażagħ?

Għandu l-permessi kollha skond l-"Estacode"?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Is-Sur John Demanuele huwa impjegat mad-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni fit-Taqsima tal-Youth Service Organisation.

B'seħħ mit-2 ta' Frar 1993, il-grad tiegħu huwa ta' Education Assistant.

Huwa jirċievi s- salarju mid-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni.

Is-Sur Demanuele għandu 28 ġurnata vacation leave, u matul din is-sena sat-22 ta' Settembru ħa tlitt ijiem minn dan il-leave.

Jien informat li s-Sur Demanuele, meta jippermetti ż-żmien, qed jagħti pariri fuq bażi volontarja fil-qasam taż-żgħażagħ lill-Ministeru taż- Żgħażagħ u l-Kultura.

Għalkemm jagħti l-fehmiet tiegħu, l-informazzjoni li għandi hi li huwa ma jeħux deċiżjonijiet li jirrigwardjaw lil dak il- Ministeru.

Jien informat ukoll li dan ix-xogħol is-Sur John Demanuele ilu jagħmlu minn Frar ta' l-1993 u li minn dakinhar 'l hawn attenda, bħala rappreżentant tal-Ministeru taż-Żgħażagħ u l-Kultura, għal laqgħa ta' l- European Steering Committee for Intergovernmental Cooperation in the Youth Field bejn id-19 u l-21 ta' Ottubru 1993, u għal laqgħa oħra ta' kumitat fi ħdan il-Kunsill ta' l-Ewropa dwar kooperazzjoni fil-qasam taż-żgħażagħ bejn pajjiżi Ewropej bejn it-8 u l-11 ta' Mejju ta' din is-sena.

Wara li l-Public Broadcasting Services talbu għas-servizzi tiegħu biex ikun jista' jippreżenta l-Logħob għal Kulħadd, is-Sur Demanuele ngħata permess biex jieħu 23 ġurnata leave speċjali minħabba n-natura internazzjonali tal-programm televiżiv li fih kienet se tkun promossa d- dehra ġenerali ta' Malta.

Dan sar bil-kundizzjoni li dan il-leave ikun bla ħlas u li s-Sur Demanuele jieħu l-miżuri neċessarji biex waqt l-assenza tiegħu x-xogħol li normalment jagħmel hu fil-Youth Service Organisation jibqa' jsir regolarment.

Dwar il-konflitt li allega l-Onor.

Membru, jien ma nħossx li dan jeżisti f'dan il-każ.

Anzi nemmen li hemm lok għal affjatament bejn uħud mis- servizzi li toffri l-Youth Service Organisation tad-Diviżjoni ta' l- Edukazzjoni u xi attivitajiet li jorganizza l-Ministeru taż-Żgħażagħ u l- Kultura.

L-informazzjoni dwar ħlas li s-Sur Demanuele seta' rċieva mill-PBS għandha tintalab lill-Ministru konċernat.

DIPARTIMENT TA' L-AGRIKOLTURA - AGRICULTURE OFFICER I

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Prim Ministru: B'referenza għaċ-Ċirkolari Numru DCS 104/94 (Agric.

563/78) fejn il-PSC qegħda tagħmel sejħa għal postijiet ta' Agricultural Officer I fid-Dipartiment ta' l- Agrikoltura, jidhirlu l-Prim Ministru li skond il-kondizzjonijiet stipulati qegħda tkun ta' żvantaġġ kbir ma' dawk li ilhom fid-dipartiment snin twal u minħabba kif il-klawsoli ġew deskritti minkejja l-esperjenza twila li għandhom ma jistgħux japplikaw għal dawn il-postijiet?

Jidhirlu wkoll l-Ministru li sakemm jiġu ċċarati l-kondizzjonijiet din iċ- ċirkolari tiġi rtirata għal dak iż-żmien li jkun meħtieġ?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Il-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku ddeċidiet illi l-postijiet ta' Agricultural Officer I jimtlew minn impjegati li għandhom ċerti kwalifiki meħtieġa għal dak il-post u mhux neċessarjament għaliex għandhom ħafna snin ta' servizz fid-dipartiment.

MALTA DAIRY PRODUCTS - ĦALIB FIL-KARTUN "BENNA"

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Il-Ġimgħa 30 ta' Settembru, 1994 u s-Sibt 1 ta' Ottubru, 1994 ħalib fil-kartun "Benna" f'diversi każi kellu togħma irritanti ta' kartun maħruq.

Għaliex ma ġiex mgħarraf il-pubbliku mid-Dipartiment tal-Konsumatur x'kienet il-kawża u biex wieħed joqgħod attent u jiċċekkja l-ħalib qabel jixorbu jew jagħtih lill-uliedu?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li l-kumpannija rċeviet numru zgħir ta' lmenti dwar togħma ta' ħruq fil-ħalib tal-kartun.

Minn investigazzjonijiet li saru mill-kumpannija, nstab li din it-togħma kienet riżultat ta' over-heating waqt l-issiġġillar tal-kartun u li normalment isir f'temperatura ta'850xF jew (400xC).

It-togħma fil-ħalib ma kenitx riżultat ta' xi sustanza barranija fil- ħalib, tant li l-ħalib fil-flixkun ma kellu l-ebda togħma ta' ħruq.

Informat ukoll li dan kien każ iżolat u li qed jittieħdu l- prekawzjonijiet kollha biex ma jerġax jiġri.

L-ONOR.MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Il-Ġimgħa 30 ta' Settembru, 1994 u s-Sibt 1 ta' Ottubru, 1994, ħalib fil-kartun "Benna" f'diversi każi kellu togħma rritanti ta' kartun maħruq.

X'passi ħa d-Dipartiment tas-Saħħa biex il-konsumatur ikun aċċertat li dak il-ħalib ma kienx ħażin għal saħħtu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-ebda lment ta' din in-natura ma ġie rrapportat lid-Dipartiment tas-Saħħa Pubblika.

L-uniku lment li ġie rrapportat lil dan id-dipartiment kien il-Ġimgħa 30 ta' Settembru, 1994 dwar suspett ta' ħalib qares li kien inxtara l-ġurnata ta' qabel il-Ħamis, 29 ta' Settembru 1994.

Id-Dipartiment tas-Saħħa Pubblika kontinwament jimmonitorja l-prodotti ta' l-ikel fosthom il-ħalib.

Fil-każ imsemmi ttieħdu kampjuni u ġew analizzati.

Dawn il-kampjuni rriżultaw normali.

Tajjeb li l-Onor.

Membru ikun jaf li rapporti ta' din ix-xorta jistgħu dejjem jiġu rrapportati direttament lill-Ispetturi tas-Saħħa tad-Distrett li jinvestigaw kull każ immedjatament.

Fejn ikun hemm ilment wara l- ħinijiet normali ta' l-uffiċċju, dan jista' dejjem jiġi mgħoddi fl-Għassa tal-Pulizija tal-lokal biex jiġi mistħarreġ mill-Ispettur tas-Saħħa li jkun on call duty f'dik il-ġurnata.

SKALORA - GĦOLI FIL-PREZZ

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Billi l- prezz ta' l-iskalora jidher li għola f'daqqa, possibbli jsir magħruf jekk dan għoliex minn barra jew le?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li minn xi investigazzjonijiet li saru rriżulta li ż-żieda fil-prezz taż l-iskalora ġiet kawżata minn żieda fil-prezz minn barra.

SPTAR SAN RAFFAELE - TENDERERS

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista tat-tenderers li bagħtu tenders/offerti tagħhom għall-bini ta' l-Isptar San Raffaele?

Sakemm kienet kull offerta magħmula?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nitlob lill-Onor.

Membru jagħmel din il- mistoqsija lill-Ministru konċernat.

TELEMALTA - BORD TA' L-APPELLI,PROMOZZJONIJIET

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra r-rapport magħmul mill-Bord ta' l-Appelli (Telemalta) dwar il- promozzjonijiet ta' l-1989/90 presedut mis-Sur Edward Micallef?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Il-Korporazzjoni Telemalta attwat ir- rakkommandazzjonijiet magħmula mill-Bord ta' l-Ingustizzji u tat rimedju fejn kien hekk indikat.

SERVIZZ PUBBLIKU - RIFORMA

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Prim Ministru: Fid-dawl tal- ftehim ġdid għar-riforma tas-Servizz Pubbliku, x'miżuri jistgħu jittieħdu biex dawn il-każi sa fl-aħħar jingħataw rimedji ssuġġeriti mill-K.I.I?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nifhem li l-Onor Interpellant qed jirreferi għall-każijiet maqtugħa mill-Kummissjoni għall-Investigazzjoni ta' l- Inġustizzji li ma jistgħux jiġu mplimentati.

Ninsab informat li hemm madwar 29 rapport (li jinvolvu 111 persuna) fejn id-deċiżjonijiet favur ir- rikorrenti mogħtija mill-Kummissjoni għall-Investigazzjoni ta' l- Inġustizzji ma setgħux jiġu mplimentati, jew ġew implimentati parzjalment, minħabba li l-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku ma ħassitx li setgħet tagħmel ir-rakkommandazzjoni meħtieġa skond il-Kostituzzjoni sabiex jitwettqu dawn id-deċiżjonijiet.

L-eżerċizzju ta' ristrutturar ta' gradi li qed isir bħala parti mir-riforma tas-Servizz Pubbliku b'konsultazzjoni ma' l-Unions, m'għandux il-għan li jikkoreġi nġustizzji fuq bażi personali iżda sabiex tinħoloq struttura ġdida ta' gradi u sistemi ta' reklutaġġ u promozzjoni li huma xierqa u ġusti fil-kuntest tad-doveri u responsabbilitajiet ta' l-impjegati kollha f'kull grad.

PULIZIJA - UFFIĊĊJU TAL-QUARTER MASTER,KAMRA TAL-MAĠĠUR

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid għaliex il-kamra li kien juża l- Maġġur fl-Uffiċċju tal-Quarter Master m'għadhiex għad-dispożizzjoni tiegħu?

X'differenza tgħaddi bejn dan il-maġġur u maġġuri oħra li ilhom jużaw karozza tas-servizz snin sħaħ u forsi xogħolhom mhux ta' importanza daqs dak ta' l-uffiċċju tal-Quarter Master?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SANTA VENERA - TRIQ IL-KBIRA,TNEĦĦIJA TA' BUS STOP

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jara li jiċċaqlaq minn postu l-bus stop faċċata tal-Ministeru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali fi Triq il-Kbira, Santa Venera peress li qed ikun hemm ħafna karozzi ipparkjati u l-buses ikollhom jieqfu f'nofs it-triq?

Jidhirlu l-Ministru li jkun aħjar li dan jinżel quddiem l-għassa tal- Pulizija ta' Santa Venera fejn kien oriġinarjament snin ilu?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Għalkemm l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku ntalbet tara jekk jistax isir iċ-ċaqliq mitlub mill-Onor.

Interpellant bl- inqas tbatija għall-passiġġieri li jagħmlu użu minnu, tajjeb li wieħed igħid li ma jistax ikun li l-bus stages joqgħodu jiċċaqalqu minn posthom għar-raġuni li, bi ksur tal-liġi, jipparkjaw il-karrozzi qribhom.

Barra minnhekk, nixtieq ngħid ukoll li l-bus stage in kwestjoni tpoġġa fejn hu biex jintlaħaq aħjar mir-residenti li joqgħodu bejn Triq il-Kbira u Triq il- Kanun, f'liema nħawi żdiedu ħafna residenti f'dawn l-aħħar snin.

SANTA VENERA - SQAQ SAN ĠUŻEPP - TABELLI TA' "NO ENTRY"

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jara li jitwaħħlu tabelli ta' "no entry" fil-ħinijiet ta' l-Iskola fi Sqaq San Ġużepp (ħdejn l-istitut ta' San Ġużepp) Santa Venera peress li dan l-isqaq huwa dejjaq ħafna u huwa perikoluż għat-tfal u l-ġenituri tagħhom fi triqthom lejn l- iskola?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Se ngħaddi t-talba ta' l-Onor.

Interpellant lid- Dipartiment tat-Toroq biex jekk hu possibbli tiġi milqugħa din it-talba.

ĦAMRUN - TRIQ IL-KBIRA,DWAL MAŻ-ZEBRA CROSSING

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jara li jitwaħħlu l- lights maż-zebra crossing li hemm fi Triq il-Kbira, l-Ħamrun bejn Triq Barbara u Triq l-Annunzjata peress li m'hemm xejn x'jindika li tkun waslet fuq zebra crossing u b'hekk nevitaw xi inċident fatali?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant qed tiġi mistħarġa.

BIRKIRKARA/SANTA VENERA - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazz-joni u Teknologija: Jista' l-Ministru jara li ma jdumx ma jsir l-asfaltar tat-toroq f'Birkirkara/Santa Venera ta' Triq Carmel Brincat, Triq il-Maġġur Aquilina u Triq Ħal Qormi?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: It-tlett toroq imsemmija mill-Onor.

Interpellant ma kenux fil-programm ta' din is-sena.

Għas-sena d-dieħla l-programm ta' l- asfaltar tat-toroq se jiġi diskuss bejn id-Dipartiment tat-Toroq u l- Kunsilli Lokali rispettivi.

SPTARIJIET - KAŻIJIET TA' HEPATITIS A,B U C

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm każi separati ta' Hepatitis A, Hepatitis B u Hepatitis C fl-

1. fl-isptar Santa Marija; 2.

San Blas; 3.

Ħabs Ċivili; 4.

Sptar Monte Carmeli; u 5.

Postijiet oħra li jservu bħala ħabs?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni mitluba hija meqjusa bħala kunfidenzjali u għalhekk ma tistax tingħata.

TRAFFIKU - TRAFFIC LIGHTS

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li għadhom ma twaħħlux aktar traffic lights fl-iktar postijiet perikolużi f'Malta?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-mistoqsija għandha ssir lill-Ministri konċernati, jiġifieri dak għall-Ambjent u dak għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknoloġija.

SKEJJEL - DUN GWANN MAMO - GĦALLIEMA

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Peress li fit-trade school Dun Gwann Mamo hemm klassijiet ta' l-ispray printers li m'għandhomx min jgħallimhom, x'passi qed jittieħdu biex dawn l-istudenti jkollhom l-għalliema neċessarji?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li għalkemm id-Diviżjoni konċernata qed tagħmel l-isforzi kollha possibbli biex jinstab għalliem adatt biex jgħallem l-ispray painting, s'issa dan ma tax ir-riżultat mixtieq.

SKEJJEL - DUN GWANN MAMO,RIŻULTATI TA' L-EŻAMIJIET

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid għaliex fit-trade school Dun Gwann Mamo fil-kors ESTS, riżultati ta' l-eżamijiet li saru fl-aħħar ta' Ġunju u Lulju għadhom ma ġewx ppubblikati?

Meta se jiġu ppubblikati?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li r-riżultati ta' l-eżamijiet imsemmija issa ġew ippubblikati.