MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 262 It-Tlieta, 3 ta' Mejju, 2005 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 262 It-Tlieta, 3 ta' Mejju, 2005

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6:03 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 3 ta' Mejju, 2005

WERREJ

MINUTI 54

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 54

TQEGĦID TA' KARTI 62

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-KUMMISSJONI ĊINEMATOGRAFIKA TA' MALTA (KUMITAT)

MALTA FILM COMMISSION BILL (COMMITTEE STAGE) 63

AĠĠORNAMENT 95

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 101

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 261 li saret fit-2 ta' Mejju, 2005 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

KORDIN GRAIN TERMINAL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Chris Agius) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 9921 u jgħid x'tip ta' xogħol qed isir fis-silos ta' Kordin?

Minn min qed isir dan ix-xogħol u kemm huwa stmat li se jiġi jiswa?

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni): Fis-silos ta' Kordin qed isiru xogħlijiet ta' tiswija minn Polidano Bros, xogħlijiet stmati li jiswew Lm47,000 għal kull bin.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Kemm hija kkalkulata li ġiet tiswa l-ħsara li saret dan l-aħħar fis-silos?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ovvjament għadu kmieni wisq biex wieħed jagħti stima tal-ħsara li saret, pero' ma' l-ewwel daqqa t'għajn tista' tgħid li l-ħsara hija konsiderevoli.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Dan l-inċident se jaffettwa b'xi mod il-ħażna tal- qmuħ?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Qegħdin isiru l-isforzi kollha, s'issa b'suċċess, biex xorta waħda jibqa' jsir il-loading u l-unloading tal-qmuħ.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Xi pjan ta' kontinġenza għandu l-gvern kemm-il darba jirriżultaw xi problemi?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ma naħsibx li hawnhekk qed ninvadu l-Iraq!

Għalkemm il-conveyor belts u l-cranes m'humiex jaħdmu, instab metodu alternattiv kif wieħed jista' jaħdem b'mod manwali.

Ix-xogħol miexi, naturalment b'inqas effiċjenza u wieħed irid jaħdem ħafna aktar biex ikun jista' jagħti l- istess output li kien jagħti qabel.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jiġifieri għandna l-assigurazzjoni li n-nazzjon mhux se jkollu problema fil-provvista ta' qmuħ?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: S'issa jidher li m'għandniex problemi, Sur President.

Fil-fatt meta ġara l-inċident kien hawn vapur li b'suċċess inħatt ix- xogħol minn fuqu.

Saru wkoll xi deliveries u l-makna baqgħet għaddejja.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: X'inhi r-raġuni li meta jseħħu inċidenti ta' ċerta gravita', ma tintużax il-proċedura stabilita bir-regolamenti tal-Kamra u jkollna ministru tal-gvern iqum jagħmel statement uffiċjali?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Għax aħna ma nagħmlux bħall-gvernijiet Soċjalisti li kienu jkabbru l-affarijiet bla bżonn!

TARZNA - ĦADDIEMA BARRANIN

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Jose' Herrera) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm hawn barranin jaħdmu fit-tarzna ta' Malta?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li bħalissa fit-tarzna hawn tliet barranin fi gradi maniġerjali b'kuntratt definit u 28 Pollakk fi gradi industrijali fuq bażi temporanja.

GOZO CHANNEL - NI CONTRIBUTIONS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Anton Refalo) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk il-Gozo Channel għandhiex arretrati fi ħlas tal-kontribuzzjoni ta' l-NI tal-ħaddiema u l-ġbir ta' l-FSS?

Kemm ħallset il-Gozo Channel is-sena li għaddiet f'kontribuzzjonijiet ta' l-NI tal- ħaddiema u fi ġbir ta' l-FSS?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li l-Gozo Channel għandha arretrati fi ħlas tal-kontribuzzjoni ta' l-NI tal-ħaddiema u fi ġbir ta' l-FSS.

Informat ukoll li s-sena li għaddiet il-Gozo Channel ħallset Lm169,740 bħala FSS u Lm165,051.93 f'NI contributions.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: X'inhi s-somma li għad trid titħallas?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Is-somma li baqgħalha titħallas tammonta għal madwar Lm260,000.

ŻEJTUN: TRIQ TAL-BARRANI – TNEĦĦIJA TA' ARBLU TAD-DAWL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jara li jitneħħa arblu tad-dawl li jinsab fit-Triq tal- Barrani, limiti taż-Żejtun?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li l-arblu tad-dawl li qed jirriferi għalih l-Onor.

Interpellant diġa' tneħħa.

INVESTIMENT, INDUSTRIJA U TEKNOLOĠIJA TA' L-INFORMAZZJONI - KONSULENTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jagħti lista ta' konsulenti jew kumpanniji ta' konsulenza, lokali jew barranin, li l-ministeru u l-korporazzjonijiet li jaqgħu taħtu, għamlu użu minnhom matul l-2004?

Fiex jikkonsistu s-servizzi li ngħataw f'kull każ u x'inhuma l-ħlasijiet?

Kemm għad baqa' ħlasijiet x'isiru?

ONOR.

AUSTIN GATT: Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba.

BIRKIRKARA: VALLEY ROAD - ILMA TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Gavin Gulia) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jara x'inhu l-ilma tad-drenaġġ li ilu jiskula minn diversi bokok ġewwa Valley Road, Birkirkara ħdejn il-bini li kien jokkupa l- istabiliment tal-Price Club u ħdejn l-istabiliment tad-Domestica?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li l-korporazzjoni għas-servizzi ta' l- ilma hija konxja mill-problemi ta' drenaġġ ġewwa Valley Road, B'Kara.

Qed isir studju biex isiru t-tibdiliet meħtieġa fuq s-sistema tal-mains biex jiġu evitati dawn il-problemi.

AIR MALTA GROUND CREW

L-ONOR.

MARIO GALEA (f'isem l-Onor.

Michael Asciak) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jitlob lill-Air Malta tinvestiga x'inhi r-raġuni li waqt li jkunu qed jinbidlu x-shifts tal-ground crew, l-ajruplani jitħallew jistennew bil-makna mqabbda sakemm xi ħadd jiddiriġihom biex jitilqu?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Membru li n-nies li jagħmlu l- marshalling ta' l-ajruplani huma responsabbli biżżejjed biex iwettqu xogħolhom bl-aktar serjeta' u responsabbilta'.

Inżid ngħid ukoll li hemm struzzjonijiet bil-miktub f'dan ir-rigward, fis- sens illi bdil ta' ħaddiema fuq shift differenti f'din is-sezzjoni għandu jsir ħdejn l-ajruplan stess.

AIR MALTA FLIGHT STORES

L-ONOR.

MARIO GALEA (f'isem l-Onor.

Michael Asciak) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jitlob lill-Air Malta tindaga x'isir mill-flight stores wara li ajruplan jirritorna minn vjaġġ?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Membru li d-dry stores jiġu rritornati lejn il-Corinthia Caterers jew l-Air Supplies, skond l-oġġetti li jkunu.

Dawk l-oġġetti li jikkonsistu f'juices, ilma, kafe', cream sachets, zokkor u te' jintużaw fuq flights oħra jekk ikunu f'kondizzjoni tajba u ssiġillati.

AIR MALTA - PILFERING

L-ONOR.

MARIO GALEA (f'isem l-Onor.

Michael Asciak) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jitlob lill-Air Malta tinvestiga l-ammont kbir ta' pilfering li qed jiġi rrapportat mill-passiġġieri li jużaw l-Air Malta u linji oħra ta' l-ajru?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li kull meta l-Air Malta jkollha rapporti ta' serq mill-bagalji, dan dejjem jiġi investigat.

Irrid ngħid ukoll li l-Air Malta qiegħda tħallas ammont sostanzjali lill- korp tal-pulizija biex dawn jagħmlu għassa u skorta mal-bagalji.

Hemm ukoll numru ta' impjegati li huma sospiżi mix-xogħol minħabba allegazzjonijiet ta' serq mill-bagalji, bil-każ tagħhom pendenti quddiem il-qorti.

ENEMALTA MANAGEMENT RESTRUCTURING

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari 11031 u 11306 u jqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra studji li kkummissjonat l-Enemalta dwar management restructuring?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ma jidhirlix li studju bħal dan għandu jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra billi għandu sensittivita' kummerċjali.

MALTA ENTERPRISE - CHIEF OFFICER CORPORATE SERVICES

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Chris Agius) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 11059 u jgħid meta saret is-sejħa għall-impjieg ta' chief officer corporate services mal-Malta Enterprise?

Kemm applikaw?

Xi kwalifiki u esperjenza ddikjara li għandu kull applikant?

Min ġie magħżul?

X'inhu s-salarju u l-pakkett ta' benefiċċji li jġorr miegħu dan l-impjieg?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li l-head project evaluation tal-Malta Enterprise u ċ-chief officer corporate services telqu minn mal- korporazzjoni f'Ottubru 2004, żewġ karigi li jaqgħu fil-corporate services division.

Il-management u l-bord tad-diretturi riedu jassiguraw illi x- xogħol kollu li kien beda matul is-sena u d-deadlines li jaqgħu fil- kompetenza tal-corporate services, ikompli għaddej bl-istess ritmu u effiċjenza tal-passat.

Għalhekk il-bord tad-diretturi f'Ottubru staqsa lis-Sur David Galea Souchet, chartered certified accountant - dak iż-żmien kien jokkupa l- kariga ta' head finance - biex jieħu r-responsabbilta' kollha tal-head project evaluation u li jkun acting chief officer corporate services fl- istess ħin.

U fuq bażi tal-kompetenza li wera, il-kwalifiki u l-esperjenza tiegħu u x-xogħol li kien wettaq kemm bħala head finance kif ukoll bħala head project evaluation u acting chief officer, wara li ħa dawn ir-rwoli kif ingħad hawn fuq, il-bord tad-diretturi appunta lis-Sur Galea Souchet bħala chief officer corporate services, kariga li tirrikjedi persuna li hi kkwalifikata bħala accountant u b'mhux anqas minn ħames snin ta' esperjenza f'livelli maniġerjali ma' kumpanniji privati, preferibbilment ta' accountants u awdituri.

F'dawn iċ-ċirkostanzi u minħabba li dan il-post imtela' internament ma nħassitx il-ħtieġa li l-proċess isir permezz ta' l- ETC.

Is-salarju u l-pakkett ta' benefiċċji li jġorr miegħu dan l-impjieg huwa konformi mal-bands applikabbli għal impjegati oħra f'dak il-livell u cioe' salarju ta' Lm14,000 fis-sena, car allowance ta' Lm1,200, performance bonus sa massimu ta' 10%, ADSL connection, health insurance u mobile phone.

QTUGH TAD-DAWL U L-ILMA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm- il meter ġie maqtugħ mill-Enemalta u mill-korporazzjoni għas-servizzi ta' l- ilma minħabba li ma tħallsux il-kontijiet tad-dawl u l-ilma fis-snin 2000, 2001, 2002, 2003, 2004 u 2005?

ONOR.

AUSTIN GATT: Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba.

MR SPEAKER: L-Onor.

Buontempo, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Dawn il-meters huma kollha ta' residenzi privati jew magħhom hemm inklużi wkoll dawk kummerċjali?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mill-file ma jirriżultalix jekk humiex waħda jew l- oħra pero' għandi nassumi li jinkludu t-tnejn.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Il-Ministru jikkonferma li persuni bi problemi soċjali m'humiex fil-lista ta' dawk li nqatgħalhom is-servizz tad-dawl u l- ilma?

ONOR.

AUSTIN GATT: Le, dan ma nistax nikkonfermah għax din l- informazzjoni ma ntalbitx.

UŻU TA' ENERĠIJA ELETTRIKA FIS-SAJF

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Chris Agius) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 8628, jista' il-Ministru jgħid għaliex aħna ma jistax ikollna dan it-tagħrif meta din it-tip ta' informazzjoni hija aċċessibbli f'pajjiżi oħra ħafna akbar minna?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li l-konsum ta' l-elettriku huwa suġġett għal numru konsiderevoli ta' fatturi bħat-temperatura, l-umdita' u l- attivitajiet li jkunu għaddejjin fil-pajjiż.

Fl-isfond tal-mistoqsija in kwestjoni, tenut kont tad-daqs tal-pajjiż u tal-fatt li fatturi elenkati aktar 'l fuq ivarjaw sostanzjalment minn sena għal oħra, wieħed ma jistax jikkonkludi bi preciżjoni xjentifika u aċċettabbli l-impatt ta' fattur wieħed billi l-fatturi varjabbli ma jippermettux studju akkurat.

Ta' min jgħid ukoll li l-korporazzjoni għamlet tentattivi bbażati fuq ċifri għad-domanda fil-ġranet viċin il-bidliet fil-ħin biex isir dan il-kalkolu u r-riżultati huma għal kollox inkonklussivi, billi ma' setax jiġi aċċertat li l-varjanza fil-konsum hija attribwibbli interament jew almenu prinċipalment għal fattur wieħed.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Il-Ministru jikkonferma d-diċeriji li hawn u cioe' li l-prezz tal-fuel se jogħla, b'mod speċjali dak tad-diesel?

Kif se jiġu affettwati t-tariffi tad-dawl u l-ilma?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Kif naħseb li jaf sew l-Onor.

Interpellant, il-gvern diġa' iddikjara li l-prezz tal-fuel jaffettwa l-kontijiet tad-dawl u l- ilma.

Se tibda ssir review kull sitt xhur tal-varjazzjoni tal-prezz internazzjonali u f'Awissu se jsir kalkolu ġdid ta' kif se niġu affettwati biż-żieda.

Ta' min jgħid li l-prezz internazzjonali taż-żejt fl-ewwel perijodu ta' din is-sena kien diġa' over and above dak li konna qegħdin nipprevedu fil- budget ta' l-Enemalta.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jiġifieri jekk se jkun hemm żieda fil-prezz tad- diesel din se sseħħ wara Awissu?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ir-review tat-tariffi ta' l-elettriku se ssir f'Awissu, kif imħabbar, filwaqt li r-review tal-prezzijiet tal-petrol, tad- diesel u tal-fuel oil se ssir kull tliet xhur, kif ilha ssir għal erba' snin sħaħ u kif jaf tajjeb l-Onor.

Farrugia u taf il-Kamra kollha.

MALTAPOST CANTEEN

L-ONOR.

MARIO GALEA (f'isem l-Onor.

Michael Asciak) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk l-offerta għall-canteen tal-Maltapost fil- Marsa ngħatatx?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ma nħarġet l-ebda offerta għall-canteen tal-Maltapost fil-Marsa u mhux qed jiġi kkonsidrat li tinħareġ.

FABBRIKI LI WAQQFU L-OPERAT TAGĦHOM

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm- il fabbrika waqqfet l-operat tagħha minn Jannar 1999 sal-lum?

Liema huma u kemm kienu jimpjegaw nies?

ONOR.

AUSTIN GATT: Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba.

MIA – GĦASAFAR MAQBUDA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm-il darba ġew avvelenati għasafar fl-airport?

Kemm inġabru għasafar mejta minħabba dan l-avvelenament u x'tip?

X'inhi r- raġuni li fl-ajruport mhux qed jintużaw mezzi ta' kontroll anqas krudili, bħal ħsejjes u għasafar tal-priża mgħallma?

ONOR.

AUSTIN GATT: Kif jaf l-Onor.

Interpellant, l-MIA hija kumpannija pubblika kkwotata fuq il-Borża ta' Malta, fejn il-gvern għandu biss sehem minoritarju u konsegwentement il-ministeru m'għandu ebda funzjoni amministrattiva.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MARIO GALEA: Ma jidhirlux il-Ministru li għalkemm l-MIA hija kumpannija li l-gvern m'għandux funzjoni amministrattiva fiha, xorta waħda hija suġġetta għal-liġijiet tal-pajjiż?

Peress li l-użu ta' metodi krudili fuq l-annimali huwa ksur tal-liġi, ma jaħsibx li dan il-każ għandu jiġi investigat, apparti mill-fatt li f'mistoqsija preċedenti li kont għamilt meta l-gvern kellu funzjoni amministrattiva, il-Ministru stess kien weġibni li l-MIA tuża sistema ta' ħsejjes biex tgerrex l-annimali?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jiddispjaċini li l-Onor.

Interpellant qed jagħmel ċerti assunzjonijiet li m'għandux jagħmel, Sur President.

Il-fatt li l- Onor. Vassallo staqsa jekk hux veru li ġew avvelenati xi għasafar ma jfissirx li dan il-każ verament seħħ.

Filwaqt li naqbel li kulħadd għandu jħares il-liġi, anke l-Onor.

Membri ta' din il-Kamra, nemmen li din id-domanda m'għandha x'taqsam xejn ma l- osservanza tal-liġi.

Kieku xi darba ġie ppruvat li xi ħadd avvelena l- għasafar u jiġi ppruvat li dak l-avvelenament huwa kontra l-liġi, hemmhekk ikun f'waqtu li wieħed jagħmel mistoqsija lill-ministru responsabbli mill- ġustizzja.

Il-gvern kulma għandu llum huwa investiment fl-MIA u jiena bħala ministru responsabbli għall-investiment, m'għandi l-ebda funzjoni amministrattiva f'dan ir-rigward u allura ma nistax nirrispondi dawn it-tip ta' domandi, Sur President.

MR SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Mr Speaker, apparti li bir-rispett kollu jiena m'għedtx li qed jiġu avvelenati l-għasafar, ma jaħsibx il-Ministru li m'huwiex rwol ta' deputat - f'dan il-każ l-Onor.

Adrian Vassallo - li jipprova jekk hux minnu li qed jiġu avvelanti l-għasafar?

Għax jekk qed issir din it-tip ta' allegazzjoni, hu għandu dritt jagħmilha u huwa d-dmir tal-pulizija li tinvestiga.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jekk inhu hekk, allura d-domanda ma kienx imissha saret lili.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Imma jista' il-Ministru almenu jindaga u jara jekk hux minnu li kien hemm avvelenament ta' għasafar?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Le, ma nistax għax m'hijiex funzjoni tiegħi li ninvestiga.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jien mhux qed nippretendi li l-Onor.

Gatt imur jinvestiga hu imma naħseb li għandu jara li l-liġijiet tal-pajjiż jiġu osservati?

Ma jistax iqabbad lin-nies tiegħu jinvestigaw biex jara jekk hux veru dan li qed jingħad?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Le, jien m'għandix dik il-funzjoni.

ĦAŻ-ŻEBBUĠ: TRIQ MAMO – TIBDIL TA' LINJI TAD-DAWL

L-ONOR.

MARIO GALEA (f'isem l-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando) staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l- Informazzjoni: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 11367, jista' il-Ministru jindaga għala għadu ma sarx it-tibdil meħtieġ fi Triq Mamo minkejja d-diversi rapporti li saru lill-uffiċjali ta' l-Enemalta?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nerġa' ngħid li l-linji m'humiex perikolużi u allura m'hemmx urġenza biex jinbidlu.

Ix-xogħol meħtieġ għandu jsir flimkien ma' xogħlijiet oħra simili.

ADT - KIRI TA' VETTURI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid kemm għandha vetturi mikrija l-awtorita' dwar it-trasport u kemm kellha f'Jannar ta' l-2002?

Mingħand min huma mikrija u b'liema prezz?

Jista' jgħid jekk dawn ġewx mikrija wara ħarġa ta' kwotazzjonijiet jew sejħiet għal offerti u f'każ li ġiet segwita din il- proċedura, kemm kien hemm li applikaw u x'kienu l-offerti mitfugħa?

ONOR.

AUSTIN GATT (f'isem il-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq); Informat li n-numru ta' vetturi mikrija mill-awtorita' dwar it-trasport u dettalji oħra jidhru fil-lista li qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

F'Jannar ta' l-2002, l-ADT ma kenitx għadha kostitwita bħala entita' waħda u għaldaqstant m'huwiex possibbli li tingħata l-informazzjoni mitluba.

Informat li qabel ma' d-dipartiment tat-toroq sar jifforma parti mill- awtorita' dwar it-trasport, kienet inħarġet u ġiet aġġudikata tender għall- kiri ta' karozzi.

Wara li d-dipartiment sar parti mill-awtorita' din baqgħet timxi fuq l-istess tender.

QUEUING GĦAL-LIĊENZJI

L-ONOR.

MARIO GALEA (f'isem l-Onor.

Franco Galea) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid x'xogħol qed isir sabiex il-queues fid-dipartiment tal-liċenzji jiġu eleminati darba għal dejjem?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq): Waqt li nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposti li diġa' tajt għall- mistoqsijiet parlamentari 10786 u 11051, nasal biex ngħid li jekk il-poplu jsegwi s-suġġerimenti mogħtija għandhom jiġu mnaqqsa drastikament il- queues.

Pero' nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-awtorita' dwar it-trasport ħadet ukoll dawn il-miżuri:

• Qed tiżgura li jkun hemm clerk f'kull counter fi swali A u B biex il- pubbliku jinqeda aktar malajr;

• L-awtorita' għadha kemm introduċiet kunċett ta' fast lane f'sala A biex dawk in-nies li jmorru biex iġeddu liċenzja waħda jew tnejn jinqdew aktar malajr;

• Ġiet introdotta sistema fejn l-impjegati ta' l-awtorita' li m'humiex parti mid-direttorat tal-liċenzji, jiġu mgħallmin is-sistema ta' kif jinħaddmu l-liċenzji biex tiżdied il-flessibbilta' meta jkun hemm bżonn;

• L-impjegati tad-direttorat tal-liċenzji ġew mgħallmin id-diversi sistemi li hemm biex ikunu jistgħu jiċċaqalqu minn sala għall-oħra skond l- esiġenzi; u

• Il-management jiżgura li kull impjegat jiġi utilizzat fil-massimu tiegħu jew tagħha billi regolarment jivvaluta rapporti fuq it-transazzjonijiet li qed jipproċessa kull impjegat kull siegha.

Barra min hekk, fil-futur immedjat l-awtorita' sejra tieħu miżuri oħra f'dan ir-rigward fosthom: • Se jinbidlu l-proċeduri b'tali mod li insurance agents, brokers, subagents u public service garages jiddepożitaw id-dokumenti ħalli jibdew jinqdew separatament mill-pubbliku in ġenerali;

• Bħalissa għaddejjin xogħlijiet sabiex tiġi introdotta sistema elettronika bbażata fuq l-internet li se tkun tipprovdi faċilita' fejn l-individwu jkun jista' jġedded il-liċenzja tal-karozza mingħand l-insurance agent jew anke mill-kumdita' ta' daru;

• Qed isir studju professjonali intern fejn qed jiġu evalwati s-sistemi u l- proċeduri kollha bil-għan li jiġu iktar effiċjenti u streamlined;

• Qed tissaħħaħ il-funzjoni ta' customer care sabiex tkun tista' tiffoka aktar fuq il-problemi tal-pubbliku qabel ma dak li jkun imur fil-queue; u

• Qed jittieħdu miżuri fejn il-ħin neċessarju sabiex wieħed jipproċessa transazzjoni b'sistema komputerizzata jitnaqqas kemm jista' ikun.

ŻEJTUN: TRIQ TAL-BARRANI - TRAFFIC LIGHTS

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Peress li bi weġiba għall-mistoqsija parlamentari 9437 li ngħatat fit-3 ta' Diċembru, 2004 ingħad li:

"Ix-xogħlijiet konċernati fil-proġett imsemmi qed isiru kollha mill- gvern u li dawn huma previsti li jitlestew fi żmien ħames ġimgħat oħra u se jiġu jiswew madwar Lm45,000";

Jista' il-Ministru jitlob spjega mingħand min tah l-informazzjoni f'PQ 11807 li:

"Wara li għalqu, it-tenders ġew evalwati u l-orħos offerta kienet dik ta' Lm63,307.23.

Wara diskussjonijiet ma' l-orħos tenderer, ingħata roħs ta' Lm3,639.47 biex it-tender ingħata għall-valur ta' Lm60,667.76."?

Kif f'Diċembru 2004 ix-xogħlijiet konċernati kienu qed isiru kollha mill- gvern u mbagħad nsiru nafu li f'Jannar 2004 ħarġu t-tenders?

Ix- xogħlijiet konċernati kienu qed isiru mill-gvern jew jitħallsu mill-gvern?

X'inhi r-raġuni li min għamel l-istima mar żmerċ b'eluf ta' liri?

Liema hi l-informazzjoni korretta, dik li ngħatat għall-ewwel domanda jew għal dik ta' l-aħħar?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab informat li x-xogħol li sar mill-ħaddiema tal-gvern kien biex inxtegħlu t-traffic lights.

Dan ix-xogħol sar mill- electrical section tal-manufacturing and servicing department waqt li x- xogħol kollu l-ieħor sar mill-kuntrattur li tħallas mill-ADT.

It-tender kienet ippubblikata fis-27 ta' Jannar, 2004 u l-evalwazzjoni tagħha saret fis-16 ta' Marzu, 2004.

L-istima tad-dipartiment kienet tammonta għal Lm45,000.

Waqt l-evalwazzjoni rriżulta li r-rati ta' l-orħos tenderer kienu ħafna ogħla mir-rati tat-tender meta kkomparati ma' rati ta' xogħlijiet oħra li kienu ġew aġġudikati dak iż-żmien.

Dan it-tenderer ġie mitlub iraħħas u fil- fatt kien naqqas it-tender tiegħu kif indikat fit-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari 11807.

Ix-xogħol mill-kuntrattur beda f'Diċembru 2004.

Kif kien spjegat diversi drabi fix-xhur li għaddew, kien hemm diżgwid bejn l-ADT u l-kuntratturi fuq ir-rati tax-xogħol tat-toroq.

Min għamel l-istima mexa fuq ir-rati gwida li kienu jsegwu l-ADT dak iż-żmien li nkitbet it- tender.

Kien xhur wara li ntlaħaq qbil fuq rati aċċettabli għaż-żewġ naħat u l-valur tax-xogħol kien stabilit fuq dawn ir-rati l-ġodda miftehma.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Allura x'inhi r-raġuni li l-uffiċjal inkarigat mar daqshekk żmerċ?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-uffiċjal inkarigat ma marx żmerċ u naħseb li r- risposta tiegħi tispjega għaliex kien hemm daqstant varjazzjoni fil-prezz.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Forsi l-uffiċjal ma kienx jaf liema metodu jrid japplika biex jagħmel l-evalwazzjoni?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Meta tagħmel stima tax-xogħol trid issegwi rati partikolari.

(Interruzzjonijiet) Iva, imma fis-suq tax-xogħol iseħħu ċerti tibdiliet u sakemm dawn jiġu aċċettati u jkun hemm qbil fuqhom, il- periti ta' l-ADT ma jkollhom l-ebda indikazzjoni x'rati jkunu jridu jsegwu.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-Mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Louis Galea.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Kopja ta' stqarrija għall-Istampa maħruġa mill-ministeru fit-8 ta' April 2005 dwar eżenzjoni mill-VAT għall-iskejjel tas-sajf, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11784;

f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tabella li turi l-għadd ta' persuni li ġew reġistrati jew naturalizzati bħala ċittadini ta' Malta bejn l-2000 u l-2004 maqsuma skond il-pajjiżi li kienu ġejjin minnu, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11634.

f'isem il-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita` nqiegħed fuq il- mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar in-nefqa tal-gvern fuq mediċini u ikel b'xejn għall- isptarijiet u ċ-ċentri tas-saħħa, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11839;

Tabella li turi l-bed capacity ta' l-isptar San Luqa, l-isptar Mater Dei u faċilita` ta' post acute rehabilitation, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 11841.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-ammont ta' fly ash ġenerat mill-power stations tal- Marsa u Delimara bejn l-1990 u l-2005, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 12136.

MR SPEAKER: Grazzi.

Nghaddu issa għall-Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-KUMMISSJONI ĊINEMATOGRAFIKA TA' MALTA

MALTA FILM COMMISSION BILL

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Carmelo Abela, President tal-Kumitati, jippresjedi.

(Ikompli mit-2 ta' Mejju 2005)

Klawsola 7 – Tmexxija ta' l-affarijiet tal-Kummissjoni u tal- Kummissarju.

Clause 7 – Conduct of the affairs of the Commission and the Commissioner.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Klawsola 7 tipprovdi li l-ministru jista' jagħmel regolamenti li jidhirlu xierqa biex kemm il-kummissjoni kif ukoll il- kummissarju jkunu jistgħu jirregolaw il-proċeduri interni tagħhom u l- laqgħat tagħhom - jiġifieri l-istanding orders biex insejħulhom hekk - u sakemm il-ministru jagħmel dan, kemm il-kummissjoni kif ukoll il- kummissarju jkun jista' jirregola hu stess il-proċeduri li japplikaw għalih.

Irrid ngħid li fin-normalita` ta' l-affarijiet huwa rari ħafna li l- ministru jagħmel dawn it-tip ta' regoli u fil-maġġoranza tagħhom, l- awtoritajiet u l-bordijiet fir-realta` jagħmlu r-regolamenti tagħhom huma stess.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 7.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 7 għaddiet nem.con u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 8 – Personalita` legali u rappreżentanza tal-Kummissarju.

Clause 8 - Legal personality and representation of the Commissioner

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Klawsola 8 hija maqsuma f'żewġ partijiet.

Permezz ta' din il-klawsola l-kummissarju jkollu personalita` legali distinta.

Jiġifieri l-kummissarju, mhux bħala persuna fiżika, pero` bħala persuna ġuridika, huwa kkonsidrat bħala persuna legali u allura għandu d-dritt li jidħol u joħroġ f'kuntratti, li jixtri, iżomm u jiddisponi, li jissellef u bħal kull persuna legali wkoll, li jagħmel kuntratti u li jħarrek u li jiġi mħarrek.

Subklawsola (2) tgħid ukoll, kif ngħidu f'ħafna liġijiet, li d-dokument ippreżentat u ffirmat mill-kummissarju huwa a document valid on the face of it ħalli nużaw it-terminu legali, jiġifieri validu u minnu nnifsu m'għandux bżonn li jiġi pprovat li huwa dokument maħruġ mill-kummissarju stess sakemm ma jiġix ikkontestat rigward il-validita` tiegħu.

Din hija regola li hija applikata għad-dokumenti kollha maħruġin mill-gvern fejn il-validita` hija preżunta u mhux trid tiġi pprovata.

L-istess ħaġa tiġri fil-kuntratti.

Jekk inti tara kuntratt iffirmat min- nutar tassumi li dak huwa kuntratt validu u tkun trid tikkontesta l- validita`.

Jekk hija skrittura privata ffirmata minn xi ħadd privat trid tipprova li l-firma hija tal-persuna privata.

Hawnhekk il-prova hija favur il-validita` tad-dokument u mhux bil-kontra.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chris Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Sur President, il-bieraħ waqt li konna qed nitkellmu fuq il-poteri tal-kummissarju għedna li l-kummissarju jrid joqgħod u jimxi mal-finanzi li jkunu ġew ivvotati lilu.

Pero` hawnhekk qed ngħidu li jista' jagħmel kuntratti ta' akkwist u pussess.

Nassumi li xorta jrid iżomm mal- limiti pprovduti fil-budgets ,hux hekk?

ONOR.

AUSTIN GATT: Iva, bilfors, għaliex inkella ma jkollux il-flus disponibbli.

Il-pożizzjoni tal-kummissarju hija bħal kull enti governattiva oħra.

Jekk il-gvern ma jivvotalux il-flus fl-estimi ma jkollux flus x'jonfoq, jiġifieri għalxejn jagħmel kuntratt biex imur jixtri karozza, għax eventwalment ma jkollux flus biex jonora dak il-kuntratt.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Qed ngħidu li l-kummissarju jrid iżomm mal-budget li jkollu pero` dan se jkollu xi freehand li jista' jagħmel kuntratti fuq liema proprjeta` irid jew inkella se jibqa' marbut xorta mal-budgets li jkunu vvotati lilu?

Jekk hemm proprjeta` li għandu bżonnha sabiex fiha jsir xi xogħol marbut ma' l-industrija tal-films pero` l-flus li jintalbu għal dik il-proprjeta` jaqbżu l-budget, hu ma jista' bl-ebda mod jasal għal dan il-kuntratt?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ċertament il-kummissarju qatt m'hu se jagħmel kuntratt ta' kirja, kuntratt ta' xirja jew kull kuntratt ieħor vis-a`-vis l- production ta' xi film.

Dik hija responsabbilta` tal-producer.

Jekk għandu bżonn uffiċċju minn fejn jopera hu jew inkella jrid jikri jew jixtri karozza, il-kummissarju, bħal kull entita` tal-gvern oħra huwa marbut b'żewġ affarijiet.

Waħda bl-estimi ta' kull sena u t-tieni bil-proċeduri ġenerali tal-gvern rigward kuntratti.

Jiġifieri l-kummissarju bħall- kummissjoni u bħal kull enti oħra taqa' taħt il-public contract regulations li tgħidlek kif trid tagħmel ix-xiri u l-akkwisti.

Minkejja li hu għandu l-poter li jidher fuq kuntratt, il-kummissarju jkun irid iġib il-go-ahead tal-permanent secretary amministrattivament qabel ma jimxi.

Jiġifieri minkejja li jkollu l-flus, il-permanent secretary qiegħed hemmhekk sabiex jiċċekkja li l-kummissarju jkun osserva r-regolamenti interni kollha li għandu l-gvern li jirregolaw kif inti tista' takkwista l- affarijiet.

Dan kollu se japplika għall-kummissarju daqskemm japplika għad-data protection commissioner, biex inġibu eżempju.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): X'inhu r-rwol tal-ministru fir-rigward tal-kummissarju f'dawn il-funzjonijiet li qed nitkellmu dwarhom?

Jekk huwa għandu l-legal responsibility, id-dokumenti u jista' jiffimra ċ-ċekkijiet, eżattament il-ministru x'power of control għandu fuqu?

ONOR.

AUSTIN GATT: Bħal fil-każ ta' kull uffiċjal pubbliku ieħor il- ministru jista' – u llum il-proċedura hija bil-miktub - jordna lill- kummissarju biex ma jagħmilx xi ħaġa, basta jagħmel dik l-ordni bil-miktub.

Jiġifieri l-film commissioner m'huwiex differenti minn kull uffiċjal pubbliku ieħor u r-relazzjoni bejn il-film commissioner u l-ministru m'hi xejn differenti minn dik li teżisti bejni u bejn id-data protection commissioner.

Fejn m'għandux l-indipendenza biex jiddeċiedi huwa dejjem soġġett għad-direttiva tal-ministru.

Dan hu poter li joħroġ mill- Kostituzzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiġifieri dan jaqa' taħt "any regulations made there under"?

ONOR.

AUSTIN GATT: Le, dak huwa għal-laqgħat tas-seminar.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien li qed jiskantani f'dan l-impostament kollu huwa li l-commissioner qed jissemma bħala entita`.

ONOR.

AUSTIN GATT: Bħala legal personality.

ONOR.

ALFRED SANT: Entita` m'hijiex legal personality.

Legal entity hija xi ħaġa differenti minn personalita`.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ħalli naqraha bl-Ingliż:

"The Commissioner shall have a distinct legal personality...".

ONOR.

ALFRED SANT: Jiġifieri meta qed tgħid entita` qed tifhem personality?

ONOR.

AUSTIN GATT: It is a legal entity pero` bil-Malti nużaw il-frażi "persuna legali".

Pero` fir-realta` entita' m'hijiex fiżika.

ONOR.

ALFRED SANT: Iva, imma ftit ilu konna qed nitkellmu li se toħroġ liġi li tirregola l-entitajiet governattivi u ma konniex qed nitkellmu fuq legal personalities.

Safejn naf jien konna qed nitkellmu fuq korpi tal- gvern.

Jiġifieri meta qed tgħid entita` inti f'dan il-każ qed tifhem personalita` legali, jekk nista' nuża din it-transposition, għaliex bir- rispett kollu qed nitħawwad.

ONOR.

AUSTIN GATT: Bil-Malti ngħidu "persuna fiżika" u "persuna legali".

Persuna fiżika huwa Austin Gatt.

Persuna legali hija Austin Gatt Company Limited.

Il-kumpannija hija persuna legali.

Meta m'hijiex persuna fiżika rappreżentata fil-persuna fiżikament hija entita` legali jew persuna legali.

ONOR.

ALFRED SANT: Fair enough pero` li qed jiskantani hu li għandna l- commissioner li għandu distinct legal personality u naħseb li l-commission ukoll għandha.

ONOR.

AUSTIN GATT: Id-differenza hija li l-commissioner huwa persuna.

Ejja nieħdu l-commissioner tal-lum li huwa s-Sur Oliver Mallia.

Inti ma tħarrkux bħala Oliver Mallia imma tħarrku bħala the film commissioner.

Għalhekk it is a legal personality.

Ma tagħmilx distinzjoni min hi l- persuna.

ONOR.

ALFRED SANT: Issa l-kummissjoni għandha legal personality jew le?

ONOR.

AUSTIN GATT: Issa dik staqsejtha wkoll għaliex jien qed jirriżultali li m'għandhiex.

Jien naħseb li għandu jkollha wkoll, u bgħatt lil xi ħadd sabiex jistaqsi lill-avukat ġenerali għaliex naqbel miegħek li l-kummissjoni għandu jkollha wkoll.

Lili kienu qaluli a voce li għandha, u jien mingħalija kienet f'din is-section pero` mhux qiegħda.

ONOR.

ALFRED SANT: Għaliex imbagħad iqum il-punt ta' x'inhu r-rwol taċ- chairman tal-kummissjoni vis-à-vis l-kummissarju qua l-legal personalities.

Trid tiddefinixxi l-boundaries tat-tnejn.

ONOR.

AUSTIN GATT: Billi l-commission fl-aħħar mill-aħħar tiddeċiedi hi l-allokazzjoni ta' l-inċentivi allura jrid ikollha l-legal personality.

ONOR.

ALFRED SANT: Allura ċ-chairman tagħha għandu jkollu l-legal personality bħala rappreżentant tal-commission.

ONOR.

AUSTIN GATT: Le.

Hawnhekk forsi l-kap ta' l-oppożizzjoni qed imur ftit lura.

Fl-antik the legal personality kienet tirrisjedi fiċ- chairman ta' kummissjoni u allura inti kont tħarrek lil Austin Gatt bħala r- rappreżentant tal-Malta Broadcasting Authority.

Eventwalment kienet saret emenda fil-liġi tal-proċedura tal-qrati fejn illum ma tħarrikx lill-Austin Gatt bħala chairman tal-Malta broadcasting authority imma tħarrek biss lill- broadcasting authority.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiġifieri tħarrek lill-kummissjoni f'dan il-każ.

Imma hawnhekk din m'għandhiex legal personality.

ONOR.

AUSTIN GATT: Bgħatthom jiċċekkjaw ma' Dr Peter Grech jekk hemmx il-legal personality f'xi section oħra.

Hawnhekk trid tidħol il-legal personality.

ONOR.

ALFRED SANT: Ma taħsibx li għandu jkun hemm bżonn definizzjoni ċara fil-legal personality tal-kummissarju u kif se taffettwa....(Interruzzjonijiet) Jien qiegħed nara l-oriġinalita` ta' din il- liġi f'dan is-sens; li l-kummissarju għandu distinct legal personality.

Issa qed tikkonfermali li ħsibt li l-kummissjoni wkoll suppost għandha legal personality.

Allura ma jistax ikun hemm taħwid bejn il-kompetenza tat- tnejn?

ONOR.

AUSTIN GATT: Le, għaliex ir-rwoli huma definiti fis-sections ta' qabel li għaddejna l-bieraħ.

ONOR.

ALFRED SANT: Kollox sew.

Jiġifieri fl-opinjoni tiegħek taħseb li dik hija biżżejjed?

ONOR.

AUSTIN GATT: Hekk jidher.

ONOR.

ALFRED SANT: Allura l-ministru kif jidħol f'dan kollu?

Il-ministru jidħol f'dan kollu vis-à-vis ż-żewġ legal personalities.

Ma' min se jilgħab il-ballun?

ONOR.

AUSTIN GATT: Mat-tnejn.

Il-Kostituzzjoni tipprovdi ċar u tond ir- relazzjoni li għandek bejn ministru u min jaqa' fid-dekasteru tal-ministru.

Il-Kostituzzjoni tipprovdi wkoll li t-tmexxija hija f'idejn il-ministru.

Amministrattivament l-ex-Prim Ministru Eddie Fenech Adami kien ta direzzjoni f'dan is-sens u naħseb li eventwalment imbagħad kienet saret emenda fl-Interpretation Act li l-ministru jista' jesprimi dik it-tmexxija tiegħu u jagħti l-ordni u kulmin jiġi taħtu jrid isegwi dik l-ordni kemm-il darba hu jagħmilha bil-miktub.

Jiġifieri jekk ikun hemm diverġenza, per eżempju, il-permanent secretary jiddeċiedi xi ħaġa u l-ministru wants to overrule him, jekk il-permanent secretary ...

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

ALFRED SANT: Iva, dik niftakarha pero' permanent secretary huwa differenti minn ...

ONOR.

AUSTIN GATT: Le, hija l-istess ħaġa għaliex tapplika along the lines kollha.

ONOR.

ALFRED SANT: Ħalli nagħtik eżempju li tajtu inti stess rigward l- Enemalta.

Inti għadek kemm għedt riċentement – din qrajtha x'imkien - li sibt li kienu ngħataw struzzjonijiet li l-common areas, garages whatever, f'postijiet privati jiġu trattati bħala kummerċjali u inti għedtilhom sabiex ibiddlu dik l-ordni.

Allura dik in writing kellek tagħmilha?

ONOR.

AUSTIN GATT: Iva, tajtha bil-miktub permezz ta' e-mail.

ONOR.

ALFRED SANT: Pero' e-mail mhix tajba!

ONOR.

AUSTIN GATT: Mela le.

Illum għandna l-ekwivalenza fil-liġi.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiġifieri issa qed tgħidilna li din tapplika anke għall-korporazzjonijiet.

Mela allura l-punt li tqajjem u li qed taqbel miegħu huwa li għallinqas il-kummissjoni wkoll irid ikollha legal personality.

ONOR.

AUSTIN GATT: Iva, jien hekk naħseb, u staqsejt lil Dr Grech li jifhem kemm kemm iktar minni dwar dan.

Għalhekk sakemm nistenna konferma nipproponi li klawsola 8 tiġi posposta.

THE CHAIRMAN: Hawn qbil?

(Onor. Membri: Iva)

Il-Kumitat qabel li d-diskussjoni fuq din il-klawsola tiġi posposta

Klawsola 9 – Ħatriet ta' persunal.

Clause 9 – Appointment of personnel.

ONOR.

AUSTIN GATT: Klawsola 9 tirrigwarda d-dritt tal-kummissarju li jappunta nies sabiex jaħdmu miegħu, u li jistabbilixxi, bil-kunsens tal- ministru, l-kondizzjonijiet ta' l-impjieg.

Irrid ngħid li dan huwa poter li again, jeżisti fil-liġijiet kollha, pero` nista' nagħti assigurazzjoni, li huwa poter li se jiġi wżat b'limitazzjoni kbira jekk mhux l-aħjar ħaġa li ma jiġi wżat xejn.

Nista' nwiegħed l-applikazzjoni tal-politika ta' dan il-gvern u cioe`, limitazzjoni stretta fuq min jiġi mpjegat ma' l- awtoritajiet.

Limitazzjoni stretta tfisser li tuża r-riżorsi kollha eżistenti llum biex tevita mpjiegi ġodda.

Fil-każ tal-film commission diġa` għamilniha.

Allokajnihom fil-Malta Enterprise u qed jużaw il-back office kollu tal-Malta Enterprise biex ma jkollniex bżonn noqogħdu nġibu messaġġiera, segretarji u affarijiet oħra.

Barra minn hekk, jekk ikollhom bżonn in-nies l-ewwel li naraw huwa jekk huwiex possibbli li dawn inġibuhom minn xi kumpannija oħra tal-gvern, min- nies żejda li għandna hemmhekk, u jekk ma nsibux minn hemmhekk allura mill- gvern stess.

Irrid ngħid li din hija politika li ħaddimna għal ħafna snin b'suċċess kbir, tant li kif diġa` spjegajt fil-winding up, bejn l-1997 u Novembru tas-sena l-oħra n-nies fis-settur pubbliku naqsu b'4,500.

Ix- share ta' l-impjiegi fis-settur pubbliku niżel minn 38% għal 33% u jrid jibqa' nieżel fis-snin li ġejjin.

Ovvjament dan nistgħu nagħmluh biss b'kontroll strett fuq l-impjiegi li nagħmlu aħna.

Ma tistax tgħid li ma timpjega lil ħadd.

Fil-fatt jekk wieħed jara l-istatistika jsib li l- impjegati fiċ-ċivil baqgħu l-istess, jiġifieri madwar 30,000 bejn l-1997 u l-2003 pero' l-mix tbiddel għal kollox, għaliex żdiedu l-impjiegi tat- tobba, tat-teachers, tal-professjonisti u fil-middle management u naqsu fl- industrials u fil-clericals.

Dan ifisser li biddilt il-mix li għandek jaħdmu mal-gvern waqt li żammejt l-istess numri.

Sur President, in-numri l-kbar ma' l-awtoritajiet naqsu.

Fil-fatt naqsu xi 2,700 u mal-kumpanniji tal-gvern tipo l-Enemalta naqsu xi 2,200.

Hawn ukoll, waqt li qed nagħtu dan id-dritt, qegħdin nirrikonoxxu li dan id- dritt m'għandux jiġi wżat ċertament biex jiġu mpjegati f'livell ta' industrials u clericals fejn il-gvern jidher li għandu biżżejjed.

(Interruzzjonijiet) Żgur industrials forsi mhux daqshekk clericals.

Irrid ngħid ukoll li dan id-dritt żgur irid jiġi eżerċitat fil-kontest kollu tad-direttivi li ta kemm dan il-prim ministru kif ukoll il-prim ministru ta' qabel, li l-employment għandu jinżamm fl-iktar numri minimi possibbli.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Fil-winding up tiegħu l-ministru kkritika ħafna mill- kummenti li għamilna rigward din il-klawsola.

Aħna għedna li ħafna kummissjonijiet u awtoritajiet li twaqqfu mill-gvern kienu mod kif żdiedu l- impjiegi mal-gvern jew mas-settur pubbliku.

Issa l-ministru qed jgħid li qed jagħti assigurazzjoni li kemm jista' jkun mal-kummissjoni u mal- kummissarju ma jkunx hemm impjiegi ġodda pero` jintużaw ħaddiema li għandna fis-settur pubbliku.

Naħseb li jkun tajjeb li ma nkomplux inżidu l- payroll tal-gvern.

Issa jekk qegħdin jidħlu mpjegati ġodda f'dawk is- setturi li l-aktar għandna bżonn, dan qed jagħmlu għan-natural waste li qed ikollna sena wara l-oħra.

Jien naħseb li jkun tajjeb li kif qal il-ministru, jekk il-kummissjoni jew il-kummissarju se jkollhom bżonn impjiegi, b'mod partikolari fil-livell industrijali u manwali, dawn jittieħdu mill-ħaddiema li ilna nisimgħu ħafna snin li ċ-ċivil huwa mimli bihom.

ONOR.

AUSTIN GATT: Kumment qasir.

Jien fil-winding up ikkritikajt lil xi kelliema ta' l-oppożizzjoni għall-fatt li mxew bl-impressjonijiet u ma ħarsux lejn l-istatistika.

L-istatistika turi biċ-ċar li minkejja li huwa veru li nħolqu diversi awtoritajiet ġodda, bejn l-1997 u Novembru 2003 fl- awtoritajiet biss naqsu 2,700 u fil-kumpanniji tal-gvern naqsu 2,200.

Dan ifisser li mhux veru li l-ħolqien ta' awtoritajiet ġab iktar mpjiegi.

Kulma ġab kien spostament ta' ċerti impjiegi u impjiegi f'livelli li l- gvern ma setax jipprovdi.

Pero` fil-livelli fejn il-gvern għandu nies żejda qed isir id-deployment ta' l-impjiegi.

Per eżempju, fil-kunsilli lokali daħħalna nies li l-maġġoranza tagħhom kienu t-tarzna.

In-nies li kellna żejda fil-Medigrain sibnielhom xogħol ieħor.

Dan huwa l-eżerċizzju li qed nagħmlu, u n-numri juru dan kollu għax fl-aħħar ħames snin naqqasna 4,500 mpjegati mal-gvern u s-sehem tas-settur pubbliku niżel minn 38% għal 33% u jrid jibqa' jinżel.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 9.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 9 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 10 – Inkarigu ta' uffiċjali pubbliċi għal xogħol mal- Kummissjoni.

Clause 10 – Detailing of public officers for duty with the Commission.

ONOR.

AUSTIN GATT: Din hi s-sieq l-oħra, biex ngħid hekk, tal-klawsola l- oħra; il-poter tal-prim ministru li jaqbad nies miċ-ċivil u jibgħathom jaħdmu ma' l-enti li tkun.

Irrid ngħid ukoll li din hija klawsola li qiegħda fil-liġijiet kollha ta' l-awtoritajiet u hija klawsola wżata ħafna.

Huwa b'dan il-mod li ħafna drabi niffrankaw li nimpjegaw nies ġodda, għax inti taqbad nies miċ-ċivil u tibgħathom ma' l-enti l-ġdida u allura ma timpjegax lil xi ħadd ġdid fiha.

Irrid ngħid li riċentement għaddejna emenda - veru f'liġi li m'għandha x'taqsam xejn li hija n-National Archives Act pero` sibna l-opportunita` li nagħmluha bi qbil ma' l-oppożizzjoni – għall-Att dwar l-ETC, biex nippermettu li ħaddiem f'kumpannija tal-gvern jista' jintbagħat jaħdem u jiġi reġistrat f'kumpannija oħra tal-gvern mingħajr il-problema li kien hemm qabel li trid tgħaddi mill-ETC.

Teknikament x'kien qed jiġri?

Kien qed jiġri li jekk għandi nies tal- Medigrain u l-Medigrain għalqet u lil dawn nibgħathom jaħdmu l-KGT, ma nistax nagħmilhom ħaddiema tal-KGT għaliex teknikament il-KGT trid tapplika għand l-ETC jekk ikollha vacancy.

Fil-fatt l-ETC tibgħat għall-interview lil min ikun qiegħed jirreġistra u mhux lill-ħaddiema ta' l-Medigrain.

Allura għaddejna emenda li fejn għandek żewġ kumpanniji tal-gvern tista' tisposta lill-ħaddiema minn kumpannija għall-oħra.

B'dan il-mod dawk il- ħaddiema li spiċċaw mill-Medigrain, illum jistgħu jirreġistraw, ladarba jgħaddi t-Tielet Qari ta' din il-liġi, bħala ħaddiema tal-Medigrain.

Għaliex għamilna dan?

Għamilna dan bħala miżura oħra biex niżguraw li nispostaw il-ħaddiema min-naħa għall-oħra fejn hemm bżonnhom mingħajr ma nimpjegaw ħaddiema ġodda.

Jekk timpjega l-ġdid ma tnaqqasx 4,500 f'ħames snin, kif ġara.

Jekk timpjega, politikament tieħu vantaġġ pero` tkompli tkabbar il-gvern.

Il- politika serja trid tnaqqas l-impjegati minn mal-gvern.

Kieku ma nagħmlux hekk insolvuha malajr il-problema ta' l-unemployment, għax kieku nagħmlu bħalma sar fil-passat.

Pero` m'għamilniex hekk.

Aħna għażilna li jkollna politika serja li nispostaw lin-nies min-naħa għall-oħra minflok nimpjegaw mill-ġdid.

Dan issa qed jagħtina l-poter li l-prim ministru jagħmel id- detailing, kif għandna mijiet detailed fil-Water Services Corporation u mijiet detailed fid-drainage section fejn bħalissa qed isir review.

Hawn ukoll id-dritt tal-prim ministru li jagħti direzzjoni biex xi ħadd li jkun qed jaħdem fiċ-ċivil ikun jista' jmur jaħdem mal-film commission jew mal- film commissioner.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Kienet emenda tajba ħafna li ħaddiema minn kumpannija tal-gvern ikunu jistgħu jiġu shifted ma' kumpannija oħra mingħajr ma jinħoloq il-bżonn li jiġu ngaġġati ħaddiema ġodda.

Pero` nixtieq nistaqsi jekk il-ħaddiema humiex se jingħataw ic-ċans li jaċċettaw din l-għażla jew inkella hux se tkun tassattiva li la ġew magħżula jridu jmorru bilfors mal- kummissjoni.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien dejjem ngħid li t-tajjeb fid-dinja lanqas huwa abjad jew iswed imma huwa x'imkien fil-griż.

L-ideali hu li ssib il- kunsens.

L-ideali hu li tgħid li għandek vacancy fil-kummissjoni, tara min jixtieq imur, u tagħżel l-aħjar persuna fost kulħadd li jista' jmur.

Dan hu l-ideali u meta nkunu l-ġenna nkunu nistgħu nilħquh dejjem pero` r- realta' fid-dinja tkun kemm kemm differenti.

Min ikun tajjeb biex imur, ħafna drabi ma jkunx irid imur u min ikun ħażin, jipprova jimbottak biex imur, u allura jrid ikollok flessibbilta`.

Ħalli nipprova ngħid l-esperjenza tiegħi personali kemm mal-ħaddiema tal- Medigrain kif ukoll mal-ħaddiema ta' l-IPSL.

Ħafna mill-ewwel addattaw.

Fil-bidu kważi kulħadd beda jgorr u min kien qed jimmaniġja l-proċess, jiġifieri tal-MIMCOL, ipprovaw ibiddlu.

Ma' wħud kellhom jiddeċiedu u jgħidu li jridu joqogħdu f'ċertu post bilfors, għax dawn kienu bidlu xi sitt postijiet u m'għoġobhom imkien, imma oħrajn mill-ewwel addattaw għaċ- ċirkostanzi l-ġodda u llum jinsabu kuntenti ħafna u ma jridux jiċċaqilqu.

Jiġifieri r-realta` hija dejjem x'imkien fin-nofs.

Bil-kooperazzjoni ta' kulħadd naħseb li nsibu l-kuntentizza ta' kulħadd pero` aktar minn hekk ma naħsibx li nistgħu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Naqbel miegħek li dak li hu perfett ftit issib minnu u żgur li ma ssibux f'din id-dinja.

Pero` ftit ilu għaddejna mill- esperjenza li għad għandna numru ta' ħaddiema li forsi minħabba nuqqas ta' bżonn għalihom ma ġewx magħżula biex jagħmlu parti mill-workforce tal-Malta Enterprise.

Uħud minnhom huma nies li qattgħu ħafna snin fl-MDC u fl-IPSE, nies li żgur kellhom esperjenza kbira pero` llum uħud minnhom mhux qegħdin iħossu li their abilities are put għal dak li tgħallmu.

Jien nittama u nixtieq, kif naħseb jixtieq ukoll il-ministru, li affarijiet bħal dawn forsi ma jirrepetux ruħhom u forsi ma jkollniex ħaddiema li jitpoġġew f'postijiet kontra qalbhom u allura r-rendiment tagħhom ma jkunx to the maximum.

ONOR.

AUSTIN GATT: Naqbel ma' l-Onor.

Agius li din hija sitwazzjoni li wieħed ikun jixtieq jevita.

L-Onor.

Agius semma każ speċifiku.

Jien se ngħid ċar u tond li baqa' disgħa jew għaxar ħaddiema ex-MDC li għadhom id- dar sena u tliet xhur wara li sar il-proċess.

Lil dawn bgħatnihom jagħmlu 10, 12 jew 16-il interview f'dipartimenti tal-gvern u kumpanniji u ħadd ma jridhom.

Issa jien ma nafx jekk it-tort huwiex tagħhom, huwiex ta' min għamlilhom l-interview jew huwiex ta' min m'aċċettahomx fil-bidu.

Sfortunatament ir-reputazzjoni f'dawn l-ambjenti tal-gvern tgħodd ħafna.

Per eżempju, tistgħaġeb jekk tistaqsi lill-clerk hawnhekk, li llum waqagħlu xagħru fil-gvern, li malli tibda ssemmilu lil Ġanni Borg jgħidlek li dak kien hemm u għamel hekk u malli ssemmilu lil Peppi jgħidlek dak tajjeb u ġibuli.

Fl-ambjent żgħir ta' Malta u fl-ambjent żgħir tan-nies taċ-ċivil, ir-reputazzjoni personali timxi ħafna, u allura kultant, sfortunatament, jekk tingħata l-għażla jekk tixtieqx tieħu bniedem jew le, hemm min jgħidlek li jridu u hemm min igħidlek li ma jridu b'xejn.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Qed nifhem dak li qed jgħid il-ministru.

Wara kollox iħabbat wiċċu magħhom u qiegħed fil-pożizzjoni ta' ministru pero` minkejja li wħud ma jkollhomx raġun u ma jagħżlux l-offerta li tkun saritilhom, id- dwejjaq hu - u dan jiġri għax il-partiġġjaniżmu mhux ġid jagħmel imma ħsara - li jkollok persuna kapaċi pero` ma tkunx tixtieq tiċċappas.

Naħseb li anke f'dawn is-sitwazzjonijiet kultant isiru għażliet minħabba l-kulur politiku ta' dak li jkun.

Naħseb li f'sitwazzjonijiet bħal dawn għandna nkunu ċari mill-bidu nett li dawn il-ħatriet mhux se jkunu abbażi ta' kulur politiku.

Wara kollox fiċ-ċivil għandek nofs in-nies kulur u nofs ieħor kulur ieħor u ma tistax tagħmel użu min-nofs wieħed u n-nofs l-ieħor tibagħtu d-dar ma jagħmel xejn.

Naħseb li din saret fil-Malta Enterprise u saret ukoll fl-għażliet l-oħra.

Dawn l-affarijiet ikomplu jżidu t-tgergir u forsi nuqqas ta' rendiment tal-ħaddiema.

Dan qed ngħidu biex jekk jista' jkun dawn l-affarijiet we make them above board u jsiru b'mod mill-iktar trasparenti.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 10.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 10 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 11 – Status ta' uffiċjali pubbliċi inkarigati jagħmlu xogħol mal-Kummissjoni.

Clause 11 – Status of public officers detailed for duty with the Commissioner.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, din il-klawsola hija kkuppjata minn diversi atti simili li għandna u tipprovdi li l-uffiċċjal pubbliku li jiġi detailed mill-prim ministru biex jaħdem mal-kummissjoni ma jitlef xejn mid- drittijiet li hu għandu bħala uffiċjal pubbliku, u allura nipprovdu li waqt li hu detailed xorta jista' japplika għal transfer, jieħu transfers, xorta jista' japplika għal promotion, jibqa' garantit ir-remunerazzjoni li jkollu minkejja r-remunerazzjoni li jista' jkun attached ma' dak il-post partikolari, li jekk huwa intitolat għall-pension and widows and orphans fund ta' qabel 1979 jibqa' intitolat għaliha u l-kontribuzzjonijiet li jsiru għall-pensjoni tiegħu jibqgħu regolati bil-mod kif inhuma regolati fiċ-ċivil.

THE CHAIRMAN: Hawn rimarki?

L-Onor.

Chris Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Mr Chairman, naħseb li din il-klawsola hija importanti sabiex ikollna nies li jitħajru li minn maċ-ċivil imorru mal- kummissjoni.

Jiena nixtieq nistaqsi dwar persuni li jsibu ruħhom bħala membri ta' din il-Kamra.

Jien m'iniex wieħed minnhom għax qatt ma kont impjegat taċ-ċivil pero` nistaqsi jekk dawn humiex meqjusin jekk l-istatus tagħhom jibqax meta jitilfu posthom f'din il-Kamra.

Illum inbidlet l- istorja u min ikun impjegat taċ-ċivil jista' jsib postu lura fl-impjieg pero` min jiddeċiedi li ma jeħux l-impjieg għax irid jagħti iktar servizz liċ-ċittadin jitlifhom dawn iċ-chances li qegħdin jingħataw?

ONOR.

AUSTIN GATT: Illum, jekk m'iniex żbaljat, il-pożizzjoni tal-membri tal-parlament hija ħafna aħjar milli kienet, għax qabel, għall-perijodu li jkunu membri parlamentari jibqgħu konsidrati li huma membri tas-servizz pubbliku pero' ma jeżerċitawx ix-xogħol tagħhom u allura kienu preklużi milli japplikaw għal promotion, transfers eċċ. Illum ladarba jispiċċaw minn membri tal-parlament jerġgħu jmorru lura għall-post fejn kienu fl-antik u allura dak li kien qed jiġri huwa li jekk xi ħadd li jkun clerk mal-gvern, jagħmel għaxar snin fil-parlament, jgħidulu li għalxejn japplika għall- promotion għax ma jkunx qed jaħdem bħala clerk u wara għaxar snin jew 15-il sena jerġa' jmur lura bħala clerk kif kien.

Issa tbiddlet il-pożizzjoni għax bl-emenda li għamilna, jistgħu jerżerċitaw ix-xogħol tagħhom fiċ-ċivil waqt li jkunu fil-parlament u allura dan ifisser li jistgħu jieħdu promotions, jistgħu jieħdu transfers eċċ. Ladarba jispiċċaw minn dan il-parlament huma jmorru lura qishom għaddejjin bix-xogħol normali tagħhom.

Fir-realta` hemm diskriminazzjoni kontra tagħna li m'aħniex fiċ-ċivil għax waqt li

dawn għandhom job li jistgħu jirritornaw lura għalih u l-paga tibqa' għaddejja normali, aħna m'għandna xejn minn dan.

Imma insomma, aħna dħalna għaliha, u allura jkollna noqogħdu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Nixtieq nagħmel mistoqsija oħra.

Jekk ikun hemm persuna li jkollha pożizzjoni ta' clerk li tkun ġiet magħżula biex tmur mal- kummissjoni – hawnhekk ikun tajjeb li ngħid li l-kummissjoni mhix se tkun closed department - u toħroġ sejħa maċ-ċivil għal grad ogħla minn clerk, din il-persuna se tingħata ċ-ċans u d-dritt li tapplika għal din il- promozzjoni?

ONOR.

AUSTIN GATT: Din hija koperta minn din il-klawsola.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Voldieri tista' tapplika?

ONOR.

AUSTIN GATT: Iva.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 11.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 11 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 12 – Offerta ta' impjieg permanenti mal-Kummissarju lil uffiċjali pubbliċi inkarigati jagħmlu xogħol mal- Kummissarju.

Clause 12 - Offer of permanent employment with the Commissioner to public officers detailed for duty with the Commissioner.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Fi klawsola 12 qed nagħtu r-right of first refusal.

Jekk il-kummissarju jiddeċiedi li jimpjega nies miegħu, persuna miċ-ċivil li tkun dettaljata miegħu tista' tingħata l-offerta biex taqleb minn maċ- ċivil għal mal-film commissioner direttament.

Hemm il-kondizzjonijiet li jridu jkunu ekwivalenti għar-rimunerazzjoni li wieħed ikollu waqt li f'subklawsoli (3) u (4) qegħdin nissalvagwardjaw id- dritt separatament ta' dak li jkun ġie impjegat qabel l-1979 għall- ħlasijiet dovuti lilu mill-Pensions Ordinance u mill-Widows' and Orphans' Pensions Act.

B'dan il-mod impjegat permanenti tal-film commissioner xorta jibqa' jgawdi l-benefiċċji kollha li jkollu taħt il-liġijiet li kien hemm qabel l-1979.

Imbagħad subklawsoli (5) u (6) jistabbilixxu l-metodoloġija kif dan isir.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Hawnhekk il-ministru qed igħid li persuna li tiġi msejħa sabiex tagħmel parti mill-kummissjoni tista', jekk tagħżel hi, issir impjegata tal-kummissjoni.

Nimmaġina li se jsir kif sar fil-Malta Tourism Authority fejn ħaddiema tal-ministeru tat-turiżmu ntalbu biex min irid, jinqata' minn mad-dipartiment u jsir impjegat ta' din l-awtorita`.

Allura ladarba persuna tkun għażlet li tmur mal-kummissjoni, tista', wara sentejn, per eżempju, tiddeċiedi li tmur lura mal-gvern?

ONOR.

AUSTIN GATT: Le, ma tistax għaliex ladarba tinqata' minn mal- gvern imbagħad tiskatta l-Kostituzzjoni.

Il-Kostituzzjoni tgħidlek li l- impjieg mal-gvern irid isir bil-metodoloġija tal-public service commission, jiġifieri jridu joħorġu l-adverts fil-public service commission, isiru l- eżamijiet u jkun hemm ir-riżultat tal-public service commission.

Ladarba inti tittermina l-impjieg minn mal-gvern m'hijiex kwestjoni li jgħaddu sitt xhur jew sena.

Tista' tgħaddi ġurnata għax ma tistax terġa' tbiddel l-idea tiegħek.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Nixtieq ukoll ftit kjarifika dwar paragrafu (d) ta' subklawsola (6) li igħid hekk:

"Ebda kariga ma' tkun klassifikata fi grad ogħla minn dak ta' Grad 3 fis-servizz tal-Gvern...".

Allura dawn jistgħu jkunu sa dak il-grad?

ONOR.

AUSTIN GATT: Iva.

Ir-raġuni hija li hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq il-Pensions' Ordinance, fejn il-pensjonijiet jiddependu mill-gradi u r- reviżjonijiet li jsiru regolarment.

Kellna problema fil-passat fejn ċerti bordijiet u awtoritajiet kienu, għal raġunijiet ta' pensjoni, jikklassifikaw lill-membri taċ-ċivil li jkunu attached magħhom, salarju ogħla miċ-ċivil biex ovvjament jilagħbu bil-pensjoni.

Ittieħdet deċiżjoni mill-ministru tal-finanzi li din għandha tinqata'.

Jekk jien membru taċ-ċivil, mhux għax jien immur mal-Malta Tourism Authority u fl-aħħar tliet snin ta' xogħli jżiduli s-salarju bi Lm3,000 jew Lm4,000 allura tiżdiedli l-pensjoni.

Din kienet iddaħħlet biex inti tirregola safejn tista' tasal.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 12.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 12 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 8 – Personalita` legali u rappreżentanza tal-Kummissarju.

Clause 8 - Legal personality and representation of the Commissioner.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, għall-klawsola 8 se nipproponi din l- emenda:

"D" Minnufih wara subklawsola (2) ta' klawsola 8 għandha tiżdied din is- subklawsola ġdida li ġejja:

"(3) L-atti u l-azzjonijiet ġudizzjarji li permezz tagħhom tiġi impunjata jew kontestata xi deċiżjoni jew aġir ieħor tal-Kummissjoni għandhom isiru kontra l-Kummissarju.".

"D" Immediately after subclause (2) of clause 8 there shall be added the following new subclause:

"(3) Judicial acts and actions by means of which a decision or anything done by the Commission is impugned or contested shall be filed against the Commissioner.".

B'dan il-mod inkunu qed nagħlqu ċ-ċirku u l-kummissarju jsir responsabbli wkoll għall-atti kollha tal-kummissjoni.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda kif imressqa u moqrija mill-ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "D" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 8 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 8, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 13 – Il-Kummissarju joħroġ in-nefqa mid-dħul.

Clause 13 - Commissioner to meet part of expenditure out of revenue.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, fi klawsola 13 bdejna r-raba' parti li huma l-financial provisions.

Subklawsola (1) ta' klawsola 13 tpoġġi l- ideal.

Il-kummissarju għandu kemm jista' jkun jonfoq mhux aktar flus milli jdaħħal.

Idealment il-pajjiż hekk jimxi pero` r-realta` kultant hija differenti.

Imbagħad subklawsola (2) tgħid li la dan se jonfoq il-flus u l-ideal huwa li jdaħħal revenue iktar milli jonfoq, allura tagħtih il-poter li jiċċarġja fees għall-azzjonijiet li jagħmel hu.

Subklawsola (3) tgħid li billi probabbilment ir-realta` hija li dan mhux se jiġġenera flus biżżejjed biex ikopri l-infiq tiegħu, il-parlament jista' jħallsu mill-consolidated fund billi permezz ta' l-estimi ta' l-aħħar tas- sena japproprja ammonti ta' flus li jitħallsu lill-kummissarju.

Subklawsoli (4) u (5) jipprovdu x'jiġri jekk fir-realta` d-dħul ikun iktar mill-ħruġ.

Hawnhekk id-dħul jinkludi wkoll somom approprjati mill- parlament.

Jekk hemm aktar dħul mill-infiq, jistgħu jmorru jew f'reserve fund jew - permezz ta' subklawsola (5) - b'ordni tal-ministru jistgħu jiġu invested kif jindika l-kummissarju bl-approvazzjoni tal-ministru.

Issa x'inhi r-realta`?

Ir-realta` hija li l-kummissarju se jonfoq dejjem iktar milli jista' jdaħħal għal żewġ raġunijiet.

L-infiq prinċipali tal- kummissarju mhux se jkun it-tmexxija tal-kummissjoni.

Fil-fatt bejn wieħed u ieħor jien nistma li b'Lm50,000 għandu jkollna uffiċċju tajjeb u nkunu rappreżentati tajjeb anke barra minn Malta.

(Interruzzjonijiet) Forsi kemm kemm aktar pero` f'dawk il-livelli.

Ejja ngħidu li sa Lm75,000 għandu jkollna biżżejjed biex nimxu.

Pero' f'dawn il-voti jridu jidħlu wkoll l- inċentivi li se nħallsu.

Jekk inti ġġib film li matul is-sena se jonfoq Malta Lm20 miljun aħna ngħidu li minn dawk l-Lm20 miljun se nagħtu lura, per eżempju, 10% jew 15%.

Jiġifieri diġa` qegħdin nitkellmu fuq Lm1 miljun u allura żgur li l-infiq ikun iktar mid-dħul.

Irrid ngħid ukoll li s'issa mxejna bil-politika li ħlief is-somom approprjati mill-parlament fl-estimi, il-kummissarju ma jagħmel fees ta' xejn.

Il-kummissarju ma jiċċarġja xejn tax-xogħol tiegħu, la lill- produtturi u lanqas lil ħaddieħor li jitolbu s-servizz tiegħu.

Dan ifisser li l-uniku income li għandu l-kummissarju hu mill-handbook li jippubblika kull sena jew kull sentejn u li jqassmu madwar id-dinja bis-servizzi li hawn Malta.

Min jagħmel l-adverts f'dan il-handbook iħallas lill- kummissjoni

ta' l-advert, pero` daqshekk biss.

Il-bqija jekk jiġi producer Malta u joqgħod idur mal-locations miegħu u jagħtih listi ta' minn fejn jista' jikri l-karozzi u affarijiet hekk ma jiċċarġja assolutament ebda sold.

Apparentement din hija sistema li tinħadem madwar id-dinja kollha u aħna żgur li m'aħniex se nbiddluha.

Jiġifieri x'qed ngħid hawnhekk?

Jien qed nipprevedi li meta s-sena d- dieħla niġu biex nagħmlu l-estimi, se jkun hemm vot qawwi ħafna ta' flus li nkunu qed nistennew li l-kummissarju jużahom bħala inċentivi.

Ċertament dak l-ammont mhux se ndaħħluh mill-fees.

Ovvjament kontra l-inċentivi se nkunu qegħdin indaħħlu flus minn affarijiet oħra indirettament bħall-NI, se nkunu qed indaħħlu l-income tax ta' min qed jagħmel il-profitt, se nkunu qed indaħħlu l-VAT u nerġgħu nħallsuha lura pero` l-bottomline hu li se jkollna outflow of funds.

Jekk irridu nkabbru l-industrija bilfors irid ikollna dan.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Kif qal il-ministru, il-kummissarju se jkollu fondi sabiex imexxi l-uffiċċju pero` minnbarra dan imbagħad se jkun hemm il-flus ivvotati għall-inċentivi.

Naqbel perfettament li l-kummissarju għandu jħajjar kumpanniji ċinematografiċi jiġu hawn pero' jien naħseb li minnbarra inċentivi jrid ikollna marketing exercise tajjeb barra minn xtutna jekk verament irridu nressqu productions lejn pajjiżna.

Il-mistoqsija li xtaqt nagħmel jien hija rigward subklawsola (2) fejn hemm li:

"Għal dan il-għan il-Kummissarju għandu jiġbor kull dritt, rata u pagament..."

X'jistgħu jkunu dawn ir-rati u pagamenti?

ONOR.

AUSTIN GATT: Kulma qed nagħmlu hawnhekk huwa li nagħtu l-poter li nagħmlu fees by legal notice.

Din bilfors tkun by legal notice u mhux wieħed jaqbad u jiddeċiedi li jdaħħal fee ta' Lm10 għal kull min jitolbu xi ħaġa.

Dan isir l-ewwelnett biex ikun hawn l-overview tal-parlament.

Sinċerament m'hemm l-ebda ħsieb li ndaħħlu xi ħaġa pero` jista' jkun li 'l quddiem jinqala' xi ħaġa fejn inti tgħid li kulmin forsi jrid jidħol fil- handbook li jiġi ppubblikat darba fis-sena, minbarra li jħallas il-cost ta' l-advert irid iħallas xi ħaġa oħra biex jgħin fil-marketing campaign li hemm bżonn li wieħed jagħmel.

Nerġa' ngħid li għalissa m'hemm l-ebda ħsieb li jsir xi ħaġa.

Irrid ngħid li naqbel perfettament ma' dak li qal l-Onor.

Agius.

Jien nemmen li l-marketing campaign ma tridx issir biss mill-film commissioner fil-kontest tal-fieri speċjalizzati u nies speċjalizzati imma għandha ssir ukoll mill-Malta Enterprise.

Fil-fatt il-ġbid tal-films u l-production tal- films hija waħda mit-targeted sectors li jien tajt direzzjoni lill-Malta Enterprise li trid tmur għaliha.

F'din il-ħaġa rrid ngħid li għadna fil- bidu pero` almenu diġa` bdejna nagħtu l-ewwel passi.

Hemm website ġdida tal-Malta Enterprise u parti mill-website tindika s-seba' setturi li qed nittargitjaw u l-films huwa wieħed minnhom.

Dan qed isir għaliex jien nemmen li jrid ikun hemm is-sinerġija.

Ma jagħmilx sens li l-film commission tibqa' xi ħaġa f'kantuniera għal rasha.

Il-Malta Enterprise – din għedtha diversi drabi f'din il-Kamra u nieħu l- opportunita` li nirrepetiha - f'pajjiż ċkejken bħal tagħna, la għandha flus biżżejjed u lanqas għandha nies biżżejjed biex tkun everything for everyone u allura trid bilfors tagħżel.

Ma nistgħux ninċentivaw kumpanniji barranin tal-farmaċewtika, tat-toolmaking u tal-manifattura tat-tessuti biex jiġu jinvestu f'Malta.

Irridu bilfors nagħmlu s-segmenti.

Issa dan ma jfissirx li għandna nirrifjutaw dak li jiġi.

Jekk ġie xi ħadd hawn Malta jgħidli li jrid jiftaħ fabbrika tat-tessuti, jiġi bil-qalb kollha, nipprovaw ngħinuh kemm nistgħu pero` rridu nagħżlu.

Jekk għandna Lm1 miljun inċentivi x'nagħtu, irridu nagħżlu fejn se nagħtu dak il-Lm1 miljun.

Ma tistax tagħti lil kulħadd u lil kulmin jiġi.

Aħna bilfors irridu nindikaw is-setturi preferenzjali tagħna u jien indikajt il-films.

U nieħu gost li l-bord tal-Malta Enterprise aċċetta din l-indikazzjoni.

Illum din hija parti mill-istrateġija tal-Malta Enterprise.

Nemmen li bil-kuntatti li għandha l-Malta Enterprise u bil-kuntatti li għandha l-film commission, nistgħu nagħmlu marketing campaign qawwija flimkien pero` naħseb li din trid tkun targeted.

Jien naħseb li llum f'pajjiżna spiċċa ż-żmien li l-marketing ikun wieħed scattered.

Fl-antik kont tmur l-Ingilterra, tagħmel business breakfast u tibgħat 3,000 invit mill-ambaxxata biex forsi jiġu 60 ruħ.

Dawn kienu jiġu għaliex ikunu semgħu li Malta hija low cost.

Illum il-business breakfasts ma jsirux biss f'Milan, f'Londra, f'Ruma u f'Pariġi imma jsiru wkoll f'Malta, fir-Repubblika Ċeka, fl-Estonja, fir-Rumanija, fil-Bulgarija, fis- Serbja u fil-Montenegro.

Illum kulħadd jagħmel il-business breakfasts inkluż iċ-Ċina.

U jekk aħna naħsbu li se nibqgħu nikkompetu b'dawn it-tip ta' affarijiet meta m'għadniex low cost naħseb li nkunu qed niżbaljaw.

Huwa mportanti li dan l-approach ikun wieħed targeted.

Illum bis-saħħa ta' l-internet tista' tagħmel analiżi qawwija ħafna.

Jiġifieri jekk tieħu s-settur tal-farmaċewtika, kapaċi tinżel fuq livell ta' kumpannija kumpannija tas-setturi li trid.

Jekk fl-Ewropa hawn 5,000 kumpannija li huma involuti fil-farmaċewtika tista' tniżżel 5,000 pakkett ta' informazzjoni.

Pero` tista' mbagħad tissegmenta u tgħid, per eżempju, li trid il-ġeneriċi u saħansitra x'tip ta' ġeneriċi.

Tant hu hekk li tista' tinżel għal 20 kumpannija li tkun tista' tagħmlilhom approach personali.

Jien naħseb li 'l hinn irridu nibdew nimxu.

Għax fl-aħħar mill-aħħar kemm għandna, per eżempju, art x'nistgħu nagħtu lill-fabbriki?

Għad baqgħalna fejn nagħtu pero` hemm limitu wkoll.

Per eżempju, kemm jista' jkollna films?

Ejja ngħidu li f'daqqa waħda nagħmlu suċċess enormi mill-films.

Aħna nistgħu nifilħu xi erba' films f'daqqa hawn Malta li jokkupawlek ma nafx kemm spazju?

Jiġifieri rridu noqogħdu attenti wkoll fil-marketing tagħna.

Dan irid ikun marketing kemm kemm differenti milli kien qabel.

Irid ikun iktar clever milli kien qabel u iktar targeted milli kien qabel.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Naqbel perfettament li ż-żmenijiet inbidlu u l- marketing exercises għandhom ikunu aktar targeted.

Huwa veru li għandna l- Malta Enterprise u għandna l-uffiċini barra minn pajjiżna pero` naħseb li l- film commissioner ukoll għandu funzjoni importanti x'jaqdi.

Hawnhekk diġa` ssemmiet il-persuna min se tkun.

Jien naħseb li hija persuna li għandha esperjenza kbira fil-qasam u għandha esperjenza fil-mod kif tista' tersaq lejn dawn il-kumpanniji.

Minbarra li jkollna l-uffiċini tal-Malta Enterprise li qegħdin jaħdmu barra minn xtutna sabiex iġibu lejn pajjiżna foreign direct investment, naħseb li anke l-kummissarju għandu jkollu rwol li jaħdem ma' kumpanniji li jkunu interessati jew qegħdin jaħsbu sabiex jagħmlu xi produzzjoni ġdida.

Naħseb ukoll li anke l-foreign offices tagħna għandu jkollhom rwol f'dawk il- pajjiżi fejn hemm industrija tal-produzzjoni tal-films.

Naħseb anke dawn għandhom jagħtu l-palata tagħhom.

Il-foreign offices jistgħu jagħmlu ħafna iktar sabiex jgħinu l-investiment f'pajjiżna.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ċertament ma rridx nagħti l-impressjoni li l-film commissioner se jkun maqtugħ mill-marketing.

Jiġifieri dak li jagħmel s'issa mhux biss irid jagħmlu imma jrid iżidu.

Nispera li l-ministru tal- finanzi jivvotalna biżżejjed flus biex inkunu nistgħu nżiduh pero` dak li qed jagħmel u għamel tajjeb irid ikabbru.

Jien qed ngħid li l-Malta Enterprise tista' tagħti support bil-kuntatti li hi tkun tista' tagħmel.

Issa nixtieq niddevja ftit fuq żewġ punti li semma l-Onor.

Agius għaliex jien għandi impressjonijiet li huma kemmxejn differenti.

L-ewwel punt jirrigwarda l-foreign offices tal-Malta Enterprise.

Illum prattikament għalaqna kullimkien.

Għaliex?

Għax eżami fuq l-aħħar tmien snin jew disa' snin jurik li r-return li ħadna mill-uffiċċji barranin, neħħi wieħed jew tnejn, kien prattikament zero.

Ħriġna mijiet ta' eluf ta' liri u l-kuntatti ma ġewx minn hemmhekk imma ġew minn postijiet oħra.

Ir-realta` m'hijiex sabiħa pero` hija realta` li jkun aħjar jekk nikkonstatawha u nieħdu deċiżjonijiet dwarha.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Naħseb li ma spjegajtx ruħi sew.

Jien ma kontx qed nirriferi għall-foreign offices imma għall-ambaxxati.

ONOR.

AUSTIN GATT: Issa niġi għalihom ukoll dawk.

Jien qed ngħid għall- foreign offices tal-Malta Enterprise jiġifieri n-nies impjegati tal-Malta Enterprise li xogħolhom kien biss li jħajru l-investiment u ma rnexxielhomx.

Qabel kien jagħmel sens li jkollok foreign offices pero` dan kien igħodd għal meta kont low cost, meta ma kellekx il-kompetizzjoni li għandna llum mill-Eastern Europe u mill-Far East u meta t- telekomunikazzjonijiet ma kenux dawk li huma llum.

Illum m'hemmx differenza jekk tkunx qiegħed Malta jew Milan u titkellem ma' bniedem li jkun qiegħed Padova.

Illum jekk trid tista' tagħmel teleconferencing, tista' titkellem permezz ta' webcam fuq l-internet u tista' wkoll taqbad l-arjuplan u fi żmien siegħa u nofs tkun għandu.

Jiġifieri llum m'għandux għalfejn ikollna dawn it-tip ta' uffiċċji.

Sfortunatament l-impressjoni tiegħi u ta' kull ministru qabli li kien responsabbli minn din l-industrija hi li dan il-metodu qatt ma ħadem.

Issa dan seta' ġara jew għax min hu impjegat fil-foreign office huwa magħmul b'mod differenti jew għax il-prijoritajiet huma differenti.

It-tmexxija fl- ambaxxati huma iktar direzzjonati lejn id-diplomazija milli lejn il- business u l-għażliet isiru iktar fuq bażi ta' diplomazija milli fuq bażi ta' business.

Forsi kien għalhekk li dawn ma rnexxewx wisq.

Jien ngħid li llum ir-realta` hija li bl-internet, bit- telekomunikazzjonijiet u bis-sistemi li għandek illum, ħafna mix-xogħol tista' faċilment tagħmlu minn Malta stess.

Dan huwa metodu ħafna aktar irħis għax meta jkollok rappreżentanza barra minn Malta trid tonfoq il- flus.

Għalkemm lil dak li jkun tagħtih il-paga fuq livell ta' Malta imbagħad trid tagħtih allowance.

U dan irid jikri flat, irid jiġi darbtejn fis-sena, jieħu l-familja eċċ. Jien naħseb li kważi kważi, jekk taħdem minn Malta stess, bil-mezzi kollha li hawn illum, huwa ħafna aktar cost- effective milli kieku tibgħat lil xi ħadd Londra jew Milan.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 13.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 13 għaddiet nem. con. u ġiet ordanta biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 14 – Għotjiet bil-quddiem mill-gvern.

Clause 14 - Advances from Government

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Klawsola 14 hija konsegwenzjali għal klawsola 13.

Fi klawsola 13 għedna li l-kummissarju jista' jiġi avvanzat flus mill-gvern tramite l-consolidated fund bl-approvazzjoni tal-parlament.

Issa din il- klawsola tittratta - u again hija kkoppjata minn diversi liġijiet oħra - meta l-ministru tal-finanzi jgħaddi mill-ewwel il-flus li mbagħad eventwalment jidħlu fis-supplimentary estimates ta' l-aħħar tas-sena.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 14.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 14 għaddiet nem. con. u ġiet ordanta biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 15 – Allokazzjoni ta' flejjes lill-entitajiet li joperaw fis- settur awdjovisiv

Clause 15 - Allocation of funds to Entities operating in t/he audiovisual sector

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, klawsola 15 hija klawsola importanti għaliex hija l-enabling clause li eventwalment tawtorizza lill-kummissarju biex jirċievi mingħand il-gvern il-flus li se jkunu diretti għall- inċentivi, li allura mbagħad jintużaw mill-kumpanniji jew l-entijiet li joperaw f'dan il-qasam.

Fi klawsoli minn 27 sa 29 se nkunu qegħdin niddiskutu l-inċentivi wieħed wieħed pero` hawnhekk, billi dawn huma l- financial provisions, qegħdin nawtorizzaw lill-kummissarju li jirċievi l- flus li eventwalment ikunu jridu jintużaw għal dan l-iskop.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 15.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 15 għaddiet nem. con. u ġiet ordanta biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 16 – Il-Kummissarju jista' jissellef jew jiffinanzja capital.

Clause 16 - Power to borrow or raise capital.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, klawsola 16 hija standard clause ukoll u tittratta l-poter tal-kummissarju li jissellef flus jew permezz ta' loan jew inkella bħala overdraft.

Dan dejjem isir bl-awtorizzazzjoni tal- ministru responsabbli kif ukoll tal-ministru tal-finanzi

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Hawnhekk għandna l-kliem "b'overdraft jew xort' oħra".

X'irridu ngħidu bil-kliem "xort'oħra"?

ONOR.

AUSTIN GATT: Hemm diversi metodoloġiji ta' kif wieħed jissellef il- flus, fis-sens li wieħed mhux neċessarjament jissellef b'self ordinarju.

Per eżempju, tissellef il-flus fuq pledge.

ONOR.

CHRIS AGIUS: X'se jkollu qed jagħmel tajjeb il-kummissarju sabiex ikun jista' jieħu overdraft?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jista', per eżempju, jirċievi bill of exchange mingħand xi ħadd li għandu jagħtih Lm50,000 u jagħtih discount tiegħu l- bank.

Tagħtih il-bill of exchange ta' Lm50,000 u jagħtik b'Lm20,000 f'idejk.

Dak huwa discounting u mhux overdraft.

ONOR.

CHRIS AGIUS: U jekk ma jkollux x'jagħmel tajjeb?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ma jagħtihx il-bank, sakemm ma jkunx jafdah daqstant!

ONOR.

CHRIS AGIUS: Voldieri se jagħmel tajjeb għalih il-gvern jekk jasal biex ikollu bżonn jissellef?

ONOR.

AUSTIN GATT: Għalhekk hemm l-awtorizzazzjoni minn qabel tal- ministru responsabbli u l-ministru tal-finanzi.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Hawnhekk qed nitkellmu fuq somma ta' Lm50,000.

ONOR.

AUSTIN GATT: Din trid tkun bil-miktub f'dak il-każ.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Ladarba qed nitkellmu fuq ammont ta' Lm50,000, dan japplika għall-perijodu li jkun qiegħed in kariga l-kummissarju jew inkella fuq sena finanzjarja?

ONOR.

AUSTIN GATT: Japplika għal kull loan ta' fuq il-Lm50,000.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Kull meta jista' jagħmilha?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jista' jagħmilha kull siegħa.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Once in the period of three years?

ONOR.

AUSTIN GATT: Sakemm għandu l-awtorizzazzjoni tal-ministru jista' jagħmilha dejjem.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Jiġifieri jista' jagħmel tliet overdrafts ta' Lm50,000.

ONOR.

AUSTIN GATT: Basta jawtorizzah il-ministru tal-finanzi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 16.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 16 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 17 – Self mingħand il-gvern.

Clause 17 – Borrowing from Government.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, klawsola 17 hija wkoll standard clause li tippermetti li l-ministru tal-finanzi, jekk ikun hemm bżonn xi infiq kapitali min-naħa tal-kummissarju, jista' jagħmel waħda minn żewġ affarijiet; jew hu stess joħroġ loans, jiġifieri joħroġ liability ġenerali - bħal loans li joħroġ il-gvern - biex jagħmel tajjeb għall-kapital li għandu bżonn il-kummissarju, jew inkella jawtorizza lill-accountant general biex mill-fond konsolidat joħroġ il-flus li huma neċessarji għall-kapital tal-kummissarju taħt loan fund.

Again dawn huma metodi kif jaħdmu bihom il- finanzi.

Bħal dawn il-klawsoli ssib f'kull att li jirrigwarda bordijiet, awtoritajiet eċċ.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Jien għalija din hija daqsxejn vaga u wiesgħa ħafna.

Hawnhekk jingħad:

"Il-Ministru responsabbli għall-finanzi jista', għal kull ħtieġa tal- Kummissarju ta' xorta kapitali, jikkuntratta jew jiġġenera kull self, jew jinkorri passiv, għal dawk il-perjodi u b'dawk il-pattijiet u l- kondizzjonijiet li huwa jista' jqis adatti;".

Voldieri qed nitkellmu mingħajr limiti hawn?

ONOR.

AUSTIN GATT: Dan ifisser li jekk il-ministru tal-finanzi se joħroġ loan, jiddetermina kemm għandu jkun l-ammont tal-loan, jiddetermina kemm għandu jkun l-ammont ta' interessi, jiddetermina l-kondizzjonijiet kif jiġi ripagat dak il-loan, u x'se jsir mit-treasury bills eċċ. Dawn huma t-tip ta' kondizzjonijiet li jsiru dejjem.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 17.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 17 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 18 - Estimi tal-Kummissarju.

Clause 18 - Estimates of the Commissioner.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, fi klawsola 18 għandna l-obbligu li l- kummissarju, sa l-aħħar ta' Settembru ta' kull sena, jew kull xahar ieħor li jista' jiġi preskritt mill-ministru, għandu jippreżenta business plan għal tliet snin.

Il-business plan tkun tinkludi l-istimi kapitali kif ukoll rikorrenti u għandhom jidħlu fil-proġettazzjonijiet kollha li l- kummissarju jkollu bżonn jagħmel kemm għall-ispiża u d-dħul tiegħu kif ukoll għal dik tal-kummissjoni.

Meta jipprepara dawn l-estimi l-kummissarju għandu wkoll jagħti kas x'se jitħallaslu, x'se jdaħħal hu mill-fond konsolidat, u l-kopja ta' l-istima li ssir, ladarba approvata mill-ministru, għandha tmur għand il-ministru responsabbli għall-finanzi u wkoll titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Hawnhekk qed ngħidu li se tkun ippreparata business plan.

Naturalment trid tkun approvata mill-ministru wkoll, hux hekk?

ONOR.

AUSTIN GATT: Iva, din qiegħda f'subklawsola (6).

ONOR.

CHRIS AGIUS: Il-business plan hija għal tliet snin.

Allura x'jiġri jekk fil-perijodu ta' tliet snin tinqala' xi ħaġa straordinarja?

ONOR.

AUSTIN GATT: Din hija a rolling business plan għal tliet snin għaliex f'kull Settembru jerġa' jagħmel oħra għal tliet snin oħra.

Per eżempju, f'Settembru ta' l-2005 dan jippreżenta pjan għas-snin 2006, 2007 u 2008.

F'Settembru ta' l-2006 irid jerġa' jagħmel pjan għas-snin 2007, 2008 u 2009, jiġifieri kull darba żżid sena u tirrivedi s-sentejn ta' qabel.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 18.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 18 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 19 - In-nefqa tkun skond l-estimi approvati.

Clause 19 - Expenditure to be according to approved estimates

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, skond l-ideal li rarament jokkorri fid- dinja, l-ispiża tal-kummissarju, bħall-ispiża ta' kull enti oħra tal-gvern, għandha tkun preċiża skond il-budget, pero` billi dawn l-affarijiet ma jsirux dejjem bil-preċiżjoni, il-klawsoli l-oħra ta' wara jibdew jagħmlu l- eċċezzjoni tar-regoli.

Subklawsola (2) tgħidlek li għajr għall-fondi ġenerati mill-kummissarju nnifsu jew inkella li jirċievi hu minn sorsi li m'humiex ta' l-istat, il- kummissarju għandu jibqa' fil-parametri tal-budget li jkun ġie approvat mill-ministru u mill-ministru tal-finanzi.

Issa billi dan mhux dejjem ikun il-każ, subklawsola (3) tipprovdi xi jsir meta jkun hemm bżonn isiru l- aġġustamenti kemm f'dak li huwa rikorrenti u kemm f'dak li huwa spejjeż kapitali.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 19.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 19 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 20 - Pubblikazzjoni ta' estimi approvati.

Clause 20 - Publication of approved estimates.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, bħal f'liġijiet oħra simili din il-liġi tipprovdi wkoll li kemm l-estimi approvati mill-ministru u ministru tal- finanzi kif ukoll estimi supplimentari li jista' jkun hemm iridu jitpoġġew fuq il-mejda tal-Kamra tar-Rappreżentanti u ovvjament bħal kull tip ta' estimi simili, huma soġġetti għal review mill-Public Accounts Committee.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Naturalment hawn qed nitkellmu fuq kif inhi d- drawwa, li dawn jistgħu jitqajmu quddiem il-PAC u fuq talba.

Voldieri mhux se jersqu bħala estimi fil-parlament.

ONOR.

AUSTIN GATT: Iċ-chairman tal-PAC huwa mill-oppożizzjoni u jipproponi hu l-aġenda li għandha tiġi segwita matul is-sena.

Jiġifieri fir- realta` hija l-oppożizzjoni li tiddetermina l-iktar jekk jiġux diskussi jew le.

Issa l-PAC jiltaqa' darba kull ġimgħatejn għal tliet sigħat, jiġifieri huwa prattikament impossibbli li jkopri kollox, u allura jridu jsiru l- għażliet, pero' rrid ngħid li l-għażla fl-aħħar mill-aħħar hija f'idejn il- partit li jkun fl-oppożizzjoni iktar milli f'idejn il-partit fil-gvern.

Ovvjament kull mistoqsija tista' ssir permezz tal-mistoqsijiet parlamentari, jiġifieri hemm liberta` sħiħa li wieħed jistaqsi domandi li jrid f'dak l-istadju anke fuq l-estimi li jkunu tpoġġew fuq il-mejda tal- Kamra.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Voldieri jistgħu jsiru anke mistoqsijiet parlamentari kif isir normalment fuq kull awtorita` oħra?

ONOR.

AUSTIN GATT: Iva.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 20.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 20 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 21 - Kontijiet u verifika.

Clause 21 - Accounts and audit.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, klawsola 21 tipprovdi l-obbligu tal- kummissarju li jżomm il-kotba tiegħu b'mod professjonali u l-obbligu tiegħu wkoll li jiżgura li dawn jiġu audited minn awditur professjonali li jkun appuntat minnu wara li jiġi approvat mill-ministru.

Għandna wkoll id-dritt tal-ministru tal-finanzi li jqabbad l-awditur ġenerali biex jagħmel verifika separata tal-kontijiet u l-obbligu mbagħad li dan l-audit jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra, li wkoll jista' jiġi diskuss mill-Public Accounts Committee jew inkella permezz ta' domandi parlamentari minn kull membru ta' dan il-parlament.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 21.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 21 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 22 - Kuntratti ta' provvista jew ta' xogħol.

Clause 22 - Contracts of supply, works or services.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, fi klawsola 22 hemm il-metodu ta' kif il- kummissarju għandu jaġixxi meta jiġi biex jixtri xi affarijiet.

L-ewwel ħaġa rrid ngħid li klawsola 22 hija fir-realta` l-klawsola l-aktar importanti.

Subklawsola (1) bażikament tgħid li meta l-kummissarju jiġi biex jagħti, biex joħroġ, biex jixtri xi ħaġa hi x'inhi, jew inkella għandu bżonn li jsir xi xogħol fiżiku jew xi servizz li għandu valur ta' aktar minn Lm2,500 ma jistax jagħti kuntratt mingħajr ma jsegwi r-regolamenti stabbiliti mill-gvern.

Lm2,500 huwa direct order limit.

Minn hemm 'il fuq irid isegwi l-proċeduri li jagħti l-gvern.

Prattikament il-kummissarju qed jiġi obbligat li jsegwi t-tendering procedures kollha tal-gvern minkejja li m'huwiex enti tal-gvern u m'huwiex parti mis-civil service, jiġifieri hawn limitazzjoni ta' kif wieħed għandu jimxi f'dan ir-rigward.

Ovvjament din hija limitazzjoni li tfisser il-liberta` li wieħed jista' jiċċaqlaq pero` hija limitazzjoni neċessarja minħabba n-natura tal-flus li jkun qed jamministra li huma flus pubbliċi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Sur President, hawnhekk qegħdin ngħidu li minkejja li jrid joqgħod għall-proċeduri tas-servizz pubbliku jista' jagħti direct order ta' Lm2,500.

Safejn naf jien la l-kunsilli lokali u lanqas id- dipartimenti tal-gvern ma jistgħu jagħmlu dan.

Jien naħseb li l- kummissarju se jkollu freehand wiesgħa ż-żejjed li jista' jagħti direct orders ta' ċertu ammont u allura naħseb li rridu nkunu daqsxejn iktar ċari fuq din il-klawsola.

F'subklawsola (1) qegħdin ngħidu mod, pero` mbagħad għandu jsegwi l- proċeduri tas-servizz pubbliku.

Jien nixtieq nistaqsi liema tiġi l-ewwel, jekk hux l-ewwel waħda jew it-tieni waħda.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien kelli l-istess kurżita`.

Naħseb li dan huwa draft mill-antiki.

Qed ngħid dan għaliex illum il-public contract regulations, differentement għall-public procurement regulations li kien hemm sakemm dħalna fl-Unjoni Ewropea, ikopru wkoll dawk magħrufa bħala bodies governed by public law li huma dawn it-tip ta' entitajiet.

Il- public procurement regulations l-antiki, jiġifieri dawk ta' qabel ma dħalna fl-Unjoni Ewropea u li kienu jistabbilixxu l-contracts committee, kienu, kuntrarjament għal dak li kienu jaħsbu ħafna nies, japplikaw biss għas- servizz pubbliku.

Teknikament bodies oħra bħall-MMA, ma kenux jaqgħu taħt il-public procurement regulations.

Pero` l-pożizzjoni tbiddlet minn mindu dħalna fl- Unjoni Ewropea għaliex neħħew il-public procurement regulations u daħħlu l- public contracts regulations li l-estensjoni tagħhom hija għal kull enti li m'hijiex kummerċjali pero` fejn il-gvern għandu kontroll.

Issa l-film commissioner, bħall-film commission, jaqgħu definittivament taħt il-public contracts regulations.

Fil-fatt dawn kien daħħalhom l-ex-Ministru Dalli.

Il-public contracts regulations jirregolaw mhux biss il-metodoloġija ta' kif għandu jkun it-tender, x'għandu jkun fih it-tender u kif jista' jsir l- award pero` jirregolaw ukoll il-livelli ta' meta għandek bżonn titlob quotations, meta tista' tagħti direct order mingħajr quotations, meta għandek toħroġ tender u x'tip ta' tender għandek toħroġ ukoll, għaliex għandek il-competitive tender, għandek id-dialogue tender, l-auction, eċċ.

Jien naħseb li jkun aktar loġiku kieku nħallu biss subklawsola(2), għax kif qed jgħid l-Onor.

Agius naħseb li hemm kontradizzjoni.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Kieku nħalluha hekk naħseb li anke l-kunsilli lokali jkollhom dritt jaħdmu b'dan il-mod.

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-kunsilli lokali jaqgħu taħt il-public contracts regulations mija fil-mija.

Qed ngħid hekk għaliex hemm proposta li jitbiddlu biex jidħlu l-PPPs fihom ukoll, u kont qed naqrahom dan l-aħħar.

Jidħol kulħadd ħlief l-entijiet li huma kummerċjali.

Għalhekk nipproponi li nipposponu daqsxejn din il-klawsola.

THE CHAIRMAN: Hawn qbil?

(Onor. Membri: Iva)

Il-Kumitat qabel li klawsola 22 tiġi posposta.

Klawsola 23 – Rapport Annwali.

Clause 23 – Annual Report.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, klawsola 23 tipprovdi li fi żmien sitt ġimgħat mill-għeluq tas-sena finanzjarja l-kummissarju għandu l-obbligu li jibgħat lill-ministru kopja ta' l-audited accounts, kopja tar-rapport li jkun għamel l-awditur dwar l-accounts tal-kummissarju flimkien mar-rapport dwar kif imxew l-attivitajiet tiegħu.

Minn dan kollu joħroġ kif tkun marret il-business plan.

Imbagħad hemm l-obbligu tal-ministru li jpoġġi fuq il- mejda tal-Kamra kopja ta' dan ir-rapport.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 23.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 23 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 24 – Eżenzjoni mit-Taxxa fuq l-Income.

Clause 24 – Exemption from Income Tax.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, bħalma nagħmlu dejjem f'dawn it-tip ta' entitajiet pubbliċi qed neżentaw lill-commissioner mill-ħlas ta' l-income tax u tal-VAT.

(Interruzzjonijiet) Ovvjament mhux lilu personali imma lill- enti legali.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chris Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Ma fhimtx kif taħdem din l-eżenzjoni.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jekk il-kummissarju jagħmel profitt fl-aħħar tas-sena - li mhux se jagħmel żgur - wara li jkun ħallas dawk l-ammonti kollha, ma titħallasx income tax, u jekk jagħti servizz ma jiċċarġjax VAT, pero` jħallas il-VAT jekk imur jixtri servizz mingħand ħaddieħor.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Forsi għandu jkun hemm aktar eżattezza għax il-wording tagħha naħseb li huwa ftit wiesa' ż-żejjed.

Naħseb li daqsxejn preċiżjoni f'dawn l-affarijiet ta' taxxa qatt m'hi żejda.

Barra minn hekk ma nafx jekk għadhiex il-prattika li jkun eżenti b'dan il- mod, għax safejn naf jien konna bdejna naqtgħuha din il-prattika li dawn l- entitajiet ikunu eżenti mill-income tax u konna qegħdin inġibuhom li kulħadd iħallas l-income tax.

ONOR.

AUSTIN GATT: Pero' jekk niftakar sew, taħt il-VAT hemm eżenzjoni għall-public authorities.

ONOR.

JOHN DALLI: Irridu noqogħdu attenti kif nagħmlu l-wording tagħha din għall-finijiet ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud.

Jekk tgħid li din l-enti se titqies bħala awtorita` pubblika m'hemmx problemi, għax dak li japplika għal ħaddieħor ikun japplika għaliha wkoll.

Pero` anke hawnhekk il-prinċipju tal-VAT huwa li ma tista' teżenta lil ħadd partikolari li qed jixtri, jew teżenta servizz partikolari għax inkella toħloq kaos fis-sistema.

Ma jistax ikun li wieħed tal-ħanut iħallas il-VAT u l-ieħor ma jħallashiex.

Din għandu jħallasha kulħadd u mbagħad dak li m'għandux jibqa' mgħobbi biha jibgħat il-claim tiegħu għar-refund mentri l-ieħor li għandu jibqa' mgħobbi bil-VAT ma jibgħat xejn.

Jien fuq l-eżenzjoni mill-VAT kont iebes ħafna għaliex inkella konna noħolqu kaos fis-sistema.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ovvjament l-Onor.

Dalli jaf ħafna iktar minni fuq il- VAT.

Pero` li rrid ngħid jien huwa li kulma qed jgħid id-drafting huwa li l-kummissarju shall be deemed to be a public authority for the purpose of VAT.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, jien ridt nispjega daqsxejn il- background tas-sistema u m'għandi l-ebda oġġezzjoni għall-wording tagħha.

Pero` naħseb li fuq il-kwestjoni ta' l-income tax għandkom terġgħu tiċċekkjaw l-affarijiet.

Nerġa' ngħid li jien kont għaddejt ħafna liġijiet ta' entitajiet li konna ħloqna u konna għamilniha l-prassi li ma neżentaw lil ħadd mill-income tax.

Fil-fatt konna neħħejna l-eżenzjonijiet minn kollox lid-dwana.

Dan l-aktar li għamilnih bħala budgetary discipline aktar minn kwalunkwe ħaġa oħra.

Jekk, per eżempju, b'affarijet dazzjabbli, l-ammont nett tal- gvern se jkun qed jiswih anqas minħabba li jkun qed jirkupra xi ħaġa mit- taxxi li jkun qed jiġbor.

Mentri jekk qed tgħid li ma jħallasx taxxa kulma tkun qed tagħmel hu li effettivament iżżidlu l-budget f'idejh.

ONOR.

AUSTIN GATT: Li nistgħu nagħmlu huwa li niċċekkjaw ftit l- entitajiet l-oħra jekk humiex simili għal din jew le.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Chris Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Kien proprju għalhekk li staqsejt x'inhi r-raġuni.

Naħseb li l-Onor.

Dalli jista' jitkellem ħafna aktar minni pero` safejn naf jien anke għaqdiet, bħalma huma dawk tal-futbol, iridu jħallsu l-income tax jekk idaħħlu aktar dħul.

ONOR.

JOHN DALLI: Kulma qed ngħid jien huwa li din hija l-politika tal- gvern.

U għal ħafna snin il-politika tal-gvern kienet li l-entitajiet pubbliċi kollha ma jħallsux income tax u dazju.

Jiġifieri jekk tara l- liġijiet kollha li għaddew minn dan il-parlament mis-snin sebgħin 'il hawn tara li kull entita` tal-gvern kellhom dawn l-eżenzjonijiet.

Issa qisu minn xi sitt snin 'il hawn ħadna deċiżjoni sabiex ma nibqgħux nimxu fuq dik il-prasssi u fil-fatt konna għamilna mudell ta' kif għandhom jiġu l- entitajiet tal-gvern.

Li qed nistaqsi jien huwa biss jekk reġax kien hemm xi rethinking ta' dan il-mudell u allura jekk hux se nerġgħu ndaħħlu dawn l- eżenzjonijiet jew inkella kenitx xi skappatura fejn kull entita` li tikteb il-liġi tagħha dejjem tipprova żżellaqha!

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, I stand to be corrected għaliex m'iniex xi espert fil-materja, pero` d-deċiżjoni kienet li fejn tikkonċerna entita` kumerċjali trid tħallas it-taxxa mentri entita` mhux kummerċjali ma tħallasx taxxa.

Fil-fatt safejn naf jien hemm liġijiet riċenti bħall- Heritage Malta Act fejn insibu din l-eżenzjoni fuq it-taxxa.

Madankollu l- aħjar hu li niċċekkja u mbagħad inkompluha wara.

ONOR.

JOHN DALLI: Mela naħseb li aħjar niċċekkjawha ftit sabiex inkunu konsistenti aktar milli għal xi ħaġa oħra.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, nipproponi li klawsola 24 tiġi posposta.

THE CHAIRMAN: Hawn qbil?

(Onor. Membri: Iva)

Il-Kumitat qabel li klawsola 24 tiġi posposta.

Klawsola 22 – Kuntratti ta' provvista jew ta' xogħol.

Clause 22 – Contracts of supply, works or services.

(Posposta iktar kmieni fiil-kumitat)

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, nipproponi din l-emenda:

"E" Fi klawsola 22 subklawsola (1) għandha titneħħa u subklawsola (2) għandha tiġi enumerata mill-ġdid bħala klawsola 22.

"E" In clause 22 subclause (1) shall be deleted and subclause (2) shall be renumbered as clause 22.

Dan ifisser li dak li ħsibna l-ewwel avvera ruħu għaliex kien biżżejjed li wieħed iżomm it-tieni subklawsola.

Dan għaliex l-ewwel subklawsola kienet meħdua mil-liġijiet antiki bħal dawk tal-Malta Tourism Authority li llum ġew superceded mill-public contracts regulations.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, nixtieq nagħmel rimarka ġenerali fuq din it-taqsima.

L-ewwel ħaġa li rrid ngħid hija li mill-esperjenza li għandi, meta jiġu preskritti xi regolamenti wieħed irid iżomm ċerta flessibilita` u dan minħabba żewġ raġunijiet.

Waħda għaliex ċerti produzzjonijiet ikollhom bżonn għajnuniet speċifiċi filwaqt li oħrajn ma jkollhomx bżonn.

Irridu naraw li r-riżultat ta' ħafna inċentivi li nagħtu jkunu proprju dawk li jkunu qed jikkonsultaw għalihom.

Dan għaliex ħafna drabi min ikun qiegħed jikkonsulta lil dawn il-kumpanniji jaqbdu checklist jew shopping list ta' dawn l-inċentivi u jitolbu kollox, kemm jekk ikollhom bżonnhom u kemm jekk le!

Madankollu meta tkun trid tagħmel ċerti packages sabiex tattira xi produzzjoni partikolari, minħabba n-natura speċifika tagħha rridu noqogħdu attenti li ma nkunux restritti milli nagħmlu dan.

Jiġifieri dik id-daqsxejn ta' leeway u flessibilita` naħseb li għandu jkun hemm.

It-tieni ħaġa li qed nara hija li l-kummissarju qiegħed ikollu poteri daqsxejn wiesgħa ħafna fid-deċiżjonijiet li se jieħu, fejn bażikament dan se jkun jista' jiddeċiedi li jinvesti jew ma jinvestix ġo film.

Issa din ma narahiex bħala xi ħaġa ħażina għaliex jekk irridu nimxu 'l quddiem f'dan il-pajjiż irridu nieħdu r-responsabbilta` u niddelegaw l-awtorita` pero` hawnhekk wieħed ukoll irid joqgħod attent u jara li jkun hemm dawk iċ- checks and balances meħtieġa.

U dan ħalli naraw li l-affarijiet ma jibqgħux imorru out of hand.

Jien qiegħed nassumi li se jkun hemm xi envelope ta' budget għall-kummissarju u beyond it ma jkunx jista' jaġixxi.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, b'mod ġenerali naqbel mal-punti kollha li għamel l-Onor.

Dalli, b'mod speċifiku għal-liġi għalkemm formalment ma dħalniex fiha.

Pero` mill-klawsola 25 'il quddiem huma kollha enabling powers.

Dawn il-powers bilfors ridna nagħmluhom għaliex jekk ma jkunx hemm din il-flessibilita` fid-drafting tar-regolamenti, konna se nispiċċaw fi straightjacket u allura ma nkunux nistgħu noperaw.

Kien apposta li hawnhekk m'għamilniex x'tirċievi bħala kondizzjonijiet għaliex nafu li l- ewwelnett irid ikun hemm ammont ta' diskrezzjoni f'idejn il-kummissarju u t- tieni għaliex irridu nkunu kapaċi biżżejjed sabiex dawk l-inċentivi nbiddluhom ta' spiss ħalli nkunu rilevanti għall-industrija.

It-tielet ħaġa hija r-realizzazzjoni li aktar ma tagħti diskrezzjoni u aktar ma tuża diskrezzjoni aktar tkun qiegħed tirriskja li kultant jittieħdu deċiżjonijiet li ma jmorrux tajjeb.

Pero` jekk m'aħniex maturi biżżejjed sabiex nirrikonoxxu li kultant deċiżjonijiet li jkunu ttieħdu bl- intenzjonijiet tajba kollha ma jirnexxux allura nistgħu naqbdu u ma neħdux deċiżjonjiet!

Naqbdu ngħidu li din l-industrija għandha tibqa' għaddejja għal rasha u ma nagħmlu xejn għax li xi kultant tiżbalja se jibqa' jiġri dejjem.

Hawnhekk hawn ħafna riskji nvoluti u l-kummissarju qiegħed f'baħar jaħraq.

Huwa għalhekk li għamilna l-kummissjoni sabiex tkun hi li fl-aħħar mill-aħħar tiddeċiedi lil min tagħti l-inċentivi.

Pero` fl-aħħar mill- aħħar se nkunu qed nirriskjaw meta nieħdu xi deċiżjonijiet li ma jkunux tajbin.

Sur President, nixtieq nassigura lill-Kamra li jrid ikun hemm budget determinat pero` min-naħa l-oħra - l-Onor.

Dalli jaf daqsi - mhux l-ewwel darba li titlaq b'budget determinat fil-bidu tas-sena u mbagħad jiġu xi opportunitajiet li jkollok tieħu!

Per eżempju, jekk jiġik producer ta' ċertu fama, liema producer kien imħajjar li jmur jiġbed it-Tuneżija u jistaqsik x'qegħdin noffru f'Malta għaliex kellu l-ħsieb li jonfoq madwar Lm20 miljun – li kollha huma added value - f'pajjiżna, x'se jagħmel?

Il- kummissarju se joqgħod jgħid li għandu budget line u allura jkollu jmur għand il-ministru tal-finanzi sabiex jgħidlu li għandu bżonn Lm200,000 għaliex sab producer li jrid jonfoq Lm20 miljun f'pajjiżna?!

Għalhekk din il-flessibilita` rridu neħduha bilfors u naqbel perfettament ma' l-Onor.

Dalli li ridu nkunu prattiċi f'dawn l-affarijiet u rridu noqogħdu attenti fejn qed imorru l-inċentivi.

Ngħid ċar u tond – din hija xi ħaġa li tgħallimt mill-Onor.

Dalli - li għandna noqogħdu attenti sabiex naraw li l-inċentivi jmorru fejn hemm l-added value f'pajjiżna.

Huwa faċli li tgħid li rridu nagħtu l-flus lura ħalli tinċentiva – bħalma kien jgħid tajjeb l-Onor.

Dalli - lil xi ħadd li jkun qed jibni s-set hawn Malta meta 80% se jmorru fuq injam li jimporta minn barra għaliex hemmhekk inkunu qed naħlu l-flus!

Għalhekk irridu noqogħdu attenti li nibnuhom b'ċertu mod dawn l-inċentivi ħalli dawk il-flus li nagħtu lura jkunu flus li verament ikunu ġew minfuqa hawn Malta u allura sabiex ikabbru l-industrija lokali.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda kif imressqa u moqrija mill-ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "E" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 22 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 22, kif emendata għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawosla 24 – Eżenzjoni mit-Taxxa fuq l-Income.

Clause 24 – Exemption from Income Tax.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, se nipproponi din l-emenda:

"F" Fi klawsola 24 subklawsola (1) għandha titħassar, subklawsola (2) għandha tiġi enumerata mill-ġdid bħala klawsola 24 u n-nota marġinali għall-istess klawsola għandha tiġi sostitwita bil-kliem "Il- Kummissarju jkun awtorita` pubblika.".

"F" In clause 24 subclause (1) shall be deleted, subclause (2) shall be renumbered as clause 24 and the marginal note to the said clause shall be substituted with the words "Commissioner to be a public authority.".

THE CHAIRMAN: Hawn rimarki?

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "F" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 24 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 24, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 25 – Tifsir.

Clause 25 - Definitions.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, klawsola 25 tipprovdi żewġ definizzjonijiet li eventwalment huma kruċjali għall-inċentivi.

L-ewwel waħda qed tiddefinixxi x'inhi kumpannija kwalifikanti, ċioe` persuna legali li għandha intenzjoni li tinnegozja hawn Malta billi tagħmel produzzjoni ta' films.

It-tieni definizzjoni qed tiddefinixxi liema produzzjoni hija produzzjoni awdjoviżiva li tissodisfa l-kriterji li hemm fix-schedule.

Ix-schedule relattiva qiegħda fuq wara tal-liġi u qed tagħmel b'mod aktar dettaljat il-kondizzjonijiet tal-produzzjonijiet.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Chris Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Sur President, issa se nitkellmu fuq ix-schedule jew wara?

THE CHAIRMAN: L-iskeda nistgħu nitkellmu fuqha mal-klawsola.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Jien nixtieq nibda bl-iskeda għaliex it-test Malti u t-test Ingliż m'humiex qed jaqblu.

ONOR.

AUSTIN GATT: Fejn ma jaqblux?

ONOR.

CHRIS AGIUS: Qiegħed nirriferi għal fejn hemm "programmi ta' riklami jew riklami" u "kontenut pornografiku jew espliċiti sesswalment".

Dawn ma jidhrux fit-test Ingliż.

Fil-fatt fit-test Malti jaslu san-numru Ruman (ix) mentri fit-test Ingliż jieqfu sal-(vii).

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, hemm bżonn ta' emenda żgħira fid- definizzjoni ta' "qualifying company" għax fl-ewwel linja hemm bżonn indaħħlu l-kelma "naturali".

Jiġifieri se nagħmlu dik l-emenda u l-emenda li qed jissuġġerixxi l-Onor.

Agius.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chris Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Nixtieq nistaqsi għalfejn fl-iskeda qegħdin inħallu barra xogħol awdjoviżiv li jikkomprendi attivitajiet sportivi.

Jekk immorru ftit lura fiż-żmien insibu li kellna produzzjonijiet awdjoviżivi fuq attivita` sportiva, fuq logħba tal-football u fuq il-windsurfing li għamlu suċċess ukoll.

Allura x'wassal għad-deċiżjoni li, fost xogħlijiet oħra, xogħol awdjoviżiv ibbażat fuq attivitajiet sportivi jiġi eskluż milli jikkwalifika għal skemi ta' inċentivi u allokazzjoni ta' flus?

ONOR.

AUSTIN GATT: Għaliex fl-iskeda qegħdin neskludu r-rapportaġġ - mhux biss ta' l-isport imma kull tip ta' rapportaġġ - milli jikkwalifika għal dawn l-iskemi ta' inċentivi.

Jekk tħares lejn l-iskeda ssib li anke current affairs huma esklużi.

Irid ikun film dwar l-isport.

Dan l-aħħar kien hemm film Amerikan dwar żiemel li jismu "Sea Biscuit."

Jiġifieri dak jikkwalifika għax huwa drammatizzazzjoni ta' l-istorja ta' "Sea Biscuit" li ma nafx kemm rebaħ kampjonati fl-Amerika.

Kien hemm il-famuż film dwar il- football player Pele` u ħafna minn dawn il-films.

Dawn it-tip ta' films jikkwalifikaw imma mhux rapportaġġ ta' xi logħba football.

Kif ġie spjegat lili, billi dak huwa coverage ta' event li qed isir jew li sar fil-fatt jiġi state aid, tkun qed tindaħal in the competition bejn min jittrażmetti dak l-event għax m'huwiex film, m'huwiex kreazzjoni u m'huwiex xogħol artistiku.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Id-definizzjoni bl-Ingliż għalija tagħmel iktar sens milli kif inhi bil-Malti.

Meta taqraha bl-Ingliż tinftiehem ħafna iktar.

Ma stajniex insibu kliem bil-Malti li jagħmel iktar sens mill-kliem "kull tip ieħor ta' persuna naturali"?

ONOR.

AUSTIN GATT: Din inħalluha f'idejn l-avukati.

Għalhekk nipproponi li klawsola 25 tiġi posposta.

THE CHAIRMAN: Hawn qbil?

(Onor. Membri: Iva)

Il-Kumitat qabel li klawsola 25 tiġi posposta

Klawsola 26 – Ċertifikazzjoni ta' kumpanniji u, jew produzzjonijiet kwalifikanti u determinazzjoni tal-livell ta' benefiċċji.

Clause 26 - Certification of qualifying companies and, or productions and determination of the level of benefits.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, klawsola 26 tagħti l-enabling power ġenerali.

F'subklawsola (1) qegħdin ngħidu li l-ministru responsabbli għal din il-liġi, wara konsultazzjoni mal-ministru tal-finanzi, jistabbilixxi l- kriterji li jridu jilħqu l-kumpanniji li jistgħu jikkwalifikaw.

Għaliex?

Kif konna qed ngħidu ftit qabel, l-intenzjoni m'hijiex li kulmin jiġi jikkwalifika u dawk li jikkwalifikaw mhux neċessarjament jikkwalifikaw għal kollox.

Qed ngħidu li l-gvern iżomm id-dritt li jgħid lill-kumpannija jew lill-produzzjoni li trid tonfoq tant, trid tiġbed tant filmati, jew trid tagħmel tant value added u jekk tikkwalifika tista' tieħu għajnuna fuq dak li tonfoq bħala car rentals, imma ma teħux għajnuna fuq xiri ta' materjal.

Allura hawnhekk il-ministru għandu l-poter li jagħmel regolamenti fejn jistabbilixxi min jikkwalifika u għalxiex jista' jikkwalifika dak li jikkwalifika.

Subklawsola (2) tgħid li tkun il-kummissjoni li tistabbilixxi l-ammont ta' għajnuna li tingħata lill-kumpannija li tikkwalifika biex inżommu d- diskrezzjoni.

Ikun hemm massimu safejn tista' tasal u jkun hemm budget li jista' jonfoq fis-sena.

Dawk huma l-parametri, pero` l-kummissjoni tista' tiddetermina l-livelli jew l-ammonti tal-benefiċċji fiskali u ta' tip ieħor.

Subklawsola (3) tgħid li jkun il-kummissarju li jagħmel ir- rakkmandazzjonijiet lill-kummissjoni, li l-kummissjoni tista' taċċetta jew ma taċċettax, u wara jagħmel iċ-ċertifikazzjoni u ċ-checks kollha neċessarji li dawk l-ammonti li ġew awtorizzati bħala massimu fil-fatt intnefqu.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Chris Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Hawnhekk qegħdin ngħidu li se jkun hemm set ta' kriterji li jkunu jafu bihom il-kumpanniji jew ikunu miżmuma fl-uffiċini tal-kummissjoni?

Id-djar ta' produzzjoni se jkunu jafu għalxiex jistgħu jikkwalifikaw?

Il-proċedura se tkun trasparenti għalihom?

Huwa importanti li dawn ikunu ċerti li dak li qed isir magħhom isir ma' ħaddieħor.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Iva din se tkun parti mil-legal notice.

Nista' ngħid minn issa li wara ħafna diskussjonijiet kemm mad-dipartiment tal-VAT u kemm mad-dipartiment ta' l-income tax, f'nofs il-ġimgħa d-dieħla se jkolli l- aħħar draft tal-legal notices relattivi u issa jridu jgħaddu mill-board ta' l-istate aid pero` naħseb li ma ndumux wisq, imbagħad jgħaddu mill- Kabinett u nkunu nistgħu nippubblikawhom.

Nispera li f'Mejju nippubblikaw il-legal notice u l-kriterji jkunu elenkati fih, jiġifieri kulħadd se jkun jaf li għall-kiri tal-karozzi tista' tieħu l-għajnuna u għax-xiri ta' materjal ma tistax tieħu l-għajnuna.

Id-diskrezzjoni tibqa' fuq il-livell kemm tista' tieħu, jekk huwiex 1% jew 10%, jew 2% jew 15%.

Dak ikun jiddependi minn kemm wieħed jonfoq flus f'Malta.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Ladarba se jkun hemm il-kriterji magħrufa, għaliex fis-subklawsola (2) għandna li l-kummissjoni tista' taddotta linji direttivi għad-determinazzjoni tal-livelli tal-benefiċċji?

ONOR.

AUSTIN GATT: Waqt li l-kriterji se jkunu definiti, jiġifieri li tista' tieħu għajnuna fuq car rental, imma fuq xiri ta' materjal le, l- ammont kemm tikkwalifika għalih, jekk huwiex 1% jew 20%, irid ikun bilfors oġġettiv.

Kif konna qed ngħidu qabel, jekk jiġi xi ħadd jiġbed commercial u jdum erbat ijiem u forsi jonfoq Lm20,000 f'Malta, innaqqsulu 1%.

Pero` jekk jiġi xi ħadd li jonfoq Lm20 miljun f'xahar innaqqsulu 20%.

Allura hawnhekk irrid inħalli ftit id-diskrezzjoni.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Jiġifieri minkejja li se jkollna a set of criteria se jkun hemm il-flessibbilta`.

Wara kollox tagħmel sens.

ONOR.

AUSTIN GATT: Irrid ngħidlek li kelli ħafna argumenti bil-kontra.

Kelli argumenti fis-sens li kulmin jiġi nagħtuh 20% jew kulmin jiġi nagħtuh 10%.

Jien ma qbiltx magħhom.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Irid ikun hemm benchmarking pero`, kif għedt inti, jekk tiġi produzzjoni li se tonfoq Lm20 miljun f'xahrejn tnaqqsilha tant u jekk se jiġi commercial li jonfoq inqas, it-tnaqqis ikun inqas.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ejja nieħdu l-estremi.

Kieku jiġi xi ħadd u jgħidli li f'ġimgħa jonfoq Lm100 miljun kważi nikser il-liġi u minflok 20% nagħtih 30%.

Naħseb din id-diskrezzjoni ...

ONOR.

CHRIS AGIUS: Naħseb li tagħmel sens.

ONOR.

AUSTIN GATT: Nerġa' nagħmel l-uniku appell li din hi d- diskrezzjoni li trid tuża u kultant biex tużaha trid tieħu riskju.

Nispera li f'dan il-parlament ma nikkritikawx lill-kummissjoni u lill-kummissarju jekk ikollhom il-kuraġġ li jużaw din id-diskrezzjoni u kultant tmurilhom waħda ħażin.

Jekk jabbużaw biha, iva, j'Alla nikkritikawhom ilkoll u nkun l-ewwel wieħed jien li nikkritikahom.

Pero` jista' jkun li kultant forsi tmurilhom ħażin ukoll.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Iridu l-approvazzjoni tal-ministru għal kull ħaġa li jagħmlu?

ONOR.

AUSTIN GATT: Le.

Il-kummissjoni tiddeċiedi.

Il-ministru, jekk irid, overrules bil-miktub.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Pero` jistgħu jiddeċiedu qabel imorru għand il- ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Iva, jiddeċiedu huma, m'hemmx bżonn jinformaw lill- ministru, pero` l-ministru ...

Tgħidli kif jista' jkun jaf bihom?

Dawn tkun taf bihom.

At the end of the day, ejja nkunu saqajna ma' l-art, jekk iridu jiddeċiedu fuq Lm0.5 miljun ma tantx se jerfgħu r-responsabbilta` waħedhom u jiġu jgħidulek.

Pero` jiddeċiedu huma, u jekk il-ministru jidhirlu li din hija deċiżjoni ħażina jaqbad u jikteb biex jgħid li ma jaqbilx u li għandu jsir hekk.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Jekk ikunu diġa` għamlu commitment, x'jiġri?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-pajjiż jaqa' għaċ-ċajt.

Fil-fatt dawn il-każi ġraw diġa`.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Qed ngħidu li se jkun hemm set of criteria pero` mbagħad il-kummissjoni tiddeċiedi fuq il-livelli.

Naħseb li meta naslu - j'Alla naslu - għal dawn l-affarijiet irridu nkunu ċari ma' min qed japplika għal dawn il-benefiċċji u nfehmuhom għaliex qegħdin jiggwadanjaw dawk l-ammonti għax importanti li nuru li qed inkunu trasparenti u nimxu fuq l-istess linji ma' kulħadd.

ONOR.

AUSTIN GATT: Naqbel perfettament ma' l-Onor.

Agius.

Għandu jkun hemm it-trasparenza f'kollox u rridu nispjegaw lil min japplika għal dawn l- inċentivi jew benefiċċji għaliex huwa ħa 2% meta ħaddieħor ħa 20%.

Fl- aħħar mill-aħħar kulħadd jifhem.

L-interess tagħhom huwa - apparti li jkollhom bżonn ta' ċerti locations - li Malta hija iktar kompetittiva għax huma jieħdu iktar flus.

U l-interess tagħna huwa li huma jinvestu iktar flus.

Din hija sempliċi.

THE CHAIRAMN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 26.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 26 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 25 – Tifsir.

Clause 25 - Definitions.

(Posposta iktar kmieni fil-Kumitat)

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, se nipproponi din l-emenda:

"G" (1) Fid-definizzjoni ta' "kumpannija kwalifikanti" minflok il-kliem "tfisser persuna ġuridika li twettaq" għandhom jidħlu l-kliem "tfisser persuna naturali jew ġuridika li twettaq"; u

(2) Fit-test Ingliż ta' l-Iskeda li hemm ma' klawsola 25, minnufih wara paragrafu (vii) ta' artiklu 3 għandhom jiżdiedu paragrafi (viii) u (ix) li ġejjin:-

"(viii) advertising programmes or advertisements;

(ix) pornographic or sexually explicit content.".

"G" (1) In the definition of "qualifying company" for the words "means a legal person which carries" there shall be substituted the words "means any natural or legal person which carries"; and

(2) In the English text of the Schedule in clause 25, immediately after paragraph (vii) of article 3 there shall be inserted the following paragraphs (viii) and (ix):-

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqisja hija l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "G" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 25 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 25, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 27 - Assistenza mill-Kummissarju.

Clause 27 - Assistance by the Commissioner

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, klawsola 27 żgur m'hijiex intenzjonata li tidħol fis-seħħ issa pero` hija klawsola wżata ħafna barra minn Malta.

Gvernijiet oħra oħra jallokaw ammont ta' flus biex jinvestu fil-produzzjoni ta' films.

Ovvjament jinvestu fir-riskju għax jekk il-produzzjoni tagħmel il-flus, tagħmel il-flus, jekk il-produzzjoni titlef il-flus inti titlef il- flus ukoll.

It-Taljani għandhom frażi gustuża ħafna għal dawn l-investimenti għax igħidulhom "soldi a fondo perduto".

Dan tkun taf bih minn qabel imma dan huwa mezz kif inti tissussidja.

Jiġifieri għandek produzzjoni li kummerċjalment taf li mhix sejra tajjeb imma se tħalli ħafna flus.

Jekk għandek Lm0.5 miljun li tista' taħraqhom, iġġibhom Malta, tagħtihom Lm0.5 miljun li taf li se titlifhom, pero` taf li se jonqfu Lm10 miljun waqt li qegħdin hawn Malta.

Din hija riskjuża ħafna.

Nerġa' ngħid li għalkemm qed indaħħlu dan il-poter, żgur m'għandna l-ebda intenzjoni li nużawh f'dan il-perijodu li qegħdin fih minħabba s- sitwazzjoni finanzjarja tagħna.

Pero` ladarba qegħdin nagħmlu din il-liġi naħseb li huwa tajjeb li ndaħħluh.

Mr Chairman, nixtieq ngħid ukoll, mingħajr ma nkun polemikuż, li kien hemm perijodi meta dan il-poter ġie wżat.

Kien hemm gvern li nvesta ġo film, imma ma marx tajjeb; ħa riskju bħal kull riskju kummerċjali.

Dawn huma affarijiet li jiġru.

Ma naħsibx li għandna nitilqu niġru qabel ma nitgħallmu nimxu.

Ejjew nużaw l-inċentivi tajjeb, ejjew inġibu x-xogħol, imbagħad 'il quddiem forsi jkollna fondi biżżejjed u tant inkunu sejrin tajjeb li naslu biex ninvestu f'xi produzzjoni.

Għalhekk tajjeb li nħallu dan il-poter hawnhekk.

Fl-aħħar mill-aħħar qed nagħtu l-poter lill- kummissarju li jista' jirrikkmanda, il-kummissjoni tista' tiddeċiedi, imma l-poter tal-ministru li jgħid le jibqa' hemm.

Jien żgur m'iniex se nalloka fondi għal dan il-għan u żgur li l-ministru tal-finanzi mhux se jiġi jagħtini Lm0.5 miljun fl-estimi ta' l-aħħar tas- sena biex ninvestihom fi produzzjoni flimkien ma' Steven Spielberg.

Voldieri għalissa se jkun enabling power li joqgħod hemmhekk biss.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Jien naqbel perfettament li meta inti tkun parti minn produzzjoni tkun qed tieħu riskji kbar, u żgur li pajjiżna bħalissa m'huwiex f'pożizzjoni li jieħu dawn ir-riskji.

Pero` jkun tajjeb li qiegħda hemm fil-liġi u qed nagħmluha ċara li m'hemmx il-ħsieb li tintuża fil-futur, la viċin u lanqas fil-futur imbiegħed.

Huma riskji kbar li pajjiżna żgur li mhux f'pożizzjoni li jieħu u m'għandniex l-expertise biex naqbdu niġru qabel ma nitgħallmu nimxu, kif qal il-ministru, u nkunu daqshekk prużuntużi li noħorġu ammonti ta' flus sabiex nipparteċipaw f'xi produzzjoni.

Naħseb li jkun tajjeb li nagħmluha ċara li din il-klawsola mhix se tkun attivata sakemm ma ...

(Interruzzjonijiet) Għandna garanzija li sakemm ikun il-ministru mhix se tiġi attivata.

U naqbel miegħu perfettament.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 27.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 27 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 28 – Garanziji mill-Kummissarju.

Clause28- Guarantees by the Commissioner.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, klawsola 28 hija halfway house bejn l- inċentivi u l-investiment fil-film għaliex tagħti l-poter lill-kummissjoni li l-inċentiv ikun li jiggarantixxi l-pagament ta' xi self li jkun sar mill- produttur jew inkella mill-produzzjoni.

Dan ikun mezz alternattiv ta' finanzjament.

Ultimament il-flus jinteressawh lill-produttur.

Ma tagħmillux differenza jekk ġabhomx direttament bi ħlas lura ta' xi ħaġa li jkun ħallas jew inkella ġabhomx permezz ta' loan li għandu mal-bank.

Hawnhekk l-idea hija li noħolqu metodu ta' finanzjament differenti li jista' jiġi wżat mill-produzzjoni.

Jiġifieri addizzjonalment jew minflok l- inċentiv li inti tagħti, il-metodu ta' finanzjament ikun kemm kemm differenti.

Jiġifieri hawn mhux qed nidħlu f'xi area li hija totalment differenti mill- inċentivi.

Iktar huwa differenti l-metodu ta' ħlas kif isir.

Għaliex?

Għax ovvjament il-produzzjoni li qed tonfoq ħafna flus fi żmien relattivament qasir ikollha problemi ta' cash flow u kultant jiffinanzjaw il-cash flow permezz ta' bank loans.

Allura l-kummissjoni tista' tagħżel - u kultant jaqbel anke lill-gvern stess - li minflok tħallas Lm0.5 miljun f'xahar biex tagħti lura dak li jkun ġie minfuq, tieħu over il-bank loan li tista' titħallas fi żmien sentejn biex tagħti lura Lm0.5 miljun, l-istess kif tkun qed tagħti dawk l-inċentivi.

Dan huwa metodu ta' finanzjament differenti.

Fir-realta` hawn iktar qed niffaċilitaw ix-xogħol ta' kif il-gvern jista' jaħdem il-finanzjament milli qed nivvantaġġjaw lill-produttur.

Għaliex il-kummissjoni tieħu over il- loan li tkun daħlet għaliha l-produzzjoni u minflok tħallas direttament lill-produzzjoni tħallas dik il-loan f'terminu ta' żmien itwal.

THE CHAIRMAN: Iktar rimarki?

L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Allura jekk kumpannija tkun ġejja tiġbed film ġewwa Malta u għandha dritt għal "X" ammount ta' inċentivi, l-istess ammont tista' tieħdu f'loan?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Iva prattikament.

Ħalli nġib eżempju differenti.

Ejja ngħidu li ġie film li se jonfoq tant f'Malta.

Il-film commissioner igħidlu li hu jikkwalifika għal tali inċentivi, u se nagħtuh lura Lm0.5 miljun, u joħroġlu "pre-qualification certificate", kif inhu msejjaħ fil- liġi, li subject li l-kumpannija tkun se tonfoq tant il-massimu ta' inċentivi li jista' jagħtiha lura huwa ta' Lm0.5 miljun.

X'jagħmel bih il- produttur?

Dak mhux se jitfgħu fil-kexxun u jżommu hemm.

Il-probabbilta` hi li jmur il-BOV, l-HSBC jew l-APS u jsarraf dak iċ-ċertifikat għax ikollu bżonn il-flus biex jonfoqhom f'Malta stess.

U fuq dak iċ-ċertifikat il- bank jagħtih Lm0.25 ta' miljun loan għaliex Lm0.25 miljun se jonfoqhom żgur dan, u għandu ċ-ċertifikat tal-gvern li se jħallsu.

Allura meta dak il-produttur jiġi biex isarraf dak li għamel, jekk ikun nefaq Lm400,000 il-gvern minflok jagħtih Lm0.5 miljun jieħu over il-loan ta' Lm0.25 miljun u jagħti d-differenza f'cash lill-produttur.

Tibbilanċja waħda kontra l-oħra.

U jista' jkun li jaqbillek għax dik il-loan forsi jkollha condition li trid titħallas fuq tliet snin jew fuq sentejn u allura mil-lat ta' cash flow tal-gvern jew tal-film commission ikun jaqblilha li tieħu over dik il-loan.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Naħseb li tagħmel sens għaliex ikun suċċess u ma jkunx suċċess il-film l-inċentivi jridu joħorġu xorta.

Jiġifieri, kif qed tgħid int, tagħmel sens għaliex imbagħad ikun hemm perijodu ta' żmien u l- commission ikollha aktar cash flow jekk tħallasha fuq perijodu ta' snin.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Iva, nikkonferma li l-analiżi ta' l-Onor.

Agius hija preċiża u din hija intenzjonata biex tgħin lill-film commission iktar minn ħaġa oħra.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 28.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 28 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 29 – Għotjiet mill-kummissarju għat-taħriġ u attivitajiet oħra.

Clause 29 – Grants by the Commissioner for training and other activities.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, klawsola 29 hija importanti ħafna għaliex tiżgura li l-inċentivi mhux biss nagħtuhom lil min jiġi biex jagħmel produzzjoni, imma li ninvestuhom ukoll fl-infrastruttura u fit- taħriġ tan-nies li, kif tkellimna l-bieraħ, huwa tant importanti biex verament ikollna industrija serja f'Malta.

Fil-fatt parti essenzjali ta' l- inċentivi fil-bidu nett sejra tkun għall-capital investment li jista' jsir u se jkunu wkoll inċentivi li jattiraw nies biex jinvestu f'affarijiet bħal sound studios, sound stages, editing suites, eċċ.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Jien ilu jkolli kuntatti ma' nies involuti fix-xogħol tal-ġbid ta' films minħabba l-fatt li ġej minn area li qiegħda viċin ħafna l-Malta Film Studios.

Naħseb li, kif semma l-ministru, għad għandna ħafna nuqqasijiet kemm bħala sound studios u aċċessorji oħra tant importanti għal din l-industrija, u għandna wkoll nuqqas fir-riżors uman.

Pero` area li naħseb li jkollna suċċess fiha jekk naħdmu fuqha - u j'Alla dak li qed ngħid għandi raġun fih - hija fl-ispecial effects.

Tul is-snin kellna nies li kienu jaħdmu f'din l-industrija li kienu suċċess għaliex anke ttieħdu barra minn Malta sabiex ikomplu jaħdmu fil- produzzjoni.

Minkejja li se jkollna approvazzjoni ta' fondi sabiex isir taħriġ, nappella biex naraw ukoll x'nistgħu nibbenefikaw - bħala film commission issa - minn programmi ta' taħriġ li toffri l-Unjoni Ewropea.

Kif semmejna fid-diskussjoni li kellna qabel, fl-Unjoni Ewropea kif ukoll fil-Council of Europe hemm numru ta' programmi ta' dan it-tip.

Tajjeb li dawn il-programmi ta' taħriġ mhux biss ikunu ġejjin mill-fondi ta' pajjiżna, iżda nibbenefikaw ukoll minn programmi ta' taħriġ li toffri l- Unjoni Ewropea.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Naqbel perfettament mas-sentimenti ta' l-Onor.

Agius li l-long-term achievement ta' dan il-pajjiż ikun jista' jseħħ verament jekk nagħrfu li din l-industrija nibnuha bin-nies Maltin.

Hemmhekk verament ikollna breakthrough, hemmhekk verament ikollna l-industrija Maltija tal-films.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Chris Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Għalxiex qed nirriferu meta qed ngħidu li l- kummissarjuju jipprovdi flejjes, soġġetti għall-pattijiet u l- kondizzjonijiet li jikkonsidra adatti, għall-attivitajiet, eventi u inizjattivi?

Qed ngħidu għal meta nagħmlu xi Cannes festival?

Ma naħsibx jien.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ir-realta` hi li dan huwa l-mod kif l-avukati jagħmlu d-drafting biex żgur ikopru kollox.

Allaħares jagħmlu hekk!

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 29.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 29 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 30 – Kontravvenzjoni ta' xi patt jew kondizzjoni ta' investimenti, self, għoti jew garanziji.

Clause 30 - Contravention of term or condition of investment, loan, grant or guarantee.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, klawsola 30 hija iktar teknika minn ħaġa oħra.

Hawnhekk nipprovdu li jekk ikun hemm ksur ta' xi kondizzjoni li tkun għamilt ma' investitur, ma' production house, eċċ., dak li huwa dovut lilek huwa debitu kuntrattwali u allura tista' tfittxu immedjatament bħala debitu.

Din tiffaċilita r-rikors li inti jkollok permezz tal-qorti milli toqgħod tiġi kanonizzat bħala debitur.

Jiġifieri iktar hija kwestjoni legali biex tiffaċilita lill-kummissarju jiġbor lura l-flus dovuti lilu.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Voldieri l-kummissarju se jkun f'pożizzjoni li jekk għandu jieħu xi ammonti ta' flus, jieħu ż-żmien u jagħti perijodi ta' żmien biex jitħallas lura?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: It's up to the commissioner li jiddeċiedi jekk jagħtix perijodu ta' żmien biex jitħallas lura.

Hawnhekk qed ngħidu li minflok tmur il-qorti tiftaħ kawża biex tgħid li t-tali għandu jagħtik tant, permezz ta' din il-klawsola tkun tista' tgħaddi mill-ewwel għall- eżekuzzjoni li għandu jagħtik.

Jiġifieri din hija favur il-kummissarju għax dak li hu dovut lilu jiġbru iktar malajr.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 30.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 30 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 31 – Ammont massimu ta' investimenti, self, għotjiet eċċ. mill- Kummissarju.

Clause 31 - Maximum amounts of investments, loans, grants etc. by the - Commissioner.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, fi klawsola 31 qed nipprovdu li l- ministru responsabbli għal-liġi f'konsultazzjoni mal-ministru tal-finanzi, jista' jagħmel limiti lill-kummissarju ta' kemm jista' jagħmel investiment taħt l-artikli 27 u 29.

Per eżempju, jekk irid jista' jgħidlu li, jiġri x'jiġri, fuq kull produzzjoni ma tistax tonfoq iktar minn Lm0.5 miljun, jew Lm100,000 f'inċentivi.

Hawnhekk m'aħniex qed nirriferu għall-budget tas- sena, imma qed ngħidu li jista' jidħol f'iktar dettall u jillimita.

Fil-fatt jista' jkun li għandna bżonn emenda hawnhekk għax din il-klawsola ssemmi biss lill-kummissarju imma naħseb li għandna nitkellmu fuq il- kummissjoni.

THE CHAIRMAN: Hawn rimarki?

L-Onor.

Chris Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Hawnhekk qed ngħidu li kull sena l-kummissarju se jkollu ammont ta' flus ivvotati għalih sabiex jagħti inċentivi jew inkella se jkollu open cheque, jista' jagħti inċentivi kemm irid?

Jien fhimt li kull sena din il-Kamra se tivvota ammont ta' flus bħala inċentivi sabiex il- kummissarju, jew il-kummissjoni tkun tista' tinċentiva dawk il-kumpanniji li jkunu jridu jiġu jinvestu f'pajjiżna.

Pero` kif qed ngħidu hawn, jekk taqbeż il-limitu trid titlob lill-ministru li jagħtiha garanzija sabiex tkun tista' tagħti aktar minn dak li jkun ġie vvotat lilha minn din il- Kamra.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Din il-klawsola tagħti l-poter lill-ministru li joħroġ legal notice, in addition mal-legal notices kollha li semmejna qabel, fejn jistabbilixxi l-limiti massimi ta' l-inċentivi, jikkwalifika min jikkwalifika.

Per eżempju, jekk kumpannija tieħu loan, il-loan ma tistax teċċedi l-Lm50,000, jekk tagħti training grant, kull training grant ma tistax teċċedi l-Lm20,000, jekk tagħti inċentiv, kumpannija waħda ma tistax teċċedi l-Lm100,000.

Jiġifieri l-ministru jistabbilixxi l-limiti massimi safejn jista' jasal il-kummissarju.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Wara li tkun ġiet ivvotata lilha ...

ONOR.

AUSTIN GATT: Iva.

Ejja ngħidu li vvotajna Lm1 miljun lill- kummissjoni.

Teoretikament il-kummissarju jista' jonfoq l-Lm1 miljun fuq kumpannija waħda.

Imma l-ministru jew il-parlament ikun jixtieq li jferrex l-inċentivi iktar u mhux imorru fuq kumpannija waħda.

Allura jagħmel limitu ta' Lm50,000.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Lil kull produzzjoni?

ONOR.

AUSTIN GATT: B'hekk inkunu nistgħu nagħtu inċentivi lil 20 produzzjoni u mhux lil waħda.

Jiġifieri l-poter ultimu ta' kif jitqassmu jibqa' f'idejn il-gvern u l-parlament.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 31.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 31 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 32 – Persuni li jitqiesu bħala uffiċjali pubbliċi.

Clause 32 – Persons deemed public officers.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, kif tgħid preċiż id-diċitura ta' klawsola 32, fil-liġi qed nipprovdu, kif nipprovdu f'kull liġi, li l-membri tal-kummissjoni kif ukoll l-uffiċjali u l-impjegati kollha tal-kummissjoni jkunu dikjarati bħala uffiċjali pubbliċi għall-iskopijiet tal-Kodiċi Kriminali u tagħtihom protezzjoni kontra min jagħmlilhom xi ħsara.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 32.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 32 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsoli 33 u 1 u t-Titolu għaddew nem. con. u ġew ordnati biex isiru parti mill-Abbozz ta' Liġi.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, nipproponi li l-Iskrivan tal-Kamra jkun awtorizzat li jikkoreġi żbalji ta' l-ortografija u jagħmel xi emendi żgħar u r-renumbering li jkun hemm bżonn.

THE CHAIRMAN: Hawn qbil?

(Onor. Membri: Iva)

Il-Kumitat qabel li l-Iskrivan tal-Kamra jkun awtorizzat li jikkoreġi żbalji ta' l-ortografija u jagħmel xi emendi żgħar u r-renumbering li jkun hemm bżonn.

Il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitat irrapporta l-Abbozz ta' Liġi mgħoddi b'emendi.

MR SPEAKER: Sar il-ħin.

Insejjaħ lill-Ministru biex, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar l-Erbgħa, 4 ta' Mejju 2005 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummissjoni ċinematografika ta' Malta - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sħubija ta' Malta fil-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Bank Ċentrali ta' Malta - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Arkivji Nazzjonali – Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali - Tielet Qari; u Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet - Tieni Qari.

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Mario de Marco.

ONOR.

MARIO de MARCO: Sur President, se nieħu l-ħin li ġentilment ikkonċedili l-Onor.

Michael Asciak biex nikkundanna mingħajr ebda riservi, l-att vandalu li seħħ matul dan il-lejl fuq Portes des Bombes.

Dan hu monument ta' arkitettura u kultura li ġie restawrat madwar sena ilu, b'ħafna paċenzja u bi spiża mhux żgħira.

Kulmin jgħaddi minn dan il-post biex jidħol lejn il-Belt seta' jammira l-mod kif dan il-monument ġie restawrat, biex issa ġie vandalizzat bl-iktar mod kodard u bl-iktar mod ikrah.

Jien naħseb li dan l-att vandalu għandu jġegħilna nistħu, pero' naħseb li għandu jgħaqqadna lkoll bħala Maltin biex nikkundannawh bla ebda riserva.

Din il-kundanna qed nagħmilha mhux biss bħala deputat ta' l-ewwel distrett imma fuq kollox bħala Malti.

Grazzi, Sur President.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Michael Asciak.

ONOR.

MICHAEL ASCIAK: Jien ningħaqad mal-kelliem ta' qabli għaliex inħoss li dawn l-atti vandali jsiru minn min ma japprezzax il-fatt li għandna nkunu kburin li aħna Maltin.

Dan huwa wirt tagħna lkoll u għandna nibżgħu għalih, anke għaliex il-barranin jitpaxxew iħarsu lejh u mhux nuru lil kulħadd kemm m'aħniex kapaċi nieħdu ħsieb il-wirt kulturali.

Pero' jien ma rridx nagħmel l-aġġornament tiegħi fuq hekk, Mr Speaker.

Sena ilu Malta saret membru ta' l-Unjoni Ewropea.

Din kienet sena iebsa għal kulħadd, fis-sens li sar ħafna xogħol u sar ħafna tibdil bil-għan li nimbuttaw il-pajjiż fid-direzzjoni biex ikun jista' jilqa' għal din l- isfida.

Forsi mhux kulħadd japprezza n-neċessita' u l-bżonn ta' dawn it- tibdiliet.

Dan bħal meta tkun żgħir u jkollok tmur l-iskola bilfors.

Niftakarni nistaqsi lill-mama tiegħi: Imma jien irrid immur l-iskola għal dejjem ta' dejjem?

U hi kienet tgħidli: Għalissa hekk hemm bżonn tagħmel.

Forsi dak iż-żmien ma kontx nagħraf il-bżonn ta' l-iskola, imma llum ovvjament meta nħares lura nara kemm hu importanti li wieħed jagħmel dak il- pass.

Illum nistgħu ngħidu li bdejna naraw il-frott tad-deċiżjonijet li ħa l- gvern u mhux biss għall-fatt li qed jiżdiedu l-impjiegi, imma anke minħabba li opportunitajiet dejjem jikbru għall-Maltin u l-Għawdxin.

Għadna kemm ksibna d-dritt li nidħlu fil-European economic area, li tinkludi fost l- oħrajn l-Isvizzera, in-Norveġja u l-Islanda.

L-Isvizzera diġa' għandha trattat ma' l-Unjoni Ewropea li issa naturalment irid jiġi estiż għall- pajjiżi membri li daħlu ġodda fl-2004, inkluż Malta.

Dan it-trattat lilna l- Maltin jagħtina d-dritt li nidħlu fl-Isvizzera mingħajr l-ebda xkiel, anke bħala residenti, jekk xi ħadd minna jkun sab ix-xogħol hemmhekk.

Dan kollu juri li d-deċiżjoni li ħadna li nissieħbu fl-Unjoni Ewropea kienet deċiżjoni għaqlija u m'għandix l-iċken dubju li 'l quddiem għad irridu ngawdu vantaġġi ħafna ikbar.

Diġa' għidt li matul din is-sena saru ħafna bidliet u se nibqgħu għaddejjin b'dan ir-ritmu għax ma nistgħux nieqfu hawn, Sur President.

Nafu li trid isseħħ riforma fil-portijiet biex dawn jiġu liberalizzati u b'hekk insiru aktar kompetittivi.

Nafu wkoll, kif qal il-prim ministru nhar il-Ħadd, kemm huwa importanti li sseħħ ir-riforma tal-pensjonijiet, ħalli meta wieħed jirtira jkollu pensjoni adegwata, għalkemm strettament din m'għandhiex x'taqsam ma' l-Unjoni Ewropea.

Huwa evidenti għal kulħadd li fuq bażi ta' nazzjon sirna iktar kompetittivi u f'dan is-sens ma nistax ma nfaħħarx lill- gvern għall-kuraġġ Ii wera meta ttieħdet id-deċiżjoni li nidħlu fl-ERM II.

Kontra ċerti pajjiżi, aħna m'għandna l-ebda choice għax l-euro rridu ndaħħluha bilfors u jekk ma ndaħħluhiex fil-perijodu li ġej, xorta waħda rridu ndaħħluha iktar tard għaliex l-acquis jitlob li l-pajjiżi membri ta' l-Unjoni Ewropea jdaħħlu l-euro.

Naf li kien hawn min qal li l-gvern għaġġel fid-deċiżjoni li ħa – bħal speċi jridu jgħidu li l-gvern rushed in where angels fear to tread – imma jien naħseb li l-gvern jaf eżatt x'inhu jagħmel, bħalma jaf li fi ħdan l- għaqda Ewropea u fi ħdan il-Barcelona process, fl-aħħar mill-aħħar trid tkun il-kompetittivita' li taqlagħna.

Jien konvint li l-gvern huwa konxju li jekk ma nintroduċux l-euro meta jsir l-ewwel dħul fil-euro zone, probabbilment fis-sena 2008, dan ikun ifisser li fuq bażi ta' nazzjon nitilfu l-kompetittivita' tagħna.

Apparti l-kwestjoni li meta jsiefru l- Maltin jew meta l-barranin jiġu Malta jkunu jafu jikkomparaw il-prezzijiet, min jinvesti fil-pajjiż ovvjament ma jkollux għalfejn joqgħod jaqleb minn euro għal flus Maltin u mbagħad meta jiġi biex jesporta jaqleb lura għall- euro jew għad-dollaru u allura dan huwa fattur importanti meta wieħed jikkonsidra l-kompetittivita' tal-pajjiż.

Sur President, nasal biex ngħid li matul din is-sena mxejna 'l quddiem anke fuq bażi politika għaliex insibu li l-partiti politiċi f'ċerti oqsma importanti qed jersqu lejn xulxin.

Naraw ukoll li d-diskussjoni għadha ma saħnitx, għax għadna ma dħalniex fid-diskussjoni proprja tal-Kostituzzjoni Ewropea, pero' naħseb li anke mir-rumblings li qed nisma' min-naħa l-oħra tal-Kamra, dan juri li sħabna ta' l-oppożizzjoni biddlu l-approach tagħhom fejn għandu x'jaqsam ma' l-Unjoni Ewropea u l-Kostituzzjoni Ewropea.

Donnu li nistgħu ngħidu li waqa' l-aħħar sur fil-politika Maltija għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-affarijiet barranin.

Illum qed naraw kunsens ħafna iktar wiesa' f'dak li għandu jagħmel il-pajjiż f'dan ir-rigward, imma rrid nagħmel punt ieħor, Sur President.

Għalkemm matul din is-sena biddilna l-istituzzjonijiet kollha tal-pajjiż u kemm iċ-ċivil u kif ukoll il-privat nistgħu ngħidu li ppreparaw ruħhom għall-kompetittivita' u sa ċertu punt taw servizz aħjar, inħoss li hemm istituzzjoni li għad jonqosha biex taġġorna ruħha għar-realta' l-ġdida ta' Malta u b'dispjaċir ngħid li qed nirriferi għall-Parlament Malti.

Din hi t- tielet darba li jien ġejt elett bħala membru ta' din il-Kamra u għalhekk nista' nqabbel l-ammont ta' xogħol li kien isir qabel ma' l-ammont ta' xogħol li qed isir issa.

Nista' ngħid b'wiċċi minn quddiem li mertu ta' kull membru ta' din il-Kamra u ta' l-istaff li jaqdi lil din il-Kamra, ix-xogħol żdied b'mod sostanzjali.

Ma nsemmix il-laqgħat plenarji tal-Kamra - għax kulħadd jaf li bqajna niltaqgħu tliet darbiet fil-ġimgħa, it-Tnejn, it-Tlieta u l-Erbgħa – imma nsemmi l-kumitati li nistgħu liberament ngħidu li qed jiltaqgħu kważi kuljum, partikolarment il-kumitat għall-affarijiet soċjali u l-kumitat ta' l-affarijiet barranin u Ewropej.

Per eżempju, nista' ngħid li l-Onor.

Jason Azzopardi għadu kemm qalli li l-laqgħa li jmiss tal-foreign affairs committee se ssir nhar il-Ġimgħa filgħodu, jiġifieri meta l-parlament ma jkunx qed jiltaqa'.

Altru li żdied ix-xogħol, Sur President u żdied ukoll is-safar.

Minħabba l-istituzzjonijiet ta' l-Unjoni jien nikkalkula li s-safar mill- inqas trippla u dan ifisser, partikolarment għan-naħa tal-gvern, li 15-il backbencher iridu jagħmlu sagrifiċċju kbir għaliex fejn jidħlu l-laqgħat tal-COSAC, il-Euro-Med, it-TAIEX u ċerti laqgħat oħrajn, ma jistgħux jattendu għalihom il-ministri u s-segretarji parlamentari imma jridu jattendu għalihom il-backbenchers.

Mela ġejna f'sitwazzjoni fejn 15-il backbencher għandhom ammont kbir ta' safar.

Fil-fatt naf b'ħafna minn sħabi li jagħmlu nofs ix-xahar barra u dan ifisser ukoll li min hu membru ta' dan il-parlament, għandu ħafna inqas ħin għall-professjoni tiegħu.

Sal- lum membru parlamentari huwa part-timer u jara kif jagħmel biex iżomm il- professjoni tiegħu matul il-ġurnata, pero' issa tant żdied ix-xogħol tal- parlament li ma niddejjaqx ngħid li qed iħabbatha sew max-xogħol professjonali ta' kull wieħed u waħda minna.

U allura hawn bilfors nistaqsi jekk għandniex nibqgħu membri parlamentari part-time, Sur President.

Daparti tiegħi sinċerament inħoss li wasal iż-żmien li wieħed jikkonsidra serjament jekk għandniex nibqgħu b'din is-sistema għaliex ix-xogħol qiegħed dejjem jiżdied u dan apparti li ħafna minna miżżewġin u lit-tfal narawhom kultant.

Jien biss biss ili mqajjem mis-7.00 a.m. u wara s-seduta se mmur għaċ-ċelebrazzjoni tal-festa tas-Salib għaliex illum il-festa ta' Santa Liena, jiġifieri jien m'iniex se nidħol id-dar qabel nofs il-lejl.

Iva, naħseb li għandna nikkonsidraw serjament li l-parlament isir a full-time job, anke għaliex ma jistax ikun li aħna d-deputati nibqgħu naħdmu mingħajr sapport loġistiku.

Meta qabel kont nidħol il-parlament kont insib mazz żgħir ta' karti, imma issa kemm ilna li dħalna fl-Unjoni Ewropea kull darba li niġi nsib munzell sħiħ.

Dan jindika li rridu nagħmlu ħafna qari għaliex ovvjament meta tattendi għal-laqgħat tal-Kummissjoni Ewropea, trid tkun aġġornat fuq dak li jkun għaddej.

Ċertament hemm bżonn li jkollna ħafna aktar nies li jkunu jistgħu jgħinuna f'dan ix-xogħol.

Għaliex, per eżempju, meta niġi biex nikteb xi ittra rrid nagħmel it-typing jien?

Mhux qed ingorr għaliex nittajpja ittra, imma ovvjament jekk ikolli ittra waħda mod u jekk ikolli xi erbgħin jew ħamsin f'ġurnata mod ieħor, Sur President.

Apparti dan kollu, irrid nirrimarka li m'għandniex kamra fejn niltaqgħu li nistgħu ngħidu li hija tagħna u li nkunu nistgħu nagħmlu l-affarijiet tagħna fiha.

In-naħa tal-gvern għandna common room li rridu naqsmuha bejn 15-il ruħ, filwaqt li l-oppożizzjoni għandhom żewt ikmamar żgħar li jridu jiddubbaw bihom 30 ruħ.

Hemm bżonn li nkunu stmati bħal parlamentari oħra fil-pajjiżi membri ta' l-Unjoni - għadni ġej mill-Istati Uniti u nista' nara d-differenza fil-mod kif inhuma stmati d-deputati tal-Kungress Amerikan - u almenu għandu jkollna kamra diċenti mgħammra b'computer network u b'għajnuna loġistika oħra.

Ma jistax ikun li wieħed waħdu jlaħħaq ma' dan ix-xogħol u s-safar kollu.

Jien inħoss li qed inpoġġu piż enormi fuq il-backbenchers għax il- frontbenchers diġa' għandhom l-għajnuna tal-ministeru, tas-segretarji u ta' l-istaff tagħhom u għandhom id-drivers eċċ. Jien mhux qed ngħid li l- membri tal-parlament għandu jkollhom id-drivers, pero' naħseb li wasal iż- żmien li jiġi fformat xi kumitat, anke taħt il-presidenza tiegħek, Mr Speaker, ħalli wieħed jeżamina x'għajnuna għandha tingħata lill-istaff u lid-deputati, bis-sapport loġistiku u finanzjarju meħtieġ.

Jien ġieli nisma' lil min jgħid li l-membri tal-parlament ma jagħmlu xejn u meta nisma' dan it-tip ta' diskors inweġġa'.

Jgħidulek wkoll li l-membri tal-parlament minn 65 għandhom jinżlu għal 55 jekk mhux inqas ukoll.

Meta n-nies jgħidu hekk nirrealizza li ma jafux x'paradigm shift kien hawn mis- snin ta' qabel għall-ġurnata tal-lum, bidla enormi.

Jekk ikollna parlament ta' 55 membru ma nistax nimmaġina kif b'ħames backbenchers inqas fuq kull naħa - għaliex nimmaġina li n-numru tal-ministri trid tħallih l-istess – jista' wieħed ilaħħaq ma' dan ix-xogħol kollu.

Għalhekk jien sinċerament qed nitlob kemm lill-gvern u kif ukoll lis-Sinjorija Tiegħek, biex wieħed jibda jaħseb għall-bidliet li hemm bżonn isiru f'dan il-qasam.

Grazzi, Sur President.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Franco Galea.

ONOR.

FRANCO GALEA: Sur President, nibda biex nikkundanna bl-aktar mod qawwi l-isfreġju li sar mal-Bieb tal-Bombi, anke għax dan l-aġir jibgħat sinjal negattiv għall-aħħar lill-qasam turistiku, il-ħobż tagħna l-Maltin.

Dan huwa att vandalu li għandu jġib l-istmerrija ta' kulħadd u nittama li min hu responsabbli għal dan l-aġir infami jieħu dak li ħaqqu.

Jien immur oltre u ngħid li dan il-barbariżmu jrid jieqaf u j'Alla xi darba naslu biex nibdew napprezzaw il-wirt storiku li għandna.

Kemm għandu għax jistħi min ħareġ il-permess biex fil-Kottonera jsir sfreġju b'dak il-bini orrend li għamlu hemm isfel, kollu ħġieġ u ħadid, faċċata tas-swar!

Ejja naqtgħuha din li noħorġu permessi ta' żvilupp li jagħmlu ħsara lill-wirt kulturali.

Sur President, riċentement semmejt każ dwar allegati abbużi li kienu qed iseħħu f'Tas-Sliema, f'dak li jirrigwarda l-operat ta' restaurant fix-xatt ta' Qui-si-Sana.

Dakinhar jien tajt lista twila ta' nuqqasijiet u inġustizzji li sofrew u għadhom qed isofru r-residenti li joqogħdu fil- viċinanzi u anke poġġejt fuq il-mejda tal-Kamra kopja ta' file li apparentement fl-2002 ma kienx instab fil-MEPA.

Sal-lum għadni ma ġejtx informat jekk itteħdux passi formali għalkemm naf li kien hemm xi ċaqliq - fil-fatt l-għada Ii tkellimt hawnhekk fil-parlament, iċ-chairman tal-MEPA wieġeb għall-protest ġudizzjarju li sarlu mir-residenti - u bil-permess tiegħek, xtaqt nippreżenta lil din l-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż file ieħor li jikkonsisti f'diversi dokumenti.

MR SPEAKER: Hawn il-permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata

ONOR.

FRANCO GALEA: Dan il-file fih ħames rapporti u cioe' ir-risposta tal- MEPA għall-protest ġudizzjarju mressaq mir-residenti; ir-rapport ta' l- ombudsman fuq il-każ numru 2052; advertising material li jipprova li f'dan is-sit kien hemm night club; ir-refusal tal-MEPA biex titwessa' l-bankina; u fl-aħħarnett spjegazzjoni għal meta jien kont għedt li kienu nkisru 26 regolament min-naħa tas-sidien.

Issa hawn irrid ngħid li ċ-ċittadini ta' Qui-si-Sana u jien magħhom qegħdin nistennew azzjoni immedjata għax il-liġi għandha tkun l-istess għal kulħadd.

Il-poplu mhux biss jistenna sodisfazzjon permezz ta' spjegazzjoni ċara, iżda jistenna wkoll li tittieħed azzjoni effettiva kontra kulmin abbuża.

Issa hawn tidħol ukoll il-kwestjoni tal-carpark ta' Qui-si-Sana u l-carpark ta' Tigne', Sur President.

Jien ma nistax ma nesprimix it-tħassib tiegħi għax mhux sew li l-ewwel nagħtu art pubblika mbagħad nippermettu li fuqha jinbnew postijiet kummerċjali, b'kompetizzjoni diretta man-negozji li jkunu fil-viċinanza - kulħadd għadu jiftakar kif kien naqas in-negozju minn Manoel Dimech Street meta nfetħet Bisazza Street - u n-negozji li hemm Tas-Sliema, uħud minnhom min jaf kemm ilhom joperaw, bilfors se jispiċċaw ibatu f'każ ta' change of use, apparti li se jkun inġust għar-residenti għax jista' ikun hemm outlets li jiddisturbawhom.

Jekk se nużaw art tal-gvern biex isir żvilupp fuqha, irridu nkunu innovattivi billi nġibu negozji differenti bħal attrazzjonijiet turistiċi u mhux inkomplu bis-soltu kantaliena li nibnu appartamenti biex inbiegħuhom b'eluf kbar ta' liri.

Jien wisq nibża' li din l-art tal-poplu finalment se tispiċċa biex min ikun irid jixtri l- proprjeta' jkollu jħallas prezz fenomenali għaliha, Sur President.

Issa hawn irrid ngħid li matul dawn l-aħħar xhur sabuni bosta negozjanti u nies oħra li joperaw f'oqsma pjuttost differenti u għalkemm ħadt pjaċir niltaqa' magħhom, nista' ngħid li assolutament ma ħadtx pjaċir nisma' bl- inkwiet li għaddejjin minnu.

Il-lista hija twila u se npoġġi quddiem il- Kamra l-punti li qanqlu dawn in-nies, nuqqasijiet li qed iwasslu għal għawġ morali fil-pajjiż.

Dawn il-problemi jeżistu u min-naħa tiegħi ma nistax ma nagħtix widen għal dak li qed jgħidu n-nies.

M'iniex dak it-tip ta' bniedem li naħsel idi bħal Pilatu.

Nieħdu per eżempju l-EU transition period.

Naf li għandna żmien ta' transizzjoni, iżda fil-mod kif qed nippreparaw lin-negozji qed inkunu wisq ebsin xi kultant ma' dawn in-nies.

Dawn għandhom bżonn ta' ftit spazju biex ikunu jistgħu jaħdmu, speċjalment fil-każ ta' l-importaturi li jimpjegaw nies magħhom.

Jien ngħid li m'aħniex inkunu sensittivi biżżejjed fejn jidħol in-negozju, partikolarment f'zoni turistiċi, Sur President.

Daż-żmien it-turisti jqumulek għall-breakfast, imbagħad imorru għal xi excursion u ġieli jirritornaw wara nofsinhar, speċjalment jekk ikunu marru Għawdex, jew inkella jmorru ħdejn il-baħar u jgħaddu ġurnata hemm, imbagħad filgħaxija jmorru lura l-lukanda, fit-8.00p.m. jinżlu jieku u wara jmorru passiġġata fejn forsi jixtru xi souvenir u allura ma nafx x'sens jagħmel li nagħlqu s-souvenir shops fl-10.00 p.m. Jekk ma ssibx ukoll xi erba' pulizija li jmorru biex jagħlqu xi ħanut - mhux qed ngħid dan b'disprezz lejn il-pulizija - imbagħad meta xi darba ċċempel l-għassa biex titlob l- għajnuna tal-pulizija iwieġbek xi ħadd u jgħidlek: Waħdi qiegħed, ma nistax niġi!

Dawn huma l-vera problemi li qed idejqu lin-nies.

Xi ngħidu mbagħad għall-power cuts li għadna nbatu bihom sal-lum, anke jekk xi darba konna noħolmu li kienu se jispiċċaw?

Fejn jidħlu l-low-cost airlines dawn irriduhom jew ma rriduhomx?

Naturalment irridu noqogħdu attenti li jkun hemm fair competition, anke għax- scheduled flights.

L-inspections tal-VAT għaddejjin il-ħin kollu.

Kien hemm każ partikolari ta' wieħed li weħel ċitazzjoni għaliex ħallas il-VAT fuq xi ħaġa li m'hijiex Vatable.

Bi żball tal-ħanut ippanċjat il-prezz u min xtara dak l- oġġett weħel ċitazzjoni.

Iva sar żball, imma kemm huwa tajjeb għan-negozju dan?

Xi ħadd irid iħallasha dik iċ-ċittazzjoni!

Mhux aħjar kieku nippruvaw noħolqu klima fejn in-nies jonfqu iżjed u mbagħad verament inkunu nistgħu ngħidu li l-pajjiż sejjer tajjeb b'mod reali?

U hawnhekk nistaqsi jekk l-eco-tax għandhiex tiġi revised.

L-istess, qed jingħataw ċerti beach concessions biex jinkrew l-umbrelel u d-deckchairs lit-turisti biex imbagħad mal-5.00p.m jew l-aktar il-5.30p.m. ineħħuhomlhom.

Qed ikollna complaints kbar min-naħa tal-Maltin għax it-turisti jieħdu l-bajja kollha biex iqiegħdu s-sunbeds u l-Maltin iridu jsibu xi roqgħa fejn joqogħdu.

Hemm bżonn li nkunu fair ma' kulħadd, Sur President.

Issib nies b'delivery vans li ma jistgħux iħottu l-merkanzija fil-Belt u Tas-Sliema għaliex jaqilgħu xebgħa ċitazzjonijiet u s-sabiħa hi li dawn il- flus imħallsa f'multi, fl-aħħar mill-aħħar qed ikollu jġorrhom il- konsumatur.

If we want to kick-start the economy irridu naħdmu bis- serjeta' fuq dawn l-oqsma.

Irridu nħallu naqra arja lil dawn in-nies tal- business biex ikunu jistgħu jaħdmu.

Il-banek m'għadhomx flessibli kif kienu u rridu noħolqu inċentivi biex ngħinu lin-negozjanti.

Jien m'iniex tal-fehma li se nġibu aktar business jekk mingħalina se narmaw in-night clubs bl-istriptease, kif hawn l-għajdut.

Mhux se jkollna aktar business billi nittolleraw li f'pajjiżna jsiru ċerti affarijiet, Sur President.

Irridu nieħdu ħsieb l-art tagħna u rridu nieħdu ħsieb is-sistema tal- wardens.

Min qed jagħmel il-flus minn fuq dawn il-wardens?

Żgur m'humiex jagħmlu l-flus dawk li qed ikollhom jitilfu ġurnata xogħol biex jitilgħu jixhdu quddiem it-tribunal.

Veru li mhux l-ewwel darba li l-kawża jirbħuha imma jkunu tilfu ġurnata xogħol.

Forsi wasal iż-żmien li jekk bniedem jitlef ġurnata xogħol u joħroġ liberat jew jirriżulta li kellu raġun, dan għandu jiġi riżarċit?

Għalfejn kull min jgħaddi minn fuq Manoel Dimech bridge u jagħfas imqar naqra l-accelerator, għandu jeħel multa?

Minħabba dawn il-multi kollha għax forsi jkunu kisru xi daqsxejn il-liġi, qegħdin naffettwaw negattivament in-negozju.

Ma nindunawx li qegħdin ninfurzaw il- liġi f'dawk il-każi li huma faċli u noħorġu ċitazzjonijiet bl-amment?

Dawn iċ-ċittazzjonijiet iridu jitħallsu u m'għandniex għax neħduha bi kbira jekk naraw li xi kultant ma jkunx hawn biżżejjed flus fl-idejn, Sur President.

L-istess, ma nafx kemm hawn min jirrealizza li s-sena l-oħra ħriġna 45,467 visa li fosthom dawn hemm madwar 2,600 barrani li ngħataw permess jaħdmu.

Jien ma naħsibx li dawn huma kollha turisti u jekk wieħed jifli l-lista sew jinduna x'jien ngħid.

Voldieri jekk dawn qed jaħdmu b'mod illegali, meta jġemmgħu xi sold dawn mhux se jħallu flushom f'pajjiżna imma b'mod jew ieħor se joħorġuhom.

Dan ifisser li apparti li dawn in-nies qed imissu l- impjieg tal-Maltin, qed iħallu wkoll effett ħażin fuq in-negozju, l-istess effett ħażin bħal meta l-funtana ta' Bugibba nħalluha għal sitt snin ma tiffunzjonax.

Jekk verament irridu nibżgħu għal ħobżna ma nistgħux nitilquhom Buġibba u l-Qawra u lanqas m'għandna nħallu Wied il-Għajn f'telqa u traskuraġni.

Irridu noħolqu fast track system - din diġa' semmejtha d-darba l-oħra - għax lil min ikun irid jinvesti l-flus, barrani jew lokali, m'għandniex naqtgħulu qalbu imma rridu nagħmlulu l-affarijiet faċli biex ikun jista' jopera, Sur President.

Fil-każ tal-middle class hemm min jikkalkula li jaħdem ħames xhur fis-sena biex iħallas il-kontribuzzjonijiet tat-taxxi diretti u indiretti għax għandek 35% income tax u 18% VAT fuq prodotti li tixtri u din meta taħdimha ...

Hemm min iħallas personal private insurance fuq affarijiet mediċi, li taf anke tiġih 'il fuq minn Lm1,000 f'ċerti każi, imbagħad imur jagħmel claim u jekk jaċċettawhielhu jispiċċa jogħlielu l-premium.

Din hija problema serja għaliex il-middle class irridu nibżgħu għaliha għaliex dawn in-nies bilfors se jispiċċaw iduru għas-servizzi lokali.

U jekk dawn jibdew ineħħu t-tfal mill-iskejjel privati u jibdew iduru għall-isptarijiet tal-gvern, dan kollu se jaffettwa l-performance tal-pajjiż.

Il-mediċini u l-isptarijiet privati huma expensive u hawn irid isir xi ħaġa.

St. Lukes qed joffri servizz tajjeb għalkemm nikkritikawh u għalhekk li n-nies tal- middle class qed jibdew iħarsu lejn dan is-servizz.

Voldieri l-ispiża medika se togħlielna jekk mhux se nieħdu ħsieb il-middle class, Sur President.

Fejn jidħlu persuni b'diżabilita' nsibu li fil-Belt, fil-Qawra u f'postijiet oħra m'hawnx biżżejjed lay-bys u hija redikola li hawn min għadu ma jistax jifhem li li dawn in-nies għandu jkollhom aċċess liberu bħal ħaddieħor.

Jekk ikunu jridu jmorru jixtru dawn se jaħlu ħafna iżjed ħin minni jew minn xi ħadd li huwa iżjed mobbli.

Iżda mlejna kullimkien bil-yellow lines u ġejna fis-sitwazzjoni li aktar jaqbillek li tħalli l- karozza wara l-bieb - sakemm ma jkollokx ukoll xi yellow line quddiem il- bieb! - għax tmur biex tixtri oġġett ta' Lm5 u tispiċċa teħel Lm10 multa.

Ħafna nies iħallsu l-liċenzja biex ikunu jistgħu jipparkjaw il-Belt biex imbagħad ma jsibux parking space minħabba l-kwantita' kbira ta' vetturi ta' l-impjegati tal-gvern.

Mhux qed ngħid dan b'disprezz jew nuqqas ta' rispett lejhom, pero' irid ikun hemm post allokat fejn jipparkjaw il-ħaddiema tal- gvern ħalli min iħallas il-liċenzja għall-Belt isib fejn jipparkja.

Sur President, xtaqt ngħid ħafna iżjed minn hekk imma l-ħin ma jippermettilix u nittama li darb'oħra jkolli l-opportunita' li nkompli fuq dan is-suġġett.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada l- Erbgħa, 4 ta' Mejju, 2005 fis-6.00 p.m., bl-aġenda kif komunikata mill- Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

ADT – NEFQA FUQ TELEFONATI

L-ONOR.

MICHAEL GONZI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 11872, jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx diretturi jew managers fl-ADT li għandhom kwota kemm jistgħu jonfqu fuq telefonati?

Jista' jgħid jekk l-ammonti humiex kollha mħallsa mill-fondi ta' l-awtorita'?

Hemm xi ammonti li setgħu tħallsu indirettament mid-diretturi jew mill-managers permezz ta' refund lill- awtorita' wara li qabżu l-kwota?

Kemm jitilgħu dawn ir-refunds?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: In-nefqa konnessa ma' telefonati kif indikat fit- tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 11872, hija bbażata fuq it-total tal- kontijiet u mhux fuq kemm ħallset l-awtorita'.

Il-managers għandhom kwota ta' Lm25 fix-xahar fuq il-kontijiet tal-mobile phones.

Il-kontijiet li jaqbżu l-kwota jiġu vverifikati kull xahar u f'ċerti okkażjonijiet, skond id-diskrezzjoni tal-management ta' l-ADT, il- persuni konċernati jintalbu jirrifondu d-differenza jew parti minnha skond il-każ.

L-ammont ta' refunds għall-perijodu bejn Jannar 2004 u Jannar 2005 tela' għal Lm755.95.

LANDS - DĦUL MINN ĊNUS, QBIELA U KERA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 10762, jista' il-Viċi Prim Ministru jagħti breakdown għas-snin 1999, 2000, 2001, 2002 u 2003?

ONOR.

TONIO BORG: Id-dħul minn ċnus, qbiela u kera li l-gvern daħħal minn raba', art u proprjeta' matul is-snin 1999, 2000, 2001, 2002 u 2003 hu kif ġej:

|1999|Lm5,501,493 | |2000| | | |5,848,956 | |2001| | | |5,951,956 | |2002| | | |6,082,446 | |2003| | | |7,462,471 |

VAT REFUND

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm għandhom jingħataw flus f'refund mid-dipartiment tat-VAT?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PRODUTTURI TAT-TJUR TAS-SIMNA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm produtturi tat-tjur tas-simna - broilers - reġistrati mad-dipartiment?

Kemm minnhom huma f'Malta u kemm huma f'Għawdex?

Jista' jgħaddilna l-informazzjoni għal dawn l-aħħar ħames snin?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab informat li sa l-14 ta' April, 2005 in- numru ta' produtturi tat-tjur tas-simna – broilers - li huma liċenzjati kien ta' 185 f'Malta u 50 f'Għawdex.

In-numru ta' produtturi liċenzjati skond database li bdiet tinżamm mis-sena 2002 hu hekk:

| |2002|2003 |2004| |Malta |212 |209 |188 | |Għawdex |56 |58 |58 |

ĊITTADINANZA MALTIJA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 10757, jista' il-Viċi Prim Ministru jwieġeb għal dawn l-aħħar ħames snin?

ONOR.

TONIO BORG: Dwar persuni li ġie kkonfermat lilhom li jistgħu jżommu żewġ ċittadinanzi, nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 10758.

L-informazzjoni dwar persuni li akkwistaw ċittadinanza Maltija tinsab fit- tabella li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

RABAT - SIGURTA' SOĊJALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara li jsiru l-pagamenti meħtieġa mid-dipartiment tas-sigurta' soċjali lill-persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li l-persuna li għamel riferenza għaliha l-Onor.

Interpellant ġiet informata bil-miktub dwar il- każ tagħha direttament mid-dipartiment tas-sigurta' soċjali.

JOINT OFFICE - ĦLAS TA' QBIELA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jinformana għaliex il- joint office mhux jaċċetta l-qbiela skond file A/2361/97, u cioe' skond receipt no. A000030573?

Billi ċ-ċens huwa ta' Lm4.80, jista' il-Viċi Prim Ministru jinformana kemm huwa l-ħlas in kwestjoni?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-kerrejja ħallset il-qbiela sal-25 ta' Diċembru, 2005 fuq il-proprjeta' in kwestjoni fl-24 ta' Marzu, 2005 meta marret fil-customer care section ta' l-uffiċċju konġunt.

Infatti l- każ tagħha ġie solvut dakinhar stess, wara li rriżulta li n-nutar tal- kerrejja kien naqas li jinformaha bl-ittra ta' rikonoxximent mibgħuta lilu għan-nom tagħha fit-28 ta' Frar, 2002.

IMPJANT TA' RIĊIKLAĠĠ

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid jekk l-applikazzjoni marbuta ma' l- impjant tar-riċiklaġġ ta' Sant'Antnin ġietx mibdula jew le, kif fl-aħħar mill-aħħar kien intrabat li jagħmel il-gvern?

Jista' ipoġġi kopja ta' kif kienet u kif ġiet l-applikazzjoni, fil-każ li sar dan it-tibdil?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab informat li l-applikazzjoni li ntbagħtet lill-MEPA mhijiex marbuta ma' xi ammont ta' skart li għandu jiġi pproċessat, informazzjoni li wara kollox wieħed għandu jsibha f'ċertu dettal fl-EIA.

Kif imwiegħed, il-Wasteserv informat lill-MEPA fil-31 ta' Jannar, 2005 li l- ammont ta' skart li jiġi ttrattat f'dan l-impjant huwa ta' 71,000 tunnellata.

SKEJJEL TAL-KNISJA - ĦLAS MILL-GVERN

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm ħlasijiet saru din is- sena lill-iskejjel tal-knisja taħt il-ftehim bejn l-istat u l-knisja?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li f'Jannar ta' din is-sena saru żewġ pagamenti, kull wieħed ta' Lm861,872 u fi Frar sar pagament ieħor ta' Lm192,923.

F'Marzu saru żewġ pagamenti oħra, kull wieħed ta' Lm958,333 għax-xhur ta' Marzu u April 2005 - total ta' Lm3,833,333.

SKEJJEL TAS-SAJF – EŻENZJONI MILL-VAT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk l-iskejjel tas-sajf hux se jkunu eżenti mill-VAT jew le?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li kull skola - inkluż l-iskejjel tas-sajf - li taqa' taħt l-Att ta' l-Edukazzjoni u li l-attivita' edukattiva tagħha titmexxa skond il-kurrikulu minimu nazzjonali, hija eżenti mill-VAT.

Stqarrija relattiva mas-suġġett qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

PEMBROKE - SKOLA PRIMARJA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 11311, jista' il-Ministru jgħid xi żviluppi kien hemm speċjalment fejn tidħol id- diviżjoni ta' l-edukazzjoni u jekk sarx xi kuntratt jew le, anke minħabba l- fatt li jidher li l-iskola hija pprojbita milli tagħmel użu mill-istess art?

ONOR.

LOUIS GALEA: F'dan l-istadju m'għandi xejn x'inżid mat-tweġiba għall-mistoqsija imsemmija.

PROTEZZJONI ĊIVILI - IMPJEGATI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hemm persuni jaħdmu mad-dipartiment tal-protezzjoni ċivili?

X'inhu l-grad tagħhom?

Kemm suppost hu l-complement ta' l-istess dipartiment?

Hemm ħsieb li jsir xi reklutaġġ?

ONOR.

TONIO BORG: L-impjegati fid-dipartiment tal-protezzjoni ċivili huma kif ġej:

|Livell |Direttur | 1| |Maniġerjali| | | | |Managers | 4| |Ass & |Station Officers | 7| |Rescue | | | |Force | | | | |Leading Ass & |13 | | |Rescue Officers | | | |Ass & rescue |98 | | |officers | | |Impjegati |Senior Principal | 1| |Ċivili |Officer | | | |Principal Officer| 1| | |Executive Officer| 3| | |Messenger | 1| | |Senior tradesmen | 7| | |Principal Tech | 1| | |Officer | | | |Communicator | 1|

Barra minn dawn hemm surġent u żewġ kuntistabbli on loan.

Complement speċifiku m'hemmx u għalissa m'hemmx ħsieb li jsir xi reklutaġġ.

BELT VALLETTA - BANKINI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid min hu responsabbli għat-tiswija tal-bankini tal-Belt, Valletta?

Il-bankini kollha huma responsabbilta' tal-kunsill lokali?

Kemm saru bankini u fejn saru f'dawn l-aħħar ħames snin?

ONOR.

TONIO BORG: Il-funzjoni tat-tiswija tal-bankini hija responsabbilta' tal-kunsilli lokali u l-bankini kollha fil-lokalita' tal- Belt Valletta jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tal-kunsill lokali.

Billi bħalma jaf l-Onor.

Interpellant, il-kunsilli lokali huma korpi statutorji ta' gvern lokali b'personalita' legali distinta, nissuġġerilu jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-kunsill lokali konċernat.

KORDIN – FAĊILITA' KORRETTIVA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm iqum ħabsi lill-gvern?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi jekk jingħaddu s-salarji ta' l- impjegati tal-ħabs, l-ispiża ta' l-ikel, il-ħlas lill-ħabsin li jaħdmu, l- ispejjeż għall-programmi ta' riabilitazzjoni, l-ispiża tas-servizzi tas- saħħa u spejjeż oħra rikorrenti u jiġi diviż it-total bin-numru tal-medja ta' priġunieri għal kull ġurnata matul is-sena, l-ispiża tiġi madwar Lm26.94 kuljum għal kull ħabsi.

KORDIN – FAĊILITA' KORRETTIVA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid x'tip ta' xogħol jagħmlu l-ħabsin u kemm hemm minnhom li jaħdmu?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li fil-preżent hemm 191 priġunier li qegħdin jagħmlu xogħol ta' aluminium, bookbinding, mastrudaxxa, tindif ta' vetturi, fattiga, elettriku, ħadid, tisjir u tindif fil-kċina, ħjata, xogħol fl-istores, fit-tuckshop u fil-bakery.

NEFQA FUQ PRODOTTI MEDIĊINALI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm ħareġ flus il-gvern għal mediċini b'xejn f'dawn l-aħħar ħames snin?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

SPTARIJIET - BED CAPACITY

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid x'inhi l-bed capacity ta' l- isptar San Luqa u kif inhi mqassma?

X'se tkun il-bed capacity ta' l-isptar Mater Dei u kif se tkun imqassma?

Jista' jgħid minn dawn ta' l-aħħar kemm se jkunu għal pazjenti barranin u/jew bi ħlas għall-privat?

ONOR.

GŻIRA - ĊENTRU TAS-SAĦĦA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm huwa veru li l-polyclinic tal-Gżira se tiġi ttrasferita għal Tas-Sliema?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi s'issa m'hemm l-ebda pjan sabiex iċ-ċentru tas-saħħa tal-Gżira jiġi ttrasferit għal post ieħor.

SAĦĦA - SECURITY GUARDS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm security guards jaħdmu mad-dipartiment illum?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab informat li n-numru ta' security guards impjegati mad-dipartiment tas-saħħa, anzjani u kura fil-komunita' huwa ta' 164.

DAY CENTRE GĦALL-ANZJANI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid liema huma l-kunsilli lokali li talbu li jinfetaħ day centre għall-anzjani?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-kunsilli lokali li għamlu talba għall-ftuħ ta' day centre fil-lokal huma Ħal Safi, l- Imqabba, il-Belt Valletta, in-Naxxar u r-Rabat.

DAY CENTRE GĦAL PERSUNI B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid fejn se jinfetħu day centres għal persuni b'diżabilita'?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi l- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

MELLIEĦA - DAR TA' L-ANZJANI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid fiex wasal ix-xogħol fuq id- dar ta' l-anzjani fil-Mellieħa?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-proġett tad- dar ta' l-anzjani fil-Mellieħa xorta waħda miexi skond il-pjan previst għalkemm strutturalment għadu ma nbediex ix-xogħol.

L-Onor.

Interpellant ċertament japprezza li proġett ta' ċertu kobor jirrikjedi żmien ta' konsulenza u preparazzjoni kbira.

DJAR TA' L-ANZJANI TAL-PRIVAT

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm qed jingħata flus f'sussidju għad-djar ta' l-anzjani tal-privat?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li d-dipartiment ta' l-anzjani u kura fil-komunita' m'hu qed jagħti l-ebda flus f'sussidju għad-djar ta' l-anzjani tal-privat.

Id-dipartiment jikri numru ta' sodod, skond il-bżonn, fi djar ta' l-anzjani fil-privat u jħallas skond prezz stabilit.

KUNSILLI LOKALI - UFFIĊINI ĠODDA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid liema huma l- kunsilli lokali li talbu li ssir laqgħa biex isir self ta' flus ħalli jkunu jistgħu jibnu uffiċini ġodda?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li d-dipartiment għall-gvern lokali għandu ħames applikazzjonijiet minn kunsilli lokali biex jieħdu self mill- bank għal xiri jew bini ta' l-uffiċċju amministrattiv.

Il-kunsilli lokali huma Ħal Qormi, Ħad-Dingli, il-Qala, is-Sannat u x-Xagħra.

Naturalment hemm proċess sħiħ li jrid isir qabel ma toħroġ l-approvazzjoni għal dan is-self, li jrid isir ukoll bi ftehim mal-ministeru tal-finanzi.

L-applikazzjonijiet ta' dawn il-kunsilli lokali qegħdin f'fażi differenti ta' dan il-proċess.

SERVIZZ GĦAL MIN IBATI BL-INKONTINENZA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm talbiet pendenti għas-servizz ta' inkontinenza?

Minn liema lokalita'?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-talbiet pendenti għas-servizz ta' inkontinenza sal-lum huma tmienja.

Il- lokalitajiet huma Ħal Balzan, Birżebbuġa, Birkirkara, Ħad-Dingli, il-Gżira, Ħal-Lija, il-Qrendi u l-Belt Valletta.

HAL QORMI : TRIQ IL-VITORJA – NUQQAS TA' DAWL

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 12002 u jgħid jekk l-Enemalta tistax tapprova t-twaħħil ta' lampa ġdida fi Triq il-Vitorja, Hal Qormi - fl- inħawi fejn hemm Rainbow Stationery - minħabba li r-residenti qed jilmentaw minn nuqqas ta' dawl f'din il-parti tat-triq?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 1877.

DELIMARA POWER STATION

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari 11677 u 11959 u jgħid kemm ġiet tiswa biex tinbena u tibda topera l-power station ta' Delimara?

Ittieħed xi forma ta' self sabiex dan il-proġett seta' jitwettaq?

Minn liema bank jew istituzzjoni?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li n-nefqa kapitali tal-power station ta' Delimara mis-sena 1987 sa l-2000 kienet bejn wieħed u ieħor ta' Lm98 miljun.

Il-loans li saru minħabba l-bini tal-power station saru mal-Bank of Austria, il-BHEL u l-Kuwait Fund 1990 bħala banek barranin.

Mid-Med Bank u Bank of Valletta wkoll kienu involuti fil-finanzjament, kemm b'loans kif ukoll b'overdrafts.

ASFALTAR TA' TOROQ

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari 11228, 11398 u 11958 u jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra lista ta' toroq mhux asfaltati li saru matul dawn l-aħħar tliet snin?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

HAL QORMI : TRIQ IL-WIED - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari 11548 u 11956 u jgħid x'qed iżomm lill-ADT milli tibda x-xogħol kif ippjanat iktar minn sena ilu fi Triq il-Wied, Ħal Qormi, inkluż il-bini mill-ġdid ta' footbridge li kien twaqqa' fl-għargħar ta' l-2003, it-twaqqigħ tal-bridge eżistenti, il-bini ta' pelican crossing road hump u l-bini ta' culvert?

Jista' jgħid għala fuq dan ix-xogħol approvat mill-ministru ta' qablu, sal- lum għadha ħarġet biss tender waħda uffiċjali?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: B'riferenza għax-xogħlijiet imsemmija mill-Onor.

Interpellant ninsab informat li d-direttorat qed iħejji programm għall-bini ta' toroq ġodda kif ukoll għal xogħol ieħor ta' dan il-qasam u ż-żewġ tenders li għadhom ma ħarġux se jiġu ppubblikati skond il-prioritajiet li jirriżultaw.

Rigward it-tender għat-twaqqigħ tal-bridge eżistenti li ġiet ippubblikata f'Marzu 2004, wara diskussjonjiet mal-kunsill lokali ġie deċiż li dan ix- xogħol ma jibdiex qabel ma jinħarġu t-tenders l-oħra.

FLY ASH MILL-POWER STATIONS

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 11704 u jipprovdi breakdown ta' l- ammont annwali ta' fly ash iġġenerat mill-power stations tal-Marsa u Delimara għall-perijodu bejn l-1990 u l-2004?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-mejda tal- Kamra.

XIRI TA' HEAVY FUEL OIL AND GAS OIL

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 11703 u jgħidilna x'kienet l-ispiża għax-xiri ta' heavy fuel oil u gas oil għall-power stations tal-Marsa u Delimara għall-perijodu 2002-2004?

X'differenza għamlet f'termini ta' spiża l-introduzzjoni ta' low-sulphur fuels?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

BORMLA: TRIQ SAN ĠWANN - EMBELLISHMENT

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid kif se tkun irranġata l-area quddiem il-club ta' Cospicua Rangers, fi Triq San Ġwann, Bormla?

Jista' ipoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja tal-pjanti?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien informat li m'hemm l-ebda ħsieb li tiġi rranġata l- area imsemmija mill-Onor.

Interpellant.

Dan il-proġett mhux imniżżel fil- pjan ta' ħidma approvat mill-kumitat għar-riabilitazzjoni tal-Kottonera li sar b'kordinament mal-kunsill lokali.

BORMLA – DAWL, ILMA U DRENAĠĠ

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jara li s- servizzi tad-dawl, ilma u drenaġġ lejn il-club ta' Cospicua Rangers, f'Bormla jkunu mħarsa sabiex ma jsofrux xi qtugħ jew tkissir?

Jista' jara x'se jsir dwar il-katusi tad-drenaġġ fl-istess lok?

ONOR.

BORMLA: VERDALA HOUSING ESTATE – POWER SUPPLY

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Peress li ħafna xhur ilu kien inbeda xogħol ta' tisħiħ fil-provvista ta' l-elettriku fil-housing estate ta' Verdala f'Bormla, jista' il-Ministru jgħid fiex waslu dawn ix- xogħlijiet u meta se jitlestew?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li fl-inħawi msemmija sar ħafna xogħol ta' infurzar tas-sistema ta' vultaġġ baxx u l-ftit xogħol li għad fadal għandu jitkompla flimkien ma' xogħlijiet oħra simili.

KOTTONERA – XOGĦLIJIET FL-ISKEJJEL

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx xi xogħlijiet ta' manutenzjoni ta' ċertu daqs ippjanati għall-iskejjel tal-Kottonera?

Liema huma?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat illi diġa' saru diversi xogħlijiet ta' ċertu daqs fl-iskejjel tal-Kottonera, madankollu jibqgħu jsiru xogħlijiet varji oħra ta' manutenzjoni, kif isiru fi skejjel oħra fi bliet oħrajn, dejjem skond il-bżonn.

Ta' min isemmi illi nbeda l-proċess biex jiġu stallati lifts fl-iskejjel ta' l-Isla u ta' Bormla u hemm ippjanat ukoll illi jsiru aperturi ta' l- aluminium fil-kuriduri ta' madwar il-bitħa ta' l-iskola tal-Birgu.

FGURA – XOGĦOL FUQ IT-TOROQ

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid jekk hux se jsiru xi toroq fil-Fgura?

Liema huma?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab informat li t-toroq li se jsiru fil-Fgura din is-sena huma parti minn Triq il-Merħba, parti minn Triq is-Summien u parti minn Triq il-Misk.

BORMLA - PJAZZA STA MARGERITA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid meta se jibda l-proġett ta' Pjazza Sta Margerita, Bormla peress li dan ix-xogħol ilu jiġi mwiegħed għal dawn l-aħħar għaxar snin?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien informat li l-ewwel fażi tal-proġett tlestiet, cioe' il-pavimentar quddiem id-dar ta' l-anzjani u l-parkeġġ biswit l- istess sit.

Fil-preżent m'hemm l-ebda ħsieb li jitkompla dan il-proġett, bl-eċċezzjoni ta' latrina pubblika li mistennija tinbena s-sena d-dieħla.

WIED IL-GĦAJN : TRIQ IL-ĠEMMUGHA - EMBELLISHMENT

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Peress li l-art li hemm eżattament quddiem ir-Razzett tal- Ħbiberija fi Triq il-Ġemmugħa - bejn Triq Sant'Antnin u Triq il-Qrempuċ, fid-direzzjoni lejn Triq iż-Żafran - tinsab fi stat maħmuġ u ta' abbandun u tagħti dehra ta' żdingar għal min ikun dieħel Wied il-Għajn, u peress li x- xogħol meħtieġ biex din l-art tiġi mnaddfa u tiġi fi stat aċċettabbli jaqa' taħt ir-responsabbilta' ta' diversi ministeri, jista' il-Prim Ministru jordna li dik l-art li minn nofsha għaddejjin il-katusi tad-drenaġġ u hemm ukoll inspection chamber miftuħa li minnha joħorġu ħafna ġrieden, tiġi mnaddfa u fiha jitħawlu xi pjanti u ward kif qed isir fi bnadi oħra madwar Malta?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

LANDS – ARBITRATION BOARD

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Issa li għaddiet sena mit-tweġibiet li ngħataw għall- mistoqsijiet parlamentari 5156 u 5581, jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm każi ta' kumpens ġew risolti bejn id-dipartiment ta' l-artijiet u sidien privati, b'azzjoni diretta amministrattiva u anke wara sentenza mill- qrati tal-ġustizzja?

Kemm hu l-ammont li tħallas bħala kumpens f'kull każ u kemm huma l-interessi li tħallsu?

Jista' ġentilment jagħti n-numru rilevanti ta' dawk il-proċessi relatati ma' tali pagamenti?

Kemm baqa' każi pendenti li dwarhom għad ma sarx kumpens?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi n-numru ta' każi ta' kumpens li ġew risolti bejn id-dipartiment ta' l-artijiet u s-sidien b'azzjoni diretta amministrattiva huwa ta' 44, filwaqt li dawk li ġew risolti wara sentenza mill-qrati huwa ta' 22.

L-ammont ta' kumpens globali hu ta' Lm1,430,185.00 u Lm2,014,213.00 u l-interessi/danni jammontaw għal Lm865,768.00 u Lm1,773,442.00 rispettivament.

In-numru ta' rikorsi fil-bord ta' l-arbitraġġ ta' dawn il-proċessi relatati ma' dawn il-pagamenti huma: 11/00, 5/98, 3/98, 8/98, 10/96, 12/97, 32/99, 16/99, 41/03, 36/99, 16/98, 12/97, 57/01, 50/00, 90/01, 26/99, 5/03; 6/03, 4/03, 8/03, 39/03 u 8/97.

Hemm 323 każ pendenti quddiem il-bord ta' l-arbitraġġ li dwarhom għadu ma sarx kumpens.

MQABBA – KAŻ TA' REVIŻJONI TAL-PENSJONI

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara x'inhi r-raġuni li l-pensjoni ta' persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, qatt ma ġiet riveduta?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li l-persuna indikata ġiet informata bil-miktub mid-dipartiment tas-sigurta' soċjali dwar il-każ tagħha.

MQABBA - ŻIEDA TA' L-GĦOLI TAL-ĦAJJA

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li d-dħul ta' persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, la jirrifletti ż- żieda fil-promozzjoni u lanqas ta' l-għoli tal-ħajja?

ONOR.

MQABBA – TRIQ L-AĦWA GHIGO

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jara li l-parti li fadal minn Triq l-Aħwa Ghigo, fl-Imqabba tiġi mogħtija wiċċ ġdid?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

ETC – PALM READER FL-AREA OFFICE TAŻ-ŻURRIEQ

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara x'passi jistgħu jittieħdu sabiex il-konswetudini li l-apparat tar-reġistrar ikun out of order - bil- konsegwenza li dawk li jmorru jirreġistraw fiż-Żurrieq jispiċċaw b'isimhom maqtugħ minn fuq ir-reġistru intortament - ma tibqax tirripeti ruħha?

Tista' tara li l-istess makkinarju jitneħħa mill-parti li jinsab fiha u jitpoġġa f'post aktar aċċessibbli għal dawk li jsofru minn diżabilita'?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li meta l-apparat għar-reġistrar li hu proprjeta' taħt ir-responsabbilta' tal-korporazzjoni għat-taħriġ u x- xogħol jiġrilu ħsara, l-uffiċjali tad-dipartiment tas-sigurta' soċjali jinformaw lill-korporazzjoni.

Ninsab informata wkoll li f'dawn il-każi dawk dovuti li jirreġistraw jitqiesu daqslikieku rreġistraw xorta waħda.

Dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija, id-dipartiment tas-sigurta' soċjali ilu li beda proċess biex fejn hu possibbli, l-uffiċċji distrettwali jiġu mmodernizzati u fl-istess ħin isiru kompletament aċċessibbli għal persuni b'diżabilita'.

L-Onor.

Interpellant żgur li jifhem li dan mhux dejjem ikun possibbli, partikolarment fejn il-proprjeta' ma tkunx tal-gvern.

MQABBA - TRIQ L-ISPNAR

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jintervjeni u jara li gandott li nfetaħ fi Triq l-Ispnar, l-Imqabba jintradam peress li huwa ta' periklu għar- residenti?

Jista' il-Ministru jara li wara li jintradam l-istess kanal, it-triq tingħata wiċċ?

ONOR.

COMMONWEALTH SCHOLARSHIPS

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jispjega l-proċedura biex wieħed iġib informazzjoni dwar Commonwealth scholarships eżistenti u kif għandu jagħmel biex japplika?

Kemm studenti Maltin ibbenefikaw minn dawn l-ischolarships is-sena l-oħra u f'liema courses?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Ninsab informat li l-Commonwealth scholarships ma jinħadmux minn dan il-ministeru.