MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 242 It-Tlieta, 15 ta' Marzu, 1994 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati Malta Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 242

It-Tlieta, 15 ta' Marzu, 1994

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.11 p.m.

Talba

Seduta Nru. 242

It-Tlieta, 15 ta' Marzu, 1994

WERREJ

MINUTI 74

PETIZZJONI 74

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 75

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 82

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-KOSTITUZZJONI TA' MALTA

CONSTITUTION OF MALTA (AMENDMENT) BILL

Kumitat 82

AĠĠORNAMENT 105

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 109 MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 241 li saret fl-14 ta' Marzu, 1994, ġew konfermati.

PETIZZJONI

MR SPEAKER (L-Onor.

Lawrence Gonzi): L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker, f'isem nurmu ta' uffiċjali amministrattivi anzjani fis-servizz pubbliku nixtieq inressaq għall- attenzjoni tal-Kamra petizzjoni ffirmata minnhom, li jien informat li bagħtu kopja tagħha lill-Membri ta' din il-Kamra.

Dawn huma kollha uffiċjali amministrattivi anzjani li għandhom 'il fuq minn 15-il sena esperjenza, kienu daħlu fis-servizz fl-1976/1977 b'eżami kompetittiv u għandhom record tajjeb mas-servizz; ħafna minnhom kienu anke acting heads of department.

Fit-23 ta' Jannar 1992 uħud minn dan il-grupp ta' uffiċjali amministrattivi li kienu daħlu fis-servizz fl-istess żmien ingħataw promozzjoni għal assistent kap.

Dan kien fi żmien meta l-Gvern diġa' kellu f'idejh ir-rapport tar-riforma tas-Servizz Ċivili li suppost kellu jidħol fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 1991, u meta skond dan il-ftehim il- post ta' assistent kap kien se jiġi abolit.

Barra minn hekk, kif għidt, il- ftehim suppost li ġie fis-seħħ mill-1 ta' Jannar 1991.

Dan il-grupp ta' uffiċjali amministrattivi anzjani ħassew li dan kien kontra l-interess tagħhom, u għalhekk kitbu lill-Gvern li mhux biss ma rrispondihomx, imma lanqas biss acknowledgement ma bagħtilhom.

L-union min-naħa tagħha qaltilhom li m'għandhiex x'taqsam magħhom għaliex din fil-fatt ma kenitx qed tħares l-interessi tagħhom.

Minkejja li talbu biex jiltaqgħu mal- Kumitat tal-Kabinett inkarigat mir-riforma fiċ-Ċivil, dawn ma kellhom l- ebda risposta tajba.

Imbagħad dawn għamlu protest ġudizzjarju biex ikunu jistgħu jinqatgħu minn ma' l-union f'din il-kwestjoni.

Issa qed iġibu l-każ għall-attenzjoni tal-Kamra għaliex wara li ġara dan kollu, mir-riforma rriżulta li l-grad ta' assistent kap ġie abolit u allura l-post li ħadu sħabhom ma jistgħux jeħduh iktar 'il quddiem, u filwaqt li l-oħrajn daħlu fi skala ħamsa huma qegħdin fi skala sebgħa.

F'din il- petizzjoni qed jispjegaw eżatt il-pożizzjoni tagħhom u għaliex qed iħossu li ġew diskriminati f'din il-kwestjoni.

Huma qed jaraw li ma jistgħux jilħqu l-grad li laħqu sħabhom għaliex filwaqt li l-oħrajn ġew assimilati fi scale five, huma se jibqgħu fi scale seven.

GĦalhekk iħossu li din il- Kamra għandha tinnota l-pożizzjoni anomala li ġew fiha u tara jekk tistax b'xi mod issib mezz kif tirranġa din il-kwestjoni.

Jien informat ukoll li dawn ressqu l-każ tagħhom quddiem il-Kummissjoni għall-Investigazzjoni ta' l-Inġustizzji, pero' s'issa għad m'hemm ebda eżitu.

Grazzi, Mr Speaker.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

UNIVERSITA' - ALLOWANCE

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Joe Mizzi) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Liema huma dawk il-ħaddiema ġewwa l- Universita' li qed jirċievu xi forma ta' allowance tul din is-sena?

(a) Ta' xiex qed jieħdu din l-allowance? (b) Kemm hi din l-allowance? (c) Min awtorizza din l-allowance?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): Qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista li turi l-allowances li qegħdin jitħallsu lill-istaff ta' l-Universita'.

L-allowances huma approvati bl-awtorita' tal-Kunsill.

LUKANDI - KLASSIFIKAZZJONI

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: B'referenza għal mistoqsija parlamentari numru 15180 u t-tweġiba tagħha, kemm matul l-1993 u din is- sena s'issa kien hemm lukandi li ma żammewx l-istandards skond il- klassifikazzjoni tagħhom?

Liema kienu?

Kien hemm lukandi li wara twissija ma rranġawx is-sitwazzjoni?

Kien hemm lukandi li tniżżlu klassifikazzjoni?

Liema kienu?

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO (Segretarju Parlamentari) (f'isem il-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Spezzjonijiet ta' lukandi biex jigi żgurat li l- istandard tal-klassifikazzjoni tagħhom qed jinżamm isiru prattikament kuljum.

F'bosta okkażjonijiet jinstabu nuqqasijiet u l-management jingħata ordni biex dawn in-nuqqasijiet jiġu rranġati.

Isiru follow-up inspections u l-każ jibqa' jiġi segwit sakemm l-ispetturi tal-Bord jikkonfermaw li dawn in-nuqqasijiet fil-fatt ġew irranġati.

Billi l-ispezzjonijiet isiru ta' kuljum u nuqqasijiet instabu ta' spiss, mhux possibbli li nagħti n-numri ta' dawn il-każi u liema lukandi kienu.

Fl-1993 ma kienx hemm każi fejn, wara t-twissijiet mill-Bord, ma rranġawx, u għalhekk ebda lukanda ma tilfet il-klassifikazzjoni.

PULIZIJA - SORVELJANZA F'KENNEDY GROVE

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jordna li ssir aktar sorveljanza mill-Pulizija tat-Traffiku, speċjalment il-Ħadd wara nofsinhar fit-triq ħdejn Kennedy Grove peress li qed ikun hemm konfużjoni sħiħa fit-traffiku, minħabba l-mod kif qed jiġu pparkjati l-vetturi minn nies li jagħmlu picnics hemmhekk?

Mill-1 ta' Jannar sal-lum saru ċitazzjonijiet għar-raġunijiet mogħtija f'din il-mistoqsija?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru għall-Intern u Żvilupp Soċjali): Spiss ikun hemm Pulizija tat-Traffiku fil-post indikat mill-Onor.

Interpellant.

Jien informat li se jittieħdu passi biex patrols f'dawn in-naħat isiru aktar spissi.

Mill-1 ta' Jannar sal-lum ma sarux ċitazzjonijiet f'din il-lokalita'.

SPTARIJIET - KAŻIJIET TA' MARD TAS-SIDER

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Reno Calleja) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Billi l-Interpellant huwa mgħarraf li reġgħet tfaċċat bil-kbir il-marda tas-sider u li tfaċċa mikrobu li qed ikun reżistenti għall-mediċini li sal-lum kienu jintużaw kontra din il-marda, x'inhu jagħmel id-Dipartiment tas-Saħħa biex iżomm ruħu nformat u kif qed jgħasses is-sitwazzjoni?

Tfaċċaw xi każi ta' mard tas-sider f'dawn l-aħħar tliet snin f'Malta?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari numru 11030.

Biex naġġorna l-figuri, it-total għall-1993 kien ta' 24.

Mill-analiżi li qed issir ġo laboratorji barra minn Malta minn żmien għal żmien, fuq pazjenti hawn Malta, ma jidhirx li daħlet ir-resistant strain ta' Tuberkolożi.

Id-Diviżjoni tas-Saħħa qed tissorvelja regolarment is- sitwazzjoni u qed issaħħaħ l-isforzi dwar tilqim tat-tfal kontra din il- marda fil-programmi, fl-iskejjel u fiċ-Ċentri tas-Saħħa.

Kull każ ta' Tuberkolożi jiġi investigat, inkluż fil-persuni kuntatti mal-każ.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker, jien ma nafx għandix permess nitkellem, pero' nħoss li mistoqsija bħal din taf toħloq xi ftit ta' allarm.

Bil- permess tal-Ministru nixtieq li wieħed jissolleva l-fatt illi minkejja li hemm strains li veru huma reżistenti għall-kura tradizzjonali, biex iserraħ moħħ il-poplu, wieħed irid jgħid ukoll li hemm ħafna antibijotiċi ġodda li huma assolutament effettivi fuq il-mikrobi li jeżistu.

GĦalhekk ma rridux immorru bl-idea li se jiġi xi tip ta' mard tas-sider li mhux se jkun jista' jitfejjaq.

Barra minn hekk, wieħed irid jgħid ukoll li din hija marda li qatt - nerġa' ngħid qatt - ma nqatgħet kompletament minn pajjiżna.

Ovvjament kien hemm żmenijiet meta tbaxxiet l-inċidenza tagħha imma sfortunatament minn żmien għal żmien jerġa' jkollna outbreaks f'postijiet differenti.

Pero', bil-permess tal-Ministru, nixtieq inserraħ moħħ il-poplu li ma għandux ikun hemm xi allarm jew paniku li hawn xi marda li ma titfejjaqx fil-każ tal-mard tas-sider.

KUMPANNIJI RUSSI - XIRI TA' PROPRJETA'

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Reno Calleja) staqsa lill- Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jagħti lista tal-persuni jew kumpanniji Russi li ħadu l-AIP f'dawn l-aħħar sentejn?

Jista' l-Ministru jgħid liema huma l-proprjetajiet li xtraw?

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li skond artiklu 5(5) ta' Att Numru XXXVII ta'1974, jiġu ppubblikati kull perjodu ta' tliet xhur listi ta' permessi maħruġa taħt din il-liġi, li turi l-isem u l-kunjom tax-xerrej, il-post tar-residenza tiegħu, deskrizzjoni tal-proprjeta' immobbli, u n-numru relattiv ta' l-AIP.

Għaldaqstant l-informazzjoni li qiegħed jitlob l-Onor.

Interpellant toħroġ minn dawn l-imsemmija listi.

BIRZEBBUGIA : TRIQ IĊ-ĊIEF - GĦALQA

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Reno Calleja) staqsa lill- Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Jista' l-Ministru jikkonferma li l- għalqa li hemm fi Triq iċ-Ċief, fil-Housing Estate, Birżebbugia se tingħata għall-bini mill-Gvern?

Jekk iva, għaliex tbiddel il-pjan meta kellha tiġi triq li tgħaddi minn din l-għalqa u torbot ma' fejn il-knisja?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI (f'isem il-Ministru għas-Sigurta' Soċjali): Fil-preżent qed jiġi studjat l-użu ta' din l-art.

QRATI - SENTENZI SOSPIŻI

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Reno Calleja) staqsa lill- Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm ingħataw sentenzi sospiżi lill-akkużati li nstabu ħatja minn mindu ġiet introdotta din il- liġi, sena b'sena?

Kemm ingħataw probations lill-akkużati fis-sena 1993?

Kemm minn dawk li ngħataw suspended sentence kienu reċidivi?

Kemm minn dawk li ngħataw probation is-sena li għaddiet kienu reċidivi?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Ministru tal-Ġustizzja): Is-sentenzi sospizi li ngħataw minn mindu ġiet introdotta l-liġi huma s-segwenti:

|31.5.91 sa Dicembru, |194 | |1992 | | |1993 |177 | |1994 | 15 |

Fl-1993 ingħataw 309 probations, fost dawn kien hemm 9 reċidivi.

Is-sena li għaddiet ingħatat probation lil 33 persuna li kienu recidivi.

ŻURRIEQ - TELEPHONES

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Reno Calleja) staqsa lill- Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex f'Wied iż-Żurrieq ilhom aktar minn ġimgħa bla linji tat-telephone?

Jaf il-Ministru li anke l-għassa ta' Wied iż-Żurrieq kienet bla linja?

Meta f'postijiet bħal dawn imur il-cable jew jiżviluppaw xi ħsarat kbar, għaliex ix-xogħol ma jinbediex mill-ewwel?

Meta se jitlesta x-xogħol biex ir-restaurant, l-għassa u anke l-coin-box jingħataw linja?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni): Ninsab informat li l-Korporazzjoni Telemalta ħadet il-passi meħtieġa mmedjatament sabiex issewwi l-ħsarat li kien hemm fil-cable f'Wied iż- Żurrieq fejn kellu jinbidel madwar kilometru ta' armoured cable fuq l- arbli.

Is-servizz tat-telefon fl-għassa tal-pulizija reġa' ġie għan-normal nhar il-Ġimgħa 18 ta' Frar, 1994 filwaqt li s-servizzi l-oħra tlestew sat-Tlieta 22 ta' Frar, 1994.

ŻURRIEQ - TELEPHONES

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Reno Calleja) staqsa lill- Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk hux veru li l- ħaddiema ta' Telemalta kellhom bżonn il-koperazzjoni tal-ħaddiema ta' Enemalta in konnessjoni ma' ħsarat li żviluppaw fis-sistema tat-telephone f'Wied iż-Żurrieq?

Veru li din il-koperazzjoni damet ġranet sħaħ ma waslet?

Jekk hu hekk, għaliex ġara dan?

ONOR.

MICHAEL FALZON (Ministru għall-Ambjent): Tweġiba tingħata f`seduta oħra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cilia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CILIA: Bħalissa fit-telgħa taċ-ċimiterju qed ikun hemm nofs it- triq fi dlam ċappa.

Jista' l-Ministru jagħti raġuni għalfejn qed ikun hemm dan id-dlam ċappa kuljum?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Ma nafx assolutament x'inhi r-raġuni li nofs it- triq ta' ħdejn iċ-ċimiterju qed tkun fid-dlam.

Wieħed irid jagħmel rapport lill-foreman tad-distrett biex jittieħdu l-passi.

VALLETTA - FTUĦ TA' PIZZERIJA TAĦT IL-BIBLJOTEKA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Saret xi oġġezzjoni mill-Bibljoteka Nazzjonali għall-ftuħ ta' pizzerija taħt il-bini tal-Bibljoteka meta qed jiżdied il-periklu għall- post fejn għandna tant dokumenti imprezzabbli?

Kif twasslet din l-oġġezzjoni lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar biex ma toħroġx il-permess għall-ftuħ ta' din il-pizzerija?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Saret oġġezzjoni mid-Direttur, Bibljoteki u Arkivji dwar il-possibilita' ta' pizzerija taħt il-bini tal-Bibljoteka.

Din l-oġġezzjoni biex ma jinħarġux permessi għal catering establishment saret bil-miktub u ttieħdet bl-idejn lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

MR SPEAKER: L-Onor.

Evarist Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jista' jkun li l-oġġezzjoni ttieħdet wara li x- xogħol kollu kien kważi sar?!

MR SPEAKER: L-Onor.

Ugo Mifsud Bonnici.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: M'iniex informat hekk.

MINISTERI - IMPJEGATI QRABA TA' MINISTRI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru: Issa li l- Gvern ippubblika l-Kodiċi ta' Etika għall-Ministri u Segretarji Parlamentari, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm impjegati fis- Segreterjat ta' Ministri u Segretarji Parlamentari li huma qraba ta' Ministri u Segretarji Parlamentari?

Fid-dawl ta' paragrafu 23 ta' dan il-Kodiċi, x'inhi l-pożizzjoni ta' dawn l-impjegati?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Ninsab informat li fl-aħħar ta' Frar 1994 b'kollox kien hemm disa' persuni li kienu qed jaħdmu f'segretarjat privat ta' Ministru jew Segretarju Parlamentari li jiġu minnu.

Persuna waħda biss minnhom qiegħda bil-kuntratt definit.

Fejn hu possibbli dawn l-impjegati se jingħataw xogħol alternattiv jew il-kuntratt ma jiġix imġedded.

SERQ TA' DAWL U ILMA - SPEZZJONIJIET

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Tul l-1993 kemm saru spezzjonijiet lokalita' b'lokalita' dwar serq ta' dawl u ilma f'Malta u f'Għawdex?

Min jiddeċiedi fejn għandhom isiru l-ispezzjonijiet fuq liema kriterji jagħżel, f'liema lokalitajiet isiru jew ma jsirux spezzjonijiet?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li n-numru ta' spezzjonijiet li saru fl-1993 mill-Korporazzjoni Enemalta dwar serq ta' elettriku kien ta' 2338 u dawn huma mqassmin hekk:

|Attard |46 | |Baħrija |1 | |Balzan |34 | |B`Kara |100 | |Birżebbuġia |20 | |Buġibba |72 | |Burmarrad |5 | |Ċirkewwa/Armier |2 | |Cospicua |45 | |Fgura |34 | |Floriana |22 | |Għargħur/Magħtab |11 | |Għaxaq |2 | |G`Manġia |1 | |Gudja |9 | |Gżira |57 | |Ħamrun |37 | |L-Iklin |11 | |Kalkara |3 | |Lija |7 | |Luqa |34 | |Marsa |26 | |Marsascala |20 | |Marsaxlokk |3 | |Mellieħa |39 | |Mġarr/Manikata |9 | |Mqabba |4 | |Mosta |95 | |Mrieħel |9 | |Msida |86 | |Naxxar |66 | |Paola |49 | |Mtarfa |11 | |Bir id-Deheb |1 | |Qawra |36 | |Qormi |139 | |Qrendi |2 | |Rabat |126 | |Ricasoli |1 | |San Ġwann |42 | |St Paul's Bay |98 | |Santa Lucia |29 | |Senglea |74 | |Siġġiewi |83 | |Sliema |108 | |St Julians/St |111 | |Andrews | | |Ta` Qali |1 | |Valletta |125 | |Żabbar |41 | |Żebbuġ |149 | |Żejtun |54 | |Żurrieq |28 | |Selmun |1 | |Paceville |54 | |Tarxien |5 | |Pieta` |4 | |Ta` Xbiex |36 | |Xemxija |1 | |Swieqi |2 | |Santa Venera |7 | |Dingli |3 | |Xagħra |1 | |Victoria |1 | |Sannat |1 | |Marsalforn |1 | |Xlendi |2 | |Nadur |1 | |Total |2338 |

L-ispezzjonijiet isiru fuq rapporti li joħorġu skond il-programm komputerizzat.

Isiru spezzjonijiet fuq rapporti oħra li jaslu għand il- Korporazzjoni.

Il-ħaddiema għandhom l-ordni li jekk jintbagħtu fuq spezzjoni u jsibu l- post magħluq, l-ispezzjoni xorta tkun trid issir fuq l-eqreb bieb, biex hekk ikun żgurat li x-xogħol ikun sar.

Isiru spezzjonijiet f`ċerti żmenijiet tas-sena f`postijiet kummerċjali bħal Buġibba, Marsascala, Mellieħa, Sliema, Paceville u postijiet oħra.

Hawn l-ispezzjonijiet isiru triq triq.

Isiru wkoll spezzjonijiet fuq ċerti postijiet kummerċjali mifruxin ma' Malta u Għawdex, bħal farmhouses, ħwienet tal-laħam, super u mini markets, ħwienet li jbigħu l-linef u ħwienet oħra.

L-ispezzjonijiet isiru fuq diversi kriterji u mingħajr l-ebda eċċezzjoni ta' postijiet jew lokalitajiet.

Jien informat li fis-sena 1993, il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma għamlet madwar 10,000 spezzjoni dwar suspetti ta' serq ta' ilma.

Dawn l- ispezzjonijiet saru lill-konsumaturi domestiċi, kummerċjali, agrikoli, turistiċi u ndustrijali.

Il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma għandha sezzjoni tal-Water Audit li hi ddedikata biex tieħu ħsieb il-kontroll fuq l-użu llegali ta' l- ilma.

L-għażla tal-postijiet fejn isiru l-ispezzjonijiet isir bi tliet modi:

(i) mis-sistema komputerizzata, fejn jiġu ndikati konsumaturi b'konsum suspettuż.

(ii) minn rapporti li jidħlu lill-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma fosthom permezz ta` telefonati, korrispondenza, meter readers u dipartimenti governattivi.

(iii) permezz ta' sistema at random f`lokalitajiet fejn ikun hemm suspett ta' abbuż potenzjali ta' serq.

UNIVERSITA' - MOBILITY PROGRAMMES TA' L-EU

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru: X'passi ħa l- Gvern s'issa biex l-istudenti lokali jgawdu mill-Mobility Programmes ta' l- Unjoni Ewropea fid-dawl tal-kritika li għamel il-Kunsill ta' l-Istudenti Universitarji li l-istudenti Maltin tħallew barra mill-programmi li kellha s'issa l-Unjoni Ewropea, anke għall-pajjiżi mhux membri sħaħ tagħha?

X'passi se jittieħdu biex l-istudenti Maltin jibbenefikaw minn programm li l-UE qed tfassal issa f'dan il-qasam?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nitlob lill-Onor Membru jagħmel din il- mistoqsija lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Rizorsi Umani.

IRZIEZET - MAJJALI BLA PERMESS

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Salvu Sant) staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Nirreferi għar-rapporti fil-gazzetti tal- 25 ta' Frar, 1994 fejn l-Administrative Law Enforcement Unit għamlet raid fuq tlett irziezet li kienu qed irabbu l-majjali bla permess.

Jista' l-Ministru jgħid fejn kienu dawn l-irziezet, in-numru ta' majjali li kien hemm f'kull razzett u l-mod kif ġew distrutti l-majjali f'kull każ?

Peress li ssemma wkoll li preżenti kien hemm il-veterinarju Dr. A. Gruppetta, fil-każi bħal dawk ta' Ħaż Żebbuġ u ż-Żejtun (Strejnu Street) liema tabib kien preżenti?

ONOR.

MICHAEL FALZON (f'isem il-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-irziezet kienu fl-inħawi ta' l- Imqabba.

In-numru ta' majjali f'kull razzett kienu 59, 56 u 165 rispettivament.

F'dawn it-tliet każi l-majjali nqatlu fil-post, ġew distrutti permezz ta' applikazzjoni ta' kimika u mirduma ż-Zurrieq.

Fil-fatt fuq bażi ta' esperjenza, is-Servizz Veterinarju biddel il-policy u issa flok il-majjali jittieħdu l-biċċerija qed jiġu distrutti fuq il-post meta dan ikun possibbli.

Din is-sistema frankat ħafna traġitt u naqset l- użu ta' ħafna ħaddiema, barra li l-azzjoni qiegħda tkun iżjed effettiva.

Dwar it-tielet paragrafu għandi ngħid li t-tabib responsabbli għal-Law Enforcement ta' l-industrija tal-majjal huwa Dr Gruppetta, li ħa ħsieb l- attivita' fuq kull farm illegali li nstab ħlief dak taż-Zejtun, fejn fl- assenza ta' Dr Gruppetta għax kien imsiefer, l-attivita' tmexxiet minn Dr C.L. Vella, il-Kap tas-Servizz Veterinarju.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Jista' l-Ministru jgħidilna għaliex fil-każ taż- Żejtun, kuntrarjament għal dak li jsir f'każijiet oħra, il-ħnieżer ma nqatlux, anzi ttieħdu u eventwalment reġgħu ġew mogħtija lis-sid biex jerġa' jkompli f'dan ir-razzett?

MR SPEAKER: Il-Ministru għall-Ambjent.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jekk dak li qed jgħid l-Onor.

Membru fuq il-każ taż-Żejtun hux veru ma nafx, pero' minn din it-tweġiba fhimt li l-Ministru biddel il-policy u minflok qed jittieħdu l-Biċċerija qed jiġu distrutti fuq il-post.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Ninforma lill-Ministru li l-każ ta' Ħaż-Żebbuġ fejn il-ħnieżer ġew maqtula fuq il-post ġara wara l-każ taż-Żejtun.

MR SPEAKER: L-Onor.

Michael Falzon.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Fil-każ taż-Żejtun il-ħnieżer ma nqatlux fuq il- post.

ONOR.

GEORGE VELLA: Qabel kienu jittieħdu u jinqatlu.

Forsi ma kenux jinqatlu on the spot, imma xorta kienu jinqatlu.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Onestament ma nafx nirrispondi iktar minn dak li hawn fit-tweġiba uffiċjali tal-Ministru ta' l-Agrikoltura u Sajd u għalhekk tista' ssir mistoqsija bil-miktub.

ONOR.

GEORGE VELLA: Ma nafx għaliex qed ikun hawn dan il-ħafna ħabi wara dan il-każ taż-Żejtun.

Hija xi ħaġa stramba li bniedem jiġi ttrattat b'mod assolutament differenti minn ħaddieħor, jitressaq il-qorti ħafna iktar qabel kulħadd, jingħata l-probation u wara erbat ijiem jerġa' jingħata l-permess u jroddulu lura l-ħnieżer li kienu ħadulu.

Dan ifisser li bilfors li għandu ħafna ħbieb.

MR SPEAKER: Il-Ministru Falzon.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien ma nafx iktar milli naf bħala Membru ta' din il-Kamra.

Saru ħafna mistoqsijiet fuq dan il-każ u safejn naf jien dejjem kien il-Ministru ta' l-Agrikoltura u Sajd li ta t-tweġibiet għalihom.

MR SPEAKER: Mistoqsija supplimentari, l-Onor.

Salvu Sant.

ONOR.

SALVU SANT: Fil-każ taż-Żejtun il-ħnieżer ħaduhomlu f'Lulju u minflok kif għamlu f'każijiet oħra, jiġifieri nħarqu fuq il-post, ittieħdu f'post li ma nafux fejn.

Dan il-bniedem reġa' applika għall-permess f'Awissu, il-permess ħareġ fid-9 ta' Settembru mentri l-ħnieżer iddaħħlu fir-razzett fit-3 ta' Settembru, tressaq malajr il-Qorti...

ONOR.

GEORGE VELLA: Kien jaf li se jirranġa.

ONOR.

SALVU SANT: ... u kulma weħel kien biss suspended sentence għal sitt xhur.

Din hi l-istorja kollha.

Jien appellajt lill-Prim Ministru biex jinvestiga dan il-każ.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien m'għandi xejn x'inżid mat-tweġiba li tajt.

MR SPEAKER: L-Onor.

Karmenu Vella, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

KARMENU VELLA: Nixtieq inkun naf x'inhi r-risposta li ta l- Ministru dwar iż-żewġ raids li saru fuq iż-żewġ irżiezet ġewwa l-Imqabba fejn il-majjali kienu ntefgħu f'barriera minflok inħarqu.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Dak li qed jistaqsi l-Onor.

Vella huwa preċiżament dak li diġa' ndikajt.

ONOR.

KARMENU VELLA: Nixtieq inkun naf għalfejn il-majjali ntefgħu fil- barriera minflok ma tawhom lil xi istitut, eċċ., bħala karita' għax dawn il- majjali ma kenux morda.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien nerġa' nsemmi l-policy li semma l-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd fit-tweġiba li qrajt, cioe' li nstab li huwa aktar vantaġġjuż li l-qtil tal-majjali jsir fuq il-post stess.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

Tqegħid ta' karti.

L-Onor.

Ugo Mifsud Bonnici.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Lista ta' studenti fil-korsijiet mgħallma taħt it-Technician Apprenticeship Scheme, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari numru 16434; u

Informazzjoni dwar studenti full-time fi skejjel post-sekondarji, sena b'sena, mill-1984 sal-lum, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari numru 16435.

MR SPEAKER: Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Kopja tar-Rapport Annwali ta' l-Awditur għas-sena 1992.

Kopja ta' dan ir-rapport se titqassam lill-Onor.

Membri.

MR SPEAKER: Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal- Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-KOSTITUZZJONI TA' MALTA

CONSTITUTION OF MALTA (AMENDMENT) BILL

L-Ordni għal Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Charles Mangion, President tal-Kumitati, jippresjedi.

Ikompli mill-14 ta' Marzu, 1994.

Klawsola 7 - Sostituzzjoni ta' l-artikolu 101 tal-Kostituzzjoni.

(Kont.)

Clause 7 - Substitution of section 101 of the Costitution.

(Cont.)

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

John Attard Montalto.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: L-ewwel kumment li xtaqt nagħmel huwa li ladarba l-Gvern iddeċieda li jneħħi l-ewwel sitt klawsoli u jdaħħal din il- klawsola bħala section 101A tal-Kostituzzjoni, kien jagħmel iżjed sens li kieku dan il-Bill kollu kemm hu ġie rtirat u minfloku sar Abbozz totalment differenti.

Il-Gvern qed isostni li din il-kummissjoni trid tkun waħda kostituzzjonali u allura meta wieħed jara li d-doveri, l-obbligi u l- funzjonijiet issa ġew radikalment mibdula, wieħed bilfors jistaqsi.

Qed nuża l-kelma "radikalment" għax ingħatat l-impressjoni illi t-tibdil kien biss wieħed żgħir mentri fil-fatt kien wieħed li biddel kompletament il- parti essenzjali ta' l-Abbozz kif kien propost.

Nibda billi nirreferi għall kompożizzjoni tal-kummissjoni.

Ladarba l- funzjonijiet issa huma differenti u tbiddlu b'mod radikali, wieħed kien jistenna illi l-kompożizzjoni tirrifletti iżjed il-funzjonijiet ġodda.

Qed ngħid hekk għax peress li l-kummissjoni, fi kliem il-Ministru stess, hija waħda high powered, il-funzjonijiet issa waqgħu into a low gear - biex inkompli nuża l-metafora - mentri l-kompożizzjoni baqgħet kif kienet oriġinarjament.

Il-President baqa' bħala chairman u jidher li għalkemm il- Gvern għamel lill-President bħala chairman l-intenzjoni kienet li probabbilment in-numru ta' seduti li se jippresjedi jkun żgħir għax hemm prevvist illi meta jkun assenti ċ-chairman għandu jmexxi l-laqgħa d-deputy chairman li jkollu l-vot oriġinali u l-casting vote.

Wieħed għandu jiftakar li l-intenzjoni oriġinali tal-Gvern ma kenitx li l-President tar- Repubblika jkun iċ-chairman ta' din il-kummissjoni, imma li ċ-chairman ikun il-President tal-Qorti.

Għalkemm il-kompożizzjoni tbiddlet biex il-Pprim Imallef ma jibqax ic-chairman, il-probabilia' hija illi l-laqgħat fil- maġġoranza tagħhom kienu se jiġu preseduti mill-Prim Imħallef li jkollu żewġ voti, jiġifieri wieħed għalih u l-casting vote f'każ li jiġu ndaqs.

Min-naħa ta' l-Oppożizzjoni, l-idea għaliex m'għandux ikun hemm l-acting prim imħallef hija proprju illi, speċjalment issa bil-funzjoni kompletament u radikalment mibdula, wieħed isibha diffiċli biex jgħaddi ġudizzju fuq nies li jkunu qegħdin jaħdmu flimkien, fl-istess soċjeta' - wara kollox hija soċjeta' wkoll - u għaldaqstant l-Oppożizzjoni pproponiet u qiegħda tipproponi illi għandu jkun prim imħallef irtirat.

Jiena niftakar li meta konna qegħdin niddiskutu Abbozz Numru 54 barra minn dan il-Parlament bejn ir-rappreżentanti tal-Gvern u ta' l-Oppożizzjoni kien sar suġġeriment min- naħa ta' l-Oppożizzjoni - anke f'dak l-istadju, jiġifieri mhux biss hawnhekk u qed ngħid dan biex wieħed jara l-konsistenza tagħna - illi l- membri tal-kummissjoni għandhom ikunu mħallfin jew maġistrati rtirati għax dawn ma jsibuhiex daqstant diffiċli meta jiġu biex jaraw jekk hemmx ħtieġa illi mħallef jew maġistrat li jkun għadu jipprattika jiġi investigat.

Din l-idea li aħna kkommunikajna lin-naħa l-oħra apparentement ma sabet soljev imkien.

Kien proprju għalhekk li f'dan l-istadju ressaqna emenda fis-sens li l-prim imħallef li jikkostitwixxi l-kummissjoni għall-amministrazzjoni tal-ġustizzja jkun wieħed irtirat.

Fl-emenda tagħna ħallejna barra anke lill-Avukat Ġenerali, mentri fil- Bill ippreżentat mill-Gvern, kif ukoll fl-emenda li ressaq il-Ministru jidher li l-Avukat Ġenerali se jkun fuq il-kummissjoni.

Bl-ebda mod ma rridu nitfgħu xi dell fuq il-kapaċitajiet legali ta' l-Avukat Ġenerali preżenti, iżda wieħed bilfors irid jgħid illi, kif jaf kulħadd, għalkemm il- kariga ta' l-Avukat Ġenerali hija stabbilita wkoll bil-Kostituzzjoni, ħafna drabi fil-prattika din il-pożizzjoni tista' tiġi abbużata.

L-abbuż li jista' jsir mill-Avukat Ġenerali ma jsirx b'mod konxju imma jista' jkun li l-Avukat Ġenerali biex ipaxxi lil xi ħadd, biex jaqdi iżjed il-funzjonijiet tiegħu u biex ikun iżjed Kattoliku mill-Papa, imur oltre.

Meta jiena niddiskuti ħafna affarijiet ma' l-Avukat Ġenerali preżenti, anke b'mod amichevole - għax jiena ħabib ta' l-Avukat Ġenerali preżenti - b'ċajta jgħidli li meta hu jipprepara r-risposti għall-press releases li jagħmel għall-Ministru, ikunu ħafna iżjed potenti milli kif jispiċċa jagħmilhom il- Ministru għax he tones them down.

Din hija ċajta imma fil-fatt wieħed jara kif il-pożizzjoni ta' l-Avukat Ġenerali f'pajjiżna m'hijiex waħda strettament indipendenti mill-poteri tal-pajjiż u għaldaqstant huwa evidenti u ovvju illi min ikun qed jokkupa l-kariga ta' l-Avukat Ġenerali ħafna drabi huwa portavoce legali ta' l-eżekuttiv.

Niftakru li meta Edgar Mizzi kien Avukat Ġenerali tar-Repubblika kulħadd kien jgħid li l-Prim Ministru huwa Mintoff u l-Viċi Prim Ministru huwa Edgar Mizzi.

Huwa veru li ħafna drabi peress li l-Avukat Ġenerali jrid jagħti lill-Gvern l-aspett legali ta' dak li jkun qed jiġri, irid jidħol ukoll fl-aspett u l- mentalita' politika - għalkemm mhux paartiġġjana - imma dan ifisser illi r- rappreżentanza tiegħu ma tkunx waħda indipendenti imma tista' tagħti lok illi bejn id-deċiżjoni li tieħu u d-deċiżjoni li tittieħed ikun hemm influwenzi illi ma jidhrux.

Il-Ministru mhux se jmur fuq l-Avukat Ġenerali u jgħidlu biex jivvota ħalli dak l-imħallef jiġi dixxiplinat jew biex dak l- avukat niġbdulu widnejh.

Jiena konvint li dawn l-affarijiet ma jsirux jew m'għandhomx isiru.

Ħafna drabi wieħed ikun irid jaġġevola u jidħol mingħajr ma jrid fl-ambitu u fil-ħsieb ta' the government of the day u għalhekk ma jidhrilniex li l-avukat ġenerali għandu jkollu postu f'din il- kummissjoni.

Huwa importanti ħafna li wieħed jirreferi għal żewġ membri eletti għal żmien erba' snin mill-imħallfin tal-qrati superjuri.

Għall- istess mod kif aħna argumentajna dwar il-prim imħallef, qed nargumentaw dwar ir-rwol ta' imħallef f'dak li qed nipproponu.

Aħna jidhrilna li jkun ħafna iżjed faċli illi persuna li tkun irtirata tiġbed l-attenzjoni għan- nuqqas ta' imħallef ieħor milli persuna illi tkun f'dak il-ħin u mument tpoġġi fuq il-bank tal-ġudikatura.

Anke bl-oppost nargumenta.

Huwa ovvju illi kif għandek ċertu mhux tilwim miftuħ imma adntipatija fost għaqda, jiena konvint illi f'kull Kabinett ikun hemm ministri li jkunu ippikati għal xulxin u li fost il-ġudikatura jkun hemm imħallfin ippikati għal xulxin.

L-istess fost il-maġistratura.

Fejn kien hemm l-argument li huwa diffiċli biex imħallef jew maġistrat sedenti jkun indipendenti fil- ġudizzju tiegħu meta qed iqis il-każ ta' kollegi, jista' jagħti l-każ l- oppost.

Mhux talli forsi ma jistax ikun indipendenti b'mod pożittiv imma jista' jagħti l-każ illi d-deċiżjoni tiegħu ma tkunx indipendenti b'mod negattiv.

Dawn huma affarijiet mil-lewn id-dinja, nafu l-umanita' x'inhi, nafu x'inhuma d-difetti ta' ħafna individwi u għaldaqstant biex nipprovaw neliminaw kemm jista' jkun il-pika li teżisti jew il-prudenza żejda li mbagħad tirriżulta f'nuqqas ta' ġustizzja, l-argument tagħna kien li jkun aħjar li l-imħallfin fuq il-kummissjoni ma jkunux sedenti.

Kif jaf kulħadd, f'dan il-każ wieħed m'għandux isib problemi.

L-istess argument japplika għall-maġistrati, imma fil-każ tal-maġistratura jista' jkun hemm problema biex wieħed isib maġistrati rtirati biżżejjed minn fejn jagħżel.

Fil-fatt jekk wieħed josserva l-policy li xtaq jimplimenta l-Ministru Fenech, il-problema ma tibqax għaliex ladarba l-idea tal-Ministru kienet li maġistrat ma jiġix elevat għal imħallef, allura meta l-maġistrati jirtiraw il-proċess normali jkun li jkollna maġistrati irtirati.

Il-problema hija li sakemm ħafna minnhom jilħqu dik l-eta', jien konvint li dik il-policy tkun tbiddlet għaliex m'għandix dubju li sa dak iż-żmien ikun hemm bidla fl- Amministrazzjoni.

Imma ma rridux nargumentaw b'dan il-mod, irridu nargumentaw li huwa possibbli li fost il-maġistratura preżenti jkun hemm dawk li, kif issuġġerixxa l-kollega u għalliem tiegħi, l-Onor.

Mifsud Bonnici, jirtiraw u l-pensjoni tagħhom tiġi awmentata biex tkun ekwivalenti għall-paga li kellhom qabel ma rtiraw.

Dwar iż-żewġ membri, jiġifieri l-membru magħżul mill-Prim Ministru u l- membru l-ieħor magħżul mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni, wieħed jista' jgħid li l-idea tagħna minn dejjem kienet li għandhom ikunu żewġ persuni li ma jkunux magħżula mill-professjoni legali.

Wieħed jista' jargumenta wkoll li huwa tajjeb li jkollok element lajk biex minn naħa waħda jirrappreżenta lill-Gvern u lill-Oppożizzjoni u min-naħa l-oħra jara l-affarijiet mhux mill-punto di vista ta' professjonist.

F'dan il-każ meta n-numru huwa f'minoranza, l-argument li huma ma jkollhomx il-kwalifiki ma jreġix.

Għaliex?

Għandhom ikunu preżenti proprju għaliex m'għandhomx il-kwalifiki, sabiex il-poplu jkollu rappreżentant tiegħu evidentement magħżul b'mod matur - u minn dan m'għandix dubju - imma fl-istess ħin ma jkunx avukat, maġistrat irtirat, imħallef, prokuratur legali jew nutar.

B'dan il-mod verament inkunu qed nattwaw dak li kontinwament nisimgħu min-naħa l-oħra, jiġifieri t-trasparenza; għax f'dan il-pajjiż għandna nagħmlu dizzjunarju għal-lingwaġġ Nazzjonalista u din hija waħda mill-kliem li reċentement ġiet addottata mill-Gvern u tintuża minn kull Ministru u minn kull deputat f'kull speech li jagħmlu.

It-trasparenza ma tidħolx meta għandek kumitat ta' disa' avukati - għaliex l-imħallef, il-Prim Imħallef u l-Avukat Ġenerali huma kollha avukati - u ladarba l-Gvern ma jridx jinserixxi l- kwalifika li ż-żewġ persuni magħżula mill-Gvern u mill-Oppożizzjoni ma jkunux professjonisti, ifisser li hemm potenzjal li jkunu avukati.

Għaldaqstant jekk verament irridu kummissjoni li jkollha ċertu trasparenza għall-poplu in ġenerali - mhux għall-imħallef, għall-avukat jew għall- maġistrat - f'din il-kummissjoni għandu jkun hemm persuni li huma lajċi.

Il-kritika prinċipali li kienet saret mill-kelliema tal-Gvern dwar il- Workings of the Law Court Commission kienet tirrigwarda l-fatt li f'din il- kummissjoni l-maġġoranza tal-membri ma kenux legali.

Jien mhux se niddejjaq ngħid b'mod apert li ma naqbilx li f'kummissjonijiet li jkollhom x'jaqsmu ma' kif wieħed għandu jżid l-effiċjenza tal-qorti u kif wieħed għandu jamministra jew jagħmel suġġerimenti dwar dan il-qasam, għandu jkun hemm maġġoranza lajka.

Sfortunatament dawk iż-żmenijiet meta kienet saret il-Workings of the Law Court Commission kienu żmenijiet eċċezzjonali.

Imma anke l-eċċezzjoni ma tistax teħodha mingħajr ma tara x'kien qed jiġri f'dawk iż-żmenijiet.

Meta konna qed niddibattu din il-liġi fis-Second Reading u anke issa fl-istadju tal-Kumitat irrimarkawlna jekk irridux set- up bħal dak tal-Workings of the Law Court Commission.

Jien b'mod apert ngħid li aħna ma rridux li jerġgħu jiġu dawk iż-żmenijiet, imma lanqas irridu ż-żmien meta l-Partit Nazzjonalista beda jilgħab il-logħba politika fil-qrati għaliex meta jiġri hekk, imbagħad dak li jiġri jkun drastiku u jkun effett ta' dak li jkun ġara.

Jien ngħid li ż-żewġ partiti għandhom ikunu maturi u ma jerġgħux iħarsu lura lejn dawk iż-żmenijiet.

Meta l- Partit Laburista waqqaf il-Workings of the Law Court Commission kien qed jirreaġixxi għall-fatt li bl-iżjed mod miftuħ il-qorti kienet qed tiġi wżata b'mod li kien hemm tfixkil għall-amministrazzjoni kollha.

(Interruzzjonijiet) Se nagħti eżempju wieħed, il-każ meta 70 avukat dehru quddiem l-imħallfin biex jintimidawhom.

Aħna konna ngħixu f'dawk iż- żmenijiet u nafu kif intom - fost l-oħrajn int kont l-iżjed wieħed attiv - kontu tużaw il-qorti b'mod politiku.

Dik kienet dejjem il-bużillis tal- Partit Nazzjonalista u għalhekk il-qorti tinsab fl-istat li tinsab fih illum.

Jekk tara l-ispeech tiegħek stess - u issa nikkwotalek minnu - tinduna li dak li kont tikkritika dak iż-żmien qed tagħmlu int stess.

Sfortunatament f'dawk iż-żmenijiet ipprovajtu tagħmlu minn kollox biex tqajmu gwerra politika fil-qrati.

Nammetti li r-rimedji li ntużaw kienu drastiċi, imma jien għandi l-guts li nammetti - u int għandu jkollok il- guts li tammetti wkoll - ...

L-isfortuna hija li jien qed ngħidlek ċar u tond li ma naqbilx ma' kumitat li jkollu maġġoranza lajka u int m'għandekx il-kuraġġ li tgħidli li taqbel li għandu jkun hemm rappreżentanza lajka fil- kummissjoni għall-amministrazzjoni tal-ġustizzja għaliex kieku emendajtha.

(Interruzzjonijiet) L-Onor.

Borg qed jgħid li jista', imma jien ngħidlu li "jista'" ma tfisser xejn għaliex aħna ma nagħmlux liġijiet biex "jista'" jkun hemm ....

Jekk verament irridu li jkun hemm it-trasparenza ...

Ir- rispett ta' l-opinjoni fejn wieħed jaqbel ma' l-idea li għandek huwa kbir u n-nuqqas ta' rispett fejn ma naqblux ma' ideat tiegħek huwa kbir ukoll.

Dik hija d-differenza.

Aħna qed ngħidulek - u anke int taqbel magħna - li jekk verament trid li jkun hemm it-trasparenza - kelma li wżajtha xi 17-il darba fl-ispeech tiegħek għaliex għoddejthielek - u jkollha l-fiduċja tal- poplu ....

Wara kollox ma tridx li din il-kummissjoni jkollha biss il- fiduċja - li m'għandhiex - tal-professjoni legali għaliex il-Kamra ta' l- Avukati ma tantx qed tagħtik palata f'din il-biċċa xogħol allavolja you have bent backwards biex tikseb l-appoġġ tagħha.

Imma l-problema hija li intom daħħaltu lill-President tal-Kamra ta' l-Avukati u aħna daħħalna avukat tal-Kamra ta' l-Avukati fil-proposti tagħna, pero' l-Kumitat tal- Kamra ta' l-Avukati ma tantx jagħti backing lill-Partit Laburista.

Jien ngħid ċar u tond li l-Kumitat tal-Kamra ta' l-Avukati huwa maqsum u fih hemm membri li huma iżjed leali lejn il-Partit Nazzjonalista milli lejn il- professjoni u qed jipprovaw jaqdu lilek u lill-partit tiegħek kemm jista' jkun mill-koxxa, hemm President li bir-rieda tajba kollha tiegħu sfortunatament ħafna drabi jsib ruħu f'minoranza, hemm membri li tant iħossuhom qishom ħuta barra mill-ilma illi sfortunatament min minnhom kien jitkellem b'mod apert, bħall-Avukat Refalo, spiċċa tant diżilluż - u ma tistax tgħid li l-Avukat Refalo huwa Laburist - li lanqas ħareġ - u dan kien wieħed mill-iżjed persuni li kien jipparteċipa - ...

Minkejja dan, aħna fil-proposta tagħna għidna li għandu jkun hemm avukat li jirrappreżenta lill-Kamra ta' l-Avukati, u hawnhekk ngħid ħaġ'oħra.

Illum il-Kumitat ma jirrappre-żentax il-veduti ta' l-avukati tal-qorti.

Min kien preżenti għall-general meeting straordinarju tal-Kamra ta' l-Avukati jew sema' dak li ntqal jew qara dak li ġara, jinduna li l-Kumitat illum m'huwiex iżjed rappreżentattiv ta' dak li jaħseb il-body politic ta' l- Avukati.

Imma ħalli mmur għall-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna għaliex iddevjajt.

Kif spjega l-kollega tiegħi, in-numru li għażilna għall- kompożizzjoni tal-kummissjoni veru li m'huwiex bil-fart.

Pero' għalkemm in- numru kif ippreżentat fl-Abbozz huwa bil-fart, il-probabilita' hija li l- President mhux se jippresjedi bir-riżultat li attwalment ikun hemm an even number of members.

Il-kwalifiki m'iniex se nidħol fihom għaliex jidhru li huma l-kwalifki normali rekwiżiti meta għandek kummissjoni ta' din in- natura, imma nixtieq nidħol f'dak li għandu x'jaqsam ma' paragrafu (b) ta' subklawsola 7 (6) li jaqra hekk:

"Minkejja d-dispożizzjonijiet tal-paragrafu (a) ta' dan is-subartikolu, il- Kummissjoni għandha tirreferi lill-Kumitat għall-Avukati u Prokuraturi Legali (hawn aktar 'il quddiem f'dan is-subparagrafu msejjaħ "il-kumitat ") kull kwestjoni li tirrigwarda l-imġieba ħażina ta' avukat jew prokuratur legali fl-eżerċizzju tal-professjoni tagħhom .....".

Jekk wieħed jara l-paragrafu ta' qabel, isib li dan jgħid hekk:

"Il-Kummissjoni għall-Amministrazz-joni tal-Gustizzja għandha f'kull żmien ikollha Kumitat għall-Avukati u Prokuraturi Legali li jkollu dik il- kompożizzjoni, dawk il-funzjonijiet, dawk is-setgħat u dmirijiet li jistgħu jiġu assenjati lilu b'liġi.".

Mela hawnhekk hawn referenza għall-kumitat ta' l-avukati u prokuraturi legali, hawn referenza għal dak li hija mġieba ħażina fil-professjoni u iżjed 'il quddiem, f'paragrafu (e) ta' subklawsola 7 (11), jingħad li fost il-funzjonijiet tal-kummisjoni hemm il-formulazzjoni ta' kodiċi jew kodiċijiet ta' etika li jirregolaw l-imġieba professjonali ta' membri ta' dawk il-professjonijiet.

Hawnhekk huwa evidenti li jrid ikollok rabta bejn dawn is-subklawsoli għaliex meta inti qed titkellem fuq imġieba ħażina ta' avukat jew prokuratur legali fl-eżerċizzju tal-professjoni tagħhom u meta iżjed 'il quddiem qed nitkellmu fuq formulazzjoni ta' kodiċi jew kodiċijiet ta' etika li jirregolaw l-imġieba professjonali tagħhom, wieħed għandu jorbotha ma' ksur ta' dan il-kodiċi.

Inti ma tistax tirreferi għal imġieba ħażina fil-professjoni in vacuum.

Biex tikser regola, irid ikollok ir- regolamenti, u ksur ta' regola ta' mġieba ħażina, huwa ksur tal-kodiċi jew kodiċijiet ta' etika.

Allura huwa ħażin li tagħmel klawsola li hija wiesgħa u tgħid "kull kwestjoni li tirrigwarda l-imġieba ħażina ta' avukat jew prokuratur legali fl-eżerċizzju tal-professjoni tagħhom" mingħajr ma torbot li dan irid ikun ksur ta' regola tal-kodiċi ta' etika.

Inkella għalfejn ikollok kodiċi ta' etika meta jista' jkollok ksur ta' regoli li m'humiex fil-kodiċi ta' etika?

Għalhekk jien nipproponi li paragrafu (b) ta' subklawsola 7 (6) nemendawh biex indaħħlu l-ksur tal- kodiċi ta' etika kif indikat f'paragrafu (e) ta' subklawsola 7 (11).

Din hekk għandha tkun u l-ħabib tiegħi l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici qed jipprepara emenda speċifika għaliha.

Paragrafu (b) ta' subklawsola 7 (6) ikompli jgħid:

"... u, ħlief f'każ ta' appell, il-Kummissjoni ma għandhiex taġixxi xort'oħra fuq dik il-kwestjoni ħlief wara li tkun irċeviet u skond il- konklużjonijiet tal-Kumitat f'dik il-materja.

B'dana li meta rapport tal- konklużjonijiet tal-Kumitat ma jkunx għadu ġie ppreżentat lill-Kummissjoni fi żmien xahrejn mill-jum meta l-kwestjoni tkun tressqet l-ewwel darba quddiem il-Kumitat, jew f'dak il-perjodu ieħor jew perjodi oħrajn li l- Kummissjoni tista' tippermetti, li fl-ebda każ, ħlief għal raġunijiet eċċezzjonali ħafna, ma għandhom jissuperaw l-erba' xhur, il-Kummissjoni għandha minnufih tinvestiga l-kwestjoni u taqtagħha hi nnifisha.".

Dan ifisser li jekk min-naħa tal-kumitati jkun hemm nuqqas ta' deċiżjoni, il-kummissjoni nnifisha hija marbuta li tinvestiga l-każ, u dan mhux iżjed tard minn erba' xhur wara li tkun tressqet oriġinarjament.

Jien nipproponi wkoll - u nixtieq inkun naf jekk il-Ministru jaqbilx miegħi - li jekk hawnhekk qed nirreferu għall-perjodu bħala l-perjodu ta' preskrizzjoni, allura għal dawk l-affarijiet li għandhom element ta' negliġenza, il- preskrizzjoni għandha tkun ekwivalenti għal dak iż-żmien li fih wieħed jista' jfittex għad-danni.

Meta ddiskutejtu l-Workings of the Law Court Commission dwar kwestjonijiet .....

THE CHAIRMAN: Il-Ministru Fenech.

ONOR.

JOE FENECH: Biex ma nħawdux affarijiet, kemm il-kwestjoni tan- negliġenza għad-definition ta' miscoduct u kemm ....

Nixtieq li tillimita ruħek għal dak li għandna hawnhekk.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Jekk se nagħmluha f'Abbozz Nru. 54 ma nitkellimx fuqha f'dan l-istadju.

Hawnhekk qed ngħidu li l-kummissjoni tista' taħtar dawk il-kumitati l-oħra biex jgħinuha f'kull ħaġa li taqa' taħt il-funzjonijet tagħha, imma din hija wiesgħa wisq.

Ħalli nispjega ruħi.

Jekk aħna għandna kumitat għall-avukati u prokuraturi legali apposta li xogħlu se jkun ....

Allura nippreżentaw emenda biex ngħidu li fejn diġa' hemm kumitati eżistenti ....

(Interruzzjonijiet) Le, din mhijiex ċara.

F'paragrafu (ċ) ta' subklawsola 7 (6) qed ngħidu:

"Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu ta' qabel dan ...".

ONOR.

JOE FENECH: L-Abbozz ta' Liġi jgħid li l-kwestjonijiet ta' materja ta' l-avukati, il-kummissjoni għandha tibgħathom lill-kumitat għall-avukati u prokuraturi legali u hi marbuta bid-deċiżjoni ta' l-avukati.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Imma b'din m'hemm xejn li jżomm il- kummissjoni milli taħtar kumitati oħrajn.

(Interruzzjonijiet) Le, m'hiex inutli.

(Interruzzjonijiet) Mhux għalhekk jien qed ngħid li fiha loophole?

Meta qed ngħidu "bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu ta' qabel dan" mhux qed ngħidu ċar u tond li ma tistax taħtar kumitati analogi għal dawk li jeżistu taħt il-liġi.

Inti tista' tagħmel kumitat ieħor u dan il-kumitat jista' ma jkollux il-funzjoni tal-kumitat oriġinali ta' l-avukati imma jista' jagħti parir differenti lill-kummissjoni meta l- kummissjoni hi marbuta ma' dak il-kumitat oriġinali.

Jien insostni li għandna nagħmluha ċara - jekk mhux b'emenda almenu issa waqt li qed niddiskutu - li l-kumitati li jistgħu jiġu maħtura bl-ebda mod ma jinfliġġu kumitati eżistenti jew kumitati ....

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Hawn provvediment speċifiku li jgħid x'jiġri f'każ ta' dixxiplina fuq l-avukati u mbagħad hemm provvediment ġeneriku li jgħid li tista' taħtar kumiati.

M'hemmx dubju li ma tistax taħtar kumitati li b'xi mod imorru kontra l-provvediment speċjali li jirregola l-materja speċifika tad-dixxiplina ta' l-avukati.

Naħseb li dawn huma n-normi ta' interpretazzjoni li huma aċċettati minn kulħadd.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Nagħtu każ li jkun hemm kumitat speċifiku wieħed li jiġi appuntat biex jara ...

THE CHAIRMAN: Il-Ministru Fenech.

ONOR.

JOE FENECH: Fuq il-kwestjoni li kumitati li jistgħu jsiru ma jistgħux jindaħlu f'materja ta' avukati naqblu, biss m'aħniex naqblu li hemm bżonn emenda biex tiċċara dan il-punt.

Din qed ngħidha biex tkun fid- debate.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Jista' jagħti l-każ li wieħed jagħmel kumitat biex jissindika l-operat tal-kumitat għall-avukati u prokuraturi legali?

ONOR.

JOE FENECH: Jekk jagħmlu dan, ikunu qed jagħmluh inutilment għax jirrapporta x'jirrapporta fuq il-kumitat għall-avukati, ma jistgħux jindaħlu fiha.

L-iktar li jstgħu jagħmlu - kif għandhom dritt dejjem - hi rakkommandazzjoni lill-Ministru biex jibdel il-liġi.

M'hemmx għalfejn jagħmlu kumitati biex issir ...

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: GĦaldaqstant jien nissuġġerixxi li għandna nagħmluha ċara li l-kumitati l-oħra li jistgħu jinħatru ma jistgħux ikunu kumitati analogi għal umitati oħrajn li diġa' huma maħtura.

(Interruzzjonijiet) Le, mhux inutli.

Il-problema m'hhiex waħda akkademika u tista' tiġri.

Skond il-liġi għandek kumitat ta' l-avukati li qed jirrakkommanda affarijiet li l-kummissjoni tista' ma taqbilx magħhom u taħtar kumitat ieħor li jirrakkommanda l-affarijiet b'mod differenti.

GĦalkemm dan il-kumitat m'għandux is-saħħa legali tal-kumitat oriġinali ...

(Interruzzjonijiet) X'jiġifieri ma tistax?

Mhux l-ewwel darba li sar hekk.

THE CHAIRMAN: Onorevoli, il-cross debates ma jistgħux jiġu segwiti u ma jiġux recorded.

L-Onor.

Attard Montalto.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Naf li l-kummissjoni hija marbuta, imma jekk il-kummissjoni trid tagħmel pressjoni tista' tagħmel dak li qed ngħid.

Fit-twettiq tad-dmirijiet tagħhom il-membri tal-kummissjoni u ta' xi wieħed mill-kumitati tagħha għandhom jaġixxu skond il-ġudizzju individwali tagħhom u m'għandhomx ikunu soġġetti għad-direzzjoni jew kontroll ta' xi persuna jew awtorita' oħra.

Mr Chairman, issa se ngħaddi għall-funzjonijiet tal-kummissjoni.

L- ewwel żewġ funzjonijiet huma li tissorvelja l-ħidma tal-qrati superjuri u inferjuri u li tagħmel dawk ir-rakkommandazzjonijiet meħtieġa lill- Ministru responsabbli mill-ġustizzja dwar ir-rimedji li fil-fehma tagħha jistgħu jwasslu għal ħidma aktar effiċjenti ta' dawk il-qrati.

Subklawsola 7 (12) (b) tgħid li l-kummissjoni jkollha l-funzjoni li "tagħti parir lill- Ministru responsabbli għall-Ġustizzja dwar kull ħaġa li għandha x'taqsam ma' l-organizzazzjoni ta' l-amministrazzjoni tal-ġustizzja.".

Evidentement il-funzjoni tal-kummissjoni hija indikattiva sabiex l-affarijiet jimxu b'iżjed effiċjenza u ma jidhirx li wieħed jista' jikkritika dan il-qasam tal-funzjoni.

Paragrafu (c) jgħid li l-kummissjoni jkollha l-funzjoni "li tagħti parir lill-Prim Ministru dwar kull ħatra li għandha issir skond artiklu 96, 98 u 100 ta' din il-Kostituzzjoni" u hawnhekk ir-referenza hija għad-dritt tal- ġudikanti u meta jkun hemm in-nuqqas taċ-chief justice.

Kif diġa' għidt fis-Second Reading, il-ħatra ta' ġudikant tista' ssir b'diversi modi.

F'dan il-każ il-kummissjoni qed tingħata l-funzjoni li tista' tagħti parir - meta mitlub - lill-Prim Ministru.

Jidher li din hija ħaġa li wieħed m'għandux jirrakkommanda.

GĦaliex?

Jidher ċar li jekk il-Prim Ministru ma jitlobx il-parir tal-kummissjoni u meta llum nafu li n-numru tal-membri huwa stabbilit u jiġi pubblikat permezz ta' regolamenti .....

Il- funzjoni tal-kummissjoni tant hija trasparenti li qisha hi ħġieġa bla funzjoni ta' xejn u l-unika ħaġa jew mottiv għaliex dan il-konċett iddaħħal fil-liġi hu biex taparsi jkollha l-funzjoni li qed tagħti parir lill-Prim Ministru.

Il-kliem "meta hekk mitluba" ifisser li dan huwa fid- diskrezzjoni tal-Prim Ministru u "tagħti l-parir" ifisser li l-parir tagħha jista' jew ma jistax jittieħed.

Forsi huwa diffiċli biex wieħed isib kompromess fuq din il-ħaġa.

(Interruzzjonijiet) Jekk il-Prim Ministru ma jitlobhiex il-parir jista' jappunta minn rajh; jekk jitlob lill-kummissjoni biex tagħtih il-parir, din għandha tagħtih dak il-parir.

Jekk imbagħad isegwix jew le ma' dak il-parir, m'huwiex marbut ....

(Interruzzjonijiet) Imma mbagħad skond il-liġi tista' tissindikah?

Jekk, per eżempju, il-Prim Ministru ma joqgħodx ....

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOE FENECH: Il-Prim Ministru huwa marbut bil-parir li tagħtih.

Hawnhekk qed jingħad li għandu dritt li jitlob parir, mhux li l-parir li jagħtuh jew li hu jagħti lil ħaddieħor huwa marbut ....

Il-Prim Ministru m'huwiex marbut li jitlob parir, imma l-kummissjoni hija marbuta li jekk jitlobha parir trid tagħtihulu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Attard Montalto.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Nagħtu każ li niddeċiedu li huwa marbut, skond l-istess liġi m'huwiex sindikabbli.

Allura l-funzjoni tagħha hija diluted tripplament; hija diluted li tista' ma tintalabx; hija diluted li tista' tagħti l-parir u l-Prim Ministru ma jagħtix kas ta' dak il-parir u hija diluted għaliex jekk ma jagħtix kas ta' dak il-parir m'huwiex sindikabbli.

(Interruzzjonijiet) Kien ġie diskuss jekk għandhiex tkun il- kummissjoni li tappunta lill-imħallfin.

Forsi għadna ma wasalniex għal dak l-istadju, imma jekk verament dak li ngħidu hawn ġew u li tant niftaħru bih dwar il-ħtieġa li l-poteri għandhom ikunu indipendenti u separati, bilfors li dan l-ikbar poter għandu jkun separat.

Dan qed ngħidu across the board għaliex naf li Membri miż-żewġ naħat tal-Kamra ma jaqblux li għandha tkun il-kummissjoni li tappunta lill-imħallfin - qed nitkellem bl-iżjed mod miftuħ - imma jekk verament irridu li l-poteri jkunu indipendenti minn xulxin, l-iżjed funzjoni importanti, jiġifieri l-ħatra ta' mħallef m'għandhiex tkun f'idejn l-eżekuttiv.

GĦaliex inħallluha f'idejn l- eżekuttiv, jekk aħna nemmnu f'din it-teorija u qed nitkellmu akkademikament?

Evidentement kull eżekuttiv jappunta persuni ben visti għalih u jekk wieħed jara l-persuni appuntati - naturalment mhux kollha - jifhem dak li qed ngħid.

GĦalhekk huwa importanti li wieħed isib nies li jkollhom karattru sod biex meta jiġu appuntanti jinsew minn ikun appuntahom, jinsew l-opinjonijiet tagħhom u ma jkunu xejn ħlief imħallfin.

Min-naħa l-oħra jidher li ftit huma l-partiti politiċi - u hawn għandna nkunu onesti - li huma lesti u disposti li jirrinunzjaw għal dan id- dritt.

Kieku verament temmnu li s-separazzjoni tal-poter għandha tkun b'mod li ma jkunx hemm din ir-rabta bejn l-eżekuttiv u l-ġudikatura, kontu tipproponu li tkun il-kummissjoni li tinnominahom u ssir b'mod li mhux tkun marbuta li tagħti biss parir jekk tkun mitluba, imma li dak il-parir bilfors irid jiġi segwit.

(Interruzzjonijiet) Biex inkunu onesti għandna ngħidu li din lanqas kienet fil-Bill li pproponejt li kellu jkun entrenched.

Ftit huma l-partiti politiċi - hawn qed inkun veritier - li huma lesti u disposti - dan qed ngħidu mhux għal Malta biss - li jirrinunzjaw għal dan id-dritt.

Jekk verament irridu nkunu oġġettivi u jekk verament nemmnu fis-separazzjoni tal-poteri bilfors li wieħed irid isib soluzzjoni biex jaqta' d-deċiżjoni u s-selezzjoni ta' l-imħallfin mill- Eżekuttiv.

GĦalkemm din hija evidenti, ftit huma dawk li jridu jirrinunzjaw għal dan id-dritt u għal dan il-poter.

Mr Chairman, dwar il-formulazzjoni ta' kodiċi ta' etika li jirregola l- imġieba tal-membri tal-ġudikatura rrid ngħid li s-suġġeriment li għamilt għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-avukatura, nerġa' nagħmlu għal dak li għandu x'jaqsam mal-ġudikatura.

Meta nirreferu għal subklawsola 7 (11) (f) - naħseb li għandna nippreżentaw emenda biex inkunu konsistenti u nixtieq inkun naf jekk in-naħa l-oħra tkunx lesta li taċċettaha - ....

Ħalli nirrepeti għax forsi l-Ministru ma fehemx dak li kont qed ngħid peress li kien qed jitkellem ma' l-Onor.

Tonio Borg.

Jekk aħna se nippreżentaw emenda għal dak li għandu x'jaqsam ma' mġieba ħażina min-naħa ta' l-avukatura biex din tiġi definita bħala ksur tal-kodiċi ta' etika jew xi regolament tal- kodiċi ta' etika, allura jien inħoss li għandna nagħmlu l-istess għall- ġudikatura.

(Interruzzjonijiet) Se nispjega.

Dwar il-ġudikatura skond subklawsola 7 (11) (f) il-kummissjoni għandha l-funzjoni:

"li tiġbed l-attenzjoni ta' kull imħallef jew maġistrat fuq kull ħaġa, fil- qorti li fiha hu jkun ipoġġi, li ma tkunx konduċenti għal funzjonament effiċjenti u xieraq ta' dik il-Qorti, u li tiġbed l-attenzjoni ta' kull imħallef jew maġistrat għal xi aġir li jista' jolqot il-fiduċja li għandu minħabba l-kariga tiegħu, jew għal xi nuqqas minn naħa tiegħu li jimxi skond xi kodiċi jew kodiċijiet ta' etika li jkun japplika għalih;".

Fil-każ tal-ġudikatura din qed inwessgħuha għaliex ovvjament il-funzjoni hija li tiġbed l-attenzjoni biss u allura qed tagħti inqas imma qed tipprova tkopri kull aspett.

Jiena kont qed nissuġġerixxi li peress li se jkollhal-funzjoni li tiġbed l-attenzjoni biss ...

Pero, aħna mhux se nagħmlu emenda kif se nagħmlu f'dak li għandu x'jaqsam ma' mġieba ħażina ta' l-avukati, biex l-attenzjoni tinġibed meta jkun hemm ksur tal-kodiċi ta' etika u mhux għal ...

Paragrafu (f) naħseb li huwa wiesa' wisq.

Ngħaddi issa għal paragrafu (e) li jittratta dwar il-funzjonili fuq il- parir tal-kumitat għall-avukati u prokuraturi legali tifformula kodiċi jew kodiċijiet ta' etika li jirregolaw l-imġieba professjonali ta' membri ta' dawk il-professjonijiet.

L-emenda li se nippreżenta hija fis-sens li ssir referenza għal dan il-kodiċi.

Din ippreparahieli l-Onor.

Mifsud Bonnici u hija għal paragrafu (b) ta' subklawsola (6) li tgħid hekk:

"K" Emenda għal paragrafu (b) tas- subklawsola (6)

Wara l-kliem "l-imġieba ħażina" daħħal il-kliem "bi ksur tal- provvedimenti ta' xi kodiċi ta' etika.".

"K" Amendment to paragraph (b) of subclause (6)

Immediately after the words" concerning the missconduct" insert the words "in breach of the provisions of any code of ethichs.".

ONOR.

JOE FENECH: Din ma nistax naċċettaha.

Jiena qed ngħidlek li hemm definizzjoni ta' "imġieba ħażina" f'Abbozz Nru. 54 u għalhekk din trid issir hemmhekk; hawnhekk trid tħalli l-funzjoni kif inhi.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Dwar id-dixxiplina msemmija f'paragrafu (g) b'distinzjoni għal dak li hemm f'paragrafu (f), wieħed irid jgħid li l- pożizzjoni tal-Kamra ta' l-Avukati fuq din hija dik li elenkaw fil-press release.

Meta jiena tlabt biex ikolli bil-miktub il-pożizzjoni tal-Kamra ta' l-Avukati sabiex inkun naf eżatt x'inhi l-pożizzjoni tagħhom, ġejt informat li ma nistax nirreferi għall-press release u mill-press release li ħarġet il-Kamra ta' l-Avukati jidher ċar li għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-avukati qed jgħidu li huma jħossu li se titnaqqas l-indipendenza u l- professjonalita' ta' l-avukatura b'konsegwenzi negattivi serji għaċ- ċittadin Malti u jħossu li l-avukatura qed titpoġġa f'sitwazzjoni fejn tista' ssib ruħha akkużata b'imġieba ħażina mingħajr ma tingħata definizzjoni ċara u speċifika ta' l-istess, u b'hekk jistgħu jinkisru d- drittijiet fundamentali ta' l-avukat u l-prinċipju ta' l-awtoġestjoni.

Meta qed nitkellmu fuq il-funzjoni "li teżerċita, skond kull liġi, dixxiplina fuq avukati u prokuraturi legali fit-twettiq tal-professjoni tagħhom", u meta wieħed mill-ilmenti huwa li d-definizzjoni ta' "imġieba ħażina" hija wiesgħa wisq, bl-emenda li intavoljat huwa evidenti li issa "imġieba ħażina" tirreferi għal ksur tal-kodiċi ta' etika.

Għalhekk jiena intavolajt l-emenda u jekk hemm bżonn terġa' titressaq meta nkunu qed niddiskutu Abbozz Nru. 54 għaliex il-liġi stess tagħmel referenza għal "imġieba ħażina".

Jekk Abbozz Nru. 54 jagħmilx referenza jew le għal dan niddiskutuha meta niddiskutu dak l-Abbozz, imma ladarba hemm qbil li f'Abbozz Nru. 54 għandu jkun hemm dan il-proviso, jiena nissuġġerixxi - forsi wieħed jista' jagħti żmien biex ikun hemm ċerta konsultazzjoni - li anke hawnhekk għandha tidħol bħala emenda bil-mod kif ressaqtha.

(Interruzzjonijiet) Inti qed tgħid li ma taqbilx imma aħna se nressqu l- emenda u mbagħad jekk tridu vvotaw kontra tagħha.

(Interruzzjonijiet) Imma jekk l-Onor.

Borg qiegħed viċin ħafna tal-Ministru, speċjalment f'dawn iż-żmenijiet hekk kritiċi, mhux aħjar jagħtih parir li jkun aħjar jekk tiżdied din ukoll?

Hemm referenza speċifika.

Subklawsola 7 (12) kif proposta fl-emenda tgħid li:

"Il-Kummissjoni għall-Amministrazz-joni tal-Ġustizzja għandha ta' kull sena tagħmel rapport lill-ministru responsabbli għall-ġustizzja dwar l- attivitajiet tagħha matul is-sena kalendarja ta' qabel, u għandha f'kull żmien meta hekk jidhrilha xieraq jew kif jista' jitlob l-istess ministru, tagħmel rapport lill-imsemmi ministru fuq xi materja partikolari.".

Jien ma naqbilx ma' dan għaliex jiena ngħid li l-kummissjoni għall- amministrazzjoni tal-ġustizzja għandha tagħmel rapport lill-Ministru kull sena, il-Ministru jkun obbligat li jpoġġih fuq il-Mejda tal-Kamra u jkun hawn ġurnata għal dibattitu dwar dan ir-rapport.

Aħna hawnhekk niddibattu affarijiet li huma ta' natura ekonomika, bħal per eżempju l-Water Services Corporation u l-Malta International Airport.

Allura għaliex m'għandux il- Parlament darba fis-sena jagħmel dibattitu fuq ir-rapport tal-kummissjoni għalll-amminsitrazzjoni tal-ġustizzja?

Dan ir-rapport il-Ministru għandu jpoġġih fuq il-Mejda tal-Kamra u mbagħad għandu jkun hemm session waħda tal- Parlament għal dibattitu dwar dan ir-rapport.

Dan li għandu jsir jekk jekk verament irridu nuru li dak li qed isir qed isir bil-miftuħ.

Jista' jagħti l-każ li jkun hemm żewġ rapporti, wieħed ikun dettaljat u l-ieħor ikun anqas dettaljat u forsi wieħed ikun jista' jiddibatti t-tieni rapport biex jekk ikun hemm xi affarijiet li fihom infushom huma dibattibbli - forsi persuna tkun ġiet investigata u nstab li ma kellhiex tort, allura minflok li jitpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra r-rapport ta' l-investigazzjoni, jitpoġġew il-konklużjonijiet biex inkunu pożittivi - wieħed jiddiskutihom.

Imma jiġri x'jiġri, aħna naqblu li dan ir-rapport għandu jiġi dibattut fil- Parlament u almenu l-Ministru jkun obbligat li jpoġġih fuq il-Mejda tal- Kamra.

Subklawsola (13) ta' l-istess klawsola kif inhija proposta mill-Ministru tgħid hekk:

"Is-setgħat tal-President taħt kull liġi, dwar is-surroga ta' l-imħallfin u l-maġistrati u dwar tqassim ta' dmirijiet ta' l-imħallfin u l-maġistrati għandhom jitwettqu fuq il-parir tal-ministru responsabbli għall-ġustizzja, b'dan illi l-ministru għandu fl-għoti ta' dak il-parir lill-President, jaġixxi skond ir-rakkomandazzjoni li tkun saritlu mill-Prim Imħallef:

Iżda meta l-Prim Imħallef jonqos milli jagħmel rakkomandazzjoni lill- ministru, u f'kull każ, meta l-ministru jqis li jkun hekk xieraq, il- ministru jista' jagħti parir lill-President, b'dak il-mod, li fiċ- ċirkostanzi, hu jidhirlu xieraq:

Iżda wkoll, illi, f'dak il-każ il-ministru għandu jagħmel stqarrija dwar dak il-fatt fil-Kamra tad-Deputati mhux aktar tard mis-sitt seduta li tiġi minnufih wara li jkun ta dak il-parir lill-President.".

Meta konna fis-Second Reading aħna għamilnieha ċara li hemm distinzjoni netta bejn is-surroga u t-tqassim tad-dmirijiet u għamilnieha ċara wkoll li l-pożizzjoni tagħna dwar dawn iż-żewġ funzjonijiet hija differenti.

Per eżempju, aħna ma naqblux li t-tqassim tad-dmirijiet ta' l-imħallfin u l- maġistrati jkun kif inhu indikat f'dan l-Abbozz, ikun min ikun il-Prim Imħallef u bl-ebda riflessjoni fuq dak preżenti.

U se ngħid għaliex ma naqblux.

Nieħdu l-eżempju tal-Qorti fejn ikun qed jippresjedi l-Prim Imħallef.

Skond din il-liġi l-Prim Imħallef jista' jagħżel min joqgħod bil- qiegħda fuq il-bank ta' l-appell miegħu.

Hawn ma ninsewx li l-funzjoni tal- Qorti ta' l-Appell trid tkun l-iżjed waħda ta' responsabilita', imma min- naħa l-oħra min ikun qiegħed jiġġudika jrid ikollu r-rispett tal-partijiet u l-għażla tiegħu m'għandhiex tkun determinata mill-persuna li tkun qed tippresjedi; dan huwa punt kardinali.

It-tieni nett aħna lanqas naqblu li fil-Qrati Kostituzzjonali il-Prim Imħallef jiddeċiedi fejn għandu jitpoġġa mħallef, se mai din imissha kienet funzjoni tal-kummissjoni waħedha.

Jekk intom tridu tagħmlu kummissjoni, dik il-funzjjoni jmissha ngħatat lill-kummissjoni għaliex għalxejn noqogħdu niġu hawnhekk u nħambqu fuq l-entrenchment u fuq ħafna affarijiet simili, imbagħad meta niġu għall-funzjoni proprja L-ewwel noqogħdu ngħidu li l- funzjoni tal-kummissjoni dwar l-amministrazzjoni tfisser li tagħti parir dwar l-effiċjenza tal-qorti u tara li l-affarijiet jimxu b'mod iżjed amminstrattivament abbli, imbagħad meta niġu għal xi ħaġa partikolari u tanġibbli, tneħħiha mir-realm tal-kummissjoni u tagħtiha lill-Prim Imħallef!

Hawnhekk nara kemm il-Gvern ħadem din il-liġi verament qisha bizzilla, u meta ngħid "il-Gvern" inkun qed nirreferi għall-Partit Nazzjonalista, għax l-iskop tal-Partit Nazzjonalista kien li permezz ta' din il-liġi jibqa' jikontrolla l-qrati.

Mhux veru li ried jagħmel din il- kummissjoni għal amministrazzjoni aħjar tal-qrati.

Hu ried jassigura li meta jkun hemm tibdil fil-gvern, ir-riedni f'dak li għandu x'jaqsam mal- qorti jibqgħu f'idejh, u jekk wieħed jistudja l-kompożizzjoni u l- funzjonijiet ta' din il-kummissjoni, speċjalment kif kienu indikati fl- ewwel Abbozz li l-Gvern riedu entrenched - u żgur li riedu entrenched; il- Gvern kien jaf x'qed jagħmel u ried li jekk 'il quddiem jaqa' fl- Oppożizzjoni, il-qorti xorta tibqa' f'idejh permezz tal-kummissjoni - ...

Aħna nafu x'qed ngħidu.

(Interruzzjonijiet) M'hemmx għalfejn spjegazzjoni għalik!

Se tfiehem lili!

M'hemmx bżonn ngħidu li anke dan il-poter kieku kien entrenched ...

Aħna nafu li sena u nofs oħra l-Prim Imħallef se jirtira u se tagħmlu ieħor ġdid.

Fil-qrati diġa' ssemma min se jkun, għalkemm ma nafx jekk hux veru jew le.

Nista' ngħidilkom minn hawnhekk li dan li qed jissemma m'huwiex ex-Laburist; meta jkun imħallef ma nirreferix għalih skond il-politika li jħaddan iżda ngħid li hu "ex-Laburist" jew "ex- Nazzjonalist".

Kieku din ġiet entrenched, id-deċiżjoni dwar min joqgħod f'liema qorti kienet tkun f'idejn il-Prim Imħallef.

U jekk il-Prim Imħallef ma jkunx abbli biżżejjed biex jinsa min innominah, ir-riedni tal- poter mhux f'idejkom kien ikun?

Din kienet waħda mir-raġunijiet għaliex ma ridniex l-entrenchment, għax ridna naraw kif se taħdem din il-kummissjoni.

GĦalhekk aħna kontra li tiġi entrenched u vvotajna kontra, għax mhux intom biss kontu tafu x'qed tagħmlu, imma anke aħna konna nafu x'qegħdin nagħmlu.

Aħna pprovajna naslu fuq punti individwali li ħassejna u għadna nħossu li huma ta' ġid mingħajr ma jintrabat ħadd, speċjalment aħna għax ir- rabta fuqna kienet se taqa'.

Aħna ridna li l-ewwel naraw kif se timxi din il-kummissjoni u jekk bil-prova taż-żmien naraw li verament qed timxi tajjeb, wara numru ta' snin, ngħidu aħna għaxar snin, wieħed jikkonsidra jekk il-liġi għandhiex tiġi entrenched.

Rigward subartiklu (13) nerġa' ngħid li aħna kontra l-fatt li t-tqassim tad-dmirijiet isir mill-Prim Imħallef.

Dwar is-surrogi wieħed jista' jifhem li f'ċerti ċirkostanzi eċċezzjonali, ngħidu aħna għax imħallef ikun fuq vaganza, is-surrogi jsiru mill-Prim Imħallef.

Imma meta jkun hemm surrogi ta' ċerta importanza fejn ikun involut, per eżempju, imħallef f'kawża fl-appell li jrid ikun hu li jiddeċiedi l-kawża, wieħed irid joqgħod attent lil min jagħti dawn is-surrogi.

GĦax hemm surrogi u surrogi; jista' jiġi surrogat imħallef flok imħallef ieħor tas-Sekond' Awla li jkun imsiefer fuq holiday - li għandu dritt jieħu - u tista' tkun surroga f'Qorti Kostituzzjonali fejn jistgħu jiġu deċiżi materji ta' importanza kbira, saħansitra anke deċiżjoni dwar min se jkun fil-gvern f'każ ta' elezzjoni.

GĦalhekk wieħed ma jistax jagħmel blanket clause u jħalli anke s-surrogi f'idejn il-Prim Imħallef.

GĦalhekk aħna opponejna ...

(Interruzzjonijiet) Kieku jkunu f'idejn il-kummissjoni jkun aħjar!

Ħalli naqra subartiklu (14) u mbagħad ngħid x'kontu għidtu intom dwar klawsola simili.

Subartiklu (14) jgħid hekk:

"Il-kwistjoni jekk il-Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal-Ġustizzja tkunx qdiet validament xi funzjoni mogħtija lilha bi jew skond din il- Kostituzzjoni ma għandhiex tiġi eżaminata minn ebda qorti.".

Meta kontu qed tiddibattu klawsola simili, kontu ħriġtu qatta' bla ħabel kontra tagħha għax għidtu li ma taqblux ma dan it-tip ta' klawsoli.

Skond l-ispeech li kien għamel is-shadow minister fuq il-ġustizzja, l-Onor.

Guido De Marco, fl-10 ta' Frar 1981, u l-ispeech li kien għamel l-Onor.

Fenech, li llum huwa l-Ministru tal-Ġustizzja - u m'iniex se noqgħod nikkwotahom għax dawn huma diskorsi twal - jidher li l-Oppożizzjoni Nazzjonalista kienet kontra klawsola ta' din in-natura.

(Interruzzjonijiet) Qed nirreferi għat-twaqqif tal-Workings of the Law Courts Commission.

Intom kontu kontra l-prinċipju, u l-eżempju li nġab mill-Onor.

De Marco kien dak tal-PSC.

Veru li minn dak iż-żmien 'l hawn ġie deċiż li jekk ċerti deċiżjonijiet ikunu jinvolvu materja li għandha x'taqsam mal-Kostituzzjoni, il-Qorti għandha dritt tissindikahom.

Imma kif inhi proposta, jekk wieħed jissindika l-qadi ta' xi funzjoni mogħtija lilha, anke jekk ikun hemm allegazzjoni li qed tolqot xi dritt fundamentali, wieħed dejjem jista' jagħti eċċezzjoni u jagħmel referenza għal kawża maqtugħa ...

Allura għaliex ma nagħmluhiex ċara minn issa - kif spjega l-Onor.

Borg - li din il-kummissjoni ma taffettwax id-drittijiet fundamentali?

THE CHAIRMAN: Niġbdilkom l-attenzjoni li cross-debates ma jiġux rekordjati.

Hemm aktar rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

JOE FENECH: Fil-fatt l-Onor.

Attard Montalto rrepeta dak li ntqal il-bieraħ u li kont diġa' rrispondejt dwaru kemm fis-Second Reading kif ukoll fil-kummenti li għaddejt il-bieraħ.

Pero' l-Onor.

Membru għamel żewġ kummenti ġodda.

Huwa ssuġġerixa li l-imħallfin jibdew jiġu appuntati mill-kummissjoni u forsi din m'hijiex idea ħażina u 'l quddiem wieħed jista' jikkonsidraha, una volta jara kif jaħdmu l-affarijiet anke fil- perspettiva tas-soċjeta' żgħira tagħna.

Is-sistemi li semmejt il-bieraħ, jiġifieri s-sistema ta' Ċipru fejn l-imħallfin jiġu appuntati mill-bank ta' l-imħallfin, u s-sistema ta' l-Italja fejn hemm karriera ta' maġistratura għax isiru b'eżami, m'humiex adatti għas-soċjeta' żgħira tagħna u allura m'għandhomx jiġu konsidrati.

Pero' jekk din il-kummissjoni, għada pitgħada, tiġi entrenched, wieħed ikun jista' jikkontempla l-possibilita' li semma l-Onor.

Attard Montalto.

L-Onor.

Membru qal li permezz ta' l-emenda li ressaqt qed isir tibdil kbir.

Diġa' spjegajt u se nerġa' nispjega li mhux veru li hawn tibdil kbir, anzi hawn biss tibdil żgħir ħafna.

Veru li tneħħew diversi klawsoli ta' l-Abbozz, imma dawn kienu l-klawsoli li kellhom x'jaqsmu ma' l- entrenchment u tneħħew għar-raġuni li m'għadhomx applikabbli, una volta l- Oppożizzjoni hija kontra l-entrenchment.

Veru li l-iktar klawsola importanti, li kienet tikkontempla l-proċedura f'każ ta' indirizz qudddiem din il-Kamra għar-rimossjoni ta' mħallef se tiġi trasportata għal Abbozz Nru. 54 ...

Dan l-Abbozz kellu żewġ klawsoli importanti, waħda li temenda artiklu 97 tal-Kostituzzjoni, li jistabbilixxi l-proċedura li trid tiġi segwita f'każ ta' indirizz ta' din il-Kamra, u l-klawsola l-oħra li qed niddiskutu issa, li tittratta dwar il-kompożizzjoni ta' din il-kummissjoni kostituzzjonali.

Il-verita' hi li din il-klawsola ftit li xejn qed tiġi emendata u l-unika emenda li hemm għandha x'taqsam ma' l-entrenchment ukoll, dwar id-dixxiplina ta' l-imħallfin.

Billi dik kienet tista' tirrifletti fuq emenda li tista' tiġi konsidrata bħala emenda kostituzzjonali għal section 97, li hija entrenched, il-Gvern deherlu li m'għandux jieħu r-riskju - anke jekk dik l-emenda tiġi approvata - li jkun hawn kummissjoni mwaqqfa b'liġi ordinarja, li tista' tinfliġġi pieni fuq il- ġudikatura minħabba nuqqasijiet ta' membri tal-ġudikatura, u din il- kummissjoni tista' tkun tmur kontra l-indipendenza tal-ġudikatura mill- eżekuttiv u mil-leġiżlattiv.

Jiġifieri l-verita' hi li kien hemm biss tibdil żgħir għall-Abbozz kif propost oriġinarjament; it-tibdil kellu jsir bilfors minħabba li l-Oppożizzjoni ma riditx l-entrenchment.

It-tieni punt li semma l-Onor.

Attard Montalto kien li bħall-Onor.

Mifsud Bonnici, hu ma jaqbilx mal-mod kif qed jiġi propost li tkun komposta l- kummissjoni.

Nirrepeti li hu kien qed jaqbel dwar din il-parti sa l-aħħar mument li ddiskutejna dan l-Abbozz barra dan il-Parlament; hu kien wieħed min-nies li kienu qed jiltaqgħu miegħi għan-nom ta' l-Oppożizzjoni.

L- ewwel wieħed li kien qabel kien il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, imma mbagħad it- tliet membri l-oħra li ġew regolarment jiddiskutu magħna qablu li l- kummissjoni tkun komposta eżattament kif qed jiġi suġġerit.

Nerġa' ngħid li l-uniku punt li ma qbilniex dwaru kien jekk din il-kummissjoni għandhiex tiġi entrenched jew le.

Kif diġa' għidt, l-Onor.

Membru ssuġġerixxa li din il-kummissjoni għandu jkollha l-funzjoni li tappunta l-imħallfin u jien ngħid li fil-futur wieħed jista' jieħu in konsiderazzjoni din il-possibilita' biex ikompli jsaħħaħ l-indipendenza tal-ġudikatura mill-eżekuttiv u mil-leġiżlattiv.

Naturalment biex isir dan irid ikun hemm l-assigurazzjoni li din il- klawsola tkun entrenched u tiġi entrenched minn qabel ħalli żgur ma jkunx hemm influwenzi jew miżuri li jistgħu jaffettwaw l-indipendenza tal- ġudikant.

Din hija xi ħaġa li wieħed irid jaraha fil-futur u għalxejn niddiskutuha issa għax din il-klawsola m'hiex se tkun entrenched.

Il-kelliem tan-naħa l-oħra qal ukoll li fl-opinjoni tiegħu l-membri ta' din il-kummissjoni għandhom ikunu mħallfin u maġistrati rtirati.

Dwar dan diġa' spjegajt il-bieraħ u għidt li kieku kellna naddottaw dan il-konċett mil-lum m'hemmx biżżejjed maġistrati rtirati biex jikkomponu l-kummissjoni.

Kif għidt, fid-diskussjonijiet li kellna l-Oppożizzjoni kienet qablet dwar il-kompożizzjoni tal-kummissjoni kif proposta.

Barra minn hekk, din il- proposta hija l-istess bħal dik li kienet approvata oriġinarjament mis- Select Committee, li ma kienx ippropona li jiġu appuntati mħallfin u maġistrati rtirati fuq din il-kummissjoni.

L-Onor.

Membru qal li fl-opinjoni tiegħu għandha ssir emenda għal paragrafu (b) ta' subartiklu (6) ta' dan l-artiklu biex niddefinixxu "misconduct" daparti ta' l-avukati.

Jiena għidtlu li nkun propens li naċċetta proposta simili jekk din issir f'Abbozz Nru. 54, fejn hemm id- definizzjoni ta' "misconduct" iżda hawn ma tantx nistgħu ngħiduha għax m'hiex f'postha minħabba li qed nitkellmu fuq il-funzjoni tal-kummissjoni.

Minħabba li l-kummissjoni se tkun marbuta li taċċetta l-kodiċi ta' etika li tagħmel il-Kamra ta' l-Avukati u billi naqblu lkoll li fl-ebda kodiċi ta' etika ma tista' ddaħħal u tindika kull każ ta' ksur ta' etika jew misconduct, meta niġu biex niddiskutu Abbozz Nru. 54, huwa importanti li nistabbilixxu xi klawsola ġenerika biex tolqot ċerti każijiet li ma jkunux fil-kodiċi ta' etika.

Fil-fatt meta l-Kamra ta' l-Avukati kellmitni fuq dan il-punt - għax kienu huma stess li qalgħu dan il-punt - jien għidtilhom li jiena ppreparat inneħħi d-definizzjoni ta' "misconduct" minn fejn qiegħda fl-Abbozz Nru. 54 għax huma, quite rightly, hemmhekk riedu jibdluha għax qalu li f'dak il-każ jista' jkun hemm diversi każi ta' misconduct illi l-kumitat ma jikkonsidrahomx bħala misconduct, mentri l- kummissjoni tikkonsidrahom bħala misconduct f'każ ta' appell.

Dan il- provvediment se jibqa' dejjem għax dak li l-kumitat għall-avukati maħtur taħt il-kummissjoni ma jikkonsidrahx bħala ksur ta' kodiċi ta' etika, jista' jiġi kkonsidrat bħala ksur ta' kodiċi ta' etika mill-kummissjoni.

F'kull każ jien għidtilhom li jiena ppreparat li nneħħi d-definizzjoni ta' "misconduct" minn fejn qiegħda u nagħmel "breach of the code of ethics" basta jkun hemm a generic clause inkluża fil-kodiċi ta' etika li tolqot lid- diversi każijiet li żgur ma jistgħux jiġu elenkati speċifikament fil- kodiċi ta' etika.

GĦalhekk inkunu propensi li niddiskutu xi emenda simili f'Abbozz Nru. 54 fejn hemm id-definizzjoni ta' "misconduct" u fejn wara kollox il-Kamra ta' l-Avukati talbet - quite rightly - li tinbidel din id- definizzjoni u ssir "ksur tal-kodiċi ta' etika" una volta huwa l-kumitat li se jiddiskuti każijiet ta' misconduct ta' l-avukati.

L-Onor.

Membru semma wkoll li fl-opinjoni tiegħu l-fakulta' li l-Prim MIinistru jista' jitlob xi parir dwar il-ħatra ta' l-imħallfin, ma għandha ebda rabta u lanqas għandu jkollha, sakemm il-ħatra ta' l-imħallfin tibqa' kif inhi.

Huwa importanti - u għandha ċertu rabta u responsabilita' morali - li jekk il-Prim Ministru jiddeċiedi li jitlob l-opinjoni tal- kummissjoni dwar ħatra ta' l-imħallfin, għandu joqgħod fuq dik l- opinjoni, sakemm ma jkunx hemm xi raġunijiet gravi għaliex ma joqgħodx.

Hemm ukoll l-obbligu legali tal-kummissjoni li tagħti dan il-parir lill- Prim Ministru jekk tkun mitluba.

Intqal ukoll li r-rapport li tagħti l-kummissjoni lill-Ministru tal- Ġustizzja għandu jiġi dibattut kif jiġi dibattut ir-rapport ta' xi korporazzjonijiet, u ma nafx liema korporazzjoni semma.

Din hi kummissjoni kostituzzjonali, u la r-rapport tal-PSC u lanqas ir-rapporti ta' kummissjonijiet kostituzzjonali oħrajn ma jiġu dibattuti hawnhekk.

Ir- rapport għandu jservi biex jagħti pariri lill-Ministru u lill-Gvern u biex dawn jaraw li l-affarijiet jiżvolġu kif suppost u kif kien intiż meta ġiet konċepita din il-kummissjoni.

Fl-aħħar l-Onor.

Membru reġa' rrepeta dak li ntqal il-bieraħ, li s- surrogi u l-assenjazzjoni ta' doveri ma għandhomx ikunu f'idejn il-Prim Imħallef imma f'idejn il-kummissjoni sħiħa u l-bieraħ spjegajt għaliex ma naqblux ma' dan.

Illum tana raġuni ftit serja għaliex għandu jsir hekk.

Huwa kważi ried jgħid li bil-persuna li l-Gvern se jappunta bħala Prim Imħallef meta jispiċċa l-Prim Imħallef preżenti, il-Gvern ikollu rasu mistrieħa li dan il-Prim Imħallef jibda jagħmel is-surrogi u jassenja d- doveri tal-qorti kif irid hu, anke jekk dak iż-żmien ma jkunx għadu fil- gvern.

Dan kollu jimplika - anzi nistgħu ngħidu li ntqal ċar - li jkun hemm korruzzjoni.

Jekk wasalna f'dan l-istat li nissuspettaw li l- ġudikatura tippresta ruħha għal din il-korruzzjoni, naħseb li wasal iż- żmien li nagħmlu xi ħaġa drastika.

Allaħares wieħed jantiċipa, anke fl- anti-camera ta' moħħu, li dawn l-affarijiet jistgħu jsiru u nispera li l- Onor. Membru qatt ma ħolom li jista' jipprova jagħmilhom kieku jkollu l- poter f'idejh.

Allavolja nafu li meta l-Partit Soċjalista kien fil-gvern mhux b'xi prim imħallef kien jisserva, imma kien jabbuża fl-assenjazzjoni tad-doveri ta' l-imħallfin u bis-surrogi li kienu jsiru.

F'16-il sena rajna taqlib ta' mħallfin waqt kawżi kostituzzjonali, rajna qorti kostituzzjonali ma tiġix kostitwita, rajna qrati mingħajr imħallfin għax neħħewlhom l-assenjazzjoni tax-xogħol li kellhom, u rajna minn kollox.

GĦalhekk aħna qed nagħmlu dan għax ma rridux inħallu dawn l-affarijiet isiru mingħajr ma wieħed jagħti rendikont.

Allura qed ngħidu li din il- funzjoni għandha ssir mill-Prim Imħallef li jirrappreżenta lill-ġudikatura u li huwa l-kap tal-ġudikatura; għandi nifhem li jintgħażel l-aktar bniedem idoneu, imbagħad tħalli f'idejh u tgħid li qed torbot lill-Gvern, mhux moralment biss imma anke billi għamilnieh accountable, li jekk ma jaqbilx ma' dak li jkun qed isir irid jagħti rendikont lill-Parlament u lill- pubbliku u jgħid għaliex ma qabilx u aġixxa mod ieħor.

Allura niġu f'sitwazzjoni li int qed torbot lill-Gvern li jekk ma jaqbilx irid jagħmel irid ikollu raġunijiet gravissimi biex hu ma joqgħodx għar- rakkommandazzjonijiet li jagħmel il-Prim Imħallef dwar l-assenjazzjoni ta' doveri u dwar is-surrogi fil-kawżi.

Fil-fatt jien nista' ngħid li dan isir regolarment u kif jissuġġerixxu l-imħallfin.

Illum stess anke huma jafdaw din il-funzjoni f'idejn il-Prim Imħallef li jagħti r-rakkommandazzjonijiet lill-Ministru meta jkun hemm bżonn.

U jien ngħid: Min hu dan il-baħnan ta' prim imħallef li se jippresta ruħu għal dawn l-affarijiet - u llum hemm ukoll il-kontroll mill-kummissjoni u kontroll kostituzzjonali għax jekk jabbuża b'mod serju jisir indirizz hawn biex jitkeċċa - meta jaf li l- Gvern tal-mument b'sempliċi maġġoranza jista' jiġi hawn u jibdel il- funzjonijiet ta' din il-kummissjoni b'mod li din ir-responsabilita' jerġa' jeħodhielu minn idejh?.

B'danakollu l-Onor.

Membru ssuġġerixxa li dan li qed isir fil-fatt qed isir għal dawn ir-raġunijiet moħbija biex ikun jista' jsir dan l-abbuż ħalli meta din in-naħa tmur fl-Oppożizzjoni jibqa' jkollha xi poter biex tagħmel dawn l-affarijiet!

L-Onor.

Attard Montalto kkonkluda billi tkellem fuq subartiklu (14) u qal li l-ispokesmen tal-Gvern fuq dan il-qasam meta kienu fl-Oppożizzjoni kienu għamlu kritika għal xi section simili rigward il-Workings of the Law Courts Commission.

(Interruzzjonijiet) Jien qed nitkellem sotto correzzione, imma ma nafx li kien hemm section simili għall-Workings of the Law Courts Commission.

Pero' ma tagħmilx sens li jkollok kummissjoni kostituzzjonali ta' importanza ta' din il-kwalita', bħalma, per eżempju, hija l-PSC u kummissjonijiet kostituzzjonali oħra ta' portata, u taqbad u tgħidilhom li dak li jkunu qalu huma m'intix se tagħti kasu għax se tmur il-qorti, mentri jekk huma jabbużaw jew ma jsegwux ir-regoli kostituzzjonali billi jissalvagwardaw id-drittijiet tal-bniedem u d-dritt għal fair hearing, allura jkollok dritt li tikkontesta quddiem il-Qorti Kostiutzzjonali qualsiasi deċiżjoni li tkun ittieħdet jekk ikun hemm ksur tad-drittijiet kostituzzjonali ta' l-individwu.

Mr Chairman, jekk m'hemmx aktar rimarki, nista' nieqaf hawn u s-Sedja tpoġġi din il-klawsola għall-vot.

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jiddispjaċini ninnota li l-Ministru ma rrispondiex b'mod li jissodisfa u lanqas jidher propens li jikkonsidra kritika li ssir minn din in-naħa, pero' xorta waħda huwa dmir tagħna li l- kritika nagħmluha.

Allura ma' dak li diġa' ntqal, nixtieq inkompli nżid ħwejjeġ illi l-Ministru ma daħalx fihom u issa nistenna li l-Ministru jirrealizza li jrid jagħti iktar attenzjoni serja għal dak li jingħad mill- Oppożizzjoni, għax l-Oppożizzjoni m'hiijex se tirrassenja ruħha għal trattament superfiċjali kif kellha s'issa mill-Ministru tal-Ġustizzja.

Nibda b'referenza għal paragrafu (e) ta' subartiklu (1) ta' l-emenda mressqa mill-Ministru rigward l-eta' ta' nies li jistgħu jiġu maħtura mill- Prim Ministru u mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni, li hija ta' 45 sena, rrid ngħid li ma nafx x'inhi r-raġuni li ġiet stabbilita din l-eta'.

Imma l- Ministru spjega li din l-eta' ġiet ispirata minn suġġeriment li sar mis- Select Committee.

Jien nirrispondih li l-Gvern ma kienx aċċetta dak li ġie suġġerit mis-Select Committee fil-mument li sar.

(Interruzzjonijiet).

Mhux ir-rakkommandazz-jonijiet ma qablux fuqhom.

Jien naf x'jien ngħid.

Is-Select Committee kien qabel imma l-Partit fil-gvern ma kienx qabel ma' dak li ġie suġġerit mis-Select Committee.

Jien dak li qed ngħid.

(Interruzzjonijiet) L-unika raġuni li l-Ministru qed iġib għall- kwestjoni ta' l-eta' hija li snin ilu kienet ġiet suġġerita din l-eta'.

Fl-opinjoni tiegħi din l-eta' hija baxxa wisq għal kummissjoni bħal din li tittratta l- mod kif l-imħallfin u l-maġistrati...

(Interruzzjonijiet)

Apparti l-kwalifika ta' l-eta', biex persuna tiġi maħtura f'din il- kummissjoni trid tkun tgawdi r-rispett tal-pubbliku u tkun magħrufa għall- integrita' u l-onesta' tagħha.

Kif nistgħu naqbdu u nagħtu lin-nies dawn iċ-ċertifikati?

Mhux aħjar li dawn l-affarijiet ma ndaħħluhom xejn?

Aħna kif nistgħu f'liġi nagħmlu li meta wieħed jiġi biex jaħtar persuna f'din il- kummissjoni jrid jara li din tkun tgawdi r-rispett ġenerali tal-pubbliku u tkun magħrufa għall-integrita' u l-onesta' tagħha?

Allura tista' tikkontesta jekk persuna hiex idonea jew le skond dawn il-kwalifiki?

GĦalfejn indaħħlu dawn l-affarijiet?

Hija responsabilita' tal-Kap ta' l- Oppożizzjoni u tal-Prim Ministru li jaħtru nies li jidhrilhom li jkunu xierqa għal dik il-funzjoni.

Imma m'huwiex mod tajjeb li nagħmluha tassattiva li l-persuna xierqa jrid ikollha dawn il-kwalifiki għax allura wieħed jista' jipprova jikkontesta jekk il-persuni maħtura għandhomx dawn il-kwalifiki jew le.

Subparagrafu (i) ta' paragrafu (a) ta' subartiklu (4) kif propost fl- emenda jgħid hekk:

"jekk tkun Ministru, Segretarju Parlamentari, Membru tal-Kamra tad-Deputati jew membru ta' awtorita' ta' Gvern lokali; ".

Jien naf li din l-iskwalifika diġa' hi użata f'parti oħra tal- Kostituzzjoni.

Imma bi gvern lokali x'nifhmu?

Kunsill lokali huwa gvern lokali?

X'aħna ngħidu?

Bi gvern lokali xi jrid jintendi l-Gvern?

Jista' xi ħadd jispjega x'għandu f'moħħu l-Gvern?

Jien qed nistaqsi jekk bi gvern lokali rridux nifhmu local government authority.

Jien naħseb li kunsill lokali ma jikkwalifikax bħala awtorita' ta' gvern lokali.

Jekk hu hekk, nistaqsi għal liema raġuni kunsillier ma jistax ikun fuq din il- kummissjoni.

(Interruzzjonijiet) GĦall-istess raġuni li ma jistax ikun fuq il-kummissjoni Membru tal-Parlament?

Membru tal-Parlament għandu l-poter leġislattiv, Segretarju Parlamentari u Ministru għandhom ukoll il-poter eżekuttiv, imma kunsillier ma għandu xejn minn dan.

(Interruzzjonijiet) Jekk se nitkellmu fuq kunsilli lokali, almenu għandna ngħidu "kunsill lokali" u ma ngħidux "awtorita' ta' gvern lokali".

Il-kunsilli lokali m'humiex gvernijiet lokali.

Fuq dan ma għandux ikun hemm dubju.

Paragrafu (a) ta' subartiklu (5) jgħid hekk:

"Meta persuna timla vakanza maħluqa minn membru tal-Kummissjoni għall- Amministrazzjoni tal-Ġustizzja li ma jibqax membru għal xi raġuni, ħlief dik ta' l-iskadenza tal-perjodu tal-kariga tiegħu, dik il-persuna għandha tokkupa l-kariga għaż-żmien mhux skadut tal-kariga ta' dak il-membru li jkun issostitwixxa.".

Ma jidhirlix li meta jkun hemm vakanza u tiġi eletta persuna oħra, din il- persuna għandha tibqa' biss għaż-żmien li kien fadlilha dik il-persuna li ssostitwiet.

GĦaliex ma tibqax għal erba' snin?

(Interruzzjonijiet) Il- kontinwita' tax-xogħol tinduċi li mhux kulħadd jispiċċa fl-istess żmien.

M'hemm l-ebda vantaġġ li kulħadd jispiċċa fl-istess żmien.

Per eżempju, mill-Employment Commission għadhom kif spiċċaw tlieta, minflokhom ġew maħtura tlieta oħra filwaqt li tnejn oħra baqgħu fil-kariga li kellhom.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Joe Fenech.

ONOR JOE FENECH: X'kontinwita' ta' xogħol trid iżżomm?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNIĊI: Dan ma jkunx ta' vantaġġ għall- kwestjonijiet li jkunu qed jiġu ttrattatti?

Jekk per eżempju, jkun fadal l-aħħar tliet xhur, ma jidhirlix li hemm xi raġuni għaliex wieħed għandu jservi għal tliet xhur u mhux għal erba' snin u jiġi maħtur jew elett bis- sistema li tistipula l-liġi.

Paragrafu (b) ta' subartiklu (5) jgħid hekk:

"Meta membru jkun ġie rikużat jew ikun astjena, il-President li jaġixxi skond il-ġudizzju tiegħu nnifsu biss, jaħtar bħala membru sostitwit...".

Meta membru jkun rikużat jew jastjeni, għandu jkun il-President li jagħmel is-surrogi?

GĦax dawn se jkunu surrogi.

GĦaliex ma jkunx il-korp jew il- persuna li tkun ħatret jew eleġġiet lil dak il-membru, li taħtar lis- sostitwit?

THE CHAIRMAN: Onor. Joe Fenech.

ONOR.

JOE FENECH: Wieħed ikun propens li jagħmel hekk imma din saret biex ma tkunx cumbersome għax inkella trid toqgħod tlaqqa' lill-imħallfin biex tgħidilhom li jridu jaħtru membru flok xi ħadd ieħor.

X'raġuni hemm?

Jekk hemm xi raġunijiet speċjali għaliex din għandha ssir, wieħed jaċċetta s-suġġeriment.

Imma l-iskop hu li tiffaċilita l-mod kif isiru l- affarijiet.

Jekk il-President se jaġixxi, lil wieħed mill-imħallfin li hemm irid jagħżel.

GĦalhekk trid tiffaċilita l-metodu ta' l-għażla biex tkun tista' ssir b'mod spedit mingħajr il-ħtieġa li toqgħod issejjaħ lill- korp ta' l-imħallfin biex jeleġġu membru ieħor fuq il-kummissjoni għax dak li kien hemm se jastjeni.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNIĊI: Normalment f'elezzjoni ma jkunx hemm is- sostituti?

ONOR.

JOE FENECH: F'din ma jkunx hemm sostituti.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNIĊI: Normalment hekk isir biex meta jkun hemm astensjoni jkun hemm is-sostituti u awtomatikament jidħol is-sostitut.

Paragrafu (ċ) ta' subartiklu (5) jgħid li meta ma ssirx ħatra jew elezzjoni ta' membri fil-kummissjoni, il-President jaġixxi u jaħtar lill-membri hu.

Jien jidhirli li m'huwiex konsiljabbli li jsir hekk.

Jekk l-imħallfin ma jagħmlux elezzjoni biex jaħtru żewġ membri fil-kummissjoni, l-President jagħżel żewġ imħallfin.

Il-Kamra qed tistenna wkoll li meta l-korp ta' l- imħallfin ikun iddeċieda li ma jagħmilx l-elezzjoni peress li ma jridx jieħu parti f'din il-kummissjoni, il-President għandu jaqbad żewġ imħallfin u jaħtarhom hu fuq il-kummissjoni.

Il-kummissjoni bilfors trid tiffunzjona bil-koperazzjoni tas-setturi nvoluti.

L-istess nistgħu ngħidu għall- maġistrati.

Jekk dawn ma jkunux iridu jieħdu parti fil-kummissjoni, ma naħsibx li l-President għandu jaqbad żewġ maġistrati u jpoġġihom fuq il- kummissjoni xorta waħda.

Jekk il-bank tal-ġudikatura ma ħax parti fl- elezzjoni, kif għandna nippretendu li dawn iż-żewġ imħallfin li ġew magħżula mill-President se jaċċettaw in-nomina tal-President u jmorru kontra d-deċiżjoni ta' sħabhom?

Jien inħoss li ma għandniex nagħmluha hekk.

Aħna ma rridux inġibu lill-President f'din il-pożizzjoni għax dan se jkollu l-obbligu li awtomatikament jagħmel il-ħatriet kontra l-volonta' u r- rieda espressa ta' l-imħallfin, tal-maġistrati, tal-Prim Ministru u tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni, għax paragrafu (e) jikkontempla l-ħatriet tal-Prim Ministru u tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Ma nistax nifhem għaliex fl-aħħar ta' paragrafu (b) ta' subartiklu (6), hemm dak il-"close quote".

Ma nafx jekk dan għandux xi tifsira jew inkella hux żball għax jien narah żejjed.

Subartiklu (10) jgħid li min jaħtar membru tal-kummissjoni għandu l-jedd li jneħħi dak il-membru mill-kariga tiegħu.

Imma dan jista' jneħħih biss f'każ ta' inkapaċita' jew għal xi raġuni oħra.

Ma jidhrilkomx li min jaħtar membru għandu jkollu l-liberta' li jneħħi lil dak il-membru minflok ma norbtuh li jista' jneħħih f'ċerti ċirkostanzi biss?

Dan ikun ifisser illi meta l-korp jew il-persuna li jkun ħatar il-membru jneħħi lil dak il- membru, jista' jkun hemm kontestazzjoni għax ma jkunux jissussistu ċ- ċirkostanzi kontemplati f'dan is-subartiklu.

Din għandna nevitawha u għandna nħallu f'idejn min jeleġġi u jaħtar dak il-membru.

La oriġinarjament dan kellu dritt jeleġġih, għandu jkollu d-dritt li jneħħih u mhux nagħtu ċans li jkun hemm kontestazzjoni għax ma jkunux sodisfatti ċ- ċirkostanzi kollha kontemplati f'dan is-subartiklu.

Issa ħalli ngħid xi ħaġa dwar subparagrafu (11) (f).

Meta bil-Malti ngħidu "il-qorti li fiha hu jkun ipoġġi" nkunu qed nittraduċu "sits" bl- Ingliż.

Is-soltu aħna ngħidu "jippresjedi" mhux "fejn ipoġġi".

Fejn għandna "l-aġir li jista' jolqot il-fiduċja li għandu minħabba l-kariga tiegħu" dik hija traduzzjoni mill-Ingliż.

Jien naħseb li din il-frażi fit- test Malti rridu nbiddluha.

L-agħar ħaġa hija meta niġu għat-traduzzjoni bl-Ingliż għax il-kelma "effect" trid tiġi "affect".

F'subklawsola (13) qed ngħidu li ma naqblux assolutament li meta l-Prim Imħallef jagħmel surroga jew assenjazjoni - diġa' għidna li ma naqblux li jagħmilhom hu - il-Ministru jista' ma jaċċettahiex.

ONOR.

JOE FENECH: Normalment il-kelma "jippresjedi" tapplika għal qrati fejn għandek imħallef wieħed imma fejn għandek kulleġġ ta' mħallfin, jippresjedi normalment il-President; l-oħrajn ikunu qed ipoġġu miegħu fil- Qorti ta' l-Appell.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Veru, li ma jkunux jippresjedu imma ma ngħidux "ipoġġu" żgur.

ONOR.

JOE FENECH: Għandek raġun u jkun aħjar jekk insibu kelma iktar adatta.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Rigward subklawsola (13) aħna għidna li ma naqblux li s-setgħat tas-surrogi u l-assenjazzjoni tad-dmirijiet ikunu f'idejn il-Prim Imħallef, kif jingħad hawn, u għidna wkoll li jekk se jkunu f'idejn il-Prim Imħallef, il-Ministru m'għandux jagħmel dawk is-surrogi jew l-assenzjazzjonijiet jekk il-Prim Imħallef jastjeni milli jagħmilhom - hawn kontemplat "jonqos milli jagħmilhom" - b'mod li l-Ministru jmur kontra l- assenjazzjoni tad-dmirijiet jew is-surroga.

Hawn miktub li l-Ministru jrid jagħti spjega "minnufih" tad-deċiżjoni tiegħu.

M'hawn xejn minnufih.

Il- liġi tikkontempla sitt seduti tal-Parlament u m'hemm l-ebda raġuni għaliex jekk din is-setgħa tibqa' kif inhi, l-istqarrija m'għandhiex issir fl-ewwel seduta parlamentari li jkun imiss.

(Interruzzjonijiet) Jien kont qed ngħid li jekk il-Ministru se jibqa' jarroga dan id-dritt li jmur kontra d- deċiżjoni tal-Prim Imħallef, m'hemm l-ebda raġuni għaliex ma għandux jagħmel l-istqarrija u jagħti ġustifikazzjoni fl-ewwel seduta tal-Parlament li jkun imiss u mhux iħalli sitt seduti oħra.

(Interruzzjonijiet) Imma meta dan isir f'perjodu meta l-Parlament ma jkunx qed jiltaqa', x'jiġri?

Għaliex jekk irid jiġġustifika ruħu mal-pubbliku, l-istqarrija ma jippubblikahiex mill-ewwel?

Immaġina ż-żmien ta' l-elezzjoni meta l- Parlament ikun xolt, l-iktar mument delikat!

ONOR.

JOE FENECH: Aħna naqblu li nagħmluha hekk.

Wara kollox aħna ma noġġezzjonawx għal dak li huwa raġjonevoli.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Issa nixtieq li xi ħadd jispjegali għalfejn hemm dawk l-inverted commas kollha f'subartiklu (14).

Hemm xi raġuni partikolari?

ONOR.

JOE FENECH: Le, m'hemmx.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ngħaddi għall-aħħar argument rigward l- ispjega tal-Gvern raġuni għaliex, skond l-emendi li qed isiru issa, neħħa minn dan l-Abbozz ta' Liġi l-funzjoniijet li kien hemm rigward id- dixxiplina ta' l-imħallfin u l-maġistrati.

Huwa qal ukoll li din ir-raġuni hija bbażata fuq il-fatt li jista' jkun li xi ħadd jgħid li jekk il- kummissjoni ma tkunx entrenched - u allura b'sempliċi maġġoranza tista' anke tbiddel il-kompożizzjoni ta' din il-kummissjoni - wieħed jista' jgħid li hemm xi ħaġa li tmur kontra dak li hu provdut f'artiklu 97 tal- Kostituzzjoni, jiġifieri tkun unconstitutional.

Din l-ispjegazzjoni li qed iġib il-Gvern ma tikkonvinċinix mhux għax m'hijiex hekk imma għax lanqas nemmen li l-Gvern irid jagħmel hekk.

Din hija skuża tal-Gvern.

Il- Gvern, għal xi raġuni li aħna ma nafux x'inhi, iddeċieda li jirrinunzja għal dak li kien jipproponi dwar il-kontroll fuq il-kondotta ta' l- imħallfin u l-maġistrati.

Għaliex?

Għax ladarba din il-liġi b'sempliċi maġġoranza tista' tinbidel, b'sempliċi maġġoranza dak li l-Gvern illum ma jagħmilx f'din il-liġi, eventwalment jista' jidħol.

ONOR.

JOE FENECH: Imma mbagħad il-liġi tista' tkun anti-kostituzzjonali.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Issa ħalli naraw jekk tkunx anti- kostutuzzjonali abbażi ta' l-iskuża li qed iġib il-Gvern.

Artiklu 97 tal- Kostituzzjoni jgħid hekk:

"Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta' dan l-artikolu, imħallef tal-Qrati Superjuri għandu jivvaka l-kariga tiegħu meta jagħlaq l-eta' ta' ħamsa u sittin sena.".

ONOR.

JOE FENECH: Mhux għal dik il-parti qed nirreferu.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Mela ma nafx għal liema parti.

ONOR.

JOE FENECH: Mela ma tafx!

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ħalli naqra subartiklu 97 (2) li jgħid hekk:

"Imħallef tal-Qrati Superjuri ma għandux jitneħħa mill-kariga tiegħu ħlief mill-President wara indirizz mill-Kamra tad-Deputati ...".

L-Abbozz ta' Liġi kif kien oriġinarjament proprju jipprovdi li jekk il- kummissjoni għall-amministrazzjoni tal-ġustizzja ma tirrakkommandax it- tneħħija ta' mħallef, il-Kamra ma tistax tneħħih.

Hekk kien jipproponi l- Abbozz ta' Liġi.

ONOR.

JOE FENECH: Dan li qed tgħid se jibqa' fl-Abbozz ta' Liġi Nru. 54.

Jien għall-aħħar parti kont qed nirreferi.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Issa niġu għall-aħħar parti, imma rridu nieħdu l-artiklu biċċa biċċa.

Subartiklu 97 (2) tal-Kostituzzjoni jkompli jgħid hekk:

"... wara indirizz mill-Kamra tad-Deputati li jkollu favur tiegħu l-vot ta' mhux anqas minn żewġ terzi tal-membri tagħha u li jitlob għal dik it- tneħħija minħabba inkapaċita' ippruvata li jaqdi l-funzjonijiet tal-kariga tiegħu (kemm jekk għal mard korporali jew mentali jew għal xi raġuni oħra) jew imġieba ħażina ippruvata.".

Mela dejjem il-Kamra trid tiddeċiedi u mhux min jipprova l-imġieba ħażina.

L-imġieba ħażina trid tiġi pprovata għall-Kamra u mhux għal ħaddieħor.

Allura liema parti ta' dan is-subartiklu jista' jikkozza ma' dan l-Abbozz?

ONOR.

JOE FENECH: Jien konvint li l-ħabib tiegħi fehem ir-raġunijiet li tajna.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le, jien ma fhimtx.

ONOR.

JOE FENECH: Jekk xi ħadd jinterpreta li dik hija l-unika miżura li tikkontempla l-liġi bħala miżura dixxiplinari, jiġifieri t-tkeċċija ta' imħallef minħabba imġieba ħażin, ma tistax tikkontempla miżura dixxiplinari oħra b'mod ieħor, jiġifieri mhux permezz ta' din il-Kamra - ngħidu aħna ma tistax twaħħlu piena jew tgħidlu biex ma jerġax - għax jekk inti timponi fuq imħallef piena differenti minn dak li hemm kontemplat fil-Kostituzzjoni u minn korp differenti minn dak kontemplat fil-Kostituzzjoni, li huwa l- Parlament, faċilment jista' jiġi nterpretat li qed tmur kontra l- Kostituzzjoni.

Il-Kostituzzjoni tinkontempla metodu dixxiplinari wieħed b'korp partikolari u ma tistax tikkostitwixxi miżuri differenti ta' dixxiplina minn korp ieħor jekk ma temendax il-Kostituzzjoni.

Jekk dan il- korp differenti ma jkunx entrenched, dan jista' jikkrea inċertezza f'moħħ l- imħallef jew il-maġistrat għax ikun jista' jinbidel minn kull Gvern b'mod li jkun ta' detriment għal dak l-imħallef.

Ergo lil dak l-imħallef tkun neħħejtlu l-indipendenza tal-ġudizzju tiegħu.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Meta l-Gvern jagħmel din id-dikjarazzjoni jkun qed jabdika mid-dritt tiegħu li jesiġi illi mħallef jimxi sewwa u li ma jistax jagħmel ħwejjeġ li għalkemm ma jiġġustifikawx it-tneħħija, xorta ma jistax jagħmilhom.

ONOR.

JOE FENECH: Aħna għalhekk ridna l-entrenchment imma intom ma triduhx.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien mhux qed ngħid li għandna nagħmlu l- entrenchment imma qed ngħid li din hija pożizzjoni li l-Gvern qatt ma jmissu aċċettaha.

Bil-mod kif qed jitkellem il-Ministru qed jgħid illi l- Gvern ma jista' bl-ebda mod jindaħal fil-mod kif jimxu l-imħallfin jekk l- aġir tagħhom ma jkunx jiġġustifika t-tneħħija tagħhom.

Din hija teorija perikoluża ħafna u l-Gvern missu qatt m'aċċettaha, ladarba l-Kostituzzjoni tgħid illi mħallef jista' jitneħħa minn din il-Kamra biss u f'ċerti ċirkostanzi biss u ergo mħallef jista' jagħmel li jrid.

(Interruzzjonijiet) Hekk qed jgħid il-Gvern.

ONOR.

JOE FENECH: Jekk jagħmel li jrid iġġibu hawn u tkeċċih.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien qed ngħid li jista' jagħmel kulma jrid barra dawk l-affarijiet li jiġġustifikaw it-tkeċċija tiegħu.

Il- pożizzjoni ta' l-imħallfin hekk hi?

ONOR.

JOE FENECH: Aħna qed ngħidu li jekk tagħmel dan li qed tissuġġerixxi int, ikun faċli ħafna li jiġi interpretat li huwa ksur tal- Kostituzzjoni u allura ma tkunx tista' tagħmlu.

U dan l-imħallfin iridu jiddeċiedu li hu hekk.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jekk iridu jistgħu jiddeċiedu hekk, imbagħad nilleġislaw wara li jiddeċiedu mod ieħor!

Imma jien nixtieq naf liema mħallef se jgħid li liġi li tgħid li ma jistax iġib ruħu ħażin u li jekk iġib ruħu ħażin ikun dixxiplinat minn kummissjoni, tmur kontra l- Kostituzzjoni.

Liema mħallef se jgħid hekk?

Ħadd ma jgħid hekk.

ONOR.

JOE FENECH: Dan ma jgħidx hekk imma jgħidlek biex tibdel il- Kostituzzjoni.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Li mħallef jiġi dixxiplinat minn kummissjoni li fiha jkun hemm ir-rappreżentanti tiegħu stess hija ...

ONOR.

JOE FENECH: Dan jgħidlek biex tibdel il-Kostituzzjoni b'dak il-mod u mbagħad tkun korretta.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ebda qorti m'hi se tgħid hekk!

U jekk mhux hekk se nerġgħu niġu għall-argument li m'għandniex niddixxiplinaw lill-imħallfin għax dik tista' tkun inġerenza fuq l-imparzjalita' u l- indipendenza tagħhom.

Il-Gvern jista' jkompli jtenni dan l-argument kemm irid għax mill-Oppożizzjoni qed jiġi kkalkolat li din hija skuża mhix ġustifikata għall-irtirata li għamel il-Gvern dwar il-kondotta tal- maġistrati u ta' l-imħallfin.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Mr Chairman, jien ma rridx nidħol bejn it-toga u min jilbisha imma se jkolli ngħid li ma naqbilx ma' l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici li qed jgħid li fuq din il-miżura l-Gvern se jabdika mid-drittijiet tiegħu.

Hija xi ħaġa ġdida li l-Gvern jabdika mid-drittijiet tiegħu!

Rigward il-kontest tal-qorti - li issa qed niddiskutuha fit-tul u qed niddiskutu affarijiet li jien persważ li huma ta' importanza fundamentali imma mhux għall-poplu kollu - fejn jinteressa lill-poplu, l-iżjed punt li għandna niddiskutu ma ntmissx min-naħa tal-Ministru u l-appoġġ li kellu.

Dan kollu li qed niddiskutu u dan id-dettall kollu li qed indaħħlu hawnhekk huwa dwar kif il-proċess tal-liġi kif applikat mill-qrati - mhux mill- eżekuttiv - se jkun wieħed tali li wieħed, f'ċerti każi, jkun jista' jittama li jieħu ġustizzja f'ħajtu.

Dan huwa l-punt prinċipali tad- diskussjoni fuq il-liġi u meta hawnhekk qed jippilota din il-liġi Ministru li wara ħames snin ta' Gvern fejn ma kienx Ministru tal-Ġustizzja, inħatar Ministru tal-Ġustizzja u l-ewwel dikjarazzjoni tiegħu kienet li se jagħti lilu nnifsu ċans ta' sena biex lill-qrati jġibuhom mhux jimxu kif suppost - mhux bl-għaġġla imma mill-banda l-oħra żgur li mhux bil-pass li tradizzjonalment indara f'dan il-pajjiż; mhux neċessarjament tort ta' l- imħallfin imma żgur li mhux tort tal-poplu - imma jitjiebu b'mod li l- metafora li qed nuża - li l-poplu jifhem li l-qrati qegħdin hemmhekk għalih - jibda jkollha sens, ikolli ngħid li f'din id-diskussjoni erudita - li qed nipprova nsegwi b'ċertu interess imma jkolli nistqarr li bosta drabi qiegħda 'l fuq mill-ilma li jien imdorri ngħum fih - m'hemm xejn li dwarha n-naħa tal-Gvern offriet tama lil din in-naħa ta' l-Oppożizzjoni - għax in- naħa tal-Gvern trid toffri dan il-komfort mhux l-Oppożizzjoni - u allura permezz tagħna u permezz ta' din il-Kamra lill-poplu kollu ...

Wara li mhux biss għaddiet l-ewwel sena tar-responsabilita' tal-Ministru Fenech rigward dak li jsir fil-qrati imma għaddiet ukoll it-tieni sena, għadu ma ġiex imwettaq it-target li hu stess kien qiegħed għalih innifsu u għadu ma tressaq xejn li juri li minbarra li għadda dak iż-żmien kollu, qisu se jgħaddi ħafna iżjed żmien sakemm fil-fatt jiġi mwettaq.

Il-kwestjoni tal- qrati qisha sewwa sew il-kwestjoni ta' l-arretrati li għandu jiġbor il- Gvern fil-qasam finanzjarju, fejn dawn minflok li jonqsu, qed jiżdiedu.

L- ammont ta' każi serji - mhux il-frivolitajiet li misshom ġew deċiżi fi ftit ġranet minn meta tressqu l-qorti - minflok li jonqsu qed jiżdiedu.

Jien nittama li - wara li issa forsi nieħdu division, jekk se neħduha llum, jekk le ma jimportax għax għada nkunu nistgħu nsegwu dan id-dibattitu bit- tkomplija ta' interess li qed nuru - meta titkompla din id-diskussjoni fil- Committee stage, il-Ministru jsib il-ħin li jidħol f'dan il-qasam ħalli l- poplu jsib ftit komfort u jifhem ftit iżjed x'qiegħed jagħmel l-istess Ministru u x'qed tagħmel din il-Kamra biex timbottah ħalli jagħmel dak li suppost għandu jagħmel.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ix-xogħol pendenti li hemm fil-qorti iżjed se jiżdied għax jibda jkollna lill-President tal-Qorti, żewġ imħallfin u żewġ maġistrati li jitilfu x-xogħol normali tagħhom biex jagħmlu x-xogħol tal-Ministru.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOE FENECH: Ħalli nibda nirrispondi dak li qal l-Onor.

Spiteri.

Għall-kuntrarju, din il-liġi, flimkien ma' l-emendi kbar li hemm fil-Liġi tal-Proċedura, hija ntiża eżattament biex isir dak li qal hu u biex il- kawżi jsiru b'mod aktar spedit.

Illum jekk imħallef jiddeċiedi li sentenza - kif kellna fi żmien il-Gvern Laburista - tibqa' għaddejja għal seba' snin m'hemmx mod kif tista' tgħidlu biex jaqtagħha.

Aħna ridna li din il- kummissjoni tkun kif inhi biex meta mħallef jagħmel xi ħaġa li m'għandux jagħmilha, tgħidlu li dan huwa abbuż.

Jiġifieri ma jkunx hemm għalfejn tmur quddiem il-Kummissjoni Ewropea biex din tiddeċiedi li m'intix qed tieħu d-drittijiet tiegħek għax l-imħallef ma ddeċidiex il-kawża wara seba' snin.

Onor. Spiteri, din qed issir biex ikun hemm aktar speditezza u biex tkun tista' tikkontrolla lill-imħallef għal abbużi li għalkemm forsi ma jwasslux għal tkeċċija, iwasslu biex tinġibidlu l-attenzjoni.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: L-Onor.

Fenech qed ikompli jasserixxi u jtenni l- asserzjoni li fil-każ li qed jirreferi għalih kien hemm xi abbuż mill- imħallef jew imħallfin in kwestjoni.

Din l-akkuża li qatt ma saret għandu jirrepetiha bl-aktar mod ċar u mhux jgħidha in passing hawnhekk.

Ġaladarba m'hawn ħadd li jirrespinġiha, irrid ngħid li din hija akkuża politika fuq il-ġudikatura.

Il-Ministru ma kellux il-guts li jagħmel din l-asserzjoni barra dan il-Parlament u jien persważ li jekk jagħmilha, l-imħallfin in kwestjoni forsi ma jkollhomx guts jirrisponduh kif inhuma l-affarijiet.

Jien nitlob lis-Sinjorija Tiegħek biex ma tħallix asserzjoni bħal din għaddejja f'din il-Kamra.

ONOR.

JOE FENECH: Jien se nerġa' nirrepeti dak li għidt għax il-ħabib tiegħi, li jaf li hemm sentenza f'dan is-sens, ma jmissux qam jitkellem kif tkellem.

L-imħallfin ikkundannaw lill-imħallef u qalulu li kien anti- kostituzzjonali għax dam seba' snin ma ta s-sentenza.

Dan missu qal li jmisshom qablu li tkun entrenched ħalli l-parti li llum m'hijiex koperta, jiġifieri d-dixxiplina fuq il-ġudikatura - fuq affarijiet li ma jwasslux għal tkeċċija - tkun koperta biex ikun hemm kontroll ta' ċerti abbużi li jistgħu jsiru.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Għalkemm jien m'iniex legali, din qatt ma smajtha għax id-deċiżjoni ta' l-Appell mhux fuq abbuż kienet imma min iddeċieda skanta - u kellu raġun - bin-numru ta' mħallfin li ma ttekiljawx il- kwestjoni.

Dik kienet is-sentenza mhux li kkonfermaw li kien hemm xi abbuż.

Ġaladarba l-Ministru qed jekwipara deċiżjoni fl-Appell ma' konferma ta' abbuż u ġaladarba l-Ministru tal-Ġustizzja qiegħed jerġa' jasserixxi f'din il-Kamra li l-imħallef in kwestjoni kien ħati ta' abbuż, x'żammu milli jeżerċita l-poteri li tagħtih il-Kostituzzjoni - mingħajr il-ħtieġa ta' ebda emendi - u jressaq mozzjoni f'din il-Kamra biex jittieħdu l-passi li għandhom jittieħdu dwar l-imħallef u ma joqgħodx iġib l-iskuża li l- imħallef issa jirtira?

ONOR.

JOE FENECH: Il-ħabib tiegħi jaf li dan ma jwassalx għal hekk.

Minbarra l-fatt li hija l-ewwel darba fl-istorja legali li saret riforma komprensiva, qed jitħejja l-Abbozz ta' Liġi - u nispera li sal-ġimgħa d- dieħla tiġi ppubblikata - biex jemenda l-Kodiċi ta' Proċedura.

Nispera li l-Onor.

Spiteri jaf li din hija r-risposta li qed jipprova jagħti dan il-Gvern għall-problema serja tad-dewmien fil-qrati.

Dwar dak li qal il-ħabib tiegħi nixtieq nirrispondi fil-qosor fuq il- kwalifika ta' l-eta' ta' 45 sena u affarijiet l-oħra.

Aħna dehrilna li dik il-kwalifika għandna neħduha mill-kwalifiki simili li kien hemm fis-Select Committee.

M'hemmx raġuni partikolari għaliex għażilna dawn u mhux oħrajn; jekk tiġi suġġerita xi ħaġa oħra, wieħed ikun jista' jikkonsidraha.

Nixtieq niġbidlu l-attenzjoni li l-emenda ta' l-Oppożizzjoni dwar il- kompożizzjoni tal-kummissjoni, ma tagħmilx sens għax intqal li għandu jiġi appuntat Prim Imħallef jew imħallef irtirat u jien ma nafx min se jappunta imħallef irtirat.

Jien diġa' spjegajt li l-awtorita' governattiva lokali li qed nirreferu għaliha hija l-kunsill lokali.

Aħna dehrilna li dak huwa kriterju ieħor għaliex għandha tkun skwalifika.

Issemma wkoll li wieħed li jimla vakanza għandu jservi għaż-żmien li jkun fadal.

Ir-raġuni li tajt hija biex il- membri jispiċċaw flimkien u jerġgħu jiġu rikomposti flimkien u m'hemm ebda raġuni partikolari ħlief din.

Ma jidhirlix li hawn kwestjoni ta' kontinwita' u jekk ikun hemm xi każ pendenti, naturalment irid jerġa' jinstema' mill-kummissjoni ġdida kif jiġri llum.

Illum surroga ta' mħallef trid tinstema' mill-ġdid ħlief għal dawk il-provi li jkunu diġa' nġabru.

Il-kelliem ta' l-Oppożizzjoni semma wkoll ir-rikuża tal-President trattata f'subklawsola (5) (b).

THE CHAIRMAN: Onor. Fenech, niġbidlek l-attenzjoni għall-emenda tal- proviso ta' subklawsola (13).

ONOR.

JOE FENECH: Iva, Mr Chairman, se nipproponi din l-emenda:

"L" Fit-tieni proviso tas-subartikolu (13) ta' l-artikolu 101A li hemm fil-klawżola 7 kif proposta fl-emenda "F", minflok il-kliem "il-ministru għandu jagħmel stqarrija" għandhom jidħlu l-kliem "il-Ministru għandu jippubblika minnufih fil-Gazzetta avviż dwar dak il-fatt li fih jagħti r- raġunijiet tiegħu għal dik l-azzjoni, u għandu jagħmel stqarrija" u minflok il-kliem "mis-sitt seduta" għandhom jidħlu l-kliem "mit-tieni seduta".

"L" In the second proviso to subsection (13) to section 101A in clause 7 as proposed in amendment "F", for the words "he shall make a statement" there shall be substituted the words "he shall immediately publish in the Gazzette, a notice of that fact together with the reasons therefor, and he shall make a statement", and for the words "sixth sitting" there shall be substituted the words "second sitting".

THE CHAIRMAN: Sar il-ħin.

Biex inkomplu d-diskussjoni fuq dan l-Abbozz irridu l-permess tal-Kamra.

Fid-9.00 p.m. il-Kamra rriżumiet.

PERMESS TAL-KAMRA

ONOR.

JOE FENECH: Nitlob il-permess sabiex il-Kamra terġa' tmur f'Kumitat sakemm tintemm id-diskussjoni fuq klawsola 7 u fuq l-emendi għaliha.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

L-ordni għal Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor Charles Mangion, President tal-Kumitati, jippresjedi.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l-emenda "L" kif imressqa mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "L" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "K" kif imressqa u moqrija mill- Onor. Attard Montalto.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

L-emenda "K" ma għaddietx.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "J" kif imressqa u moqrija mill- Onor. Karmenu Mifsud Bonnici.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

L-emenda "J" ma għaddietx.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "I" kif imressqa mill-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

L-emenda "I" ma għaddietx.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "Ħ" kif imressqa mill-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

L-emenda "Ħ" m'għaddietx.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "Ġ" kif imressqa mill-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

L-emenda "Ġ" m'għaddietx.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "F" kif imressqa mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "F" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 7 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE CHAIRMAN: Hawn qbil li din id-division tittieħed minn hawn u għaxar minuti oħra?

(Onor. Membri: Iva)

Billi ntalbet votazzjoni fid-9.07 p.m. il-Kumitat ġie sospiż u rriżuma fid- 9.17 p.m.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE CHAIRMAN: Ninforma lill-Kumitat li l-Onor.

George Bonello du Puis, l- Onor. Richard Muscat u l-Onor.

Francis Zammit Dimech huma paired ma' l- Onor. Joe Brincat, l-Onor.

Reno Calleja u l-Onor.

Dom Mintoff.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR : 31

L-Onor.

|Bonnici Josef | |Bonnici Michael | |Borg Tonio | |Cassar Joe | |Cuschieri Louis | |Dalli John | |Debono Giovanna | |Deguara Louis | |De Marco Guido | |Falzon Michael | |Fenech Adami Eddie | |Fenech Joe | |Frendo Michael | |Galea Ċensu | |Galea Louis | |Galea Mario | |Gatt Lawrence | |Gauci Borda Lino | |Hyzler George | |Mifsud Bonnici Antoine | |Mifsud Bonnici Ugo | |Muscat Claude | |Psaila Savona Joseph | |Refalo Louis | |Refalo Michael Angelo | |Rizzo Naudi John | |Spiteri Carm Lino | |Tabone Anton | |Vella John | |Zammit Ninu | |Zammit Stanley |

KONTRA: 28

L-Onor.

|Abela Wistin | |Attard Montalto John | |Bartolo Evarist | |Borg Carmel | |Brincat Leo | |Buhagiar Charles | |Buhagiar Louis | |Cilia Joe | |Debono Grech Joe | |Farrugia Michael | |Farrugia Noel | |Gatt George | |Grech Edwin S | |Mangion Charles | |Micallef Freddie | |Mifsud Bonnici Karmenu | |Mizzi Joe | |Moran Vincent C. | |Muscat Philip | |Nicholl Tony | |Portelli Alfred | |Refalo Anton | |Sant Alfred | |Sant Salvu | |Schembri Adami Sandro | |Spiteri Lino | |Vella George | |Vella Karmenu | | |

Klawsola 7, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Fid-9.20 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Jekk jogħġbu, il-Viċi Prim Ministru jressaq l-aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal nhar l- Erbgħa, 16 ta' Marzu fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:-

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Attivitajiet Kummerċjali Internazzjonali ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jirrikonoxxi Trusts - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi ta' Investiment - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ Bankarju - t-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa - t-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar it-Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Segretezza Professjonali - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi kontra Insider Dealing - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Edukazzjoni - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi kontra Money Laundering - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar ir-Reġistrazzjoni ta' Artijiet - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar iż-Żwieġ - it-Tielet Qari; u

Abbozz ta' Liġi dwar Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal-Ġustizzja - it-Tieni Qari.

Mr Speaker, jekk il-Kamra taqbel, nipproponi li tittieħed biss kwarta mill-Aġġornament.

MR SPEAKER: Il-Kamra taqbel li ma titteħidx nofs siegħa sħiħa għall- Aġġornament?

(Onor. Membri: Iva) Rimarki, jekk jogħġobkom?

Il-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd.

ONOR.

LAWRENCE GATT (Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd): Mr Speaker, illum fuq l-aġenda dehret mistoqsija parlamentari numru 16374 li għamilli l-Onor.

Sant in konnessjoni ma' raid fuq tliet irziezet li jrabbu l-majjali.

Ir-risposta li kont ippreparajt taha l-Ministru Falzon għax sfortunatament fil-bidu tas-seduta ma kontx preżenti, pero' nixtieq nikkorreġi xi affarijiet li ntqalu hawn ġew biex nagħti stampa ċara ta' kif inhuma l-fatti.

Fil-fatt bħalissa għandna l-problema tat-trobbija illegali tal-majjali li ilha sejra żmien twil.

Jien kemm-il darba avżajt pubblikament li dawn l- affarijiet ma nippermettuhomx u ma nittollerawhomx.

GĦidt ukoll li se nieħdu l-passi biex naqbdu lil dawn in-nies u li jekk naqbduhom se nikkonfiskaw kollox u nieħdu l-majjali kollha li jkun hemm fuq il-post, minbarra li dawk li naqbdu jkollhom jitilgħu l-qorti talli jkunu kisru l- liġi.

Aħna sibna xi farms li kienu qed irabbu l-majjal bla permess, wieħed minnhom fiż-Żejtun.

Bħalma jsir f'kull farm ieħor, meta ġejt informat bih bgħatt lill-veterinjarji u lill-Pulizija biex jivverifikaw jekk huwiex farm illegali.

Il-majjali ttieħdu minn hemmhekk għall-biċċerija, inqatlu l- biċċerija u wara, l-istess sid applika biex jiġi mogħti permess għal trobbija ta' bhejjem fuq dak il-farm li minn dejjem kien farm tal-bhejjem.

Il-veterinarji raw il-każ u sabu li dan kellu d-dritt jieħu l-permess u allura ħarġulu l-permess.

Kien hawn complaint minħabba li tawh il-majjali malajr u qalu li kien hemm xi ħaġa li ma saritx bil-ġustizzja u li kien hemm xi ħaġa tinten.

Il-fatt li tawh il-majjali malajr, hemm raġuni għalih ukoll.

Minn meta bdejna nagħmlu r-ristrutturazzjoni ta' l-industrija tal-majjal naqqasna ħafna mill-majjalli li kien fil-farm ta' Kemmuna u ħloqna erba' multiplier units, tlieta f'Malta u wieħed f'GĦawdex, fejn il-friegħ tal-majjaliet imorru għand il-produtturi biex minnhom jerġa' jkollhom il-friegħ għall- qatla.

Billi dan ix-xogħol ried isir malajr u ma stajniex nistennew, u billi wieħed minn dawk li ħadu t-tender tal-multiplier unit kellu l-majjali u ried ineħħihom malajr, dan sab lil dak taż-Żejtun li konna għadna kif qtilnielu l-majjali tiegħu u rranġa biex ibigħlu dawn il-majjali.

Biex il- proċess ta' tibdil ta' l-industrija tal-majjal jimxi malajr u biex ma nżommux lill-KPM, il-Koperattiva tal-Produtturi tal-Majjal, milli tkompli x- xogħol tagħha, il-veterinarji tawh permess jagħmel dan.

Dan li ħa t- tender għall-multiplier unit kien mgħaġġel ħafna għaliex barra li s- sistema trid tibda taħdem malajr, kellhom jitilgħu l-Amerika u jagħżlu l- majjaliet u l-ifħla.

Fil-fatt dawn marru u l-majjaliet u l-fħula diġa' ġew Malta u allura kellna nagħtu l-permess malajr biex l-industrija timxi mingħajr dewmien.

Qalulna wkoll li l-majjal li nstab fir-razzett taż-Żejtun mhux veru li ġie maqtul.

Jien personalment ma rajthomx, imma meta l-Onor.

Salvu Sant baqa' jgħid li dawn ma ġewx maqtula imma reġgħu marru fl-istess farm, jien ġegħelt lill-veterinarju prinċipali, Dr Vella, jagħmel statement dwar kulma sar fuq dak il-farm punt b'punt, data b'data u ħin b'ħin u dan l-istatement bgħattu bil-posta lill-Onor.

Salvu Sant biex jara x'ġara u ma ġarax.

Jekk jidhirlu li dan mhux veru, jien lest nagħmel inkjesta biex nara jekk hijiex il-verita' jew le.

Biss illum stess sibt persuna li hi membru tal-Kumitat u li għandha x'taqsam mal-KPM, li għandha interss kbir li ma jkunx hawn illegal farms f'Malta, li qaltli li hi personalment rat dawn il-majjali maqtula.

Jiġifieri l-Onor.

Sant ma jistax jibqa' jgħid li dawn ma ġewx maqtula.

Kien hawn ukoll min staqsa għaliex dan il-majjal ma nagħtuhx għall-ikel.

Ir-raġuni hija li dawn qed jitrabbew bla permess, ma nafux minn fejn ġew, ħafna minnhom ikollhom ħafna ħmieġ u jitimgħuhom minn kollox u għalhekk ma nissograwx nagħtuhom għall-ikel għaliex ma nafux kif trabbew u m'għandna l- ebda kontroll fuqhom.

U jekk m'humiex tajbin għalija u għal ħaddieħor, lanqas huma tajbin għall-istituti.

Jiġifieri mhux qed nagħtuhom proprju bħala prekawzjoni minħabba s-saħħa.

GĦandna wkoll il-problema li fost dawk li għandhom il-permess hemm min ikollu aktar mill-kwota tiegħu u biex ma nħallux dan isir, dawk li jkollhom aktar mill-kwota - barra 2% minnhom - il- KPM qed teħodhomlom, għaliex issa l-industrija qiegħda f'idejha, u hi toqtolhom u tagħtihom lill-istituti.

Fil-fatt għadni kif rajt ittr - ġabhieli l-Onor.

Michael Bonniċi - mid-Dar tal-Provvidenza li fiha qed jirringrazzjawh tal-majjali li ġew mogħtija; majjali li minflok li ħadna aħna jew il-Koperattiva jew minflok li ġew meqruda, ġew mogħtija lill- istitut.

Dawk nafu fejn trabbew u nafu kollox fuqhom għaliex għandna rapport sħiħ dwar il-farm minn fejn ġew.

Il-problema kienet li s-sid in kwestjoni kellu iżjed mill-kwota tiegħu.

Jekk ma nagħmlux hekk tant ikollna majjal żejjed li jispiċċa jinbiegħ bix-xejn u min investa l-eluf kbar ta' liri f'din l-industrija jispiċċa biex ikollu jarmi kollox.

GĦalhekk dawk li jinstabu jrabbu l-majjal illegalment, jitteħdulhom il- bhejjem u ma nagħtuhom lil ħadd imma neqirduhom.

Mr Speaker, rigward il-mod kif jinqatlu, irrid ngħidli qabel konna neħduhom il-biċċerija, noqtluhom u mbagħad jew naħarquhom jew nitfgħuhom x'imkien ieħor li jkun taħt il-kontroll tagħna.

Issa rajna li minflok nużaw dan il-metodu, ikun aħjar li meta jkun hemm numru kbir ta' majjal, neqirduhom fil-farm stess imbagħad jew jindifnu jew jittieħdu x'imkien mejta u lesti.

B'hekk ma noqogħdux inġorruhom mill-biċċerija għal post ieħor.

Rajna li din is-sistema hija aħjar.

Dik hija l-istorja kollha dwar il-famuż farm taż-Żejtun.

Jien sirt naf b'dan il-każ minn kelliema tan-naħa l-oħra - nixtieq nirringrazzjahom talli informawni - u mill-ewwel ħadt il-passi meħtieġa.

Veru li t-tobba l-ewwel qalu li ma sabux il-farm imbagħad sabuh pero' mill-ewwel ħadt il-passi neċessarji, bħalma nagħmel dwar kull rapport li jkolli, biex it-trobbija illegali tal-majjali tinqata'.

Wara kollox jien informat li mbagħad dawn imorru jbigħhom lis-sidien tal-ħwienet tal-laħam li jbigħu dan il-majjal bi prezz baxx bil-konsegwenza li jistgħu jwaqqgħu l-industrija.

Fuq kollox ma tkunx taf xi kwalita' ta' laħam hu.

Aħna ma nistgħux intellgħu lil dak jew lill-ieħor il-qorti jekk ma jkollniex provi.

Mhux billi jiġu jgħidulek li t-tali jew it-tali qed jagħmel hekk pero' jekk ma jkollokx provi ma tista' ttella' lil ħadd il-qorti.

Nispera li xi darba xi ħadd jiġi quddiemi u jindikali min huma dawn in-nies u lil min qed ibigħu ħalli nkunu nistgħu nieħdu l-passi neċessarji.

Jien lill-farms navżahom pubblikament li jekk insiru nafu b'xi attivita' illegali mill-ewwel nieħdupassi.

Aħna nformati - għalkemm għadna ma nafux in-numru eżatt - dwar x'farms illegali baqa' u dawn se nirrejdjawhom.

Għalhekk min qed irabbi illegalment qed ikun avżat pubblikament.

Ħafna minnhom diġa' nafu bihom u għad immorru għalihom u neħduhom ħalli ma nkissrux industrija li bdiet wara l-marda ta' l-African Ssiewine Fever.

Il-Gvern ta' qabel kien ħa l-passi neċessarji u issa aħna qed nagħmlu ħilitna kollha biex din l- industrija li tinsab fuq saqajha u hija waħda mill-aħjar industriji li hawn u tinsab miexja smoothly u skond il-policy tagħna, tkompli miexja 'l quddiem.

Din l-industrija għaddejna f'idejn il-koperattiva għaliex nemmnu li ħadd daqs min hu involut fix-xogħol ma jista' jippjana u jmexxi x- xogħol tiegħu.

Din hi l-policy tagħna li qed titħaddem ukoll dwar it- trobbija tal-baqar.

Dawn għandhom il-koperattiva tagħhom, għandhom il- fabbrika tal-ġwież u issa se jieħdu l-fabbrika tal-ħalib f'idejhom.

Lil dawk li jrabbu l-majjali tajniehom il-bookings u tajniehom il-farm ta' Kemmuna.

Issa se nagħtuhom il-farm li hemm l-GĦammieri u qed ngħinuhom biex jimxu 'l quddiem u jmexxu huma stess il-koperattiva tagħhom.

Anke l- bookings tal-majjali, jiġifieri dwar min joqtol u kif joqtol, qegħdin f'idejhom għaliex aħna nemmnu li min għandu sehem fl-industrija jista' jippjana x'inhu l-aħjar għalihom.

Aħna kuntenti ħafna b'dak li qed tagħmel il-KPM u ngħinuha ħafna bil-policies tagħna.

Nista' ngħid li għadhom kif inġabu majjali ġodda mill-Amerika biex jinbidel id-demm tal-merħla kollha, l-istess kif sar fl-industrija tal-baqar.

Ġabu l-majjaliet u l-ifħla u għall-ewwel darba f'Malta għandna razzett ta' l-ifħla biss biex nassiguraw li jkunu first-class.

Dan qed nagħmluh sabiex l-industrija tagħna timxi 'l quddiem.

Il-koperattiva ġabet ukoll razez ġodda mill-Amerka u aħna qegħdin ngħinuhom kemm jista' jkun.

Hawnhekk irrid nagħmel punt ieħor, Mr Speaker.

L-Onor.

Evarist Bartolo fil-Joint Committee bejn il-Parlament Malti u dak Ewropew qal li l-MSU għamlet rapport fejn qalet li l-biedja f'Malta tispiċċa jekk aħna nidħlu fl- Ewropa u din imbagħad reġa' qalha fil-gazzetta ta' nhar ta' Ħadd "Kull Ħadd".

Jien irrid ngħidlu li dan m'hux veru.

L-ewwelnett dan huwa operations review li jien tlabt lill-MSU - huma qalu li l-MSU għamlu rapport u qed iġibuh qisu xi serial fil-gazzetta ta' nhar ta' Ħadd, u jagħmlu sewwa u jien ma ninkwetax - biex tħejjilna.

Aħna tlabna lill-MSU biex tindaga dwar x'jaħsbu fuqna l-koperattivi, bdiewa u raħħala li huma klijenti tagħna u xi jridu li aħna nirranġaw fix-xogħol tagħna.

U l-MSU ħejjiet dan ir-rapport.

Issa r-rapport qabel ma ġie għandna mar għandhom, u dawn huma affarijiet li kienu jiġru qabel u għadhom jiġru llum.

Kulma fih dan ir-rapport huwa x'qalu l-klijenti tagħna fuqna; hemm min faħħar ċerti affarijiet u hemm min maqdarhom.

Kien hemm min qal li n-nies imorru kmieni l-biċċerija u li l-Pitkalija n-nies joħorġu qabel il-waqt.

Jien ħadt gost b'dawn il-kummenti u issa se nagħmel studju fuq kull punt li ħareġ sabiex nirranġaw l-affarijiet.

Qalu, per eżempju, li meta l-laboratorji tagħna jiġu biex jagħmlu t-testijiet tal-ġwież jgħidulhom mnejn ġie dan il-ġwież ...

Din m'hijiex xi ħaġa sabiħa u ma kontx naf biha.

Minn dan ir-rapport tgħallimna ħafna imma nerġa' ngħid li dan ir-rapport għamlitu l-MSU fuq talba tiegħi sabiex naraw il-klijenti tagħna x'jaħsbu fuqna u mhux kif qal l-Onor.

Bartolo fil-gazzetta, li l-MSU għamlet rapport li fih qalet li l- biedja tispiċċa jekk aħna nidħlu fil-Komunita'.

Dan m'hu minnu xejn; ir- rapport qiegħed għandi, qed nistudjah u qed niltaqa' ma' l-uffiċjali u d- diretturi kollha fid-dipartimenti konċernati sabiex nipprovaw nirranġaw l- iżbalji kollha li jirriżulta li hemm.

Aħna m'aħniex perfetti u għalhekk ordnajt li jsir dan ir-rapport.

Li l-biedja tispiċċa jekk nidħlu fil- Komunita' kien kumment ta' l-Għaqda Bdiewa Progressivi u jien ngħid li dawn għandhom dritt li jesprimu l-opinjoni tagħhom.

L-MSU rrapportat dan fl- istudju tagħha għaliex tniżżel eżatt dak li jgħidulhom u l-Onor.

Bartolo kkwota dan bħala fatt li rriżulta mir-rapport li għamlet l-MSU.

Dan m'hu veru xejn; huwa sempliċement kumment wieħed mill-ħafna kummenti li għamlet l-Għaqda Bdiewa Progressivi.

Dawn għandhom dritt għall-ħsieb tagħhom - għalkemm jiena ma naqbilx magħhom u 'l quddiem nipprovaw kemm m'għandhom raġun, imma dik hija l-idea tagħhom u għalhekk tniżżlet fir-rapport.

Jiġifieri l-MSU mhux veru li għamlet studju li minnu rriżulta li l-biedja tispiċċa jekk nidħlu fl-Unjoni Ewropea.

L-Onor.

Bartolo immisgwidja lill- Joint Parliamentary Committee u lill-qarrejja tiegħu fil-gazzetta meta għamel dak l-istatement.

Huwa żgur li dan f'idejh kopja tar-rapport għaliex qegħdin joħorġuh fil-gazzetta kelma b'kelma u aħna nieħdu gost b'dan għaliex aħna ma nibżgħux mill-kritika u nixtiequ nkunu nafu fejn sejjer ħażin ħalli nirranġawh.

Dak kien l-iskop tagħna meta tlabna li jsir dan l-istudju.

Mr Speaker, hemm ħafna xi tgħid fuq il-kwestjoni u mhux dwar dan ir- rapport biss.

L-industrija tal-majjal irranġajnieha, biddilna ħafna mill- apparat li kien hemm, għamilna apparat ġdid u daħħalna electronic grading machine li bħala qatt ma kien hawn f'Malta.

Illum is-sistema m'hijiex li jiġi wieħed, jara l-majjali b'għajnejh u jgħid liema jkun grade A, liema jkun A1 u liema jkun grade B għax ħafna drabi l-għajnejn ma jarawx il- majjal biss imma jaraw is-sid ukoll.

Qed ngħid dan għax ikun hawn min jimxi bil-grazzja u tat-tali joħroġ bħala majjal grade A1 u ta' ħaddieħor joħroġ bħala grade C. Jien ma kontx kuntent b'din is-sistema u bqajt sa ma ġibt l-electronic grading machine għal dan l-iskop.

Din il-machine tidħol fil-majjal u tagħtik il-grade, il-weight u n-number tiegħu.

B'hekk ħadd ma jista' jgħid li xi ħadd daħak bih.

Aħna b'dan il-mod irridu nimxu.

Il- bejgħ tant żdied li fejn qabel kienu joqtlu 1,700 majjal, illum f'Malta u Għawdex b'kollox qed noqtlu 2,300 majjal fil-ġimgħa.

Il-prezz żidnieh ukoll għax min irabbi kien ħaqqu żieda fil-prezz tal-majjal li jipproduċi.

Illum nistgħu ngħidu li għandna industrija li miexja kif suppost timxi.

Fil-biċċerija għamilna market hall u nfaqna Lm1 miljun għall-bżonnijiet ta' kull min jużaha.

Mr Speaker, jien ridt nieħu dawn il-ftit minuti biex nikkorreġi l-idea li kien hawn.

Barra minn hekk saruli ħafna domandi li ridt nikkjarifika t- tweġiba li tajt għalihom.

L-Onor.

Sant issa għandu wkoll statement iffirmat dwar il-kwestjoni ta' trobbija ta' majjal mingħajr permess u iżjed minn daqshekk ma nafx x'nista' nagħmel.

Issa jekk dan jidhirlu li mhux tajjeb, allura jien inkun lest li nagħmel inkjesta wkoll.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar l-Erbgħa, 16 ta' Marzu, 1994 fis-6.00 p.m. bl-agenda kif kommunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

IRZIEZET - MAJJALI BLA PERMESS

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Issa li dawn l-aħħar snin kellna mill-inqas ħames każi ta' trobbija ta' majjali bla permess, jista' l-Ministru jgħid x'passi ttieħdu kontra min xtara u biegħ il-majjali minn dawn l-irziezet?

Liema kienu dawn il-ħwienet?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- investigazzjonijiet qeghdin isiru mill-Administration Law Enforcement u s'issa ma jidhirx li kien hemm xi evidenza soda li tista' tintuza biex tigi akkuzata xi persuna.

MALTA U ISRAEL - FTEHIM

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l- Affarijiet Barranin: Jista' l-Viċi Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra il-ftehim li sar bejn Malta u Israel?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Nirriferi l-Onor.

Interpellant ghat-twegiba tieghi ghall-mistoqsija parlamentari numru.

16307 tas-Seduta 237.

POMPI TAL-PETROL - ŻIDIET

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Issa li skada ż-żmien ta' meta kull petrol station kellha timxi skond il-ftehim milħuq ma' Enemalta meta ngħatat l-aħħar żieda s-sena l-oħra, jista' l- Ministru jikkonferma li kollox sar skond il-ftehim?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-Korporazzjoni Enemalta qed tieħu l-passi kollha meħtieġa biex il-ftehim imsemmi jkun osservat minn kulħadd.

SKEJJEL - TECHNICIAN APPRENTICESHIP SCHEME

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Meta twaqqfet it-Technician Apprenticeship Schemme?

Kemm daħlu studenti sena b'sena f'din l-iskema?

Kemm minn daewn l-istudenti kienu rġiel u kemm nisa kors b'kors?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: It-Technician Apprenticeship Scheme twaqqfet fl-1990 u l-ewwel dħul fl-Iskema sar f'Jannar ta' l-1990 kif jidher fl- istatistika li poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is- Seduta..

Fil-preżent, din l-ewwel "entry" qiegħda tiġi "trade tested".

SKEJJEL - POST-SEKONDARJI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: JIsta' l-Ministru jagħti informazzjoni dwar kemm kien hemm studenti full-time f'dawn l-iskejjel post-sekondarji sena b'sena, kors b'kors u nisa jew irġiel mill-1984 'il hawn (a) Giovanni Curmi Higher Secondary School (b) Precision Engineering Centre (c) Sir Hannibal Scicluna School for Secretarial Studies (d) Guże' Micallef College of Agriculture (e) Art and Design Centre (f) Nautical School (g) Pre Vocational School (h) School of Hairdressing and Beauty Therapy?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

ENEMALTA - XIRI TA' ŻEJT

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Prim Ministru: F'gazzetta tal- Ħadd tas-27 ta' Frar, 1994 f'intervisti li ta l-Prim Ministru ġie kkwotat li qal li x-xiri taż-żejt mhux se jibqa' monopolju ta' Enemalta.

Dan ifisser li barra x-xogħol ta' 'bunkering' li diġa' hu magħruf li se jingħata lill-privat ix-xiri taż-żejt se jingħata wkoll lill-privat?

Jekk fl-affermattiv, jista' l-Prim Ministru jispjega kif se jsir dan u x'kontroll se jkun hemm fil-prezz tax-xiri taż-żejt?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Fl-intervista msemmija, kont qed nitkellem fuq bazi `long term' bil-ħsieb tal-politika tal-Gvern dwar is-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea.

Dan ifisser li min jipprovdi ċerti servizzi, bħal dawk ipprovduti minn Enemalta, ma jistax jibqa' jkollu l-monopolju.

Il-Gvern iżomm, iżda, il- funzjoni regolatorja.

RAĦAL ĠDID - TISWIJA TA' TRIQ KAMPANELLA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Wara li ġie mmarkat 'leakage' ta' ilma fi Triq Kampanella, Raħal Ġdid, tħaffret it- triq u dan instab li ma kienx minnu.

Jista' l-Ministru jordna li t-triq terġa' tiġi rranġata?

ONOR.

MICHAEL FALZON: F`każi bħal dawn hemm arranġamenti bejn il- Korporazzjoni għas-Servizzi ta` l-Ilma u d-Dipartiment tat-Toroq, biex dan ta` l-aħħar jieħu ħsieb jara li jerġgħu jingħalqu sewwa l-ħofor li jkunu nfetħu.

Peress li dan huwa xogħol estensiv ħafna, u biex isir sewwa jirrekjedi nies mħarrġa għal dan ix-xogħol, jista` jkun li f`xi każi jittieħed ftit taż-żmien biex ix-xogħol isir.

Tajt struzzjonijiet biex it-triq imsemmija tiġi rranġata.

RAĦAL ĠDID - CLINIC SESSION TA' L-OFTALMIJA

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jinvestiga għaliex il-Clinic Session ta' l- Oftalmija tas-17 ta' Frar fiċ-Ċentru tas-Saħħa ta' Raħal Ġdid ġiet imħassra mingħajr l-ebda avviż bir-riżultat li l-pazjenti li kellhom appuntament kellhom jintbagħtu d-dar mingħajr ma ġew invistati?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nixtieq ngħarraf l-Onor.

Membru li l-'Clinic Session' ta' l-Oftalmija tas-17 ta' Frar fil-fatt ma ġietx ikkanċellata.

Kienet dik tas-16 ta' Frar li fil-fatt kienet ikkanċellata u dan minħabba l- fatt li l-Oftalmoloġista li kien imissu jagħmel din il-'Clinic' kien irrapporta marid u ma kienx possibbli li jintbagħat oftalmoloġista ieħor mill-Isptar.

F'ċirkostanzi bħal dawn, iċ-Ċentru tas-Saħħa ma jkunx jaf li t-tabib ikun marid sakemm dan jirrapporta marid u dan ġieli jkun viċin il-ħin li fih suppost tibda l-'Clinic'.

Kif jiġi stabbilit li l-'Clinic' se tiġi ikkanċellata, l-'staff' taċ-Centru tas-Saħħa jċempel lil dawk in-nies li għandhom appuntament biex jgħarrfuhom b'dan.

L-Onor.

Membru japprezza li jista' jkun hemm nies li jkunu diġa' telqu mid-dar jew li ma għandhomx 'telephone' li inevitabbilment jispiċċaw imorru ċ-Ċentru tas-Saħħa u jsibu li l-'Clinic' ġiet ikkanċellata.

SPTAR SAN LUQA - REFURBISHMENT COMMITTEE

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm xi tibdil fil- kompożizzjoni tar-Refurbishment Committee ta' l-Isptar San Luqa?

Kif inhu kompost fil-preżent inkluż iċ-Chairman?

ONOR.

LOUIS GALEA: Filwaqt li s'issa ma kien hemm ebda tibdil fil- kompożizzjoni tar-'Refurbishment Committee' ta' l-Isptar San Luqa, nista' ngħid li fi żmien qasir il-funzjoni ta' dan il-Kumitat se tgħaddi f'idejn struttura oħra li se tiġi fdata bil-'Management' ta' l-Isptar.

SPTAR SAN LUQA - PEST CONROL UNIT

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jikkonferma li x-xogħol li għandu x'jaqsam ma' pest control fl-Isptar San Luqa issa ġie mogħti lill-kumpannija privata?

Jekk fl-affermattiv, dan sar wara sejħa għat-tenders?

Liema kumpannija ġiet mogħtija l-kuntratt?

Fiex jikkonsisti l-kuntratt u kemm se tkun in-nefqa?

X'se jiġri mill-Pest Control Unit tad-Dipartiment tas- Saħħa?

ONOR.

LOUIS GALEA: 1.

Nikkonferma li x-xogħol li għandu x'jaqsam mal-'Pest Control' fl-Isptar San Luqa issa ġie mogħti lill-kumpannija privata wara sejħa għall- 'tenders'.

Il-kumpannija hija 'Comtec'.

Il-kuntratt jikkonsisti li ssir 'fumigation' fl-Isptar kollu, kull meta jkun hemm bżonn.

In-nefqa hija Lm1,910 fis-sena.

Il-ħaddiema li kien hemm fil-'Pest Control Unit' se jibqgħu jaħdmu fl- Isptar San Luqa fuq xogħol ieħor.

SPTAR ZAMMIT CLAPP - FTUĦ TA' LABORATORJU MEDIKU PRIVAT

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jispjega x'kienet il-ħtieġa li l-Isptar Zammit Clapp japplika biex jiftaħ laboratorju mediku privat?

Min applika għal-liċenzja għan-nom ta' dan l-Isptar?

Min se jkunu l-persuni li se jkunu responsabbli għal dan il-laboratorju u x'inhuma l-kwalifiċi tagħhom?

It-testijiet u l-analiżi li se jsiru f'dan il-laboratorju se jkunu bi ħlas għall-pazjenti ta' l-istess sptar?

ONOR.

LOUIS GALEA: Kien meħtieġ li ssir applikazzjoni għall-permess ta' laboratorju għaliex l-Isptar Zammit Clapp jitqies bħala sptar privat skond kif determinat għall-fini ta' kontroll mid-Diviżjoni tas-Saħħa.

L-applikazzjoni saret minn Dr. Lawrence Manche.

Il-laboratorju jitmexxa xjentifikament minn Dr Manche, li għandu esperjenza ta' 40 sena f'dan ix-xogħol, mgħejjun minn analisti kwalifikati u 'technicians' li rċevew ukoll taħriġ f'dan il-qasam mid-Diviżjoni tas- Saħħa.

Fil-laboratorju jsiru 'quality control' u saret ukoll spezzjoni regolari mill-Professur Maurice Cauchi mgħejjun minn Dr Malcolm Micallef.

Kulħadd jinstab sodisfatt bir-riżultat ta' dan il-laboratorju li jikkollaboraw tajjeb anke meta mqabblin ma' l-esperjenza klinika.

Sar ukoll 'feasability study' dwar l-effiċjenza ta' dan il-laboratorju u irriżulta li dan huwa mmexxi tajjeb.

Il-pazjenti ma jħallsu xejn għat-testijiet li jsiru u s'issa m'hemmx ħsieb li jsir ebda xogħol bi ħlas privat.

AJRUPORT - PROTEZZJONI LILL-ĦADDIEMA MID-DIFTERITE

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Billi ġie rrapportat tkabbir fin-numru ta' każi ta' Difterite fir-Russja, l-Ukraina u l-Alġerija, ma jidhirlux il-Ministru li dawk l- uffiċjali kollha fl-Airport u postijiet oħra li jistgħu jiġu f'kuntatt ma passiġġieri li jaslu Malta minn dawn il-postijiet għandhom jiġu mogħtija l- protezzjoni neċessarja?

ONOR.

LOUIS GALEA: Id-Dipartiment tas-Saħħa Pubblika qed jirrakomanda li dawk il-persuni li waqt xogħolhom jiltaqgħu ma' numru konsiderevoli ta' barranin jitlaqqmu għal kontra d-Difterrja.

Dan jinkludi ħaddiema li jaħdmu l-Port jew jitilgħu fuq vapuri, kif ukoll dawk li jaħdmu fl- Ajruport.

Għalissa t-tilqim mhux indikat li jingħata lil dawk kollha li jiġu f'kuntatt każwali ma' turisti jew nies li jivvjaġġaw.

TELEMALTA - GENERAL MANAGER

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Jista' l-Ministru jikkonferma li l-Awtorita' ta' Telemalta beħsiebha tabbolixxi l-post ta' General Manager u fl-istess ħin se toħloq ħames postijiet ġodda ta' Heads of Department, liema postijiet se jkunu fuq bażi ta' kuntratt għal tliet snin?

Jista' l-Ministru jgħid x'se jiġri mill-persuna li fil-preżent qed tokkupa l-post ta' General Manager?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-informazzjoni ta' l-Onor.

Interpellant mhix korretta.

RABAT/BAĦRIJA - ĊIMITERJI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Fejn waslu l-pjanijiet tal-Gvern sabiex jiġu żviluppati ċimiterji fir-Rabat u l-Baħrija?

Billi dawn l-iżviluppi kulma jmur qed ikunu aktar mistennija miċ-ċittadini tal-kommunita' Rabtija, jista' jara li jiġu approvati x-xogħlijiet u l-permessi meħtieġa?

ONOR.

LOUIS GALEA: S'issa m'hemmx pjanijiet li jsir ċimiterju fil- Baħrija.

Fir-Rabat qiegħed jiġi kkonsidrat pjan sabiex jinbena ċimiterju ġdid.

F'dan ir-rigward nirreferi l-Onor.

Interpellant għall-mistoqsija parlamentari numru 10144.

BUSKETT - DRENAĠĠ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: X'ġara mit-talbiet ta' residenti tal-Buskett biex dawn jiġu mogħtija servizz ta' drenaġġ?

Meta huwa maħsub li jibdew jitwettqu x-xogħlijiet ta' l-estensjoni ta' drenaġġ għal dawn l-inħawi?

ONOR.

MICHAEL FALZON: M`għandi xejn x`inżid mat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari numru .

9083 (Seduta 123).

MELLIEĦA - DRENAĠĠ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: X'konsultazzjonijiet saru mid-Dipartiment ta' l-Ambjent u l-Bdiewa tal- Mellieħa dwar l-impjant tad-drenaġġ li se jiġi żviluppat fil-Mellieħa?

Il-Ministru jirriżultalu li x-xewqa tal-bdiewa Mellieħin hija li jsaqqu l- uċuh tar-raba' b'ilma naturali minflok b'dak ta' l-impjant?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Kif diġa għidt fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14739 (Seduta 213), il-Gvern għadu ma għamilx konsultazzjoni mal-bdiewa Mellieħin dwar l-iżvilupp ta` l-impjant tar- riċiklaġġ ta` l-ilma ta` drenaġġ li hu proġettat li jsir fiċ-Ċumnija limiti tal-Mellieħa.

Id-Dipartiment ta` l-Ambjent u Dipartimenti oħra nvoluti se jiġu kkonsultati mill-Awtorita` ta` l-Ippjanar, li qiegħed jipproċessa l- applikazzjoni tad-Dipartiment ta` Drenaġġ ta` dan il-proġett.

Id- Dipartiment ta` Drenaġġ s`issa għamel il-Project Description Statement mitlub minnu mill-Awtorita`.

Naturalment kulħadd jista` jagħmel sottomissjonijiet lill-Awtorita` ta` l-Ippjanar li trid tipproċessa l- applikazzjoni relevanti bħal kull applikazzjoni oħra għal żvilupp.

Jekk jirriżulta li x-xewqa tal-bdiewa Mellieħin hija li ma jridux l-ilma li se jipproduċi dan l-impjant, huma mhumiex se jkunu kostretti li jeħduh.

Biss irid jingħad li l-indikazzjonijiet tad-Dipartiment ta` l-Agrikoltura huma li kull ilma li jista` jiġi pprovdut - dejjem ta` kwalita` tajba għat- tisqija - ikun aċċettat u meħud mill-bdiewa.

Mill-esperjenza tal-proġett ta` l-irrigazzjoni mill-ilma li joħroġ mill-impjant ta` Sant`Antnin, jirriżulta li għalkemm ġeneralment il-bdiewa għal bidu jirreżistu li jkollhom dan l-ilma, wara jibdew ifittxuh u jagħmlu minn kollox biex ikollhom minnu.

Madankollu l-indikazzjonijiet huma li hemm oqsma oħra li jkunu lesti jieħdu l-ilma ta` l-impjant ta` Ċumnija, jekk dan ma jittieħidx mill-qasam ta` l-Agrikoltura.

Dejjem jibqa` l-prinċipju li jekk ħadd ma jieħu dan l- ilma, l-għan primarju ta` l-impjant hu dak li jsaffi d-drenaġġ u b`hekk jitħares l-ambjent.

MELLIEĦA - RIĊIKLAĠĠ TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Ma jħossx il-Ministru li kemm-il darba jiġi żviluppat ir- riċiklaġġ tad-drenaġġ fil-Mellieħa, dan jista' jaffetwa serjament l- attivita' ta' l-industrija tat-Turiżmu f'dan il-lokal?

Ma jħossx il-Ministru li billi dawn l-inħawi huma fost l-aktar prime sites f'pajjiżna li jista' jiġi żviluppat proġett Agrituristiku, jkun aktar meqjus jekk isiru aktar studji mill-Gvern dwar l-impatt ta' dan il-proġett?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Kieku l-Onor Membru jagħti r-ragunijiet li donnhom wassluh għall-konkluzjonijiet tiegħu nkun f'qagħda li nwiegeb din il-mistoqsija.

Kif inhi msawra d-domanda hi ipotetika.

Jidher li l-Onor Membru u jien għandna tifsira differenti tal-kuncett ta' l-agroturizmu.

Diga' kelli okkazjoni ngħid li l-agro-turizmu hu suq u mhux progett u li fi kwalunkwe kaz minħabba d-daqs ta' pajjizna u l-għamla tas- settur agrikolu dan jista' biss ikun suq marginali ħafna.

TURIŻMU - TNAQQIS TA' TURISTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Liema kienu dawk is-swieq li rreġistraw nuqqas ta' numru ta' turisti f'Jannar u Frar meta pparagunati ma' l-istess xhur tas-sena l-oħra?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: L-istatistika mitluba mill-Onor Interpellant hi definita għax-xhar ta' Jannar izda għadha provizorja għax- xhar ta' Frar.

Għalhekk se nwieġeb għal-dak li għandu x'jaqsam max-xhar ta' Jannar.

Il-pajjizi li minnhom gew inqas turisti f'Jannar 1994 paragunat ma' Jannar 1993 kienu dawn:

|PAJJIŻ |1993 |1994 |% | |ALGERIJA |28 |13 |-53.6 | |KROAZJA |104 |52 |-50.0 | |DANIMARKA |697 |623 |-8.2 | |EGITTU |155 |142 |-8.4 | |ĠAPPUN |117 |109 |-6.8 | |LIBYA |3788 |3622 |-4.4 | |MAROKK |54 |22 |-59.3 | |PAKISTAN |42 |17 |-59.5 | |PORTUGALL |135 |72 |-46.7 | |SPANJA |82 |78 |-4.9 | |SLOVENJA |36 |26 |-27.8 | |JUGOSLAVJA |79 |50 |-36.7 |

In-numru totali ta' turisti li gew Malta f'Jannar 1994 laħaq 42,727, zieda ta' 13.7% jew 5,154 meta ipparagunat ma' Jannar 1993.

BAJJA TAL-ĠNEJNA - NUQQASIJIET

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: X'konsultazzjonijiet u rakkomandazzjonijiet saru mid- Dipartiment tat-Turiżmu lid-Dipartiment għall-Ambjent dwar in-nuqqasijiet li jeżistu bil-Bajja tal-Ġnejna l-Mġarr sena b'sena matul dawn l-aħħar 5 snin?

Jista' l-Ministru jwieġeb l-istess mistoqsija fir-rigward tal-Bajja ta' Għajn Tuffieħa, Golden Bay, Fomm ir-Riħ u l-Bqija ta' bajjiet u xtut ta Malta Ghawdex aċċessibbli għal polu Malti u turisti?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: F'dawn l-aħħar ħames snin ma jidhirx li kien hemm konsultazzjonijiet formali u rakkomandazzjonijiet bejn id- Dipartiment tat-Turizmu u dak ta' l-Ambjent dwar nuqqasijiet f'bajjiet u xtut hlief rakkomandazzjoni mis-Segretarjat tat-Turizmu biex tittella' grada u b'hekk vetturi ma jkunux jistgħu jinzlu fuq il-bajja ta' Għajn Tuffieħa.

WIED IL-GĦAJN - TISWIJA TA' TRIQ IL-ĦARRUB

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li tiġi rranġata Triq il-Ħarrub, f'Wied il-Għajn flimkien ma' bosta toroq oħra li qed jiġu rranġati fl- inħawi?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li fi Triq il-Ħarrub, Wied il-Għajn u l-inħawi tagħha għad m`hemmx żvilupp biżżejjed u lanqas ma hemm servizzi.

Għaldaqstant mhux il-każ li din it-triq tiġi asfaltata għalissa.

BELT VALLETTA - KAROZZI LIĊENZJATI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm karozzi liċenzjati li jidħlu fil-Belt Valletta u kemm minn dawn huma ta' residenti tal-Belt Valletta?

ONOR.

LOUIS GALEA: Id-Direttorat tal-Liċenzji u Testijiet ta' vetturi jaqa' taħt il-Ministeru għat-Trasport u Kommunikazzjoni.

BELT VALLETTA - KUNSILL LOKALI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jaħseb il-Ministru li l-Kunsill Lokali tal-Belt Valletta għandu jingħata konċessjoni mill-Pulizija għall-"reserved parking" għal żewġ karozzi maġemb l-uffiċċju tal-Kunsill, jiġifieri fi Triq Zekka?

Jaħseb l-istess Ministru li dak il-post li kien riżervat għar-Reġistratur ta' l-eżamijiet għandu jingħata lill-Kunsill fuq imsemmi ladarba dan il- Kunsill qiegħed juża l-istess uffiċini?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li l-Bord għall-Kontroll tat- Traffiku stabbilixxa 'policy' li ebda Kunsill Lokali ma għandhu jingħata 'reserved parking area' u informa lid-Direttur tad-Dipartiment tal-Kunsilli dwar dan.

Kwalunkwe spazju fejn hemm 'parking' permess quddiem Uffiċċji tal- Kunsilli Lokali għandu jitħalla liberu għall-bżonnijiet tal-pubbliku ġenerali, inklużi anzjani jew persuni b'diżabilita' li jkunu jeħtieġu xi servizzi li joffru l-Kunilli Lokali.

VALLETTA - "PARKING TICKETS"

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru "parking tickets" fil-Belt Valletta f'Jannar u Frar, 1994?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li l-Pulizija tal-Belt, Valletta ħarġu dawn il-'parking tickets' fil-Belt, Valletta:

Jannar 1994 - 1095 Frar 1994 - 1091

VALLETTA - GABBANI F'PUTIRJAL

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Jista' l-Ministru jagħti permess lis-sidien tal- gabbani f'Putirjal, barra Bieb il-Belt Valletta biex iħottu x-xogħol tagħhom matul il-ġurnata biex ma jibqgħux ibatu minn deċiżjoni li ttieħdet dan l-aħħar?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Diġa' saru arranġamenti bi qbil bejn l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku u s-sidien tal-gabbani, biex bejn is- 2.30 u t-3.30 p.m. dawn ikunu jistgħu jidħlu ħdejn il-gabbani tagħhom f'Putirjal biex iħottu x-xogħol tagħhom.

Għal dan l-iskop lil dawn is- sidien se tinħarġilhom "card" li turi li għandhom permess jagħmlu dan.

Għalkemm il-"cards" għadhom qed jitħejjew, l-arranġamenti msemmija bdew iseħħu fl-aħħar gimgħa ta' Frar.

BELT VALLETTA - BEJJIEGĦA TAL-MONTI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Issa li madwar Bieb il-Belt tneħħew il-vetturi privati, dawn se jaffettwaw lill-bejjiegħa tal-Monti ta' nhar ta' Ħadd u fil-festi?

Hemm xi ħsieb li l-Monti jitneħħa mill-foss ta' San Ġakbu fil-Ħdud u festi?

Jekk iva, fejn hemm il-ħsieb li jiġi trasferit u meta?

Se jsiru xi konsultazzjonijiet mal-bejjiegħa qabel dawn jiċċaqilqu?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-arranġamenti tat-traffiku li bdew iseħħu fl-'area' ta' Bieb il-Belt, Valletta fil-21 ta' Frar 1994 ma japplikawx għal Ħdud u Btajjel Pubbliċi.

Il-Pulizija ma għandha l-ebda ħsieb li l-Monti ta' nhar ta' Ħadd u Btajjel Pubbliċi jitneħħa mill-Foss ta' San Ġakbu.

INDUSTRIJI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Kemm hawn industriji kompetittivi f'Malta u kemm hawn industriji mhumiex kompetittivi f'Malta?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Jista' l-Onor.

Membru jekk jogħġbu jindika liema sfera ta' kompetittivita għandu f'rasu - perezempju sportiva, produttiva, kulturali eċċ.

ISLA - DRAINS TA' L-ILMA FI TRIQ IT-TARZNA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' jingħad jekk fi Triq it-Tarzna, l-Isla hemmx ħsieb li jinbidlu d- drains ta' fejn imur l-ilma tax-xita minħabba li meta tagħmel ix-xita m'humiex ilaħħqu ma' l-ammont kbir ta' ilma?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tlabt lid-Dipartiment tad-Distretti tat-Taqsima tax-Xogħlijiet jinvestiga l-ilment ta` l-Onor.

Interpellant peress li l- culverts ta` l-ilma tax-xita fit-Triq it-Tarzna jistgħu jkunu miżduda.

LOTTERIJA NAZZJONALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba s'issa t-tieni premju tal-lotterija cioe' Lm20,000 ma ntrebaħx?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill- Onor. Interpellant li saru 10 lotteriji li fihom kien hemm premju ta' Lm20,000.

Dan il-premju ma ntrebahx 4 darbiet.

VALLETTA - MANUTENZJONI TA' TROMBA TAT-TARAĠ FI TRIQ L-IFRAN

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent:

Jista' l-Ministru jgħid jekk it-tromba tat-taraġ fl-appartament 80, Old Bakery Str, Valletta hux se tiġi rranġata minħabba li l-parti ta' fuq tinsab fi stat perikoluż?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Għaddejt din it-talba lid-Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta` Djar għall-azzjoni meħtieġa.

POSTIJIET STORIĊI - GWIDI TAD-DIPARTIMENT

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Hemm postijiet storiċi fejn jkun hemm gwidi tad-dipartiment stess li jdawwru n-nies ma' l-esebiti, jekk jintalbu biex jagħmlu dan?

F'liema postijiet storiċi teżisti din il-faċilita'?

Kemm fil-fatt hemm nies mad-dipartiment li jistgħu jagħmluha ta' gwidi ta' postijiet storiċi?

Dawn huma ristretti għal xi post partikolari?

Jagħmlu xi kors speċjalizzat?

Kemm idum?

Meta sar l-aħħar kors?

Kemm qagħdu għalih u kemm għaddew?

Meta se jsir kors ieħor?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Il-mużewijiet u postijiet storiċi fejn hemm kustodji/gwidi tad-Dipartiment tal-Mużewijiet biex jgħassu l-esibiti u jdawru wkoll lill-viżitaturi jekk jintalbu jagħmlu dan huma: il-Mużew ta' l- Arkeoloġija, il-Mużew ta' l-Arti, il-Mużew tal-Gwerra u l-Armerija fil-Belt Valletta, il-Mużew ta' l-Antikitajiet Rumani, il-Katakombi ta' San Pawl u l- Mużew tax-Xjenza Naturali, ir-Rabat, is-sit ta' San Pawl Milqi, Burmarrad, l-Ipoġew ta' Ħal Saflieni (malli jerġa' jinfetaħ għall-pubbliku), is-sit tat-tempji megalitiċi, Ħal Tarxien, Għar Dalam, Birżebbuġa, il-Palazz ta' l- Inkwiżitur u l-Mużew Marittimu, il-Birgu, is-sit tat-tempji megalitiċi, Ħaġar Qim.

F'Għawdex hemm din l-istess faċilita' fil-mużewijiet ta' l- Arkeoloġija, tax-Xjenza Naturali u tal-Folklor, ir-Rabat u fil-Mitħna ta' Kola u s-sit tat-tempji megalitiċi tal-Ġgantija, ix-Xagħra.

Bħalissa hemm 72 kustodji/gwidi mad-Dipartiment tal-Mużewijiet, 53 f'Malta u 19 f'Għawdex.

Dawn mhumiex ristretti għal xi post partikulari, iżda jiġu ippustjati f'mużewijiet u siti differenti skond kif ikun imisshom fuq bażi ta' roster.

Din is-sistema titħaddem regolarment, b'eċċezzjoni ta' erba' kustodji/gwidi (wieħed għal raġunijiet ta' saħħa, u t-tlieta l-oħra minħabba li jużaw il-karozza privata tagħhom biex imorru fuq is-sit fejn huma ippustjati, peress li dan mhux milħuq mit-trasport pubbliku.

Ma jsirx kors speċjalizzat għall-kustodji/gwidi.

Dawn jidħlu mad- Dipartiment tal-Mużewijiet permezz ta' eżami pubbliku fil-Malti, l-Ingliż, lingwa oħra barranija u l-istorja ta' Malta.

Min jgħaddi minn dan l-eżami, irid joqgħod ukoll għal intervista biex tiġi mistħarrġa aħjar l-abbilta' tal-kandidat, partikolarment fl-istorja ta' Malta in ġenerali u fil- konoxxenza tiegħu dwar is-siti arkeoloġiċi, postijiet storiċi u l-esibiti fil-mużewijiet.

Dawk li jgħaddu miż-żewġ partijiet ta' l-eżami u jiġu impjegati mad-Dipartiment jingħataw hand-outs b'informazzjoni sħiħa minn żmien il-preistorja sa l-epoka moderna.

Dan bil-għan li jtejbu t-tagħrif tagħhom u jkunu aġġornati sewwa fix-xogħol tagħhom.

Jiġu mħajjra wkoll li jkomplu jistudjaw.

L-aħħar eżami li sar biex jiġu impjegati 17-il kustodji/gwidi ġodda mad- Dipartiment kien f'Marzu ta' l-1992.

Għal dan l-eżami qagħdu 120 kandidat u għaddew 21.

MONUMENTI/POSTIJIET STORIĊI - RESTAWR

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Matul din is-sena finanzjarja kemm hi s-somma vvotata għar- restawr ta' monumenti u postijiet storiċi?

Liema huma dawk il-monumenti u postijiet storiċi li se jiġu restawrati matul din is-sena?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Is-somma ivvotata lid-Dipartiment tal- Mużewijiet għal din is-sena finanzjarja għar-restawr ta' dak il-bini storiku u monumenti li għalihom huma responsabbli hija ta' Lm80,000.

Huwa ppjanat li din is-sena jsir xogħol ta' restawr u riabilitazzjoni fuq il- kumpless tal-katakombi palaeo-Kristjan f'Daħlet id-Dejr, ir-Rabat, fuq il- katakombi misjub riċentement tal-Barrani, limiti taż-Żejtun, l-Ipoġew ta' Ħal Saflieni u ċ-Ċittadella u l-Ġgantija f'Għawdex.

Għandu jsir ukoll xi xogħol preliminari fil-Palazz ta' l-Inkwiżitur, il-Birgu.

VAPURI - REĠISTRAZZJONI TAĦT IL-BANDIERA MALTIJA

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Meta xi ħadd japplika biex jirreġistra vapur taħt il- bandiera Maltija, issir spezzjoni fuq il-vapur biex jiġi żgurat li jaqa' taħt il-liġijiet internazzjonali?

Minn min isiru?

Matul l-1993 u fl-ewwel xahrejn ta' din is-sena kien hemm vapuri li s- sidien tagħhom talbu li jiġu reġistrati f'Malta iżda ma ġewx aċċettati?

Liema kienu dawn?

X'kienu r-raġunijiet għal dan ir-rifjut?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Qabel bastiment ikun rreġistrat Malta waħda mis-soċjetajiet Internazzjonali ta' klassifikazzjoni rikonoxxuti trid l-ewwel tikkonferma lir-Reġistratur li l-vapur hu "seaworthy".

Sussegwentement, biex jinħareġ iċ-ċerifikat anke proviżorju tar- registrazzjoni, li bih il-bastiment ikun jista' jbaħħar, l-istess soċjeta' trid tikkonferma li l-vapur għandu ċ-ċertifikati validi kollha mitluba skond id-diversi konvenzjonijiet internazzjonali.

Ma tinżammx statistika ta' kemm vapuri li s-sidien tagħhom talbu li jkunu reġistrati f'Malta u ma ġewx aċċettati fir-Reġistru Malti.

Ir-raġunijiet għal dan ir-rifjut jistgħu jkunu diversi bħal per eżempju jekk il-bastiment ma jkunx "seaworthy" jew jekk il-vapur ma jkunx eliġibbli li jkun reġistrat skond kif provdut fl-Att dwar il-Bastiment Merkantili.

RAĦAL ĠDID/ĦAL TARXIEN/SANTA LUĊIJA - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referenza għar-risposta mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 16325, dwar liema toroq se jingħataw it-tarmac u ssirilhom manutenzjoni f'Raħal Ġdid, Ħal Tarxien u Santa Luċija matul is-sena finanzjarja li qegħdin fiha, jista' l-Ministru jelenka liema huma t-toroq in kwestjoni?

Il-Ministeru m'għandu l-ebda pjan ta' xogħlijiet u jaħdem biss skond l- esiġenzi?

Jaf il-Ministru li n-numru ta' toroq f'dan il-kuntest li ilhom abbandunati s-snin f'dawn il-lokalitajiet huma numerużi?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Mhux possibbli li ssir lista tat-toroq kollha ta` Raħal Ġdid, Ħal Tarxien u Santa Luċija għal meta dawn ikunu jeħtieġu manutenzjoni għax dan isir skond il-bżonn.

Bħalma diġa' għidt fi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 15703 (Seduta 226) qed isir studju mill-MSU u d-Dipartiment tat-Toroq biex tinħoloq sistema li tidentifika l-prioritajiet għal xogħlijiet ta` asfaltar u resurfacing ta` toroq.

Meta din is-sistema tibda taħdem sewwa, wieħed ikun jista` jindika aħjar liema toroq ikunu jeħtieġu asfalt jew resurfacing, skond prioritajiet.

FORZI ARMATI - MEMBRI MĦARRĠA FIR-RADARS

L-ONOR.

WISTIN ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Kemm hemm membri ta' l-AFM li ngħataw taħriġ fl-operazzjonijiet ta' dawn ir-radars?

Kemm hemm membri ta' l-AFM li ngħataw taħriġ ta' manutenzjoni teknika fuq dawn ir-radars?

Jekk iva, għal dawn iż-żewġ tipi ta' taħriġ, fejn sar u minn min sar?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li `Warrant Officer', sitt NCOSs u Gunner tal-Forzi Armati bejn il-21 ta' Frar u l-4 ta' Marzu 1994 ngħataw taħriġ fl-operazzjoni tal-Coastal Radars f'korsijiet li tmexxew mill-Malta Drydocks Corporation, l-aġenti lokali tal-manifatturi, Racal- Decca Marine.

Dawn it-tmien membri tal-Forzi Armati ta' Malta li kkwalifikaw fuq il- Coastal Radars qegħdin fil-preżent jorganizzaw korsijiet għal Radar Operators oħra sabiex jiżdied in-numru ta' dawk kwalifikati biex iħaddmu dan l-apparat.

Żewġ tekniċi tal-Forzi Armati ta' Malta għandhom jattendu kors ta' għaxart' ijiem dwar Manutenzjoni fuq il-Bridgemaster Radar fl-istabbiliment tar-Racal-Decca Marine, f'Surrey, l-Ingilterra, f'Ġunju jew Lulju ta' din is-sena.

TRAFFIKU - INTRODUZZJONI TAL-BREATHALYZER

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: F'liema stadju waslu l-pjanijiet tal-Gvern għall-introduzzjoni obbligatorja ta' l-użu tal-breathalyzer?

X'inhuma l-fehmiet tal-Bord għall- Kontroll tat-Traffiku għal dan?

Hemm xi raġuni għaliex din għadha ma ġietx introdotta?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ir-regolamenti meħtieġa qed jiġu konsidrati mill- Ministeru.

VETTURI - ĦRUĠ TA' DĦAĦEN VELENUŻI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Xi studji saru mid-Dipartiment tat-Trasport biex isir magħruf (a) għaliex u (b) kif jista' jiġi kkontrollat l-ħruġ ta' fumes velenużi mill-exhaust tal-vetturi speċjalment karozzi tal-linja u dawk li jużaw id-diesel?

Kien hemm kollaborazzjoni mad-Dipartiment ta' l-Ambjent dwar dan?

Se tiġi mfassla xi policy biex din il-ħaġa tinqered mhux biss minħabba l-ħsara ambjentali iżda wkoll minħabba l-ħsara għas-saħħa?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Id-Dipartiment tal-Liċenzji u Testijiet qiegħed jikkordina mad-dipartimenti u konsulenti konċernati biex minn din is-sena jibdew isiru testijiet fuq vetturi kummerċjali u tat-trasport pubbliku fuq standard ta' l-Ewropa bil-għan li jkollna aktar sigurta' fit- toroq u tnaqqis fit-tniġġis ta' l-arja.

GĦAWDEX - TISWIJA FI TRIQ ID-DAĦLA TAD-DABRANI

L-ONOR.

KARMENU BORG staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jieħu l-passi kollha meħtieġa sabiex jitkomplew it-tiswijiet ta' triq id-Daħla tad-Dabrani, Marsalforn, liema triq hija murija aħjar fil- pjanta li qed tintbagħat under separate cover u li kienet ġarrbet ħsarat kbar fil-maltempata li laqtet lill-Gżejjer Maltin fid-19 ta' Novembru tas- sena l-oħra?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Diġa ttieħdu passi u jien informat li d- Dipartiment tad-Distretti tat-Taqsima tax-Xogħlijiet se jkompli t-tiswijiet tat-Triq id-Daħla tad-Dabrani, Marsalforn fi żmien qasir.

QORMI - TRASPORT MILL-HOUSING ESTATE TAL-ĦANDAQ

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jordna li jiġi provdut trasport mill- Housing Estate tal-Ħandaq, Qormi, għat-tfal ta' l-iskola San Bastjan, Ħal Qormi?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: L-istudenti li joqogħdu fil-Housing Estate tal-Ħandaq m'għandhomx distanza mill-iskola biżżejjed li tawtorizza lid- Dipartiment jipprovdilhom trasport.

LOGĦOB TAL-PAJJIŻI Ż-ŻGĦAR - ĦLAS TA' XOGĦOL

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' l-Ministru jikkonferma li l-ħaddiema tal-Gvern li ħadu ħsieb ix-xogħol ta' preparazzjoni għal-Logħob tal-Pajjiżi ż-Żgħar se jitħallsu extra?

Jekk iva meta se jirċievu l-ħlas relattiv?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jien informat li l-ħlasijiet dovuti għal xogħol `extra` in konnessjoni mal-logħob tal-Pajjiżi ż-Żgħar saru kollha u ma fadalx kontijiet pendenti.

QORMI - TISWIJA TA' ST GEORGE'S STREET U ST GEORGE'S JUNCTION

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jordna li ssir tiswija diċenti tas-segwenti toroq f'Ħal Qormi, ċioe' St George's Street u St George's Junction?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tlabt lid-Dipartiment tad-Distretti tat-Taqsima tax-Xogħlijiet jara x`jista` jagħmel dwar l-ilment ta` l-Onor.

Interpellant.

FORZI ARMATI - PENSJONI LILL-JOSEPH DARMANIN, ID 299254 (M)

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Prim Ministru: Peress li Joseph Darmanin ID 299254 (M) ex-suldat kellu jirċievi l-pensjoni tas- Servizz madwar sena ilu, jista' l-Prim Ministru jgħid meta se tinħareġ din il-pensjoni?

Huwa xieraq li wara dan id-dewmien kollu l-pensjoni tinħareġ kemm jista' jkun malajr?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li saru l-arranġamenti meħtieġa biex il-pensjoni ta' l-individwu konċernat toħroġ, fl-aħħar ta' Marzu 1994.

Sussegwentement, il-pensjoni tista' tiġi riveduta b'awment li jirrifletti żieda fil-paga b'riżultat t'assimilazzjoni definittiva ta' individwi li kienu fuq "personal salary scale" fl-Armata.

SPTAR SAN VINCENZ DE PAULE - OVERTIME WAQT L-ELEZZJONIJIET TAL-KUNSILLI LOKALI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Prim Ministru: Fl-aħħar elezzjonijiet tal-Kunsilli Lokali f'Ħal Luqa, minn ordna lill-ċerti ħaddiema jidħlu overtime dak inhar ta' l-elezzjoni f'St Vincent de Paule?

Għand min rrapportaw dawn il-ħaddiema meta daħlu għax-xogħol?

Dan l-overtime kien approvat minn qabel mill-SNO, jew dawn l-individwi ġew imsejħa mingħajr l-ebda awtorita', minn xi individwu li kellu interess dirett fl-elezzjonijiet?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: L-Onor.

Interpellant għandu jagħmel id- domanda tiegħu lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali.

SPTAR SAN VINCENZ DE PAULE - TQASSIM TA' SAHRA

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jikkonferma li x-xogħol overtime f'San Vincenz de Paule, Luqa jitqassam b'mod ġust u mhux kif qiegħed jiġri bħalissa fejn ċertu nurses li mill-elezzjoni sal-lum qatt ma ħadmu fil- Wards u fl-istess waqt qed jiġu preferuti għall-overtime kemm fl-outing organizzati għal pazjenti, kif ukoll għal overtime normali?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ix-xogħol ta' l-'overtime' fir-Residenza San Vincenz de Paule qed jitqassam kemm jista' jkun l-istess u skond il-bżonn tal-ġurnata.

Meta jkun hemm xi attivita' ta' 'entertainment' għall-anzjani jkun hemm bżonn ta' xi 'helpers'.

Dawn il-'helpers', li numru minnhom huma 'nurses', jidħlu fl-'off duty' jew jibqgħu wara l-ħin normali tad-'duty' tagħhom.

Dawn l-attivitajiet fejn jirrikjedu 'helpers' ma humiex spissi u għalhekk ma jkunx hemm numru ta' sigħat ta' 'overtime' kbir.

Imbagħad jekk tinqala' l-ħtieġa li l-Amministrazzjoni jkollha bżonnhom għall- 'overtime' fis-Swali, dawn jiġu mgħajta wkoll.

Pero' l-'overtime' ta' dawn in-'nurses' ma jkunx aktar minn ta' sħabhom.

Barra minn hekk dawn in-'nurses' li jagħmluha ta' 'helpers' kollha jaħdmu fis-Swali.

Dawk li ma jaħdmux fis-Swali huma żewġ impjegati 'nurses' li huma nkarigati mill- 'Entertainment' kif spjegat fid-dettal fil-mistoqsija parlamentari numru 15830.

ENEMALTA - TNEĦĦIJA TA' WIRES

16815.L-ONOR. CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari numru 16510?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nikkonferma li Enemalta qed titlob ħlas għax- xogħol imsemmi.

Madankollu fil-preżent il-proċedura qiegħda tiġi riveduta biex fejn ma jkunx ġustifikat il-ħlas ma jsirx.

ATTARD - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari numru 16509?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Diġa' ġiet ippreparata pjanta mid-Dipartiment tat- Toroq, b`konsultazzjoni mad-Direttorat ta` l-Ippjanar, li turi x`jista` jsir biex il-lokalita` msemmija tkun tista` tiġi rranġata b`mod li jsir parking aktar bl-ordni u jonqos il-periklu eżistenti.

SIĠĠIEWI - RAMPI FI TRIQ ĦAL KBIR

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari numru 16508?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirreferi l-Onor.

Membru għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 16508 li ġiet imwieġba fis-Seduta 240 fid-9 ta' Marzu 1994.

SPTARIJIET - INFERMIERA PART-TIME

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari numru 16507?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirreferi l-Onor Membru għst-tweġiba mogħtija għall- mistoqsija parlamentari numru 16507 li ġiet imwieġba fis-Seduta 240 fid-9 ta' Marzu 1994.

TFAL LI JBATU MILL-MARDA "SPINA BIFIDA" - GĦAJNUNA LILL-FAMILJI

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Gvern jagħtix xi tip ta' għajnuna lill- familji li għandhom tfal ibatu bil-marda "spina bifida"?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Il-familji li ghandhom tfal taht is-16-il sena li jbatu bil-marda "Spina Bifida" ghandhom dritt ghall-Allowance tat-Tfal Handikappati bir-rata ta' Lm3.25c fil-gimgha, liema ghajnuna tkun inkluza fiċ-cheque ta' l-allowance tat-tfal.

Meta l-istess tfal ikollhom 16-il-sena, din l-allowance tigi mibdula f'Pensjoni ghal Persuni Handikappati, bir-rata ta' Lm20.79c fil-gimgha, kemm-il darba jissodisfaw il-'means test' stabbilit bl-Att dwar is-Sigurta' Socjali (kap 318).

DROGI - DRUG ADDICTS

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti in-numru ta' każi ta' drug addicts rrapportati li qegħdin jieħdu kura neċessarja sena b'sena għas- snin 1991, 1992 u 1993?

ONOR.

LOUIS GALEA: Mhux ċar liema informazzjoni jixtieq l-Onor.

Membru.

Figuri dwar persuni trattati diġa' ingħataw fil-mistoqsijiet parlamentari li ġejjin:

Numru 12029, 12102, 11404, 11142, 08646, 12101, 13984.

PULIZIJA - KAŻI TA' STUPRU

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid sena b'sena għas-snin 1991, 1992, 1993 in-numru ta' każi ta' rapes?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fl-aħħar tliet snin ġew irrapportati dawn in-numri ta' 'rapes':

1991 5 1992 5 1993 5

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - MARD

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti n-numru ta' mard trasmess permezz ta' sess barra l-AIDS sena b'sena għas-snin 1991, 1992 u 1993?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub għadu qed jinġabar u t-tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - TWELID ILLEĠITTIMU

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Kemm kellna twelid illeġittimu għas-snin 1991, 1992 u 1993 sena b'sena?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel il- mistoqsija tiegħu lill-Ministru responsabbli għall-Istatistika Nazzjonali fuq it-Twelid.

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti sena b'sena 1991, 1992 u 1993 kemm kellna twelid illeġittimu ta' tfal taħt l-eta'?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nitlob lill-Onor.

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - TQALA TA' MINORENI

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kellna "Teenage Pregnancies" għas-snin 1991, 1992, 1993 u 1994 sena b'sena?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nitlob lill-Onor.

MALTA/LIBJA - MIXED COMMISSION

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kull meta suppost li tiltaqa' il-Mixed Commission bejn Malta u l-Libja?

Meta saru l-aħħar żewġ laqgħat tal-Kummissjoni, fejn saru u min mexxa id- delegazzjoni Maltija?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Il-Ftehim ta` Hbiberija u Koperazzjoni bejn Malta u l-Libja jipprovdi ghal laqghat kull sitt xhur.

Mill-1987 'l hawn il- Kummissjoni Mhallta ltaqghet 13-il darba.

L-ahhar zewg laqghat saru f`Dicembru 1991 go Tripli u dik ta` Settembru 1993 gewwa Malta.

Fi Tripli id-delegazzjoni kienet mmexxija mill-Onor.

Ministru John Dalli.

Fil-laqgha f`Malta saru diskussjonijiet bejn il-Vici Prim Ministru, il-Prof.

Guido de Marco u s-Segretarju ta` l-Industrija Libjan, l`E.T. Azouz Al Talhi filwaqt li x-xoghol fid-delegazzjoni tmexxa mill-Ministru John Dalli.

DIPARTIMENT TAT-TAXXI INTERNI - SUBMISSIONS GĦALL-VAT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid kemm kellu "submissions" il-Gvern għall-VAT White Paper?

X'kienu il-punti ewlenin?

Kemm ġew mill-pubbliku u kemm mill-korpi kostitwiti?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill- Onor. interpellant li kien hemm 14-il "submission" lill-Gvern għall-VAT White Paper maqsumin hekk:-

Pubbliku 9 Korpi Kostitwiti 1 Dipartimenti tal-Gvern u Korpi Parastatali 4

Il-punti ewlenin li jidhru li qed iħassbu l-pubbliku u kull min tikkonċernah l-amministrazzjoni tal-VAT huma dawn:

X'arranġamenti se jagħmel il-Gvern biex jirrifondi l-ħlas tad-Dazju fuq "Stock" ta' materjali li diġa' ġie importat jew li se jiġi importat sa' l- aħħar ta' Dicembru 1994.

Jekk hux se jkun hemm mezz għall-ħlas lura tat-taxxa tal-VAT f'każi ta' "Bad Debts," serq u "Short Shipments"minn barra.

Talba mill-Kummissjoni Nazzjonali għall-Persuna B'Diżabilta' biex tiġi emendata l-Liġi bil-għan li jiġu eżentati mill-VAT il-mezzi kollha mekkaniċi, eċċ li jintużaw minn persuna b'diżabilta'

Kien hemm talbiet minn setturi varji biex il-Gvern jirrifondi it-taxxa tal-VAT imħallsa fuq spejjeż sabiex wieħed ikun jista' jissuplixxi materjal u/jew servizz eżentat mill-VAT.

Jekk hux se jkun hemm ftehim ta' koperazzjoni bejn id-Dipartiment tal- VAT u t-Taxxi Nterni fuq it-Taxxa tad-Dhul.

Kif se tolqot it-taxxa tal-VAT lit-"Travel Agents" u "Tour Operators".

Liema parti tas-servizz li jingħata minn dan is-settur se jiġi ntaxxat bil- VAT.

Rakkomandazzjoni biex tinħareġ riċevuta lill-konsumatur fil-każjiet kollha kif ukoll biex jintużaw "Cash-Registers" fil-ħwienet kollha.

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - OFFERTA GĦALL-PATHOLOGY OVERSEAS SAMPLE TESTING

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Rigward ir-risposta numru 16026, kemm kienu l-prezzijiet tat- testijiet individwali ta' l-offerta magħżula?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub għadu qed jinġabar u t-tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MALTA/GĦAWDEX - ĦWIENET LIĊENZJATI

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Skond l-aħħar figuri disponibbli kemm hawn retail shops liċenzjati (a) f'Malta, (b) f'Għawdex?

Jekk hu possibbli jista' l-Ministru jagħti "breakdown" bil-ġeneru?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ġejt mgħarraf li l-informazzjoni kif qed jitlobha l- Onor. Membru ma teżistix fuq kompjuter iżda tinsab fuq reġistri fl-Għases differenti.

Biex tinġabar tinvolvi ħafna xogħol u ħin u għaldaqstant tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SKEJJEL - ĦADDIEMA TA' ST.

PATRICK'S

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid għaliex ċerti ħaddiema li jaħdmu f'St. Patrick's School għadhom ma ħadux iż-żieda ta' l-għoli tal-ħajja għal din is-sena?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Nagħti tweġiba f'xi Seduta oħra.

BORMLA - DJAR GĦAL-ANZJANI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi l-pożizzjoni dwar il-post magħruf bħala r- Rest ġewwa Bormla fejn snin ilu n-nies li joqogħdu fil-flats f'parti minn dan il-bini msemmi nħarġu minn hemm ħlief għal waħda anzjana?

Jista' l-Ministru jgħid x'inhi l-pożizzjoni ta' din l-anzjana peress li din tkun l-aktar għand bintha minħabba mard, kif ukoll lil din diġa' serquha xi tlett darbiet?

Din se tingħata post alternattiv jew dan il-post ta' din l-anzjana mhux se jittieħed biex ikun bħala parti mill-bini għall- anzjani?

ONOR.

GEORGE HYZLER: L-applikazzjoni ta' l-anzjana msemmija qed tigi kkonsidrata flimkien ma' applikazzjonijiet ohra simili.

BORMLA - DAR GĦALL-ANZJANI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk hux minnu li l-postijiet li jagħmlu parti mill-bini magħruf bħala r-Rest ġewwa Bormla u li ġew vakati, humiex se jgħaddu f'idejn il-Gvern biex jagħmlu parti minn dar għall- anzjani?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninforma lill-Onor.

Membru li għadu ma ġiex deċiż fejn se ssir id-Dar ta' l-Anzjani f'Bormla, jiġifieri jekk hux fil-bini magħruf bħala r-Rest jew xi mkien ieħor.

Dwar jekk hux minnu li l-postijiet li jagħmlu parti minn dan il-bini ġewx vakati, u jekk humiex se jgħaddu f'idejn il-Gvern, nitlob lill-Onor.

Membru jagħmel mistoqsija lill-Ministri konċernati.

REĠISTRATURI TAŻ-ŻWIEĠ - ĦLAS

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jweġibni għall-mistoqsija parlamentari numru 16515 u ċioe' "Għaliex ir-Reġistraturi taż-Żwieġ ilhom ma jitħallsu ħames xhur?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lil Onor. Interpellant li l-pagamenti lir- Reġistru taż-żwieġ isiru kull tliet xhur.

Rigward il-pagamenti imsemmija mill-Onor.

Membru, jiġifieri dawk tal-perjodu Ottubru/Dicembru 1993, ninformaħ li dawn issa tħalsu u d-dewmien fil-ħlas kien dovut għal-fatt illi fil-bidu tas-sena, filwaqt illi t-Teżor kellu xogħol addizzjonali biex jingħalqu l-kotba tas-sena l-oħra u jinfetħu l-kotba ta' din is-sena, id- Dipartiment tar-Reġistru Pubbliku kellu xogħol addizzjonali fuq statistika nazzjonali li riedet tinħadem mill-aktar fis-possibbli.

AWTORITA' TAD-DJAR - APPARTAMENTI

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Jista' l-Ministru jweġibni l-mistoqsija parlamentari numru 16516 u ċioe' "Peress li f'"Il-Mument" tas-27 ta' Frar, 1994 f'paġna 5, is- Segretarju Parlamentari għad-Djar ġie kkwotat li qal li "matul l-1993 kien hemm 50 appartament li ħarġu għall-bejgħ u 400 appartament li ngħataw f'forma ta' kera lil dawk li kellhom raġunijiet soċjali", jista' l-Ministru jispjega dwar dawn l-"400 appartament li ngħataw f'forma ta' kera" u jgħid meta ħarġu, meta ngħataw u f'liema lokalitajiet jinsabu?"

ONOR.

GEORGE HYZLER: M'ghandi xejn xi nzid mar-risposta li diga' tajt ghall-mistoqsija parlamentari numru 16,516 fis-Seduta Nru 238 tas-7 ta'Marzu 1994.

DIPARTIMENT TAD-DWANA U SISA - OVERTIME TAL-ĦADDIEMA

L-ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Skond l-Estacode tas-Servizz Pubbliku, il-Heads of Branch, Inspector II u Inspector I fid-Dipartiment tad-Dwana u Sisa, huma ntitolati li jagħmlu l- overtime nhar ta' Ħadd u fil-Festi Pubbliċi jagħmlu overtime li normalment isir minn uffiċjali ta' rank iżgħar.

Jekk fin-negattiv, għaliex qed jabbużaw mill-Estacode?

ONOR.

JOHN DALLI: Nixtieq ninforma lil Onor. Interpellant li ma jsir ebda overtime mill-Heads of Branch u l-Inspectors II.

Meta dawn jidħlu għax-xogħol barra l-ħin normali ta' l-uffiċju, li jistgħu wkoll ikunu fil- Hdud u l-Festi Pubbliċi, jkunu qed jaħdmu l-40 siegħa fil-gimgħa billi dan hu meħtieġ biex jikkontrollaw in-nies tagħhom għax id-Dipartiment jibqa sejjer 24 siegħa kuljum il-ġimgħa kollha.

L-Inspector I intitolati għal ħlas ta' overtime meta dan isir u għalhekk ma jkun hemm ebda ksur ta' l-Estacode.