MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 566 It-Tnejn, 22 ta' Ottubru, 2007 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 566

It-Tnejn, 22 ta' Ottubru, 2007

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.02 p.m.

Talba

Seduta Nru. 566

It-Tnejn, 22 ta' Ottubru, 2007

WERREJ

MINUTI 248

KUNSENS GĦAL ATTI 248

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI 248

TQEGĦID TA' KARTI 254

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

MOZZJONI BIEX IL-KAMRA TMUR F'KUMITAT TA' PROVVISTA GĦALL-KONSIDERAZZJONI TA' L-ESTIMI ĠENERALI TA' SPIŻA GĦAS-SENA 2008 (L-EWWEL JUM IMĦOLLI KOLLU GĦALL-OPPOŻIZZJONI) 255

AĠĠORNAMENT 275

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 275

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIETBIL-MIKTUB 288

MINUTI

Il-Minuti tas-seduta nru.

565 li saret fis-17 ta' Ottubru, 2007 ġew konfermati.

KUNSENS GĦAL ATTI

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Ninforma lill-Kamra li l-President ta' Malta għoġbu jagħti l-kunsens tiegħu għal:

Att Nru XXIII ta' l-2007 - Att ta' l-2007 li jemenda l-Att dwar il- Korporazzjoni Maltija għall-Intrapriża.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

MAĦFRIET PRESIDENZJALI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill- Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hemm maħfriet presidenzjali minn Mejju 1987 'il quddiem, lil min saru, taħt liema ċirkustanzi saru, għaliex saru u minn min ġew awtorizzati fuq livell ta' gvern?

ONOR.

ANTHONY ABELA (Segretarju Parlamentari) (f'isem il-Prim Ministru): Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra tabella aġġornata tal-maħfriet presidenzjali li ngħataw sal-5 ta' Settembru 2007.

Dwar il-maħfriet presidenzjali li ngħataw bejn l-1997 u Ottubru ta' l- 2006, nirreferi għat-tweġiba li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari numru 20849 fis-seduta numru 448 tal-31 ta' Ottubru 2006, kif ukoll għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 25227 fis-seduta numru 542 tat-23 ta' Mejju 2001, fil-leġislaturi ta' qabel.

Dwar l-informazzjoni għas-snin ta' qabel, ninsab infurmat li din m'hijiex disponibbli f'forma kompjuterizzata, iżda trid tinġabar minn files wieħed wieħed.

Dawn jammontaw għal mijiet ta' files meta tikkonsidra l-perijodu hekk fit-tul li dwaru qed tintalab l-informazzjoni.

Bħala regola, maħfra presidenzjali tingħata fuq parir tal-Ministru tal- Ġustizzja, ħlief fil-każ ta' traffikar ta' drogi fejn il-parir jingħata mill-Kabinett.

NEFQA FUQ REPAIR AND UPKEEP

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joe Debono Grech) staqsa lill- Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kienet l-ispiża separatament għal repair and upkeep li saret mill-Ministeru, dekasteru u enti tiegħu matul ix-xhur ta' Jannar, Frar u Marzu 2007 separatament?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern): L-informazzjoni mitluba hi kif tidher fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

RAPPORTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joe Debono Grech) staqsa lill- Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid jekk ġewx ikkummisjonati rapporti fil-Ministeru, dekasteru u enti tagħha matul ix-xhur ta' Jannar, Frar u Marzu 2007 u f'każ li fl-affermattiv, tista' tgħid x'kien l-għan ta' kull rapport separatament, minn min sar u jekk sewa flus, kemm kienet l-ispiża separatament?

Tista' tgħid jekk hemmx minn dawn ir-rapport li ġew konklużi?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali): Ninsab infurmata li ma ġie kkummissjonat ebda rapport mill- Ministeru, dipartimenti jew entitajiet li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħi matul il-perijodu indikat mill-Onor.

Interpellant.

NEFQA FUQ REPAIR AND UPKEEP

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joe Debono Grech staqsa lill- Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid kemm kienet l-ispiża separatament għal repair and upkeep li saret mill-Ministeru, dekasteru u enti tagħha matul ix-xhur ta' Jannar, Frar u Marzu 2007 separatament?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO (Ministru għal Għawdex): L-informazzjoni mitluba hija kif murija fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Xtaqt nistaqsi lill-Ministru - għalkemm m'għandha x'taqsam xejn mal-mistoqsija - tistax taġġornani ftit dwar l-aħħar ilmenti li ġew rappurtati mill-produtturi u r-raħħala Għawdxin dwar il-problemi li qed ikollhom minħabba sitwazzjoni fil-biċċerija ta' Għawdex.

Minħabba din is-sitwazzjoni qed isir trasferiment tal-bhejjem lejn Malta?

MR SPEAKER: Din id-domanda m'għandha x'taqsam xejn mad-domanda oirġinali, imma jekk il-Ministru trid tirrispondiha tista' tagħmel dan.

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Fil-fatt hemm domanda oħra fis-sett tal-mistoqsijiet parlamentari tal-lum li tirrigwarda dan is-suġġett.

Nixtieq ngħarraf lill- Onor. Interpellant li l-fażi li jmiss hija l-ħruġ tat-tenders għall- equipment u l-offerta se toħroġ fi ftit ġranet oħra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Napprezza t-tweġiba tal-ministru, imma fid-dawl li din is-sejħa diġa' kienet ġiet imħabbra f'diversi okkażjonijiet oħra, tista' l- Ministru tikkonsidra li tara li din id-darba tabilħaqq l-affarijiet jimxu biex ma jkunx hemm aktar tbatija kemm għar-raħħala?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Naħseb kif jaf il-kollega, fil-ħruġ ta' tenders aħna naħdmu u nimbuttaw sakemm toħroġ it-tender, imbagħad x'jiġri mill- ħruġ tat-tender 'il hemm ovvjament sta għall-adjudication board.

Din hija responsabbilta' tal-contracts department u allura ma nista' nassigura lil ħadd dwar x'jista' jiġri wara li tingħalaq it-tender.

Ovvjament kollox jiddependi mit-tenders li jintefgħu u anke mill-mod ta' kif jiġu aġġudikati.

Mela f'każi mhux biss tal-biċċerija imma anke ta' xogħlijiet oħrajn, mhux tal-Ministeru għal Għawdex biss, hemm il-contracts department li jrid jieħu d-deċiżjonijiet tiegħu.

Minkejja dan nassigura lill-Onor.

Membru li min-naħa tal-ministeru għamilna dak kollu possibbli biex it-terms of reference ikunu b'mod mill-aktar reali u anke possibbli biex dan il- proġett ikun jista' jiġi finalizzat.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jekk qed nifhem sew mit-tweġiba tagħha, minkejja l- goodwill li teżisti, xorta jista' jagħti l-każ li għalkemm ħierġa t-tender is-sitwazzjoni se tibqa' kif inhi.

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Ma tista' teskludi xejn, pero' ma naħsibx li dan li qed tgħid inti se jseħħ, għaliex illum jew għada bilfors, b'mod jew b'ieħor, ix-xogħol irid jibqa' miexi.

Jiena nissimpatizza ħafna mar-raħħala tagħna, li tajnihom l-għajnuna u s-support kollu meħtieġ - fil-fatt anke nħallsu għat-trasport tal-vapur ta' meta jinġarru l-bhejjem lejn Malta - u jiena fiduċjuża li finalment din l-imbierka tender ta' l-equipment tiġi finalizzata.

NEFQA FUQ KONSULENTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joe Debono Grech) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet in-nefqa fuq servizzi ta' konsulenti - kemm servizzi minn individwi jew kumpaniji- fil-Ministeru, dekasteru u enti tiegħu matul ix- xahar ta' Jannar, Frar u Marzu 2007?

Jista' jagħti d-dettalji ta' min kienu l-konsulenti u kemm tħallsu kull wieħed separat, x'tip ta' servizz taw u min approva t-tali spiża f'kull każ separat?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi): It- tagħrif mitlub se jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

NEFQA FUQ REPAIR AND UPKEEP

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joe Debono Grech) staqsa lill- Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid kemm kienet l-ispiża separatament għal repair and upkeep li saret mill- Ministeru, dekasteru u enti tagħha matul ix-xhur ta' Jannar, Frar u Marzu 2007 separatament?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali): It-tagħrif mitlub hu kif jidher fit-tabella li qed inpoggi fuq il- mejda tal-Kamra.

NEFQA FUQ SERVIZZ TA' L-INTERNET

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joe Debono Grech) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet in-nefqa fuq is-servizz tal-internet provdut fir-residenzi tal- uffiċjali tal-Ministeru, dekasteru u enti tiegħu matul Jannar, Frar u Marzu 2007 separatament uffiċjal b'uffiċjal u xahar b'xahar?

Jista' jgħid min hu l-ISP f'kull każ separat?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub se jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

PASSI DIXXIPLINARJI KONTRA SULDATI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' suldati li ttieħdu passi dixxiplinarji kontrihom din is-sena u għaliex?

X'rank kellhom?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Mill- ewwel ta' Jannar sa l-aħħar ta' Settembru 2007 kien hemm 74 suldat li ttieħdu passi dixxiplinarji kontrihom.

Ir-ranks ta' dawn is-suldati kienu Gunner, Lance Bombardier u Warrant Officer Class II.

Ir-reati kienu dawk kontra 'Nuqqas ta' Ubbidjenza ta' Ordnijiet Permanenti, Nuqqas għad-Detriment kontra l-bon' ordni tad-Dixxiplina Militari, Insubbordinazzjoni, Assenza mingħajr permess, Serq ta' proprjetà pubblika, Ħsara bi traskuraġni fi proprjetà tas-servizz u Reati li jikkonċernaw dmirijiet ta' Sentinella.

UE – FLUS IMĦALLSA MINN MALTA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm għaddiet flus Malta lill-Unjoni Ewropea din is-sena?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Tul is-sena 2007 Malta ħallset lill-Unjoni Ewropea s-somma ta' Lm17,574,014.94.

Jekk wieħed iqabbel x'ħallset Malta lill-Unjoni Ewropea u x'daħħlet Malta mingħand l-Unjoni Ewropea mis-sena 2004 sal-lum, insibu bilanċ favur Malta ta' Lm136,262,989.62.

SPTARIJIET – WAITING LIST

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn persuni li qed jistennew biex isirilhom xi forma ta' operazzjoni illum?

X'tip hi u kemm ilhom jistennew?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil- Komunita'): L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar.

Ir-risposta se titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra ladarba tkun lesta.

MR SPEAKER: L-Onor.

Adrian Vassallo, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ADRIAN VASSALLO: Jista' forsi l-ministru jgħid meta jaħseb li se tkun lesta r-risposta ta' din id-domanda?

Għax issa donnu għandna waiting- time għall-mistoqsijiet parlamentari bħalma għandna fl-operazzjonijiet.

Din il-mistoqsija ilha li saret xahar.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Mr Speaker mill-informazzjoni li għandi hawn, l-Onor.

Interpellant talab informazzjoni konsiderevoli u din għadha qed tinġabar.

Ovvjament, malli tkun f'idejh, il-ministru mill-iktar fis possibbli jpoġġiha fuq il-mejda tal-Kamra ħalli jissodisfa t-talba ta' l-istess Onor. Interpellant.

MR SPEAKER: L-Onor.

Silvio Parnis, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

SILVIO PARNIS: Waslet l-injezzjoni ta' l-influwenza li tingħata lil persuni minn 55 sena 'il fuq?

Hemm il-ħsieb li nikkonsidraw li din l- injezzjoni tingħata wkoll lil dawk il-familji bi dħul baxx illi jgħixu permezz tal-benefiċċji soċjali u familji b'erbgħa jew ħamest itfal li tkun diffiċli għalihom li jieħdu din l-injezzjoni bi ħlas?

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Mr Speaker, inwassal is-suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant lill-Ministru.

SPTARIJIET – WAITING LIST

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid kemm hi l-waiting-time biex isir appuntament għal kull professur/speċjalista fid-dipartiment ta' l- outpatient illum?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil- Komunita'): Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-lista li turi l-waiting- time biex isir appuntament mhux urġenti għal kull professur fid-dipartiment ta' l-outpatients.

MOĦQRIJA TA' ANNIMALI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm tressqu nies il-qorti fuq moħqrija ta' annimali din is-sena?

X'kienet l-abbuż u x'weħlu?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern): Ninsab informat li matul l-ewwel disa' xhur tas-sena 2007, il- pulizija ressqet għaxar persuni quddiem il-qorti fuq akkużi ta' moħqrija fuq annimali.

Minn dawn, każ wieħed ġie deċiż fejn il-persuna instabet ħatja u ġiet immultata Lm100.

Il-każijiet l-oħrajn għadhom pendenti.

KTEJJEB PUBBLIĊITARJU

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm sewa l-ktejjeb pubbliċitarju "Għal Familja Aħjar" li tqassam f'kull dar dan ix-xahar?

Fejn ġie stampat dan il-ktejjeb maħruġ mill-uffiċċju tal-Prim Ministru?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li l-Uffiċċju tal-Prim Ministru ppubblika ktejjeb "Familji fis-Sod" bl-iskop ewlieni li jgħarraf aktar lill- 160,000 dar residenzjali li hawn f'Malta u Għawdex dwar il-proposti ewlenin li hemm fid-dokument ta' qabel il-budget "Familji fis-Sod".

Dan il- ktejjeb, li kien parti essenzjali mill-proċess ta' konsultazzjoni bi preparazzjoni għall-Budget 2008 tqassam fil-ġranet li għaddew u kellu dawn l-ispejjeż:

Disinn Lm 1,656 Stampar Lm17,988 Posta Lm 2,980 Total Lm22,624

Ix-xogħol ta' stampar ġie kkummissjonat mill-istamperija tal-gvern.

Dan ifisser li b'kollox kull ktejjeb sewa' 14-il ċenteżmu u milleżmu.

PERSUNI BOARDED OUT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari 27380, tista' l-Ministru tagħti l-istess tagħrif għall-bliet u rħula Maltin għall- istess medda ta' żmien?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għall-Familja u tas-Solidarjeta' Soċjali): Ninsab informata li t-taghrif mitlub qed jingabar u twegiba tingħata f'xi seduta oħra.

PAGI FACTORED IN

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Dwar il-figuri tal-GDP per capita li ġew mqiegħda fuq il-mejda tal- Kamra dan l-aħħar, jista' l-Prim Ministru jgħid x'inhuwa l-perċentaġġ u l- ammont ta' pagi factored in f'dawn il-figuri per capita?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Il- perċentaġġ u l-ammont ta' pagi factored in fil-figuri tal-GDP per capita huma indikati fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

REFUND TA' L-N.I.

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 27394 li oriġinarjament saret lill-Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali u issa ġiet riferuta lilu, u jindika meta l-persuna minn San Gwann, li d- dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, mistennija tirċievi refund tan- national insurance contributions li ħallset intortament meta f'mod skorrett tawha x'tifhem li minkejja li ma kenitx taħdem u kellha diġa' 57 sena, jekk tħallas il-bolla għall-aħħar erba' snin setgħet tikkwalifika għall- benefiċċju soċjali?

Evidenza dokumentata tal-kontribuzzjoni li ħallset jinsabu f'idejn il-Ministeru.

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

KAPPARA - BOUNDARY WALL

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 27392 u jara li jittella' boundary wall skond kif titlob il-liġi mad-dawra tal-plot kbira li ġieli qed tintuża bħala scrapyard u dumping ground f'Birkirkara Road, San Gwann kantuniera ma' Triq il-Gallina, Kappara?

ONOR.

GEORGE PULLICINO (Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Leo Brincat, domanda supplimentari.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jiena kont diġa' għamilt din il-mistoqsija lill- Ministru xi ġimgħat ilu - ma nafx jekk kienx preżenti imma kien irrisponda xi ħadd minfloku – u għalhekk napprezza jekk jagħtini risposta malli jkun jista'.

Il-gvern f'Mejju ħareġ qabda legal notices dwar dawn il-boundary walls u l-appell tiegħi hu – u din mhux qed ngħidha biex nagħmel issue politika - biex għallinqas dak li l-gvern stess għadda jiġi nforzat.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Mr Speaker, napprezza l-mistoqsija ta' l-Onor Interpellant.

Tajjeb wieħed jifhem li dik il-legal notice tgħid ċar u tond li kemm-il s-sid tas-sit jew blokk vakanti ma jottemporax ruħu li jtella' l- ħajt hu, imbagħad apparti li toħroġlu n-nota ta' l-inforzar, irid ikun il- kunsill lokali li jikteb lill-MEPA sabiex din tawtorizza l-ħlas tal- valutazzjoni tax-xogħljiet li jsir.

Imbagħad ikun il-kunsill lokali li effettivament itella' l-ħajt u jieħu l-flus min-naħa tal-MEPA.

Jien fuq dan il-każ inwiegħed lill-Onor.

Brincat li appena jkolli l-aħħar informazzjoni nagħtih it-tweġiba.

MR SPEAKER: L-Onor.

Anglu Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

ANGLU FARRUGIA: Dwar dak li qal il-Ministru, din hija l-istandard procedure mal-kunsilli lokali kollha?

Dan qed nistaqsih għax fil-Mosta hemm ħafna plots u postijiet oħra mitluqin pero' l-kunsill lokali donnu għadu m'huwiex aware ta' din il-proċedura.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Qabel xejn wieħed qed jitkellem fuq siti vojta fiż- żoni ta' l-iżvilupp.

Dan ir-regolament huwa speċifiku għal dawk iż-żoni.

It- tieni din il-proċedura hija proċedura li kienet maqbula ma' l-assoċjazzjoni tal-kunsilli lokali.

Fil-fatt l-avviż li jintbagħat lill-kunsilli lokali ntbagħat b'mod konġunt bejn il-ministeru, bejn il-MEPA kif ukoll l- assoċjazzjoni tal-kunsilli lokali stess.

CHISWICK HOUSE SCHOOL

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid f'liema sena ngħata l- permess biex tiftaħ ic-Chiswick House School f'Ant.

Schembri Str, Kappara?

Kemm kellhom permess għal school population dak iż-żmien u kemm kellhom għalliema full time u part time fil-bidu?

Matul is-snin kemm u meta ngħataw permess biex iżidu l-għadd ta' studenti u għalliema tagħhom?

Illum skond l-aħħar informazzjoni li għandu l-Ministeru, l-iskola kemm għandha klassijiet joperaw, kemm għandha tfal f'kull klassi, x'inhi l-ischool population tagħha, kemm għandhom għalliema full-time u part-time u kemm jistgħu jieħdu massimu ta' studenti għal dawk li huma summer school activities?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-liċenzja biex topera iċ-Chiswick House School fi Triq Antonio Schembri, Kappara, ħarġet fit-22 ta' Ottubru 1991.

F'dak iz-zmien kellhom permess għal 512-il student, Fl-1991 kellhom 23 għalliem full-time u 3 part-time.

Fl-1994 ħareġ permess għal estensjoni ta' l-istess skola.

Għal kwalunkwe attivita', in-numru ta' tfal jattendu din l-iskola ma setax ikun aktar minn dak li kien f'Ottubru 1994, jiġifieri 888 student.

Skond l-aħħar informazzjoni li għandha d-Divizjoni ta' l-Edukazzjoni, iċ- Chiswick House School għandha: Klassijiet Tfal f'kull klassi

Kinder 1 90 (5 klassijiet) Kinder 2 92 (5 kalssijiet) Year 1 85 (4 klassijiet) Year 2 100 (4 klassijiet) Year 3 102 (4 klassijiet) Year 4 105 (4 klassijiet) Year 5 106 (4 klassijiet)

Ukoll:

Kap ta' Skola 1 Ko-Ordinaturi tas-Suġġett 2 Għalliema (full-time) 31 Kindergarten Assistants (part-time) 13

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat, domanda supplimentari.

ONOR.

LEO BRINCAT: L-aħħar darba kien hemm xi mistoqsijiet fuq l-istess skola indirizzati iktar lill-Viċi Prim Ministru dwar il-problema li qed ikun hemm għal dak li għandu x'jaqsam parkeġġ u affarijiet simili li qed joħolqu inkonvenjent kbir għar-residenti ta' l-area.

Jista' l-Ministru, dejjem jekk hu fir-remit tiegħu, jikkonsidra s- suġġeriment li kont għamilt lill-Viċi Prim Ministru biex ikun hemm konsultazzjoni bejn iż-żewġ ministeri konċernati ħalli jaraw jekk huwiex fattibbli li jsir dak li konna tkellimna u dak li kkonferma l-Viċi Prim Ministru fil-parlament, li meta ġieli kien hemm xi azjendi privati li joħolqu inkonvenjenti, il-gvern ġieli ġiegħlhom iħallsu wardens, minn buthom, biex iżommu l-buon ordni fit-traffic management?

Jista' jikkonsidra l-feasibility jew il-fattibbilta' li jsir l-istess f'dan ir-rigward?

Dan qed ngħidu għaliex biex inkun fair mal-Viċi Ministru Borg, huwa kien qal li kien hemm diversi azjendi privati fejn ġiegħluhom jagħmlu dan, imma safejn jaf hu ma kienx hemm preċedent fir-rigward ta' skola privata.

L-appell tiegħi qed nagħmlu mhux biex naqbad ma' l-iskola, għax din hija skola tajba u l-feedback li għandi mingħand in-nies hija waħda pożittiva bħala teaching standards.

Jiġifieri li qed ngħid mhux biex tagħlaq l-iskola jew tiġi relocated, imma biex jekk jista' jkun jiġu mtaffija l-problemi loġistiċi li qed ikollhom ir-residenti ta' l-inħawi li ħafna drabi lanqas jistgħu jidħlu u joħorġu saħansitra mill-garages tagħhom.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, tajjeb wieħed jirrileva li l-permess oriġinali għal din l-iskola ħareġ sittax-il sena ilu u għall-estensjoni tlettax-il sena ilu.

Qed insemmi dawn il-perijodi għaliex naħseb li l- Kamra tiftakar li f'dawn iż-żmenijiet ċerti kunċetti ta' dmirijiet li jidħol għalihom min japplika għal change of use jew għal xi bini partikolari, ma kenux għadhom in voga kif inhuma llum.

Illum meta wieħed jingħata permessi għal stabbilimenti ta' diversi tipi, ħafna drabi jkun hemm kondizzjonijiet marbutin biex inaqqsu l-inkonvenjent jew addirittura jneħħu l-inkonvenjent lill-ġirien.

M'għandi l-ebda diffikulta' li niddiskuti ma' sieħbi l-Ministru responsabbli mill-Intern fuq il-linja li qed jissuġġerixxi l-kollega tagħna.

Sur President, kieku kelli nesprimi reazzjoni ta' malajr naħseb li ma jkunx daqshekk faċli u fattibbli li wieħed jimponi dawn it-tip ta' kondizzjonijiet ladarba l-permessi jkun diġa' ħarġu.

Kieku l-permessi għadhom qed jiġu proċessati jew inkella hemm xi talba għal permess ta' estensjoni wieħed ikun jista' jikkonsidra li dan jiġi ssuġġerit imma fuq liċenzji u fuq permessi li issa ilhom snin li ngħataw naħseb ma jkunx daqstant faċli li wieħed jimponi kondizzjonijiet ġodda.

Jiena nitħaddet mal-kollega tiegħi l-Viċi Prim Ministru biex inkunu nistgħu neżaminaw f'ċertu dettall mod kif nistgħu ntaffu xi diffikultajiet li jistgħu qed jiltaqgħu magħhom il-ġirien.

AIR MALTA - BEJGĦ TA' AIRCRAFTS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 27395 u ċioe': Billi tħabbar li l-Air Malta biegħat l-RJ Aircrafts li xtrat bejn l-1994 u l-1996, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm kienu nxtraw u b'kemm inbiegħu?

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni): Ninsab informat li originarjament, il-flotta ta' 7 AVRO Regional Jets inxtrat bejn l-1994 u l-1996 għas-somma totali ta' LM69,353,000.

L-ammont ta' deprezzament (depreciation) fuq is-seba ajruplani tul il- perijodu 1994-2002 kien ta' Lm21,273,000.

Fis-sena 2002 dawn l-ajruplani ġew mibjugħa b'Sale and Leaseback lill- kumpanija Ron Ltd li kienet iffinanzjata minn konsorzju ta' banek immexxija mill-HSBC.

B'din it-transazzjoni ta' Sale and Leaseback l-Air Malta daħħlet Lm24,989,000 u ħadet lura l-flotta b'kiri (operating lease) ta' ħames snin u nofs.

Il-kera li ħallset taħt din l-operating lease sa meta dawn inxtraw lura biex reġgħu nbiegħu bejn is-sena 2005 u 2007 ammontat għal Lm11,692,000.

Id-dħul totali mill-kera ta' dawn l-ajruplani li għamlet l-Air Malta tul il- perjodi mindu inxtraw fis-snin 1994-6 sakemm inbiegħu fis-snin 2005-07 kien ta' Lm37,715,000.

Meta daħlet f'dan l-arrangament, l-Air Malta żammet id-dritt li tixtri lura l-arjuplani meta u jekk jidhrilha bi prezz li jitnaqqas bl-element kapitali tal-lease rentals li kellhom jitħallsu kull xahar.

Is-somma globali li nġabret mill-bejgħ finali ta' l-ajruplani (2005-2007) kienet ta' Lm13,166,000.

Il-prezz li bih dawn l-stess ajruplani inxtraw lura minn Ron Ltd kien ta' Lm12,067,000.

L-ammont totali li daħħlet l-AirMalta min fuq dawn l-ajruplani min kirjiet u bejgħ kien ta' Lm75,870,000

MR SPEAKER: Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Avviż Legali Nru 298 ta' l-2007 - Regolamenti ta' l-2007 li jemendaw ir-Regolamenti dwar Sorveljar u Ħtieġa li jsiru Rapport fit-Traffiku ta' Bastimenti;

Tabelli li juru d-dħul u t-taxxa fuq id-dħul għas-sena 2005 u d-dħul ta' income tax matul l-2006 u bejn Jannar u Ottubru 2007 għal diversi kategoriji ta' dħul, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 28111.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar twaħħil ta' lifts fl-iskejjel tal-gvern bejn l-2003 u l- 2007, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru W429.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar bejgħ ta' biljetti mill-Gozo Channel bejn April u Ottubru 2007, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 28064;

Tagħrif dwar vjaġġi bir-ritorn bejn l-Imġarr u Sa Maison bejn Ottubru 2006 u Ottubru 2007, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 28069; u

Lista li turi s-salarju ta' impjegati ma' Kordin Grain Terminal Co Ltd, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 28162.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO (Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 300 ta' l-2007 – Regolamenti ta' l-2007 li jemendaw l- Ewwel Skeda li tinsab ma' l-Att dwar l-Eko-Kontribuzzjoni (Emenda Nru. 4).

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Jesmond Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar feasibility study b'riferenza għall-introduzzjoni tas- sistema tas-CVA fil Belt Valletta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 27966; u

Tagħrif dwar in-nefqa fuq il-postijiet ta' parkeġġ fil-Park and Ride, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 27969.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 297 ta' l-2007 – Regolamenti ta' l-2007 li jirrevokaw ir-Regolamenti dwar il-Ħinijiet tax-Xogħol fil-Portijiet;

Avviż Legali Nru 299 ta' l-2007 – Regolamenti ta' l-2007 li jirrevokaw ir-Regolamenti dwar il-Portijiet (Dixxiplina);

Avviż Legali Nru 301 ta' l-2007 – Dangerous Substances and Preparations (Restrictions) (Amendment) (No. 2) Regulations, 2007;

Avviż Legali Nru 302 ta' l-2007 – Crystal Glass (Amendment) Order, 2007; u

Avviż Legali Nru 303 ta' l-2007 – Textile Names (Amendment) (No. 2) Order, 2007.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

MOZZJONI BIEX IL-KAMRA TMUR F'KUMITAT TA' PROVVISTA

GĦALL-KONSIDERAZZJONI TA'

L-ESTIMI ĠENERALI TA' SPIŻA

GĦAS-SENA 2008

(L-EWWEL JUM IMĦOLLI KOLLU GĦALL-OPPOŻIZZJONI)

MR SPEAKER: Skond il-ftehim milħuq, nistieden lill-impjegati tal-PBS biex jidħlu fil-Kamra u jittrasmettu dirett fuq it-televiżjoni d-diskors tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Nistieden ukoll lill-photographers u lill-camermen li jirrappreżentaw lill- istampa sabiex jidħlu fil-Kamra għal ftit minuti u jieħdu r-ritratti.

L-impjegati tal-PBS daħlu fil-Kamra u bdew jaqdu d-dmirijiet tagħhom

MR SPEAKER: Illum għandna quddiemna l-kontinwazzjoni tad-diskussjoni fuq il- mozzjoni biex il-Kamra tmur f'Kumitat ta' Provvista għall-Konsiderazzjoni ta' l-Estimi Ġenerali ta' Spiża għas-sena 2008.

Skond il-mozzjoni Nru. 305 ta' l-1 ta' Ottubru, 2007 is-seduta tal-lum għandha tintemm fit-8.30 p.m. u d-diskors ikun eżenti mil-limitu ta' ħin għad-diskorsi.

Nistieden lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni sabiex jibda d-diskors tiegħu.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Grazzi, Sur President.

Ftit ħafna, tard wisq.

Sur President, dak kien il-verdett popolari dwar il- budget għas-sena 2008 li ħabbrulna f'dan il-parlament bħal-lum ġimgħa.

Ftit ħafna, tard wisq.

L-oppożizzjoni Laburista taqbel ma' dan il-verdett.

Fl-oqsma tal-ġlieda kontra l-għoli tal-ħajja, tal-ħolqien tax-xogħol, ta' l- edukazzjoni u tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-ħela tal-flus, tawna budget tal-ftit wisq fl-oqsma tas-servizzi soċjali.

Il-gvern hemmhekk irid irodd lura mill-ħafna li ħa fl-aħħar snin u qed jagħmel dan tard wisq sempliċement għax ġejja l-elezzjoni, għall-konvenjenza elettorali.

Il- Gvern attwali mingħalih li se jerġa' jidħak bil-poplu.

Hu gvern ilu żmien skonnettjat mill-ħajja ta' kuljum tal-familji u taż-żgħażagħ tagħna, maqtugħ mill-ħajja li qed jgħixu l-ħaddiema, l-impjegati, s-self-employed u l-anzjani tagħna.

Illum qed jagħti l-impressjoni ta' gvern f'panic għax riesqa l-elezzjoni.

Beda jinduna kemm il-poplu Malti u Għawdxi hu mxennaq għall-bidla.

Issa għandna Prim Ministru li jogħxa fil-kumpanniji tal-bankiera l-kbar, li jfarfar rixu meta l-bankiera l-kbar jgħidulu prosit.

M'hemm xejn ħażin f'hekk.

M'hemm xejn ħażin li tieħu gost meta l-bankiera l-kbar jtaptpulek fuq spallejk, imma mbagħad trid tifhem bħala prim ministru, bħala ministru tal-finanzi, bħala mexxej tal-gvern li trid tibqa' qrib tal-familji l-ħin kollu u mhux biss meta tersaq l-elezzjoni għax imbagħad se toħroġ ta' opportunist.

Il-ħin kollu trid tisma' x'inhuma l-problemi u l-isfidi tal- familji, kif għamilna aħna minn din in-naħa tal-Kamra tul l-aħħar snin.

Għamilna hekk fit-tħejjija u fit-tnedija tal-pjan tagħna għall-bidla, "il- Pjan għal Bidu Ġdid".

Għax mhux kulma jgħidulek il-bankiera l-kbar bilfors jgħodd għall-familji.

Il-profitti tal-bankiera huma tajba sakemm ma jsirux a spejjeż tal-familji.

U dan hu li qed jiġri, Sur President.

Il-budget għas-sena 2008 li ħabbrilna l-Prim Ministru attwali bħal-lum ġimgħa baqa' maqtugħ mir-realta' li qed jgħixu l-familji u allavolja ħarġu bl-għajta li dan hu budget tal-familja.

Biss il-verdett joħroġ ċar, ftit ħafna tard wisq.

Kulħadd fehem, anke l-Prim Ministru attwali, li dan il- budget qed isir fid-dell ta' l-elezzjoni riesqa, elezzjoni li se tkun deċisiva għal pajjiżna, elezzjoni li lilna lkoll se tpoġġina quddiemna l- isfida: Kif se jirnexxielna nibnu fuq it-talenti u l-ħiliet tagħna biex noħolqu kondizzjonijiet ta' ħajja aħjar, biex nikkompetu aħjar ma' ħaddieħor u biex noħolqu opportunitajiet aħjar?

U n-nies se tirrispondi għall-isfidi ta' quddiemna billi tistaqsi lilha nnifisha: Dak li qed jiġri madwarna u dak li qed ikun deċiż mill-gvern kif qed jissarraf fil-ħajja tagħna ta' kuljum?

U mhux biss fil-kontijiet tal-bankiera l-kbar, imma fil- ħajja tagħna ta' kuljum.

Xi sentejn ilu kien il-gvern innifsu, il-Partit Nazzjonalista, il-Prim Ministru attwali li ħarġu bl-għajta: Biex int tgħix aħjar!

Riedu jgħidu li dak li kienu qed jagħmlu ħasbuh biex il-poplu jkun jista' jgħix aħjar.

Il- poplu emminha dik l-isfida u aħna ta' l-Oppożizzjoni aċċettajniha dik l- isfida, għax hi sfida importanti.

Biss malajr, malajr il-gvern bil-Prim Ministru b'kollox, insew x'kienu wegħdu, Sur Presdent.

Aktar ma għadda ż- żmien aktar u aktar nies waslu għall-konklużjoni li le, m'humiex qed jgħixu aħjar, li le, b'dak li qiegħed iwettaq il-gvern tal-lum, iċ-ċirkostanzi ta' ħajjithom marru lura u lura sew.

Biex inkun ċar, mhux kulħadd qed jasal għal din il-konklużjoni.

Hemm min iva, iħoss li sejjer aħjar.

Hemm dawk li sejrin tajjeb għax huma parti minn klikka, huma parti minn xi grupp tal-ħbieb tal-ħbieb, huma qrib tal-gvern u jafu minn fejn jgħaddu biex jaħtfu dak li jridu jaħtfu.

Lil dawk ma jimpurtanix minnhom.

Iżda mbagħad hemm wkoll dawk li sejrin tajjeb bil-ħila tagħhom, bl-inizjattiva tagħhom, bil-kuraġġ u s-sagrifiċċju u l- ideat u r-rieda tagħhom u qed jirnexxu fil-ħajja u fix-xogħol tagħhom.

Lilhom illejla rridu ntennu l-akbar impenn tagħna biex is-suċċess tagħhom ikompli jiżviluppa u jinfirex, għax hekk jistħoqqilhom.

Imma mill- esperjenza tiegħi meta nkun magħhom naf li huma wkoll qed jingħaqdu ma' min iħossu mwarrab, ma' min iħossu minsi, mal-maġġoranza fostna ta' dawk li ma jħossux li qed jgħixu aħjar.

Qed jingħaqdu magħhom fix-xewqa kbira tagħhom għall-bidla.

Huma wkoll, dawk li sejrin tajjeb bil-ħila tagħhom u għax jistħoqqilhom qed jintebħu li l-affarijiet m'humiex qed jitmexxew tajjeb.

Sur President, il-poplu Malti u Għawdxi jrid il-bidla, bidla li tkun tfisser tmexxija nadifa, responsabbli u effiċjenti, bidla li tindokra flus il-poplu u mhux tisparpaljahom fl-interess tal-klikka u tgħatti xturha billi tibqa' tgħabbi t-taxxi, bidla lejn soċjeta` fejn int tieħu dak li ħaqqek u jistħoqqlok skond il-merti u t-talenti tiegħek, skond ix-xogħol u s-servizzi li tagħti, bidla lejn soċjeta` li tkun ġusta, fejn min jaqa' lura mhux ħtija tiegħu, ma jitħalliex imbagħad jibqa' jaqa' lura imma jingħata l-opportunita` biex ilaħħaq ma' ħaddieħor għax ħadd m'hu għar- rimi.

Nerġa' ngħid bidla li tkun tfisser tmexxija onesta u nadifa, fejn kulħadd jirrispondi għal għemilu, fejn għat-tixħim u għall-korruzzjoni jkun hemm zero tolerance u mhux niddefendu dak li ma jistax ikun difiż.

U allura hu fil-qafas tal-bidla li jrid il-poplu Malti u Għawdxi kollu li rridu nikkonsidraw il-budget li ppreżentawlna ġimgħa ilu.

U minnufih dan iġibna quddiem il-qagħda ekonomika.

Skond ma qalilna l-Prim Ministru ġimgħa ilu l-ekonomija tagħna rpiljat, ir- rata tat-tkabbir ekonomiku reali hija ta' 3.6%.

Qalilna li t-turiżmu sejjer tajjeb għax in-numru ta' turisti żdied kif ukoll qalilna li żdied in- numru ta' passiġġieri fuq il-cruise liners.

Il-manifattura qed terġa' tikber u qalilna li żdiedet bi kważi 4.1%.

Il-kummerċ reġa' qed jistagħna.

Is-sena li għaddiet diġa` konna smajna l-istess storja.

Is-segretarju ġenerali tal-Partit Nazzjonalista, Joe Saliba, fil-kunsill ġenerali tal- Partit Nazzjonalista lejliet il-budget tas-sena li għaddiet qalilna li żmien il-ħsad u l-frott kien wasal.

Imma għaddiet sena minn dakinhar u matulha għal darb'oħra reġgħu ddiżappuntaw bil-kbir lill-poplu Malti u Għawdxi.

Reġgħu daħku bih.

Sena ilu ma kienx Saliba biss li tkellem biex iwiegħed il-ħsad u l-frott.

Fl-istess okkażjoni il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi attwali ddikjara hekk:

"Aħna tal-partit Nazzjonalista fil-gvern għandna storja sabiħa x'nirrakkontaw lill-poplu tagħna.

Għandna aħbarijiet tajbin.

Għandna għalxiex inkunu kburin.

Pajjiżna mexa 'l quddiem u qed jakkwista r- riżultati.".

Imma għal min irid imur tajjeb il-pajjiż, Sur President?

Għal min trid tmur tajjeb l-ekonomija?

Għall-ġid u għas-servizz tal-bankiera l-kbar?

Jew għall-ġid tal-familji ċittadini Maltin u Għawdxin?

Meta sentejn ilu smajna lill-Prim Ministru attwali jgħid li qed imexxi l-finanzi u l-ekonomija tal- pajjiż biex int tgħix aħjar, b'"int" fhimna, int ħaddiem u impjegat, int self-employed f'ħanut jew f'uffiċċju, int żagħżugħ jew żagħżugħa li qed tara kif se ssib ix-xogħol jew xogħol aħjar, int anzjan jew anzjana li qed tittertaq bl-anzjeta` għax il-prezz tal-mediċina tiela' m'għola s-smewwiet.

Fhimna li għal dawn in-nies ried jgħid il-Prim Ministru meta qal "biex int tgħix aħjar" għax wasal iż-żmien tal-frott u tal-ħsad.

Minn dan kollu ġara ftit li xejn.

Meta nitkellmu hekk jgħidulna: Hawn intom tal-Labour, doom and gloom biss!

Kollox tridu turu iswed.

Ma tagħrfux kemm wettaqna progress!

Sur President, nirriferi għal survey ippubblikat f'Settembru li għadda, xahar ilu, dwar il-familja mis-"Sunday Times".

Ħurnal li żgur li ma tistax tgħid li jsegwi l-linja tal-partit Laburista.

Dawn sabu li 40% tal-poplu jemmen li l-problemi finanzjarji jaħtu għat-tifrik taż-żwiġijiet.

Imbagħad f'survey ieħor li għamlet il-kumpannija li tmexxi "The Times" u "The Sunday Times" u li ġie ppubblikat ftit inqas minn ġimgħa u nofs ilu sabu li 38% tan-nies jaħsbu li Malta la sejra tajjeb u lanqas ħażin, jiġifieri tinsab staġnata.

Sabu wkoll li 33% taċ-ċittadini jaħsbu li l-qagħda ġenerali fil- pajjiż qed teħżien.

Allura skond is-survey ta' l-Allied Newspapers, 71% tal- poplu Malti u Għawdxi jaħsbu li l-qagħda ekonomika fil-pajjiż jew hija staġnata jew qed teħżien.

Altru milli l-Partit Laburista qiegħed ixerred id-dwejjaq!

U se npoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja ta' l-artikli ppubblikata dwar dawn iż-żewġ surveys.

Għalhekk, Sur President, hija xi ħaġa kurjuża, kif fid-diskors tiegħu bħal- lum ġimgħa, il-Prim Ministru ftit tkellem, fil-verita', dwar kif inhi sejra l-ekonomija.

Kien xott li ma ngħidlekx.

Għaliex imma hemm daqstant nies - 71% tal-poplu - li ma ħassewx it-titjib ekonomiku li huwa kien semma?

Ir- raġuni hi, Sur President, preċiżament dak li tlaqt bih jien.

Bħal fil-każ tal-budget, it-tkabbir ekonomiku li jiftaħar bih il-gvern kien ftit ħafna u ġie tard wisq.

It-tkabbir ta' l-ekonomija li rajna wassal biex fit- turiżmu, per eżempju, nerġgħu mmorru għal li konna tliet snin jew erba' snin ilu.

U l-istess ġara f'oqsma oħra.

Aħjar ovvja, li ġara hekk milli nibqgħu fejn konna sena jew sentejn ilu.

Imma żgur li din m'hijiex qagħda li tgħid dwarha kemm hi gwappa, kif qed jagħmel il-gvern.

Terġa', ħafna mit-tkabbir ekonomiku li qed naraw bħalissa ġej minn setturi li m'għandhomx effett wiesa' fuq il-kondizzjonijiet tal-ħajja tal-poplu, ġejjin mis- setturi tas-servizzi finanzjarji u mis-setturi tal-logħob ta' l-ażżard bl- internet.

Dawn huma setturi li rriduhom ikomplu jespandu.

U gvern Laburista ġdid se jkompli jagħtihom kull inkoraġġiment u kull għajnuna fil- parametri tar-regolamenti ta' l-Unjoni Ewropea.

Biss huwa fatt magħruf li dawn is-setturi ma jiġġenerawx xogħol, opportunitajiet u qligħ għall-firxa wiesgħa taċ-ċittadini tagħna, m'għandhomx dak li jissejjaħ trickle down effect.

Jiġifieri l-effett li bih il-ġid li qed jinħoloq jasal għand u jitgawda minn saffi wesgħin tas-soċjeta' tagħna.

Allura, għalkemm dan it- tkabbir ekonomiku huwa tajjeb u ta' min jinkorraġih, waħdu m'huwiex biżżejjed li minnu tgawdi s-soċjeta' tagħna kollha kemm hi.

Il-bużillis hu dan: il-gvern jaf li t-titjib ekonomiku li jiftaħar bih m'huwiex sod daqskemm iridu jgħidulna.

Per eżempju, jekk joqogħdu attenti - u din indunajna biha - milli jgħidulna kif jaħsbu li se tikber l-ekonomija fiż-żmien li ġej.

Imma nistgħu nsibu previżjoni dwar kif se tmur l- ekonomija s-sena d-dieħla, u dan fir-rapport finali dwar Malta tal-Fond Monetarju Internazzjonali f'Washington.

Iva, rapport tal-bankiera għolja wkoll dan, u li bih tant ftaħar il-gvern mingħajr ma qal eżattament kulma kien fih.

Għas-sena d-dieħla, il-Fond Monetarju Internazzjonali qed jipprevedi li bit-tmexxija attwali r-rata li biha tikber l-ekonomija tagħna se tonqos bi kważi 13%.

Qed ikomplu jgħidu li bl-istess tmexxija tal-lum, it-tkabbir ekonomiku se jerġa' jonqos fis-sena 2009.

Imbagħad jiġi l-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi attwali jiftaħar bit-tkabbir sostenibbli li għandu fl-ekonomija.

Se npoġġi fuq il-mejda tal-Kamra siltiet minn paġna 23 tar-Rapport tal-Fond Monetarju Internazzjonali li qed jagħmel dawn il- previżjonijiet.

Imma issa ħallini ngħid minnufih, Sur President, li aħna tal-Partit Laburista ma naqblux li pajjiżna għandu jaċċetta dawn il- prevenzjonijiet.

Aħna nemmnu li għandu jsir minn kollox biex l-ekonomija tagħna tirranka jew tkompli tirranka u mhux terġa' togħtor.

Altru minn doom and gloom, kif se nuri aktar 'il quddiem.

Il-budget għas-sena 2008 m'hu qed jipproponi xejn sostantiv biex l- affarijiet jitjiebu fil-qasam tax-xogħol, u dan hu difett enormi tal-budget li tħabbar il-ġimgħa li għaddiet.

Għalhekk budget tal-ftit ħafna.

Aħna nemmnu li l-ekonomija trid terġa' tiġi rrankata bi pjan lejn rati ta' tkabbir ekonomiku f'termini reali ta' bejn l-4% u s-6% fis-sena, jekk tassew irridu noħolqu mpjiegi sostenibbli għaż-żgħażagħ tagħna.

Il-pjan għall-bidu ġdid tagħna iħaddan dawn il-miri.

(Onor. Membri: Hear, hear) Aħna rridu li l-ekonomija tagħna tingħata kull spinta meħtieġa ħalli tavvanza u toħloq l-opportunitajiet u l-impjiegi u mhux tikkuntenta kif qed jagħmel il-Prim Ministru attwali bil-pass tal-lum.

Aħna rridu opportunitajiet u mpjiegi li jkunu worth it, li tassew joffru ħajja tajba mhux opportunitajiet u mpjiegi li kif ta' spiss ġara fl-aħħar żmenijiet huma ta' nofs kedda, tant li qed iwasslu għall-esplojtazzjoni sfaċċata taż- żgħażagħ, ta' nisa u ta' ħaddiema Maltin u oħrajn.

Sur President, wisq nies qed ikollhom jaċċettaw kondizzjonijiet ta' xogħol prekarji.

Wisq żgħażagħ qed jispiċċaw bla xogħol li jixtiequ jew li tħarrġu għalih u qed ikollhom imorru jaħdmu barra meta ma jixtiequx jagħmlu hekk.

Qed isibu xogħol hawnhekk li ma jlaħħaqx ma' l-aspirazzjonijiet tagħhom għal xogħol siewi, sostenibbli, li jrendi u li jipprovdilhom dħul xieraq għal ħidmiethom.

Il-gvern u l-Prim Ministru attwali donnhom ma jafu xejn dwar dan.

L-unika ħaġa li tikkonċernahom hu kif dan li qed ngħid jista' jaffettwa iċ-ċansijiet tagħhom fl-elezzjoni li ġejja.

Għax, Sur President, x'inhu il-kejl tajjeb jew ħażin – u naħseb li huwa tajjeb – li juża l-poplu Malti meta jiġi biex iqis kemm sejra tajjeb l-ekonomija?

Hemm il-kejl tal- ħolqien ta' l-impjiegi u hemm il-kejl ta' l-għoli tal-ħajja.

Issa jien bħal kulħadd ieħor smajt b'attenzjoni dak li kellu xi jgħid il- Prim Ministu dwar ix-xogħol u bqajt imbellaħ.

Ara x'qal, Sur President.

Qal: Illum għandna l-akbar numru ta' nies jaħdmu mill-Indipendenza 'l hawn.

Wara dakinhar stess irrepetiha bnadi oħra din, ta' l-akbar numru ta' nies jaħdmu mill-Indipendenza 'l hawn.

Mur obsor!

X'tistenna?!

Tlieta u erbgħin sena ilu, fl-Indipendenza, il-popolazzjoni ta' Malta kienet ta' ftit aktar minn 323,000.

Il-ħaddiema reġistrati full-time kienu ta' 86,530.

Allaħares ma bqajniex niżdiedu matul dawn is-snin kollha!

Biss is- sena ta' l-Indipendenza, is-sena 1964, tiġi eżatt 40 sena qabel il-Prim Ministru attwali laħaq prim ministru.

Dan l-aħħar donnu kollox sar idur fuq l-għajta li x-xemx telgħet meta hu laħaq flok ta' qablu.

Intesew Bonello du Puis, Fenech Adami, John Dalli u l-bqija.

Allura la qed nitkellmu fuq il-ħolqien ta' l-impjiegi tajjeb li naraw kif morna fis-snin mill-Indipendenza 'l hawn matul fuq l-istess medda ta' żmien li ilu jmexxi l-Prim Ministru attwali.

Kemm żdiedu l-impjiegi full-time fis-snin 60, 70, 80, 90 u fl-aħħar tlieta, erba' snin?

Il-paragun ma jagħmel l-ebda ġieħ lill-amministrazzjoni preżenti.

Għax ara, Sur President, bejn l-1964, jiġifieri 40 sena ilu, u l-1967, l-istess medda ta' żmien li ilu prim ministru l-Prim Ministru attwali, l-impjiegi full-time fl- ekonomija żdiedu b'6,780.

Dak iż-żmien prim ministru kien hemm George Borg Olivier u ministru tal-finanzi kien hemm Giovanni Felice.

Għaxar snin wara, bejn l-1974 u l-1977 kien hemm il-gvern "kattiv" Laburista – hux hekk kontu tgħidulu intom? –mmexxi mill-Perit Mintoff b'ministru tal-finanzi Guże' Abela.

F'dawk l-erba' snin inħolqu 12,105 impjieg full-time.

(Onor. Membri: Hear, hear) U terġa' 10 snin wara, bejn l-1984 u l-1987, taħt gvern "dittatur" – hux hekk kontu tgħidulu? - immexxi minn Karmenu Mifsud Bonnici b'ministru tal-finanzi Wistin Abela inħolqu 12,732 impjieg full- time.

Issa ħalli mmorru għas-snin disgħin, fejn ejja għas-saħħa ta' l-argument ngħidu li kienu responsabbli mexxejja Nazzjonalisti għal dak li ġara, għalkemm bejn fl-1997 kien hemm ukoll Gvern Laburista.

Bejn l-1994 u l- 1997 b'Fenech Adami għal ħafna miż-żmien prim ministru u b'John Dalli għal ħafna miż-żmien ministru tal-finanzi inħolqu 6,457 impjieg full-time.

Imma issa jekk niġu għal x'ġara bejn is-sena 2004 u s-sena 2007, fejn ninsabu, meta kellna bħala Prim Ministru u bħala Ministru tal-Finanzi, it-tnejn fl- istess borża, lill-Prim Ministru attwali.

X' insibu?

Iva, il-ħolqien ta' mpjiegi full-time kien record bħala l-aktar wieħed baxx minn żmien l- Indipendenza 'l hawn.

Inħolqu biss 2,453 impjieg full-time!

Jiġifieri anqas min-nofs ta' dak li ħolqu jew setgħu ħolqu gvernijiet Nazzjonalisti fis-snin sittin u disgħin, u jiġifieri wkoll ħafna inqas minn kwart ta' l- impjiegi full-time li ħolqu gvernijiet Laburisti fis-snin sebgħin u tmenin.

Jistgħu jġibu skużi kemm iridu, imma dan jibqa' wieħed mill-abkar fallimenti ta' dan il-gvern, li mpjiegi full-time sontenibbli mal-gvern jew mal-privat ma kienx kapaċi joħloq, u bil-kbir.

Il-gvernijiet li ġew qablu mill-Indipendenza 'l hawn, Nazzjonalisti u Laburisti, għaddewh u għaddewh bil-kbir.

Imma mbagħad jgħidilna li qed jinħolqu l-impjiegi part-time.

Hu minnu.

Il- Prim Ministru jista' jiftaħar bil-part-time.

Għandu anke s-Segretarju Parlamentari Tony Abela li jaħdem part-time minn fejn qiegħed f'Kastilja bħala nutar u jinsisti li l-armata tagħtih is-salut rjali, u qisu ma ġara xejn!

Prim Ministru tal-part-time, veru!

Imma aktar minn hekk, Sur President, kemm ilu il-Prim Ministru attwali fil-kariga kien hemm 6,000 ruħ li għalihom il-job li sabu bħala l-uniku job u li minnu jaqilgħu l-għajxien tagħhom kien hu wieħed part-time.

Fl-istess ħin illum għandna iktar minn 26,000 ħaddiem li l-uniku mpjieg tagħhom hu wieħed part-time.

Anke din tiġi l-ogħla ċifra mill-Indipendenza 'l hawn.

Imma l-maġġoranza tan-nies impjegati hekk huma żgħażagħ, nisa b'familja, ħaddiema ta' mezza eta' li tilfu l-impjieg tagħhom u f'ħafna każi l-kondizzjonijiet ta' l-impjieg tagħhom huma mill-aktar prekarji u jistgħu jitkeċċew mil-lum għal għada.

Fuqhom issir kull pressjoni biex ma jibbenefikawx mil-liġijiet soċjali tax- xogħol.

Jekk, per eżempju, il-parlament jgħaddi liġijiet biex jassigura li l- ħaddiema part-time jgawdu pro rata mill-benefiċċji tal-ħaddiema full-time dwar mard, btala u benefiċċji oħra ssir pressjoni fuq dawn il-ħaddiema ħalli jsiru self-employed u jkollhom jidħlu responsabbli huma mill- ħlasijiet tas-sigurta' soċjali.

Mhux ta' b'xejn l-istatistika Ewropea turi, Sur President, kif fost il-pajjiżi membri ta' l-Unjoni Ewropea, Malta hi, tista' tgħid, l-uniku pajjiż li fih matul l-aħħar snin il-ħaddiema u l- impjegati naqsu ras imb'ras mid-dħul tagħhom.

L-istatistika Ewropea turi wkoll li fost il-pajjiżi membri ta' l-Unjoni Ewropea, Malta flimkien mal- Polonja hija l-pajjiż fejn hemm l-anqas persentaġġ ta' ċittadini mill- popolazzjoni li qed jaħdmu, u l-anqas persentaġġ ta' nisa mill-popolazzjoni li għandhom job.

Għalhek, Sur President, dan il-budget hu tal-ftit ħafna.

Kieku ma kienx skonnettjat mill-poplu l-gvern kien joħroġ b'miżuri qawwija ħalli jkabbar ix-xogħol full-time.

Dan mhux veru għamlu.

Biex tagħqad, fid-diskors li għamel bħal lum ġimgħa l-Prim Ministru attwali ma ta l-ebda spjega sħiħa u ġenwina ta' x'inhu għaddej fis-setturi l-kbar li joħolqu x-xogħol - fil-manifattura u s-servizzi relatati magħha u fit- turiżmu.

Jiena, illum m'iniex se nagħmel bħalu, Sur President.

Ġew għandi ħaddiema tal-STMicroelectronics, per eżempju, biex jifhmu kif tista' teffettwahom il-qagħda attwali bil-bidla lejn l-Ewro u biċ-ċirkostanzi mondjali.

Ġew ħaddiema ta' l-Enemalta biex jaraw kif se jkunu effettwati mill-politika tal-gvern dwar bidliet fil-politika ta' l-enerġija.

Ġew għandi wkoll ħaddiema ta' l-Air Malta u ħaddiema tat-tarznari.

F'dawn il- każi kollha u oħrajn fissirt dak li beħsiebna nagħmlu aħna skond il-pjan għal bidu ġdid, għax donnu li dan il-gvern qata' qalbu dwar l-industrija.

Ġimgħa ilu l-Prim Ministru attwali ma setax ikun xott aktar milli kien dwar il-prospetti tal-manifattura.

Ma tlumux għal kollox.

Kemm ilu fil-kariga hu l-impjiegi fil-manifattura naqsu b'1,496.

Nagħmilha ċara, Sur President, li aħna ma naqblux mal-pessimiżmu li l-gvern ixerred dwar il-manifattura, qisha xi ħidma li għamlet żmienha Malta.

Aħna nemmnu li l-manifattura għandha futur f'pajjiżna, aktar u aktar jekk ikun hemm gvern li bil-fatti jiżgura li l-interessi tagħha u tal-ħaddiema fiha jkunu mħarsa tajjeb.

Wara li l-elezzjoni li ġejja, gvern Laburista ġdid immexxi minni se jwaqqaf task force mal-mexxejja industrijali diġa' stabbiliti fostna biex indaħħlu l-miżuri meħtieġa ħalli jtejbu u jwessgħu ħidmiethom.

Fuq din il-bażi skond il-perspettivi li huma stess kienu ssettjaw, il-mira tagħna tkun li fi żmien tlieta għal erba' snin, l-impjegati full time fil-manifattura diġa' eżistenti jiżdiedu b'2,000 ruħ.

(Onor. Membri: Hear, hear) Bl-istess mod, Sur President, gvern Laburista ġdid iwaqqaf task force bis-sehem ta' l- industrijalisti magħrufa u oħrajn, ħalli ninkoraġġixxu bil-kbir investimenti ġodda fil-manifattura u f'servizzi relatati mal-manifattura u mat-teknoloġija.

(Membri: Hear, hear) Hawn, fuq temp ta' erba' għal ħames snin, il-mira se tkun li noħolqu ma' l-4,000 impjieg ġdid.

Gvern Laburista ġdid se jieħu bis-serjeta' l-isfidi li se jkollhom jew jista' jkollhom quddiemhom l-ażjendi l-kbar u ż-żgħar fil-manifattura u servizzi relatati.

Se jkun jimportana mill-isfidi u mill-problemi tagħhom.

Per eżempju, se nkunu lesti nindokraw fostna l-preżenza ta' l-ST Microelectronics, mhux l-anqas fiċ-ċirkostanzi ġodda li jistgħu jiżviluppaw fl-operat tagħha wara li tidħol il-munita Ewro.

Per eżempju, gvern Laburista ġdid immexxi minni se jagħmel evalwazzjoni strateġika ta' fejn waslu l-bidliet fit-tarzna ta' Malta.

M'aħniex se nintilfu f'attakki u f'inbix fuq il-ħaddiema tat-Tarzna ta' Malta.

(Onor. Membri: Hear, hear) Se nqisu bħala stabbilimenti prezzjużi għall-pajjiż, it-tarznari l-kbar ta' Bormla u t-tarznari privati tal-Port il-Kbir.

Se nassiguraw ħidma biex il- bidliet meħtieġa fit-tarznari jsiru b'appoġġ mill-gvern b'direzzjoni u viżjoni ta' progress, mhux bil-ħsieb moħbi li t-tarznari jiġu rvinati darba għal dejjem.

(Onor. Membri: Hear, hear) L-impenn tagħna se jkun misjuq mill-għarfien li fl-aħħar snin l-investimenti meħtieġa li kellhom isiru fit- tarzna ta' Malta u li kienu mwiegħda baqgħu ma sarux.

Għadna nemmnu li bi sforz ġenwin minn kulħadd u anke bl-għajnuna ta' l-Unjoni Ewropea, it- tarznari kollha f'Malta jkunu jistgħu jerġgħu jsiru fost l-aħjar fil- Mediterran.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Bl-istess mod se nagħtu importanza sħiħa lill-futur ta' l-Enemalta, li veru li m'hijiex industrija, veru, imma hija responsabbli għat-tmexxija ta' impjanti enormi li minnhom tiddependi għall-enerġija tagħha l-ekonomija tagħna kollha.

Gvern Laburista ġdid se jagħmel dan bi pjan li jpoġġi fuq quddiem nett il-ħtieġa li nimmoderizzaw bil-kbir il-ġenerazzjoni fostna ta' l-elettriku, il-ħtieġa li nkabbru l-aċċess tagħna għall-enerġija biex inlaħħqu mal-bżonnijiet dejjem jikbru, il-ħtieġa li bil-fatti u mhux bil- paroli, kif erġajna smajna ġimgħa ilu fid-diskors tal-budget, ninkoraġġixxu t-tħaddim ta' sorsi alternattivi ta' enerġija, u fl-aħħar imma mhux l-anqas il-ħtieġa li l-ħaddiema kollha ta' l-Enemalta jsibu fl-impjieg tagħhom sodisfazzjon u sens ta' ħarsien.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Insemmi wkoll lil SmartCity - mela le - li qed jgħidulna li biha l-pajjiż se jkun qed jiġġenera, tmien snin oħra, eluf ta' impjiegi ġodda fis-settur ta' l-informatika.

Jalla jiġri hekk.

Aħna se nkunu, fiż-żmien li ġej, ħerqana bħala gvern ġdid biex nagħtu kull inkoraġġiment ħalli dan jiġri.

(Onor. Membri: Hear, hear) Se niżguraw appoġġ sħiħ mis-servizzi kollha ta' l-amministrazzjoni pubblika biex il-proġett jimxi, mhux jiġrilu bħal ħafna proġetti mibdija minn dan il-gvern, jinbeda u ma jispiċċa qatt.

Se niżguraw bis-serjeta' li jkun hemm taħriġ xieraq fl-informatika għaż-żgħażagħ tagħna ħalli meta jinħolqu l-impjiegi mwiegħda jkunu jistgħu jidħlu għalihom mhux jispiċċaw f'impjiegi maħluqa fostna fi SmartCity għall-barranin.

Aħna rridu li dan il-proġett jitwettaq skond għanijiet ġenwini u mhux bħala paraventu għal aktar bini ta' appartamenti lussużi.

U b'mod aktar wiesa' qed inwiegħed appoġġ sħiħ lill-imprendituri Maltin u barranin li huma interessati li jinvestu fis-settur ta' l-informatika.

(Onor. Membri: Hear, hear) Qed nikkonferma li fl-oqsma kollha fejn l-informatika teħtieġ l- appoġġ tal-gvern, mhux l-anqas fis-settur edukattiv u f'dak tal-public procurement, dan l-appoġġ se jingħata bl-aħbar saħħa u bla preferenzi ma' xi nies tal-qalba.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Ħalli nagħti issa ħarsa lejn it-turiżmu, Sur President, fejn skond il-Prim Ministru attwali bdejna naħsdu l-frott ta' iniżjattivi li ħadna biex insaħħu s-settur tat-turiżmu.

Jekk kien hawn settur li sofra mill- inkompetenza u l-ineffiċjenza tal-gvern attwali kien dak tat-turiżmu, l- aqwa kolonna tal-ħidma ekonomika tagħna u l-aqwa sors ta' impjieg b'mod dirett u indirett.

Meta t-turiżmu jmur tajjeb, allura faxex wiesa' tal- poplu tagħna - ħaddiema f'lukandi u stabbilimenti oħra fosthom ta' l-ikel, sidien ta' ħwienet, ta' ristoranti u bars u distributuri u gwidi - kollha se jkun imisshom aktar xogħol u aktar qligħ.

Dan hu s-settur li l-aktar għandu l-effett li semmejt fil-bidu, l-effett tat-trickle down, u allura gvern għaqli jindunkrah u jagħtih kull appoġġ, mhux kif ġara fl-aħħar snin, iħallih jistaġna.

Sal-lum fl-awtorita' tat-turiżmu għadna bla kap eżekuttiv wara li l-kariga nbidlet xi darbtnejn jew tliet darbiet fl-akbar konfużjoni.

Sal-lum il-gvern għadu ma ħareġ bl-ebda pjan ċar dwar kif se jmexxi l-politika tat-tul tiegħu mal-linji ta' l-ajru low-cost.

Kulma qed jagħmel hu li jillappazza.

Sal-lum teżisti konfużjoni magna dwar kif l-Air Malta se titpoġġa lura fuq saqajha.

Kemm ilu jmexxi l-Prim Ministru attwali fis-settur waħdu tal- lukandi u tar-ristoranti ntilfu ftit inqas minn 600 impjieg.

Minkejja l- ftaħir li smajna l-ġimgħa li għaddiet dwar kif dorna l-kantuniera, fl-aħħar sena fil-lukandi u r-ristoranti, intilfu 307 impjiegi.

Matul din l-aħħar sena għalqu żewġ lukandi kbar.

Sa tmiem is-sena mistennija jagħlqu tliet lukandi oħra ta' 3,000 sodda fiż-żona ta' San Pawl il-Baħar; b'waħda forsi żżomm għaddejja għal erba' xhur fis-sena aktar 'il quddiem bħala hostel ta' l-istudenti.

Is-sena li għaddiet il-gvern ftaħar li għandu pjan strateġiku nazzjonali għat-turiżmu.

Minn dak iż-żmien 'il hawn il-pjan tħalla fuq l- ixkaffa.

Sadanittant bit-titjib li sar fit-turiżmu fl-aħħar xhur - u mn'alla kien hemm dan it-titjib - ninsabu lura għal kif konna xi snin ilu.

Il-gvern kien issettja l-mira li se jżid, kull sena, numru ta' turisti b'50,000.

Din il-mira ma ntlaħqitx u din is-sena xorta se nkunu taħtha sew.

Fil-qasam tal-cruiseliners tliet aġenti kbar li jġibu l-cruiseliners qalulna li bit-titjib ta' din is-sena erġajna ġejna lura għal-livell ta' passiġġieri li kienu jiġu Malta fis-sena 2003.

Id-dħul mit-turiżmu din is- sena mistenni li jkun fuq l-istess livelli bħal fis-sena 2004.

U allura żgur pajjiżna ma jistax jissodisfa ruħu b'hekk.

Fil-pajjiżi kompetituri tagħna fil-Mediterran, ix-xogħol fit-turiżmu tagħhom żdied mill-inqas bi tliet darbiet għal ħames darbiet ir-rata tagħna.

Ma nistgħux allura nkomplu bl-inkompetenza grassa ta' l-aħħar snin.

Kellna kumitat inter- ministerjali mmexxi mill-Prim Ministru nnifsu li kellu jikkordina l- proġetti u jiżgura li l-pajjiż jinżamm sura għat-turisti.

Dan il-kumitat spiċċa b'falliment totali, Sur President.

Ma nistgħux nikkuntentaw ruħna b'titjib medjokri u bla pjan ta' xejn.

Nibqgħu minn sena għal sena nittamaw li se nġibuha żewġ.

Neħtieġu strateġija nazzjonali soda mħaddma minn gvern li jaf kif u lest li jimplimenta miżuri effettivi fi sħubija mas- settur privat.

Hekk se jkun qed jagħmel gvern Laburista ġdid immexxi minni wara l-elezzjoni li ġejja.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Se nissettjaw il-mira ta' 1,600,000 turist li jiġi Malta u rridu nilħqu din il-mira fi żmien tlieta għal erba' snin.

Is-slogan tagħna jrid ikun "Who dares wins".

(Onor. Membri: Hear, hear) U għalhekk l-għan tagħna jrid ikun li mit-turiżmu ndaħħlu fis-sena s-somma ta' Lm620 miljun.

(Onor. Membri: Hear, hear) Beħsiebna ngħinu biex tissaħħaħ il-bażi ta' l- akkomodazzjoni tal-lukandi f'Malta u Għawdex.

Se ntejbu l-qagħda tal- lukandi 3-star, se nerġgħu nippromwovu b'miżuri konkreti l-potenzjal turistiku tas-sud ta' Malta, se naħdmu biex intejbu u niddiversikaw il- prodott turistiku tagħna.

Nagħmlu dan, fost affarijiet oħra, billi f'ħidma komuni mas-settur privat niflu l-effetti tal-burokrazija tat-taxxi żejda fuq it-turiżmu u nneħħuhom bla tnikkir f'temp ta' sitt xhur.

Se nżidu l- passiġġieri li jiġu Malta permezz tal-kumpanniji ta' l-ajru low-cost.

Fl- istess waqt se nassiguraw li mhux biss l-Air Malta tibqa' ħajja u soda, imma bi pjan ta' żvilupp serju terġa' ssir pedament ewlieni tat-turiżmu f'pajjiżna.

(Onor. Membri: Hear, hear)

F'dan il-qafas, Sur President, gvern Laburista ġdid se jkun qiegħed iniedi fost oħrajn dawn il-proġetti: żewġ korsijiet tal-golf f'Malta u wieħed f'Għawdex u numru ta' marinas tal-jottijiet f'Malta u f'Għawdex.

(Onor. Membri: Hear, hear).

Dawn il-proġetti jitfasslu fuq stand alone basis, jiġifieri ma jkollhomx marbuta magħhom l-bini ta' appartamenti lussużi jew le, u allura se nagħtu inċentivi apposta ħalli jitwettqu, bi qligħ, fuq il- mudell ta' private public partnership.

(Onor. Membri: Hear, hear) Ngħid ukoll, Sur President, li gvern Laburista ġdid se jkun qed ipoġġi dawn l- iżviluppi għat-titjib tat-turiżmu fil-qafas ta' pjani reġjonali li se nkunu qed invaraw, fosthom pjan reġjonali għal Għawdex, pjan reġjonali għaz-zona tal-Port l-Kbir, pjan għaz-zona ta' Buġibba u San Pawl il-Baħar u pjan għas- sud ta' Malta.

Niġi issa għall-biedja u s-sajd għax fl-aħħar mill-aħħar nagħmilha ċara li Gvern Laburista ġdid se jkun rispettuz tas-setturi kollha produttivi ta' pajjiżna.

M'aħna se nqisu lil ħadd taż-żejjed u tan-nieqes, kif għamel u qed jagħmel il-gvern attwali dwar il-biedja u s-sajd.

F'dan il-qasam għandna abbandun totali.

Qabel l-aħħar elezzjoni saru wegħdi favolużi lill- bdiewa u s-sajjieda tagħna.

Kollha ġew traduti.

Ġimgħat ilu l-Prim Ministru attwali qal il-gvern tiegħu jibqa' jqis dan is-settur agrikolu bħala strateġikament importanti għal pajjiżna.

Reġa' wiegħed pjan ieħor ta' żvilupp rurali.

Bħal ħafna proposti tal-gvern għall-biedja u sajd jekk dan il-pjan qatt isir żgur li jerġa' jibqa' fuq l-ixkaffa.

Il-bdiewa u s- sajjieda raw biżżejjed minn taħt dan il-gvern biex jafu, jekk iridu, jagħmlu l-kontijiet tagħhom.

Jafu matul is-snin min qalilhom il-verita' u mhux daħak bihom.

Sadanittant taħt dan il-gvern is-sehem tal-biedja u s- sajd fl-ekonomija baqa' nieżel.

Issa qed jgħidu li dan is-sehem hu stabbli bi 2.2%.

Sa ftit tas-snin ilu kien aktar sew, kien aktar minn 3%.

Sta għall-bdiewa u s–sajjieda Maltin u Għawdxin li jiddeċiedu.

Ħaġa waħda biss ngħidilhom, kif jafu, dak li aħna nwegħdu nwettquh.

(Onor. Membri: Hear, hear) Għall-ġvern Laburista ġdid l-biedja u s-sajd żgur li ma jkunux għar- rimi, anzi bil-maqlub.

L-istess se ngħid għas-self-employed.

Fl-aħħar sena kellna kuntatti ma jaqtgħu xejn ma' saffi sħaħ ta' self-employed.

Smajna stejjer li ma jitwemmnux, stejjer ta' nuqqas ta' interess min-naħa tal-gvern, stejjer ta' qtigħ ta' qalb, ta' burokrazija dejjem tikber, u ta' permessi li dejjem ġejjin u qatt ma jaslu.

Dan hu s-settur li aktar ma għadda ż-żmien aktar ttieħed for granted mill-gvern u l-ministri attwali.

Żmien ilu s- Segretarju Parlamentari, l-Onor.

Edwin Vassallo, wiegħed li jekk ma jirnexxilux inaqqas il-burokrazija li toħnoq lis-self-employed kien se jirriżenja.

Mhux talli ma naqqsitx il-burokrazija, talli mmultiplikat minkejja l-ħafna taparsi skemi li ħarġu biex jagħmlu l-ħajja eħfef għas- self-employed.

F'Ta' Qali, per eżempju, fl-aħħar għaxar snin ħabbrulna xi għaxar pjani differenti varati bil-pompi kollha.

Qalulna li se jimmodernizzaw l-Crafts Village u sal-lum għadu ma sar xejn.

Safrattant is- Segretarju Parlamentari, Vassallo, għadu mkaħħal u jokkupa s-siġġu tiegħu ta' segretarju parlamentari.

Nifirħulu!

Fil-pjan għal bidu ġdid tagħna, Sur President, nagħmluha ċara li prijorita' sħiħa għall-Gvern Labruista se tkun li jerġa' jagħti nifs lis-self- employed.

Se nneħħu bil-fatti u mhux bil-paroli piżijiet tal-burokrazija minn fuqhom.

Se naraw kif inaqqsu l-piż tat-taxxi, miżati u liċenzji li joħonquhom.

Se nirrankaw t-turiżmu u l-manifattura biex b'hekk inpoġġu aktar flus f'idejn il-familji ħalli l-kummerċ jistejqer.

Se nndaħħlu qafas legali ġdid għas-self-employed li jinnewtralizza l-burokrazija żejda u joħloq ambjent ta' ħeffa u effiċjenza fis-soluzzjoni tal-problemi li qed jifnuhom.

Ninsabu determinati li noħorġu miċ-ċirku vizzjuż fejn gvern jidħak bil-poplu billi l-ewwel iwiegħed ħafna, mbagħad ma jwettaqx kif ġara f'ħafna oqsma.

Fuq kollox, dan ġara wkoll fil-każ ta' Għawdex.

Taħt il-Prim Ministru attwali Għawdex sofra minn politika ta' telqa konċentrata.

Flus taparsi vvotati għal Għawdex baqgħu ma ntnefqux.

Fl-aħħar tliet snin il-gvern wiegħed li se jonfoq Lm20.5 miljuni fi proġetti kapitali għal Għawdex.

Minflok nefaq Lm12.3 miljuni, jiġifieri Lm8.2 miljuni inqas milli wiegħed.

L-effett fuq l-ekonomija ta' Għawdex kien diżastruż, bi proġetti mbagħad li twiegħdu għal darba darbtejn bħat-toroq Ta' Pinu, tax-Xlendi u bħar-rijabilitazzjoni tal-Qortin li kollha baqgħju mdendla.

U għas-sena d-dieħla l-gvern attwali qed jgħid li fi spiża kapitali se jonfoq Lm1 miljun inqas milli se jkun nefaq din is-sena.

Fl- economic survey ippubblikat mal-budget, tista' tgħid li l-problemi li qed jiffaċċja Għawdex ġew injorati għal kollox.

Bħal-lum ġimgħa l-Prim Ministru attwali reġa' tkellem dwar proġetti li jrid iwettaq.

Imma nesa li ħafna minnhom ilu jħabbarhom sena wara l-oħra fl- aħħar tliet snin u baqa' ma sar xejn.

(Onor. membri: Hear, hear) L- impjiegi f'Għawdex baqgħu jonqsu, il-lukandi baqgħu jagħlqu, imma qisu ma qed jiġri xejn.

Għaliex Għawdex għandu jiġi ttrattat b'da n il-mod?

Tweġiba waħda għandi.

Anke ppanikjat kif inhu bl-elezzjoni li ġejja l-gvern iqis li jagħmlilhom x'jagħmlilhom politikament l-Għawdxin se jibqgħu fil- maġġoranza l-kbira tagħhom jivvotaw għall-partit Nazzjonalista.

Dak hu l- kalkolu.

Allura jista' jwegħedhom u jwegħedhom fil-vojt u fl-istess ħin jibqa' jinjora l-problemi tagħhom, ta' xogħol, ta' saħħa u ta' ambjent.

Jien ngħid li Għawdex u l-Għawdxin jixirqilhom ħafna aħjar.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Fil-pjan għal bidu ġdid il-partit Laburista qed jimmira biex it-turiżmu f'Għawdex jerġa' jitlaq kif konna tellaqnieh bejn l-1996 u l-1998.

Se nagħtu għajnuniet ġodda lill-bdiewa u lis-sajjieda Għawdxin f'ħidmiethom.

Se nagħtu inkoraġġiment dirett lill-industrija u l-artiġjanat f'Għawdex ħalli jerġgħu jgħollu rashom.

Se nerġgħu nwaqqfu b'sussidju servizz tal- helicopter lejn Għawdex.

Se nwaqqfu kunsill reġjonali għall-gżira Għawdxija.

Aħna għandna fiduċja sħiħa fil-futur ta' Għawdex u se nerġgħu nuruh bil-fatti u b'impenn kostanti.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Ma nixtieqx indur għall-finanzi tal-gvern mingħajr ma nitkellem ftit dwar il-kunsilli lokali.

Dawn kienu l-akbar minsija tal-budget imħabbar ġimgħa ilu.

Qishom ma jeżistux.

Madankollu matul dawn l-aħħar snin fil- maġġoranza tagħhom il-kunsilli lokali, minkejja li ngħataw anqas u anqas fondi mill-gvern ċentrali rnexxielhom jagħmlu xogħol tajjeb.

Irnexxielhom, permezz tal-kunsilliera u s-sindki tagħna, jimxu 'l quddiem.

F'dan il- qasam aħna tajna u nibqgħu nagħtu kull sforz biex dak li nwiegħdu fil- lokalitajiet inwettquh u nibqgħu nagħmlu d-differenza, Sur President.

Jien nixtieq nieħu din l-okkażjoni biex nirringrazzja u nifraħ lill-kunsilliera u lis-sindki Laburisti kollha.

U - għaliex le? - lill-kunsilliera Nazzjonalisti wkoll tal-ħidma tagħhom għall-komunita' fejn jgħixu.

(Onor. Membri: Hear, hear) Nieħu din l-okkażjoni biex infakkar il-proġett li se jkun qed iwettaq gvern Laburista ġdid immexxi minni wara l-elezzjoni li ġejja.

F'kull komunita' bi ftehim minn issa bħala gvern ċentrali se nkunu qed ninvestu u nidħlu fi sħab mal-kunsilli lokali biex inwettqu żewġ proġetti fil-lokalita' li l-kunsill waħdu ma jistax jidħol għalih.

Diġa' kellna rispons tajjeb ħafna għal din l-inizjattiva li hi maħsuba biex tifrex l- investimenti pubbliċi mal-komunitajiet Maltin u Għawdxin kollha u biex isservi anke fuq bażi lokali ħalli tirranka l-ekonomija tagħna.

Nirringrazzja lill-kunsilli lokali, li fosthom naturalament hemm ukoll kunsilli lokali bi tmexxija Nazzjonalista, li diġa' bagħtulna l-proposti interessanti tagħhom ħalli malli nidħlu fil-gvern minnufih inkunu nistgħu nibdew inwettqu dawn il-proġetti li jkunu maqbula magħhom.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Nagħtu ħarsa issa lejn il-finanzi tal-gvern.

Ġimgħa ilu kellna ftaħir sħiħ dwar kif il-Prim Ministru attwali reġa' poġġa l-finanzi fis-sod.

Qalulna kemm kienu impressjonati l-bankiera għolja.

Qalulna li minħabba f'hekk l- Ewropej aċċettawna biex nidħlu fiż-żona ta' l-Ewro mill-1 ta' Jannar tas- sena d-dieħla.

F'isem l-oppożizzjoni Laburista nerġa' niċċara l- affarijiet.

Il-kwestjoni dwar id-dħul ta' l-Ewro mill-1 ta' Jannar tas- sena d-dieħla hija kwestjoni magħluqa.

Dwar id-deficit nerġa' nfakkar li sa qabel l-aħħar elezzjoni l-partit Nazzjonalista fuq quddiem nett, il-Prim Pinistru attwali, kienu qed jiftaħru li kellna finanzi fis-sod, wara, iddeċidew li kellna krizi.

Kienu daħku bil-poplu għaliex hekk kien konvenjenti għalihom elettoralment dak iż-żmien.

Imbagħad wara, dejjem fl- 2003, ġew biex jiffaċċjaw l-istat diżastruż tal-finanzi pubbliċi u kellhom żewġ toroq biex jimlew il-ħofra li kienu ħaffru huma stess.

Jew jagħmlu minn kollox biex ikabbru l-ekonomija u b'hekk iżidu d-dħul tal-gvern jew li jżidu t-taxxi.

Mill-bidunett minkejja l-paroli sbieħ, il-Prim Ministru attwali rrassenja ruħu li ma jistax jirranka l-ekonomija u b'hekk allura jkunu qed ikabbar ix- xogħol.

Sa mill-bidunett għedna li bħala pajjiż, kif kellna fis-snin l- imgħoddija, ridna nġibu t-tkabbir ekonomiku ta' bejn 4% u 6%.

Hekk kien ġara fis-snin sittin u sebgħin u tmenin u disgħin.

Imma l-gvern attwali qata' qalbu li jista' jagħmel dan.

U rajna t-turiżmu jmajna, rajna l- industrija tiċkien, rajna lis-self-employed jinħonqu bil-piżijiet u allura l-gvern telaq għal għonq it-tieni triq, dik li jżid it-taxxi.

Sa mill- bidunett, tliet snin ilu, għolla r-rata tal-VAT minn 15% għal 18%, ġabha waħda mill-ogħla rati fl-Ewropa.

Żied kull taxxa, tariffa, miżata li sab għal idejh u daħħal taxxi, miżati u tariffi li ħadd ma kien ħolom bihom qabel.

Kull sena l-piż tat-taxxi diretti u indiretti fuq il-poplu, fuq il- familji, fuq iċ-ċittadini u fuq l-impriżi tagħna, żdied b'medja ta' xi Lm60 miljun fis-sena.

Skond stqarrija għall-istampa ta' l-Eurostat li ħarġet f'Marzu ta' din is- sena, Malta kienet fost l-aktar membri ta' l-Unjoni Ewropea li żiedet il- piżijiet tat-taxxi fl-ekonomija fl-aħħar snin.

Qiegħda hawn din l- istqarrija u se npoġġiha fuq il-mejda tal-Kamra, Sur President.

Allura mhux bilfors li l-ekonomija tistaġna!

Mhux bilfors li pajjiżna, fl-aħħar snin, kellu fost l-aktar rati baxxi ta' tkabbir ekonomiku u l-aktar rata baxxa ta' ħolqien ta' xogħol li qatt ġarrabna!

U dan anke meta tqabbilna ma' pajjiżi membri oħra ta' l-Unjoni Ewropea.

Mhux għalhekk jirriżulta mbagħad li għandna fost l-aktar rata baxxa ta' parteċipazzjoni tal- popolazzjoni fid-dinja tax-xogħol, kemm meta tqis lil kulħadd, kemm meta tqis nisa u rġiel għal rashom u kemm meta tqishom separatament.

Sur President, se npoġġi fuq il-mejda tal-Kamra tabelli ta' l-Eurostat, l- aġenzija ta' l-istatistika ta' l-Unjoni Ewropea, li juru kif ir-rata ta' l- impjiegi fostna, mera ta' kemm qed tikber l-ekonomija, hija fost lanqas, anzi l-inqas fost il-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea.

Għalhekk imbagħad ħafna familji ħassewhom mgħaffġa fl-aħħar snin, kemm jekk bi dħul baxx u kemm jekk kellhom dħul medju, kemm jekk kienu b'ġenitur wieħed jaħdem kif ukoll dawk li kellhom ir-raġel u l-mara jaħdmu flimkien.

Pero` aktar u aktar marru lura kienu l-familji b'ġenitur wieħed, l-anzjani u ż-żgħażagħ.

Kull sena aħna bqajna nagħmlu l-argument li l-gvern tal-Prim Ministru attwali ffanga wisq fuq it-taxxi u ma stinkax biżżejjed għall- ħolqien tax-xogħol u l-investiment.

Irrepetejna kull sena li l-gvern kellu jara kif se jnaqqas iż-żieda fil-piżijiet ta-taxxi fuq il-familji, imma sakemm setgħu jissodisfaw lill-bankiera l-għolja li bit-taxxi qed iġibuha żewġ u qed jimlew il-ħofra li huma stess kienu ħaffru, allura mhux problema, l-aqwa li l-ħofra tidher li qed tingħalaq.

Imma issa riesqa l- elezzjoni u fiha ma jivvotawx il-bankiera għolja biss imma jivvota kulħadd.

Il-viċinanza ta' l-elezzjoni daħħlet lill-Prim Ministru attwali u lil sħabu fi stat ta' paniku.

Jien ngħid li mnalla ġara hekk u huwa tajjeb li ġara hekk.

Għallinqas fl-aħħar kellhom joħorġħu b'xi miżuri ta' appoġġ u ta' għajnuna lis-saffi tas-soċjeta` tagħna li tul l-aħħar snin kellhom iġorru piżijiet dejjem akbar.

Tajjeb li ġara hekk.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Fil-paniku li qabad lill-Prim Ministru – u dan huwa l-bużillis li hemm – dan ma qagħadx lura milli jħawwar basket sħiħ ta' proġetti li kollha huma maħsuba biex jidhru sbieħ f'għajnejn dawk li huma indirizzati lejhom.

Effettivament din il-lista terġa' tikxef l-inkompetenza magna tal-gvern attwali.

Ħalli ngħidlek għaliex, Sur President.

Għax bħal fil-każ ta' Għawdex, li diġa` semmejt, ħafna minn dak li ġie mwiegħed din is-sena diġa` ġie mwiegħed fis-snin ta' qabel.

Wegħedhom fis-snin li għaddew u ħallihom fuq l-ixkaffa jew taparsi bdiehom.

U ġimgħa ilu l-prim ministru attwali reġa' ħabbarhom bħala proġetti ġodda.

Ippermettili nsemmi wħud minnhom, Sur President.

Fosthom insibu bini u immodernizzar ta' skejjel fil-Mosta, f'Pembroke, f'Għawdex, fil-Ħamrun u f'Ħal Qormi, park għall-familji f'Wied il-Għajn, il- crafts village f'Ta' Qali, xogħol fuq Xatt is-Sajjieda f'Marsaxlokk, proġett tar-restawr tal-fortifikazzjonijiet tal-Kottonera.

Din sabiħa!

Sena ilu l-proġett kien qed jiġi kkonsidrat.

Skond ma qal il-Prim Ministru l-ġimgħa l-oħra, qalilna li qed iħejjih il-proġett.

Imbagħad insibu t- tmexxija u twaqqif ta' ċentru għall-ħarsien ta' annimali.

Dan twiegħed sena ilu u qed jerġa' jiġi mwiegħed illum.

Bini ta' faċilita` ta' riabilitazzjoni ta' 280 sodda maġenb ir-residenza ta' San Vinċenz.

L-isptar ta' Zammit Clapp se jinbidel f'ċentru tas-servizz għall-kura tal-kanċer.

Se jara u kellu jara kif se jindirizza l-probelma tal-waiting list għall- operazzjonijiet.

Se jitwaqqaf l-uffiċċju tal-kummissarju ta' l-għaqdiet volontarji.

F'Għawdex reġa' wegħedna ċentru ta' taħriġ turistiku fil-Qala, konservzzjoni tal-Ġgantija, riabilitazzjoni tax-Xatt taż-Żewwieqa u l-port l-antik ta' l-Imġarr, eċċ. Kemm jaħsbu, dan il-Prim Ministru u dan il- gvern, li jistgħu jkomplu jiddieħku bil-poplu?!

Dik hija l-mistoqsija, Sur President.

(Onor. Membri: Hear, hear) U jiddieħku bih billi f'sena wara l-oħra ħabbrulu proġetti taparsi ġodda li jiġu riċiklati minn sena għal sena.

Imbagħad hemm il-biċċa kurjuża ta' minn fejn ġew ċerti proposti oħra li l- Prim Ministru attwali ħabbar b'daqshekk fanfara ġimgħa ilu.

Biex inkun onest, uħud minn sħabi hawn madwari ħadu għalihom, Sur President.

Xi wħud minnhom qaluli: Dawn kif jisirqulna l-proposti tagħna?

Parti mhux żgħira ta' l-ideat li fisser il-Prim Ministru ġimgħa ilu ħadhom, kważi kelma b'kelma, mill-pjan għal bidu ġdid tal-parti Laburista.

(Onor. Membri: Hear, hear) Issa l-gvern u tan-Net u l-propaganda Nazzjonalista mill- gazzetti ilhom jgħidu li l-pjan għal bidu ġdid Laburista ma fih xejn u nebuluż u ma nafx x'qalu aktar!

Issa jien se nillistja wħud mill-miżuri li ressaqna fil-pjan għal bidu ġdid u li l-prim ministru attwali ma staħax jikkopja, qisu cut and paste, għall-budget tiegħu ta' din is-sena.

Insibu fost il-proposti meħuda mill-pjan għal bidu ġdid l-erbatax-il ġimgħa leave għall-maternita` li tkun imħallsa fuq l-istess linji ta' tlettax-il ġimgħa leave għall-maternita` mħallsa kif introdotti mill-gvern Laburista fl-1982.

Il-clubs, għaqdiet sportivi u kulturali li jidħlu għal xi proġett kapitali jkunu eżentati mill-ħlas tal-VAT.

(Onor. Membri: Hear, hear) Inneħħu jew innaqqsu l-VAT minn fuq biljetti ta' attivitajiet sportivi u kulturali.

Appoġġi finanzjarji u ta' eżenzjoni mit-taxxa għall-kumpanniji li jiffinanzjaw jew jagħtu għotjiet għall-isport u l-kultura.

Eżenzjoni mill-VAT għall-wirjiet u meta jiġu pubblikati xogħlijiet letterarji kif ukoll tneħħija tal-VAT minn fuq tagħlim ta' kull forma ta' arti.

Fond speċjali għall-boroż ta' studju lil studenti li jippromettu, rebate fiskali fuq it-taxxi għal min jisponsorja attivitjiet kulturali, leave kulturali għall-impjegati tal-gvern, identifikazzjoni ta' siti adatti għall-użu bħala santwarji ta' l-annimali, tiddaħħal rebate fuq it-taxxa għal dawk l-ulied li jħallsu biex il-ġenituri tagħhom anzjani jmorru fi djar privati jew tal- knisja, programm ta' screening tas-sider l-ewwel għan-nisa f'riskju għoli, bini ta' aktar irmiġġi għall-jottijiet u dgħajjes tas-sajd u għall-vapuri ta' daqs medju tal-merkanzija u tal-cruises.

Biex ma nsemmux imbagħad, Sur President, il-proposta fundamentali li għamel il-partit Laburista dwar housing għal dawk li qed jixtru d-dar tagħhom għall-ewwel darba bi prezz ta' Lm50,000 u inqas.

Il-miżuri li ħabbarna aħna jiġu jiswew lil min qed jixtri daru għall-ewwel darba s-somma ta' madwar Lm7,300.

Huwa maħsub biex tingħata għotja ta' mhux aktar minn 10% tax-xirja, jitnaqqas il-boll fux ix-xirja – u din tal- boll hija xi ħaġa importanti – u aktar minn hekk imbagħad se jkun issussidjat kull imgħax li jaqbeż l-4.5%.

Jekk ħaddiem jitlef xogħlu jiġi mħares milli jitlef id-dar tiegħu.

Aħna pproponejna din il-politika bl- aktar mod ġenwin.

Il-Prim Ministru attwali għoġbu jikkopja ċerti partijiet sħaħ minnha, sewwa għamel, imma ma wasalx 'il bogħod biżżejjed.

Dik il- problema.

Issa għaliex għamel hekk?

Għamel hekk għax fil-paniku elettorali li għandu ra kemm tagħmel sens għall-koppji żgħażagħ.

Għad jonqos partijiet minnha u gvern Laburista ġdid immexxi minni jdaħħal il-proposti kollha.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Issa tajjeb li nagħmel riżerva ta' ċerta serjeta`, Sur President.

Għalija hija ħaġa tajba li l-gvern qed jgħid li jrid iwettaq partijiet mill-pjan għal bidu ġdid Laburista, anke jekk sa ftit żmien ilu kien jgħid li ma kien fih xejn.

Imma se nagħmel riżerva waħda, li hija importanti ħafna.

Ġimgħa ilu l-Prim Ministru attwali ħabbar li se jniedi pjan nazzjonali għall- breast screening kontra l-kanċer tas-sider.

Jien minnufih qist li din hija miżura tajba ħafna li tinsab fil-pjan għal bidu ġdid, anke jekk il-gvern kien ilu snin jiċħad li għandu jagħmel hekk.

Ħsibt li fl-aħħar kellna strateġija biex il-breast screening jitwettaq u b'hekk, ħafna nisa li jkunu mhedda bil-marda tal-kanċer tas-sider ikunu jistgħu jsibu soljev u għajnuna.

Imma mbagħad fil-media u fil-gazzetti, ħarġu l-għaqda tat-tobba, ħarġu l-aqwa speċjalisti Maltin tal-kanċer jgħidu li ma kienu jafu xejn bil- proġett li semma l-Prim Ministru.

Qalu wkoll li għad m'għandniex, bħala pajjiż, ir-riżorsi materjali u nies imħarrġa biex iwettqu dak li ħabbar il- Prim Ministru.

U hawn jien ngħid bl-akbar responsabbilta` li m'għadniex aktar nitkellmu dwar opportuniżmu elettorali, dwar paniku u mhux paniku f'dan il-każ, jew dwar konvenjenza elettorali.

Jien ngħid li qed nitkellmu dwar immoralita` politika, għax hu immorali, tkun xi tkun ir-raġuni, li tiġi quddiem il-parlament u twiegħed xi ħaġa serja u importanti bħal din li għandha tagħti tama u kuraġġ lil min b'xorti ħażina nqabad u jista' jinqabad bil-marda mill-aktar krudila, u fl-istess ħin li qed tagħmel hekk, taf li pjan m'hemmx, taf li riżorsi m'hemmx u nies li jkunu jridu jmexxu dak li qed tħabbar lanqas jafu b'xejn.

Rari l-ħajja politika f'pajjiżna ma kienet immarkata b'dan is-sens ta' ċiniżmu li, nerġa' ngħid bla tlaqliq, jammonta għal eżerċizzju mill-aktar sfaċċat ta' immoralita` politika.

U jien nistaqsi: Possibbli li l-Prim Ministru attwali u l-partit tiegħu qed iħossuhom daqshekk iddisprati dwar l- elezzjoni li ġejja.

Jien ngħid li hija tal-mistħija din il-ħaġa.

(Onor. Membri: Hear, hear) Il-problema tibqa' li dan il-gvern wiegħed ħafna u jwiegħed ħafna u ma wettaqx.

Biss mil-lat soċjali li mnalla li l-prim ministru attwali, minħabba l-elezzjoni, ra kif se jnaqqas il-piż tat-taxxi fuq il-familji, anke jekk hu minnu, li ftit ħafna, tard wisq.

Biss jien ngħid, aħjar ftit ħafna, tard wisq milli xejn sa l-aħħar.

Biex inkunu ċari, Kulħadd stenna l- paniku tal-Prim Ministru u ma nistax nifhem imbagħad għaliex ħa għalih għax il-partit Laburista ħariġlu poster fuq hekk.

Ma nistax nifhem għaliex.

Fuq in-Net qalulna li ma stajniex inkunu jafu biex se joħorġu.

Qalulna: Kif stajtu tkunu tafu biex se noħorġu jekk il-bidliet fl-income tax għamilhom il-Prim Ministru malajr malajr waħdu t-tnejn filgħodu u lanqas il- ministri ma kienu jafu?

Tista' timmaġinah matul il-lejl mill-Ħadd għat- Tnejn, bix-xogħol kollu tal-budget lest, jaqbdu ħmar il-lejl il-Prim Ministru bl-inkwiet li minkejja kollox għadu ma tax ċejċa biżżejjed u malli jqum jitlaq lejn Kastilja biex malajr malajr iżid xi ħaġa fil-ħorġa tal- budget, u żied ir-relief fuq l-income tax.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Fil-fatt deher li għamilha bl-għaġġla, Sur President, għax is-somom jista' jkun li ġewh ħżiena.

Per eżempju, qed jgħid li l-VAT se tiżdiedlu minħabba t-tkabbir ekonomiku b'5% mis-sena d-dieħla u fl-istess nifs qed jgħid ukoll li d-dħul mit-taxxa ta' l-income se jiżdiedlu bi 12%, dejjem minħabba t- tkabbir ekonomiku.

Hemm xi ħaġa tistona fil-biċċa.

Għaġġel wisq wara l- ħmar il-lejl naħseb jien!

Wieħed jipprevedi li l-bankiera għolja li s- soltu jgħidulu prosit se jiġbdulu ftit widnejh lill-Prim Ministru issa.

Imma jien mhux bħalhom se ngħid, Sur President.

Jien se ngħid li mank il- Prim Ministru tah xi żewġ ħmar il-lejl oħra ma' dak ta' sbieħ it-Tnejn ħalli kien jiftaħ idejh ftit ieħor biex ma jkunx ftit ħafna tard wisq.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Nerġa' ngħid li l-budget li għandna quddiemna xorta hu ta' ftit ħafna tard wisq.

Fost oħrajn, hemm miżura ewlenija li l-budget missu jdaħħal biex iħares il-familja u li baqa' m'għamilx.

Taf għal-liema waħda qed ngħid, Sur President?

Din ikolli ċans nitkellem fuqha aktar 'il quddiem, għax b'xorti ħażina t-tnaqqis fl-income tax mhux se jgħin żgur lil dawk l-eluf li għandhom bħala impjieg uniku tagħhom ix-xogħol part-time.

Imbagħad dwar it-tnaqqis fl-income tax il-Prim Ministru attwali tilef ukoll opportunita` li jikkonsolida miżuri li wasal żmienhom.

Dawn jorbtu ma' dak li diġa` għedt dwar il-piżijiet tat-taxxi, jorbtu mal-ħtieġa li ninċentivaw il- kompetittivita` ta' pajjiżna u l-ħolqien tax-xogħol.

Allura f'din il- perspettiva u fit-twettiq tal-pjan għall-bidu ġdid, gvern Laburista ġdid immexxi minni matul il-leġislatura li ġejja se jdaħħal miżuri li filwaqt li jissalvagwardaw it-trasparenza fil-kondizzjonijiet tax-xogħol, iwasslu biex il-ħlasijiet fuq l-overtime kollu ma jkunux soġġetti aktar għall-income tax.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Issa se nitkellem ftit dwar il-familja.

Smajna ħafna kliem sbieħ din il- ġimgħa.

Aħna tal-partit Laburista ma ħallejniex lill-familja għal-lejliet il-budget.

Ilna mas-sena u nofs u aktar li tlaqna biex infasslu politika koerenti dwar il-familja, politika li issa hija parti importanti mill-pjan tagħna għal bidu ġdid.

Għalina l-familja hija l-unit bażiku li jindokra lit-tfal, li jrawwimhom u jħares l-iżvilupp tagħhom.

Għalina l-familji kollha huma għeżież.

Għeżież fuq kollox it-tfal li jindokraw, għeżież il- ġenituri li jistinkaw għalihom u għeżież l-anzjani u n-nanniet li jgħixu fil-ħajja tal-familja.

M'hu veru xejn li l-gvern attwali matul is-snin ħa xi passi ġenwini biex iħares lit-tfal fil-familja u barra mill-familja.

Hu f'dan l-isfond irridu nqisu l-istqarrijiet li qed isiru llum dwar kemm dan il-gvern għandu għal qalbu l-familji.

Altru l-kliem u altru l-fatti.

Kellna matul din is-sena l-istqarrijiet li għamlet is-Sinjura Sonia Camilleri li serviet bħala kummissarju għat-tfal għal tliet snin.

F'intervista li tat lill-ġurnal 'Il-Ġens" fis-7 ta' Jannar ta' din is-sena, is-Sinjura Camilleri qalet hekk:

"F'dawn it-tliet snin rajt ċerti nuqqasijiet fil-liġi tal-kummissarju tat-tfal.

Dawn jirrigwardaw in-natura, l-indipendenza u r-riżorsi ta' l-uffiċċju tal-kummissarju tat-tfal, nuqqasijiet li żammewni milli naħdem kif xtaqt fl-aħjar interess ta' min talab għajnuna mill- uffiċċju.

Jien diġa` ssuġġerejt li jsiru emendi għal-liġi imma qaluli li emendi għalissa mhux se jitressqu.".

Is-Sinjura Camilleri rrepetiet il-punti tagħha f'intervista li dehret fil- ġurnal "The Times" fit-8 ta' Jannar ta' din is-sena.

Minn dak li stqarret is-Sinjura Camilleri jidher ċar - u se npoġġi dawn l-artikli fuq il-mejda tal-Kamra - kemm l-interessi tat-tfal u tal-familji huma marġinali fil- ħidma tal-gvern preżenti.

Effettivament kulma żied din is-sena fil-budget, fil-vot tal-kummissarju tat-tfal hi s-somma miżera ta' Lm17,000, anqas milli l-Perit Michael Falzon jaqla' bħala chairman part-time tal- korporazzjoni ta' l-ilma.

(Onor. Membri: Hear, hear) Kif għedtlek, se npoġġi, bil-permess tiegħek, il-kopja ta' l-intervisti tas-Sinjura Camilleri.

Imma issa rrid nirriferi għal rapport maħruġ mill-Institute for Family Policies li jagħtina aktar informazzjoni dwar kif il-gvern ittratta lill-familja f'Malta u pparagunah ma' x'jagħmlu gvernijiet Ewropej.

Dan jismu "Report on the Evolution of the Family in Europe 2007" u ħareġ f'Mejju ta' din is-sena.

Fost affarijiet oħra r-rapport jifli kemm mill-ekonomija nazzjonali, il- gross domestic product jew GDP jintnefaq f'kull pajjiż fuq ħidmiet favur il- familji.

Jirriżulta li l-aktar tliet pajiżi li jonfqu fuq ħidmiet favur il- familji huma d-Danimarka, il-Lussemburgu, pajjiż kbir daqsna fil- popolazzjoni, li għandu 3.8% ta' l-ekonomija tiegħu fuq politika tal- familja, u l-Ġermanja bi 3%.

Il-medja fl-Unjoni Ewropea kollha hija ta' 2.1% ta' l-ekonomija.

Dan jintnefaq fuq politika favur il-familja.

Imma Malta ninsabu fit-tielet post mill-aħħar.

Fil-fatt nonfqu biss fuq il- familji 1% tal-GDP - jiġifieri inqas min-nofs tal-medja Ewropea - ta' l- ekonomija tagħna.

Warajna jiġu biss Spanja u l-Polonja.

Issa aħna għandna gvern li mhux ħlief jiftaħar kemm ipoġġi lill-familja fuq quddiem fil-ħidma tiegħu.

Jekk imbagħad inħarsu lejn kemm il-pajjiżi Ewropej jonfqu ras għal ras fuq politika favur il-familja nsibu li l-medja Ewropea hija nefqa ta' €466 fis- sena u mill-ġdid pajjiżna jerġa' jaqa' fil-qiegħ tal-klassifika.

Fil-fatt jonfoq €105 ras għal ras fis-sena f'politika favur il-familja jew ħafna inqas minn kwart tal-medja Ewropea.

Warajna jiġu biss il-Latvja, il- Litwanja u l-Polonja.

Altru li fl-aħħar snin il-politika tal-familja, minkejja ħafna xinxilli u diskorsi, tħalliet taqa' lura.

Għalhekk kellha raġun biex tbigħ is-Sinjura Sonia Camilleri.

Se npoġġi fuq il-mejda tal- Kamra dawn is-siltiet mir-rapport ta' l-Institute for Family Policies.

Hemmhekk insibu t-tabelli li għandhom x'jaqsmu mal-persentaġġ ta' l- ekonomija li jmur fuq ħidmiet favur il-familja u kemm il-pajjiżi Ewropej jonfqu ras għal ras fuq policies indirizzati lejn it-titjib tal-qagħda tal- familja.

Issa li ninsabu daqshekk lura fit-tħaddim tal-politika favur il-familji mhix b'kumbinazzjoni.

Dan ġara għax matul is-snin il-gvern attwali ddeċieda li jiġri hekk.

Tajjeb li l-Prim Ministru ippanikkja qabel l- elezzjoni, tajjeb li ra kif se jerġa' jsaħħaħ ic-children's allowances għax bit-tmexxija tiegħu u t-tmexxija ta' min kien qablu ċ-children's allowances tħallew jinxfu matul is-snin fuq iz-zokk.

Matul is-snin il-gvern Nazzjonalista baqa' jixxaħħaħ dwarhom, ċaħħadhom lil ħafna familji u naqqashom għal ħafna ulied.

Minn tweġiba parlamentari mogħtija għall- mistoqsija parlamentari 20678 li għamel id-Deputat Chris Cardona u minn rapporti finanzjarji tal-gvern jirriżulta li bejn is-sena 1997, meta kien qed imexxi gvern Laburista, u s-sena li għaddiet in-numru ta' familji li kienu qed jibbenefikaw mic-children's allowances naqas minn 49,882 fis-sena 1997 għal 33,686 fis-sena li għaddiet, 2006.

Jiġfieri f'temp ta' disa' snin seħħ tnaqqis ta' 16,196 familja li jibbenefikaw miċ-children's allowances.

Dawn waqqfulhom ic-children's allowances.

Fl-istess żmien bejn is-sena li għaddiet u l-1997 il-ħlasijiet li saru f'children's allowances naqqsu minn Lm20,400,000 fis-sena 1997 għal Lm13,300,000, jiġifieri tnaqqis ta' aktar minn Lm7 miljun fis-sena.

Se npoġġi fuq il- mejda tal-Kamra kopja tat-tweġiba parlamentari relattiva fejn ingħatat din l-informazzjoni.

Issa bil-bidliet li jrid jagħmel il-gvern fiċ-childrens' allowances, is- sena d-dieħla jgħid li se jkun qed jonfoq l-ammont ta' Lm17,900,000 jiġifieri Lm2.5 miljun inqas milli kien qed jonfoq fis-sena 1997.

Veru kas ta' gvern li jeħodlok min-naħa, jħalli s-snin jgħaddu u mbagħad taparsi jkun tak xi ħaġa ġdida meta jkun qed iroddlok ftit minn dak li jkun ħadlek ilu ħafna.

Iċ-children's allowance kien daħħalhom gvern Laburista għal kull familja.

(Onor. Membri: Hear, hear) Fl-1995 gvern Nazzjonalista naqqashom sostanzjalment.

Ħafna familji spiċċaw ma jeħdux l-allowances u ħafna familji oħrajn ħadu inqas jew iktar minn ħaddieħor.

Fil-maġġoranza tal-pajjiżi Ewropej iċ-children's allowances jitqiesu bħala mezz kif il- politika favur il-familji tingħata nifs u rankatura mas-soċjeta` kollha.

Tabella fir-rapport ta' l-Institute for Family Studies li għadni kemm poġġejt fuq il-mejda tal-Kamra turi kif dan isir.

B'sistemi li jixbħu dak li kien daħħal il-gvern Laburista fl-imgħoddi qed jaħdmu l-family allowances ta' ħafna pajjiżi Ewropej, l-istess sistemi li kienu ġew żmantellati minn gvern Nazzjonalista.

Minn hawn jien qed ngħid li fil-pjan għal bidu ġdid u fil-linja ta' dak il-pjan gvern Laburista ġdid immexxi minni se jerġa' jġib iċ-children's allowances lura għal li kienu fl-1995 u b'hekk ikunu konformi mal-maġġoranza tal-pajjiżi Ewropej.

(Onor. Membri: Hear, hear)

U la għadna fuq is-suġġett tal-familja tajjeb li nerġa' nikkonferma hawnhekk il-pożizzjoni tagħna dwar il-btajjel pubbliċi li jaħbtu s-Sibt jew il-Ħadd u li tneħħew mill-gvern preżenti.

L-iskuża kienet li btajjel hekk inaqqsu mill-kompetittivita` tal-pajjiż, imma l-esperjenza wrietna li dan mhux minnu.

Il-miżura li jitneħħew il-btajjel kompliet tnaqqar mill- kwalita` tal-ħajja tal-familji.

L-istess miżura sabet il-kundanna ta' l- organizzazzjoni internazzjonali tax-xogħol, l-ILO.

Gvern Laburista ġdid jerġa' jdaħħal fil-prattika li l-ħaddiema u l-impjegati kollha jingħataw btajjel pubbliċi li jitilfu meta dawn jinzertaw jaħbtu s-Sibt jew il-Ħadd.

Dwar politika għall-familja l-oppożizzjoni Laburista tinsab fuq quddiem nett fi proposti u miżuri li jivvalorizzaw lill-familji tagħna.

Bil-fatti u mhux bil-paroli l-politika tagħna favur il-familji tinsab fil-qalba tal- politika soċjali li qed nipproponu fil-pjan għal bidu ġdid.

Issa se nitkellem ftit fuq l-anzjani.

Għalina huma jibqgħu parti sħiħa mill-familja.

Irriduhom jgħixu ħajjithom mingħajr l-istress u t-tensjoni li kellhom jissaportu fl-aħħar snin.

L-akbar inċertezza għalihom kienet ġejja mill-għoli tal-ħajja, l-aktar f'ikel u f'mediċini.

Fl-aħħar sena ċempluli u ltqajt ma' ħafna anzjani.

Qaluli kif dan kien wieħed mill-akbar ansjetajiet tagħhom, li mediċini li kienu jeħtieġu b'mod urġenti kellhom jixtruhom privatament.

Qaluli li l-prezz ta' dawn il-mediċini kien qed jiżdied bil-kbir u li kienu qed jaraw il-problemi finanzjarji tagħhom jiggravaw biż-żmien.

Minkejja l-paniku elettorali tiegħu l-Prim Ministru attwali ma jidhirx li fehem din il-problema.

Min-naħa tiegħi nwiegħed li gvern Laburista ġdid iħaffef sew il-proċeduri li bihom mediċini meħtieġa għall-mard li jiffaċċjaw l-anzjani u li jkollhom jixtru privatament jitpoġġew fuq il-lista tal-mediċini li jkunu jistgħu jirrikorru għalihom mingħand il-gvern.

Il-gvern iddeċieda li maż-żieda fil-pensjoni għall-għoli tal-ħajja ta' żewġ terzi fuq dawk li l-anzjani jieħdu paragunat ma' dak li jieħdu ħaddiema u impjegati jiżdied issa it-terz li ma kienx jingħata, u jiżdied bħala bonus.

Aħna naqblu ma' din iż-żieda.

Biss, miżura bħal din, jekk tibqa' tiġġedded minn sena għal sena bħala bonus se toħloq anomaliji ġodda.

Aħna naqblu li din il-miżura għandha tiġġedded fis-snin li ġejjin.

Infakkar li skond il-pjan għal bidu ġdid gvern Laburista se jkun qiegħed, fis-sena 2011, iniedi riforma sħiħa fil-pensjonijiet.

Bħala parti minn din ir-riforma se jiġi assigurat li ż-żieda li l-pensjonanti jieħdu bħala bonus biex iġibhom żbrixx maż-żieda fid-dħul tal-ħaddiema u l-impjegati b'kumpens għall-għoli tal-ħajja ma tibqax titqies bħala bonus imma tiġi assimilata 100% mal-pensjoni.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Aktar minn hekk, infakkar ukoll li bejn l-1996 u l-l998 il-gvern Laburista kien nieda programm ta' tliet snin li bih sena wara sena, b'passi ugwali, pensjonanti tas-servizzi Ingliżi li minħabba l-pensjoni tas-servizz li kellhom kienet qed titnaqqsilhom il-pensjoni taż-żewġ terzi, lil dawn il- pensjonanti konna ddeċidejna li se nagħtuhom il-pensjoni taż-żewġ terzi kollha.

Din il-miżura twaqqfet għal kollox mill-gvernijiet Nazzjonalisti ta' wara l-1998.

Qed nerġa' nikkonferma li dak li kien tnieda bejn l-1996 u l-1998 f'dan il-qasam jitkompla minnufih ħalli l-pensjoni taż-żewġ terzi tingħata lill-pensjonanti kollha tas-servizzi Ingliżi.

Bl-istess mod, se nkomplu l-ħidma li bdejna l-1998 ħalli nsolvu l-problemi li qed jiffaċċjaw ħaddiema li daħlu mal-gvern fis-snin sebgħin mill-korpi ta' dak iz-zmien u li sabu li d-drittijiet tal-pensjoni tagħhom ma jkoprux iz-zmien li għaddew fil-korpi.

Nemmen, kif emmint fl-1992, li l-problema legali tista' b'rieda tajba tiġi riżolta għal ġid ta' kulħadd u mingħajr ma toħloq anomaliji ġodda.

U se nsolvuha.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Hemm imbagħad l-kwestjoni ta' 80% li qed jittieħdu mingħand anzjani li jinsabu fid-djar għall-anzjani tal-gvern, fuq quddiem nett f'San Vincenz de Paule.

Inutli li lil dawn l-anzjani żżidhom b'50ċ fil-ġimgħa fuq il-Lm1 li kienu se jieħdu, jekk imbagħad se teħdilhom lura 80% minnhom.

Jiġifieri kulma se tkun tajthom extra huwa 10ċ fil-ġimgħa.

F'linja ma' l-għanijiet imniżżla fil-pjan għal bidu ġdid, gvern Laburista sejjer jimmira l-ewwel stadju li t-80% li bħalissa qed jittieħdu mill-pensjoni ta' l-anzjani rikoverati fid-djar ta' l-anzjani tal-gvern jitnizzel għal 65%.

Din twassalna, Sur President, għal problema enormi li qed jiffaċċja kulħadd f'pajjizna; ħaddiema u impjegati, self-employed, anzjani, zgħazagħ u imprendituri - l-għoli tal-ħajja.

L-istatistika uffiċjali ta' l-għoli tal- ħajja qiegħda turi li ż-żieda fil-prezzijiet bħalissa hi mill-iċken.

Iżda mur kellem lin-nies fid-djar tagħhom u tisma' storja kompletament differenti.

L-ilmenti jfuru minn kullimkien, dwar l-ikel, dwar mediċini, dwar oġġetti ta' l-edukazzjoni, ta' servizzi edukattivi, fuq servizzi ta' rikreazzjoni u l-prezzijiet dejjem telgħin.

Din id-darba l-Prim Ministru ma jistax jippretendi li fin-nofs kien hemm biss id-doom and gloom, li skond hu jxerred l-oppozizzjoni Laburista.

Fin-nofs kien hemm,qalilna, iż- żieda li ġiet f'daqqa waħda ta' prezzijiet ogħla fuq prodotti ta' qmugħ u ħalib.

Issa huwa minnu li bdew ġejjin dawn iz-zidiet ta' prezzijiet minn barra, Sur President, imma dan ma jispjegax kollox, kif qed jippretendi l- gvern.

Fin-nofs hemm ukoll il-pressjoni dejjem tiżdied ta' prezzijiet fuq il-mediċini li ma sar xejn, jew sar ftit li xejn, biex tiġi mrażżna.

Fin-nofs hemm il-fatt li għax fl-1 ta' Jannar tas-sena d-dieħla se nibdew nużaw l-Ewro minflok il-lira Maltija, il-prezzijiet diġa' ġew u qed jiġu aġġustati 'l fuq.

F'dan il-qasam bħas-soltu, il-gvern wettaq ftit ħafna tard wisq; iż-żiemel kien ħarab mill-istalla u ġie bil-pompa kollha mbagħad il-gvern jagħlaq il-bieb ta' l-istalla wara li ħarab iż-żiemel.

Ħabbru li għall-mediċini ġiegħlu li ċerti prezzijiet jitnaqqsu mill-mijiet ta' prezzijiet tal-mediċini li għolew.

Irridu jagħmlu show b'nofs tużana mediċini meta t-tnaqqis tagħhom ġab il-prezz tagħhom xorta waħda ogħla, ħafna ogħla, milli kien ftit taż-żmien ilu.

Imbagħad smajna bi ftehim ma' xi importaturi kbar.

Sa Marzu tas-sena d- dieħla, qalulna, dawn se jagħmlu minn kollox biex jagħmlu price freeze biex izommu l-prezzijiet kif inhuma llum.

Ftehim sabiħ ħafna!

L-ewwel ħalli l- prezzijiet jitilgħu bla rażan u mbagħad għid li se tagħmel prezzijiet stabbli, apparti li ma nafux liema prodotti u liema prezzijiet se jibqgħu stabbli għaliex il-ftehim baqa' sigriet, għalkemm iffirmat bil-pompa kollha fil-pubbliku.

Il-familji għandhom ragun jibżgħu li dan huwa ftehim ieħor ta' konvenjenza elettorali.

Il-gvern attwali jrid jiftiehem biex sakemm tiġi l-elezzjoni l-prezzijiet jibqgħu stabbli.

Wara minn rah!

X'jimpurtah il-Prim Ministru attwali mill-ispluzjoni tal-prezzijiet li ftehim bħal dan jista' jġib minn Marzu tas-sena li ġejja 'l quddiem.

Forzi ma jafx x'ġara din is-sena fl-Islovenja wara li din daħħlet l-Ewro fl- 1 ta' Jannar.

Kien f'Marzu li l-prezzijiet hemmhekk bdew jisplodu.

Qalulna: Ara, qed nieħdu ħsieb l-ogħli tal-ħajja għal li ġej għax qed nagħtu zieda ta' Lm1.50c, u Lm1 minnha hija antiċipu fuq iż-żieda tal-ħajja li se tkun qed tiġri.

Għax qalulna: li kieku kellna naħdmu bil-kejl tas- soltu kulma konna nagħtu żieda għal din is-sena kien Lm0.50c fil-ġimgħa.

Iżda kieku jien u l-partit Laburista ma qomnix ngħidu li ż-żieda ta' inqas minn Lm1.50c għall-għoli tal-ħajja kienet tkun tradiment tal-ħaddiema u ta' l-impjegati, nassigurak li l-gvern attwali żgur li ma kienx jikkonsidraha, Sur President.

Imma l-panic elettorali ħadem anke hawn, għat-tajjeb, imma din hi kwestjoni mill-aktar importanti għall-familji tagħna.

Ma tistax tibqa' tiġi ttrattata b'dan il-mod opportunist bil-Prim Ministru attwali u min jaħsibha bħalu.

L-għoli tal-ħajja hi forsi l-akbar kwestjoni li qed taffettwa lis- soċjeta' tagħna.

Qed tattakka l-kwalita' tal-ħajja tal-familji tagħna.

Qed timmina l-kompetittivita' ta' l-impriżi tagħna.

L-akbar difett tal-budget għas-sena 2008 u preċiżament dan: Il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi attwali m'għandu l-ebda strateġija kif jilqa' għall-għoli tal-ħajja f'dan il-qasam ukoll, u allura ħareġ b'budget li hu tal-ftit ħafna.

Ħalli nibdew mis-surcharge fuq dawl u ilma.

Din ħolqot ħerba ekonomika u soċjali.

Ħarbtet il-ħajja tal-familji.

Il-miżuri li ħa f'dan il-budget il- Prim Ministru attwali minħabba l-panic elettorali li qabdu m'humiex qawwija u effettivi biżżejjed daqs miżura oħra li messu daħħal ilu ħafna.

Għedtha kemm-il darba u se nerġa' ngħidha issa.

Gvern Laburista ġdid se jnaqqas is- surcharge fuq dawl u ilma bin-nofs.

Hu b'dan il-mod li nistgħu nikkonfrontaw il-problemi ekonomiċi u soċjali li l-familji u l-impriżi ż- żgħar qed iħossu u se jkomplu jħossu minħabba l-għoli tal-prezzijiet.

Quddiem it-theddida ta' l-għoli tal-ħajja, li hi ħafna akbar għall-futur tagħna milli qed jippretendi l-Prim Ministru attwali, irridu nkunu determinati u mhux naċċettaw miżuri nejja li jistgħu jkomplu jirrankaw l- problemi.

Tajjeb li hawn nerġa' insemmi l-ftehim għall-friża fuq il- prezzijiet sa Marzu tas-sena d-dieħla.

Sar kif sar dak il-ftehim, fih x'fih, jista' fit-tmiem tiegħu, marbut kif inhu ma' perijodu elettorali u mhux biss id-dħul ta' l-Ewro, iwassal għall-splużjoni ġdida tal-prezzijiet.

Għalhekk b'sens ta' rieda tajba gvern laburista ġdid immexxi minni jistenna li dan il-ftehim iffirmat mill-gvern fuq il-prezzijiet sa Marzu 2008 ma' rappreżentanti tas-settur privat jinżamm għaddej għal mill-anqas xahrejn oħra wara Marzu biex jagħti żmien biżżejjed ħalli jkun jista' jiġi assigurat li l-makkinarju regolatorju li jissorvelja t-tħaddim tas-suq ħieles u kompetittiv tassew jiffunzjona tajjeb.

Ma naqbilx ma' li kien qal l-Prim Ministru attwali dwar il-prezzijiet, jiġifieri li ftit li xejn hemm x'tagħmel biex trażżan il-prezzijiet.

Aħna nistqarru bl-aktar mod ċar li veru, iż-żmien tal-kontrolli fuq il-prezzijiet spiċċa u spiċċa sew.

Nemmnu li t-trażżin tal-prezzijiet irid isir permezz tal-makkinarju regolatorju li bih nassiguraw li s-suq kompettitiv u ħieles veru qed jiffunzjona ħalli l- konsumatur igawdi mill-aħjar prezzijiet u mill-aħjar kwalita'.

Dan mhux qed jiġri bħalissa.

Il-makkinarju li suppost jassigura l-operat tas-suq kompetittiv, jiġifieri d-diviżjoni tal-kompetizzjoni u tal-konsumatur m'hijiex tiffunzjona tajjeb.

Aġenzija - sejħilha li trid, Sur President, diviżjoni jew dipartiment - trid tiffunzjona tajjeb biex tassigura li l- prezzijiet jiġu ffissati skond ir-regoli tas-suq kompetittiv.

U din hi ħaġa – jekk tkun qed tiffunzjona tajjeb – li tagħmel ġid kemm lill- imprenditur, kemm lin-negozjant, kemm lis-self-employed, kemm lis-sid tal- ħanut kif ukoll lill-konsumatur.

Meta aġenzija regolatorja bħal din tiffunzjona tajjeb kulħadd ikun jaf li m'hemmx abbuż.

Jekk il-prezzijiet qed jisparaw 'il fuq, dan tassew qed jiġri għax il-prezzijiet telgħin minn barra mhux għax xi ħadd qed japprofitta ruħu.

Bħalissa m'għandniex makkinarju bħal dan.

Il-gvern baqa' lura milli jagħmlu.

L-istess kummissarju Ewropea Meglena Kuneva li tieħu ħsieb il-konsumatur qaltilna li ninsabu wisq 'il bogħod minn dak li għandhom pajjiżi oħra fl-Unjoni Ewropea biex jassiguraw li l- liġijiet tas-swieq kompetittivi qed jiġu segwiti.

Bħala parti mill-pjan għal bidu ġdid qed ngħidu li gvern Laburista se jsaħħaħ l-aġenzija li tissorvelja u tirregola s-swieq u tassigura l-kompetizzjoni ħielsa.

Qed ngħidu li din l-aġenzija trid kull sitt xhur, bħala bidu, tippubblika rapport dwar iċ-ċaqliq fil-prezzijiet fl-oqsma ta' l-ikel tal-mediċini u tas-servizzi edukattivi, u trid, fejn tara li saru żidiet abbużivi jew mhux esplikabbli tieħu azzjoni hi jew il-gvern.

Gvern Laburista ġdid immexxi minni se jpoġġi fuq quddiem nett il-mira li jħares il-kwalita' tal-ħajja tal-familji kollha tagħna, liema kwalita' tal-ħajja qed tiġi attakkata bil- kbir miż-żieda fil-prezzijiet ġejja minn fejn ġejja.

Dan huwa eżerċizzju importanti fejn irridu nkomplu ngħidu l-verita' mhux nidħku bil-poplu, Sur President, kif wara kollox qed ikompli jidħak bil-poplu l-gvern preżenti f'qasam li jgħid kemm iqisu vitali, l-edukazzjoni.

Wara snin ta' tmexxija Nazzjonalista r-riżultati qed juru li ninsabu lura ħafna fejn il-pajjiżi oħra membri ta' l-Unjoni Ewropea.

Għal sena wara l- oħra, bil-kejl tal-miri ta' Lisbona, fl-edukazzjoni niġu fl-aħħar postijiet, jekk mhux fl-aħħar post. Se npoġġi fuq il-mejda tal-Kamra, Sur President, l-aħħar rapporti li juru fejn ninsabu fil-lega Ewropea dwar l- edukazzjoni.

Għandna l-ogħla rata fl-Unjoni Ewropea ta' żgħażagħ bejn it-18 u l-24 sena li spiċċaw l-aktar b'edukazzjoni sekondarja ta' livell baxx, 41.6%.

Għandna l-aktar persentaġġ baxx tal-popolazzjoni tagħna li ta' l- anqas ikunu temmew edukazzjoni sekondarja għolja, 25.3%.

Għandna fost l- aktar rati baxxi fl-Unjoni Ewropea ta' gradwati fix-xjenza u fit- teknoloġija fost dawk li għandhom eta' ta' bejn l-20 u d-29 sena.

Għal kull elf tal-popolazzjoni, anqas minn 4%.

Dan kollu, nagħmilha ċara, ma ngħiduhx biex noqogħdu nsawwtu lilna nfusna.

Ngħiduh biex nuru l-urġenza li npoġġu l- edukazzjoni bis-serjeta' fuq quddiem nett tal-ħidma tagħna bħala pajjiż.

Xbajt nisma' lill-Prim Ministru attwali jiftaħar kif se jagħmel ċentri ta' eċċellenza fl-edukazzjoni u jgħid li se jagħmel hekk u se jagħmel hekk u x'viżjoni għandu.

Imbagħad meta naraw x'inhu jsir insibu qabża kbira bejn il-kliem u l-fatti.

Anke din is-sena, bħas-snin ta' qabel, qalu li se jonfqu Lm17-il miljun fuq proġetti kapitali fl-edukazzjoni u se jkunu nefqu Lm9 miljun inqas.

Ma sar u m'hu qed isir l-ebda sforz serju biex nanalizzaw ir-raġunijiet għax waqajna lura komparati mal-bqija ta' l-Ewropa, ħlief li noqogħdu nibdlu l-ismijiet u l-istrutturi ta' ċerti skejjel biex ngħidulhom clusters ta' kulleġġi u x'naf jiena.

Minn sena għal sena jiġu jħabbrulna li se jiftħu jew se jibdew jibnu, kif diġa' smajna u rajna, l-istess skejjel.

L-aktar popolari f'din il-logħba kienu l-iskejjel ta' Pembroke u l-Mosta, li dejjem isemmuhom u qatt ma jagħmluhom.

Din is-sena, fl-għażla tal-guidance teachers, reġgħu saru abbużi kbar fin- nies li ntgħażlu, tant li l-union ta' l-għalliema talbet li ssir inkjesta imma qisu ma ġara xejn.

Imbagħad għandna lill-Prim Ministru li jibqa' jinsisti li m'hemmx VAT fuq l-edukazzjoni, kontra dak li jafu mill- esperjenza l-familji Maltin u Għawdxin.

U jekk hemm bżonn ta' aktar evidenza, se npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra, Sur President, silta mill- handbook ta' l-education division innifsu fejn il-gvern stess qed jagħti struzzjonijiet lill-kapijiet ta' l-iskejjel biex jiżguraw li jkollhom irċevuta tal-VAT għall-uniformijiet u kotba li joħorġu mill-iskejjel tiegħu stess lill-istudenti.

Se npoġġiha fuq il-mejda tal-Kamra din.

Araw x'serjeta' fit-tmexxija, Sur President!

Għalhekk meta tisma' l-Prim Ministru jgħid li m'hawnx VAT fuq l-edukazzjoni u tara dan id-disgwid ikolli bilfors nieħu din l-opportunita' biex nerġa' nġedded illejla l-impenn ta' l-oppożizzjoni biex meta tkun fil-gvern, wara li tkun seħħet il-bidla, naraw kif il-piżijiet tal-VAT fuq l-Edukazzjoni jitneħħew, u dan isir b'konformita' mar-regoli ta' l-Unjoni Ewropea.

Ma jistax ikun li min-naħa ngħidu li rridu npoġġu l-edukazzjoni fuq quddiem nett ta' kif se niżviluppaw pajjiżna u min-naħa l-oħra nintaxxaw dawk il- ħwejjeġ u prodotti li l-familji jridu jixtru biex jipprovdu l-aħjar edukazzjoni għal uliedhom.

Iċ-ċavetta fl-edukazzjoni, kif jgħidu l- għalliema li tkellimna magħhom fl-aħħar snin, huwa investiment serju, ta' veru, fil-kwalita' ta' l-edukazzjoni tagħna biex intejbuha, Sur President.

F'din il-ħidma rridu nkunu msieħba sħaħ tal-gvern, l-għalliema u l-mexxejja tagħhom, il-ġenituri, ir-riċerkaturi akkademiċi fl-Universita' u l-kunsilli lokali.

Gvern Laburista ġdid se jieħu ħsieb li jagħti prijorita' reali lill- edukazzjoni.

Se naħdmu biex intejbu l-kwalita' tat-tagħlim u tar-riżorsi li għandhom l- iskejjel.

Għal dan il-għan, fost affarijiet oħra, se nintroduċu sena ġdida ta' reception jew ta' transizzjoni bejn il-kinder u l-primarja biex nassiguraw pedamenti mill-aqwa ta' tagħlim lit-tfal fis-sena ta' wara u nxejnu l-illiteriżmu.

Se niżguraw li t-tagħlim tal-primarju jkollu aktar prestiġju u jingħata dejjem aktar importanza.

Se nimmiraw biex fis-settur edukattiv pubbliku, ras għal ras, nonfqu fuq kull student daqskemm jonfqu l- iskejjel privati u tal-knisja.

Se nimmiraw biex in-numru tat-tfal fi klassijiet primarji ma jaqbiżx il-25 tifel u tifla.

Se nsaħħu t-tagħlim tax- xjenza, it-teknoloġija u l-informatika fil-livelli kollha.

Se nimmiraw għal żieda ta' mill-inqas ta' 15% fil-gradwati tal-matematika, xjenza u teknoloġija.

Se noħolqu sixth form ġdid reġjonali f'Malta.

Lill-istudenti se nagħtuhom, fl-aħħar tas-sena, il-kotba biex iżommuhom.

Fl-oqsma soċjali bħal fl-oqsma l-oħra l-impenn tagħna se jkun dak li nwettqu dak li nwegħdu u li nagħmlu d-differenza.

(Onor. Membri; Hear, hear)

M'aħniex se nkunu sforzati naġixxu minħabba l-konvenjent elettorali bħal fil-każ ta' ġimgħa ilu tal-Prim Ministru attwali u tal-gvern tiegħu.

Għamilna xhur twal nikkonsultaw mas-saffi kollha tas-soċjeta' Maltija biex nifhmu x'inhuma l-isfidi u l-problemi u l-opportunitajiet.

Bħalma għadni kif semmejt fil-qasam ta' l-edukazzjoni, il-proposti tagħna huma misluta u mfassla skond dak li smajna, dak li rajna, dak li studjajna milli ġie propost lilna.

Fl-aħħar mill-aħħar id-direzzjoni li jista' jagħti kull gvern, Sur President, tirnexxi jew le, tkun kredibbli jew le skond kemm dak li jistqarr u jwettaq il-gvern ikun immexxi minn sens ta' sinċerita', minn sens ta' kompetenza, minn sens ta' trasparenza u minn sens ta' ġenwinita'.

Jien ma nafx kif iċ-ċittadini u l-familji Maltin u Għawdxin jistgħu jieħdu bis-serjeta' l-wegħdi u l-operat tal-gvern meta jibqgħu jsirulhom minn sena għal sena wegħdi li ma jitwettqux u dan isir bl-iktar mod sfaċċat.

Diġa' semmejt il-wegħda li saret ġimgħa ilu dwar programm nazzjonali għal screening kontra l-mard tal-kanċer fis-sider, li dwaru la hemm riżorsi u lanqas biss jafu l-ispeċjalisti involuti.

Imbagħad kellna l-wegħda, ġimgħa ilu, li se jibnu sptar għall-annimali.

Ġew għandi voluntiera fil-qasam ta' l-indukrar ta' l-annimali biex jgħiduli li sal-lum kull ħaġa li twegħdu fis- snin li għaddew f'dan il-qasam baqgħet fuq l-ixkaffa.

Smajna lill-Prim Ministru jerġa' jwiegħed proġett liema bħalu biex jikkontrolla l-għargħar li jiġri bejn Birkirkara u l-Imsida kull meta tagħmel ix-xita.

L-istess ħaġa kienet tiġi mwegħda bl-akbar pompa kull sena bejn l-1989 u l-1993 mill- Perit Michael Falzon, dak iż-żmien ministru tal-public works, u kien mar jgħum fid-drenaġġ tal-Balluta niftakar.

Minn dak iż-żmien 'il hawn baqa' ma sar xejn ħlief li Tonio Fenech, Segretarju Parlamentari, meta kien sindku ta' Birkirkara għamel is-sireni fit-toroq.

Ġejna qisna fi żmien it-Torok meta jkunu ġejjin il-Furbani, u meta jdoqqu s-sireni kulħadd irid iżur mill- wied ta' Birkirkara għax ġej l-għargħar.

Ħalli nsemmi xi proġetti oħra li tħabbru kemm-il darba fl-aħħar snin u baqgħu ma sarux.

Il-crafts village f'Ta' Qali, il-proġett tal-White Rocks, il-bini mill-ġdid ta' Bieb il-Belt, l-iżvilupp fis-sit tat-Teatru Rjali l- Belt, l-iżvilupp tal-Baċir Nru. 1 f'Bormla, l-iżvilupp ta' Forti Sant Iermu, l-iżvilupp tal-bus terminus ġdid f'Bieb il-Belt, il-bini ta' lukanda fix-xatt tal-Birgu, l-iżvilupp tal-Maċina fl-Isla, l-għeluq ta' l- inċeneratur fl-isptar, it-tined f'Ħaġar Qim milqut fl-Imnajdra, il-golf courses, il-proġett Connections, il-lift tal-Belt, iċ-ċentru komunali f'Għawdex, l-impjanti tad-drenaġġ f'Għawdex, in-naħa ta' Fuq ta' Malta u fin-naħa ta' isfel ta' Malta, l-immodernizzar tal-biċċerija f'Għawdex, yacht marina fix-Xemxija, park għall-familji f'Wied il-Għajn, servizz tat- trasport bil-baħar bejn l-ibliet tal-Kottonera, u oħrajn.

Imma qtajt nifsi, Sur President, u nieqaf hawn.

Ħalli issa nsemmi wħud mill-proġetti fejn damu snin twal qabel ma lestew dak li kellhom ilestu, jew sal-lum għadhom ma lestewx, waqt li nefqu l- miljuni aktar milli qalu li se jonfqu.

Fuq quddiem nett, l-Isptar tal- Qroqq, il-mollijiet ta' l-Imġarr u ċ-Ċirkewwa, il-pont ta' Manwel Dimech, il-proġett ta' Chambrai, ir-rijabilitazzjoni tat-toroq u l-bankini fil-Belt Valletta, il-pavimentar fit-Triq Merkanti l-Belt u l-Imdina, il-bypass ta' San Pawl il-Baħar li għadha sal-lum nofs leħja, it-triq ta' Ħal Far, it- triq f'Għawdex mir-Rabat għal San Lawrenz u mill-Imġarr għar-Rabat, u oħrajn.

Mhux ta' b'xejn, Sur President, li fl-aħħar snin assistejna għal sparpaljar enormi ta' riżorsi.

Mhux ta' b'xejn l-ex ministru tal-finanzi Nazzjonalista John Dalli kiteb dan l-aħħar, per eżempju, li ma jistax jifhem kif il-Prim Ministru attwali ffirma l-ftehim li ffirma ma' SKANKSA fuq l-isptar għas- somma li ffirma meta hu, Dalli, kien diġa' ffirma ftehim ieħor għal somma ħafna inqas.

(Onor. Membri: Hear, hear) Fl-aħħar snin fuq proġetti tal- gvern ntnefqet is-somma astronomika ta' aktar minn Lm191 miljun iżjed milli l-gvern qal li se jonfoq fuqhom.

Kif jgħid l-Prim Ministru attwali, l- affarijiet ma jsirux b'kumbinazzjoni.

L-inkompetenza ripetuta li rajna tiġri bil-miljuni fl-aħħar snin ma tiġrix b'kumbinazzjoni, Sur President.

Għalhekk hu nkwetanti ħafna r-rapport li ħarġet l-Għaqda Ewropea Transparency International dan l-aħħar.

Din hija għaqda li fir-rapporti tagħha tkejjel kif tkun qed tiżdied jew tonqos l-korruzzjoni fil-pajjiżi differenti Ewropej u oħrajn.

Għal Malta din is-sena r-riżultati ta' l- investigazzjoni tagħha jpoġġuna fl-istess keffa tal-miżien, bħal Laos, l- Bhutan, Belize, l-Macao, Papua New Guinea u t-Thailand.

Ir-rapport ipoġġina ma' dawn il-pajjiżi għax jgħid li aħna kellna bħalhom, u se nikkwota:

"A significant worsening in perceived levels of corruption in 2007."

Kellna tħassir sinifikattiv fil-livelli magħrufa ta' korruzzjoni matul is- sena 2007.

Mhux qed jgħidu l-Partit Laburista dan issa, qed tistqarru Transparency International li hi deskritta bħala koalizzjoni globali kontra l-korruzjoni u li r-rapport tagħha se inpoġġih, bil-permess tiegħek Sur President, fuq il-mejda tal-Kamra.

Jagħmel ħażin il-Prim Ministru attwali jibqa' jippretendi li qisu xejn m'hu xejn.

Matul din l-aħħar sena tqajmu mill-oppożizzjoni Laburista u minn oħrajn numru ta' każi li dwarhom il- gvern u l-ministri tiegħu baqgħu ma tawx spjegi serji.

Ħalli nsemmi wħud minnhom.

L-ex deputat u ex President tal-Partit Nazzjonalista Frank Portelli sostna l-konvinzjoni tiegħu kif fil-bini ta' l-isptar Mater Dei seħħet korruzzjoni liema bħalha f'forma ta' commissions.

Il-Ministru Ċensu Galea ġie rekordjat jgħid ma' oħrajn fl-Awtorita' dwar it-Trasport (ADT) li kienet taqa' taħtu li kien hemm fiha brimba ta' abbużi li ma seta' jagħmel xejn biex jeqridha.

U skond l-ex kap ta' l-ADT, Gianfranco Selvaggi l- istess nies li kienu jmexxu l-ADT fi żmien ir-recordings għadhom hemm sal- lum.

Żewġ impjegati ta' l-ADT jinstabu ħatja ta' tixħim fil-qorti.

Wieħed minn dawn it-tnejn kien canvasser tal-Ministru Mugliett u l-Ministru indaħal biex it-tnejn iżommu l-impjieg tagħhom kontra l-fehma tal-kap eżekuttiv u tac-chairman ta' l-ADT.

Wara, l-istess Ministru ġie fil- parlament u qal li d-deċiżjoni li jinżammu dawk li xaħħmu kienet kollettiva.

Imbagħad ġie skopert racket sħiħ fl-Awtorita' Marittima.

Inħarġu liċenzji ta' sewqan għal fuq il-baħar u għaddew eluf ta' liri minn taħt.

Racket ieħor li nstab għaddej fl-istess awtorita' kien fil-mod kif l- irmiġġi tal-jottijiet jgħaddu minn id għal id.

Imbagħad kellna kuntratt ta' tindif fil-qrati u fl-uffiċċju tas-Segretarju Parlamentari għall-ġustizzja, l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici.

Dan il-kuntratt ingħata lill-kumpanija ta' persuna misjuba ħatja ta' traffikar ta' drogi u akkużata li rnexxielna xxaħħam żewġ imħallfin.

Il- Ministru Ninu Zammit, f'anqas minn sentejn wara li applika, ingħata kumpens ta' xi Lm70,000 fuq esproprijazzjoni ta' strippa art li ħadhulu fl-1989 quddiem il-villa tiegħu skond regolamenti li bdew japplikaw fl-2002, 13-il sena wara li tteħditlu l-art.

Familja oħra li l-art tagħhom tteħditilhom ħafna qabel għadhom jistennew u oħrajn ngħataw kumpens ħafna anqas.

F'Għawdex għal darba wara l-oħra kuntratti ewlenin ta' asfaltar u rranġar ta' toroq kollha jgħaddu mill-istess kuntatti u jibqgħu jingħataw lill- istess nies li jibqgħu jtawlu x-xogħol u jitħallsu ħafna aktar milli jkun ippjantat.

Ġie għad-dawl racket ta' tixħim fl-għoti tal-pensjoni ta' l-invalidita' mid- dipartiment tas-sigurta' soċjali.

Ċertu Mario Camilleri, canvasser prim tal- Ministru Giovanna Debono u uffiċjali fil-ministeru ta' Għawdex jinqabad f'każ serju ta' falsifikazzjoni ta' ċertifikat ta' l-iskola.

Dan serva biex persuna tingħata mpjieg mal-gvern meta ma kienx jistħoqqilha.

Fl-aħħar tliet snin il-ministeru ta' Għawdex kellu l-akbar numru ta' każi ta' promozzjonijiet li ġew ikkontestati u twaqqgħu.

Sadanittant ir-rapport ta' l-inkjesta mill-awditur ġenerali dwar kif il-ministeri jixtru l-biljetti ta' l-ajru tagħhom baqa' mhux ippubblikat minkejja s-sejħiet ripetuti ta' l- ex ministru John Dalli biex dan isir.

Għaqda ta' periti bin-nies tekniċi u bl-uffiċċju b'kollox li fih għandu sehem il-ministru Mugliett tieħu, taħt isem ieħor, ix-xogħol ta' konsulenza fuq il-bini u l-irranġar ta' proġetti ewlenin, bħall-proġett fjask fuq il- pont ta' Manwel Dimech.

Fil-ministeru ta' Gatt, direttur tax-xandir nazzjonali (PBS) ħa sehem fid-diskussjonijiet dwar skedi ta' programmar fuq it-TV nazzjonali meta kumpannija fejn kienet imdaħħla t-tifla tiegħu kienet qed tistinka biex tieħu kuntratt ewlieni fi ħdan l-iskeda.

Ħarġu fil-beraħ abbużi finanzjarji serji fil-kunsill lokali tal-Mosta meta kien immexxi mill-partit Nazzjonalista.

L-ex sindku De Martino ammetta li kien jaf bl- abbużi u li baqgħu għaddejja.

Fil-ministeru ta' Gatt kellna liċ-chairman tal-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma, il-perit Michael Falzon, jinjora l-kodiċi ta' etika għad-diretturi fuq bordijiet tal-gvern u ma stqarrx li kellu sehem f'kumpannija fejn kien imdaħħal imprenditur kbir li min-naħa tiegħu għandu kuntratti tajba mal-korporazzjoni.

Għal dawk li jafu x'inhu għaddej fil-pajjiż dawn il-każi li semmejt huma, kif jgħidu, the tip of the iceberg.

(Onor. Membri: Hear, hear) U semmejt biss każi li qamu f'din l-aħħar sena.

Mhux ta' b'xejn li transparency international tatna ċ-ċertifikat li tatna!

Sadanittant minflok jieħu passi biex irażżan dawn l-affarijiet rajna lill-Prim Ministru attwali jiddefendi u jilqa' għall-autogoals, għat-taħwid, għall-abbużi, l-inkompetenza, l- arroganza tal-ministri tiegħu.

U kellu x'jilqa'!

Ħdejh, għal xi żmien biex jilqa', mhux lil xi Michael Mifsud kellu bżonn bħalma kellu fil-kunsill nazzjonali Nazzjonalista, imma naħseb lil Gian Luigi Buffon, għax kellu x'jilqa' u għad baqagħlu x'jilqa'!

(Onor. Membri: Hear, hear) Imma forsi sab li m'għandux alternattiva, la fl-aħħar snin baqa' mwikki bil-ministri kollha, ħlief wieħed, li ħallielu ta' qablu u ma għamilx reshuffle.

Għalhekk ukoll rajna, la baqa' bihom, staġnar enormi fl-ideat, fit-twettiq u fis-sens ta' direzzjoni ta' dan il-gvern.

Għalhekk ukoll li l-poplu jrid il-bidla.

Jidher li l-partit Nazzjonalista induna b'din il-problema, u problema kbira, għax fl-aħħar kunsill nazzjonali tal-partit Nazzjonalista, barra milli qagħdu jiżvogaw fil- ħamallaġnijiet, tal-partit Nazzjonalista ppubblikaw ktieb kollu stampi u ritratti.

Żgur qam il-belli liri.

Tħares lejn tibqa' impressjonat.

Semmewh "Insaħħu s-suċċess flimkien".

Imma ħaġa stramba f'dan il-ktieb kollu stampi, kollu proġetti ma jidhirx ritratt wieħed ta' xi ministru attwali.

Qed jgħidu li jridu jsaħħu flimkien imma "fil-flimkien" ma jridux lill-ministri.

Allura ġibt kopja ta' dan il-ktieb u se nqiegħedha fuq il- mejda tal-Kamra.

Il-Prim Ministru attwali u l-partit li jmexxi qed jistħu juru l-wiċċ tal-ministri.

Forsi għalhekk iddejqu bil-poster li għamilnielhom, bil-poster ta' "Ftit ħafna, tard wisq" għax kien hemm l-uċuh tal-ministri.

Imma bir-rispett kollu, il-problema hi tal-Prim Ministru attwali għax ma kellux il-kuraġġ jagħmel reshuffle tal-ministri.

Għandna gvern għajjien, staġnat, nieqes mill-ideat, imnawwar minn ġewwa bil-klikek u mħassar fl-aġir tiegħu mill-ħbieb tal-ħbieb.

Dan il-budget tal-ftit ħafna, tard wisq jerġa' jagħti xhieda ta' dan.

Hu budget tal-ftit ħafna għax ma jipprovdi xejn biex jilqa' għall-aqwa sfidi li għandu l-poplu tagħna fil-ġlieda kontra l-għoli tal-ħajja, fil-qasam ta' l-edukazzjoni, fl-inkoraġġiment għax-xogħol, fil-ġlieda kontra l- inkompetenza, kontra l-korruzzjoni, kontra l-abbużi u kontra l-ħela ta' flus il-poplu.

Nerġa' ngħid mhux ta' b'xejn li l-poplu deċiż favur il- bidla, bidla li tkun ippernjata fuq il-prinċipji tat-trasparenza, tal- kontabilita' u ta' l-effiċjenza fit-tmexxija tal-gvern.

Bidla li ma tkunx iddettata minn opportuniżmu u konvenjenza elettorali, imma minn pjan maħsub skond it-talenti u l-ħiliet tal-Maltin u l-Għawdxin biex jibni pjan b'politika skond iċ-ċirkostanzi u l-ħteġijiet tagħna bħala poplu.

Bil-pjan għal bidu ġdid il-partit Laburista qiegħed joffri strateġija sħiħa ta' kif din il-bidla tista' titwettaq.

Wara l-elezzjoni li ġejja bi gvern Laburista ġdid imexxi minni se nkunu qegħdin nimmiraw li l-ekonomija tagħna terġa' tikber bir-rata reali ta' bejn 4% u 6%.

Nagħmlu dan billi nippromwovu l-ħidmiet teknoloġiċi ġodda, l- industrija u s-servizzi relatati magħha, it-turizmu u l-kummerċ intern.

Sejrin nimmodernizzaw u nsaħħu s-setturi kruċjali tal-politika soċjali, fl- edukazzjoni, fis-saħħa u fl-ambjent, waqt li nirriformaw il-ħarsien soċjali biex b'hekk nassiguraw sistema ġdida sostenibbli u tajba ta' pensjonijiet.

Se nkunu qed naċċertaw li t-tmexxija tal-gvern tkun serja u effiċjenti ħalli neqirdu l-ħalla li fl-aħħar snin waslet biex it-taxxi jizdiedu bla qies u ta' xejn b'xejn.

Se nistinkaw biex bis-sħubija tagħna fl-Unjoni Ewropea niksbu l-aqwa vantaġġ finanzjarju u ekonomiku għal pajjizna, mhux kif ġara din is-sena inħallsu l-miljuni, imma nħallu miljuni li kien tagħna jintilfu.

Filwaqt xieraq matul il-kampanja elettorali li jmiss se nkunu qegħdin fuq il-bazi tal-pjan għal bidu ġdid inxandru l-programm ta' ħidma ta' gvern Laburista ġdid, programm ta' ħidma li jservi bħala kuntratt għas-snin li ġejjin bejn il-poplu Malti u Għawdxi min-naħa u l-Partit Laburista fil- gvern min-naħa l-oħra.

Aħna fhimna x-xenqa tal-Maltin u l-Għawdxin għal bidla.

Il-bidla li rridu nipproponulhom se tkun waħda trankwilla li tħares 'il quddiem billi twarrab kulma huwa mgħawweġ, imma fejn hemm dritt tgħid li hu dritt u ssaħħu.

Aħna ta' din in-naħa tal-Kamra, Sur President, nistgħu nidħku forsi u nitbissmu anqas minn ħaddieħor.

Dak li ngħidu jista' jinħass iebes wisq meta ninsistu li rridu nibqgħu ngħidu l-verita' għax ma rridux akkost ta' kollox li nidħku bin-nies.

Jiena kburi li ninsab imdawwar fil-partit Laburista, b'team ta' nies li għandhom talenti u rieda u esperjenza wiesgħa u Ilkoll deċizi li niġbdu ħabel wieħed ħalli lil dan il-pajjiz nagħtuh il-futur li jixraqlu.

Il- bidla trankwilla li se nwettqu trid tinħass u se tinħass bħala ħidma kollettiva min-nies, minn sħabi u jien, magħqudin f'ideal wieħed, idejal li nerġgħu mmexxu, b'amministrazzjoni effiċjenti u nadifa.

Qed inwiegħdu li jiġri x'jiġri se nibqgħu qrib il-familji Maltin u Għawdxin f'aspirazzjoni tagħhom għal ħajja aħjar.

Li se nwiegħdu hu, li rridu nagħmlu u nibqgħu nagħmlu d-differenza għal aħjar fil-ħajja tal-Maltin u l-Għawdxin, għax dak li nwegħdu se nwettquh.

Se nibqgħu nzommu fuq quddiem nett il-valuri tax- xogħol, ħarsien u dinjita' ħalli b'hekk nibnu soċjeta' moderna u ġusta, soċjeta' fejn kulħadd jista' jaspira għal dak li jistħoqqlu, jaspira għal dak li jista' u jistħoqqlu jikseb bil-merti tiegħu, bit-talenti tiegħu, jiġifieri xogħol u familja u dar u futur ta' ħajja aħjar għalih, għalija u għal uliedhom, Sur President.

Soċjeta' fejn iċ-ċittadini kollha se jsibu sfog xieraq għal ħidmithom mingħajr id-diskriminazzjoni, l-inġustizzji u l- preferenzi tal-klikek li sal-lum għadhom joħonqu l-inizjattiva fostna.

Gvern Laburista ġdid imexxi minni se jzomm fuq quddiem nett il-ħtieġa li ma nħallu lil ħadd jaqa' lura għax ħadd m'huwa għar-rimi.

Ninsabu lesti għall- isfida, Sur President, tiġi meta tiġi.

U minn hawn, il-lejla qed inwiegħed lil Maltin u l-Għawdxin kollha li meta jasal il-waqt, jalla ma jdumx, biex il-kuntratt tagħna magħhom għal bidla jitwettaq se nwettquh imbagħad bl- akbar kuraġġ.

Se nwettquh sa l-aħħar bl-akbar kuraġġ, bl-akbar fiduċja, bl- akbar rieda, bl-akbar kalma, u fuq kollox, Sur President, b'sens sħiħ u b'sens ġenwin ta' għaqda nazzjonali.

Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra d-dokumenti li rriferejt għalihom aktar kmieni fid-diskors tiegħi:

Kopja ta' dokument imsejjaħ "Ħidma tal-Gven - Għalik u għall-familja tiegħek – insaħħu s-suċċess flimkien – xogħol, edukazzjoni u ambjent";

Kopja ta' dokument maħruġ fl-2007 minn Transparency International intitolat Persistent corruption in low-income countries requires global action;

Kopja ta' Memo OPS/06/2004 dwar bejgħ ta' stationery u uniformijiet fl- iskejjel;

Tagħrif dwar in-numru ta' familji li bbenefikaw mill-allowance tat- tfal u n-nefqa fuq l-allowance tat-tfal bejn 1997 u 2006 flimkien ma' l-istima u n-nefqa attwali fuq l-allowance tat-tfal bejn l-1992 u l- 2006;

Estratt mir-rapport intitolat "Evolution of the Family in Europe 2007" maħruġ mill-Institute for Family Policies;

Kopja ta' żewġ artikoli li dehru fil-ħarġa "Il-Ġens" tas-6 ta' Jannar 2007 u f'"The Times" tat-8 ta' Jannar 2007 dwar l-ex Kummissarju għat- Tfal Ms Sonia Camilleri;

Kopja ta' statistika maħruġa mill-Eurostat dwar l-impjiegi fil-pajjiżi membri ta' l-Unjoni Ewropea u f'pajjiżi oħra bejn l-1994 u l-2005;

Kopja ta' News Release maħruġa mill-Eurostat fl-20 ta' Marzu 2007 dwar tassazzjoni fl-Unjoni Ewropea u f'pajjiżi oħra bejn l-l995 u l-2005;

Estratt mir-rapport maħruġ mill-Fond Monetarju Internazzjonali fit-12 ta' Lulju 2007 dwar Malta – Staff Report for the 2007 Article IV Consultation; Estratti mill-gazzetta The Sunday Times tat-23 ta' Settembru 2007 dwar il-familja Maltija u kopja ta' artikolu mis-sit elettroniku timesofmalta.com tat-13 ta' Ottubru 2007 intitolat Many Voters Still Undecided; u

Kopja ta' statistika maħruġa mill-Eurostat dwar l-early school leavers u studenti li spiċċaw il-kors fil-levell ta' edukazzjoni għola u studenti li gradwaw fix-xjenza u t-teknoloġija fil-pajjiżi membri ta' l-Unjoni Ewropea u pajjiżi oħra bejn l-1994 u l-2006.

MR SPEAKER: Nirringrazzja lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni tad-diskors tiegħu, u nitlob lill-crew tal-PBS biex jirtiraw mill-Kamra.

Il-crew tal-PBS irtira mill-Kamra

Fit-8.26 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata

MR SPEAKER: Insejjaħ issa lill-Viċi Prim Ministru biex, jekk jogħġbu, iressaq l-aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tlieta, 23 ta' Ottubru 2007, fid-9.00 a.m. b'din l-aġenda:-

Mozzjonijiet

Estimi ta' dħul u nfiq tal-Korporazzjoni għax-Xogħol u t-Taħriġ għas-sena finanzjarja Otubru 2007 – Diċembru 2008.

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jimplimenta miżuri ta' l-estimi - Tieni Qari.

Kumitati Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Istituzzjonijiet Finanzjarji - umitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni Pubblika - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Awtorita' Maltija dwar l- iStandards u Diversi Liġijiet - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet dwar il-Komunikazzjoni - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet dwar ir-Riżorsi ta' l- Enerġija - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Pattijiet bejn Malta u l-Istati Uniti ta' l-Amerika fuq l-Imbarkazzjoni ta' Bastimenti - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tlieta, 23 ta; Ottubru, 2007 fid-9.00 a.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fit-8.28 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

SKOLA MARIA REGINA – XOGĦOL MINN PERSUNA RTIRATA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-persuna li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, u li rtira matul din is- sena, xorta waħda baqa' jingħata xogħol wara l-ħin fl-iskola ta' Maria Regina tal-Blata l-Bajda?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-persuna konċernata mhux impjegata ma' l- iskola Maria Reġina tal-Blata l-Bajda.

Bħal ħafna personnel irtirat ieħor tagħti servizz imħallas bis-siegħa fil-provvediment tal-klassijiet ta' filgħaxija għall-Adulti kif isir f'diversi ċentri.

EŻAMI TAL-JUNIOR LYCEUM

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari 27603, jista' l-Ministru jgħid kemm qagħdu għall-eżami lokal b'lokal?

Jista' jgħid ukoll kemm għaddew minn kull suġġett?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub qed jiġi verifikat u tweġiba tingħata f'xi Seduta oħra.

VAKANZI GĦALL-GĦALLIEMA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari 27638, jista' l-Ministru jgħid minn 393 individwu kemm daħlu?

Jista' jagħti din l- informazzjoni wkoll skond is-suġġett li għalih applikaw?

ONOR.

LOUIS GALEA: Peress li t-tagħrif mitlub għadu qed jiġi verifikat tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SISTEMA TAS-CVA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Qabel ma ġiet introdotta s-sistema tal-CVA fil-Belt jista' l- Ministru jgħid jekk sarx feasibility study?

Jekk fl-affermattiv, tista' kopja ta' dan l-istudju titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab infurmat li qabel ġiet introdotta s-sistema tal-CVA il-Cabinet Committee for National Projects kien qabbad team ta' nies biex isir studju fuq l-introdużżjoni ta' miżuri vari fil-penisola tal- Belt u l-Furjana.

Il-feasibility tal-CVA kienet saret bħala parti min dan l- eżerciżżju.

Kopja ta' dan ir-rapport tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis- seduta waqt il-ħin tat-tqegħid ta' karti.

CRUISE LINER TERMINAL

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: B'referenza għall-proġett tal-cruiseliner terminal jista' l- Ministru jgħid f'liema stadju waslu x-xogħlijiet fuq l-power station l- qadima, l-ferry terminal building u t-triq l-ġdida għall-cruiseliner terminal?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab infurmat li d-disinn u l-istima preliminari tat-triq li tgħaqqad Triq Diċembru 13 mal-Cruiseliner Terminal huma lesti.

Il-permess meħtieg mill-MEPA għall din it-triq huwa approvat ukoll.

It- triq hija waħda minn diversi toroq li ser ikunu ffinanżjati minn fondi ta' koezjoni.

L-applikażżjoni għal dawn il-fondi ġiet sottomessa lill-PPCD sabiex hekk kif ikun ikkonfermat li l-abbozz huwa tajjeb, l-applikazzjoni tintbagħat lill-Kummissjoni Ewropea.

KAROZZI TAL-LINJA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid x'kien il-patronaġġ tal-karozzi tal-linja għas-snin 2006 u 2007 u d-dħul għal kull sena separatament?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab infurmat li l-patrunaġġ bejn Ottubru ta' l- 2005 u Settembru ta' l-2006 kien ta' 29,817,385 passiġġier, filwaqt li bejn Ottubru 2006 u Settembru 2007 l-patrunaġġ kien ta' 31,854,025, jiġifieri kien hemm żieda ta' 6.83% mis-sena ta' qabel.

Fir-rigward tad-dħul mill-bejgħ ta' biljetti, bejn Ottubru ta' l-2005 u Settembru ta' l-2006 l-ammont kien ta' Lm6,575,271, filwaqt li bejn Ottubru 2006 u Settembru 2007 id-dħul kien ta' Lm7,035,884, jiġifieri kien hemm żieda ta' 7.01%.

PARK AND RIDE

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Fir-rigward tal-Park and Ride jista' l-Ministru jgħid kemm kienet in-nefqa kapitali sal-lum u kemm hemm postijiet ta' parkeġġ?

Meta beda jiffunzjona?

X'kienet l-occupancy rate?

Kemm kienet n-nefqa rikorrenti sal- lum inkluż pagi ta' ħaddiema u s-servizz tal-minibusesseparatament?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab infurmat li n–nefqa kapitali sa llum kienet tammonta għall-Lm788,065.

Fil-Park and Ride ta' Hornworks Crownworks ditch hemm madwar 850 parkeġġ u fl-estenżjoni l-ġdida hemm madwar 250 parkeġġ.

Il-Park and Ride ta' Hornworks and Crownworks ditch beda jopera fis-sitta ta' Novembru 2006 u l-estenżjoni bdiet topera fit-tnax ta' Settembru 2007.

L-Awtorita' dwar it-Trasport iżżomm statistika dwar l-użu tal-minibus.

L- occupancy rate tvarja skond il-ħin tal-ġurnata.

Għaldaqstant matul ġurnata tipika, l-użu tas-servizz ikun ta' 116 passiġier għal ħabta tas-0730.

Dan jonqos għal massimu ta' 102 passiġier għal ħabta tat-0830, jkompli jinżel għal 30-35 passiġġier kull nofs siegħa bejn id-0930 u l-1200.

In-numru ta' passiġieri jinżel għal 10 kull nofs siegħa bejn 1200 u 1600.

Is-servizz jerġa jaqbad għal xi 1630 u jibqa għaddej b'massimu ta' 30 passiġġier kull nofs siegħa, sa 1900.

Wara 2100 l-ebda passiġier ma juża s-servizz tal- minibus.

Din l-istatistika tirrapreżenta x-xahar ta' Ġunju 2007.

Fir-rigward ta' l-infiq kurrenti, l-ispiza fuq security kienet tammonta għall-Lm28,165, filwaqt dik fuq trasport bil-minibuses kienet tammonta għall Lm97,436.

Skeda dettaljata ta' l-ispejjeż tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta waqt il-ħin tat-tqegħid ta' karti.

TOROQ ARTERJALI - UPGRADING

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid liema huma t-toroq arterjali li ġew upgraded matul is-sena 2006 u 2007 u x'kienet in-nefqa tax-xogħlijiet?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ir-risposta tingħata f'seduta oħra.

PACE GRASSO GROUND - ŻVILUPP

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid x'sar mill-iżvilupp propost għall-ground Pace Grasso?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab infurmat li qed jiġi preparat Environment Planning Statement (ESP).

Hu mistenni li dan jitlesta fi ftit ġimgħat oħra u mbagħad jiġi sottomess għall-konsiderazzjoni tal-MEPA.

OECD – APPLIKAZZJONI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid meta Malta applikat biex issir membru ta' l-OECD u fiex jinsabu l-proċeduri biex dan iseħħ?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Malta applikat biex tidħol membru ta' l-OECD fis-27 ta' Lulju 2005.

Il-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea li ma kienux diġa membri ta' l-OECD fl-2004, kollha applikaw biex jissieħbu.

Hemm indikazzjoni li l-applikazzjonijiet tal-pajjiżi membri ta' l-Unjoni Ewropea biex jissieħbu fl-OECD li ma kienux diġa membri ta' l-istess organiżżazzjoni fl-2004 ser jieħdu ż-żmien peress li diġa numru ta' pajjiżi membri ta' l-OECD esprimew l-opinjoni li l-pajjiżi membri ta' l-Unjoni Ewropea isiru membri gradwalment u mhux kollha flimkien.

Sadanittant, Malta applikat ukoll biex tiġi kkunsidrata bħala osservatur fil-kumitat dwar il-kompetizzjoni fit-30 ta' Awissu 2007.

SKOLA ĠUŻE' D'AMATO - TRASPORT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jivverifika jekk ir-rotta li mill- Fgura twassal lill-istudenti fl-iskola Ġuże' D'Amato f'Raħal Ġdid u lura hux qed tmur pjuttost tard jew tard ħafna meta tispiċċa l-iskola biex l- istudenti jmorru lura lejn id-dar?

Jekk jirriżulta li huwa hekk, jista' jsir xi ħaġa fl-interess tat-tfal ħalli din is-sitwazzjoni ma tibqax?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-iskola tispiċċa fis-2.15pm u li t- trasport kollu, li jinkludi it-trasport tal-Fgura, jkun telaq sas-2.30pm.

MCAST - NUQQAS TA' FAĊILITAJIET

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Minħabba li rċevejt numru ta' ilmenti minn numru ta' studenti u ġenituri ta' tfal li qed isegwu kors ta' l-IT fl-MCAST ma' xi waħda mill-kumpanniji li qed jiffru dan l-istess kors f'isem l-MCAST, li għandhom spazju ristrett kif ukoll nuqqas ta' faċilitajiet, jista' l- Ministru jara fiċ-ċirkustanzi x'inhu possibbli li jsir ħalli din is- sitwazzjoni tiġi mtejba?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-kumpaniji li joffru korsijiet fl-IT lil studenti ta' l-MCAST għandhom ftehim ma l-MCAST u mal-Ministeru ta' l- Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika li jinkludi diversi kondizzjonijiet fosthom fuq l-ispazju u l-faċilitajiet.

Informat ukoll li l-MCAST jara li dawn il-kundizzjonijiet qegħdin jiġu segwiti.

L-ilment ta' l-Onor.

Membru qed jiġi investigat waqt iz-zjarat li jsiru lil dawn il-kumpaniji.

QORMI - SINJALI TAL-PARKEĠĠ

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid meta beħsiebhom jitlestew is-sinjali tal- parkeġġ fi Triq Mons Gerald Frendo, f'Hal Qormi li għadha kemm inbniet riċentement mill-ADT?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi wara li nbniet din it-triq mill-Awtorita' tat-Trasport, il-kunsill kien f'taħditiet ma l-istess Awtorita' (TMU) biex titbiddel il-flow tat-traffiku f'din it- triq.

Din il-proposta ġiet approvata u x-xogħol qed isir f'dawn il-ġranet hekk kif jippermetti t-temp.

QORMI - BINI TA' BANKINA ĠDIDA

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Minisru jgħid jekk tistax issir il-bankina ġdida fil-parti l-ġdida ta' Triq il-Wied f'Hal Qormi(biswit il-Klabb tal-Boċċi San Gorġ) minħabba li għadha qatt ma nbniet u r-residenti qed jgħaddu minn inkonvenjent kontinwu?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant illi saret ispeżżjoni fuq is-sit.

Ser issir stima ta' xogħlijiet neċessarji sabiex tiġi kunsidrata sabiex tiġi nkluża fil-pjan ta' xogħol tas-sena d- dieħla.

ĦADDIEMA LI ĦADU SICK LEAVE

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA staqsiet lill-Ministru għar- Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-kriterji li bihom jintgħażlu l-ħaddiema tad-dipartiment tiegħu li jkunu morda biex eventwalment il-mard tagħhom jiġi verifikat mit-tobba tad-Dipartiment?

Jista' jgħid per eżempju l-għala fis-sezzjoni tar-riżorsi umani t-tabib dejjem jintbgħat għand l-istess nies filwaqt li ħaddiema oħra qishom 'il fuq mil-liġi?

Jista' jissottometti lista tal-ħaddiema ta' din is-sezzjoni ta' l-aħħar sentejn li turi kemm ħadu sick leave il-ħaddiema ta' din is- sezzjoni u għand min marru t-tobba msemmija?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninsab infurmat illi l-Ministeru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura jagħmel użu minn kumpanija privata ta' tobba li tiġi mitluba żżur il-ħaddiema kollha li rraportaw morda f'xi wieħed mid-Dipartimenti tal- Ministeru.

Rigward il-proċedura ta' kif jitbgħat it-tabib, jien infurmat li ġurnata qabel jintgħażel dipartiment partikolari u kull impjegat li jirrapporta sick jintbgħatlu t-tabib.

Dan jgħodd ukoll għas-sezzjoni tar-riżorsi umani fejn hawn taħt wieħed isib lista tal-ħaddiema minn 1-26 u kemm utilizzaw sick fl-aħħar sentejn, kif ukoll kemm intbgħat it-tabib lil kull wieħed u waħda minnhom.

Din it- tabella turi b'mod ċar li l-ispezzjonijiet mit-tobba jsiru b'mod regolari mingħajr diskriminazzjoni u li għaldaqstant ħadd mill-ħaddiema ma huwa 'l fuq mil-liġi.

[pic] [pic]

SWIEQI - TRIQ JOSEF KALLEYA

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jieħu konjizzjoni ta' petition li qed tintbagħat separatament fuq Triq Josef Kalleya, Swieqi, liema residenti huma mħassbin fuq ċerti punti, u li jistgħu jkunu mplimentati waqt ix-xogħol fuq l-istess triq?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li x-xogħol fuq din it-triq nbeda f'dawn il-ġranet u x-xogħol mistenni jkun lest sa l-aħħar ta' din is-sena.

MELLIEĦA - TRIQ GĦAR U CASA

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jara li l-garages li hemm fit-Triq Għar u Casa, Mellieħa jibqgħu tali?

Mid-dehra din it-triq hi ppjanata biex tkun mgħollija u s-sidien ta' dawn il-postijiet miġbura fil-petizzjoni li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, se jiġu mċaħħda mill-garages tagħhom, għalhekk dawn qed jitolbu l-ħarsien tagħhom u li l-livell tat-triq tibqa' li hi.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li responsabbilta' tal-livelli u l-linji ta' toroq bħal dawn hija f'idejn il- MEPA.

Sadattant ninsab infurmat li fil-ġimgħat li għaddew saru diversi laqgħat fuq is-sit imsemmi bejn ir-residenti, l-kuntratturi u rappreżentanti ta' l- ADT.

F'dawn il-laqgħat ġew diskussi diversi diffikultajiet imqajma mir- residenti u saru proposti biex jitnaqqas l-inkonvenjent tar-residenti ta' dawn it-toroq.

PEMBROKE - SLIPWAY

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jinfurmani jekk hemmx data biex jibda x- xogħol fuq il-famuża slipway f'Pembroke?

Jekk iva, meta beħsiebu jibda x- xogħol?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninsab infurmat li d-diskussjonijiet bejn il-MEPA u t- Taqsima tax-xoghlijiet għadhom għaddejjin.

Hekk kif jinħarġu l-permessi, l- Ministeru jkun f'pożizzjoni li jibni l-imsemmija slipway.

WHITE ROCKS COMPLEX

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jinfurmani jekk hemmx pjanijiet għal kumpless White Rocks f'Pembroke?

Jekk iva, xi pjanijiet hemm u jekk tistax issir xi ħaġa biex il-post jitnaddaf?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirreferi il-Mistoqsija tiegħu lill-Ministru konċernat.

SKOLA TA' PEMBROKE

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jinfurmani meta se jibda ix-xogħol fuq l-iskola ta' Pembroke, hekk kif ġiet mħabbar dan il-proġett?

Kemm se jiswa lill-gvern ċentrali?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li jonqos li formalita' minn naħa tal-MEPA biex ikun jista' jibda x-xogħol.

BIĊĊERIJA - CUTTING AND DEBONING PLANT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 27945, jista' l- Ministru jgħid kemm fil-fatt hu n-numru ta' ħaddiema li jaħdmu f'dan l- impjant u x'ħiliet għandhom?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab infurmat li x-xogħol ta' cutting and deboning isir minn biċċiera tas-sengħa u n-numru ivarja skond id-domanda li tiġi stabbilita għal kull qatla.

FUND FOR GOOD CAUSES

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' issa l-Prim Ministru jwieġeb mistoqsijiet parlamentari 27278, 27799 u 27930 u jgħid matul din is-sena liema għaqdiet u proġetti ġew iffinanzjati mill-fund for good causes li ġej mill-lotteriji?

Liema għaqdiet oħra ġew mgħarrfa li se jingħataw fondi u x'inhuma l-proġetti ffinanzjati?

Fuq liema kriterji ġew magħżula l-għaqdiet u l-proġetti?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

QTUGĦ TA' DAWL

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' issa l-Ministru jwieġeb mistoqsijiet parlamentari 27236, 27802 u 27929 u jgħid mill-bidu tas-sena sal-lum kemm kien hemm każi ta' qtugħ ta' dawl f'Malta u f'Għawdex, bid-dati, bit-tul ta' ħin u lokalita' b'lokalita'?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li r-risposta tingħata f'xi seduta oħra.

AUSTRALIA HALL

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Ministru jgħid fiex waslet il-kawża li l-gvern fetaħ kontra l-Malta Labour Party dwar il-proprjeta' ta' l-Australia Hall u l-ex Raffles f'Pembroke?

X'azzjoni qiegħda tittieħed biex jiġi żgurat li ma ssirx aktar ħsara f'dawn il-binijiet li huma skedati?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li t-taqsima proprjeta' tal-gvern ma fetħet l-ebda kawża kontra l-Malta Labour Party dwar il-proprjeta' ta' l- Australia Hall u l-ex Raffles f'Pembroke.

Rigward l-aħħar parti tad- domanda ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-proprjeta' in kwestjoni hija mogħtija b'ċens perpetwu u għaldaqstant kwalunkwe ħsara hija r- responsabilita' ta' l-utilista.

REĠISTRAZZJONI TA' FLUS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: B'referenza għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari 27810, jista' l-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 27923 u jgħid kemm ġew depożitati flus fl-iskema tal-Gvern u x'għamel il-Gvern biex isir jaf għaliex l-iskema ma tqisetx attraenti biżżejjed biex tiġbed iżjed depożiti?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant illi l-ammont li ġie reġistrat kien ta' Lm69 miljun.

Il-gvern seta' għamel l-iskema ħafna aktar attraenti kieku ma għamel l-ebda penali, pero' dan ma kienx ikun ġust fil-konfront ta' min dejjem ħallas it- taxxi.

Il-Gvern ta' l-opportunità biex wieħed jirregolarizza ruħu, hemm min għażel li jieħu l-opportunità u hemm min le.

Għal Gvern l-istorja tieqaf hemm.

NURSING AIDS

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 27558 u jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra lista ta' nursing aids Għawdxin li hemm Malta bis-seniority, bid-data tal-appointment tagħhom fil-grad ta' nursing aid u bil-post tax-xogħol tagħhom?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u se titpoġġa fuq il-mejda tal- Kamra ladarba tkun lesta.

SERVIZZ BIL-BAĦAR BEJN MALTA U GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm inbiegħu biljetti mill-Gozo Channel għas-servizz bil-baħar bejn Malta u u Għawdex xahar xahar minn April 2007 'il hawn lill-passiġġieri residenti f'Għawdex bla vettura; passiġġieri residenti f'Għawdex bil-vettura; passiġġieri residenti Malta u passiġġieri barranin bla vettura; u passiġġieri residenti Malta u passiġġieri barranin bil-vettura?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta waqt il-ħin tat-tqegħid ta' karti.

GĦAWDEX - TRATTAMENT TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 27524 dwar l-impjant għat- trattament tad-drenaġġ u għall-istqarrija għall-istampa Nru. 1419 maħruġa fil-25 ta' Settembru fejn tat tagħrif dwar l-istess proġett, tista' jekk jogħġobha l-Ministru tgħidli kemm tħallsu flus b'kollox kull sena s'issa fuq dan il-proġett?

Lil min tħallsu?

Kemm hu l-ammont ta' fondi kommessi s'issa għan-nefqa u għadhom ma tħallsux?

Għal xiex huma kommessi dawn il- fondi u meta ġew kommessi?

Meta mistenni jitħallsu u lil min?

X'ammonti għadhom iridu jiġu kommessi?

Għal xiex għad iridu jiġu kommessi l-flus?

X'invoices hemm li ġew ipproċessati u għadhom ma tħallsux?

X'invoices hemm li għadhom ma ġewx ipproċessati?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Peress li l-informazzjoni għadha qed tinġabar risposta tingħata f'seduta oħra.

KUMPLESS NINU CREMONA - SIĠAR TAL-PALM

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħidli fejn tħawwlu s-siġar tal-palm li nqalgħu mill-kumpless Ninu Cremona?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nfurmata li s-siġar tal-palm li nqalgħu mill- Kumpless Ninu Cremona ġew imħawwla fl-iskola l-ġdida tal-Ħandaq, Malta.

Meta jitlesta l-progett tal-Kumpless Ninu Cremona, il-Foundation for Tomorrow Schools ser tieħu ħsieb il-landscaping kollu ta' l-istess kumpless.

GOZO CHANNEL - VJAĠĠI BEJN L-MĠARR U SA MAISON

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm- il vjaġġ bir-ritorn sar mill-Imġarr għal Sa Maison xahar b'xahar minn Ottubru 2006 sal-lum?

ONOR.

GĦAWDEX - BIĊĊERIJA

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid meta mistennija toħroġ it-tender għall-istallazzjoni ta' servizzi u apparat fil-biċċerija?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nfurmata li it-tender għall-istallazzjoni ta' servizzi u apparat fil-biccerija mistennija tigi ppublikata fi ftit granet ohra.

VJOLENZA DOMESTIKA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 27011, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm mill-162 rapporti ttieħdu passi mill- pulizija u tressqu l-Qorti l-persuni in kwestjoni?

ONOR.

TONIO BORG: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat tagħrif aġġornat dwar dan is-suġġett li jien tajt bit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 27667.

PRODUZZJONI TAL-FROTT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 27864 u jgħid kemm kienet il-produzzjoni tal-frott kollu li jitkabbar fil-gzejjer tagħna f'dawn l-aħħar ħames snin?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant hija kif indikata fit-tabella hawn taħt.

Din ma tinkludix l-informazzjoni li diġà tajt għal mistoqsija parlamentari 27700.

|2002 |2003 |2004 |2005 |2006 | |Kg |Kg |Kg |Kg |Kg | |1,514|808,8|886,8|1,164|1,239| |,961 |08 |87 |,422 |,599 |

ATTARD - SISTEMA TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 27855 li oriġinarjament saret lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni u li issa ġiet riferuta lilu, jista' jara jekk tistax ssir sistema ta' drenaġġ f'Zebbug Road, Attard (mill-bidu taghha li tmiss ma' Triq l-Imdina, il-parti li taqsam Triq in-Nutar Zarb u l-bicca sa fejn l-iskola Thai Lakin) u dan għaliex jgħaddu minnha għarar kbar meta tkun xita qliel b'konsegwenza li r-residenti tal-lokal ma jkunux jistgħu joħorgu minn djarhom?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li bħalisssa qed issir studju taż-żona kollha sabiex tinstab solużżjoni dejjiema.

Ix-xogħol huwa maħsub li jsir matul is-sena dieħla.

KONT TAD-DAWL U L-ILMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Tista' l-Korporazzjoni għas- Servizzi ta' l-Ilma tibgħat il-kont ta' l-ilma u d-dawl lill-persuna, li d- dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, f'isimha wara li żewġha miet f'Awissu li għadda u wara li nfurmat lill-korporazzjoni fl-24 ta' Settembru, 2007?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninsab infurmat li l-każ imsemmi mill-Onor.

Interpellant ġie solvut.

Il-Kont ġie reġistrat kif intalab mill- konsumatur.

AĠĠUSTAMENT TA' KERA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li d-Dipartiment ta' l-Artijiet jaġġusta l-kera tal-persuna li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, wara li romlot fit-2 ta' Awissu, 2007?

ONOR.

TONIO BORG: L-aġġustament tal-kirjiet ta' postijiet residenzjali issir mid-Dipartiment ta' l-Akkomodazzjoni Soċjali.

Għaldaqstant l-Onor.

Membru huwa mitlub jagħmel id-domanda tiegħu lill-Ministru kkonċernat.

AWTORITA' TAD-DJAR – ĦRUĠ TA' CHEQUE

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tara li jitmexxa l-każ li d- dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, ta' ħruġ ta' cheque fuq skema ta' rranġar ta' dar mill-Housing Authority peress li din trid tħallas lil min għamel ix-xogħol?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħti parir lill- persuna ndikata li tmur it-taqsima tal-customer care ta' l-Awtorita tad- Djar biex tinghata l-informazzjoni u l-għajnuna meħtieġa.

APPLIKAZZJONI JO:L/0047/1999

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid fiex waslet l- applikazzjoni JO: L/0047/1999?

ONOR.

TONIO BORG: L-Onor.Interpellant hu mitlub jispeċifika għal liema applikazzjoni qiegħed jirreferi, peress li l-għalqa in kwistjoni hija mikrija in solidum lil numru ta' nies, li xi wħud minnhom għamlu talbiet diversi fuq l-istess art.

BDIL TA' SAQAF

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tara li jsir x-xogħol ta' bdil ta' saqaf tal-persuna li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, peress li qalulhom li se jsir u għadu ma sarx?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab infurmata li x-xogħol li rrefera għalih l- Onor. Interpellant hu programmat li jsir kmieni s-sena d-dieħla.

RAĦAL ĠDID - WIED BLANDUN

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid f'Wied Blandun, Raħal Ġdid/Fgura x'tip ta' żvilupp qiegħed isir?

Jekk hemmx permessi għal xi tip ta' bini?

Jekk iva, x'tip huwa?

X'inhu l-pjan tal-gvern għal Wied Blandun, Raħal Ġdid/Fgura?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħtini dettalji biżżejjed biex inkun nista' nifhem għal xiex qiegħed jirreferi.

RAĦAL ĠDID – ŻEBRA CROSSING FI TRIQ GĦAJN DWIELI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jara li l-lights ta' zebra crossing fi Triq Għajn Dwieli, Raħal Ġdid in-naħa t'isfel, jinxtegħlu peress li dawn ilhom bil- ħsara għal dawn l-aħħar xhur?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li n-nies tal-MSD (garage tal-Gvern tal-Marsa) jduru dawn id-dwal darbtejn fil-gimgħa.

Bħalissa dawn qed jaħdmu u huwa diffiċli ħafna li ħsarat jdumu ma jissewwew x-xhur.

GĦAXAQ - TRASPORT GĦAL STUDENTI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jara li jsir van minflok xarabank peress li x-xarabank ma jidħolx għall-istudenti ta' Triq Telleritu, Triq San Ġorġ u n-naħa ta' fuq ta' Ħal Għaxaq?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tlabt li l-ilment jiġi investigat.

SIGURTA' SOĊJALI - ARRETRATI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tagħti informazzjoni jekk anzjan li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, hux se jieħu arretrati ta' flus nieqsa tul is-snin?

Jista' jiġi nformat bl-aħħar żviluppi?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħti parir lill- persuna ndikata li tmur l-uffiċċju distrettwali tad-dipartiment tas- sigurta' soċjali tal-lokalita' tagħha biex tingħata l-informazzjoni u l- għajnuna meħtiega.

SIGGIEWI: TRIQ DUN MANWEL ZAMMIT – SISTEMA TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA staqsiet lill-Ministru għall- Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l- Ministru jgħid jekk is-sistema tad-drenaġġ fi Triq Dun Manwel Zammit fis- Siġġiewi tnaddfitx wara li far id-drenaġġ nhar il-Ħadd 14 ta' Ottubru, 2007 u daħal saħansitra f'xi basements ta' djar?

Jista' jgħid x'se jsir biex jiġi assigurat li din is-sitwazzjoni ma tirrepetix ruħha?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninsab infurmat li wara li nhar il-Ħadd l-14 t' Ottubru, id-drenaġġ far fi Triq Dun Manwel Zammit, Siġġiewi, il-mejn tat- triq kollha tnaddaf nhar it-Tlieta 16 t'Ottubru u minnu ittellgħet ġebla kbira.

Is-sitwazzjoni issa ġiet lura għan-normal.

INLAND REVENUE – DĦUL MIT-TAXXI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 27988 u jagħti informazzjoni dwar id-dħul (income) ta' persuni għas-snin 2005 u 2006 f'dawn il-kategoriji: Persuni single; persuni miżżewġa pero' li jiddikjaraw joint declaration u miżżewġa li jiddikjaraw separate declaration u dan f'income brackets segwenti u ċioe -

Minn 0 sa Lm 4,500; Lm 4,500 sa Lm 6,000; Lm 8,000 sa Lm 10,000; Lm 10,000 sa Lm 12,000; u Lm 12,000 'il fuq.

Kemm kien id-dħul totali ta' taxxa (income tax) mill-kategoriji ta' persuni fuq indikati għall-istess perijodu 2005 u 2006?

Jista' jgħid ukoll kemm kien hemm dħul, income tax revenue, minn dawn il- kategoriji ta' taxpayers għas-snin 2006 u 2007 għal -

A) banek; u

B) partnerships u limited liability companies?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant illi d-dħul (income) u taxxa (income tax) għas-sena 2005 mill-kategoriji msemmija kien kif muri f'tabella 1 li tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis- seduta waqt il-ħin tat-tqegħid ta' karti.

Id-Dipartiment tat-Taxxi Interni għadu għaddej bix-xogħol fuq is-sena 2006 u għalhekk għalissa mhux qiegħed f'pożizzjoni li jagħti l-figuri kompleti.

Id-dħul ta' income tax għas-snin 2006 u 2007 sas-16 ta' Ottubru 2007 għal kategoriji msemmija huma kif murija f'tabella 2 li tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta waqt il-ħin tat-tqegħid ta' karti.

Noti

i) L-ammonti ta' taxxa huma ta' pagamenti li saru fil-lira Maltija biss.

ii) Pagamenti ta' 'partnerships' jiġu allokati fuq diversi individwi li jkunu jiffurmaw il-'partnership'.

MALTA SHIPBUILDING - TIMBER CARRIERS

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 25439 u jinforma lill-Kamra jekk kienx hemm xi żvilupp fuq il-flus dovuti msemmija fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari 5564 tas-6.05.04?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirreferi għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari 25439.

RAMLA L-ĦAMRA - MATERJAL PUBBLIĊITARJU

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm ħallset il-MEPA biex għamlet ir-riklami (fuq gazzetti lokali kollha inkluż fuljett separat stampat bil- kulur f'The Sunday Times, u fuq websites lokali fost mezzi oħrajn) dwar il- permessi li ħarġet għar-Ramla l-Ħamra PA 07902/05 u PA 05138/02?

Kif inqasmu dawn ir-riklami lill-kumpaniji differenti?

Kemm tħallset il- kumpanija/i li ppreparat il-materjal (ritratti, disinn ta' riklami, preparazzjoni ta' materjal għall-internet) għal dan il-materjal publiċitarju?

Kemm kien hemm impjegati tal-MEPA li ħadmu fuq dan il-materjal pubbliċitarju, u biex jiktbu ittri lill-ġurnali u ittri f'websites dwar dan il-permess?

Kemm-il siegħa ta' xogħol iddedikaw biex ħadmu fuq dan il- materjal?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab infurmat li l-Awtorità ta' Malta dwar l- Ambjent u l-Ippjanar (MEPA) ħallset LM 881.46 (€2,053.25) biex għamlet link minn fuq żewġ websajts għall-websajt ta' l- l-Awtorità ta' Malta dwar l- Ambjent u l-Ippjanar (MEPA).

Dawn il-links kienu f'għamla ta' banners fuq il-websajt www.di-ve.com u www.timesofmalta.com.

Skond l-istħarriġ tal- MEDIAWAREHOUSE, apparti il-websajt www.gov.mt, dawn iż-żewġ portals igawdu l-akbar għarfien fost il-pubbliku.

Dan kien il-kriterju li fuqu kienet ibbażata l-għażla.

L-Awtorità ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar (MEPA) ma għamlet l-ebda reklamar ieħor konness ma' dan is-suġġett.

Ix-xogħol kollu konness mad-disinn, ritratti, tħejjija ta' materjal fuq l- internet, ittri u artikli sar miż-żewġ uffiċjali fl-Uffiċċu għar- Relazzjonijiet Pubbliċi.

Peress li dan huwa x-xogħol tagħhom, wieħed ma jistax jikkwantifika kemm-il siegħa kienet iddedikata għal dan ix-xogħol għax dan sar flimkien ma' xogħol iehor.

SPTAR MATER DEI – KUNTRATT TAS-SIGURTA'

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm qed jitħallas il-kuntrattur li qed jopera l-kuntratt tas-sigurta' fl-Isptar Mater Dei ras għal ras kull siegħa servizz?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant illi l-kuntrattur li qed jopera l-kuntratt tas-sigurtà fl-Isptar Mater Dei qed jitħallas Lm2.35+VAT kull siegħa għal dan is-servizz.

DINGLI - TRIQ IL-LIEDNA

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jara jekk li Triq il-Liedna, Dingli tiġi mogħtija t-tarmak u dan għax qed tkun ta' inkonvenjent serju għan-nies tal-lokal?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-triq imsemmija mhix inkluża fil-programm ta' bini ta' toroq residenżjali għall- perjodu 2006-2008 u għalhekk hija meqjusa li taqa' taħt ir-responsabbilta' tal-Kunsill Lokali kkonċernat.

CITTADINANZA MALTIJA

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid fiex waslet l- proċedura għall-għoti ta' ċittadinanza Maltija tal-persuna li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li l-applikazzjoni li qiegħed jirreferi għaliha l-Onor.

Interpellant għadha qed tiġi pproċessata.

Malli tittieħed deċiżjoni dwar dan il-każ, il-persuna kkonċernata tiġi mgħarrfa biha minnufih.

ARMI TA' AIRSOFT

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhi l- raġuni li armi airsoft li jiġu mportati f'Malta skond il-liġi u li peress li dawn uħud minnhom ma jkollhomx serial number mhumiex qegħdin jiġu reġistrati mal-weapons officer meta dawn mill-manifattura stess ma jkollhomx serial number għax huma toys?

Jara li ladarba dawn ġew mportati skond il-liġi għandhom allura jiġu reġistrati billi l-istess awtorita' u cioe' l-Weapons Office tal-Pulizija huma stess jagħmlu serial number fuqhom?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi skond il-liġi kull arma impurtata jeħtieġ li jkollha s-serial number sabiex tkun reġistrata.

L-armi airsoft huma kkunsidrati bħala armi tan-nar skond il-liġi ta' l-armi.

Peress li wħud minn dawn l-armi ma jkollhomx serial number, dawn mhux qed jiġu reġistrati.

Qatt ma kienet il-proċedura li l-pulizija tittimbra numru fuq armi tan-nar.

TRASPORT PUBBLIKU – ROTTA 110

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru ġentilment jikkonsidra li terġa tibda ssir l- karozza tal-linja 110 li kienet titlaq minn Birzebbugia kull siegħa (filgħodu) tidħol iż-Żejtun biex itella' l-istudenti tal-Junior College, Msida u kienet twaqqafhom eżatt ħdejn il-Junior College?

Billi issa nbidlet ir-rotta tal-bus 110 u qed tgħaddi minn St Luke's hux infurmat l- Ministru li l-istudenti tal-Junior College qed jaslu tard għal-lezzjonijiet apparti li din qed twaqqafhom ix-xatt ta' l-Imsida u allura la jibda l- maltemp iridu jimxu sal-Junior Collega f'toroq fejn ikun hemm ħafan widien ta' ilma?

Billi l-istudenti tal-Junior College issa qed jitilgħu mal-bus 75 ta' l-Isptar jafx li ġieli din il-karozza tkun mimlija bl-istudenti tal- Junior College bil-konsegwenza li ma jkun hemm post għal passigieri ta' l- Isptar San Luqa?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab infurmat li bħalissa qed isiru diversi ħinijiet sabiex jakkomodaw id-domanda u l-esiġenzi ta' l-istidenti.

Il- ħinijiet qed isiru:-

Birżebbuġia Rotta 110 6.00am Birżebbuġia Rotta 110 6.30am Marsaxlokk/Żejtun Rotta 110 7.00am Birżebbuġia Rotta 110 7.45am Żejtun Rotta 110 7.45am

Wara dawn il-ħinijiet ir-rotta issir kull siegħa mid-9.00 ta' filgħodu 'l quddiem.

Fir-rigward li l-karozza tal-linja qed twaqqafhom ix-xatt ta' l-Imsida, jien infurmat li l-istudenti qed jieqfu fi Triq Bordin, li tiġi kantuniera bogħod mill-Junior College.

Jien infurmat ukoll li l-problema tar-Rotta 75 kienet qed iseħħ fil-bidu t' Ottubru iżda wara li ġew irranġati l-ħinijiet hawn fuq imsemmija, din il- problema ġiet solvuta.

MĠARR – TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru għall- Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jikkunsidra li jirrikkmanda li jingħata wiċċ xieraq lil Triq l-Iskorba, Triq l-Imqades u Triq is-Saqwi, fl- Imġarr peress li dawn qegħdin fi stat ħażin ħafna?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-toroq imsemmija huma diġa' nklużi fil-programm ta' toroq għall-perjodu 2006-2008.

BDIEWA U RAĦĦALA - ĦSARAT ESTENSIVI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru tal-bdiewa u raħħala li rrappurtaw ħsarat estensivi kawża tal-maltemp li ħakem il-gżejjer f'dawn l-aħħar jiem f'Malta u Għawdex separatament?

Jista' jgħid ukoll kemm hija kkalkulata f'ċifra ta' flus globali l-ħsara rrappurtata u x'passi ttieħdu biex jiġu kumpensati l-bdiewa u r-raħħala in kwestjoni?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab infurmat li ma saru ebda rapporti ta' ħsarat kawża tal-maltemp li kien hawn fl-aħħar ġranet.

DELEGAZZJONIJIET MIS-SENEGAL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' delegazzjonijiet mis-Senegal li żaru Malta matul dawn l-aħħar għaxar snin sena b'sena?

Jista' jgħid ukoll kemm kien in-numru ta' delegazzjonijiet Maltin li żaru Senegal matul dawn l-aħħar għaxar snin sena b'sena?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Matul dawn l-aħħar għaxar snin żaru Malta żewġt Ambaxxaturi mis-Senegal biex jippreżentaw il-kredenzjali tagħhom.

L- Ambaxxatur Mame Balla Sy kien żar Malta f'Jannar 1999, u kellu laqgħat mal- Prim Ministru, l-Ispeaker tal-Kamra tar-Rappreżentanti u d-Deputat Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin.

L-Ambaxxatur Momar Gueye kien żar Malta f'Mejju 2003, u kellu laqgħat mal-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin u uffiċċjali mill-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin.

Kien hemm uffiċċjal Malti li żar is-Senegal f'Ġunju 2006, biex jattendi l- laqgħa preparatorja għall-Konferenza ta' l-EU u l-pajjiżi Afrikani fuq l- Immigrazzjoni u l-Iżvilupp li kellha ssir fil-Marokk fl-istess xahar.

WORKING PERMITS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm fil-fatt inħarġu working permits għal ċittadini Senegaliżi f'Malta matul dawn l-aħħar ħames snin sena b'sena?

ONOR.

LOUIS GALEA: Minn mindu l –KXT ħadet ir-responsabbilita' tal-hrug tal-permessi tax-xogħol (1 ta' Awwissu 2005), il-KXT ħarġet permess wieħed biss għal ċittadin Senegaliż fl- 2006 u li ġie mġedded fl-2007.

MOSTA – ROAD HUMPS FI TRIQ IL-MIDBAĦ

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu jżomm milli jsiru sleeping policemen mill-ġdid fi Triq il-Midbaħ, Mosta u li din terġa' ssir one way biex jiġu evitati inċidenti serji peress li din it-triq tintuża ħafna mit-tfal li jiffrekwentaw il-Museum?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab infurmat li minn riċerka li saret fir- records tat-Taqsima għall-Immaniġjar tat-Traffiku irriżulta li r-road hump li għaliha qed tirreferi din il-mistoqsija parlamentari kienet ġiet approvata mit-Taqsima għall-Immaniġjar tat-Traffiku fit-23 ta' Novembru 1998.

Iżda meta tali road hump inbniet mill-kunsill lokali, din ma kienitx skond il-kriterji maħruga mit-taqsima.

Għaldaqstant il-kunsill ingħata strużżjonijiet sabiex titneħħa tali 'road hump' izda sal-lum din ma reġgħetx ġiet implimentata skond il-kriterji meħtiega mit-taqsima.

B'referenza għal one-way fi Triq Midbaħ, it-taqsima nfurmat lill-kunsill lokali diversi drabi sabiex din it-triq issir one-way kif approvata w ikun hemm biss ix-xarabank tar-rotta bil-contraflow.

KORDIN GRAIN TERMINAL

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jagħti lista tal-persuni li qed jitħallsu mill-Kordin Grain Terminal Co. Ltd.?

X'inhi l-kariga ta' kull individwu u x'salarji u benefiċċji jgawdi kull wieħed minnhom?

ONOR.

AUSTIN GATT: Lista ta' l-impjegati tal-Kordin Grain Terminal, bis- salarji tagħhom tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta waqt il-ħin tat-tqegħid ta' karti.

L-impjegati kollha ta' KGT bħala benefiċċju għandhom medical insurance.

KORDIN GRAIN TERMINAL

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jagħti lista tas-safar li sar f'dawn l-aħħar tmien snin miċ-chairman u kull individwu ieħor konness mal-Kordin Grain Terminal Co. Ltd.?

Jista' jgħid f'liema pajjiżi sar is-safar u kemm ġiet tiswa kull safra?

Jista' jgħid jekk jintbgħatx rapport ta' kull mawra barra lill-MIMCOL?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li r-risposta tingħata f'xi seduta oħra.

KORDIN GRAIN TERMINAL

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Billi l-Kordin Grain Terminal ġie mibni bil-ħsieb li jintuża għat-transhipment tal-qmuħ, jista' l- Ministru jgħid xi kwantitajiet ta' qmuħ ġew maħżuna kull sena dawn l-aħħar tmien snin għal dan l-iskop?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninsab infurmat li dawn l-aħħar tmien snin ġewwa Kordin Grain Terminal ġew maħżuna għat-transhipment tal-qmuħ dawn l-ammonti kull sena :

Sena Kwantita' metric tonnes

2000 8,078.120 2001 25,468.190 2002 29,474.285 2003 94,544.435 2004 6,585.000 (fire incident at KGT) 2005 39,358.920 2006 12,444.880 2007 65,454.855 (1 Jan to 21 October 2007)

KORDIN GRAIN TERMINAL

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-bord tal-Kordin Grain Terminal Co. Ltd., qattx ikkunsidra li jkun ta' benefiċċju għal pajjiżna li jsir hedging with future contracts għall-qmuħ li nimpurtaw?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi l-Kordin Grain Terminal la jixtri u lanqas jimporta qmuħ.

KORDIN GRAIN TERMINAL

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-MIMCOL qattx ġibdet l-attenzjoni tiegħu għal konflitt ta' interess li seta' kellu ċ-chairman tal-Kordin Grain Terminal Co. Ltd., billi kien ukoll iċ-chairman tal-Federated Mills Co. Ltd u kien jimporta u jbiegħ lill- kumpannija tiegħu innifsu għal tmien snin sħaħ?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-MIMCOL qatt ma' ġibdet l-attenzjoni tiegħi fuq xi fatt simili probabli għaliex ma' hemm l- ebda konflitt ta' interess peress illi l-Kordin Grain Terminal, kontra għal dak li qed jallega l-Interpellant, la qatt biegħet u lanqas qatt ma xtrat ċereali.

Il-Federated Mills Plc, tixtri l-qamħ hi stess għaliha kif jagħmlu wkoll il- feed mills l-oħra ta' Malta.

Kull ma jsir mill-Kordin Grain Terminal hu li 'storage' ta' kull ċereali impurtat.

QORMI – TAPPIERA ANTIKA FI TRIQ IL-BLATA

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk tistax tinbidel it-tappiera antika tad-drenaġġ li hemm fi Triq il- Blata, f"Hal Qormi quddiem ir-residenza li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament minħabba li din hija miksura u qed jitilgħu ħafna ġrieden fit- triq minn ġo fiha?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninsab infurmat li t-tappiera tad-drenaġġ li hemm fi Triq il-Blata f'Ħal Qormi ser tinbidel fil-ġranet li ġejjin.

MEPA - AVVIŻ TA' INFURZAR

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju wasal il-proċess ta' l- avviż ta' infurzar mill-MEPA li d-dettalji dwaru qed jinbagħtu separatament?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-informazzjoni għadha qed tinġabar u tweġiba tingħata f'seduta oħra.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET

BIL-MIKTUB

TNEĦĦIJA TA' ARBLU TAD-DAWL

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jara li x- xogħol li kellu jsir żmien ilu sabiex jitneħħa arblu tad-dawl li huwa perikoluż u li huwa meħtieġ li jitneħħa sabiex isir xogħol ta' kostruzzjoni fil-post li qed jingħata separatament?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninsab infurmat li mir-records tal-Enemalta ma' saret l- ebda talba sabiex l-arblu msemmi jitneħħa ħalli jsir xogħol ta' kostruzzjoni fis-sit imsemmija.

Il-propjetarju tal-post għandu japplika lil Enemalta Customer Care fuq formola aposta.

TAĦRIĠ TA' L-GĦALLIEMA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid matul din is-sena 2007 x'investiment sar fit-taħriġ ta' l-għalliema?

X'sar differenti mis-snin ta' qabel jekk kien il-każ?

Kemm kienet l-ispiża marbuta mat-taħriġ ta' l- għalliema f'dawn l-aħħar tlett snin?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li matul is-sena 2007 it-taħriġ ta' l- għalliema kien jikkonsisti f'dan li ġej :

Sessjoni Professjonali wara l-ħin ta' l-iskola ; Taħriġ annwali f'Lulju u Settembru (Inset Courses); Workshop tal-Kunsill ta' l-Ewropa; Kors tal-BTEC; Kors tal-basic skills għall-għalliema tal-Form 1; Malta Writing Programme, Konferenza tad-Diversita'; Seminar - Social, Emotional, Behaviour Competence & Difficulties (SEBCD), u

Let me Learn.

Id-Dipartiment tal-Kurrikulu kompla bil-proċess ta' taħriġ u titjib tal- għalliema u nieda għall-ewwel darba l-kors tal-basic skills.

Saru wkoll konferenzi mill-Universita' ta' Malta, waħda fuq id-Diversita' kif ukoll Seminar li kien iġib l-isem ta' "First European Conference on Social, Emotional, Behaviour Competence & Difficulties", li l-Ministeru ta' l- Edukazzjoni, Żgħażagħ u Xogħol u d-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni għenu biex jitwettqu.

Fl-aħħar tlett snin l-ispejjeż marbuta mat-taħriġ tal-għalliema kienu hekk :-

2005 - Lm105,228 2006 - Lm105,873 2007 - Lm121,906.

DIVIŻJONI TA' L-EDUKAZZJONI - KONT TAT-TELEFON

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ilu ma jitħallas il- kont tat-telefon tad-Divizjoni ta' l-Edukazzjoni?

Meta kien l-aħħar kont li ġie mħallas?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-aħħar kont tat-telefon li d-Divizjoni ta' l-Edukazzjoni ħallset kien fis-17 ta' Settembru 2007 u kien ikopri l- perjodu Ġunju u Lulju 2007.

LIFTS FL-ISKEJJEL

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm twaħħlu lifts u f'liema skejjel twaħħlu minn wara l-elezzjoni ta' l-2003 sal-lum?

Kemm intnefqu fuq kull lift separtament, min huwa l-kuntrattur li għamel ix-xogħol?

Jista' jgħid ukoll kemm hija garanzija fuq kull wieħed u min iħallas għas- servicing tagħhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub se tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta waqt il-ħin tat-tqegħid ta' karti.