MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 253 It-Tlieta, 12 ta' April, 2005 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 253 It-Tlieta, 12 ta' April, 2005

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6:03 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 12 ta' April, 2005

WERREJ

MINUTI 549

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 549

TQEGĦID TA' KARTI 556

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

RIŻOLUZZJONI DWAR EMENDA GĦALL-ISKEDA ANNESSA MA' L-ATT

DWAR IT-TRASFERIMENT TA' ARTIJIET TAL-GVERN 558

AĠĠORNAMENT 586

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 592

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 252 li saret fil-11 ta' April, 2005 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

REĠISTRAZZJONI TA' KAROZZI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid kemm karozzi ġodda ġew reġistrati matul l- ewwel disa' xhur tas-sena?

Kemm minnhom huma diesel u kemm huma petrol u x'inhi s-cylinder capacity tal-makni?

Jista' jipprovdi l-istess informazzjoni għall-istess perjodu għal dawn l-aħħar ħames snin?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita) (f'isem il-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq): L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

TRATTAMENT GĦALL-INFERTILITA'

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI (f'isem l-Onor.

Clyde Puli) staqsa lill- Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm-il persuna ġiet ittrattata għall-infertilita' fl-isptar San Luqa fl- aħħar ħames snin?

X'tip ta' trattament jingħata?

X'rata ta' suċċess kienet reġistrata bis-saħħa ta' dan it-trattament?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Waqt li ninsab informat li ma tinżammx statistika ta' kemm pazjenti jiġu ttrattati għall-infertilita' fl-isptar San Luqa, nista' ngħid li l-pazjenti jingħataw servizz ta' investigazzjonijiet u jiġu preskritti t-trattament neċessarju.

Ma jsirux interventi kirurġiċi biex jiġi assistit l-konċepiment.

Minħabba li ma tinżammx statistika u allura ma nistax nagħti ċ-ċifra eżatta, huwa stmat li r-rata ta' suċċess hija ta' madwar 50% fl-ewwel sena ta' trattament u tilħaq medja ta' 60% jew 70% fis-snin ta' wara.

COTTONERA WATERFRONT REGENERATION

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid fiex jikkonsisti l-proġett tal-Cottonera waterfront regeneration?

Meta beda x-xogħol u meta huwa mistenni li jitlesta?

Kemm huwa pproġettat li jħaddem nies meta jkun lest?

Kemm se jiġi jiswa u min hu l-iżviluppatur?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (f'isem il-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq): Il-proġett ta' riġenerazzjoni tal-waterfront jestendi bejn il-fortizza ta' Sant' Anġlu u l-ponta ta' l-Isla.

Dan ix-xogħol jinkludi sistema integrata u komprensiva ta' restawr, riabilitazzjoni ta' bini storiku u żvilupp ta' infill sites, stallazzjoni ta' marina u mollijiet u xogħol ta' infrastruttura relatat mas-sit.

Il-ħsieb hu li bir-restawr tal-bini storiku, tingħata dehra isbaħ lill- inħawi u din issir żona li tattira aktar turisti u attivita' kummerċjali.

It-titjib ta' l-ambjent u l-attivita' kummerċjali għandhom iwasslu għar- riġenerazzjoni ta' żona ħafna akbar, jiġifieri l-Kottonera kollha kemm hi, biż-żoni riabilitati jibdew joffru opportunitajiet aħjar għal ħin ħieles għan-nies tal-madwar u għaldaqstant titjib fil-kwalita' tal-ħajja tan-nies tal-Kottonera.

Fost il-proġetti speċifiċi nsibu:

• Ir-restawr tal-fortizza ta' Sant Anġlu u użu u żvilupp ta' xi partijiet bħalma huma l-batterija De Gurial, fitness/spa u residenzi, sea wall u dawk li jissejħu sea gate vaults; fuq il-moll ta' Sant' Anġlu hemm anke maħsub li jinbena pied-a-terre;

• Ġie msaħħaħ u estiż il-moll ta' Sant' Anġlu;

• Ġie riabilitat Scamps Palace u konvertit fil-Casino di Venezia;

• Nbnew ir-residenzi ta' Sant' Anġlu;

• Hemm maħsub li tinbena lukanda li fuqha hemm applikazzjoni pendenti;

• Sar restawr ta' l-imħazen ta' Caraffa kif ukoll tal-bini tat-Teżorerija, li mistennija tibda taħdem fis-sajf li ġej;

• Ir-riabilitazzjoni ta' cement stores (applikazzjoni pendenti);

• Se jsir ukoll restawr tal-Maċina u żvilupp anness (applikazzjoni pendenti);

• Serje ta' studji dwar kif jista' jiġi żviluppat u operat il-car park ta' Santa Margerita;

• F'dawn l-aħħar sentejn ġiet istallata l-marina u servizzi anċillari

• Bħalissa qed titħejja skema ta' landscaping għall-area msemmija hawn fuq.

Ma' dawn il-proġetti speċifiċi nsibu wkoll proġetti ta' titjib fl- infrastruttura, bħas-sistema tad-drenaġġ, ilma u dawl.

Ix-xogħol fuq il-Cottonera waterfront regeneration inbeda wara l-iffirmar tal-kuntratt fit-2 ta' Ġunju, 1999.

L-iżvilupp miexi skond il-kuntratt u fuq l-outline application.

Żviluppi individwali jiddependu ħafna mill- eżitu u l-proċess ta' l-applikazzjonijiet ta' żvilupp.

Ċertament il-proġett qed jimpjega n-nies iżda jiddependi mill-konsorzja kemm nies jiġu mpjegati.

Hemm maħsub investiment totali ta' 'l fuq minn Lm22 miljun.

L-iżviluppaturi jinkludu: Cottonera Waterfront Group, Grand Harbour Marina, Port Cottonera, Treasury Development Co. Ltd., Gateway Development Co. Ltd, Macina Development Co. Ltd., Casino di Venezia Group.

Dock No 1 li huwa l-aħħar fażi, jagħlaq proġett komplut u jgħaqqad il- promenade, il-waterfront u t-Tlett Ibliet tal-Kottonera.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Joe Mizzi, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jiena ma nafx jekk il-ministru responsabbli jinsabx imsiefer jew le, pero' kien ikun aħjar kieku kien hawnhekk ħalli kien jirrispondi ċerti domandi, fosthom dwar l-applikazzjoni għar- riabilitazzjoni ta' cement stores, applikazzjoni li bħalissa tinsab pendenti.

Nixtieq inkun naf ukoll jekk teżistix xi applikazzjoni biex isir xi supermarket Sur President?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Mr Speaker, għandi l-file quddiemi iżda jiddispjaċini m'iniex f'pożizzjoni li nirrispondi għad-domanda ta' l-Onor.

Mizzi, li tajjeb ikun jaf li l-Onor.

Mugliett jinsab imsiefer.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Allura min hu l-ministru nkarigat biex jaġixxi fl- assenza ta' l-Onor.

Mugliett?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi): L- Onor. Mizzi jrid japprezza li anke kieku kellu jkun hemm xi ħaddieħor acting flok il-ministru li jinsab imsiefer, x'aktarx li l-informazzjoni jkun jafha l-ministru li attwalment jippresjedi dak id-dekasteru partikolari.

Kieku għall-argument jien kelli nissostitwixxi lill-Onor.

Mugliett, kont ningħata informazzjoni dwar il-mistoqsijiet li hemm fuq l- aġenda imma naturalment ħadd ma jista' jipprevedi x'se jkunu l-mistoqsijiet supplimentari, Sur President.

Ħafna drabi lanqas il-ministru responabbli mit-tali dekasteru ma jkun f'pożizzjoni li jweġibhom u allura jintrabat li jew jgħaddi t-tagħrif fl- ewwel opportunita' li jkollu, jew jitlob lill-Onor.

Membru biex ġentilment jerġa' jagħmel id-domanda tiegħu bil-miktub.

U biex wieħed ikun jista' jagħti informazzjoni preċiża dwar dak li qed jitlob l-Onor.

Mizzi, din bilfors trid tingħata mid-dipartiment konċernat.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Mr Speaker, xtaqt sempliċement nikkonferma li l-Onor.

Mugliett jinsab imsiefer fuq xogħol u hemm jissostitwih l-Onor.

Ninu Zammit.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Allura x'inhi r-raġuni li lanqas l-Onor.

Zammit ma jinsab fil-Kamra biex jirrispondi minflok l-Onor.

Mugliett?

MR SPEAKER: II-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, jiena wieħed mill-iktar li ilni membru f'din il-Kamra u nista' nikkonstata li minn din in-naħa ma niftakarx żmenijiet fejn kienu jingħataw tweġibiet informattivi u dettaljati daqskemm qed jingħataw illum, anke fl-istadju tal-mistoqsijiet orali.

Qed ngħid hekk mhux biex jekk hawn xi nuqqas jiġi skużat, hu min hu u hu x'inhu, imma l-oppożizzjoni trid tapprezza li dan il-gvern ħoloq sitwazzjoni ta' informazzjoni li dan il-parlament qatt ma kellu bħalha.

Ejja ngħiduha din, Sur President, u mhux nilmentaw għaliex ministru partikolari ma jkunx preżenti fil-Kamra.

Per eżempju, il-bieraħ jiena ma kontx preżenti fil-Kamra avolja ma kontx imsiefer, imma kelli biċċa xogħol oħra li ma stajtx naħrab minnha u assolutament ma stajtx niġi hawnhekk.

Abbużajt ftit ukoll għax ma kellix interpellanzi fil-bidu u allura stajt nieħu r-riskju, biex ngħid hekk, li l- mistoqsijiet tiegħi ma kenux se jilħqu jaslu.

Il-bqija dejjem nipprova nagħmel ħilti kollha biex inkun preżenti, ħalli nkun nista' nwieġeb il- mistoqsijiet li jsiruli, Sur President.

L-Onor.

Mizzi staqsa wkoll x'inhi r-raġuni li l-ministru sostitut m'huwiex preżenti f'dan il-mument partikolari.

Jiena ċert li l-Onor.

Ninu Zammit jinsab impenjat fuq xogħol ieħor u mhuwiex fair li l-Onor.

Mizzi jinsisti dwar dawn l-affarijiet.

Nemmen li l-mistoqsijiet supplimentari għandhom isiru u fejn ikun possibbli jiġu mwieġba, pero' ċerta informazzjoni tkun trid tingħata mill-ministeru konċernat, anke kieku kellu jkun hawn l-Onor.

Ninu Zammit preżenti.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, jiena ma nsistejtx li jkolli tweġiba għall- mistoqsija supplimentari li għamilt - apparti li min qam jirrispondini ma kienx f'pożizzjoni li jagħti l-informazzjoni li xtaqt u apparti wkoll li kien hawn min ċempel u malajr malajr qam jgħid li l-Onor.

Mugliett jinsab imsiefer - imma sempliċement għamilt il-mistoqsija wara ċerti kummenti li smajt min-naħa l-oħra tal-Kamra.

Kieku kien hawn preżenti l-Onor.

Ninu Zammit, xorta waħda kont se nagħmillu mistoqsija supplimentari għax hu bħala ministru għandu wkoll interess dwar ix-xogħol li qed isir fuq dan il-proġett u allura nista' nirriferi lilu, bħalma kelli domandi oħra li kienu għaddew lil ċerti ministri u mbagħad jien għamilthom lill-ministru ieħor li stajt nagħmillu l-mistoqsijiet u rrispondieni għax huwa ntiż fihom.

Issa waħda mill-mistoqsijiet li xtaqt nagħmel hi jekk huwiex korrett li fl-applikazzjoni li saret biex isiru l- imħażen tas-siment - mhux qed nippretendi li jkolli risposta bilfors illum - hemmx indikat li se jsir supermarket, Sur President.

Jaf il-Ministru li meta kien qed jiġi diskuss dan il-proġett - u jiena kont fuq il-bord tal-MEPA dak iż-żmien – għax kien hemm indikazzjoni minn qabel li kien hemm xi ħadd interessat, kien ġie deċiż li hemmhekk ma jistax isir supermarket?

Jista' f'dan l-isfond iwassal din l-osservazzjoni lill- ministru biex jekk hemm xi applikazzjoni għal supermarket, tinġibidlu l- attenzjoni li diġa' ġie ddikjarat ċar u tond li hemmhekk ma jistax isir supermarket?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Bil-qalb kollha u se nġib transcript ta' din il-parti tas-seduta biex ngħaddiha lill-Ministru Jesmond Mugliett u lill-Ministru George Pullicino - għax ladarba qed tissemma' il-MEPA hija xi ħaġa ta' interess għalih ukoll - biex huma jkunu jistgħu jinformaw ruħhom u eventwalment anke jinformaw lill-Onor.

Mizzi.

BORMLA - BAĊIR NRU.

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Charles Buhagiar) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jpoġġi fuq il- mejda tal-Kamra kopja tad-development brief imħabbar mill-gvern għall- iżvilupp ta' l-inħawi ta' baċir nru.

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq): Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari 9537.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' il-Ministru jfakkarni x'tgħid eżatt ir-risposta li qed jirriferini għaliha?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Ir-risposta ta' mistoqsija parlamentari 9537 tgħid hekk:

"Il-brief dwar ir-riġenerazzjoni ta' baċir nru 1 se jkun aċċessibli fuq is-sit tal-MEPA bħala proċess ta' konsultazzjoni pubblika mis-7 ta' Diċembru, 2004."

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Apparti li biex tidħol fis-site tal-MEPA trid tħallas, allura aħna bħala membri parlamentari ma nistgħux ningħataw l-informazzjoni li jkollna bżonn, Sur President?

ONOR.

MEMBRU: Tħallas meta titlob ċerti rapporti u mhux għax tidħol fis- site tal-MEPA.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Ma naħsibx li hemm xi piż finanzjarju biex tidħol fis- site ħalli tkun tista' tara d-dokumenti, anke għaliex dan huwa proċess ta' konsultazzjoni pubblika.

Jiġifieri jekk qegħdin fi proċess ta' konsultazzjoni pubblika, wieħed ikun jista' jaċċedi fuq dan is-site tal- MEPA.

(Interruzzjonijiet) Anke aħna kultant nintalbu li npoġġu ċerti dokumenti fuq il-mejda tal-Kamra, Sur President.

Jiena dan il-brief ma nafx kemm hu oħxon, pero' ġieli kelli sitwazzjoni fejn sibtha diffiċli biex inpoġġi xi dokument fuq il-mejda tal-Kamra, speċjalment jekk dan ikun jikkonsisti f'numru kbir ta' paġni, anke għaliex in-numru ta' kopji li wieħed irid ipoġġi huwa 65 u mhux sempliċement kopja waħda.

Barra minn hekk, dawn id-dokumenti jew ma jiġux użati jew isir użu minimu minnhom.

Għalhekk nerġa' ngħid li jekk wieħed jista' jikseb dan id- dokument permezz tas-sit elettroniku, ikun aħjar jekk juża din is-sistema.

Din hija materja li qiegħda titqanqal mill-Onor.

Charles Buhagiar u anke hu bħala shadow minister, nifhem li għandu interess dwar din il-materja partikolari, Sur President.

FLIELES TAS-SIMNA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 10382, jista' il- Ministru jinformana kemm mill-5.8 miljun huma mill-parent stock lokali?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): Kif diġa' ġie spjegat bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 10382, iċ- ċifra hija ta' dawk il-bajd li ġew iddikjarati li faqqsu u li allura tinkludi tifqis minn parent stock lokali wkoll.

MĠARR - TALBA GĦAL BOZZA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jinformani għaliex it-talba għal bozza li saret minn familja residenti fl-Imġarr li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, ma ġietx approvata u stallata?

Jista' jara li t-talba tiġi rrimedjata immedjatament?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni): Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 1877.

MELLIEĦA - TALBA GĦAL BOZZA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jara li tiġi approvata t-talba għal bozza f'farmhouse fil-Mellieħa li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni): Nitlob lill-Onor Interpellant jirriferi għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari 1877.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Il-Ministru għandu xi tagħrif partikolari in konnessjoni mal-mistoqsija parlamentari li qed jirriferini għaliha ġaladarba x-xogħlijiet in kwestjoni għadhom ma sarux?

Forsi dan ifisser li dawn ix-xogħlijiet ma kellhomx isiru in the first place?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Dejjem sotto correzione, nista' ngħid li meta l-Onor.

Austin Gatt kien qed iwieġeb għall-mistoqsijia parlamentari 1877 – jiġifieri fil-bidu ta' din il-leġislatura – dak kien abbażi ta' policy li ġiet adottata u cioe' li bħala ministru hu m'għandux jidħol fid-dettall jekk għandhiex issir bozza 'l hawn u bozza 'l hemm u lanqas iwieġeb interpellanzi fuq dan it-tip ta' suġġett fil-parlament.

Dan għaliex l-Onor.

Gatt jirritjeni li dawn it-tip ta' deċiżjonijiet m'għandhomx jitilgħu sa dan il-livell, wisq aktar meta llum jeżistu ċerti arranġamenti - jista' ikun li f'dan il-każ għadhom m'humiex applikabbli - fejn il-kunsilli lokali jieħdu ħsieb huma l-bdil u t-twaħħil ta' bozoz.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, naturalment dejjem ikun hemm raġuni għala aħna nagħmlu dawn it-tip ta' interpellanzi u ġeneralment ir-raġuni tkun li tkun saret inġustizzja ma' ċerti residenti.

Issa ġaladarba teżisti policy, x'inhi r-raġuni li l-ministru responsabbli ma jidħolx fi kwestjonijiet bħal dawn ħalli jara jekk huwiex minnu li tkun seħħet tali inġustizzja?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Naħseb li l-aħjar manjiera ta' kif nitratta dan il- punt hu li nirriferi l-kwestjoni kollha lill-Onor.

Austin Gatt, ħalli jkun jista' jagħmel eżami ta' jekk hemmx xi forma ta' inġustizzja, kif qed jallega l-Onor.

Interpellant, għalkemm anke hawnhekk irridu noqogħdu attenti kif nitkellmu.

Jiena wkoll ġieli jkolli lmenti minn nies fil-kostitwenza tiegħi dwar bozza li ma nbidlitx u affarijiet simili u jkun hemm ukoll din l-allegazzjoni ta' inġustizzja, pero' ħafna drabi meta wieħed jinvestiga u jindaga jsib li dan ma jkunx il-każ u li din tkun biss kwestjoni ta' amministrazzjoni normali.

Madanakollu jiena xorta waħda se nwassal dan l-ilment lill-Onor.

Austin Gatt.

TROBBIJA TAT-TJUR

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 10378 u jinformani kif iż-żieda fil-prezz tal-pitrolju qed tolqot il- kompetittivita' ta' l-industrija tat-trobbija tat-tjur?

ONOR.

GEORGE PULLICINO (Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): Il- kompetittività ma tiddependix minn fattur wieħed biss iżda minn numru ta' fatturi, anke minn żviluppi internazzjonali li ċertament fuqhom pajjiżna m'għandu assolutament l-ebda kontroll.

Fil-fatt iż-żieda fil-prezz tal-pitrolju hija waħda mill-komponenti ta' l- ispejjeż li għandhom il-produtturi tat-tjur.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jista' il-Ministru jgħidilna jekk il-produtturi lmentawx miegħu dwar iż-żieda fil-prezz tal-pitrolju?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Apparti li huwa limitat in-numru ta' dawk li jsaħħnu bil-pitrolju, irrid ngħid ukoll li wħud minn dawn il-produtturi diġa' ġie spjegat lilhom, anke minn uffiċjali tekniċi ta' l-Enemalta, li effettivament minflok il-pitrolju jistgħu jużaw fuel ieħor, basta jagħmlu aġġustament sempliċi fl-apparat li għandhom u hekk ikunu qegħdin jiffrankaw il-flus ukoll, Sur President.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jiġifieri dak li qed jgħid il-Ministru solva l- ilmenti li ressqu l-produtturi għar-rigward taż-żieda fil-prezz tal- pitrolju?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ovvjament ma nafx dwar il-każi kollha imma fil- każ ta' dawk il-produtturi li naf bihom jien, min ħa l-parir ta' l- uffiċjali tekniċi ta' l-Enemalta u aġġusta l-apparat li kellu, solva l- problemi li kellu f'dan ir-rigward.

PITKALIJA ĊENTRALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jaġġornana dwar mistoqsija parlamentari 10451 u jgħid kemm hu n-numru ta' dawk li ġew mitluba jagħtu l-opinjoni tagħhom?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern): Ninsab informat li t-taqsima proprjeta` tal-gvern irriferiet il- każ lill-construction & maintenance department fi ħdan il-ministeru għar- riżorsi u infrastruttura sabiex jitneħħa l-periklu u fejn hemm il-bżonn jissewwew jew jinbidlu t-tined tal-pjanċi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Il-Ministru qiegħed f'pożizzjoni li jgħidilna meta se jsiru dawn ix-xogħlijiet?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tweġiba ngħatat proprju llum u allura x-xogħol biex jitneħħa l-periklu u jissewwew jew jinbidlu xi tined tal-pjanċi, m'għandux idum ma jsir ngħid jien.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-Mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Avviż Legali 95 ta' l-2005 - Avviż ta' bidu fis-seħħ ta' ċerti disposizzjonijiet ta' l-Att ta' l-1999 li jemenda l-Ordinanza dwar il- Pensjonijiet (Att Nru. VIII ta' l-1999).

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Avviż Legali 101 ta' l-2005 - Regolamenti ta' l-2005 biex jemendaw ir- Rgolamenti dwar il-Liċenzi tal-Pulizija;

Tagħrif dwar l-għadd ta' persuni ta' nazzjonalita' barranija taħt l- eta' ta' 18-il sena li sfaw vittma ta' serq matul l-2003 u l-2004, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari 11663;

f'isem il-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l- Informazzjoni, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tabella li turi l-konsum medju ta' l-elettriku skond il-kobor tal- households, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari 11262;

f'isem il-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Avviż Legali 94 ta' l-2005 - Regolamenti ta' l-2005 dwar Ħlasijiet għad-Dritt ta' Mogħdija għal Utilitajiet u Servizzi; u

f'isem il-Ministru tal-Familja u Solidarjeta` Soċjali, inqiegħed fuq il- mejda tal-Kamra:

Kopja tal-pjanti taċ-Ċentru għall-immigranti irregolari li huwa ppjanat li jsir fejn kienet l-iskola ta' San Ġużepp, Marsa, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari 11630.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru George Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Avviż Legali 96 ta' l-2005 – Regoli ta' l-2005 dwar Projbizzjoni ta' l-Użu ta' Sustanzi li Għandhom Azzjoni Ormonali jew Tirostatika u ta' Betagonosti fit-Trobbija ta' L-Annimali;

Avviż Legali 97 ta' l-2005 – Regoli ta' l-2005 dwar Metodi ta' Teħid ta' Kampjuni u Metodi ta' Analiżi għall-Kontroll Uffiċjali tal-Livelli ta' ċertu Kontaminanti fl-Għalf;

Avviż Legali 98 ta' l-2005 – Regoli ta' l-2005 dwar Metodi għat-Teħid ta' Kampjuni u metodi ta' analiżi għall-kontroll uffiċjali tal-livelli taċ-ċomb, kadmju, merkurju u 3-MCPD fl-Għalf; Avviż Legali 99 ta' l-2005 – Regoli ta' l-2005 dwar Analiżi għall- Kontroll Uffiċjali tal-Għalf, 2004; u

Avviż Legali 100 ta' l-2005 – Regoli ta' l-2005 dwar Kondizzjonijiet għar-Reġistrazzjoni ta' Stabbilimenti li joperaw fil-Qasam ta' l-Ikel ta' l-Annimali.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

RIŻOLUZZJONI DWAR EMENDA GĦALL-ISKEDA ANNESSA MA' L-ATT DWAR IT- TRASFERIMENT TA' ARTIJIET TAL-GVERN

Ikompli mill-11 ta' April, 2005

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Mr Speaker, billi hawn qbil fuq in-numru ta' seduti li se jittieħdu għad-diskussjoni li tagħlaq illejla, hemm qbil li ma jkunx hemm limitazzjoni ta' ħin.

MR SPEAKER: Jiġifieri qed nissospendu r-regolament fuq il-ħinijiet.

L- Onor. Noel Farrugia huwa in possession u jista' ikompli bid-diskors tiegħu.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, se nirrikapitola dak li kont qed ngħid il-bieraħ.

Fid-dawl li għandna gvern li għandu politika ta' tiġdid u ta' new look - kif jgħidu n-nies moderni, għax forsi aħna tar-Rabat nitkellmu b'mod differenti – konna qed nistennew li mozzjoni sensittiva bħal din l- ewwelnett ma tkunx tkopri biss lill-produtturi tal-bhejjem, imma tkopri wkoll lill-produtturi tat-tjur u lill-produtturi li fil-farms tagħhom jipproduċu ħxejjex u frott u dawk li għandhom is-serer.

Qed ngħid dan għar- raġuni li diġa` qegħdin tard wisq biex nagħtu dan is-support lir-raħħala, lill-bdiewa u lin-nies fl-agro-industrija tagħna ħalli jkunu jistgħu jsostnu l-investiment u l-kompetittivita` tagħhom issa li ilna kważi sena membri sħaħ fl-Unjoni Ewropea.

Mr Speaker, aħna sorpriżi għax apparti li din ir-riżoluzzjoni jmissha ġiet approvata fis-snin preċedenti, din resqet b'mod li hija limitata biss għall- produtturi tal-bhejjem u mhux għall-produtturi tat-tjur, fniek, dawk li għandhom is-serer u dawk li jipproduċu l-uċuh tar-raba'.

Ħassejt li għandi nikkritika wkoll il-fatt li, minkejja li nisimgħu ħafna diskors dwar kemm għandu jkun hemm iktar komunikazzjoni bejn naħa u oħra, f'dan il-każ din ma saritx.

Illum il-ministru m'huwiex waħdu imma għandu wkoll segretarju parlamentari fil-ministeru tiegħu, allura kont nistenna li qabel ma titressaq din il-mozzjoni li resqet ġimgħa ilu, in-naħa tal-gvern kellha tikkommunika ma' din in-naħa tal-Kamra fuq xi ħaġa daqshekk sensittiva u ta' prijorita`.

Għaldaqstant nixtieq nirrimarka li għall- futur aħna għandna niġu kkonsultati minn qabel dwar ħaġa bħal din biex dejjem nippromwovu l-ġid komuni, jekk in-naħa l-oħra trid li aħna nemmnu li veru qed iġeddu l-politika tagħhom.

Il-punt l-ieħor li semmejt il-bieraħ huwa marbut mal-mod kif irridu nġeddu l-filosofija ta' dan is-settur.

L-organizzazzjoni dinjija tal-kummerċ tgħid li 60% tal-kummerċ fid-dinja huwa l-ikel u x-xorb.

U m'hemmx dubju li l-ikel u x-xorb huwa riżultat tal-biedja.

Il-biedja tipproduċi l- materja prima u mbagħad il-qmuħ u ċ-ċereali jsiru fniek, ċanga, prodotti tal-majjal u dawk il-prodotti kollha li nsibu għax-xorb, għall-ikel fis- supermarkets, fil-ħwienet tal-laħam u tal-ħut, fit-take-aways u fil- grocers.

Għalhekk irridu nifhmu li meta qegħdin nitkellmu fuq is-settur tal-biedja qed nitkellmu fuq 60% tal-kummerċ ta' dan il-pajjiż.

Dan ifisser li l-familja Maltija tonfoq Lm60 minn kull Lm100 li taqla' fil- canteens fuq il-post tax-xogħol, għand il-pizzar, għand id-dolċier, għand tal-laħam u fis-supermarkets.

Għaldaqstant biex aħna nsostnu l-ġid komuni, biex ikollna ekonomija li trendi, biex ikollna tiġdid li tabilħaqq isostni lil dan il-poplu u lill-miljun turist li jżurna rridu nġeddu din il-filosofija tagħna, ma nistgħux ngħidu li l-biedja tirrappreżenta 2% jew 4% biss tal-prodott gross domestiku tagħna.

Il-biedja hija l-ikel u x-xorb ta' dan in-nazzjon u l-breakfast, il-lunch u d-dinner tal-miljun turist li jżuruna.

Allura rridu naġġornaw ruħna f'dan is-sens ħalli nifhmu l-isfidi li tabilħaqq rridu nindirizzaw biex dan is-settur nagħtuh nifs ġdid u nsostnu l-eżistenza tiegħu fil- gżejjer tagħna.

Kif kont qed nispjega l-bieraħ, il-Ħallieq fit-tielet jum nixxef parti mill- ilma li kien issepara fit-tieni jum u għaldaqstant kemm Għawdex u kif ukoll l-Awstralja li hija l-ikbar gżira kontinent fid-dinja, jiddependu mill- art, mis-sema u mill-baħar.

U meta qed nitkellmu fuq l-użu ta' l-art, ta' min isostni li l-użu ta' l-art għandu jingħata lura lill-bidwi li finalment irid ikun hu li jipproduċi l-qmuħ u ċ-ċereali biex jieklu t-tjur u l- bhejjem, sija biex jipproduċu l-laħam u sija biex jipproduċu d-demel li dwaru nitkellem aktar tard.

Mr Speaker, ta' sikwit nisimgħu lill-Prim Ministru, lill-Ministru u lis- Segretarju Parlamentari responsabbli minn dan is-settur jiftaħru kemm qed jagħtu sussidju lill-bdiewa u lill-biedja, imma huwa importanti li nfiehmu lill-poplu kemm il-biedja tagħti lura mingħajr ħlas lil pajjiżna.

Hawnhekk teżisti wkoll ċerta suppervja.

Ħalli nġib eżempju.

Il-bieraħ meta kont qed ngħid kemm jonfqu l-gvern ċentrali u l-kunsilli lokali biex inaddfu r- roundabouts, jieħdu ħsieb il-ġonna u s-soft areas, jagħmlu l- embellishments, inaddfu l-bajjiet u jnaddfu t-toroq urbani u rurali u dawn l-affarijiet kollha, il-Ministru Pullicino qal li ċ-ċifra li semmejt jien hija tad-daħk għax hu jonfoq Lm2.4 miljun għas-sezzjoni li tieħu ħsieb ir- roundabouts u ġonna pubbliċi.

Għalhekk mingħajr suppervja u mingħajr ma jipprova, mingħalih, idaħħak in-nies b'dak li nkunu qed ngħidu aħna - anke jekk ma jsibx ġurnalisti li bħas-soltu jipprovaw jimbuttawh ftit għax hu l- ministru u aħna hawnhekk niġu l-aħħar - nistieden lill-Ministru Pullicino jara d-daqs ta' l-art, li tinkludi l-ġonna u r-roundabouts, li hu jħallas Lm2.4 miljun lis-sezzjoni li tikkultivahom, u jiddividih f'100,000 tomna li qed jaħdmu l-bdiewa Maltin u Għawdxin biex iżommu din l-attivita` rurali, jagħmlu times Lm2.4 miljun u jara kemm dawn il-bdiewa qed jiffrankaw miljuni ta' liri lit-taxpayer Malti.

B'dan il-mod il-poplu jibda jkollu filosofija ġdida fejn tidħol il-biedja u dan il-pajjiż forsi ma jkomplix dieħel ġol-ħajt imma jipprova jsostni l-investiment tal-biedja b'mod li jrendi għall-iżvilupp soċjo-ekonomiku ta' dawn il-gżejjer.

Qed nitlob lill-ministru jagħmel dan il-kalkolu għax tan-naħa l-oħra għandhom ħabta jagħmlu kalkoli ħżiena.

Il-ministru jħobb jilbes il-ġlekk li kulma jgħid hu kollox korrett, imma b'mod naïve qabad u vvota Lm18,000 fl-estimi ta' din is-sena biex iħaddem l-inċineratur mobile li hemm fil- biċċerija.

Issa x'ġara llum?

Dan l-inċineratur jiswa madwar Lm3,000 fil- ġimgħa bejn wear and tear u diesel.

Jekk timmultiplika Lm3,000 għal 52 ġimgħa ssib li bejn Jannar u Diċembru l-ispiża titla' għal ferm iktar minn Lm150,000.

Dan qed ngħidu biex insostni kemm għandna bżonn inkunu aktar koerenti, nitkellmu b'mod iktar responsabbli, nanalizzaw sewwa u mhux infajru bl-addoċċ għaliex mingħalina li għax aħna ministri nistgħu nirromblaw fuq kulħadd!

Illum spiċċaw il-flus fil-biċċerija u qed issir pressjoni fuq l-uffiċjali tad-dipartimenti kollha biex jaraw minn fejn se jġibu l-flus ħalli jkompli jitħaddem l-inċineratur, biex isiru t-testijiet tal-BSE fuq il-bhejjem u t- testijiet tal-maximum residue levels fuq il-laħam li jipproduċu l-bhejjem.

Qed isiru dawn il-laqgħat urġenti għax il-flus spiċċaw.

Issa l-gvern, biex jillapazza quddiem din is-sitwazzjoni għaliex f'April diġa` spiċċaw il- fondi tal-biċċerija li kienu maħsuba li jservu sa Diċembru, ipprova joħloq good feel factor billi ġab din il-mozzjoni biex l-inkwiet li hemm fil- biċċerija jitfgħu taħt it-tapit.

Dan m'huwiex il-mod kif jitmexxa ministeru daqshekk importanti fl- amministrazzjoni ta' dan il-pajjiż.

Dawn huma affarijiet li juru kemm għandhom nuqqas ta' esperjenza u juru kemm huwa importanti li jagħtu aktar kas ta' dak li qiegħda tgħid l-oppożizzjoni fil-ftit ħin li jkollha biex tikkritika s-settur tal-produtturi tat-tjur u tal-bhejjem.

Kont qed nispjega wkoll li ħafna mid-deċiżjonijiet li jittieħdu jkunu tad- daħk.

Per eżempju, il-PRO tal-ministeru jippromwovi biex il-poplu jiekol prodott frisk, jiekol tiġieġ friski ta' Malta, imbagħad issib li l-istess gvern ma jixtrix prodott frisk għall-isptarijiet u għad-djar ta' l-anzjani, għal min l-aktar li jkollu bżonn nutrimenti biex ifiq, imma jixtri prodott iffriżat.

Dawn huma affarijiet tad-daħk u rridu nammettu li m'hemmx tiġdid la fis-sinerġija, la fil-filosofija u lanqas fid-direzzjoni politika.

Dan m'iniex qed ngħidu bi kritika personali, imma qed ngħidu bħala stat ta' fatt, ħalli kemm jista' jkun nipprovaw intejbu l-operat ta' dan il-pajjiż li fih jgħixu l-Laburisti, in-Nazzjonalisti u għada pitgħada jgħixu wkoll popli tal-25 pajjiż membru ta' l-Unjoni Ewropea.

Irridu nifhmu li m'għadux iż-żmien li dawn l-affarijiet isiru ta' malajr u bl-addoċċ.

Niġi għal punt ieħor li jkompli jħawwadni għax nara li m'hemmx konsistenza.

Jien kont qed nistenna li l-gvern jispjega l-policy tiegħu rigward il- ħażna tad-demel f'dawn il-gżejjer.

Mill-ftit riċerka li għamilt jirriżultali li mill-popolazzjoni tat-tjur u l-bhejjem f'Malta, apparti d- demel artifiċjali li nimportaw, diġa` nipproduċu ħafna aktar demel minn dak li, skond ir-regoli ta' l-Unjoni Ewropea, għandna bżonn biex nikkultivaw dawn il-100,000 tomna raba'.

Nitlob li jikkoreġuni tan-naħa l-oħra jekk m'iniex korrett għax jien ħaddiem li rrid naqla' l-ħobża tiegħi, apparti li rrid nara l-kostitwenza u ma tantx jibqagħli ħin għal ċerti riċerki.

Bħala shadow ministers mhux talli m'għandniex uffiċjal jew segretarju jew messaġġiera magħna, talli lanqas għandna ċertu back-up fid-dawl ta' l- iżvilupp kollu li seħħ permezz tas-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea.

Biżżejjed ngħidu li l-liġijiet rigward is-sajd, il-biedja u l-iżvilupp rurali jirrappreżentaw 60% tal-budget u 60% tal-liġijiet ta' l-Unjoni Ewropea.

Allura hija assurda li tippretendi li bniedem waħdu jlaħħaq ma' dan ix-xogħol kollu.

Qed nispjega dawn l-affarijiet biex wieħed ikollu idea tal-commitments li rridu nlaħħqu magħhom aħna bħala shadow ministers għaliex mhux sewwa li dawn l-affarijiet ma jingħadux.

Niġi għaIl-punt li kont qed nagħmel.

Jirriżultali li f'Malta diġa` nipproduċu ħafna aktar demel minn dak li, skond ir-regoli ta' l-Unjoni Ewropea, għandna bżonn biex nikkultivaw dawn il-100,000 tomna raba'.

Jien nixtieq li l-ministru jew is-segretarju parlamentari jispjega kemm il-farms kollha ta' Malta qegħdin jipproduċu aktar milli għandna bżonn skond ir-regoli ta' l-Unjoni Ewropea.

Qegħdin nipproduċu d-doppju, it-tripplu jew xi seba' darbiet iktar demel milli għandna bżonn biex inkunu konformi mar-regoli li rridu nkunu aġġornati magħhom?

Qed nagħmel din il-mistoqsija ħalli mbagħad niġi għat-tieni mistoqsija li rrid nagħmel: Wara li l-gvern qiegħed jgħid lir-raħħala tagħna biex jinvestu l-flus fil-farms tagħhom, jista' jagħti garanzija lil din il-Kamra li mhux se jkun il-każ li nnaqqsu l-produzzjoni minħabba li fi żmien ħames snin oħra jirriżulta li l-istocking density tkun qiegħda għolja?

Qed nagħmel din il-mistoqsija għaliex kien hemm każijiet, fosthom fl-Olanda, fejn wara li l-industrija tal-majjal kienet ġiet mitluba tinvesti, għal raġunijiet ta' stocking density kellha tnaqqas il-produzzjoni tal-majjal b'25%.

Għaldaqstant aħna ta' din in-naħa tal-Kamra, irridu nisimgħu dikjarazzjoni f'dan il-Parlament li dawk ir-raħħala stabbiliti llum f'pajjiżna li se jinvestu, minħabba produzzjoni għolja ta' demel li jipproduċu fl-irżiezet tagħhom, m'humiex se jnaqqsulhom il-produzzjoni fi żmien ħames snin oħra.

Jekk għadna m'aħniex ċerti, aħjar niddikjarawhom dawn l-affarijiet, mhux biex noħolqu paniku, imma biex nifhmu lil xulxin jekk irridu niġġeddu u nkunu iktar tanġibbli f'dak li ngħidu u f'dak li nippreparaw għal dan in-nazzjon.

Nerġa' nirrepeti li l-biedja m'hija xejn ħlief l-ikel u x-xorb ta' kuljum li għalihom kull familja tonfoq 60% ta' dak li taqla' għall-ħajja ta' kuljum.

Mr Speaker, nirrepeti li huwa importanti li nkunu nafu x'inhu l-pjan tal- gvern rigward l-istocking density tat-tjur u l-bhejjem.

Nistgħu niggarantixxu lil kull min se jagħmel l-investiment li fi żmien erba' jew ħames snin oħra mhux se ngħidulu biex inaqqas il-produzzjoni tiegħu għax l- Unjoni Ewropea tkun trid tnaqqas il-produzzjoni tat-tjur, tal-majjal jew tal-baqar ta' pajjiżna b'ċertu persentaġġ biex inkunu konformi mar-regoli tagħha?

Mr Speaker, forsi l-ġurnalisti li qed jisimgħuni ma jifhmux xi jfisser dan il-pass, imma minn dak li jirriżultali llum, skond ir-regoli ta' l-Unjoni Ewropea pajjiżna diġa` qed jipproduċi ħafna iktar demel - jidhirli li t- tripplu u anke erba' darbiet aktar - milli għandna bżonn.

Imma qed nitkellem mill-memorja u nixtieq li din l-informazzjoni tkun konfermata min- naħa tal-gvern.

Nitkellmu straight forward ħalli nkunu nafu x'inhu l- pattern kollu u ma jiġrix kif ġara fil-każ tal-biċċerija.

Il-ministru kien daqshekk naïve li fil-preparamenti tiegħu, anke biex imexxi dak li suppost jaf fuq ponot subgħajh, għamel estimi ħżiena u diġa` spiċċawlu l-flus.

Qegħdin nitkellmu f'April u l-flus diġa` spiċċawlhom.

Talbu Lm18,000 lill-ministru tal-finanzi biex iħaddmu l-inċineratur li diġa` spiċċawlhom u llum hemm diskussjonijiet kontinwi man-nies tad- dipartiment biex jaraw kif se jġibu l-flus ħalli jkunu jistgħu jixtru d- diesel li hemm bżonn għalih.

Aħseb u ara kemm hemm flus ħalli jsiru t- testijiet fuq il-maximum residue levels fuq il-laħam u t-testijiet tal-BSE!

Għaldaqstant bilfors irridu ngħidu lill-gvern biex ma jagħmilx xi ġennata oħra u wara li jġiegħel lir-raħħala Maltin u Għawdxin jinvestu u jżidu fil- produzzjoni jispiċċa jgħidilhom li l-Unjoni Ewropea mhux se tippermettilna li nipproduċu daqshekk.

U meta għidt li jidhirli li diġa` qed nipproduċu xi erba' darbiet aktar demel milli għandna bżonn, jien qgħadt attent Ii ngħid li dan huwa apparti dak id-demel artifiċjali li nimportaw.

Hawnhekk tqum it-tielet mistoqsija tiegħi.

Jekk kemm-il darba veru jirriżulta dak li qed tgħid din in-naħa tal-Kamra, li abbażi tal-liġijiet ta' l-istocking density id-demel li tipproduċi l-industrija tat-tjur u l- bhejjem diġa` huwa ħafna iktar għoli, x'se tkun il-policy tal-gvern?

X'se jsir minnu?

Se nużawh għall-bio-diesel?

Se jsir x'investiment anċillari?

Fejn huma l-pjanijiet?

Imma ħalli nerġa' mmur fuq il-biċċerija, Sur President.

Il-gvern beda l-iżvilupp tad-deboning section fil-biċċerija.

Il-Ministru Ninu Zammit li kien responsabbli mill-biċċerija kien daħħal il-biċċiera u llum, taħt il-Ministru Pullicino u taħt is-Segretarju Parlamentari Francis Agius, ħadd minn dawn il-biċċiera ma tħarreġ biex jagħmel id-deboning.

Din is-sezzjoni se tiġi privatizzata?

Għaliex għandek tipprivatizza xi ħaġa mingħajr is-snien?

Għaliex bnejt l-impjant tad-deboning qabel ma rawwimt butchers biex ikunu kapaċi jagħmlu dan id-deboning?

Issa għandna l-impjant lest, għalkemm hemm kwestjoni li kompliet tiggrava l-qagħda finanzjarja għax kien hemm target date sakemm ikun lest dan il-pjan, reġgħu ħarġu ħafna direct orders u bħas-soltu hemm ħallata ballata.

Fil-media jidher li kollox miexi fuq ir-rubini, imbagħad malli tidħol mill- għatba 'l ġewwa ssib it-torri ta' Babilonja.

Dawn huma fatti li qed jinħbew min-naħa l-oħra, imma min hu fil-mestier bħall-ħaddiema u l- uffiċjali jafu li l-oppożizjzoni qed tgħid il-verita` u qiegħda tikkristallizza s-sitwazzjoni.

Għaldaqstant meta nafu li f'affarijiet sempliċi mhux talli mhux qed inġeddu talli qegħdin immorru lura, bilfors ikollna ninsistu li jkun hemm ċerti dikjarazzjonijiet ċari u konkreti min- naħa tal-gvern.

Mr Speaker, hemm fatturi oħra li ninsistu fuqhom.

Aħna rridu li fil- winding up il-gvern jagħtina time frames dwar meta din il-mozzjoni se tiġi estiża għall-industrija tat-tjur, partikolarment tas-simna u għall-farms tal-mushrooms.

Meta nżur il-farms tal-mushrooms il-produtturi jgħiduli li kulmin jipproduċi xi ħaġa fil-biedja jieħu sussidju ta' 1c, 2c, 3c, 5c fil- kilo, imma huma ma jieħdu xejn.

Nitlobhom jikkonfermawli jekk dan huwiex minnu, għaliex qed jiġri u meta dawn se jkunu sostnuti.

Irridu time frame għal dawn il-miżuri għax ma nistgħu nikkompetu biss bil-bhejjem.

Mr Speaker, qed ninsisti fuq dawn l-affarijiet għax qed nitkellmu fuq il- provvista ta' l-ikel frisk li l-istess gvern qed jirreklama li hija iktar nutrittiva.

Il-gvern jaf li jekk il-poplu jiekol tiġieġ importati - bħalma jagħtuhom fl-isptarijiet tal-gvern u fid-djar ta' l-anzjani - se jkun qed jieħu ikel inqas nutrittiv.

Dan qed jiddikjarah il-gvern, mhux aħna, permezz tal-billboards u permezz ta' l-uffiċjali li jirreklamaw fil-media li issa anke saru jikkritikaw lilna l-membri parlamentari.

Ma nafx min qed jagħtihom dan il-power kollu meta f'dak li jipprovaw jikkomunikaw lill- bqija tan-nazzjon qed juru kemm huma naive.

Nerġa' ngħid li din in-naħa tal-Kamra tinsisti li l-gvern jiċċara l- pożizzjoni tiegħu dwar l-istocking density għaliex lilna jirriżultalna li hija madwar erba' darbiet ogħla minn dik li l-Unjoni Ewropea tistabbilixxi fir-regoli tagħha għall-pajjiżi fi ħdanha.

Dan huwa minnu?

Jekk mhux minnu, fejn qegħdin?

Qed insostni fuq dan il-punt biex mhux biss ma nispiċċawx bi kriżi fil-biċċerija, fejn diġa` spiċċaw il-flus ivvotati li suppost kellhom iservu sa Diċembru li ġej, imma biex ma nkunux ukoll ġegħilna lill-produtturi tal-bhejjem jinvestu fl-irziezet tagħhom u mbagħad erba' snin oħra ngħidulhom li jridu jnaqqsu l-produzzjoni għax skond ir- regoli ta' l-Unjoni Eworpea aħna qed naqbżu l-ammont ta' demel li suppost nipproduċu.

Għan-nom ta' l-oppożizzjoni qed nagħmilha ċara li fil-prinċipju naqblu ma' din ir-riżoluzzjoni, pero` l-gvern irid ikun iktar konkret fit-targets tiegħu.

Ma nistax nippermetti li jkun hawn lapazz fuq l-ikel tal-poplu, fuq l-ikel tat-turist - meta ż-żewġ naħat naqblu li l-ikell frisk huwa iktar nutrittiv - għax nispiċċaw li ma jkollniex biżżejjed ikel frisk biex insostnu d-domanda li għandna f'pajjiżna.

Kif diġa` spjegajt irridu nġeddu l-filosofija tagħna dwar is-settur tal- biedja għax l-ikel u x-xorb huwa kollu frott il-biedja.

Il-familji Maltin u Għawdxin jonfqu Lm60 minn kull Lm100 li jaqilgħu f'ikel u xorb u allura rridu nagħtu iktar sura lil dawn l-argumenti tal-biedja vis-a`-vis il-ġid tal-familji Maltin u l-Għawdxin.

Qed ninsisti li jkun hemm targets ċari għax permezz tal-ministru u s-segretarju parlamentari l-gvern wera kemm huwa naive meta vvota Lm18,000 biex iħaddem l-inċineratur għal sena sħiħa u mbagħad l-ispiża titla' għal iktar minn Lm150,000.

Minħabba f'hekk illum inħoloq chaos fil-biċċerija.

Il-ħaddiema għandhom pressjoni sħiħa għax ma jafux minn fejn se jġibu l-flus biex iħaddmu l-inċineratur għax wieħed jista' jimmaġina x'jiġri jekk iħallu dawk l-annimali jintnu!

Immaġina x'jiġri jekk ma jkomplux jagħmlu t-testijiet tal-BSE u t-testijiet tal- maximum residue levels fuq il-laħam li jipproduċu r-raħħala tagħna biex insostnu ċerti standards!

Aħna rridu wkoll li l-gvern jagħti time frame ta' meta din il-mozzjoni se terġa' titressaq f'din il-Kamra biex tinkorpora l-farms tal-fniek, il-farms tal-mushrooms, il-farms tat-tjur tas-simna, il-farms tas-serer, l-uċuh tar- raba' ħalli l-bdiewa jinvestu b'mod li jkunu jistgħu jsostnu l-attivita` ekonomika tagħhom, id-dħul tal-familja tagħhom u l-kompetittivita` li jirrikjedu fl-iqsar żmien possibbli ħalli ma jitilfux l-ispazju fis-suq.

Mr Speaker, il-gvern kontinwament jiftaħar li jagħti s-sussidji lil dan is- settur u l-mezzi tax-xandir jgħinuh f'dan u ċerti ġurnali jonfħuhom iktar milli suppost, imma b'dan l-infiħ kollu m'aħna qed naslu mkien.

Għalhekk irridu li l-gvern jagħmel dikjarazzjonijiet ċari anke dwar il-politika agri- turistika tiegħu għax nafu li 'l quddiem ma jkunx hemm biss il-kwestjoni ta' l-istocking density li xxekkel l-iżviluppi li jkunu qed isiru fl- irziezet.

'Il quddiem se titwessa' iktar il-kultura taċ-ċittadini Maltin u Għawdxin f'dak li huwa żvilupp agri-turistiku.

Imbagħad nibdew naraw ċerti spekulaturi li iktar ikollhom għal qalbhom l-investiment milli l-biedja u l- ikel frisk - li nerġa' ngħid jagħmel sew il-gvern li jappella lill- konsumatur u lit-turist biex jiekol ikel frisk għax huwa iktar nutruttiv – u nispiċċaw b'xi viżjonijiet oħra u bħas-solltu l-batut ikompli jbati.

Naturalment min ikollu għanijiet speċifiċi jkompli jindirizzahom għax xi ħadd ikun qed jagħtih is-support li jkollu bżonn u jkun jista' jispjega lilu nnifsu, biex ma ngħidx affarijiet oħra.

Għaldaqstant jekk kemm-il darba jirriżulta, kif qed tgħid l-oppożizzjoni, li bl-istocking density li għandna qed naqbżu bi tliet darbiet jew erba' darbiet l-ammont ta' demel li suppost nipproduċu, skond ir-regoli ta' l- Unjoni Ewropea, biex aħna ndemmlu l-100,000 tomna li għandna f'Malta u Għawdex, xi pjanijiet se jagħmel biex jevita din il-problema li hija marbuta ma' l-iżvilupp tal-farms tal-bhejjem?

Għax huma jipproduċu dan id- demel, jiġifieri ma noqogħdux ngħidu li dawn m'għandhomx x'jaqsmu.

Il- produtturi taċ-ċanga u tal-ħalib u l-produtturi tal-majjal li se jagħmlu l- investiment fl-irziezet tagħhom se jkunu assigurati li 'l quddiem mhux se jkollhom inaqqsu l-produzzjoni minħabba li jkunu qed jipproduċu iktar demel minn dak li huwa stabbilit mir-regoli ta' l-Unjoni Ewropea, skond id-daqs ġeografiku ta' pajjiżna?

X'se jsir, x'inhuma l-pjanijiet tal-gvern?

Għax jekk il-gvern jgħid li se jkun konformi u stop, mhux se nemmnuh.

Inkun jien l-ewwel wieħed li mmur inżur lill-koperativi u ngħidilhom biex jinsistu li jagħtuhom l-informazzjoni ċara ħalli ma jdaħħluhomx ġol-ħajt kif daħħlu lill-ħaddiema kollha tal-biċċerija llum.

Tawhom budget sabiex jaħdmu minn Jannar sa Diċembru u diġa` spiċċawlhom il-flus meta għadna lanqas għaddejna nofs April!

Mela importanti li ma nkomplux ngħaffġu u importanti li nkunu sensittivi.

Il-punt l-ieħor li rrid insemmi huwa x'se jiġri fuq dawk l-irziezet li minħabba l-iżvilupp li seħħ f'pajjiżna f'dawn l-aħħar 30 sena aktar ġew f'żoni urbani milli baqgħu f'żoni rurali.

X'inhi s-sitwazzjoni ta' dawn il- produtturi?

Se ngħidulhom li ma jistgħux joperaw u mhux se nagħtuhom post ieħor?

Għandna żoni fejn nistgħu nibagħtu lil dawn ir-raħħala u ma nħalluhomx fejn huma?

Ippreparajna għal dawn l-affarijiet jew sempliċement se npoġġu l-giljottina fuq ras dak li jkun?

Hekk hemm bżonn isir u hekk isir, faċli!

Imma meta qed nitkellmu fuq il-politika tal-gvern li ssostni li l-produzzjoni friska lokali hija aktar nutrittiva importanti li nkunu aktar sensittivi.

Sur President, dan kien il-punt tagħna, li tmint ijiem wara li tressqet din il-mozzjoni li hija daqstant sensittiva qed niddiskutuha f'dan il- parlament, meta kellu jkun hemm aktar diskussjoni ma' din in-naħa tal-Kamra għax aħna għandna pariri siewja x'nagħtu.

Nerġa' ngħid li kieku konna kkonsultati qabel ma tressqet il-mozzjoni aħna konna nsostnu li din ma tkoprix biss is-settur tal-bhejjem imma tkopri s-settur sħiħ tal-biedja.

Jekk aħna nemmnu bl-investiment ...

Illum, kollox sew, ikollok uffiċjal fid-dipartiment u jmur għand producer organisation u jgħidilha: Jew taċċetta dawn il-kondizzjonijiet jew inkella jien ma jdoqqlix dak li qed tiddeċiedi inti!

Qed nirriferi - għal min irid jifhimni between the lines - għall-producer organisation ta' Għawdex u l-problemi li hemm fir-rigward tad-tadam.

Meta qed ngħid dan qiegħed ngħid biżżejjed.

Għalhekk qed ninsisti li jkun hemm ċerti dikjarazzjonijiet ċari ħalli ma toħolqux il- problema intom stess għax mingħalikom li tifhmu f'kollox, imma fil-fatt deħlin ġol-ħajt u ma tafux x'qed jiġri!

Biżżejjed ngħid li fl-estimi tagħkom lanqas ivvotajtu flus biżżejjed biex tmexxu l-biċċerija.

Għaddejjin bl-iżvilupp u lanqas għandkom flus biex tagħmlu t-testijiet għal-livell tar-residwi tal-laħam, tridu taraw minn fejn se tillapazzaw u ġġibu l-flus, anke biex tħaddmu naqra ta' generator!

Ara x'kalkoli tagħmlu!

Dażgur, kulħadd tiela' Brussels u kulħadd sejjer hemm u hawn u ħadd ma jaf fejn qiegħed!

Allura mhux bilfors ikun hemm dan il-karnival!

Sur President, ma jistax ikun li dawn l-affarijiet jibqgħu għaddejjin.

U dan qed ngħidu għall-ġid tagħkom ukoll ħalli n-nies ma jdurux kontra tagħkom.

Jien konvint li dan id-diskors ma tisimgħuhx mingħand l- oppożizzjoni intom jekk tridu tkunu nies prattiċi.

Dan l-aħħar intom stess faħħartu produttur li nefaq aktar minn Lm600,000 fejn ħaddieħor nefaq Lm20,000 u Lm80,000 u għadu ma ġiex konformi mar- regolamenti.

Kellu jgħidhom hu, qalhom pubblikament u ħadtu l-passi!

Dan ġigġifogu!

Mhux qed ngħidilkom personalment, imma teatrini dawn!

Daħħluhom f'moħħkom!

Qed iddaħħlu l-gvern tagħkom ġol-ħajt!

Qegħdin iddaħħku n-nies!

Ikun hemm imprenditur li nvesta Lm0.5 miljun u minn 20ċ spejjeż tagħtuh lċ!

Din għajnuna?

Tad-daħk!

Għalhekk in-nies jgħidulkom li dħaktu bihom.

Oqogħdu attenti għax m'intomx twasslu dak li obbligati li twasslu.

Għalhekk aħna ma nafdawkomx aktar.

Ma nafdawkomx aktar għax kollok fażull!

Ħafna preżentazzjonijiet tajba, ħafna artikoli tajbin fuq il-gazzetta u stop!

Qed tagħmlu xi ħaġa tajba, mela le!

Dażgur li qed tagħmlu xi ħaġa tajba meta qed tagħtu ċens għal perijodu ta' 50 sena lill-produtturi tal-bhejjem biex ikollhom ċans jinvestu.

Imma issa qed tagħtuhulhom, fis-sena 2005, meta kważi ilna sena fl-Unjoni Ewropea!

Għax m'għamiltuhomx qabel dawn l- affarijiet, meta għednielkom aħna?

Mela aħna bilfors irridu nibdew dejjem tard biex inkunu kompetittivi?

Ara biex naqtgħu jumejn leave lill- ħaddiema, hemmhekk ejja ħa mmorru!

Ara biex narmu l-baħar Euro 30 miljun fuq ix-xirja nazzjonali taz-zokkor u ħadd ma jaf xejn, hemmhekk ejja ħa mmorru!

Imbagħad fuq dawn l-affarijiet nirrumblaw.

Għandna ħafna attivita` kontra tagħna fis-settur tal-biedja, allura ħalli nivvintaw xi ħaġa biex nidhru sbieħ!

U dan hu perikoluż.

Sur President, huwa perikoluż ukoll - u aħna rridu nkunu nafu għaliex – il- fatt li l-gvern ma ppreżentax mozzjoni li tkopri s-settur tal-biedja kollu.

Irridu nkunu nafu wkoll it-time frame ta' meta din il-mozzjoni se tiġi estiża għas-settur kollu, għax inkella ma nħallukomx kwieti.

Dawn il- familji jridu jsostnu l-għajxien tagħhom.

Min jipproduċi t-tiġieġ, il- fniek, il-mushrooms, min għandu s-serer, min jipproduċi l-frott u l-uċuh tar-raba', dak ukoll għandu dritt li jingħata support!

Hu għandu d-dritt li jtellaq bħalma għandhom dritt itellqu dawk li jrabbu l-bhejjem.

Dan qed ngħidu għax il-ħin kollu nagħmlu xi ħaġa biex inżellġu l-affarijiet u jkollna xi ħaġa fuq l-aġenda tal-pajjiż!

Tkun xi ħaġa tajba veru u allura kulħadd jaqbel li hija xi ħaġa tajba, imma mbagħad tibda tisma l- problemi wara.

Fl-introduzzjoni li għamel il-ministru ma tax rendikont tal- pożizzjoni tal-koperativa tal-majjal u taċ-ċanga u tal-ħalib?

Għaliex?

X'inhuma r-riservi tagħhom?

F'dibatittu ta' din ix-xorta għandu l-gvern jispjega lill-membri taż-żewġ naħat tal-Kamra x'kienu l-views ta' dawn il- koperativi?

Kif diġa` għedt, fi tmint ijiem jien ma kellix ċans inġib l- informazzjoni mingħand dawn in-nies nagħmel l-analiżi dettaljata, imma se nagħmilha.

Kont qed nagħmilha l-ġimgħa l-oħra u nkompli nagħmilha.

Pero` għaliex kull darba nispiċċaw biex infettqu, infettqu u nieħdu deċiżjonijiet ta' malajr!

Kif kont qiegħed nispjega, qed ngħidu lill-poplu sabiex jiekol laħam abjad frisk.

Hija xi ħaġa tajba.

Allura min qed jagħti l-kura fl-isptarijiet u fid-djar ta' l-anzjani għaliex qed jagħtihom tiġieġ iffriżati li skond il- gvern huma inqas bnini u inqas nutrittivi?

Jagħmel sens dan?

Irridu nammettu li dan ma jagħmilx sens.

Sar sforz?

Għamiltu laqgħat?

Aħna lesti li nlaqqgħukom ħalli nagħmlu evalwazzjoni ta' jekk hux possibbli

li r-raħħala tagħna jilħqu dan it-target bl-istess prezz.

Għamiltuh dan l- eżerċizzju?

M'għamiltuhx!

Jien konvint li ħafna produtturi tat-tiġieġ tas- simna m'humiex iħallsu u jġeddu l-liċenzja tagħhom biex jipproduċu għax tant hawn daqqa kbira fis-suq!

Jiena ma nafx kif f'kollox tieħdu żball!

Il-media officer tagħkom kiteb artiklu fuq "The Times" u qal li Noel Farrugia ma jafx x'inhu jgħid meta qed jgħid li l-produzzjoni tat-tjur tas- simna waqgħet b'40%, għax skond l-istatistika huwa kkonfermat li waqgħet bi 18% jew 17%.

Imbagħad l-istess statistika tiddikjara - qum u kkonfermaha jew iċħadha sur segretarju parlamentari – li t-tjur tas-simna waqgħu bi 30%!

Veru li skond din l-istatistika ma waqgħux b'40%, waqgħu bi 30%, imma ma waqgħux bi 17% kif qed tgħidu intom.

Għaliex?

Għax ma tifhmux u ma tapprezzawx li din in-naħa tal-Kamra fil-kritika tagħha qiegħda tipprova taġġornakom biex tmexxu politika li tabilħaqq tindirizza l-akbar ġid komuni.

U dan inħass!

Jien kont nippretendi li fuq mozzjoni bħal din tiġu tkellmuna biex taraw x'riżervi għandna.

X'hemm ħażin li tagħmlu hekk?

X'inhi the new look?

Li nagħmlu d-dieta biss?

Li ngħidu li għandna nieklu ikel frisk?

X'inhu dan it-tiġdid tal-politika Nazzjonalista?

Li ntajru lil Johnie Dalli u ntajru lil dak u lill-ieħor?

X'hemm on the ground?

M'hemm xejn!

Deħlin ġol- ħajt!

Aħna dak li qed insostnu magħkom.

Aqbdu magħna personalment, ikkritikawna personalment.

Il-ministru lili jgħidli "il-profeta l-iswed".

Jgħidli li jrid!

Ħalli ngħid lill-ministru x'ngħid jien li hu mhux kapaċi jgħid lill- poplu.

Ministru, fil-winding up tiegħek għid lill-poplu kemm naqset l- importazzjoni tal-ħaruf u taċ-ċanga!

Għidilhom jekk hux veru li sirna nimportaw ċanga tal-baqra minflok ċanga ta' l-għoġġiela!

Jekk qed titkellem fuq il-kwalita` tal-ħajja u ta' l-ikel għidilhom li Alla ħoloq il- baqra u l-għoġol differenti, u għalhekk l-għoġol jipproduċi aktar laħam ta' kwalita` għax fil-ġenetika tiegħu l-għoġol ma jipproduċix erieħ, ma jipproduċix ħalib barra ċ-ċanga.

U llum spiċċajna nimportaw laħam tal- baqra għar-ristoranti u għall-butcher shops tagħna.

Ara kemm kontu tgħidu li konna ngħixu f'faqar fi żmien gvernijiet Laburista, pero` lanqas qatt ma konna nimportaw laħam tal-baqra, iżda dejjem importajna laħam taċ-ċanga ta' l-ogħla kwalita`!

Arawhom dawn l- affarijiet għax jekk mingħalikom li lil dan il-poplu m'intomx iddaħħluh ġol- ħajt, lanqas tafu kemm qed jgħarralkom!

U dan kollu għas-suppervja tagħkom għax aħna anke f'leġislaturi oħra konna ngħiduh dan!

Kunu onesti u għidulu lill-poplu llum kemm huma l-prezzijiet ta' ċerti prodotti ta' l-ikel u għaliex għolew!

Għaliex ma tgħidulhomx?

Kulma tistgħu tgħidu hu li jien għadni marbut mal-passat, pero` min jismagħkom jidħak bikom illum!

Min jismagħkom jinduna li m'għandkomx xi tgħidu, jinduna li qiskom frak tal-karawett meta tgħidu hekk għaliex il-fatti qed jiġru.

Il-flus mill-bwiet tan-nies qed jinxfu għax m'intomx tmexxu lill- pajjiż tajjeb, għax għandkom illużjoni.

Jekk tridu tiġġeddu, ġeddu l- filosofija politika tagħkom għax jaħasra qed iddaħħlu lill-pajjiżna ġol- ħajt.

Issa intom li għandkom in-new look, li ħadtu over dawk li kellhom l-old look, li nzertajtu segretarju parlamentari u ministru ġdid, tridu ssuqu l- karru llum u m'intomx issuquh.

Jekk mingħalikom li qed issuquh agħmlu l- eżami tal-kuxjenza, tkellmu ma' sħabkom ġodda u qodma, u taraw li m'intomx qed issuquh.

Sur President, jien irrid nagħlaq fuq suġġeriment li nemmen li għandna nikkonsidraw aktar bis-serjeta`.

Jien lest li nappoġġja mozzjoni oħra li l- gvern għandu jressaq immedjatament sabiex din il-mozzjoni tal-lum tkun estiża ħalli tkopri l-produtturi tat-tjur u l-bhejjem kollha, il-produtturi tal-ħxejjex u frott, u lill-produtturi fis-settur wiesgħa ta' l-agro- industrija.

Irridu nifhmu li l-għaġġla mhux ġejja mill-fatt li qed nagħmlu l-kritika aħna, imma hija meħtieġa għax diġa` qegħdin tard wisq.

Sur President, ma jagħmilx sens li ngħaddu ġimgħa niftaħru fuq ix-xandir u fuq il-gazzetti li għamilna hekk u għamilna hekk, meta nafu li qed nolqtu settur partikolari biss.

Jien nifhem li dan is-settur forsi huwa l-aktar li għandu spejjeż, imma dak mhux il-każ.

L-ispejjeż m'humiex biss għall- investiment, imma għal ħafna fatturi oħra.

Għoliet il-bolla, it-taxxa, is- servizz tad-dawl u l-ilma, għad hemm l-assigurazzjonijiet, għad hemm il- kwestjoni tal-kontrolli, għola l-prezz ta' l-għalf, tal-mediċini u tal- fertilizzanti.

Dawn kollha huma spejjeż kbar li qed jifnu d-dħul ta' min aħna qed ngħidulu sabiex jinvesti!

Dawn huma kollha fatturi li se jkomplu jiġru għax ma naħsibx li se tagħtuna garanzija li l-għalf se jorħos, li d-dawl u l-ilma se jorħos, li t-taxxi se jonqsu, li n-national insurance contributions se jonqsu għax għollejtuhom!

Il-bdiewa u r-raħħala llum ikollhom iħallsu l-kontribuzzjoni sħiħa tas- sigurta` soċjali, m'għadniex nissussidjawha din!

Hemm min tiswieh Lm200 fis-sena, min tiswieh Lm300, Lm400 jew Lm500 fis-sena u aktar ma jogħlew l- ispejjeż aktar ikollok tgħolli dawn l-affarijiet.

Jiġifieri importanti li nagħmlu evalwazzjoni ta' dawn iċ-ċirkostanzi għax qegħdin f'sitwazzjoni fejn ma tantx hawn arja fejn wieħed jagħmel kuraġġ biex isostni ċertu investiment.

U intom bħalna tiltaqgħu man-nies u kulħadd jgħidilkom li l- qligħ qiegħed dejjem jinxef.

Jien minn dejjem kont ngħid li aħna niddependu mill-kobor tad-dinja u mhux mill-kobor ta' l-Unjoni Ewropea biss meta aħna pajjiż importatur nett.

Il- kompetittivita` tagħna tiġi mill-kobor tad-dinja.

Għandna l-Awstralja fejn huwa s-sajf u għandna l-Ewropea fejn hemm ix-xitwa fl-istess ħin u aħna, għax aħna importatur nett, naraw fejn ikun l-irħas prodott kuljum fis-sajf u fix-xitwa mingħajr ma nistennew disa' xhur biex nimportaw.

Pero` dan ma jgħoddx għalikom u għal min jifhem, għandu jkun jgħodd għal nies bħali biss fortunatament.

Imma l-klima hija wieħed mill-fatturi ewlenin li jidderieġu u jiddettaw il-prezzijiet f'dan is-suq.

Fil-qasam tas-saħħa t- tobba jifhmu mod ieħor; jgħidu li jekk bniedem jilbes ħwejjeġ tas-sajf fix- xitwa jieħu bronkite.

U jekk wieħed ma jsibx tabib tajjeb jitfgħu taħt it- trab, mhux taħt it-tapit.

Jiġifieri dan hu s-sens komun bażiku, u mhux qiegħed hemm.

Sur President, nixtieq nistaqsi wkoll jekk il-gvern għandux skemi preparati biex jgħin iktar lir-raħħala fl-investiment li jrid isir.

Hemm investiment qawwi, imma fl-istess ħin minħabba l-penetrazzjoni ta' l-importazzjoni l- marġini tal-profitt mhux dejjem qed ikun b'saħħtu, jiġifieri rridu nieħdu konsiderazzjoni ta' dawn l-aspetti wkoll.

U kif ġie evalwat dan l-aspett?

Issa m'iniex qed nirriferi għall-kwestjoni ta' l-istocking density, imma għall-kwestjoni tal-profitability li tirriżulta llum fost il-produtturi tal- ħalib, taċ-ċanga u tal-majjal.

In the long term dawn il-produtturi se jonqsilhom is-sussidju wkoll għax għamilna ftehim li iktar ma jgħaddu s-snin iktar jonqos is-sussidju.

Din il-bidla kif se teffettwa l-investiment li jridu jagħmlu r-raħħala?

X'se jiġri mbagħad?

Se ndaħħlu liġijiet oħra biex naraw kif ngħinuhom?

Sur President, forsi nistgħu ngħidu li din il-miżura se tkun tapplika għall- biedja biss u ma jistax ikun hemm spekulazzjoni.

Imma anke jekk nieħdu l- qasam tal-mediċina jien nismagħhom jgħidu li t-tobba ma jagħtux il-morfina, imma mbagħad niltaqgħu ma' każi li għal xi raġuni jew oħra jkollhom jagħtuha għaliex ma jkunx hemm x'tagħmel.

M'għandekx tagħtiha biex tnaqqas ċertu uġigħ lill-pazjent?

U fl-ekonomija jiġri l-istess.

Illum qed tgħid li dan ir-razzett mhux se tħallih jintuża għal xi żvilupp ieħor imbagħad f'medda ta' sentejn, tlieta l-atmosfera tinbidel għax l-importazzjoni tkompli tnaqqas is-saħħa tas-suq tiegħek, il-marġini tal-profitt ikompli jonqos u l-attivita` ma tibqax trendi.

Il-gvern kif qed jipproġetta li jilqa' għal ċirkostanzi bħal dawn?

Hemm assigurazzjoni li se tkopri dak l- investiment?

Per eżempju, illum nafu li min jagħmel investiment f'dar privata jkollu assigurazzjoni li tkopri dak l-investiment li qed jagħmel.

Issa ladarba l- produttur se jkollu f'idu dik l-art għal 50 sena, din l-assigurazzjoni se tkun possibbli.

Imma jekk kemm-il darba jkun hemm diffikultajiet minħabba l-qagħda attwali fejn il-profitti dejjem qed jinxtorbu minħabba żidiet fil- bolla, fit-taxxa, fil-mediċini, fl-għalf ta' l-annimali u f'affarijiet oħra, x'se jiġri?

Qed nistaqsi x'jiġri f'dawn l-eventwalitajiet mhux biex inkun negattiv, imma għax dawn diġa` qegħdin ma' saqajna.

Din is- sitwazzjoni diġa` qed iddejjaq u taqta' qalb ħafna raħħala.

Imbagħad ikun inutli li noqogħdu nġibu l-argumenti li dak ir-razzett għandu l-ħmieġ għax m'għandux tinda u m'għandux affarijiet oħra skond ir-regoli ta' l-Unjoni Ewropea.

Illum lanqas il-gvern stess m'huwa konformi mar-regoli ta' l-Unjoni Ewropea f'postijiet li huwa responsabbli minnhom hu.

Il-gvern m'għandux ikun konformi ma' l-istandards ta' l-Unjoni Ewropea?

Qed ngħid hekk għax l- imħażen fejn hemm is-section tal-frott fil-pitkalija huma perikolużi.

Hemmhekk jekk ittir xi pjanċa bir-riħ tista' toqtol bniedem.

Jiġifieri lanqas il-gvern m'għandu flus biex jagħmel tinda u jirranġa l-imħażen ħalli ma jkunx hemm periklu għan-nies li jmorru hemm.

Lanqas il-ministru m'għandu flus biex imexxi l-biċċerija llum.

Allura kif tippretendi li r- raħħala għandhom il-flus biex jagħmlu dan l-investiment kollu?

Sur President, nispera li b'mod ġenwin wassalt il-messaġġ.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joseph Cassar.

ONOR.

JOSEPH CASSAR: Mr Speaker, xtaqt nibda billi nfakkar lill-poplu Malti fuqiex qed nitkellmu.

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq riżoluzzjoni - li tressqet il-bieraħ mill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l- Intern u mill-Ministru għall-affarijiet Rurali u Ambjent – u tgħid hekk:

"Illi din il-Kamra tirriżolvi li:

Fil-paragrafu 4 ta' l-Iskeda annessa ma' l-Att dwar it-Trasferiment ta' Artijiet tal-Gvern (Kap. 268) minnufih wara subparagrafu (c) tiegħu għandu jiżdied is-subparagrafu segwenti:

"(d) jekk tikkonsisti f'art li tiġi mogħtija għal ħamsin (50) sena għall-irziezet lil raħħala liċenzjati biex irabbu l-majjal u/jew il- baqar.".

Dan qed ngħidu għax, bir-rispett kollu għall-Onor.

Noel Farrugia, din l- aħħar siegħa kienet qisha r-risposta tal-budget speech tal-ministeru responsabbli mill-agrikoltura.

Id-diskussjoni li għandna llum hija dwar ir- riżoluzzjoni.

Jien naħseb li kienet tkun ħaġa sabiħa kieku l-oppożizzjoni qaltilna jekk taqbilx jew le mar-riżoluzzjoni.

Jekk stajt nifhem tajjeb jidher li l-oppożizzjoni taqbel mar-riżoluzzjoni u se tivvota favur, imma smajna ħafna affarijiet li forsi jista' jkun li jħawdu moħħ il-poplu Malti meta qegħdin nitkellmu fuq xi ħaġa pożittiva għar-raħħala Maltin.

Nibda biex ngħid li hawn Malta għandna 241 raħħala tal-baqar u l-majjali full time li jinqasmu f'145 li jrabbu l-baqar u 96 li jrabbu l-majjali, filwaqt li part-time għandna 137.

Jiġifieri qegħdin nitkellmu fuq riżoluzzjoni li tista' teffettwa 378 raħħal tal-baqar u l-majjali.

Ħafna mill-irziezet ta' dawn ir-raħħala jinsabu fuq proprjeta` tal-gvern jew ta' l-uffiċċju konġunt.

Issa biex ikun possibbli li l-banek jagħtu self għal dan ix-xogħol, il-banek qegħdin jitolbu li r-razzett ikun frank jew ċens fit-tul bħala assigurazzjoni.

Mela dan diġa` huwa pass pożittiv li bih il-gvern qiegħed jgħin lir-raħħal.

U hawnhekk irrid insellem lir- raħħala tad-distrett li noħroġ fuqu jien, il-11-il distrett, fejn hemm ħafna raħħala tal-baqar u l-majjali u żgur li din ir-riżoluzzjoni se tgħinhom u ċert li se jirringrazzjawna.

Il-kabinett tal-ministri fil-fatt iddeċieda li r-raba' tal-gvern li qiegħed jintuża għat-trobbija tal-baqar jew tal-majjali se jingħata b'ċens għal 50 sena, ħaġa li fl-opinjoni tiegħi hija pożittiva.

Kif diġa` għedt, se jiġu kkonsidrati r-raħħala liċenzjati kollha li jrabbu l-baqar u l-majjali kemm full time kif ukoll part-time, pero` l-konċessjoni - u din tagħmel sens - se tkun biss għat-trobbija tal-bhejjem u l-attivitajiet relatati mat- trobbija.

Jiġifieri dawk ir-raħħala li għandhom art u proprjeta` iktar minn dik li se tkun użata għat-trobbija, ovvjament dik l-art barra l- bordura tar-razzett mhux se tiġi kkonsidrata.

Dan jagħmel sens għax ir- riżoluzzjoni tirriferi biss għall-art li tintuża għat-trobbija tal-majjali u tal-baqar.

Iċ-ċens imbagħad se jkun rivedibbli wara 25 sena, jiġifieri għandhom 25 sena moħħhom mistrieħ.

Ħaġa oħra li se tkun pożittiva u ta' serħan il-moħħ hija l-fatt li meta jagħlaq, iċ-ċens se jkun jista' jiġġedded.

Ir-raħħala se jkunu responsabbli għall-ispejjeż ta' kull żvilupp li jsir skond il-permessi meħtieġa.

Ir-raħħal ikun jista' jittrasferixxi ċ-ċens lil raħħala oħra għall-istess skop tat-trobbija.

Jiġifieri jekk xi ħadd ikollu xi ħadd jiġi minnu li huwa raħħal se jkollu moħħu mistrieħ li jista' jsir trasferiment.

Naħseb li din ukoll hija xi ħaġa pożittiva ħafna.

Pero` l-kummissjoni ta' l-artijiet jew ir-rappreżentant tagħha jkollu d- dritt - u naħseb li din kulħadd jifhimha - li jidħol fir-razzett biex jiċċertifika li l-kondizzjonijiet tal-kirja qegħdin jiġu rispettati.

Naħseb li f'kull pajjiż irid ikun hemm ċerti kontrolli meta xi ħadd jagħti xi ħaġa b'xejn jew bi prezz minimu.

Wieħed irid jifhem li dawn il- kontrolli jridu jsiru, pero` mhumiex xi kontrolli ta' barra minn hawn.

Barra minn hekk, il-kummissjoni ta' l-artijiet ikollha d-dritt tittermina ċ- ċens jekk jinkisru l-kondizzjonijiet tal-kirja.

Din tagħmel sens ukoll, fl- opinjoni tiegħi.

Mr Speaker, safejn naf jien, s'issa tkellimna fuq affarijiet pożittivi, affarijiet li min-naħa l-oħra ma smajt xejn dwarhom.

Jien nifhem li għandhom jissemmew affarijiet oħra, allavolja m'humiex f'dan il-kontest.

Nifhimha għax għamiltha jien stess fi drabi oħra, pero` li ma jissemma xejn fuq riżoluzzjoni pożittiva għar-raħħala ta' dan il-pajjiż, ma nifhimhiex.

Ma nifhimx għalfejn ma kellhomx jgħidu: Iva tajba, iva tajba, iva tajba.

Dejjem irridu ndaħħlu l-"imma".

MR SPEAKER: Ippermettili ftit Onor. Cassar.

L-Onor.

Farrugia, on a point of order.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jiddispjaċini imam m'iniex psikjatra u allura forsi ma jagħtinix moħħi biex nifhem l-imħuħ biżżejjed.

ONOR.

JOSEPH CASSAR: M'għandhiex x'taqsam dik.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jien għedt li aħna naqblu u staqsejt għaliex, meta qegħdin daqshekk tard, din il-mozzjoni ma nkorporatx lir-raħħala kollha u lill-bdiewa kollha.

Jiġifieri aħna m'għedniex li mhijiex tajba.

(Interruzzjonijiet) Aħna staqsejna għaliex din ir-riżoluzzjoni qed tkopri lil dawn ir-raħħala u mhux oħrajn.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Cassar jista' ikompli bl-intervent tiegħu.

ONOR.

JOE CASSAR: Jiġifieri jekk qed nifhem tajjeb lill-Onor.

Farrugia qiegħed jgħid - u skużani jekk forsi fhimtek ħażin - li qegħdin taqblu ħafna ma' din ir-riżoluzzjoni pożittiva ħafna għall-poplu Malti.

Tajjeb, at least smajnieha minn ħalq l-oppożizzjoni.

Issa ħalli nkompli.

Il-ministeru ta' l-affarijiet rurali u ambjent se jagħti wkoll l-għajnuna biex ir-raħħala jiġbru l-informazzjoni meħtieġa.

Fil-fatt meta niġu għall-applikazzjonijiet lill-MEPA, min kellu permess qabel l-1992 mhux se jkollu jagħmel EIA imma se jkollu jagħmel waste management plan biss.

U l-ministeru diġa` ħareġ tender biex jingħata dan is-servizz.

Mr Speaker, meta qed nitkellmu fuq il-bdiewa importanti li nsemmu affarijiet pożittivi u negattivi, imma affarijiet pożittivi jridu jissemmew.

Mela jekk hawn xi ħadd f'din il-Kamra li jrid idaħħal id-dubju, żgur li ħadd ma jista' jinnega li dan il-gvern għen lill-bdiewa.

U se nagħti lista ta' affarijiet li biha dan il-gvern għen lir-raħħala.

L-ewwelnett se nibda bis-sussidju ta' l-ispecial market programme ta' l- agrikoltura Maltija, dak li jgħidulu l-SMPPMA.

Dan huwa sussidju li l- gvern Malti daħal għalih wara li aħna sirna parti mill-Unjoni Ewropea, u hawnhekk nirringrazzja lill-gvern nazzjonalista li daħħal dan il-pajjiż fl- Unjoni Ewropea għaliex grazzi għal dan il-pass il-bidwi Malti jista' jiggwadanja.

Minn Lulju tas-sena 2002 sa Marzu ta' din is-sena, dawk ir- raħħala li jbigħu laħam tal-majjal ingħataw iktar minn Lm3.7 miljun f'sussidju.

Filwaqt li dawk ir-raħħala li jipproduċu prodotti tal-ħalib ingħataw iktar minn Lm630,000 f'sussidju.

Barra minn hekk, bħala għajnuna għal ristrutturar fis-sena 2004 u l-2005 dawk ir-raħħala li jrabbu kellhom għad-dispożizzjoni tagħhom iktar minn Lm750,000 u iktar minn Lm690,000 dawk li jrabbu l-majjala.

Għalija dawn huma affarijiet pożittivi.

Insemmi iktar miżuri ta' għajnuna lill-bdiewa u r-raħħala tagħna, fosthom miżuri ad hoc.

Taħt l-iżvilupp rurali il-full-time livestock breeders, bejniethom kollha se jieħdu s-somma ta' iktar minn Lm800,000.

Din dalwaqt tingħatalhom.

Din is-somma se tinqasam - grazzi għall-fatt li aħna dħalna fl-Unjoni Ewropea - 80% mill-Unjoni Ewropea u 20% għajnuna mill-Istat.

Barra minn hekk, ta' min isemmi li taħt programm ieħor ir-raħħala tal-baqar u l-majjali qed jiġu megħjuna biex itejbu s-sistema tal-waste management tagħhom.

Għal darba oħra b'miżuri ta' għajnuna ta' 80% mill-Unjoni Ewropea u 20% mill-Istat qed jingħatawlhom iktar minn Lm2.58 miljun biex jgħinuhom itejbu s-sistema ta' waste management li tinkludi, per eżempju, sistema ta' tined, dawk li jgħidulhom ix-sheds, il-manure clamps jew id-demmiela kif inhuma magħrufin, u s-cesspits jew il-fosos.

Jekk din mhijiex pożittiva, nixtieq xi ħadd mill-oppożizzjoni jiftaħli għajnejja.

Mr Speaker, issemmiet ħafna l-biċċerija u ħlief affarijiet negattivi fuq il- biċċerija ma smajniex.

Fis-sena 2004, 297 raħħal ingħataw Lm352,067 bħala slaughtering premium li 75% minnhom kienu mogħtija mill-Unjoni Ewropea u 25% mill-Istat.

U għadna ma spiċċjaniex bl-għajnuna li qed tingħata lir- raħħala.

Hemm l-għajnuna lir-raħħala tal-ħalib, id-dairy premium.

Jekk wieħed jassumi li r-riżerva tal-kwota tal-ħalib hija ta' 2% skond il-linja tat- trattat ta' Copenhagen, fejn jitħallas 16.31 euro per ton, fis-sena 2005 ir- raħħala tal-baqar li jagħtu l-ħalib se jirċievu Lm236,267 mill-istat u Lm101,255 mill-fondi ta' l-Unjoni Ewropea.

Nerġa' nistaqsi lill- oppożizzjoni jekk din hijiex xi ħaġa pożittiva.

L-aħħar għajnuna li xtaqt nitkellem dwarha hija l-investment in agricultural holdings, għajnuna ta' Lm900,000 taħt il-European Agriculture Guarantee and Guidance Fund għall- perjodu 2004-2006.

Mr Speaker, se nerġa' nitlob lil din il-Kamra tirrifletti fuq dak li qal il- bieraħ l-Onor.

Joe Brincat u dak li qal illum l-Onor.

Farrugia u nistaqsi għaliex ma tkellmux fuq affarijiet pożittivi.

Għalfejn qegħdin nitfgħu d- dubju fuq affarijiet li lanqas huma relatati ma' din ir-riżoluzzjoni?

X'aħna nirbħu mill-poplu Malti?

Jien nistaqsi lill-poplu Malti: Għalfejn qed jagħmel dawn l-affarijiet il-partit Laburista?

Għalfejn qed jitfa' d- dubji fuq affarijiet pożittivi li dan il-gvern qed jagħti lir-raħħala tagħna?

Il-poplu Malti ma jistax jirrealizza li s-somom li semmejt huma miktubin, qed jingħataw u se jkomplu jingħataw?

Għalfejn ma ssemma xejn min-naħa ta' l-oppożizzjoni?

Fejn qiegħda l-alternattiva ta' l- oppożizzjoni?

Dak li hu pożittiv għandhom jgħidu li huwa pożittiv u mhux irridu noħorġuhilhom aħna biex jgħiduha.

Jien nappella lill-oppożizzjoni biex tkun sinċiera mal-poplu Malti.

Aħna s-sinċerita` tajniha bin-numri.

Quddiemna għandna għad-diskussjoni riżoluzzjoni ta' art li se tingħata b'ċens imma l-oppożizzjoni għoġobha titkellem fuq it-tiġieġ li jingħataw fl- isptarijiet u fuq l-ikel.

Din hija riżoluzzjoni pożittiva u nirringrazzja lill-oppożizzjoni li ammettiet li hija pożittiva.

Grazzi, Mr Speaker.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Carmelo Abela): Grazzi.

Aktar rimarki?

L- Onor. Francis Agius.

ONOR.

FRANCIS AGIUS (Segretarju Parlamentari): Sur President, jiena ċert li min qed jismagħna u forsi huwa xi ftit intiż fuq dan is-settur jistagħġeb kif irnexxielna nagħmlu żewġ seduti fuq riżoluzzjoni li ma fihiex iktar minn sitt linji.

Pero` kif qal tajjeb l-aħħar kelliem, din hija riżoluzzjoni pożittiva li l-gvern qed iressaq u li anke l-oppożizzjoni taqbel magħha, pero` fil-ħin allokat għall-oppożizzjoni, li kien bla limitu, jien ipprovajt imma ma nrexxilix insib xi suġġeriment li huwa relatat ma' din ir-riżoluzzjoni biex aħna ntejbu din l-istess riżoluzzjoni.

Smajna ħafna kritika fuq dan is-settur li min-natura tiegħu huwa settur diffiċli għal ħafna raġunijiet pero` ma smajna l-ebda suġġeriment kif nistgħu verament ngħinu lir-raħħala tagħna.

Madanakollu rrid nirringrazzja lil kull kelliem għall-kontribut siewi li ta.

Irrid nibda biex nirringrazzja wkoll lill-Prim Ministru li, kontra dak li qed tgħid l-oppożizzjoni, tant għandu sens ta' direzzjoni li riżultat tal-ħidma tal-kumitat tal-Kabinett li waqqaf huwa stess sena ilu biex jikkordina xogħol bħal dan, ingħatat prijorita` lil dan is-settur.

U hawn irrid ngħid li wara sena ta' ħidma f'dan il-ministeru bħala segretarju parlamentari responsabbli mill-biedja u s-sajd, qed inġibu din ir- riżoluzzjoni quddiem din il-Kamra għax insistejna li r-raħħala tagħna jingħataw dak li l-oppożizzjoni stess qalet li suppost għamilna ħafna żmien ilu.

Sur President, jekk kien hemm xi dewmien f'xi affarijiet, irridu nkunu rġiel u ngħidu ta' min kien it-tort.

Għalkemm forsi mhux il-mument li noqogħdu naraw ta' min kien it-tort, pero` żgur li kulħadd jiftakar kemm kienet ħarxa l-oppożizzjoni, partikolarment il-kelliem ta' l-oppożizzjoni fuq l-agrikoltura, kontra d-dħul ta' Malta fl-Unjoni Ewropa u uża dan is- settur biex werwer lil kulmin għandu x'jaqsam ma' dan is-settur u għadu jwerwirhom.

Jien ma nterrompejtu fl-ebda waqt mhux għaliex b'xi mod kien qed jgħid xi verita` fuq il-problemi kif poġġihom hu.

M'iniex qed ngħid li m'hemmx problemi, pero` meta qal li ma riedx joħloq paniku u fl-istess ħin semma li m'hemmx flus biex nittestjaw għal ċertu mard li n-nies jifhmu x'inhu, jien nemmen li jista' jkun hawn min jimpressjona ruħu u jista' jinħoloq paniku.

Pero` nserraħ ras il-poplu Malti u min jaħdem f'dan is- settur li m'għandux għalfejn ikun hemm paniku.

Aħna għandna oppożizzjoni li, permezz tal-messaġġi li qed tirċievi mill-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali, qed tippretendi li tkun fil-gvern.

Imma nista' ngħid li f'dan il- qasam żgur m'għandha assolutament xejn x'toffri.

Illum nistgħu nitkellmu fuq din ir-riżoluzzjoni proprju għaliex aħna membri ta' l-Unjoni Ewropea.

X'inhu l-animu u x'kien li wassal li aħna nagħfsu biex titressaq din ir-riżoluzzjoni?

L-animu kien li hemm fondi li r- raħħala tagħna jistgħu jieħdu għaliex qegħdin membri ta' l-Unjoni Ewropea.

Peress li kien hemm diffikultajiet dwar it-titlu fuq l-art tagħhom, il- kumitat tal-Kabinett li huwa fformat minn diversi ministri, fosthom il- ministru li taħtu jaqa' d-dekasteru ta' l-artijiet, il-ministru tar- riżorsi u l-infrastruttura, il-ministru responsabbli mill-affarijiet rurali u l-ambjent, jien bħala segretarju parlamentari responsabbli mill-biedja u s-sajd u d-diretturi u n-nies li huma kompetenti f'dan il-qasam, rajna li hija prijorita` li nressqu din ir-riżoluzzjoni li, nerġa' ngħid, kellha toħroġ bit-trabuxu mill-oppożizzjoni biex tgħid li hija pożittiva.

Jiddispjaċini ngħid li l-oppożizzjoni ma kkontribwiet xejn biex nimplimentaw aħjar din ir-riżoluzzjoni għall-ġid tar-raħħala tagħna.

Jien naqbel ma' l-oppożizzjoni li dan is-settur huwa strateġikament importanti ħafna għal pajjiiżna għaliex huwa settur li jipprovdi l-ikel bnin u frisk għan-nies tagħna.

Hemm diversi aspetti li l-oppożizzjoni, b'mod partikolari l-kelliem tagħha fuq dan il-qasam, jeħtieġ li tibda tifhem.

Per eżempju, fil-ħin li dam jitkellem jien ma smajtux isemmi l-kelma "kompetizzjoni" li hija l-iktar aspett importanti.

Forsi llum saret cliché pero` huwa importanti ħafna li nifhmu xi tfisser fir-realta`.

U hawn nixtieq nispjega dak li l-Onor.

Farrugia rrepeta għal ħafna drabi.

Huwa qal li aħna qegħdin inħeġġu lill-poplu jiekol prodott frisk u prodott Malti, imbagħad l-isptar tal-gvern għażel tender ta' tiġieġ li huma importati.

Dan huwa riżultat tal-kompetizzjoni u rridu nifhmu li l- kompetizzjoni hija parti mill-politika li aħna llum, bħala membri ta' l- Unjoni Ewropea, ġibna fil-pajjiż.

Din ir-riżoluzzjoni biex nieħdu l-fondi ħalli ntejbu dan il-qasam hija riżultat tal-fatt li aħna membri fl-Unjoni Ewropea u l-kompetizzjoni tfisser li kulħadd jista' jimporta l-prodott sakemm ikun skond il-livelli stabbiliti tal-kwalita`.

L-Onor.

Farrugia semma l-laħam ta' l-għoġġiela u l-laħam tal-baqra.

Illum għandek l-għażla u m'hemmx għalfejn tmur Sqallija biex tixtri biċċa ċikkulata jew biex iġġib it-toothpaste.

Dan il-pajjiż kien sar il-laughing stock ta' l-Ewropa taħt is-sistemi semi-komunisti li kellna, speċjalment fejn jidħol il-mod ta' kif konna nikkummerċjaw.

F'dan il-qasam l-oppożizzjoni żgur li għandha deficit enormi biex tifhem u tikkonċepixxi x'qed jiġri.

Hemm patafjun ta' liġijiet u ħarġu kwantita` ta' legal notices din is-sena stess fuq kull aspett ta' dan is-settur, imma ma stajniex nitkellmu fuqhom kollha.

Dan ma jfissirx li m'humiex importanti għax kollha għandhom x'jaqsmu ma' kif irridu nġibu 'l quddiem l- istandards tal-biedja tagħna u kollha jaffettwaw l-ikel u s-saħħa tagħna.

L-għan ta' din ir-riżoluzzjoni huwa proprju li tgħin lir-raħħala biex jilħqu dawn l-istandards li ma waqgħux mis-sema, imma qegħdin hemmhekk biex ir-raħħal li qiegħed jiddedika ħajtu biex irabbi dawn l-annimali jagħmel xogħlu b'mod xjentifiku, b'mod tajjeb u b'mod li jilħaq ċerti standards.

M'hemmx għalfejn nuża kliem tqil imma n-nies jifhmu li kollox iħalli l-effett tiegħu, fosthom it-tip ta' ikel li tagħti lill-annimali, jekk l-annimal tpoġġih ma' grupp kbir minflok ikollu iktar fejn jimraħ u x'jiġri mid-demel ta' dawn l-annimali.

Ovvjament wieħed irid jara wkoll xi tfisser din ir-riżoluzzjoni f'dan il-kontest.

Ġejna kkritikati li qed inkunu naive fl-amministrazzjoni ta' dan is-settur meta dan huwa settur li dwaru ħierġa regolamentazzjoni kuljum.

Meta jsiru ċerti kummenti bħalma qal l-Onor.

Farrugia li hawn min tiela' u nieżel Brussells, juru l-elementi anti-Ewropej min-naħa ta' l-oppożizzjoni.

Jiddispjaċini ngħid dan id-diskors, imma l-kelliem ta' l-oppożizzjoni uża kliem li jien inħoss li fil-klima tal-lum ma kellux għalfejn jużah u seta' kkontribwixxa bi kritika ħafna iktar kostruttiva fuq riżoluzzjoni li fuq kollox iż-żewġ naħat tal-Kamra qegħdin naqblu dwarha.

Jien ukoll ikolli t-tentazzjoni li naqbeż fuq xi affarijiet oħra imma m'iniex se naqa' f'dik in-nasba.

Irrid inżomm mas-suġġett tal-lum għax aħna rridu nfiehmu xi tfisser din ir-riżoluzzjoni għar-raħħala li fuq kollox l-iktar li tinteressahom, pero` tinteressa lill-poplu Malti kollu għax dawn il-flejjes kollha li qegħdin noħorġu biex ngħinu lil dan is- settur qed joħroġhom il-poplu Malti flimkien ma' l-Unjoni Ewropea.

U aħna rridu nibdew nifhmu li l-flus ta' l-Unjoni Ewropea huma tagħna wkoll għax illum aħna parti mill-Unjoni Ewropea u rridu nużawhom tajjeb fl-oqsma fejn l-iktar nistgħu nagħmlu progress u nagħmlu suċċess.

In-naħa ta' l-oppożizzjoni qed tħeġġiġna biex indaħħlu iktar setturi f'din ir-riżoluzzjoni.

Aħna nixtiequ nagħmlu dan imma se nibdew bl-iktar setturi li jirrendu li huma proprju s-setturi taċ-ċanga u l-ħalib u tal- majjal.

Dawn iż-żewġ setturi tal-biedja se ngħinuhom billi nagħtu lir- raħħala titolu ta' ċens flok titolu ta' kera fuq l-art li jużaw għal żmien relattivament twil ta' 50 sena biex jagħti serħan il-moħħ.

Irrid ngħid lill-Onor.

Brincat li aħna m'għadniex nagħtu l-fortizzi storiċi biex jitrabba l-majjal fihom u dawn it-tip ta' rziezet m'għadhomx jeżistu!

Aħna qegħdin inħarsu lejn ir-raħħala li llum jammontaw għal 145 li qed irabbu l-baqar full-time u 96 li qed irabbu l-majjali full-time.

Lill-part- timers ma ħallejnihomx barra għaliex wara diskussjonijiet li saru ħassejna li kellna ninkluduhom għaliex għalkemm dawn huma part-timers, qegħdin irabbu l-istess annimali u allura għandhom l-istess spejjeż u l-istess diffikultajiet biex jilħqu l-istandards meħtieġa.

Il-gvern ħareġ abbozz ta' linji gwida, li hawnhekk għadu ma ssemmiex, li dwaru għamilna ħafna laqgħat ma' numru sabiħ ta' raħħala u spjegajnielhom kif għandhom ikunu l-irziezet u x'permessi għandhom bżonn.

Altru milli qegħdin nagħmluha faċli.

L-Onor.

Brincat tkellem fuq il-burokrazija żejda.

F'ħin minnhom beda jgħid li wħud minn dawn ir-raħħala huma ntiżi ħafna u f'ħin ieħor beda jgħid li dawn in-nies la jafu jimlew il-karti u lanqas jafu jżommu r-records tagħhom.

Jien naħseb li f'dan il-qasam issib minn kollox, imma ma jistax ikun li ma jkollokx ċertu tagħlim bażiku biex taħdem f'dan il-mestier għax biex trabbi l-annimali bilfors trid iżżomm ċertu record ħalli tipprevjeni t- tixrid tal-mard fost l-annimali.

Fis-sistemi ta' qabel, mhux biss ta' qabel ma dħalna fl-Unjoni Ewropea, imma anke fi żmien gvern Laburista ma kienx hemm dawn l-istandards hekk esiġenti li tant ikkritikawna fuqhom imma li tant huma meħtieġa.

Il-verita' hi li huma proprju dawn l-istandards li jnaqqsu l-possibilita` li jkun hawn il-mard.

Sur President, irrid inneħħi l-idea li dawn in-nies qishom ta' wara l- muntanji għax m'humiex, anzi huma nies intiżi ħafna fil-mestier tagħhom.

Aħna qed nagħmlu minn kollox biex ngħinuhom.

Saħansitra l-gvern se joffri s-servizzi ta' periti lil dawn ir-raħħala u se jkollhom ukoll għajnuna teknika mid-dipartiment ħalli nħaffu l-proċeduri.

Ħafna drabi trid ssib il- ħin li dawn in-nies ikunu available minħabba n-natura tax-xogħol tagħhom.

L-Onor.

Farrugia kien ministru f'dan il-qasam u jaf li dawn trid tiltaqa' magħhom f'ċerti ħinijiet.

Aħna niltaqgħu magħhom f'kull okkażjoni li nkunu nistgħu mhux biss fl-uffiċċji tagħna imma anke fil-postijiet fejn huma jiltaqgħu.

Pero` aħna nkunu qed insegwu b'mod assidwu dak li jkunu qegħdin ibatu minnu ħalli verament nipprovdu s-servizz meħtieġ lil dawn ir-raħħala.

Il-merħla totali tal-baqar f'pajjiżna tlaħħaq madwar 9,000 baqra bi produzzjoni ta' madwar 36,000 sa 42,000 tunnellata ta' ħalib fis-sena.

Filwaqt li għal dak li huwa majjal, il-produzzjoni tlaħħaq madwar 6,500 majjala li jfisser 8 miljun kilogramm laħam fis-sena.

Irrid ngħid li fid- distrett fejn nikkontesta jien, jiġifieri ż-Żejtun u Ħaż-Żabbar, insibu 15% tal-produzzjoni nazzjonali tal-baqar li jammonta għal 25%

tal-kwota nazzjonali.

Irrid insemmi wkoll li għandna areas partikolari bħalma huwa Għawdex li għandu wkoll numru ta' raħħala ta' importanza ekonomika.

Sur President, issemmew l-production costs ta' dan il-qasam, fosthom il- gwież.

Irrid ngħid li fl-2004 il-gvern ta Lm944,000 f'sussidju fuq il- ġwież, jiġifieri altru milli tajna għajnuna u jekk dan is-sussidju tiddividih bejn id-9,000 baqra, ikun ifisser li l-gvern ta Lm104 f'sussidju għall-ġwież għal kull baqra.

Hawnhekk qed niġu akkużati li moħħna biss biex nidhru li qegħdin nagħtu s- sussidji, qisna xi father christmas qed inqassmu r-rigali!

Dawn huma flus pubbliċi li 20% qed joħroġhom il-gvern Malti u 80% mill-Unjoni Ewropea.

Iżda rridu ndaħħlu l-kultura li dawn huma flus tagħna lkoll u hija forma ta' għajnuna.

Fil-fatt jirriżulta minn surveys li saru biex jaraw kif jaħsbuha n-nies dwar is-sussidju b'mod in ġenerali li mhux f'Malta biss, imma anke fil-pajjiżi ta' l-Ewropa 'l fuq minn 70% tan-nies jaċċettaw li l- gvernijiet jagħtu sussidju għal dan il-qasam għaliex in-nies jifhmu li dan huwa settur li trid tippompja l-flus fih.

Jirriżulta wkoll li psikoloġikament l-bdiewa ma tantx ikunu jridu s-sussidju u fejn jistgħu ma jkunux iridu s-sussidji.

Huwa veru li r-riforma tal-politika agrarja fl- Unjoni Ewropea qed tipprova tersaq biex kemm jista' jkun aħna nnaqqsu s- sussidju imma llum il-biedja tant għandha suċċess, tant hija megħjuna mix- xjenza - u dan hemm bżonn nifhmuh - li l-produzzjoni dejjem qed togħla u b'inqas nies tagħmel iżjed xogħol.

Allura aktar ma jgħaddi ż-żmien il- problema tal-biedja f'dan l-aspett qiegħda aktar takkumula.

Għalhekk bilfors li s-soċjeta` tistaqsi kemm se ndumu nissussidjaw.

U aħna llum, għax aħna membri, għandna s-sehem tagħna.

Nerġa' nirrepeti li dan id-diskors li ġejjin u sejrin Brussels idejjaqna għax dan ma jsirx b'kapriċċ u x-xogħol li jkun qed isir żgur li huwa ta' importanza vitali.

Fil-fatt isiru laqgħat bejnietna f'kull reġjun għaliex hemm concern dwar dan il-qasam.

It-tieni pilastru tar-riforma tal-politika agrarja jorbot kollu mal-fatt li l-finanzi għandhom imorru biex jitħares l-ambjent permezz ta' l- agrikoltura u mhux l-agrikoltura kontra l-ambjent imma jaħdmu t-tnejn flimkien.

Fil-fatt il-bdiewa tagħna jħarsu lejn il-mod kif qed jiżviluppa l-ambjent u jinteressahom minn dak kollu li jagħmlu.

U hawnhekk għandna miżuri importanti ta' kif aħna se nittrattaw id-demel tal-baqar u d-demel tal-majjal u x'se jsir minnu.

Sfortunatament fil-passat kulħadd kien jiġi jaqa' u jqum minn kollox!

Jekk qed tagħmel biċċa xogħol, trid tkun responsabbli għal dak kollu li qed jaffettwa lil dak is-settur.

Hawnhekk jien kont nippretendi li l-oppożizzjoni tgħinna biex aħna nkunu nistgħu nbiddlu l-kultura.

Sur President, l-Onor.

Farrugia ma jistax jgħid li m'għandux informazzjoni għax ir-rapport li għamel il-Ministru Pullicino rigward l-irziezet ilu xhur twal fuq il-website u min irid jista' jniżżlu.

Hija kontradizzjoni li jgħid li jmissna ilna li ġibna din ir-riżoluzzjoni s-snin għax allura jmissu ilu s-snin ippreparat fuqha din.

Nerġa' ngħid li bis-saħħa tas- sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea li nistgħu nitkellmu fuq dawn l- affarijiet illum għax kieku qed nitkellmu fuq x'se nibdew nimportaw u b'liema regoli.

Aħna m'għandniex minn xiex nibżgħu għax aħna ma dħakna b'ħadd.

Anzi nerġa' ngħid li meta niġu hawnhekk infissru fuq liema flus qegħdin nitkellmu qed nurun kemm aħna responsabbli għaliex dawk huma flus pubbliċi.

U nerġa' ngħid, sew jekk huma flus mill-gvern Malti u sew jekk huma flus mill-Unjoni Ewropea, huma kollha tagħna u jeħtieġ li nonfquhom bl- aħjar mod.

L-Onor.

Farrugia għamel enfasi kbira li għandu jkollna garanzija għall- istocking density.

Aħna qegħdin inressqu mozzjoni li tagħti serħan il-moħħ għal 50 sena.

Jien nistaqsi: Gvernijiet Laburisti qatt taw assigurazzjoni u serħan il-moħħ fuq xi ħaġa għal 50 sena?!

Fil-qasam tal- biedja qatt ma kien hawn tibdil daqskemm kien hawn kemm ilhom jaħdmu bis- serjeta` n-nies ta' qabli biex sar il-ftehim ma' l-Unjoni Ewropea u issa aħna biex nimplimentawh.

Aħna rridu l-koperazzjoni ta' l-oppożizzjoni għax irriduha tifhem li l- affarijiet ħafna drabi tant huma mgħaġġlin li aħna nkunu qegħdin nitkellmu fuq xi ħaġa li tista' tinbidel kompletament.

Illum fejn jidħol il-qasam ta' l-annimali, b'mod partikolari fuq il-majjal u l-baqar, għandek moviment immexxi mill-Isvezja fuq l-animal welfare li f'pajjiżna għadna qed immissu ftit truf minnu, imma fil-fora internazzjonali l-animal welfare hija fuq nett.

U se ngħidilkom kif taffettwa l-animal welfare.

Ftit snin ilu jien kelli l-okkażjoni mmur l-Isvezja bħala l-president tal-kumitat ta' l- affarijiet agrikoli tal-kunsill ta' l-Ewropa – illum l-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando li qed jaqdi dik il-funzjoni bħala kap tad-delegazzjoni Maltija, jaf x'qiegħed ngħid - u r-rappreżentanza ta' dan il-pajjiż bilkemm kellmuni għaliex l-image ta' pajjiżna hija li aħna nies slavaġ, noqtlu l- għasafar bl-addoċċ u nisparaw fuq kulma jgħaddi u jkollok tagħmel sigħat sħaħ tispjega li hemm aspett ieħor.

Aħna rridu ngħixu partikolarment mit- turiżmu u allaħares tinfirex din l-image dwar pajjiżna.

Għall-grazzja t'Alla f'pajjiżna llum hawn awareness kbira fuq l-animal welfare u għall- quddiem irridu naħdmu biex proprju nġibu 'l quddiem l-animal welfare f'pajjiżna.

Is-size ta' l-irziezet u l-mod kif nittrattaw l-animali jrid jersaq kollu lejn dan l-aspett.

Kien hemm u għad hemm ħafna miżuri fejn aħna qegħdin nagħtu l-għajnuna lir- raħħala tagħna li żgur m'għandix il-ħin nitkellem fuqhom.

Pero` hawnhekk irrid ngħid - għax l-oppożizzjoni kull darba tattakkana li aħna inkonsistenti għax nagħmlu reklam biex wieħed juża l-prodott frisk u mbagħad l-isptar jixtri prodott iffriżat - li l-kompetizzjoni ovvjament tfisser li kulħadd jixtri dak li jsib l-aħjar u l-irħas fis-suq.

Fil-fatt dan ġara wkoll fil-qasam tal-ħut fejn ġabu prezzijiet tajbin!

U hekk qed jiġri anke f'dan il-qasam.

Aħna għandna talbiet mill-Italja biex nibagħtu l-karkassi tal-majjal.

Il-kelliem ta' l-oppożizzjoni jrid jibda jifhem li l-ekonomija m'hijiex xi ħaġa sempliċi u m'hu se jimpressjona lil xi ħadd billi joqgħod iġibilna dawn l-argumenti fuq iz-zokkor.

Huwa veru li kultant l-ekonomija taħdem b'mod stramb.

L-ekonomija kultant tfisser li biex tmur minn gżira għal oħra li huma viċin, tiġik ħafna iktar expensive milli kieku tmur fiċ-ċentru tal-kontinent u terġa' tiġi f'dak il- pajjiż.

Irridu nifhmu li f'dan il-qasam tal-biedja jista' jkun hemm ukoll dawn l-affarijiet li ma jidhrux daqshekk straightforward.

Illum għandna l-għażla u għandna l-prodott frisk.

U l-oppożizzjoni għandha toqgħod attenta għaliex diġa` kellna diversi statements min-naħa tagħha li qed jagħmlu ħsara mhux lill-partit Nazzjonalista imma qed jagħmlu ħsara lil Malta.

M'għandniex nitkellmu b'mod leġġer fuq aspetti finanzjarji tal- pajjiż,, kif tkellem illum il-kelliem ta' l-oppożizzjoni meta qal li aħna m'aħniex nagħmlu t-testijiet li hemm bżonn fuq il-laħam.

Dawn m'humiex statements li neħduhom b'mod ħafif.

Hu qal li ma jridx joħloq paniku.

Dażgur li joħloq paniku!

Anke t-tobba jistaqsuni jekk aħniex nittestjaw għall-BSE għax il-pazjenti jistaqsuhom.

Dażgur li qed nittestjaw u żgur li se nibqgħu nittestjaw.

Veru li hemm problemi finanzjarji imma xorta se nibqgħu nagħmlu dawn l-affarijiet kollha.

U nserraħ ras il-konsumatur Malti li aħna committed u se nagħmlu dak kollu li hemm bżonn isir.

Illum isiru ħafna iktar testijiet milli kienu jsiru fi żmien il-gvern Laburista għax il-policies tagħna huma ħafna aħjar.

U hawnhekk suppost nitkellmu fuq il-policies.

Sur President, irrid ngħid – u ma rridx ninsa ngħidha din għax hija importanti ħafna – li l-kelliem ta' l-oppożizzjoni jkollu informazzjoni li tiġi minn ġewwa.

Aħna nafu li tiġi mis-settur stess u ma niddejqu xejn għaliex aħna ngħixu f'pajjiż demokratiku u ma niddejqu xejn li l-ħaddiema jwasslulu l-informazzjoni, huma min huma, sija jekk huma ħaddiema tal-gvern u sija jekk huma mis-settur privat.

Pero' ma jimmiżlijdjax lin-nies.

Il-bieraħ għamel l-istess ħaġa meta qal li l-gvern u l-kunsilli lokali f'Malta u f'Għawdex jonfqu bejn Lm15 miljun u Lm20 miljun biex jieħdu ħsieb ftit ġonna u ftit central strips.

Il-ministru għamel point of order fejn qal li jekk l-Onor.

Farrugia jara l-estimi ta' din is-sena jsib li għal dak li għandu x'jaqsam mal-private public partnership għal-landscaping il-gvern qed jivvota Lm2.6 miljun.

Imbagħad l-Onor.

Farrugia naqqas il-figura għal xi Lm10 miljun.

Kif nistgħu noqogħdu nitfgħu l-figuri bl-addoċċ?

Jekk irid ikollu l-informazzjoni korretta għandu jagħmel mistoqsija parlamentari.

Aħna ma jkollniex l-informazzjoni kollha, imma jkollna ħafna mill-informazzjoni.

Imma mbagħad nagħmlu raġunament bis-serjeta` u nagħmlu analiżi tal-politika.

X'inhi l-politika tagħhom?

Fil-ħin kollu li tkellmu dwar din ir-riżoluzzjoni x'qalu fuq l-aspett ta' kif se jingħata t-titolu ta' ċens b'din ir-riżoluzzjoni?

L-Onor.

Farrugia insista għal darba, darbtejn, tlieta li għandna niftħuha għal ħaddieħor.

Per eżempju, ma qalx kemm sejjer tajjeb is-settur tal-bajd f'dan il-pajjiż, minkejja li dħalna fl-Unjoni Ewropea.

L-ewwel qalu li jistgħu jżarmaw u kienu jwerwruhom biex jipprovaw jeħdulhom il-vot ħalli ma jirnexxilniex nidħlu fl-Unjoni Ewropea.

Imma ma nrexxilhomx u se naħdmu biex ma jirnexxilhomx lanqas darba oħra.

Sur President, rigward il-kwestjoni tas-sussidju rridu noqogħdu attenti x'ngħidu għaliex qed nagħtu dawn il-flus lil dan is-settur għaliex għalissa għandu bżonn min iwieżnu.

Imma liema mechanic, liema welder u liema bniedem ieħor qegħdin nissussidjaw f'dan il-pajjiż?

Allavolja jien responsabbli mis-settur tal-biedja, jien nistaqsi: Għaliex għandna nagħtu l-flus lil dawn in-nies li fuq kollox qed jagħmlu business?!

Imma għalissa għandna nagħtuhom sussidju għaliex is-soċjeta` taqbel li dawn in-nies għandhom bżonn l-għajnuna.

U llum qed nagħtu l-ikbar għajnuna li nistgħu nagħtu għaliex qed nagħtuhom titolu ta' ċens għal 50 sena fuq l-art fejn irabbu l-bhejjem.

Qed nagħtuhom dak li għandhom bżonn biex imorru l-bank u jkunu jistgħu jissellfu biex jinvestu.

(Interruzzjonijiet) Għaliex qed tgħid li m'hemmx fiduċja fil-futur?

Min se jpoġġi flusu?

Min imur ifesfislu f'widnejh u jgħidlu dak li jaqbillu biex ikisser lil sħabu fl- istess settur!

Sur President, il-poplu Malti jaf il-ħażen ta' ċerti nies u mhux fair li din il-Kamra tkun misled.

Jien ma qomtx biex nagħmel points of order, pero` qed inwieġeb issa għaliex m'huwiex fair li din in-naħa tal-Kamra tiġi wżata.

Ħadd m'għandu jużana.

Aħna rappreżentanti ta' kulħadd u ħadd m'għandu jużana biex jagħmel mistoqsijiet fil-Parlament li finalment ikunu indirizzati biss biex jaġevolaw xi wieħed mill-operaturi f'xi settur partikolari.

Dan m'huwiex sewwa u aħna m'għandniex naqgħu għal dik it- tentazzjoni u m'għandniex inkunu interpretati li m'aħniex qed nagħtu dik l- informazzjoni jew li aħna qed nibżgħu nagħtuha jew li aħna naive.

Huwa naive min jaqa' għal dawn il-manuvri.

Ikun hemm individwu li jallega li hu qed jieħu 1c minn kull 20c ...

THE DEPUTY SPEAKER: Ippermettili, l-Onor.

Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jien qed nifhem sew li s-Segretarju Parlamentari qed jagħmel ċerti allegazzjonijiet li f'dak li kont qed ngħid jien kont qed nirriferi u nsostni politika ta' interess personali ta' xi produttur partikolari?

Nitolbu jiċċara d-diskors.

ONOR.

FRANCIS AGIUS: Ngħid b'mod kategoriku - u l-Onor.

Farrugia jaf - li bl-ebda mod ma kont qed nirriferi għalih personali jew li hu għandu xi rabta assolutament.

Jekk fehem hekk, ninnega assolutament li hu għandu xi interess f'dan is-sens.

Pero` qed ngħid li rridu noqogħdu attenti minn ċerti nies li jiġu - din tiġri lil kull min qiegħed fil-politika - jgħidulek ċerti affarijiet biex ovvjament jittestjaw u jieħdu informazzjoni li ma jkunx fair li jieħdu.

Sur President, jien naħseb li l-mod kif irreaġixxiet l-oppożizzjoni għal din il-mozzjoni juri għatx li għandna nkomplu mexjin f'din id-direzzjoni biex naġevolaw lil dawk li jkabbru l-mushrooms, lil dawk li jrabbu l-fniek, lil dawk li jrabbu t-tiġieġ għas-simna u lil dawk li jkabbru l-uċuh tar- raba li ovvjament huma fil-maġġoranza l-kbira.

Aħna qegħdin naħdmu biex meta jkun possibbli dan isir.

Pero` rrid ngħid li fejn jidħol l- investiment marbut ma' titjib fl-azjendi, dawn huma s-setturi li l-iktar għandhom bżonn.

Aħna ħassejna li huwa importanti li nipprovdu l-qafas lil dawn iż-żewġ setturi importanti.

Illum bi pjaċir ngħid li l-MDP għandha l-approvazzjoni nazzjonali ta' l-impjant tagħha u l-prodott tagħha tjieb ħafna permezz tat- tibdil kollu li seħħ.

L-MDP qed topera l-art tagħha b'ċens u mhux b'kera, tajnieha għajnuna ta' miljuni ta' liri biex tkun tista' ttejjeb l-operat tagħha u llum il-prodott Malti sab postu f'dan il-qasam.

Jien naħseb li d-direzzjoni ta' dan il-gvern hija ċara u min jakkużana li la għandna pjan u lanqas nafu fejn sejrin, ħlief li deħlin fil-ħajt, tajjeb li jsegwi dak kollu li qed jiġri f'dan is-settur f'pajjiżi oħrajn u jara kif aħna mxejna, minkejja d-diffikultajiet li ġejjin mill-istess operazzjoni li trid tagħmel, fuq skala żgħira, fuq skala ta' gżira, fuq skala ta' pajjiż, fuq skali oħrajn fejn għandek suq iktar miftuħ, fejn għandek tendenzi kbar fil-livell internazzjonali fejn il-produzzjoni ta' l- ikel ġejja b'saħħa qawwija mill-Amerika Latina, miċ-Ċina, mill-pajjiżi li għandhom 70%, 80% u 90% jgħixu mir-raba', mhux bħal Malta fejn għandna 1% jew 2%.

U għad trid tqum ħafna iżjed din il-kuxjenza li anke permezz tal- politika agrarja tagħna dawn il-pajjiżi jiġu megħjuna billi l-prodotti tagħhom jinstabu fis-swieq.

Ovvjament pajjiżi bħalna, li llum ninsabu parti mill-Unjoni Ewropa, iridu l-kwalita`.

Il-kwalita` ħafna minnhom qed jilħquha u minn hawn ġejja l-vera kompetizzjoni u għad trid tiġi aktar kompetizzjoni.

Aħna konxji minn dan kollu, pero` ma nistgħux ngħidu lin-nies biex ma jagħmlux investiment.

Kulmin jagħmel investiment qiegħed fil-business.

Aħna qegħdin nagħtu din il-konċessjoni għal 50 sena lir-raħħala u peress li dawn se jkunu jistgħu anke jgħadduha lil xi ħadd tal-familja tagħhom, se jkun hemm ċerta kontinwita`.

Aħna qegħdin nieħdu ħsieb l-aspett soċjali u qed inkunu sensittivi lejn dan is-settur billi naraw li anke ż-żgħażagħ ikunu jistgħu jaraw futur f'dan il-qasam.

Ovvjament iridu jagħmlu t-tibdil li hemm bżonn jagħmlu.

M'iniex se noqgħod ngħid li din il-konċessjoni kellna nagħmluha bilfors għax dħalna fl-Unjoni Ewropea għax stajna ddeċidejna li nagħmluha xorta waħda.

Imma ħafna mill-affarijiet li hemm bżonn isiru għall-ġid tal-prodott, għall-ġid tar-raħħala, għall-ġid ta' l- ambjent qegħdin hemmhekk kollha mitkubin.

Hawnhekk żgur naqblu li l-qasam ta' l-agrikoltura jieħu l-bulk enormi tar- regolamentazzjoni u ta' kull diskussjoni politika u teknika li ssir fl- Unjoni Ewropea.

Dan ifisser li din hija t-triq it-tajba li issa anke tan- naħa l-oħra ġew magħna fuqha - issa jew bilfors, jew għax ried il-poplu, jew għax issa jkollhom bilfors jimxu f'din it-triq - u rridu nkomplu mexjin fiha.

Ma naħsibx li l-oppożizzjoni issa se tagħmel statement li m'hijex se timxi f'din it-triq għax f'dak il-każ jibdew jinkwetaw iktar ir-raħħala tagħna meta ma jarawx kontinwita`.

Huwa importanti li jaraw il-kontinwita` għaliex dawn ma joħorġux sold u tnejn biex jinvestu u jkabbru l-produzzjoni tagħhom.

Għalhekk huwa importanti ħafna li min jaħdem f'dan is-settur jara li l- futur tiegħu, ta' wliedu u anke ta' wlied uliedu - jekk qed nitkellmu fuq 50 sena u mbagħad jista' jerġa' jiġġedded – jkun fuq bażi soda u sigura.

Sur President, ma kellix ċans noqgħod nidħol fl-għajnuniet kollha li jieħu dan is-settur.

Ngħid biss li l-għajnuna totali f'dan il-qasam tlaħħaq iktar minn Lm6,800,000.

Jekk wieħed iħares lejn din il-figura b'mod mill- iktar spassjonat żgur li ma jistax jgħid li m'aħniex ngħinu lil dan is- settur b'mod finanzjarju.

Illum qed inressqu riżoluzzjoni li m'hijiex ta' natura finanzjarja imma hija importanti daqstant ieħor għaliex tagħti sigurta` lil dan is-settur biex ikun jista' jkompli jinvesti.

Fil-qasam tal-ħalib għamilna l-interherd milk project biex intejbu l- kwalita` tal-ħalib għall-konsumatur u hemm diversi miżuri oħrajn li jgħinu sabiex ir-raħħala jkollhom prodott ħafna aħjar.

Irrid nagħlaq billi nirringrazzja lill-Prim Ministru li l-ewwelnett li għoġbu mhux biss jinkarigani minn dan is-settur li għal diversi raġunijiet inħoss li huwa ta' importanza kbira, pero' wkoll għall-mod ta' kif aħna qegħdin naħdmu bħala team ta' nies fil-Cabinett committee li proprju rnexxielu jressaq riżoluzzjoni bħal din.

Naħseb li l-oppożizzjoni apprezzat din ir-riżoluzzjoni għaliex kellha ħeġġa kbira biex tara li dawn it-tip ta' konċessjonijiet jingħataw lil setturi oħrajn.

Jien inwiegħed li aħna se nkomplu naħdmu f'din it-triq ħalli l-bdiewa u r-raħħala kollha jkollhom iċ-ċans li jgawdu minn konċessjonijiet bħal dawn għall-ġid tal- biedja tagħna.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Insejjaħ issa lill-Ministru George Pullicino, biex jekk jogħġbu, jagħmel il-winding up.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, meta l-whip ta' l-oppożizzjoni talabna biex nestendu l-ħin lill-Onor.

Noel Farrugia, onestament għidt li ma nsib l-ebda oġġezzjoni.

Imma ħsibt li l-Onor.

Farrugia se jiġi f'din il- Kamra u jagħmel sensiela ta' argumenti.

Effettivament smajna ħames argumenti li rripetihom għal xi sitta jew tmien darbiet.

Għamel seduta ta' riċiklaġġ ta' ħames argumenti biss.

L-Onor.

Francis Agius qal li l-Onor.

Farrugia ġie fil-Kamra u beda jfajjar il-figuri.

Fil-fatt kważi kellna seduta tal-lotterija tas-Super 5 fejn l- Onor. Farrugia ġie jitfa' l-figuri bl-addoċċ, fejn ħabat ħabat u fejn laqat laqat.

Saħansitra qal li l-gvern jonfoq bejn Lm15 miljun u Lm20 miljun fis- sena biex nagħmlu l-landscaping tar-roundabouts u s-central strips.

Jien qomt nagħmel il-point of order mhux biex nirredikola lill-Onor.

Farrugia għax għandi kull rispett lejh - għandi inqas rispett lejn dak li jipprova jippromwovi, imma lejh bħala persuna għandi kull rispett - u bl-ebda mod ma nipprova ngħaddi kummenti dispreġġjattivi fil-konfront tiegħu, allavolja xi kultant forsi hu tiżloqlu xi waħda u jipprova jkun daqsxejn iebes iżżejjed billi anke jgħaddi kummenti personali.

Illum żelqitlu oħra u qal: Fejn hi n-new look ta' dan il-gvern jew forsi n- new look hija biss fid-dieta?

M'għandi l-ebda problema, dak li għandi ferħan bih u ma ngħatti xejn minnu.

Dak li għandi huwa dak li għandi.

Ġieli jistaqsini hu x'jiena nagħmel fuq id-dieta ....

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ħafna drabi waqt li tkun qed tagħmel argument tiftakar li forsi tista' tinstema' li qed tkun personali.

Anzi jien għidtha f'sens ġenwin u f'sens pożittiv.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Iva, m'għandix problema.

Jien nirrispetta lill- Onor. Farrugia u għax nirrispettah se nagħti r-risposti għall-ħames argumenti riċiklati li dam jagħmel għal kważi siegħa diskors li għamel f'din il-Kamra.

X'kienu l-ħames argumenti?

L-ewwel argument kien jekk din ir-riżoluzzjoni hijiex se tkun estiża għal setturi oħrajn.

Meta l-bieraħ ressaqt din ir-riżoluzzjoni, fl-introduzzjoni tiegħi għidt li aħna qegħdin nippreżentaw din ir-riżoluzzjoni għaż-żewġ setturi ta' prijorita', li huma s-setturi tal-majjali u tal-baqar, imma l-intenzjoni tagħna hija li nkomplu fuq is-setturi l-oħrajn.

Se nagħmlu hekk għax marbutin bil-wegħda li għamilna fil-programm elettorali tagħna - dak il-partit li rebaħ ir- referendum u rebaħ l-elezzjoni - li nagħtu ċ-ċans lill-bdiewa wkoll li l- art li jaħdmu jeħduha b'ċens minflok ma tibqa' bi qbiela u bil-mod il-mod naslu biex nagħmlu dak, imma bdejna mis-setturi ta' prijorita'.

Il-prijorita' ġejja mill-fatt li huma żewġ setturi li aktar jeħtieġu investiment sabiex jilħqu l-istandards Ewropej.

Għamilna dan ukoll għaliex il-kapaċita` amministrattiva taż-żewġ ministeri, kemm tal-ministeru tal-ġustizzja u intern li huwa responsabbli mid-dipartiment ta' l-artijiet kif ukoll tal-ministeru tiegħi, trid tkun f'sitwazzjoni li niffokaw fuq dawk l-applikazzjonijiet li jidħlu għal din il-konċessjoni ħalli nanalizzawhom fl-inqas żmien possibbli.

Jiġifieri nista' nserraħ ras l- Onor. Farrugia li dik hija l-intenzjoni tal-gvern.

Il-bieraħ meta ppreżentajt ir-riżoluzzjoni ma kien hawn ħadd mill- oppożizzjoni tant li l-Onor.

Joe Brincat ħaseb li l-Onor.

Anthony Abela qiegħed jippilota din ir-riżoluzzjoni peress li sema' parti mid-diskors tiegħu.

Deher ċar ukoll li ma kienx ippreparat għax lanqas kien jaf li ma kienx hemm għalfejn nużaw it-terminu "ċens" għax fejn qegħdin ninserixxu din l-emenda fil-paragrafu 4 ta' l-Iskeda annessa fil-Kapitlu 268 diġa' kien hemm il-kelma "ċens" bħala title.

Jien nippretendi - forsi nippretendi żżejjed mill-oppożizzjoni - li l- oppożizzjoni tkun ippreparata meta tiġi hawn ġew u mhux tiġi hawnhekk tagħmel diskors li naħseb li ma jixraqx mhux lilna li qegħdin hawn ġew, imma lin-nies li jisimgħuna, li jippretendu li kemm il-gvern u kemm l- oppożizzjoni tkun ippreparata, u mhux niġu nitkellmu bl-addoċċ u fejn ħabat ħabat u fejn laqat laqat.

Għal diversi drabi l-Onor.

Farrugia talabna garanzija fuq il-kwestjoni tal-produzzjoni marbuta man-nitrati.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia, bil-permess tal-ministru.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Peress li jien tlabt it-time frame ta' meta se tersaq il-mozzjoni l-oħra biex tkopri s-setturi u lill-produtturi l-oħra, din qiegħda available jew tiġi komunikata fi stadju ieħor?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Le, m'hemmx time frame li huwa marbut, imma kif għidt il-bieraħ għandna l-intenzjoni kollha li ġaladarba dawn is-setturi jkunu koperti, imbagħad nimxu għal setturi oħrajn.

Ħalli niġi għat-tieni punt li hija l-kwestjoni tal-livell tan-nitrati.

L- ewwelnett irridu nifhmu - għax jien xi kultant nibda naħseb li lanqas jafu x'innegozjajna ma' l-Unjoni Ewropea – li l-livell ta' nitrati li kellna u li għandna llum m'huwiex neċessarjament il-livell ta' nitrati li se jkollna fi ftit snin oħra.

Per eżempju, fil-qasam tal-baqar aħna nnegozjajna perjodu ta' għaxar snin fejn l-ammont ta' baqar irid jonqos.

Forsi l- oppożizzjoni għadha ma tafhiex din u għadha ma skoprithiex.

Il-koperattivi jafuha din - jien u l-Onor.

Francis Agius niltaqgħu mal-koperattivi u m'hemmx għalfejn jgħaddu tmint ijiem biex niltaqgħu mal-koperattivi u jkollna l-feedback mingħandhom - u jafu wkoll li minkejja li n-numru ta' baqar irid jonqos, matul iż-żmien irridu nżidu l-yield u l-kwalita' tal- baqar.

Mela allura jekk iżżid l-ammont ta' ħalib li jagħtuk il-baqar u ttejjeb il-kwalita' tkun tista' fuq perjodu ta' żmien tnaqqas l-ammont ta' baqar.

U jekk tnaqqas l-ammont ta' baqar ovvjament l-ammont ta' nitrati li tkun qiegħed tipproduċi mid-demel ikun qiegħed jonqos.

L-istess fil-qasam tal-majjali.

Jekk titkellem mal-koperattiva ta' min jipproduċi l-majjal huma stess jgħidulek li hemm uħud mill-produtturi li huma ta' xkiel għall-prodotturi li huma serji.

Dawn bilfors iridu jirristrutturaw jew inkella se jkollhom jaraw x'se jagħmlu, imma ma jistgħux jibqgħu xkiel fuq is-settur.

L-istess fil-qasam tat-tiġieġ, huwa kkalkolat li għandu jonqos l-ammont ta' nitrati.

Diġa' naqas illum għax kien hemm min jipproduċi tjur b'mod illegali u ħadna azzjoni kontrihom.

Aħna għandna bżonn innaqqsu l-ammont ta' nitrati fl-ilma mhux għax qed tgħidilna l-Unjoni Ewropea imma għax huwa ta' ġid għalina peress li nikkonsmaw l-ilma ta' taħt l-art.

Jien nixtieq nistaqsi lill-oppożizzjoni: Kieku għada jkunu fil-gvern - għax l-oppożizzjoni tiġi hawn tfajjar u titfa' u qatt ma jgħidulna x'jagħmlu huma - inaqqsu n-nitrati jew le?

Se nibqgħu npoġġu lit-tfal tagħna fil-periklu minħabba l-fatt li għandna livelli għoljin ta' nitrati li jippenetraw fl-ilma li nixorbu, jien, inti u t-tfal tagħna?

Kieku intom tnaqqsuh l-ammont ta' nitrati?

U tnaqqsuh għax tgħidilkom l-Unjoni Ewropea jew għax hu ta' ġid għalina?

Dan huwa t-tajjeb ta' l-Unjoni Ewropea u għalhekk aħna għidna – u mhux intom, għax intom ipprovajtu tbeżżgħu lin-nies - li tajjeb nidħlu fl- Unjoni Ewropea għax minkejja l-volonta' kollha, inkluż tagħna li qegħdin fil-gvern, it-tajjeb li tkun fl-Unjoni Ewropea huwa li għandek targets u għandek deadlines u trid timxi magħhom u ma nistgħux nillaxkaw, lanqas aħna li qegħdin fil-gvern.

Dak hu l-isbaħ kontroll li għandna għax illum iċ- ċittadin komuni – issa m'għadkomx tużaw din it-terminoloġija - mhux biss jittestjana bil-vot tiegħu kull ħames snin, imma għandu wkoll il- Kummissjoni Ewropea li lilna żżommna fuq ix-xwiek biex nilħqu t-targets u d- deadlines li għandna f'kull settur.

Intom għidtu lill-poplu biex ma jivvotawx għal sħubija fl-Unjoni Ewropea.

Illum pubblikament tgħidu li taqblu imma għandkom nostalġija.

Anke meta nisma' lill-Onor.

Farrugia jitkellem hawn ninduna li għandu nostalġija għall-kontrolli u nostalġija sħiħa biex inwaqqfu l-importazzjoni.

Nixtieq nistaqsi lill-Onor.

Farrugia: Kieku għada tkun fuq din in-naħa tal-Kamra x'tagħmel?

Tnaqqas l-importazzjoni?

U lil dawk li huma viċini tiegħek u li llum jimportaw prodotti minn barra, x'tgħidilhom?

Tnaqqsilhom l- importazzjoni jew għax illum qegħdin fl-Unjoni Ewropea, tgħidilhom li se tgħinhom biex itejbu l-prodott tagħhom ħalli jikkompetu?

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, bil-permess tal-Mministru.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jien m'għidtx dak li qed jgħid il-ministru.

Kulma għidt huwa li l-gvern qed isostni mal-poplu politika ta' parir u appell biex jiekol il-prodott frisk u hu, fl-istituzzjonijiet tiegħu, speċjalment fl-isptarijiet fejn l-iktar hemm bżonn ikel nutrittiv, qed jagħti ikel mportat, kontra l-parir tiegħu stess.

Dak li għidt jien.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Jien għamilt argument ċar.

Aħna llum qegħdin f'suq liberu u huwa s-suq li jiddetta.

Qalilna li naqset ċ-ċanga importata.

Mela llum jien, il-ministru, jew il-kollega tiegħi l-Onor.

Francis Agius li niddeċiedu x'jidħol f'dan il-pajjiż?

Jiddeċiedi x'jikkonsma l-konsumatur.

M'għadniex fiż-żmien meta konna bis-sistema tal- bulk-buying fejn wieħed jiddobba xi liċenzja u jħallas minn taħt il-mejda biex jimporta, skond min hu.

Illum jiddetta s-suq u l-konsumatur jiddeċiedi x'jixtri, mhux il-ministru.

Il-ministru jiddeċiedi x'jiekol hu u jekk qiegħed fuq id-dieta jnaqqas mil-laħam biex jiekol il-ħaxix.

Imma jien m'għandi l-ebda dritt ngħid lill-konsumatur x'jikkonsma.

Din hi d- differenza bejna u bejnkom.

Jien nieħu gost nisimgħu jsemmi ċerti produtturi.

Illum il-produtturi lokali għandhom l-għażla; jistgħu jipproduċu u għandhom l-għażla li jimportaw ukoll.

Jien ġieli jiġu quddiemi nies li jipproduċi u fl-istess ħin jimportaw u ġieli jagħmlu talbiet biex jimportaw tiġieġ anke minn pajjiżi li huma barra l-Unjoni Ewropea.

Jiena nieħu gost li dawn in-nies jinvestu u la qegħdin jinvestu naħseb li għandhom il-fiduċja għax ma naħsibx li huma mġienen li jinvestu Lm600,000 f'settur li jaħsbu li se jfalli.

Imma għandu kull dritt ukoll li jimporta.

Min se jgħidlu li ma jistax jimporta?

Jekk l-Onor.

Farrugia jkun fuq din in-naħa tal-bankijiet, se jgħidlu li se jiddeċiedi hu u mhux il-konsumatur?!

Kif spjega l-Onor.

Francis Agius, aħna għamilna kontrolli u għad għandna ammont ta' kontrolli għall-perjodu ta' transizzjoni.

U dan li intom għadkom ma fhimtux.

Jiġi jgħid lilna biex naġġornaw meta huma għandhom bżonn jaġġornaw għaliex pubblikament kellhom jilagħqu kulma qalu qabel ir- referendum u qabel l-elezzjoni.

Qalu li issa jaqblu ma' l-Unjoni Ewropea imma jgħiduha lip service għaliex ma jħossuhiex u lanqas jifhmuha.

Jekk ma tifhimhiex aħseb u ara kemm tista' tħossha!

Din hija d-dikotomija kbira u l-gidba li qed tgħix l-oppożizzjoni.

Qed jgħixu gidba sħiħa kuljum.

Jeħtieġ li jbiddlu l-leader li bellagħlhom ir-ross bil-labra u daħak bihom għal darba, darbtejn - mhux bil-poplu daħak - u għadhom iħalluh jidħak bihom.

Huma jridu jaġġornaw il-politika tagħhom u mhux aħna.

Jien nixtieq infakkar lill-poplu Malti li aħna nemmnu f'suq ħieles u f'suq li jikkompeti.

Aħna ma nemmnux fi gvernijiet, bħal ta' żmienhom, li kellhom falliment fl-esportazzjoni tal-ħaxix, imbagħad it-telf li kellhom għamlu tajjeb għalih – mhux huma – mill-profotti li kien hemm fl- esportazzjoni tal-patata.

Dawk kienu mumenti sbieħ għall-agrikultura Maltija!

Il-ministeru jesporta l-ħaxix, jitlef minnu u lill-bdiewa jgħidilhom: Issa nagħmlu tajjeb għalih mill-profitti li kien hemm mill- importazzjoni tal-patata.

Aħna mhux dawk it-tip ta' fallimenti nagħmlu għaliex dawk inħalluhom għalikom.

Tajjeb li l-poplu Malti jiftakar li l-oppożizzjoni kienet tgħidilna biex ma nidħlux fl-Unjoni Ewropea u riedu l-famuż partnership.

Issa m'għadhomx isemmu l-partnership.

Meta kienu taparsi mexjin lejn il-politika tal- partnership fit-22 xahar li għamlu fil-gvern l-Unjoni Ewropea qaltilhom li hi kienet lesta għall-ftehim ta' kummerċ ħieles, imma l-kummerċ ħieles ikun anke fis-settur ta' l-agrikultura.

Din hi d-differenza.

Filwaqt li huma riedu jagħtu lill-bdiewa u lir-raħħala suq liberu, suq miftuħ mingħajr għajnuna, aħna, jekk taqta' barra s-sussidji ta' l-SMPPMA, fuq il-perjodu 2004-2006 se nkunu tajna 'l fuq minn Lm7 miljun lis-settur tal-majjal u lis- settur tal-baqar.

Kieku llum hemm l-oppożizzjoni fil-gvern u r-referendum ma ntrebaħx minna minkejja l-biżgħat kollha, kieku l-bdiewa u r-raħħala qegħdin jgħumu f'suq ħieles bħalma għandna llum, bid-differenza li ma jkollhomx l-għajnuna.

L-Onor.

Farrugia tkellem ukoll fuq l-inċineratur tal-biċċerija.

Jien niskanta bl-Onor.

Farrugia għax hu kien ministru għal 22 xahar u jaf li matul is-sena jkollok voti li effettivament jaqbżu l-ammont approvat għalihom fil-budget u tagħmel dawk li jissejħu virements, tbiddel minn cost centre għall-ieħor u tibqa' għaddej.

Hija xi ħaġa kbira li jiġri hekk?

Forsi lill-Onor.

Farrugia qed jagħtuh l-informazzjoni dawk il-ħaddiema li qed nipprovaw nikkontrollaw.

Jien m'għandix problema li jagħtuh l- informazzjoni.

Qed nikkontrollaw fejn għandna overtime żejjed, qed nikkontrollaw fejn hemm spejjeż żejda u dak li se nibqgħu nagħmlu.

Jistgħu jgħaddulek kemm trid informazzjoni n-nies li qegħdin nikkontrollaw għaliex aħna se nibqgħu nikkontrollaw u se navżahom minn issa li fejn hemm abbużi ninżlu fuqhom, fejn hemm l-eċċessjonijiet se nikkontrollawhom għax aħna obbligati li naraw li t-taxxi li jħallsu n-nies ikunu dedikati għall- affarijiet li hemm bżonn f'pajjiżna.

Mr Speaker, fil-biċċerija qed jintuża l-inċineratur li ġibna aħna biex naħarqu l-bhejjem.

L-Onor.

Farrugia ma jridx li nużaw l-inċineratur?

Irid li nibqgħu nitfgħu l-bhejjem li jidħlu mejta, apparti l-materjal li jżommu l-biċċerija, fil-Magħtab, ftit 'il bogħod mid-distrett tiegħu?

M'għadniex nagħmlu dawk l-affarijiet.

Issa qed nitfgħuhom fl-inċineratur.

Meta l-partit Laburista kien fil-gvern, il-bhejjem kienu jintefgħu l- Magħtab jew ġo xi wied.

Imma aħna nonfqu l-flus biex l-inċineratur jitħaddem fl-aħjar interess ta' l-ambjent tiegħek, ta' l-ambjent tiegħi u ta' kulħadd.

Ir-raba' punt li semma l-Onor.

Farrugia jirrigwarda d-deboning section.

Aħna qed ngħidu bl-aktar mod ċar li l-cutting and deboning plant qiegħed fl- aħħar stages biex ikun lest.

Qed ngħidu wkoll li l-proċessuri u l- koperattiva effettivament iridu jmexxu 'l quddiem il-cutting and deboning unit u rridu li jintużaw operaturi li diġa` hemm fis-settur u mhux inkomplu nżidu l-ispiża tal-gvern.

Kien hemm nies li ġew għandi jew għand l-Onor.

Francis Agius u qalulna li għamlu l-kors tal-biċċiera u qed jippretendu li ndaħħluhom mal-gvern.

Allura meta l-gvern jagħti kors tal-biċċiera għandu jintrabat li lil dawk li jkun għallem jimpjegahom hu?

Allaħares il-gvern kellu jagħmel hekk.

Dak kien żmien ieħor, meta l-gvern kien jitgħabba b'nies li m'għandux bżonn.

Hemm biżżejjed operaturi fis-settur u m'għandix l-iċken dubju li hemm operaturi biex imexxu dak id-deboning unit.

Nerġa' mmur fuq il-kwestjoni ta' l-inċineratur.

X'nagħmlu biex nibbilancjaw l-ispejjeż?

Nibdew niċċarġjaw Lm5 jew Lm10 għal kull annimal li wieħed idaħħal il-biċċerija?

B'dan il-mod malajr tibbilanċjahom il- kontijiet.

Imma aħna, għax responsabbli, nafu li jrid ikollok perjodu ta' transizzjoni, fejn dan is-settur ikun imwieżen, biex minn settur li kien dara b'monopolju, mingħajr kompetizzjoni ta' xejn imur għal sitwazzjoni ta' kompetizzjoni totali.

Mr Speaker, niġi għall-ħames punt li jirrigwarda l-produzzjoni tal- mushrooms.

Jekk l-Onor.

Farrugia lanqas jaf li jittieħed is-sussidju fuq il- mushrooms jekk dawn jidħlu l-pitkalija, allura nissuġġerixxi li l-Onor.

Farrugia jinżel daqsxejn iktar il-pitkalija u mhux jisma' biss min-nies viċin tiegħu li jdaħħlu ċerti prodotti.

Ġieli jkun hemm min iġib prodott minn barra u jipprova jdaħħlu fil-pitkalija.

M'għandux jisma' minn dawk in- nies biss, imma jisma' mingħand in-nies li huma operaturi fil-pitkalija.

Jien nikkonkludi billi ngħid li qabel xejn irridu nifhmu s-sens ta' din ir- riżoluzzjoni.

Din għamilnieha biex nagħtu sens ta' sigurta` lir-raħħala fil-qasam tat-trobbija tal-baqar, li jipproduċu l-ħalib u lir-raħħala li jrabbu l-majjali billi nagħtuhom ċens ta' 50 sena li jista' jiġġedded sabiex ikunu jistgħu jagħmlu l-investiment neċessarju ħalli jġibu l- irziezet tagħhom up to standard.

Huwa settur li diġa' ra bidliet, anke f'inqas minn sena li ilna fl-Unjoni Ewropea.

Għadni kemm irċevejt messaġġ mingħand wieħed mill-operaturi - li jien kont ngħidlu li fis-settur ta' l-ipproċessar tat-tiġieġ irid itejjeb l-impjant tiegħu biex jiġi up to standard – fejn qalli li marret għandu l-missjoni ta' l-FBO biex jispezzjonawlu l-post u mar tajjeb ħafna.

Jiena nieħu gost li għandna min fehem li hemm opportunita` u hemm min anke beda jesporta prodotti lejn pajjiżi fl-Unjoni Ewropea.

Mr Speaker, nirrepeti dak li għidt il-bieraħ; għandna prodott tajjeb u rridu ntejbuh.

Irridu ngħallmu lir-raħħal u lill-bidwi metodi ġodda ta' tkabbir u ta' trobbija biex il-prodott tagħna mhux biss jibqa' tajjeb imma nagħmluh aħjar biex jikkompeti u m'għandix l-iċken dubju li f'suq fejn il- kwalita` tiġi ppremjata, il-prodott tagħna jiġi ppremjat ukoll.

La jien, la s-segretarju parlamentari Francis Agius u ħadd minn din il-Kamra qatt ma qal li din il-bidla se tkun mingħajr weġgħat għaliex bħal kull ħaġa oħra, meta tbiddel ikollok l-uġigħ.

Meta tiżbor id-dielja, ma teħux gost tħares lejha, imma matul iż-żmien id-dielja tagħtik aktar frott.

U anke f'dan is- settur qegħdin ngħinu biex ir-raħħal jinvesti biex għada jkollu suq aħjar għalih, suq aħjar għal familtu u jagħti prodott aħjar lilna l-konsumaturi li fl-aħħar mill-aħħar qegħdin inwieżnuh.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Se npoġġi l-mistoqsija fuq ir-riżoluzzjoni kif imressqa u moqrija mill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

MR SPEAKER: Nitlob lill-Viċi Prim Ministru biex, jekk jogħġbu, iressaq l- Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

TONIO BORG (Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern): Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar l-Erbgħa, 13 ta' April 2005 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:-

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar Arkivji Nazzjonali – Kumitat (Kont.); u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sħubija ta' Malta fil-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp - Tieni Qari.

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali - Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, xtaqt nitkellem ftit dwar ir-rebus li għandna fit-toroq, qasam mingħajr ebda direzzjoni ta' xejn, addio road safety.

Allura aħna dħalna fi sqaq jew dħalna fl-Unjoni Ewropea?

Ngħid għalija lest nissuġġerixxi lill-Kummissjoni Ewropea biex tibgħat inspector ħalli jiċċertifika dan l-istrapazz u dawn il-ġennati li hawn għaddejjin fit- toroq bħalissa, ħadd ma jaf fejn hu sejjer, kullimkien bla sign u bla direzzjoni.

Għax jekk aħna fid-dmir li nirrispettaw lill-poplu Malti u Għawdxi, x'inhi din li bejn Ħaż-Żebbuġ u r-Rabat ħlief toroq maqlugħin ma tarax?

Straġi sħiħa, direzzjoni ta' xejn!

Għaliex dan?

Mela l-poplu qed ikollu jħallas ruxxmata taxxi diretti u indiretti u jinsab mifni b'ħemel piżijiet tremendi, imbagħad ħaġa ta' l-iskantament fejn tidħol road safety insibu abbandun sħiħ.

Issa jiena naf li n-Nazzjonalisti ma jistħu minn xejn għax għandna gvern li jgħid li għandu politika ta' tiġdid, b'element ta' new look, kemm suppost sirna tajbin u kemm sirna accountable u dan meta donnu li issa anke s- signage tat-toroq abbandunajna.

Kulħadd jista' jarahom b'għajnejh dawn l- arffarijiet u jista' jara din il-Babilonja kollha.

U minn hawn jien nappella lil sħabna tan-naħa tal-gvern biex jekk m'humiex kapaċi jidħlu għal dan ix-xogħol, kulma għandhom jagħmlu hu li jġibu road safety officer mill-commission ħalli jurihom kif għandhom isiru l-affarijiet.

Sfortunatament dawn in-nies jekk ma ċċaqlaqhomx il-Kummissjoni Ewropea jibqgħu ċassi u ma jirranġaw xejn.

Jien nerġa' nappellalhom biex jagħmlu xi ħaġa qabel ma jkun tard wisq, qabel ma jweġġa' xi ħadd, qabel ma tiġri xi disgrazzja u xi ħadd jibqa' tal-post.

Jien nappella b'mod partikolari lill-ġurnalisti li qed isegwuna sabiex jieħdu fotografi fuq il-post u jieħdu r-ritratti u possibbilment anke jiddedikaw ftit spazju fil-ġurnal tagħhom jew fuq ir-radio, ħalli nippruvaw noħolqu kampanja nazzjonali biex lill-Ministru Mugliett nuruh li ma jistax ikompli jirrombla minn fuq kulħadd, jaġixxi b'dawn l-insolenzi ma jaqtgħu qatt u joħloq din l-istraġi kollha u jikkrea dan in-nuqqas ta' safety fit- toroq.

Dan mhux mod kif nimxu.

Lura sejrin u mhux 'il quddiem u meta wieħed jara dawn l-affarijiet bilfors ikollu jikkonkludi li pajjiżna mhux fl-Unjoni Ewropea daħal imma ġo sqaq, Sur President.

Anke l-mod ta' kif qed isiru ċerti ħitan huwa ħażin għax jew se nirrispettaw is-sistema idroloġika b'mekkaniżmu aktar sostenibbli biex nipproteġu s-sistema kollha – qed ngħid għal meta tagħmel ix-xita n-naħa ta' fuq ta' Malta, speċjalment ir-Rabat, l-Imdina u l-Imtarfa – biex l-ilma jippenetra fir-raba u fl-aquifer u jissaffa b'mod iktar korrett u b'mod iktar trankwill ħalli ma jifqax il-ħitan u ma jikkreax ħsara ...

Jiddispjaċini ngħid li m'humiex jintużaw metodi sostenibbli biex nipproteġu s-sistema idroloġika fil-ħitan li qed jinbnew biex jitwessgħu ċerti żoni u ċerti toroq.

Peress li aħna gżira żgħira, l-ilma rridu nagħtu kasu iktar u rridu nkunu aktar sensittivi u mhux moħħna biss biex nużaw ċertu ġebel u konkos u l-ispejjeż dejjem telgħin.

Importanti li nirrispettaw in-natura u dan nistgħu nagħmluh mhux biss billi nħawlu l-pjanti imma billi nipproteġu l-ilma, speċjalment dak tax-xita, l-aktar ilma ideali għall-gżejjer tagħna.

Xtaqt ukoll nagħmel riferenza għall-problemi li qed jolqtu lil ħafna familji minħabba l-fatt li s-saħħa tal-paga qiegħda tonqos quddiem il- ħteġijiet dejjem jikbru tal-familji.

Anke l-valur tal-pensjoni qiegħed jonqos minkejja l-ħteġijiet ta' l-anzjani u l-pensjonanti.

Il-benefiċċji soċjali u r-relief qegħdin dejjem jinxfu minkejja l-bżonnijiet li għandhom il-familji Maltin u Għawdxin li jiddependu minnhom.

Hemm bżonn li nevalwaw din is-sitwazzjoni, anke fid-dawl li llum persentaġġ qawwi ta' familji jinsabu dejjem resqin lejn dak li s-soċjeta' tagħna ssejjaħ faqar, ċirkostanzi li jinħassu wkoll fost is-soċjetajiet sportivi.

Illum għandna ħafna soċjetajiet sportivi li sar għandhom spejjeż kbar sabiex ilaħħqu mal- commitments li jkollhom u ma' l-upgrading neċessarju.

Dawn is- sitwazzjonijiet hemm bżonn li nirriflettu fuqhom qabel ma nħalluhom jakkumulaw u s-soċjeta' tagħna minflok ma tkompli tgħolli l-kwalita' tal- ħajja tagħha, tkompli tinqata' mill-kwalita' tal-ħajja li kellha sena, sentejn u tliet snin ilu.

Sur President, ma rridx ninstema' li rrid bilfors nattakka lil dan il-gvern li kif kont qed ngħid qed idaħħal lil pajjiżna ġol-ħajt, imma irrid naqsam dawn il-ħsebijiet ma' min qed jismagħna għax dawn iċ-ċirkostanzi li qegħdin nesperjenzaw fil-ħajja ta' kuljum jista' jikkonfermahom kulmin għandu saqajh ma' l-art.

Aħna regolarment niltaqgħu man-nies u mhux qed nirriferi għal-Laburisti jew għal dawk li għal xi raġuni jew oħra huma kontra dan il- gvern, imma qed ngħid ukoll għan-Nazzjonalisti.

Illum saret ħaġa normali li familji sħaħ, kemm Laburisti u kif ukoll Nazzjonalisti, kontinwament jitkellmu dwar il-fatt li s-saħħa tal-flus qiegħda dejjem tonqos.

U dan m'huwiex qed jiġri biss lil dawk li d-dħul tagħhom jiddependi mill-paga jew mill-part-time job, imma qed jiġri anke mal-komunita' tan-negozju.

Illum tiltaqa' ma' negozjanti li jgħidulek li l-ftit profitti tagħhom qegħdin dejjem jevaporaw u l-fatt li għandna gvern li jipprova jiddefendi s-sitwazzjoni nista' nifhimha, imma l-fatt li ma jippruvax janalizzaha b'mod konkret u ma jippruvax jirrimedja b'soluzzjonijiet immedjati qed jitfa' iktar melħ fuq il-ferita.

Hemm bżonn li 'lil hemm mit-tpaċpiċ ikun hemm il-prattika, 'il hemm mill-illużjonijiet ikun hemm il-maturita', 'il hemm mill-ħafna dikjarazzjonijiet foloz ikun hemm il-konkretezza.

Ara dikjarazzjonjiet konkreti ma ssibuhom imkien!

Jien illum ġibt ftit eżempji u nistieden lil min irid imur iżur dawn it-toroq li fuqhom qed isiru x-xogħlijiet, ħalli jara x'tip ta' road safety u x'tip ta' direzzjoni ta' traffiku teżisti.

Ħafna drabi bil-lejl lanqas ikun hemm dwal biżżejjed, Sur President.

Issa hawnhekk jien niftakar sitwazzjonijiet fejn konna nikkritikaw lill- Ministru Ċensu Galea u qablu anke lill-Ministru Michael Frendo u tajjeb jew ħażin kienu jagħtu kas u jaraw li jinfurzaw dawn ir-regoli – issa żgur mhux qed ngħid hekk biex inqabbad il-ministri bejniethom – imma minkejja n-new look u minkejja t-tiġdid li jirrappreżenta il-ministeru għall-iżvilupp urban u t-toroq, l-Onor.

Mugliett tefa' kollox lura u dan ma jiġix minnu biss.

Li l-gvern Nazzjonalista qisu nixef, bħalma qed tinxef il-paga, illum iħossha kulħadd.

Dan il-gvern kulma jmur qed jitlef is-sens ta' direzzjoni u iktar qed ikun bla ħila – dan m'iniex qed ngħidu bi kritika personali lejn il-prim ministru, għax mhux l-istil tiegħi li nattakka b'mod personali - u jrid jara x'se jagħmel għax m'għandux kontroll tas- sitwazzjoni.

Is-sitwazzjoni tanalizzaha minn fejn tanalizzaha taqta' fil- laħam il-ħaj.

Dan il-gvern tilef il-fibra, għandu ministri happy-go-lucky u t-twettiq tal-politika tagħhom biex tabilħaqq il-pajjiż ikollu livell għoli ta' amminsitrazzjoni tar mar-riħ.

Dawn huma ħwejjeġ li ma jistgħux ikomplu għaddejjin, Sur President.

Ma jistax ikun li l-paga tispiċċa fix-xejn u dak li huwa n-normal day-to- day management inħalluh jisparpalja ruħu.

X'qegħdin nagħmlu?

Fejn huma r- responsabbiltajiet ta' kull dekasteru?

L-isptar ma nafux meta se jispiċċa, ma nafux kemm se jiġi jiswa.

F'St. Lukes kulħadd jilmenta li iktar qed ikun hemm straġi u inkonvenjenza.

Iċ-ċentri tas-saħħa qed jagħlqu f'ħinijiet meta l-ħaddiema jkunu qed jirritornaw lura lejn id-dar u meta l- ulied ikunu ġejjin lura mill-iskola u għalhekk meta jiġu bżonn dan is- servizz, il-familji qed ikollhom ifittxu tobba privati għax ma jsibux tobba fiċ-ċentri tas-saħħa.

Kif jista' min jgħid li jemmen fil-kuxjenza soċjali jibqa' jippermetti li jsiru dawn l-affarijiet?

Nagħlaq fuq il-punt li din in-naħa tal-Kamra hija ddispjaċuta li l-pajjiż jinsab f'dan l-istat għax aħna niftakru snin ta' twettiq ta' politika li bla dubju kienet iktar konsistenti kemm taħt gvernijiet Nazzjonalisti u kif ukoll taħt gvernijiet Laburisti.

Definittivament dik il-politika kienet iktar attiva, kienet iktar ħajja, kienet iktar tanġibbli u kienet iktar konsistenti minn dik ta' dan il-gvern Nazzjonalista li nerġa' ngħid huwa gvern li kulma qed jagħmel m'hu xejn ħlief idaħħal lil pajjiżna fil-ħajt.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Chris Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Mr Speaker, illum nixtieq nitkellem ftit fuq is- sitwazzjoni li jinsab fiha l-crafts village ta' Ta' Qali, kif ukoll fuq il- mumenti ta' tensjoni li jinsabu għaddejjin minnhom is-sidien ta' l-istess negozji.

Għalhekk naħseb li jkun tajjeb li ngħid li f'dan il-post insibu numru ta' huts tal-pjanċi li ġew konvertiti f'workshops u ħwienet.

Tul il- medda tas-snin, il-maġġoranza tagħhom ġew irranġati sabiex il-post jingħata dehra ħafna iktar attraenti, ħalli jkun jista' jilqa' b'mod iktar komdu lit- turisti u lill-Maltin li jmorru jżuruh.

Ma jistax jingħad l-istess għall- infrastruttura li ddawwar lil dawn l-inħawi għaliex din tħalliet fi stat ta' abbandun għal ħafna snin.

Ix-xogħol li jiġi pprattikat f'dan il-villaġġ jista' jinqasam f'erba' kategoriji, fejn insibu craftsmen li jagħmlu xogħol ta' snajja', insibu numru ta' mastrudaxxi, hemm ħwienet li fihom jiġi pprattikat xogħol ta' snajja' minn fejn anke jbiegħu dawn l-artisan works u nsibu wkoll ħwienet li jġibu xogħol lest.

Kif għedt, tul is-snin dawn il-ħwienet kibru fil- popolarita', iżda l-istat ta' l-ambjent tħalla jiddeterjora għal sena wara l-oħra sabiex illum jinsab f'qagħda tal-biki.

Għal snin sħaħ dawn il- ħaddiema kienu ġew imwiegħda li s-sitwazzjoni se tiġi rranġata, iżda sal- lum għadhom qed jittamaw li jasal dak il-mument meta l-area minn fejn jaqilgħu x'jieklu tingħata d-dehra li jixirqilha.

Huwa tajjeb li nfakkar li taħt gvern Laburista, bejn l-1996 u l-1998, kien sar pjan li kien anke wasal għall-istadju ta' implimentazzjoni.

Ma' dan il- pjan kienu qablu l-maġġoranza tas-sidien tal-postijiet li hemm fil-crafts village, fejn kien se jsir xogħol estensiv għall-bini ta' numru ta' units għax-xogħol.

Kellhom isiru tliet car parks u kellha ssir ukoll infrastruttura ġdida ta' toroq u bankini, bis-servizzi mgħoddijin minn taħt il-bankini.

Kien hemm il-ħsieb li waqt il-ħinijiet tax-xogħol l-area tal- crafts village tkun pedestrian area.

Il-ħsieb kien ukoll li x-xogħol ta' kostruzzjoni jsir matul il-lejl sabiex ma jfixkilx ix-xogħol tan-negozju.

Is-sidien ġew mgħarrfa b'dan ix-xogħol u kollha qablu ma' dan il-ħsieb.

Dak iż-żmien lis-sidien il-gvern Laburista kien qalilhom li l-art se tingħatalhom b'ċens għal 65 sena bir-rata ta' 50c kull metru kwadru, liema ċens kellu jiġi rivedut wara 25 sena, kif isir fil-parti l-kbira tal- kirjiet u ċ-ċnus, sabiex ikun jirrifletti l-valur tal-Lira Maltija f'dak il- perijodu.

L-MDC kienet se tħallas lill-MEPA għall-permessi tal- bini u kienet se tiffinanzja sabiex jitwassal l-ilma u d-drenaġġ sa wara l-bibien tan-negozju.

L-istess korporazzjoni kienet offriet ukoll skemi differenti ta' għajnuna finanzjarja għas-sidien sabiex ikunu jistgħu jibnu mill-ġdid il-post tax-xogħol tagħhom.

Kien hemm skemi differenti għal dawk li kienu fis-snajja' mija fil-mija, kif ukoll għal dawk li jissejħu social cases minħabba li ma kenux f'pożizzjoni li jibnu l-post tagħhom.

Meta rat li kien hemm qbil dwar dawn il-proposti, l-MDC ħarġet numru ta' letters of intent u f'Settembru ta' l-1998 uħud mis-sidien ħallsu depożitu sabiex ikunu jistgħu jintrabtu fuq dan il-proġett.

Iżda ftit ġranet wara reġa' tela' fil-gvern il-partit Nazzjonalista u dan il-proġett tpoġġa fuq l- ixkaffa.

Għalhekk is-sidien tal-crafts village reġgħu esperjenzaw abbandun u telqa u l-ħsieb ta' upgrading reġa' tpoġġa fuq l-ixkaffa.

B'hekk il-ħolma li l-post minn fejn jaqilgħu x'jieklu jsir iktar attraneti għal kulmin iżuru spiċċat fix-xejn.

Fis-sena 2002 reġa' beda jissemma' l-upgrading tal-crafts village f'Ta' Qali.

L-Onor.

Edwin Vassallo li sal-lum għadu responsabbli minn dan il- proġett, impenja ruħu u żamm ħafna laqgħat mas-sidien.

Fi Frar tas-sena 2002, f'ittra mibgħuta lis-Sur Vince Farrugia, direttur ġenerali tal-GRTU li jirrappreżenta lis-sidien tal-crafts village, is-segretarju parlamentari qallu hekk - u nikkwota minn din l-ittra:

"Dwar ir-rata tal-kirja mill-MDC diġa' ntlaħaq qbil li din se tkun regolata mill-kuntratt preżenti.".

Sur President, inżid ngħid li għas-sidien l-affarijiet inbidlu għax bil- proposti l-ġodda li saru hemm ħafna bdil minn dak li kkwotajt fl-ittra ta' l-Onor.

Vassallo, pero' dan insemmih iktar 'il quddiem.

Kif għedt, is- segretarju parlamentari mpenja ruħu f'dan il-proġett bis-serjeta' u ltaqa' mas-sidien anke fuq bażi one-to-one u kompla biex ħeġġiġhom sabiex fl-iqsar żmien isir qbil u jibda x-xogħol.

Fl-1 ta' April, 2002 f'ittra oħra li l- Onor. Vassallo bagħat lis-sidien tal-crafts village qalilhom hekk - u nikkwota:

"Nixtieq li niġbor mingħandkom il-formoli li tajtkom..."

- il-formoli dwar il-qbil fejn riedu jagħżlu l-mod kif jinbena n-negozju tagħhom -

"... u għalhekk inħeġġiġkom sabiex timlew il-formoli li fihom kellkom tagħżlu jekk tridux tieħdu ċ-ċens u tħallsu għall-ispiża tal-binja tal- fabbrika tagħkom, jew li tinbena lilkom mill-MDC u tibqgħu bil-kirja li għandkom fil-preżent.".

Jiġifieri sa din id-data s-sidien kellhom għażla x'jagħmlu.

Dawn kellhom l- opportunita' li l-ispiża tal-bini ssir mill-MDC u ma jkunux huma li jerfgħu l-piżijiet ta' binja ġdida li tfisser eluf kbar ta' liri.

Li ġara kien li tħejja pjan sabiex jinstab żviluppatur li jkun hu li jibni l-binjiet kollha fuq linja ġenerali kollha l-istess, jibnihom żviluppatur wieħed u s-sidien jagħżlu l-mod kif iħallsu, jew inkella jingħata lilhom u jitħallsu b'kera differenti.

Iżda f'daqqa waħda s-sidien ġew mgħarrfa kif se jkun il-ħlas.

Dawn ingħataw stima ta' binjiet mill-iżviluppatur li kien se jiġi magħżul fejn saru jafu li jridu jidħlu għal spejjeż li kienu jlaħħqu eluf kbar ta' liri, bħal ngħidu aħna Lm40,000, Lm50,000 jew Lm60,000 għal binja ġdida.

Kien hemm sidien li talbu lis-segretarju parlamentari sabiex isibu kuntrattur huma li jibnilhom il-binja fuq il-pjanti mħejja mill-MDC, għax meta għamlu l-kontijiet dawn sabu li kienu se jiswewlhom ħafna inqas.

Naħseb li kulmin huwa fin-negozju jaqbel li bħalissa ma tantx hu l-aħjar żmien biex wieħed jidħol għal spiża hekk kbira bħal dik ta' binja ġdida, iktar u iktar jekk sid in-negozju jkun qabeż il-50 sena u jkun qed jaħseb sabiex jitirtira mix-xogħol.

Sur President, hawnhekk qed naraw li dak li ġie mwiegħed tar mar-riħ għax l- affarijiet inbidlu u wara kollox il-proposti li kienu saru f'dawn l-aħħar sentejn spiċċaw fix-xejn.

Illum il-kirja li qed tiġi proposta, jekk il- bini jsir mill-kunatratturi, tkun twassal anke sa Lm9.50 kull metru kwadru.

Naħseb li rridu nkunu sinċieri ma' dawn in-nies li dejjem ħadmu u refgħu l-piżijiet tagħhom.

Is-sidien ta' dawn in-negozji fil-maġġoranza tagħhom huma mħassba għax tul is-snin raw ix-xogħol tagħhom imajna u fejn qabel ħafna minnhom kelhom numru ta' impjegati magħhom, illum spiċċaw jagħmlu x- xogħol waħedhom, forsi b'xi membru tal-familja jgħinhom.

Dawn jafu li t- telqa li jinsab fiha dan il-villaġġ m'hijiex l-aħjar mod biex tiġbed lit- turisiti lejn dan il-post.

F'dawn l-aħħar ġranet jien mort inżur dan il- post fejn iltqajt ma' numru ta' sidien, kollha qalbhom maqtugħa għax ma jafux x'se jiġri mill-futur tan-negozju tagħhom.

Dan huwa post li bi ftit attenzjoni li ma tqumx mijiet ta' liri jista' jsir iktar attraenti.

B'hekk inkunu nistgħu nressqu lejh iktar turisti u Maltin ħalli dawn in-negozji jagħmlu iktar profitti u forsi huma stess ikunu f'pożizzjoni li jagħmlu l- investiment li qed titlob l-MDC.

Issa sirt naf li anke ż-żewġ ħaddiema li kien hemm sabiex jieħdu ħsieb li jżommu l-post nadif tneħħew, allura dawn in-nies aktar qegħdin jaqtgħu qalbhom li l-proġett jimxi 'l quddiem.

Hawnhekk għandna persuni li jaqilgħu l-għajxien bil-kapaċita' tagħhom u qatt ma kienu ta' piż fuq il- gvern.

Investew huma u qalgħu l-għajxien tagħhom permezz tax-xogħol tagħhom.

Għanda persuni li jafu żmenijiet aħjar fin-negozju u jien ċert li kollha jixtiequ li x-xogħol tagħhom jirrendilhom ħafna iktar.

Għalhekk nappella lil min hu responsabbli sabiex jisma' bis-serjeta' lil dawn is- sidien, imma m'huwiex lok li jsiru pressjonijiet żejda.

Huwa fl-interess ta' kulħadd li dak li jsir ma jbażwarx lil dak li jkun u jwasslu għall- għeluq tan-negozju.

Għalhekk qed nisimgħu dawn il-karbiet u qed issir din l- oppożizzjoni kollha għall-proposti tal-gvern għax is-sidien ta' dawn in- negozji jafu safejn iwassal il-but tagħhom u ma jixtiequx jidħlu għal piżijiet li ma jifilħux għalihom.

Barra minn hekk, saru ħafna iktar oġġezzjonijiet li l-Onor.

Vassallo jaf bihom u nappellalu sabiex jisma' iktar lil dawn is-sidien.

L-aħħar ftit minuti xtaqt niddedikahom għall-iskema ta' l-ERDF li toħroġ kultant żmien mill-Malta Enterprise.

Din hija skema li permezz tagħha tingħata għajnuna lill-produtturi li għandhom negozji hawn Malta sabiex jipparteċipaw f'fieri u shows fejn jirreklamaw il-prodott tagħhom għall- possibbilta' ta' esportazzjoni.

Ninsab żgur li dawn it-trade missions u fieri huma mezz uniku u indispensabbli sabiex inkattru l-manifattura u nżidu l-esportazzjoni.

Kien hemm ħafna negozji li bbenefikaw minn dawn l- iskemi li sussegwentement żiedu l-esportazzjoni, iżda skond informazzjoni li għandi fl-aħħar sejħa li saret għal din l-iskema kien hemm uħud li ġew mgħarrfa li ma ġewx magħżula - dan kien diżappunt għal uħud li għal snin twal kienu jieħdu sehem f'missjonijiet simili – għax il-flus ivvotati għal dawn l-iskemi ntnefqu kollha.

L-eżerċizju seta' sar b'mod differenti sabiex iktar sidien jibbenefikaw, anke jekk dan kien ifisser li l-għotjiet ikunu inqas.

Ninsab ċert li din il-proposta ġiet diskussa internament fi ħdan il-Malta Enterprise iżda min qal l-aħħar kelma kellu opinjoni differenti.

Nappella li dawn it-trade missions ikunu aċċessibbli għal kulmin għandu bżonnhom u dan għall-ġid tal-manifattura u l-ekonomija lokali.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada l-Erbgħa, 13 ta' April 2005, fis-6.00 p.m. bl-agenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

DISTRETTI 11 U 12 - XOGĦLIJIET FIT-TOROQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 10466 u jgħid xi proġetti għandu l-ministeru fir-rigward ta' toroq u żvilupp urban għall- ibliet u rħula tal-11 u t-12-il distrett elettorali?

Kemm hu stmat li se jiġu jiswew dawn ix-xogħlijiet?

Meta mistennija jibdew u jitlestew?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

WSC - UŻU AĦJAR TA' L-ILMA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk hux qed issir xi kampanja biex il-poplu jagħmel l-aħjar użu mill-ilma u ma jużahx ħażin?

Jekk fl-affermattiv, jista' jagħti sinteżi ta' x'qed isir?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li l-korporazzjoni għas-servizzi ta' l- ilma mhix qed tagħmel xi kampanja speċifika bl-iskop li semma' l-Onor.

Interpellant.

Madankollu d-WSC għandha sezzjoni speċifika fuq il-website tagħha dedikata għal dan il-għan.

Barra minn hekk, qed ikunu organizzati regolarment żjarat ta' tfal minn diversi skejjel kemm tal-gvern kif ukoll oħrajn, fl-impjant tar-reverse osmosis ta' Pembroke, il-galleries f'Ta' Kandja u t-theme park f'Ħal- Luqa.

Dawn iż-żjarat huma ntiżi biex bħala parti mill-edukazzjoni tagħhom, it-tfal isiru konxji mill-bżonn ta' konservazzjoni ta' l-ilma.

SPTAR ZAMMIT CLAPP - MEMBRI TAL-BORD

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid xi ħlas jew onorarja qed jingħataw il-membri tal-bord il-ġdid ta' l-isptar Zammit Clapp?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab informat li ċ-chairman jingħata onorarju ta' Lm3,000 waqt li l-membri individwalment jingħataw Lm1,000 fis-sena.

VAT - IMPATT FUQ IL-KONSUMATUR

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid it- taxxa tal-VAT kif se taffettwa lill-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma, l-Enemalta, il-Maltacom u l-konsumatur?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

KONSUM TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm hu l-average consumption ta' l-elettriku ta' household b'membru wieħed, bi tnejn, bi tlieta, b'erbgħa, b'ħamsa u b'sitta?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal- Kamra.

KONSUM TA' L-ILMA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm hu l-average consumption ta' l-ilma ta' household b'membru wieħed, bi tnejn, bi tlieta, b'erbgħa, b'ħamsa u b'sitta?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant hija kif ġej:

|Persuni |Metri | |fil-house|kubi | |hold |kuljum | |1 |0.09 | |2 |0.16 | |3 |0.24 | |4 |0.30 | |5 |0.36 | |6 |0.42 |

Dawn iċ-ċifri huma bbażati fuq il-konsum ta' l-2003 u l-2004.

PREZZ TAŻ-ŻEJT

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm kien il-prezz taż-żejt użat mill-Enemalta qabel il-budget ta' Novembru 1997?

Kemm kien f'Novembru 1998?

Kemm iffrankat il-korporazzjoni bħala riżultat tar-roħs fil-prezz taż-żejt?

ONOR.

KORP TAL-PULIZIJA - SURĠENTI MAĠĠURI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid għaliex għadha ma saritx il-ħatra ta' surġenti maġġuri fil-korp tal-pulizija?

Meta saru l- interviews lis-surġenti li applikaw?

Jista' jgħid jekk ħarġitx il-lista ta' l-ordni kif ġew is-surġenti wara l-interview?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi dawn il-ħatriet isiru meta u kif jippermettu n-neċessitajiet in ġenerali tal-korp tal-pulizija.

SKEJJEL INDIPENDENTI - ASSENTEIŻMU

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm mill-ġenituri tas-648 student li fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 10784 jingħad li kienu assenti mill-iskejjel indipendenti bla ċertifikat u mhux skużati, ittieħdu passi kontrihom bil-qorti?

X'ġara fil-każ ta' dawk il-ġenituri tal-254 student li fallew l-iskola mingħajr raġuni valida f'Jannar?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-ebda waħda mill-iskejjel konċernati ma avżat li kien hemm ksur tal-provvedimenti ta' l-edukazzjoni obbligatorja u għaldaqstant ma kienx il-każ li jittieħdu passi skond il-liġi.

ĊILINDRI TAL-GASS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 10798 u jgħid jekk itteħdux passi ulterjuri dwar il-każ taċ-ċilindri tal-gass li wara li kienu ġew ordnati, instab li kienu difettużi?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

STUDENTI B'ĊERTIFIKAT MEDIKU

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm studenti mill- iskejjel kollha li mhux qed jattendu l-iskola b'mod regolari għaliex koperti b'ċertifikat mediku?

X'tip ta' mard qed isofru minnu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fis-sena skolastika 2004/2005, in-numru ta' studenti mill-iskejjel ta' l-istat li mhux qed jattendu l-iskola b'mod regolari għaliex huma koperti b'ċertifikat mediku huwa 313.

Informat ukoll li l-informazzjoni mitluba dwar skejjel mhux statali ma tinżammx mid- divizjoni ta' l-edukazzjoni iżda tinżamm mill-iskejjel konċernati.

Miċ-ċertifikati mediċi jirriżulta li l-kondizzjonijiet mediċi jvarjaw u jinkludu leukaemia, brain tumour, pneumonia, bone marrow tumour, anxiety, school phobia, scoliosis, URTI, influenza, recovery from surgery, bronchial asthma, migraine, tonsillitis, bronchitis and gastric flu, respiratory problems, bone complication, heart, persistent headaches/psychotic disturbances, medical treatment, minicore disease, hypersensitivity disorder, viral infection, hysterical bouts, headache/backache, renal colic, leg injury, being investigated in hospital, acute enteritis, colon problems - through negligence, global development delay and recurrent infections, wheelchair case care by St Luke's hospital, chest cold, renal problems, anxiety neurosis, adjustment disorder and identity crisis, school refusal with identity crisis, abdominal colic, psychological reason, shoulder burn, kidney infection, hospitalisation (England), epilepsy, undergoing chemo therapy, cerebral palsy with epilepsy, dyspepsia, chronic constitutional upset, chest infection, pregnancy and dysmenorrhoea/ABO.

TIPJIP F'POSTIJIET PUBBLIĊI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid x'koperazzjoni hemm bejn uffiċjali tad-dipartiment tas-saħħa u uffiċjali tal-pulizija dwar l- infurzar tal-liġi dwar tipjip fi stabilimenti ta' l-ikel u postijiet oħra?

Meta se tidħol fis-seħħ il-liġi sħiħa?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-liġi dwar tipjip fi stabilimenti ta' l-ikel u postijiet oħra diġa' hija fis-seħħ skond l-istess Att iżda ngħata żmien sal- 5 ta' April 2005 biex l-istabilimenti li huma ta' inqas minn 60 metru kwadru jikkonformaw ruħhom ma' l-istess liġi.

Uffiċjali mid-dipartiment tas-saħħa pubblika jagħmlu spezzjonijiet dwar il- konformita' mal-liġi tas-smoking rooms f'tali stabilimenti waqt li l- pulizija jieħdu passi kontra tipjip illegali.

Informat ukoll li spezzjonijiet konġunti jsiru bejn uffiċjali taż-żewġ dipartimenti kif u meta jkun hemm bżonn.

MWIET KAWŻA TAT-TIPJIP

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 10800, jista' il-Ministru ġentilment iwieġeb dwar imwiet kawża tat-tipjip f'Jannar?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: In-numru ta' każi ta' mwiet reġistrati fir-reġistru nazzjonali ta' mwiet matul Jannar ta' din is-sena, meqjusa bħala li kienu kkaġunati minħabba t-tipjip, hu ta' 37 fil-każ ta' Malta u Għawdex, li 26 minnhom kienu rġiel u 11 kienu nisa.

TAS-SLIEMA - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid meta mistennija jmorru l- inspectors tad-dipartiment fil-fond li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Jien informata illi d-dipartiment għall- akkomodazzjoni soċjali m'għandux applikazzjoni pendenti mingħand il-persuna indikata.

L-ISLA - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid għaliex persuna li tbati minn depression u li hi marida ħafna u li tgħix fi flat b'60 tarġa u l- uniku iben tagħha jorqod f'washroom taħt saqaf corrugated – dettalji qed jintbagħtu separatament - qatt ma ġiet provduta b'post alternattiv mid- dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Jien informata illi l-applikazzjoni qed tiġi kkonsidrata flimkien ma' oħrajn simili.

EDUKAZZJONI - TRASFERIMENT TA' IMPJEGATA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid x'possibbilta' hemm li persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, tiġi ttrasferita minn dipartiment għal dipartiment ieħor fi ħdan l-istess ministeru?

ONOR.

LOUIS GALEA: Kull impjegat għandu l-possibbilta' li jitlob li jiġi ttrasferit u kull talba li ssir tiġi kkonsidrata mill-kapijiet konċernati skond l-esiġenzi tas-servizz.

Informat li bħalissa hemm ħtieġa ta' purtinara fl-iskejjel statali.

TAXXI INTERNI

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jindaga jekk persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, hijiex dovuta tħallas is-somma ta' Lm2,300 lill-inland revenue?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna indikata tista' tmur fit-taxpayer service tad-dipartiment tat-taxxi interni waqt il-ħin ta' l-uffiċċju u tingħata l-għajnuna kollha meħtieġa.

ETC TRAINING COURSES

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid meta mistennija jiftħu l- korsijiet ta' l-ETC dwar childcare, storekeeping, first-aid, filming, etc.?

Għal min huma dawn il-korsijiet u kemm hu twil kull kors?

Xi kwalifiki jrid ikollok biex issegwi kull kors?

Kemm hi twila l-lista ta' l- applikanti biex isegwu kull kors?

Xi proċeduri tieħu l-ETC biex jintgħażlu l-istudenti?

Fejn qed jiġu organizzati?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-kors li jmiss ta' storekeeping ser jibda mit-23 ta' Mejju sat-3 ta' Ġunju u huwa twil 30 siegħa.

Importanti li kulmin japplika għal dan il-kors ikun jaf jikteb u jaqra.

Sal-lum hemm 189 persuna fuq il-waiting list.

Bħalissa għaddej kors fuq childcare li qed isir fil-Valletta training centre u li għalih qed jattendu 20 persuna.

Il-korsijiet taċ-childcare jaghmlu parti mill-proġett ta' l-ESF.

Bħal dan l-istess kors hemm ipproġettat li jsiru sitta oħra, wieħed wara l-ieħor, bl-iskop li jiġu mħarrġa 120 childcarers ġodda.

Il-kors huwa twil 800 siegħa.

Hemm tliet modi kif wieħed jista' ikun eliġibbli għal dan il-kors u cioe': O level fil-Malti, Ingliż u matematika; jekk ma jkollux matematika, jista' ikollu żewġ O levels oħra biex jikkumpensaw għal dan is-suġġett; jekk ma jkollux O levels, il-kandidat huwa suġġett li joqgħod għal xi eżamijiet u dan biex wieħed jiżgura li l-applikanti jkollhom ċertu livell ta' edukazzjoni.

Bħalissa hemm lista ta' 200 applikant.

Rigward il-kors tal-first-aid, informat li dan ma jsirx mill-korporazzjoni minħabba li l-first-aid ma jwassal għall-ebda mpjieg, pero' wieħed irid isemmi li s-suġġett fih innifsu huwa inkorporat f'xi korsijiet oħra.

Il- korsijiet imsemmija qed isiru f'ċentri tat-taħriġ tal-korporazzjoni, bil- parteċipanti jintgħazlu skond il-kwalifiki tad-dħul għal kull kors.

Persuni li jaħdmu u jkunu interessati li jattendu għall-korsijiet jistgħu jagħmlu dan billi jimlew applikazzjoni għall-kors li jkunu interessati fih, jew minn fuq il-website tal-korporazzjoni jew minn xi wieħed mill-uffiċċji li l-korporazzjoni għandha ġewwa Malta u Għawdex.

F'każi ta' waiting list, l-applikanti bil-kwalifiki meħtieġa jintgħażlu fuq bażi ta' first- come first-served.

Informat li s'issa m'hemm l-ebda pjan li jerġa' jiġi organizzat xi kors fuq filming.

FGURA - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid għaliex anzjan marid b'qalbu u li jgħix f'appartament bit-taraġ - dettalji qed jintbagħtu separatament - ilu jistenna biex jieħu post tal-gvern għal aktar minn 18-il sena?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Jien informata illi l-applikazzjoni qed tiġi kkonsidrata flimkien ma' oħrajn simili.

ĦAL QORMI – ART TAL-GVERN

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk l-art immarkata b'ċirku tond fil-pjanta li qed tintbagħat separatament hijiex tal- gvern, peress li qed jintrema ħafna skart fiha?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li mill-art indikata mill-Onor.

Interpellant, il-parti li tmiss mat-triq hija tal-gvern b'titolu assolut filwaqt li fil-każ tal-parti ta' wara, żewġ terzi indiviżi huma tal-gvern u terz indiviż huwa tal-privat.

Il-parti ta' wara fil-fatt hija mogħtija bi qbiela.

Minn spezzjoni li saret mit-taqsima proprjeta' tal-gvern ma jirriżultax li hemm skart u ħmieġ f'din l-art, apparti l-materjal ta' ġebel li kien intefa' fiha meta kienet qed tiġi iffurmata t-triq li tiġi biswit l-art in kwestjoni.

ĦAL QORMI: TRIQ IX-XITWA – BINI TA' SUBSTATION

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm se jdum ix-xogħol fuq il-bini tas-substation il-ġdida li se tinbena fi Triq ix-Xitwa, f'Ħal Qormi?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li bħalissa għaddej ix-xogħol fuq is- substation fi Triq ix-Xitwa, f'Ħal Qormi wara li kien hemm problemi biex tinstab art u anke minħabba kwestjoni ta' aċċess.

Wara li jitlesta l-bini jkun jirrikjedi li jiġu stallati l-cables u l-apparat l-ieħor neċessarju.

Huwa stmat li dan ix-xogħol kollu għandu jieħu xi erba' xhur.

Fil-frattemp, peress li d-domanda f'dawn l-inħawi normalment tonqos hekk kif tgħaddi x-xitwa, il-problema tal-vultaġġ baxx tittaffa wkoll.

Una volta titlesta s-substation għandha tiġi eliminata għal kollox din il- problema.

TALBA GĦAL VISA

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid għaliex ċerta persuna li talbet appuntament ma' l-assistent kummissarju dwar ħruġ ta' visa għal persuna barranija, għadha qed tistenna risposta?

ONOR.

TONIO BORG: Ġentilment nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħti aktar tagħrif meta u ma' min intalab dan l-appuntament sabiex inkun nista' nivverifika ulterjorment, peress li ma jirriżultax li l-persuna msemmija għamlet xi talba għall-appuntament ma' l-assistent kummissarju nkarigat mit- taqsima ta' l-immigrazzjoni.

ĦAL QORMI: TRIQ IL-WIED – PELICAN CROSSING

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid jekk id-direttorat għall-immaniġjar tat- traffiku fi ħdan l-ADT approvax l-istallar ta' pelican crossing fi Triq il- Wied, Ħal Qormi?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Minn riċerka li saret fir-records tad-direttorat għall-immaniġjar tat-traffiku, jirriżulta li t-talba tal-kunsill lokali ta' Ħal Qormi għal pelican crossing ma ġietx milqugħa.

Id-direttorat għall-immaniġjar tat-traffiku kien irrakkommanda li minflok pelican crossing issir raised zebra crossing li tkun taqdi l-bżonnijiet tal- pedestrians u sservi wkoll ta' traffic calmer.

Il-kunsill lokali ta' Ħal Qormi ġie mgħarraf b'din ir-rakkommandazzjoni fis-17 ta' Frar, 2005.

Il-kunsill lokali ta' Ħal Qormi fit-18 ta' Frar informa lid-direttorat li kienu se jiddiskutu din ir-rakkommandazzjoni.

ĦAL QORMI: TRIQ IL-WIED - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid x'qed iżomm lill-ADT milli tibda x-xogħol ippjanat iktar minn sena ilu fi Triq il-Wied, f'Ħal Qormi li jinkludi l- bini mill-ġdid tal-footbridge li kien twaqqa' fl-għargħar ta' l-2003, it- twaqqigħ tal-bridge eżistenti, il-bini ta' pelican crossing road hump u l- bini ta' culvert ta' madwar 1km?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

AMBAXXATA MALTIJA F'BEIJING

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid jekk huwiex sodisfatt li l-membri ta' l-Ambaxxata Maltija f'Beijing sal-lum dejjem osservaw il-kodiċi ta' etika għall- uffiċjali tal-ministeru meta jkunu jaqdu dmirijiethom barra l-pajjiż?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: F'dan l-istadju tweġiba għal din il-mistoqsija tista' tkun ta' preġudizzju għall-investigazzjonijiet kurrenti.

ĊUMNIJA TA' L-ISPTAR SAN LUQA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid x'sar mit-tender għall-akkwist ta' filter għaċ-ċumnija ta' l-isptar San Luqa?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 11304.

FTEHIM MA' SKANSKA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid jekk il-ftehim ma' SKANSKA ġiex iffirmat?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ĠNUS MAGĦQUDA - DRITTIJIET TAL-PALESTINJANI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid jekk Malta rċevitx xi protesti mill-Ambaxxata ta' Israel - permezz tal-Missjoni Permanenti ta' Malta għall-Ġnus Magħquda f'Ġinevra - dwar il-presidenza ta' Malta dwar id-drittijiet tal- Palestinjani fi ħdan il-Ġnus Magħquda?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Le.

UN - PEACEKEEPING MISSIONS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid jekk Malta hijiex membru ta' l-ispecial committee on peacekeeping operations tal-Ġnus Magħquda, magħruf bħala IC C34?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Il-kumitat speċjali tal-Ġnus Magħquda dwar l- operazzjonijiet għaż-żamma tal-paċi, magħruf bħala is-C34, għadu kemm kellu s-sessjoni annwali tiegħu mill-31 ta' Jannar sal-25 ta' Frar, 2005.

Fis- sessjoni ta' din is-sena pparteċipaw 115-il stat bħala membri, kif ukoll disa' stati u tliet organizzazzjonijiet internazzjonali bħala osservaturi.

Skond riżoluzzjoni 51/136 ta' l-1996, il-membri ta' dan il-kumitat speċjali huma l-kontributuri passati u attwali fl-operazzjonijiet għaż-żamma tal- paċi tal-Ġnus Magħquda.

Pajjiżi oħra membri tal-Ġnus Magħquda u entitajiet parteċipanti fil-proċessi tal-Ġnus Magħquda jistgħu jattendu s-sessjonijiet bħala osservaturi.

Ir-riżoluzzjoni tipprovdi wkoll illi pajjiżi membri jistgħu jsiru membri tal-kumitat speċjali jew meta jsiru kontributuri fl- operazzjonijiet, jew meta jkunu pparteċipaw fil-kumitat speċjali bħala osservaturi għal tliet snin konsekuttivi.

Minħabba li Malta ma tagħtix kontribuzzjoni fl-operazzjonijiet taż-żamma tal-paċi tal-Ġnus Magħquda, mhijiex membru tal-kumitat speċjali.

Malta pparteċipat bħala osservatur fil-kumitat speċjali l-aktar riċenti fl-2004.

Madankollu minħabba li l-Unjoni Ewropea titkellem b'vuċi waħda fil-kumitat speċjali u minħabba li Malta tipparteċipa fil-laqgħat ta' kordinazzjoni fi ħdan l-Unjoni, ma nħassx il-bżonn illi Malta la tipparteċipa bħala osservatur fil-2005 u lanqas illi tfittex illi televa l-parteċipazzjoni tagħha f'dan il-kumitat speċjali għal dik ta' membru.

Ta' min jinnota illi l-operat tal-kumitat speċjali ma jinkludix diskussjonijiet dwar l-assessed contribution, li huma l-kontribuzzjonijiet finanzjarji illi kull pajjiż membru tal-Ġnus Magħquda huwa obbligat jagħti għal kull operazzjoni taż-żamma tal-paċi tal-Ġnus Magħquda.

Dan huwa suġġett li jaqa' taħt il-kappa tal-ħames kumitat ta' l-assemblea ġenerali, fejn kull pajjiż huwa rappreżentant individwalment.

SEXUAL AND REPRODUCTIVE HEALTH RIGHTS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid meta mistennija tittieħed pożizzjoni uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea dwar il-high level panel report on threats, challenges and change ta' Kofi Annan?

X'kienet ir-reazzjoni tal-Gvern Malti dwar dan id- dokument?

Taħt il-parti ta' priorities, Malta ħadet xi stand dwar sexual and reproductive health rights?

Hemm ħsieb li jsir dibattitu parlamentari dwar dan is-suġġett mingħajr il-ħtieġa ta' vot?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Din il-materja għandha tkun is-suġġett ta' diskussjoni fil-kumitat ta' l-affarijiet barranin u Ewropew aktar milli sempliċi risposta għal mistoqsija parlamentari.

Madankollu rrid ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Gvern Malti laqa' b'sodisfazzjon dan ir- rapport ta' high level panel li għandu l-għan li l-Ġnus Magħquda tissaħħaħ fil-ħidma tagħha.

Malta taqbel għall-mod kif ir-rapport jenfasizza l-importanza tal- multilateraliżmu fir-relazzjonijet internazzjonali u jinsisti fuq ir-rabta' intima li hemm bejn aspetti ta' sigurta' u aspetti ta' żvilupp.

Malta taqbel mal-pożizzjoni li ħadet l-Unjoni Ewropea dwar ir- rakkommandazzjonijiet tal-high level panel.

L-istess jingħad għar-rapport tas-Segretarju Ġenerali tal-Ġnus Magħquda tal- 21 ta' Marzu, 2005 taħt it-titlu In Large Freedom: Towards development, security and human rights for all, rapport li għandu ħafna punti importanti u interessanti.

Il-pożizzjoni ta' Malta dwar sexual and reproductive health rights hija magħrufa u ma nbidlitx.

ĦAL QORMI: TRIQ L-IMDINA – ROAD MARKINGS

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid jekk fi Triq l-Imdina, Ħal Qormi hemmx ħsieb li jinżebgħu mill-ġdid is-sinjali tal-parkeġġ minħabba li dawk li darba kien hemm marru maż-żmien?

Jista' jara jekk dan il-parkeġġ jistax isir forma ta' kaxxi, kif sar f'postijiet oħra u mhux sempliċement sinjal wieħed tul it-triq, ħalli **b'hekk ikun hemm aktar kontroll u nuqqas ta' inkonvenjent għar-residenti li jgħixu fil-viċin u li għandhom il-garaxxijiet fl-inħawi?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

MARSA – OPEN CENTRE GĦAL IMMIGRANTI IRREGOLARI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid jekk hemmx il-ħsieb biex l- ex-skola sekondarja tal-Marsa tinbidel f'ċentru għall- klandestini/refuġjati?

Kemm se tilqa' fiha?

X'bidliet strutturali se jsiru fiha?

Kif se tkun iffinanzjata?

Tista' tpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra pjanta ta' kif ġej iċ-ċentru u b'liema kondizzjonijiet se jitmexxa u x'faċilitajiet se jkollu?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Kif kelli l-opportunita' ngħid fi tweġibiet għal diversi mistoqsijiet parlamentari preċedenti, l-iskola ta' San Gużepp fil- Marsa qed tiġi konvertita bħala open centre għall-immigranti irregolari.

Bħalissa qed isiru xogħlijiet fuq dawl, ilma, drenaġġ, aluminium u njam.

Dan iċ-ċentru mistenni jakkomoda fih sa 224 persuna u l-iffinanzjar tiegħu hu kopert mill-vot għar-refuġjati, taħt l-estimi tal-ministeru għall- familja u solidarjeta' soċjali.

Ix-xahar l-ieħor ġie ppubblikat avviż fil-gazzetti biex l- organizzazzjonijiet interessati li jmexxu dan iċ-ċentru, inkluż NGOs, jesprimu dan l-interess u jagħmlu proposti f'dan ir-rigward.

Dan iċ-ċentru mistenni li jkollu facilitajiet bażiċi li jenħtieġ ċentru ta' akkomodazzjoni, kif ukoll spazju għar-rikreazzjoni.

Kopja tal-pjanti mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

MELLIEĦA - KONT TAT-TELEFON

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni : Tista' il-Maltacom tara kif se tasal f'arranġament ma persuna li akkumulat kont kbir ta' telefonati li saru minn persuna oħra li b'sentenza tad-9 ta' Diċembru 1999 tal-qorti ċivili ħareġ ċar li l-persuna li qed jakkumulalha l-kont, hija vittma tal-persuna l-oħra u se jkollha tħallas hi meta l-ħati qed jirnexxielu jaħrab milli jħallas hu?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

UNIVERSITA' - KORS TAL-M.PSYCH

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk hijiex tinkiser il-liġi ta' l-edukazzjoni meta l-universita' tiċċarġja Lm1,500 għal kull sena lill- istudenti għall-kors ta' l-M.Psych li jsir filgħodu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-kors ta' Masters fil-psikoloġija huwa wieħed full-time li nofsu huwa dedikat għall-coursework u n-nofs l-ieħor għall-prattika.

Għal diversi raġunijiet validi, il-maġġoranza tal- lezzjonijiet se jsiru barra l-ħinijiet normali ta' l-universita' u għall- prattika l-istudenti qed ikunu allokati fl-isptarijiet, skejjel u servizzi oħra.

Ftit minn dawn is-servizzi, l-aktar l-isptarijiet u l-iskejjel, joperaw biss filgħodu jew sa kmieni wara nofsinhar, oħrajn joperaw filgħaxija.

Dan ifisser li l-istudenti jridu jattendu għall-prattika fi kwalunkwe ħin tal- ġurnata u waqt il-vaganzi ta' l-universita'.

Il-parti l-kbira tax-xogħol tal-kors se tkun organizzata tard wara nofsinhar.

Mogħti l-parir li abbażi ta' dawn iċ-ċirkostanzi m'hemm l-ebda ksur ta' liġi.

ĦAL FERH COMPLEX

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsijiet parlamentari 11169 u 11361 u jgħid x'se jiġri mill-ħaddiema wara l-31 ta' Diċembru, 2005?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-pożizzjoni tal- ħaddiema għad trid tiġi determinata.

MELLIEĦA - TRIQ IL-WIED TA' RUMAN

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid meta triq ġdida fi Triq il-Wied ta' Ruman, fil-Mellieħa se tingħata l-linja b'tali mod li din tiġi ndikata b'mod ċar lir-residenti u lil min qed jibni fl-inħawi?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab informat li l-għoti ta' l-allinjament isir mill- MEPA fuq talba ta' l-applikant wara li jinħarreġ permess ta' l- iżvilupp u fuq talba mid-direttorat tat-toroq fi ħdan l-ADT qabel ma tkun se tiġi asfaltata t-triq.

Fil każ ta' triq ġdida fi Triq il-Wied Ta' Ruman ġie mogħti l-allinjament tat-triq diversi drabi fuq talbiet ta' żvilupp.

Madankollu jkun aħjar kieku l-Onor.

Interpellant kellu jispeċifika għal liema żvilupp qiegħed jirriferi.

SPTAR SAN LUQA – IKEL TA' BARRA

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid jekk hux minnu li qed jinxtraw tiġieġ ta' barra għall-isptar San Luqa?

Għaliex mhux qed jinxtraw tiġieġ ta' Malta?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab informat li bħal kull proviżjon ieħor għall- isptarijiet kollha, ix-xiri ta' tiġieġ isir wara ħruġ ta' talba għal offerti.

F'dan il-każ it-talba għal offerti ħarġet mid-dipartiment tal- kuntratti fit-23 ta' Lulju, 2004 u kien hemm disa' offerti.

Ħames offerti kienu għal tiġieġ lokali bi prezzijiet li jvarjaw minn 71c5 sa 87c7 il-kilo u erba' offerti għal tiġieġ ta' barra bi prezzijiet li jvarjaw minn 61c sa 82c8 il-kilo.

Wara t-testijiet neċessarji tal- laboratorju ttieħdet l-irħas offerta bil-prezz ta' 61c il-kilo li kienet għal tiġieġ ta' barra.

RAPPORTI TA' SERQ

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm-il turist taħt it-18-il sena għamel rapport fuq serq matul is-snin 2003 u 2004?

F'liema għases saru r-rapporti?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi s-sistema komputerizzata miżmuma għall-fini ta' statistika ma tindikax jekk il-persuna li tkun qed tagħmel ir-rapport tkunx turista jew le.

Għaldaqstant it-tagħrif mogħti f'din it- tweġiba jindika rapporti ta' serq magħmula minn persuni taħt it-18-il sena li jidhru li huma ta' nazzjonalita' barranija.

Dan it-tagħrif jinżamm skond id-diviżjon tal-pulizija u huwa kif jidher mit- tabella li qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

COMMUTED PARKING PAYMENT SCHEME

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm-il appartament inbena mill-1991 sal- lum f'Tas-Sliema li jħallas il-commuted parking payment scheme?

Jista' jgħid ukoll kemm irid iħallas żviluppatur għal kull karozza?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

GĦAQDIET SPORTIVI - SPONSORSHIPS

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid xi sponsorships ingħataw dawn l-aħħar ħames snin lil għaqdiet varji, inklużi dawk sportivi?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PREZZ TAL-PETROL

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Bil-prezzijiet kurrenti taż-żejt, jista' il-Prim Ministru jikkompara l-prezz tal-petrol attwali ma' kemm kien jiġi kieku Malta kellha tuża l-euro?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

AĊĊESS GĦAR-REĠISTRU TAL-QORTI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid għaliex ċerti uffiċjali tal-qorti jitħallew jagħmlu użu regolari mill-aċċess li mir- reġistru jagħti għal Triq Santa Luċija waqt li ċittadini normali huma preklużi milli jidħlu u/jew joħorġu, anke jekk dan il-bżonn ikun dwar ħteġijiet konnessi mal-qorti?

Kemm qed tiġi tiswa l-persuna li qed tieħu ħsieb li ma jsirx aċċess mit-tali entratura?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-aċċess għar-reġistru tal-qrati ċivili mill-bieb li hemm fi Triq Santa Luċija huwa għall-istaff li qiegħed fil-bini tal-qorti tal-familja kif ukoll għall-avukati u l-prokuraturi legali.

Din il-miżura ttieħdet sabiex fl-istess ħin li tagħti aċċess lill- avukati u l-prokuraturi legali li jridu jmorru l-qorti tal-familja, tiġi ssalvagwardata s-sigurta'.

Infatti ma' kull bieb li hemm fil-bini tal- qorti, l-amministrazzjoni ħadet ħsieb li jitqiegħed security guard.

L-ispiża fis-sena hija dik ta' paga ta' uffiċjal fi skala 16.

ŻEJTUN: TRIQ TAL-BARRANI – TRAFFIC LIGHTS

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Peress li bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 9437 intqal li x- xogħlijiet fil-proġett tat-traffic lights fi Triq il-Barrani, Żejtun kellhom jitlestew fi żmien ħames ġimgħat u li kienu se jiġu jiswew madwar Lm45,000, jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 11461 u jispjega għaliex din l-istima nqabżet bil-bosta?

Ma jidhirlux li qabża ta' Lm22,462 hi waħda esaġerata u forsi jista' jgħid fiex intnefqet id- differenza bejn l-istima u s-somma attwali?

Fiex kien jikkonsisti x-xogħol għall-agrikoltura ta' madwar Lm1,462?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.