MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 361 It-Tnejn, 6 ta' Marzu 2006 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 361

It-Tnejn, 6 ta' Marzu 2006

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.03 p.m.

Talba

Seduta Nru. 361

It-Tnejn, 6 ta' Marzu 2006

WERREJ

MINUTI 811

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 811

TQEGĦID TA' KARTI 816

STQARRIJIET MINISTERJALI 817

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA 824

ABBOZZ TA' LIĠI LI JIRRATIFIKA L-KONVENZJONI TA' RUMA FUQ

L-OBBLIGAZZJONIJIET KUNTRATTWALI (IT-TIENI QARI) 824

ROME CONVENTION ON CONTRACTUAL OBLIGATIONS (RATIFICATION) BILL

(SECOND READING) 824

AĠĠORNAMENT 838

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 842

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 858

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 360 li saret fl-1 ta' Marzu, 2006 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

HOSPITALITY

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Charles Mangion) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid xi tħallas f'hospitality, f'ristoranti u lukandi, bejn Jannar 2004 u Settembru 2005?

Kemm minn dawn kienu jaqbżu l-Lm150?

ONOR.

TONIO FENECH (Segretarju Parlamentari) (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Qiegħed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra tabella 'A' li turi l-informazzjoni mitluba għar-rigward ta' l-uffiċċju tal-prim ministru u tabella 'B' li turi l-informazzjoni mitluba għar-rigward tal- ministeru tal-finanzi.

RETAIL PRICE INDEX

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 15503 u jgħid ż-żieda fis-surcharge kemm se tkun qed tikkontribwixxi għaż-żieda fir-retail price index?

ONOR.

TONIO FENECH (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Nirriferi lill-Onor Interpellant għat-tweġiba li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari 15503.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, għandi żewġ domandi x'nagħmel.

Xtaqt inkun naf jekk l-aviation fuel raħasx f'dawn ix-xahrejn u fil-każ b'kemm.

Xtaqt inkun naf ukoll jekk minn mindu ġie iffurmat il-procurement committee, kienx hemm xi tibdil fil-kompożizzjoni tiegħu.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni): Dwar l-ewwel parti nitolbu jagħmel mistoqsija bil- miktub għax bl-amment m'għandix din l-informazzjoni.

Li nista' nagħtih hu l-platts kif jiċċaċlaq.

Għal dak li għandu x'jaqsam mal-procurement committee ma kienx hemm tibdil.

(Interruzzjonijiet)

Jien kont għedt li daħlu tnejn oħra ma' dawk li kien hemm, cioe' Roderick Chalmers bħala chairman tal-bord u Gordon Cordina.

Jiġifieri Prof. Joe Falzon, Godwin Debono, il-head ta' l-oil division u persuna oħra nominata mis-central bank, dawn ilkoll baqgħu hemm.

BIDLA FIL-VAT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 15505 u jgħid kemm ġie jiswa lill-kaxxa ta' Malta, it-tibdil fis-sistema tal-VAT u dan wara s-sħubija ta' pajjiżna fl-Unjoni Ewropea?

ONOR.

TONIO FENECH (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Nirriferi lill-Onor Interpellant għat-tweġiba li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari 15505.

IMPORTAZZJONI TA' FUEL

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Charles Buhagiar) staqsa lill- Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 15627 u jgħid kemm jitħallas dazju, sisa u VAT fuq l-importazzjoni tal-fuel?

Għal kemm ammontaw dawn it-taxxi għas-snin 2000, 2001, 2002, 2003, 2004 u 2005 sal-lum?

ONOR.

TONIO FENECH (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant illi t-tagħrif mitlub jinsab fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

TAXXI INTERNI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Charles Mangion) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jagħti informazzjoni dwar id-dħul minn dawn il-kategoriji ta' persuni indikati, cioe' persuni miżżewġa li jimlew separate declaration, persuni miżżewġa li jimlew joint declaration u persuni mhux miżżewġa li jimlew individual declaration?

Jista' jagħti din l-informazzjoni għal kull kategorija hawn fuq indikata fil-każ ta' ċerti income brackets?

Jista' jagħti l- informazzjoni mitluba fl-ewwel u t-tieni parti għas-snin 1995-2004?

ONOR.

TONIO FENECH (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): It- tagħrif mitlub qed jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

Għar-rigward tas-snin 1995 sa l-1997, it-tagħrif ma jistax jinġabar.

FISHFARMS

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 15216 u jgħid kemm idaħħal flus il-gvern mit-taxxi li jiġbor mill-fishfarms?

Jista' jgħid ukoll kemm ħallsu VAT dawn l- azjendi fis-snin 2003 u 2004 u sa Settembru 2005?

ONOR.

Interpellant illi fil-każ ta' ħafna mill-kumpanniji li joperaw fishfarm, japplikaw ċerti inċentivi taħt il-Business Promotion Act.

Għaldaqstant it-taxxa li titħallas minn kumpanniji bħal dawn hija waħda mnaqqsa.

It-total ta' taxxa dovuta minn dawn il-kumpanniji għall-aħħar seba' snin kienet ta' Lm289,979.

Ngħarraf lill-Onor.

Membru illi fuq bejgħ ta' ħut ma jitħallasx VAT.

KAROZZI SECOND-HAND

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Chris Agius) staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid kemm karozzi second-hand ġew importati matul l-2005?

Xi kwalita' u ta' liema ċilindrata?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq): L- informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant qed titpoġġa fuq il-mejda tal- Kamra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' il-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li għadna mingħajr bus shelter fi Triq il-Marżebb, Ħaż-Żabbar?

Jista' jgħidli jekk tbiddlux il-pjanti u fil-każ anke jpoġġi kopja tagħhom fuq il-mejda tal- Kamra?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Safejn naf jien il-pjanti għadhom li kienu, pero' ma nafx ngħidlu x'inhi r-raġuni għala l-bus shelter għadu ma sarx.

Jista' ikun li l-kuntrattur ma kienx f'pożizzjoni li jibda x-xogħol at that point in time.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Kemm saru toroq mill-gvern ċentrali f'dawn l-aħħar xahrejn?

Kemm hemm minnhom li qegħdin f'lokalitajiet fejn se jsiru l- elezzjonijiet għall-kunsilli lokali u kemm hemm minnhom li m'humiex f'dawn il-lokalitajiet?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Bl-amment ma nistax nagħtih risposta.

Saru numru ta' toroq f'diversi areas u dawn ma sarux biss f'dawk il-lokalitajiet fejn hemm l-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali, anke jekk il-kap ta' l- oppożizzjoni joħroġ jgħid li għamilhom hu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Leo Brincat, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LEO BRINCAT: Riċentement, għal interpellanza ta' l-Onor.

Charles Buhagiar dwar Triq Guttenberg, fis-Swatar, il-Ministru wieġeb li t-triq hija asfaltata għax qal li bagħat nies apposta biex jispezzjonawha.

Jien nista' ngħidlu li mort personalment fuq il-post flimkien ma' xi kunsilliera ta' l-Imsida u sibt li t-triq għadha fl-istess stat li kienet tmien snin ilu, meta kienu ġew allokati l-appartamenti li hemm fiha.

Issa peress li din it-triq qiegħda L-shaped, jista' ikun li l-ispezzjoni saret min-naħa waħda biss u ma saritx minn fejn hemm il-garages u l- entrance għall-appartamenti.

Jista' il-Ministru jivverifika l-affarijiet?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Meta l-Onor.

Brincat jagħmilli osservazzjonijiet bħal dawn dejjem neħodhom bis-serjeta', bħal meta kien għamilli osservazzjoni dwar Triq San Ġorġ, f'San Ġiljan.

Jista' ikun li ġara kif qal hu għax is-Swatar għandu konfini li jagħmlu ma' l-Imsida u anke ma' Birkirkara.

Barra minn hekk, kultant wieħed jikkonċentra fuq ċerti areas iktar minn oħrajn.

(Interruzzjonijiet) Kieku t-toroq tas-Swatar għamilnihom minħabba l-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali, kieku ilna li lestejnihom u mhux għadu għaddej ix-xogħol fuqhom.

Pero' nerġa' ngħid li jista' ikun li ġara kif qal l-Onor.

Brincat u għalhekk se nerġa' niċċekkja l-fatti.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' il-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra lista tat-toroq li saru f'dawn l-aħħar xahrejn, ħalli nkunu nafu liema huma dawk li saru f'lokalitajiet fejn se jsiru l-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali?

Jista' jgħid jekk it-toroq li saru jagħmlux parti mill-programm ta' toroq li kellhom isiru?

Is-sistema prioritarja ta' kif isiru t-toroq inbidlet jew le?

Jista' jgħidli wkoll jekk il-Kummissjoni Ewropea hijiex qed tinvestiga t-triq li saret f'San Lawrenz?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Sur President, din il-mistoqsija diġa' weġibtha drabi oħra.

Lili qatt ma wasluli lmenti dwar it-triq partikolari li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Interpellant, lanqas li l-Kummissjoni Ewropea qed tagħmel xi investigazzjonijiet dwarha.

L-istess, m'iniex mgħarraf li ntbagħat xi lment lill-ministeru għal Għawdex li huwa l-lead ministry fuq din il-biċċa xogħol.

Dwar il-lista ta' toroq nitolbu jagħmilli mistoqsija bil-miktub ħalli nkun nista' niġborlu l-informazzjoni.

MR SPEAKER: L-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO: Kemm huwa minnu li dan l-aħħar il- kunsill lokali tar-Rabat, immexxi minn maġġoranza Laburista, ingħata somma sostanzjali mill-gvern ċentrali biex jagħmel xi xogħlijiet fuq toroq li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħu u minkejja dan, ippruvaw jagħtu l- impressjoni li tali xogħol għamluh huma?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Il-kunsill lokali tar-Rabat huwa wieħed minn dawk il-kunsilli li gawdew mill-arranġament li sar biex ikunu jistgħu jsiru numru ta' toroq li qatt ma kienu saru qabel u li għalihom ingħatat is-somma ta' Lm75,000.

Issa l-kunsill tar-Rabat iddeċieda li dawn it-toroq jagħmilhom fil-Baħrija - u nagħmilha ċara li l-gvern kien jaf b'din id-deċiżjoni - pero' wara li sar ix-xogħol, xi ħadd għoġbu jagħti l-impressjoni b'mod żbaljat għall- aħħar li l-gvern ma kienx involut f'din l-operazzjoni.

Għalhekk għedt li għandu ħabta joħroġ il-kap ta' l-oppożizzjoni wara li jkunu saru ċerti xogħlijiet – fil-Gudja hekk ġara wkoll – u jagħti l-marki daqslikieku l- kunsilli lokali jkunu għamlu x-xogħol kollu huma.

Iva, hija sfortuna li l- kunsill lokali tar-Rabat ipprova jaħbi l-fatt li dawn ix-xogħlijiet ġew iffinanzjati mill-gvern ċentrali, Sur President.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Il-Ministru investiga x-xogħol li sar fil-bypass ta' l-Imtarfa mill-fondi tal-protokoll Taljan, dik il-parti li sfrundat u li bħalissa qegħdin isiru xogħlijiet fuqha, xogħlijiet li kienu nbdew taħt il-Ministru Ċensu Galea?

Jista' jgħidli wkoll jekk investigax ir-rapport li jiena poġġejt fuq il-mejda tal-Kamra dwar x'għandu jsir f'dawn iż-żoni partikolari, fejn ikun hemm sistema idroloġika li tkun teħtieġ ċerta teknoloġija, biex dawn it-toroq ma jkomplux jisfrundaw kif qegħdin jagħmlu u nevitaw spejjeż żejda?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Iż-żewġ każi ġew investigati.

Fil-Ħemsija, fit- triq il-ġdida li għamilna, hemm biċċa ta' madwar għaxar metri, ftit 'il bogħod mill-wied, fejn il-ġenb tat-triq niżel.

F'dik il-parti fejn ma jgħaddux karozzi saret trinka kbira ta' madwar tliet metri - fil-fatt din niżlet iktar 'l isfel mill-kostruzzjoni tat-triq, li hija ta' xi metru u nofs 'l isfel - u wieħed seta' jara mill-ewwel jekk il-kuntrattur beniex is- saffi diversi kif suppost.

Fil-fatt l-investigazzjoni wriet li s-saffi kollha saru kif suppost.

Irriżulta pero' li kien hemm ammont ta' ilma ġieri taħt it-triq minkejja li ftit 'il bogħod minn fejn irriżultaw dawn ix- xquq, hemm watercourse li jħalli l-ilma tal-wied jgħaddi minn taħt it-triq il-ġdida.

Wara li saret l-investigazzjoni u t-trinka mtliet, qed issir investigazzjoni fuq is-sistema tad-drenaġġ biex naraw li parti minnha ma ntmissetx u li qiegħda taħdem kif suppost u li m'hemmx difetti fiha.

Jien informat li daħħlu s-CCTV cameras fil-katusi tad-drenaġġ, sar ir-rapport mill-uffiċjali tal-water services corporation, dan ir-rapport intbagħat lid- direttur tan-network infrastructure department u qiegħed għall-eżami tagħhom.

Fil-fatt sa l-aħħar tal-ġimgħa li għaddiet kienu għadhom qed jistudjaw dan ir-rapport.

Rigward it-triq l-oħra m'hemmx ħsara, Sur President.

Qed isir xogħol li jwassal sar-roundabout f'Tal-Qlejgħa u xogħol ieħor li beda ftit iktar 'il fuq mit-triq li tagħti għall-Imġarr, li parti minnha kienet saret anke fi żmien meta l-Ministru Ċensu Galea kien responsabbli mit-toroq.

Ġara li fit-triq li kienet diġa' saret ridna ngħaqqdu l-bankina u s-servizzi u allura biex setgħet issir il-bankina, kellna nqattgħu t- tarmac.

Ġimgħatejn ilu, meta kienu qegħdin jgħaqqdu l-katusi, kien hemm xi żbroff ta' ilma li għamel ftit tal-ħsara u kollox ġie rranġat dak il-ħin stess.

Pero' kien fadal trinka wiesgħa madwar pied mill-kurduna tal- bankina 'l barra, li kellha tiġi rranġata billi sar it-tarmac kif suppost.

Ġara wkoll li waqt li kien qed isir dan ix-xogħol, il-kuntrattur kellu l- iscarifier li kien qed jagħmel u l-kurduna ċċappset biż-żejt.

Dak sirna nafu bih mill-ewwel u tlabna lill-kuntrattur biex jirranġa l-ħsara.

Jiġifieri l-ħsarat saru mhux fix-xogħlijiet proprja imma fl-intervention li saret biex ix-xogħol jgħaqqad kif suppost.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Dan l-aħħar l-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando għamel mistoqsija dwar numru ta' toroq li saru f'Wied il-Għajn.

Jista' il- Ministru jinformani jekk dawn it-toroq u oħrajn li għad iridu jsiru, humiex responsabbilta' tal-kunsill lokali jew tal-gvern ċentrali?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Jien ma nafx x'qiegħed jagħmel il-kunsill lokali ta' Wied il-Għajn, pero' naf li f'dawn l-aħħar tliet snin il-gvern ċentrali għamel 17-il triq b'nefqa totali ta' Lm178,000 f'din il-lokalita'.

Fil- fatt meta sirt ministru jien kien hemm xi tenders li kienu diġa' ħarġu u jien komplejt insegwihom u naturalment anke ħriġna oħrajn ġodda.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, il-Ministru qal li ċerti kunsilli lokali b'maġġoranza Laburista jippruvaw jieħdu l-preġju, bħallikieku ċerti toroq ikunu għamluhom huma meta fil-fatt ikunu saru mill-gvern ċentrali.

Ma jidhirlux li bl-istess argument il-kunsilli lokali huma ġustifikati meta jagħmlu lmenti dwar toroq li hu responsabbli minnhom il-gvern ċentrali u jibqgħu ma jsirux?

Ma jidhirlux li għandu jsir patching imqar f'ċerti toroq, fosthom Triq il-Farfett tal-Fejġel, li dwarha kont għamilt mistoqsija u l-ministru kien qalli li dan ix-xogħol kellu jsir?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Sur President, jirriżulta li hemm diversi bliet u rħula li għandhom numru ta' toroq li għad iridu jsiru, fosthom Ħaż- Żabbar, Ħ'Attard, iż-Żurrieq, is-Swieqi u l-Mosta.

F'Ħaż-Żabbar għadna lura biex naqtgħu mil-lista ta' toroq li għad iridu jsiru u ħafna drabi jkun ħela li tagħmel il-patching fi triq li qatt ma tkun saret.

Il-commitment tagħna hu li nkomplu nħarsu lejn id-diversi ħteġijiet li hemm f'Ħaż-Żabbar u nkomplu naqtgħu kemm nistgħu mil-lista.

MR SPEAKER: L-Onor.

Pullicino Orlando.

ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO: Jista' il-Ministru jgħid jekk saretx investigazzjoni dwar ix-xogħol ħażin li sar fi triq partikolari ġewwa r- Rabat, fejn irriżulta li sar sfreġju fil-grotta ta' San Pawl?

Jista' il- ministeru jintervjeni biex ix-xogħol li sar ħażin jiġi rranġat u ma nkomplux naggravaw is-sitwazzjoni?

Min iġorr it-tort f'każi bħal dawn, min għamel ix-xogħol jew min issorvelja x-xogħol?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Le, investigazzjoni ma saritx.

Ir-raġuni hi li l- isfreġju ma sarx fit-triq imma fil-grotta.

Jiena nistenna li din l- investigazzjoni tagħmilha s-sovrintendenza tal-kultura patrimonjali.

Kieku saret ħsara fl-infrastruttura kont nidħol fiha jien biex nagħmel ċerti eżamijiet, pero' il-ħsara li ntqal li saret mhix fl-infrastruttura as such.

U peress li m'iniex risponsabbli mill-patrimonju, ma nistax ninkariga lin- nies tiegħi biex jagħmlu din l-investigazzjoni.

Pero' fir-Rabat ħarisna lejn biċċa xogħol partikolari, Triq Riebu Well, fejn irriżultalna li kien qed isir xogħol simili.

F'din it-triq l-intenzjoni kienet li jsiru l-culverts u mill-ewwel ħadna d- deċiżjoni li ma jistax jitkompla x-xogħol qabel ma dawn isiru.

Imbagħad ħadna wkoll l-inkarigu li noħorġu tender għax-xogħol tal-culverts, liema tender ġiet ippubblikata nhar il-Ġimgħa.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi u mbagħad warajh l-Onor.

Galea.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' il-Ministru jagħti data ta' meta se jsir il-bus shelter fl-area ta' St. Peter's f'Ħaż-Żabbar, jew almenu jara li ssir xi ħaġa temporanja sakemm isir dan il-bus shelter?

ONOR.

MARIO GALEA: Sur President, saru ħafna lmenti dwar il-famuża bypass ta' Wied il-Għajn, notorja għal kif kien ġabha ministru partikolari biex jisfida u jgħaddi minn ġor-raba' ta' bdiewa Nazzjonalisti.

Jista' il- Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li din tiġi ddrittata, peress li hija perikoluża ħafna kif inhi?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Il-bus shelter li qed jirriferi għalih l-Onor.

Mizzi għandu jsir fil-ġranet li ġejjin.

Rigward il-bypass ta' Wied il-Għajn, il-pjanti jinsabu fi stat avvanzat.

Il-bypass hija waħda minn dawk it-toroq elenkati biex nibdewha bi priorita'.

Irridu naraw ukoll jekk hux se tkun fost dawk it-toroq li se jkunu ffinanzjati mill-Unjoni Ewropea, pero' l-intenzjoni tagħna hi li l- bypass ta' Wied il-Għajn issir is-sena d-dieħla.

MR SPEAKER: L-Onor.

Pullicino Orlando.

ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO: Sur President, nixtieq nerġa' namplifika fuq id-domanda li għamilt qabel.

Filwaqt li nifhem li l- isfreġju ma sarx fit-triq, m'għandix dubju li l-isfreġju li sar fil-grotta ta' San Pawl huwa riżultat tax-xogħol ħażin li sar fit-triq.

F'każijiet bħal dawn, il-ministeru jista' jintervjeni biex jiġi korrett ix-xogħol ħażin li jkun sar u mbagħad wara ssir jekk hemm bżonn xi forma ta' sanzjoni fil-konfront ta' min ikun għamel it-triq jew min ikun issorvelja x-xogħol.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Wieħed irid jara x'jifhem biha meta jgħid li x- xogħol sar ħażin.

Għax jista' ikun li x-xogħol finali tat-triq ikun tajjeb, pero' il-metodoloġija li biha tkun għamilt ix-xogħol tkun ħażina u dik allura tirriżultalek f'xi ħaġa oħra.

Pero' jiena m'għandix indikazzjoni li t-triq per se saret ħażina, allura ma nistax nimbotta biex issir investigazzjoni fuq ix-xogħol proprju tat-triq.

Naħseb li huwa iktar dover ta' xi ħadd responsabbli mill-patrimonju kulturali li jinvestiga dawn il-ħsarat.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-Mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti u nsejjaħ lill-Ministru Louis Galea.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar offerti għal xogħlijiet fil-pixxina nazzjonali, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 17267.

Tagħrif dwar chairpersons u diretturi ta' kumpanniji, bordijiet u enti oħra fid-dekasteru tal-ministeru tiegħi, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 17528; u

u f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi nqiegħed fuq il-mejda tal- Kamra:

Tagħrif dwar l-għadd ta' persuni li tressqu l-qorti bi ksur tal-liġi tal-VAT, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 14270;

Tagħrif dwar safar uffiċjali f'Jannar u Frar 2006, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari 17364;

Tagħrif dwar l-għadd ta' re-instatements mal-gvern bejn l-1987 u l- 1992, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 17366;

Tagħrif dwar l-għadd ta' impjegati sponsorjati mill-gvern biex isegwu studji għall-MBA u l-M.Sc, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 17566; u

f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Avviż Legali 56 ta' l-2006 – Avviż ta' bidu fis-seħħ ta' l-Att ta' l- 2005 dwar il-Vjolenza Domestika

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Louis Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita'): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-għadd ta' nurses li għandhom B.Sc., Masters u Ph.D in nursing studies, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 17517.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-għadd ta' fabbriki u ħaddiema fil-qasam industrijali tax-Xewkija, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 17323;

Lista ta' konsulenti mqabbdin mid-dipartimenti u enti oħra taħt id- dekasteru tal-ministeru tiegħi, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 17394; u

Lista li turi l-għadd ta' passiġġieri u vetturi mal-Gozo Channel, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 17589.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Jesmond Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Sur President, f'isem il-Ministru għall- Kompetittivita' u Komunikazzjoni nqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Avviż Legali 54 ta' l-2006 – Type approval of agricultural or forestry tractors (amendment) regulations, 2006;

Avviż Legali 55 ta' l-2006 – Motor vehicles (EC type approval) (amendment) regulations, 2006;

Avviż Legali 57 ta' l-2006 – Type approval of agricultural or forestry tractors (amendment) (no. 2) regulations, 2006;

Avviż Legali 58 ta' l-2006 – Noise emission in the environment by equipment for use outdoors (amendment) regulations, 2006; u

Tagħrif dwar xogħlijiet li dipartimenti tal-gvern u enti oħra fid- dekasteru tal-ministeru tiegħi se jwettqu f'Għawdex bejn l-2006 u l- 2008, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 17320; u

f'isem il-Ministru għal Għawdex inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-għadd ta' operazzjonijiet li saru fl-isptar ta' Għawdex bejn l-2004 u l-2005, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 17524.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali.

Il-Ministru Frendo.

STQARRIJIET MINISTERJALI

ONOR.

MICHAEL FRENDO (Ministru għall-Affarijiet Barranin): Sur President, irrid nagħmel stqarrija ministerjali dwar il-ftehim bejn Malta u t-Tunezija dwar tiftix u tħaffir għaż-żejt.

Għandi pjaċir ninforma lil din il-Kamra tad-Deputati li nhar it-Tnejn, 27 ta' Frar 2006, f'Tuneż, Malta u t-Tuneżija ffirmaw ftehim biex, bi sħab, jagħmlu tiftix u tħaffir għaż-żejt f'żoni ta' l-ixkaffa kontinentali bejn iż-żewġ pajjiżi.

Il-ftehim jipprovdi li għandu jitwaqqaf grupp konġunt ta' esperti biex jiddetermina dawn iż-żoni filwaqt li jieħdu konjizzjoni xierqa tad-drittijiet ta' Stati terzi u jżomm konformi mar-regoli pertinenti tad- dritt internazzjonali.

Qbilna li dan il-grupp konġunt ta' esperti jitwaqqaf fi żmien 15-il ġurnata mid-data ta' l-iffirmar tal-ftehim u li, fi żmien tliet xhur mit-twaqqif tiegħu, dan il-grupp jissottometti r-riżultati tal-ħidma tiegħu lill- Ministri ta' l-Affarijiet Barranin ta' Malta u tat-Tuneżija.

F'dan il- perijodu ta' tlett xhur u 15-il ġurnata qbilna li m'għandha ssir l-ebda attivita` jew inizjattivi ta' tiftix jew tħaffir għaż-żejt mill-ebda naħa fiż-żoni in kwistjoni.

Dan il-ftehim ġie ffirmat minni u minn Abdelwaheb Abdallah, Ministru ta' l-Affarijiet Barranin tar-Repubblika Tuneżina fis-27 ta' Frar 2006.

Dan huwa ftehim ta' importanza storika fir-relazzjonijiet bejn Malta u t- Tuneżija li jikkostitwixxi żbokk minn sitwazzjoni li baqgħet imwaħħla għal perijodu ta' 35 sena.

F'dan ir-rigward inħoss li għandi nsemmi l-importanza tal-viżita f'Malta s-sena li għaddiet tal-President tat-Tuneżija Zine El Abidine Ben Ali u l-laqgħat tiegħu mal-President ta' Malta Edward Fenech Adami u l-Prim Ministru Lawrence Gonzi.

B'riżultat ta' dawn il-laqgħat kien hemm intensifikazzjoni tar-relazzjonijiet bejn Malta u t-Tuneżija.

Irrid ukoll, min-naħa tiegħi, nirringrazzja lill-President Ben Ali għal-laqgħa twila li għoġbu jagħtini nhar il-Ġimgha, 24 ta' Frar, 2006 u għall- ħbiberija u l-impenn tiegħu personali f'din il-materja.

Sa qabel dan il-ftehim, konna qed nimxu bil-mudell fejn iż-żewg partijiet jasserixxu l-pretensjonijiet rispettivi tagħhom għar-rigward tal-blata kontinentali bejn Malta u t-Tuneżija.

B'dan il-ftehim għażilna mudell differenti, jiġifieri, li nagħmlu esplorazzjoni u esplojtazzjoni konġunta f'żoni miftiehma bejnietna.

Naturalment dan mingħajr preġudizzju għall- pretensjonijiet rispettivi tagħna.

Dan il-ftehim huwa frott ta' ħidma diplomatika u politika intensiva, liema ħidma għadha għaddejja sal-lum issa li dħalna fl-istadju ta' l-implimentazzjoni tiegħu.

Dan huwa ftehim politiku li jixhed għażla ta' sħubija strateġika bejn dawn iż-żewġ pajjiżi ġirien tal-Mediterran ċentrali.

MR SPEAKER: Grazzi.

Mistoqsijiet?

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, jien nistaqsi għalfejn il-ministru għażel li jagħmel l-istqarrija fil-parlament illum meta dan li qal hawnhekk diġa` qalu pubblikament permezz ta' stqarrija tad-DOI u anke fil-gazzetti lokali.

Nistaqsih ukoll x'jifhem b'letter of intent u agreement.

Barra minn dan nixtieq nistaqsi lill-ministru jekk f'dan il-każ kenitx letter of intent jew agreement u fiż-żewġ każijiet ipoġġi kopja ta' dan fuq il-mejda tal-Kamra.

Ma nafx il-ministru jekk jiftakarx li bejn l-1996 u l- 1998 kien hemm diskussjonijiet mat-Tuneżija u mal-Libja mill-gvern ta' l- Onor. Alfred Sant dwar joint venture għat-tiftix u riċerka għaż-żejt.

Nistaqsi lill-ministru jekk għandux kopja tal-minuti li jindikaw ċar u tond li jsir dak li l-ministru qed jgħid li ftiehem u ċioe` li jkun hemm esperti li jiddiskutu flimkien sabiex insolvu din il-problema.

Jista' l-ministru jgħid kemm-il darba saru u meta saru diskussjonijiet mal- Libja, ma' l-Italja u mat-Tuneżija mill-1998 'l hawn fuq il-kwestjoni taż- żejt tal-blata kontinentali?

Jikkonferma l-ministru l-inizjattiva li kien ħa l-gvern Laburista biex isir ftehim sabiex insolvu l-problema u nfittxu għaż-żejt?

Jista' jgħidli wkoll jekk din l-inizjattiva tkomplietx minn gvern Nazzjonalista?

Kemm-il każ kien hemm fejn il-gvern Libjan, il-gvern Malti, il-gvern Taljan u l-gvern Tuneżin waqqfu attivita` ta' seismic survey jew tiftix għaż-żejt fl-areas tal-Mediterran ta' madwar Malta u li kien ta liċenzja għalihom il-gvern Malti.

Kemm il-każ kien hemm li l-gvern Malti waqqaf attivita` li kienet ġejja mill-gvern Libjan, mill-gvern Taljan u mill-gvern Tuneżin dwar it-tiftix jew seismic survey taż-żejt ġo l-ibħra tal-Mediterran madwar Malta?

Kemm-il agreement sar dwar il-profit-sharing mill-1998, ma' min sar u jekk kienx hemm xi area minnhom li kienet disputed ma' wieħed minn dawn it-tliet pajjiżi?

Rigward il-kwestjoni tat-tħaffir ġewwa Għawdex li kien iffinanzjat mill-protokoll finanzjarju Taljan, x'kienet ir-raġuni li bejn l-1996 u l-1998, meta l-gvern Laburista kien qed iħaffer il-bir ġewwa Għawdex, il-gvern Nazzjonalista insista li qed isir tħaffir għalxejn u li kienu qed ikomplu jħaffru għaliex kienet waslet l- elezzjoni u mbagħad malli telgħu huma fil-gvern biddlu d-diska u ntnefqu aktar flus – din id-darba mhux mill-kaxxa ta' Malta – biex jitkompla t- tħaffir taż-żejt?

Jista' l-ministru jgħid kemm intnefqu flus mill-protokoll Taljan u kemm intnefqu flus mill-kaxxa ta' Malta biex sar dan il-bir ġewwa Għawdex?

X'riżultati pożittivi kien hemm mit-tħaffir tal-bir ġewwa Għawdex u jekk hux minnu li wara li kien irriżulta li t-tħaffir ġewwa Għawdex m'huwiex vijabbli kummerċjalment, inbidlet l-attitudni mill-pajjiżi ġirien fuq il- kwestjoni ta' joint venture f'disputed areas?

Jista' l-ministru jgħid ukoll jekk bħalissa hemmx xi problema ma' pajjiżi ġirien fuq tiftix f'areas f'pajjiżna, fejn permezz ta' sistema uffiċjali, wieħed jipprotesta biex dak li jkun iwaqqaf lil xi ħadd milli jagħmel seismic survey jew tħaffir u jgħid li f'dik l-area għandu ġurisdizzjoni.

Jista' jgħid jekk dan il-pajjiż huwiex il-Libja u jekk dan hux qed isir wara li Malta għamlet intervent għan-naħa tal-Libja biex twaqqaf milli jsir xi seismic survey f'ċerti areas?

Jista' jikkonferma wkoll jekk dan huwiex agreement jew letter of intent li fir-realta` wieħed ikollu jistenna s-snin biex jagħmel dan it-tħaffir għaż-żejt?

Jista' jgħid ukoll jekk il-gvern huwiex aktar qed jagħti kas dawn id- diskussjonijiet u jwarrab kull possibilita` ta' tħaffir għaż-żejt fl-areas li m'humiex disputibbli u li hemm indikazzjoni li fihom hemm ammont ta' riżorsi li wieħed jista' jtella'?

X'qed iżomm lill-gvern milli jkompli bl- attivitajiet f'areas mhux disputibbli biex kemm jista' jkun malajr, intellgħu dawn ir-riżorsi?

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar mistoqsijiet?

L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Jista' l-ministru fi ftit kliem jgħid eżatt x'ifisser dan il-ftehim għax kif qal il-ministru stess, dan żblokka s-sitwazzjoni diffiċli li kienet ilha hemm għal madwar 35 sena?

Fl-istqarrija tiegħu, il-ministru jgħid u se nikkwota: "Naturalment dan mingħajr preġudizzju għall-pretensjonijiet rispettivi tagħna.".

Nafu li l-problema kienet li ż-żewġ pajjiżi kellhom pretensjonijiet fuq dik l-area, u t-tnejn sostenew li taqa' taħthom.

Dan ifisser li ġie miftiehem kif se jiġu solvuti dawk il-pretensjonijiet li għandhom dawn iż-żewġ pajjiżi?

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, filwaqt li nittama u nawgura li jkun hemm eżitu pożittiv għall-kwestjoni tat-tħaffir taż-żejt, nixtieq nagħmel dawn il-mistoqsijiet lill-ministru.

Jaf li fl-istampa Tuneżina – u hawnhekk għandi cutting mill-"La Presse" ta' l-20 ta' Frar, 2006 – minflok jirriferu għall-ftehim, jirriferu għall-common declaration of intent?

Aktar 'il quddiem inpoġġi dan id-dokument fuq il-mejda tal-Kamra.

Billi fil-press release 0289 tat-3 ta' Marzu tad-DOI jingħad li l-ftehim jipprovdi għat-twaqqif ta' grupp ta' esperti li jkunu jridu jippreżentaw il- konkluzjonijiet tagħhom fi żmien tliet xhur, qed nifhem tajjeb li dan ifisser li sa tmiem Ġunju, il-gvern se jkollu f'idejh rapport li jiddetermina l-continental shelf zones bejn is-żewġ pajjiżi?

Jekk inhu hekk, dan ir-rapport se jkollu bżonn il-ftehim formali taż-żewġ pajjiżi, inkluża r-ratifika mill-parlamenti taż-żewġ pajjiżi.

Il-press release tgħid tajjeb li l-esperti għandhom jieħdu kont tad-drittijiet li jista' jkollhom pajjiżi terzi.

Jista' l-ministru jindika kif dawn l-esperti se jimxu fuq din l-issue?

Se jkun hemm bżonn negozjati ma' pajjiżi terzi u jekk se jkun hemm bżonn ta' dawn in-negozjati ma' pajjiżi terzi, min se jmexxihom min- naħa tal-gvern Malti?

Jista' jgħidilna wkoll kif dawn l-issues se jimpingu fuq il-ftehim milħuq mat-Tuneżija?

Fil-press release 0305, il-ministru stqarr li l-ftehim jiftaħ beraħ it-tiftix u l-esplojtazzjoni taż-żejt bejn Malta u t-Tuneżija.

F'dak il-kontest, anke biex jiġu indirizzati l- aspettattivi tal-poplu, jista' l-ministru jagħti data indikattiva ta' meta jistenna li jingħata bidu għat-tiftix taż-żejt bejn iż-żewġ pajjiżi ġaladarba d-deadlines miftiehma jiġu rispettati?

Nistaqsi wkoll jekk kienx hemm xi pre-consultations mal-gvern Taljan jew Libjan dwar il-kontenut ta' dan il-ftehim u jekk fl-affermattiv, x'kien l- eżitu ta' dawn il-pre-consultations.

X'inhuma l-prospetti li jintlaħaq ftehim ma' pajjiżi ġirien oħra u dan aktar u aktar fid-dawl tal- kjarifika li l-ministru ħass li kellu jibgħat lil "The Times" meta din irrapportat li ftehim simili mal-Libja qed jiġi mistħarreġ?

Fil-fatt il- ministru, biex inkun fair miegħu, bagħat kjarifika fejn ta x'wieħed jifhem li t-taħdidiet mal-Libja ma kienux avvanzati daqskemm seta' indika r- rapport ta' "The Times".

Sur President, fil-press releases hemm riferenza għall-istrategic partnership bejn Malta u t-Tuneżija.

Jista' l-ministru jelabora aktar fid- dettall dwar dan u jgħid b'mod speċifiku fiex se jkun jikkonsisti dan l- istrategic partnership?

Dan l-istrategic partnership, jekk jeżisti, kif jirrelata mal-pożizzjoni tagħna bħala membri fl-Unjoni Ewropea kif ukoll mal-pożizzjoni Tuneżina vis-a`-vis l-arranġament li għandhom huma ma' l- istess unjoni?

Fuq punt ta' dettall nixtieq li l-ministru jiċċara dan li ġej.

Filwaqt li fl-ewwel paragrafu tal-press release tiegħu jgħid:

"We have today signed an agreement in Tunis for joint oil exploration and exploitation in zones of the continental shelves, located between the two states.".

Fl-official press communication qal biss li l-qbil kien dwar ftehim konġunt li jirrelata biss mat-twaqqif ta' grupp ta' esperti biex jiddeterminaw il- continental shelf zones bejn iż-żewġ pajjiżi.

Allura jien nistaqsi: Il- ftehim huwa dwar joint oil exploration and exploitation jew huwa ftehim biss dwar twaqqif ta' esperti biex jiddeterminaw dawn iż-żoni?

La qegħdin nitkellmu fuq it-text tal-ftehim – u forsi hawn se nidħol f'dettall żejjed – nixtieq inkun naf għaliex dejjem tintuża l-kelma "shall" u mhux il-kelma iżjed affermattiva "will".

Dan norbtu anke ma' l-istatement kawt li għamel il-ministru meta ġie kkwotat li qal:

"... that he further stated that he was confident that if taken forward, the agreement will open up."

Kollox jindika li kollox għadu mdendel u kollox jista' jkun rabta ċoff.

Fl- aħħar nett irrid nistaqsi lill-ministru jekk il-gvern għandux ħsieb li jippubblika kopja tal-ftehim, jekk għandux ħsieb ipoġġih fuq il-mejda tal- Kamra jew jgħaddih in confidence lill-membri tal-Kumitat Permanenti għall- Affarijiet Barranin u Ewropej.

Qabel nagħlaq irrid nitlob il-permess biex inqiegħed cutting minn "La Presse" fuq il-mejda tal-Kamra.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Artiklu li deher fil-ħarġa elettronika La Presse tat-28 ta' Frar 2006 intitolat "Tunisie-Malte: Signature d'une déclaration commune d'intention".

MR SPEAKER: Ikompli l-Ministru.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Sur President, l-ewwel ħaġa li rrid ngħid hi li f'din il-materja ma naħsibx li għandna noqogħdu ngħidu fuq min għamel din u min għamel l-oħra.

Naħseb li ż-żewġ naħat għandhom għal qalbhom l-interess nazzjonali u għalhekk għandna naraw liema huwa l-aħjar riżultat li jista' jkollna għal pajjiżna.

Dan huwa l-ispirtu kemm ta' l-istqarrija li għamilt kif ukoll ta' dan li se ngħid minn issa.

L-ewwelnett se nibda mill-aħħar waħda.

L-użu tal-kelma "shall" bl-Ingliż huwa aħjar mill-użu tal-kelma "will".

"Shall" tfisser li għandu jsir.

Il-ftehim hu li nitilqu minn mudell u mmorru għal mudell ieħor.

Hemmhekk "shall" tfisser li mhux ikollna grupp konġunt biss imma "shall be subject of joint exploration and exploitation".

Jiġifieri d- deċiżjoni hija li nitilqu minn mudell u mmorru f'ieħor.

Id-deċiżjoni hija riżultat ta' diskussjonijiet li jien kelli kemm mal-Ministru Abdallah kif ukoll direttament mal-President Ben Ali.

Id-deċiżjoni kienet li nagħżlu triq oħra mingħajr ma ninsew il- pretensjonijiet li għandna u ngħidu li mxejna fuqhom.

Minflok se nimxu fuq dawk il-pretensjonijiet u fuq mudell fejn kulħadd ikompli jgħid x'biċċa jaħseb li għandu, qed nieħdu l-mudell li nagħmlu l-affarijiet flimkien.

Għalhekk dan hu ftehim li għandu sinifikat speċjali, għax għandna joint exploration and exploitation.

Jiġifieri hawnhekk qiegħda l-qabża differenti minn dak li konna qegħdin nagħmlu qabel.

Naħseb li huwa importanti li nenfasizzawh dan għaliex nafu li f'dawn il-35 sena, l-istadju kien dwar kif se naslu biex insibu xi forma ta' ftehim fuq il-pretensjonijiet tagħna u meta l-Onor.

Mizzi staqsa jekk sarux kumitati tekniċi, ngħidlu li iva saru imma dak kien kumitat tekniku mhux biex iħares lejn joint exploration u joint exploitation imma biex inkomplu fuq il-mudell l-ieħor biex niddeċiedu fejn hu l-median line u x'inhu tagħna u x'inhu tagħhom skond il-liġi nazzjonali.

Din hija qabża ta' fiduċja u li tiġi mill-intensifikazzjoni tar- relazzjonijiet tagħna mat-Tuneżija.

Hawnhekk qed ngħidu li għandna fiduċja biżżejjed f'xulxin biex din il-ħaġa nagħmluha flimkien f'żoni li niftiehmu bejnietna.

Allura l-ftehim li nagħmluha flimkien għamilnieh, il-ftehim li nagħmlu l-esplorazzjoni u l-esplojtazzjoni flimkien għamilnieh u issa l- grupp irid jidentifika ż-żoni eżatti bil-coordinates speċifiċi li joħorġu mill-mapep partikolari u jidentifika kif se ssir dik l-esplorazzjoni u l- esplojtazzjoni.

Għalhekk il-ftehim innifsu jgħid li għandna nieħdu due account tad-drittijiet ta' pajjiżi terzi.

Le, din m'hijiex kwestjoni li ninnegozjaw ma' pajjiżi terzi.

Il-kwestjoni m'hijiex din imma hi li meta inti tara l-areas li hemm bejn Malta u t-Tuneżija ssib li hemm il- pretensjonijiet ta' pajjiżi terzi f'dik l-area u allura rridu nieħdu konjizzjoni ta' dawn x'iridu– fil-fehma tiegħi kultant ikun hawn affarijiet verament imġebbdin - u f'dak il-kontest naraw jekk nistgħux nidentifikaw ċerti żoni u nagħmlu l-affarijiet flimkien.

Jien fiduċjuż li hemm żoni fejn nistgħu naħdmu flimkien għaliex huwa importanti li nsibu fejn huma dawk iż- żoni fejn nistgħu nagħmlu x-xogħol konġunt tagħna wara li nieħdu into account id-drittijiet ta' pajjiżi terzi.

Issa hawnhekk ma rridx nidħol f'ħafna dettall għax dak li ngħidu hawnhekk m'huwiex biss għall-attenzjoni tal-membri tal-Kamra imma anke għall- attenzjoni ta' ħafna nies li għandhom għajnejhom fuq dan il-ftehim.

Dan huwa ftehim importanti mhux biss għalina imma għar-reġjun kollu u kapaċi jkun ftehim li huwa spearhead, li juri t-triq ta' kif nistgħu nimxu f'affarijiet oħrajn.

Nafu li bejn Malta u t-Tuneżija hemm parti li għandha ċertezza tad-dritt pero` mhux neċessarjament bejn Malta u t-Tuneżija imma anke bejn it-Tuneżija u pajjiż ieħor.

Għalhekk anke f'dan il-kontest wieħed jista' jara kif jidentifika żoni partikolari fejn nistgħu nagħmlu esplorazzjoni u esplojtazzjoni flimkien.

Issa x'jismu dan il-ftehim?

Dan il-ftehim ma jismux common declaration of intent.

Dan il-

ftehim fuq għandu miktub "Joint declaration of intention" li huwa traduzzjoni tal-Franċiż, déclaration commune d'intention.

Jien ma kontx lest li ladarba kien hemm ftehim li jgħid li Malta u t-Tuneżija, with the aim of reinforcing the traditional spirit of friendship and cooperation agree to the following ...".

Bl-Ingliż jgħidu a rose by any other name.

Dan huwa ftehim li jirriferi anke għall-ftehim ta' meta tkellimna jien u l- Ministru Abdallah.

Issejjaħlu kif issejjaħlu, dan huwa ftehim li ż-żewġ partijiet huma impenjati li jonorawh u jimplimentawh.

Naħseb li huwa importanti li dik l-implimentazzjoni ssir b'attenzjoni u bi prudenza ħalli f'dawn it-tliet xhur inkunu nistgħu nidentifikaw iż-żoni partikolari li fihom inkunu nistgħu nagħmlu joint exploration u exploitation.

F'dan il- ftehim għandna termini ta' 15-il ġurnata biex nifformaw il-grupp u l-grupp għandu tliet xhur li fihom irid jirrapporta lura lill-ministri ta' l- affarijiet barranin.

Għall-mistoqsija ta' l-Onor.

Mario Galea, jekk dan ifissirx li dak ir- rapport se jkun qiegħed jindika jekk ġewx solvuti dawk il-pretensjonijiet, ngħidlu li le, għax mhux dak huwa l-iskop tar-rapport.

Ir-rapport m'għandux l-iskop li jidħol fil-pretensjonijiet u jsib soluzzjoni għalihom.

Kieku bqajna fil-mudell l-antik, kieku bqajna bil-mudell li ilna niddiskutu fuqu 35 sena, ma wasalna qatt imkien.

Jiġifieri l-mudell il- ġdid huwa li nidentifikaw żona jew żoni u ngħidu li dawn se nesplorawhom flimkien.

Allura r-rapport se jagħtina ż-żoni fejn aħna se nagħmlu l- esporazzjoni u l-esplojtazzjoni flimkien.

Jiġifieri mhux se nibqgħu fil- mudell l-antik imma se nidħlu fil-mudell il-ġdid ta' sħubija u ta' azzjoni konġunta.

L-Onor.

Brincat staqsa jekk hemmx prospetti li jkun hemm ftehim bħal dan ma' pajjiżi oħrajn.

Naturalment aħna għandna kwestjonijiet dwar materji bħal dawn kemm ma' l-Italja, kemm mal-Libja kif ukoll mat-Tuneżija.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq it-Tuneżija.

Kull sitwazzjoni hija partikolari għax ma' l-Italja għandna linja li tisseparana minn Sqallija u mal-Libja l- gvern - dak iż-żmien kien hemm il-gvern Laburista - għażel triq oħra, mudell ieħor ta' kif isiru l-affarijiet.

Fil-kwestjoni li hemm mal-Libja għażel li jmur il-qorti internazzjonali tal-ġustizzja biex tagħti deċiżjoni hi, u ż-żewġ partijiet intrabtu biha.

Sur President, forsi m'huwiex il-każ li nitkellem fid-dettall dwar dik id- deċiżjoni imma nafu li dik

id-deċiżjoni fil-fatt ma żammitx mal-median line bejn Malta u l-Libja imma imbottat il-linja ħafna iktar 'il fuq lejn Malta.

Allura jekk inti tħares lejn id-distanza bejn il-median line u Malta u bejn il-median line u l- Libja ssib li bil-mod kif il-qorti qatgħet il-linja hemm chunk kbira li allura hija barra mit-territorju tagħna.

Jiġifieri dik id-deċiżjoni tefgħetna 'l fuq b'mod li parti li kienet ta' Malta - kieku tagħmel il- median line fejn kien - ma baqgħetx tagħmel parti mit-territorju tagħna u llum nafu żgur li m'hijiex ta' Malta.

Dak kien mudell ieħor, dak kien mudell li tmur il-qorti u tiftiehem.

Liema huwa l-aħjar mudell, Sur President?

Naħseb li l-istorja tgħallimna u l-poplu jaf jiġġudika liema hu l-aħjar mudell, jekk immorrux il-qorti - u jispiċċaw jimbottawlna l-median line 'il fuq b'mod li nitilfu parti importanti mit-territorju tagħna, jekk tieħu l-median line bħala metodu ta' kif tikkalkola l-affarijiet - jew nagħżlu li bi ftehim bejnietna nagħmlu iktar milli nistgħu nagħmlu waħedna.

U d-diskussjoni li jien kelli fit-Tuneżija kemm mal-Ministru Abdallah kif ukoll mal-President Ben Ali kienet eżattament biex insibu metodu li jkun dak li bl-Ingliż ngħidulu "win win".

Irridu nsibu metodu li bih iż-żewġ pajjiżi jmorru tajjeb, metodu li mingħajr preġudizzju għall-pretensjonijiet u għall-mudell l-antik, nagħżlu mudell ġdid fejn nagħmlu l-affarijiet flimkien.

Dan kien possibbli biss għaliex kien hemm u hemm il-fiduċja.

Meta tagħmel l-affarijiet flimkien trid tagħmel dik il-qabża ta' fiduċja f'xulxin li hija importanti.

L-Onor.

Joe Mizzi staqsa ħafna mistoqsijiet li għandhom x'jaqsmu mat-tfittxija għaż-żejt.

Jien ma naħsibx li għandi nidħol fil- kwestjonijiet ta' għalfejn saret it-tfittxija f'Għawdex u t-teknika ta' kif saru l-affarijiet għax m'iniex kompetenti li nidħol f'dik il-materja teknika.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq ir-relazzjoni bejn Malta u t-Tuneżija u għalhekk għedt li l-istqarrija ministerjali hija fuq din il-materja biss.

Naturalment nieħu gost nisma' lill-Onor.

Leo Brincat jgħid li huwa jawgura li l-implimentazzjoni ta' dan il-ftehim isir skond it-termini tiegħu u li nkunu nistgħu naslu għall-ħidma ta' esplorazzjoni u ta' esplojtazzjoni.

Sur President, jien m'iniex irresponsabbli.

Inkun irresponsabbli jekk niġi hawn nagħti data qisna sibna ż-żejt jew qisna se nesploraw għaż-żejt għada.

Irridu nagħmlu l-affarijiet b'serjeta`, b'mod responsabbli u b'mod li aħna u l-partners il-ġodda tagħna f'din l-inizjattiva nkunu komdi t-tnejn b'dak kollu li jsir.

Aħna qegħdin kontinwament f'kuntatti mal-ministeru ta' l-affarijiet barranin tat- Tuneżija biex nibdew u nibqgħu għaddejjin bl-implimentazzjoni ta' dan il- ftehim.

Irridu nżommu relazzjoni viċina għax iktar minn aspetti tekniċi hemm aspetti ta' negozju, hemm aspetti ta' kif nagħmlu l-għażliet politiċi tagħna u kif flimkien insibu l-aħjar mezz biex Malta u t-Tuneżija jkunu ta' vantaġġ għal xulxin.

Sur President, il-fatt li nkunu flimkien huwa importanti wkoll għax għandek żewġ pajjiżi li issa qegħdin jgħidu li se jidentifikaw żoni fejn jagħmlu esplorazzjoni u esplojtazzjoni flimkien.

U fil-kontest tal-Mediterran dak għandu saħħa partikolari li naħseb li hija saħħa ovvja, għax minflok ikun hemm pajjiż wieħed waħdu jkun hemm żewġ pajjiżi flimkien jitkellmu fuq żoni identifikati minnhom biex huma jesplorawhom u jesplojtawhom flimkien.

Sur President, kien hemm min staqsa jekk hemmx prospetti ta' ftehim ma' pajjiżi oħrajn.

Kif diġa` għedt, fil-mudell tal-pretensjonijiet għadhom għaddejjin id-diskussjonijiet ma' l-Italja.

Fil-fatt ftit ġranet oħra għandna laqgħa fejn l-esperti Taljani se jiġu Malta u se nkomplu bid- diskussjonijiet ma' l-Italja.

Dan ma jfissirx li wasalna biex nagħmlu żbokk hemmhekk.

Fil-fatt meta kont fil-Libja f'Jannar kelli diskussjonijiet in ġenerali dwar din il-materja ta' l-esplorazzjoni taż- żejt mad-deputy foreign minister Siala, pero` dawn ma kenux diskussjonijiet tekniċi, u ftehemna li għandhom jiltaqgħu l-esperti tekniċi tagħna.

Kien hemm min qal li għandhom jiltaqgħu Tripli jew fil-Belt Valletta.

Għalina ma tagħmilx differenza, jistgħu jiltaqgħu Tripli.

Aħna għamilniha ċara li l-importanti għalina huwa li niltaqgħu u nitkellmu fuq din il-materja.

Pero` mat-Tuneżija d-diskors ħa xejra differenti, ħa xejra 'l bogħod mill- kwestjoni ta' liema biċċa hija tiegħi, liema biċċa hija tiegħek, fejn naqtgħu l-linja u xi pretensjonijiet għandna, għal diskors fuq livell ieħor, jiġifieri li nidentifikaw żoni u nesplorawhom flimkien.

Dan huwa x- xogħol li għandhom l-esperti issa.

Għalhekk f'dawn il-ġranet li ġejjin qed nistennew li t-tnejn ninnominaw il-persuni biex ikunu fuq dan l-expert group biex jibda x-xogħol u biex fi tliet xhur ikollna rapport lill- ministri ta' l-affarijiet barranin dwar ir-riżultati li joħorġu mid- diskussjoni ta' l-esperti.

Jien qed inkun preċiż u kawt għaliex naħseb li l-kawtela hija importanti.

Jien iddeskrivejt dan il-ftehim bl-iktar mod ċar lill-membri ta' din il- Kamra, imma ma naħsibx li huwa prudenti li npoġġi kopja ta' dan il-ftehim fuq il-mejda tal-Kamra.

Pero` m'għandi l-ebda diffikulta` li wieħed jiddiskuti l-ftehim fil-kumitati ta' din il-Kamra, bil-metodi li aħna nistgħu nagħżlu bejnietna bħala membri ta' dan il-parlament.

Sur President, il-fatt li wasalna għal dan il-ftehim hija xi ħaġa li tagħtini sodisfazzjon.

Il-Ġimgħa kelli laqgħa mal-president u mill-Ġimgħa stess bdejna niddiskutu fuq kif se nagħmlu l-framework u kif se niddraftjaw dan il-ftehim.

Il-Ħadd suppost tlaqt mit-Tuneżija imma għażilt li ma nattendix għal-laqgħa tal-kunsill tal-ministri ta' l-affarijiet barranin ta' l-Unjoni Ewropea.

Fil-fatt minflok bqajt it-Tuneżija biex naslu għall- konklużjoni ta' dan il-ftehim.

Naħseb li kienet għażla li tat il-frott, mhux għaliex għażilt hekk jien biss, imma għaliex kien hemm ir-rieda u hemm ir-rieda miż-żewġ naħat.

Iż-żewġ naħat iħarsu lejn din ir-relazzjoni bħala relazzjoni speċjali u ż-żewġ naħat b'fiduċja f'xulxin u b'rispett għal xulxin ħdimna intensivament flimkien biex wasalna għal dan il-ftehim.

Irrid ngħid li kemm jien kif ukoll il-Ministru Abdallah fhimna r- responsabbilta` u l-importanza tal-firma li għamilna fuq dan il-ftehim u ħassejna li hija xi ħaġa li tagħmel il-ġid kemm lil Malta kif ukoll lit- Tuneżija.

L-Onor.

Brincat staqsa wkoll għaliex qegħdin ngħidu "strategic partnership"?

Fil-fatt dik it-terminoloġija toħroġ mill-joint press release li għamilna bejnietna.

Tant hu hekk li meta jien ħriġt il-press release tiegħi żidtha sħiħa kif inhi mal-press release.

Ma nafx jekk l- Onor. Brincat rahiex imma l-kelma toħroġ minn hemmhekk eżatt.

U r- riferenza hija għal-laqgħa li kellu l-president tat-Tuneżija mal-president ta' Malta fejn fil-fatt tkellmu fuq dan it-tip ta' strategic partnership.

Sur President, jekk tara l-miri strateġiċi tal-politika barranija Maltija li għadna kif varajna bħala ministeru ta' l-affarijiet barranin, fil-fatt din tiffittja kexxun magħhom.

Il-miri tagħna huma li nenfasizzaw ir- relazzjoni mal-pajjiżi ġirien tagħna u li nenfasizzaw il-focus tagħna fuq il-Mediterran ċentrali.

Huwa fid-dawl ta' din l-istrateġija li rridu nkomplu naħdmu u hija eżattament din l-istrateġija li hija riflessa f'dan il-ftehim.

Xiehda ta' kemm verament ir-relazzjonijiet bejn Malta u t- Tuneżija issa ttieħdu fuq livell iktar għoli kienet il-viżita tal-President Ben Ali f'Malta li kellha effett importanti ħafna.

Il-President Ben Ali kellu laqgħa mal-President Fenech Adami u kellu laqgħa anke mal-prim ministru li konna preżenti għaliha l-ministri ta' l-affarijiet barranin ukoll.

Konna biss erbgħa min-nies u l-laqgħa tant damet li l-laqgħa formali ma kellniex għalfejn nagħmluha.

Apparti minn dan, jien kelli l- okkażjoni li niltaqa' wkoll mal-President Ben Ali.

Naturalment jekk wieħed iħares lejn il-ġerarkija u lejn il-mod kif nimxu fid-diplomazija, il- ministru ta' l-affarijiet barranin jiġi ħafna, ħafna iktar baxx minn president u kap ta' stat.

Irrid ngħid li l-ewwel laqgħa li kelli mal- President Ben Ali, li kienet qabel ma huwa ġie Malta, damet siegħa u nofs - kulħadd jaqbel li mhux normali li ministru ta' l-affarijiet barranin idum daqshekk ma' president – u damet daqshekk għax kien hemm impenn miż-żewġ naħat u għax kien hemm metodu ta' ftehim li baqa' għaddej.

Fil-fatt il- laqgħa li kelli l-Ġimgħa, li kienet kruċjali għall-ftehim li ġie ffirmat it- Tnejn ta' wara, damet 80 minuta wkoll għax fiha ddiskutejna bl-iktar mod ċar l-issues ta' l-esplorazzjoni taż-żejt.

Dan qed ngħidu biex nuri bl-aktar mod ċar ir-rispett li l-President Ben Ali għandu għal pajjiżna u r-rispett li aħna għandna għall-ħbiberija u għall- impenn tiegħu f'din il-kwestjoni.

Huwa ta' sodisfazzjon kbir għalija li din ir-relazzjoni ttieħdet f'dan il-livell iktar għoli u li dan il-ftehim issa ħoloq opportunita` għaliex żblokkajna sitwazzjoni li kienet imwaħħla, li ma dehritx li kienet se tiċċaqlaq kieku bqajna għaddejjin f'din it-triq fejn kulħadd iżomm il-pretensjonijiet tiegħu.

Għażilna mudell ġdid, mudell ta' kollaborazzjoni, mudell ta' azzjoni konġunta u mudell li jirrinforza - fil-kliem tal-ftehim innifsu - l-ispirtu tradizzjonali ta' ħbiberija u ta' kooperazzjoni bejn Malta u t-Tuneżija.

Sur President, infakkar ukoll li meta l-President Ben Ali kien ġie Malta konna ffirmajna t-trattat ta' ħbiberija u ta' kooperazzjoni bejn Malta u t- Tuneżija, trattat li t-Tuneżija m'għandhiex ma' kulħadd, imma ma' numru ta' pajjiżi li hi tikkonsidrahom bħala pajjiżi importanti għaliha.

Aħna wkoll inħarsu lejn it-Tuneżija bħala pajjiż li miegħu għandna relazzjoni speċjali u nħarsu lejn il-poplu Tuneżin bħala poplu li rridu nsaħħu r-relazzjoni speċjali li għandna miegħu fuq kull livell.

Għalhekk qed nitkellmu fuq relazzjoni li hija ta' livelli diversi għaliex hija relazzjoni bejn il- mexxejja tal-pajjiż, bejn il-politiċi tal-pajjiż, bejn il-parlamentari tal- pajjiż u bejn il-komunitajiet tal-business - fil-fatt f'din il-laqgħa kelli wkoll delegazzjoni tal-business - bejn in-nies tal-kultura u l- intellettwali tal-pajjiż u bejn is-soċjeta` ċivili ta' kull pajjiż.

Aħna qed infittxu din it-tip ta' relazzjoni mat-Tuneżija.

Għalhekk għedna li din hija strategic partnership fiċ-ċentru tal-Mediterran għax iċ-ċentru tal-Mediterran huwa realta` li kienet teżisti anke qabel ma konna stati.

Fiċ-ċentru tal-Mediterran kien isir il-kummerċ, in-nies kienu jitħalltu flimkien u nafu x'relazzjoni twila u intensiva għandhom il-Maltin mal-poplu Tuneżin.

Dan il-ftehim mhux biss huwa riflessjoni ta' dan imma huwa ftehim li fit-twettiq tiegħu għandu jkompli dejjem iressaqna iktar flimkien.

Jekk Alla jrid dan ikun ftehim li jagħti żbokk mhux biss biex niddeterminaw iż-żoni li għandhom ikunu soġġetti għall-esplorazzjoni u l- esplojtazzjoni konġunta, imma jkollna wkoll il-fortuna li b'riżultat ta' dan l-iżbokk nimxu 'l quddiem, taken forward.

L-Onor.

Brincat kien preċiż meta nnota li jien użajt il-kliem "taken forward" għaliex minn dan il-ftehim baqgħalna x'nagħmlu?

Dażgur li baqgħalna x'nagħmlu, imma kieku ma wasalniex għal dan il-ftehim ma kien ikollna xejn x'nagħmlu ħlief li nibqgħu nparlaw bħalma parlajna għal 35 sena.

Allura naħseb li huwa żbokk importanti, huwa ftehim li fl-istorja tar-relazzjonijiet bejn Malta u t-Tuneżija huwa milestone.

Naturalment għandna ħafna xogħol x'nagħmlu biex naslu għal dak li lkoll nixtiequ, li ssir l-esplorazzjoni u jekk jinstab iż-żejt, jekk Alla jrid, issir ukoll l- esplojtazzjoni bejn Malta u t-Tuneżija.

L-Onor.

Mizzi staqsieni wkoll għaliex ħassejt li għandi nagħmel l- istqarrija llum u mhux qabel.

Jien kultant niskanta!

Jien qed nagħmel l- istqarrija llum għax meta kont se nagħmel l-istqarrija, l-Onor.

Mizzi għajjat quorum u allura ma stajtx nagħmilha fil-ġurnata li ridt nagħmilha, li kienet l-ewwel okkażjoni li kelli wara li ġejt lura mit-Tuneżija.

Din hija l-ewwel okkażjoni li kelli wara l-aħħar seduta fejn huwa għajjat quorum.

Hu kien jaf li kont se nagħmel din l-istqarrija għax jien kont informajtu fil-ħin tal-mistoqsijet, qabel ma huwa għajjat quorum.

Sur President, huwa fid-dover tiegħi li nagħmel stqarrija bħal din lil dan il- parlament għax hija espressjoni tar-rispett tiegħi lejn din il-Kamra.

Jien ilni f'dan il-parlament mill-1987 u r-rispett lejk, Sur President, bħala president ta' din il-Kamra, u lejn il-membri l-oħra ta' din il-Kamra huwa doveruż.

Jekk bħala ministru, bħala membru ta' l-eżekuttiv ħadt azzjoni u ffirmajt ftehim bejn Malta u t-Tuneżija jien għandi d-dover li niġi quddiem din il-Kamra u nagħmel stqarrija bħal din, kif fil-fatt għamilt, biex inkun soġġett għall-mistoqsijiet li jagħmlu l-membri u nkun nista' nagħti l- informazzjoni kollha bi prudenza u b'attenzjoni lill-pubbliku Malti għax aħna rridu nimplimentaw bis-sħiħ dan il-ftehim u l-aspetti tiegħu kollha.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ngħaddu issa għal Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal- Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JIRRATIFIKA L-KONVENZJONI TA' RUMA FUQ L- OBBLIGAZZJONIJIET KUNTRATTWALI

ROME CONVENTION ON CONTRACTUAL OBLIGATIONS (RATIFICATION) BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri Ikompli mit-28 ta' Frar, 2006.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet

MR SPEAKER: Aktar rimarki?

L-Onor.

Mario de Marco.

ONOR.

MARIO de MARCO: Sur President, għandna quddiemna abbozz ta' liġi biex jipprovdi għar-ratifika tal-konvenzjoni ta' adeżjoni għall-konvenzjoni ta' Ruma ta' l-1980 fuq il-liġi li tapplika għal obbligazzjonijiet kuntrattwali u għall-ewwel u t-tieni protokolli relattivi.

Dan għandu x'jaqsam mas-sistema ta' liġi li ngħidulu d-dritt internazzjonali privat.

Ir-realta` hi li waħda mill-konsegwenzi ta' kummerċ aktar internazzjonali, li hija wkoll waħda mill-għanijiet ta' l-Unjoni Ewropea, hija r-riskju li ċ- ċittadini u kumpanniji Ewropej stabbiliti ġewwa pajjiż membru jistgħu jiġu nvoluti f'tilwim kummerċjali li l-elementi kollha tagħhom ma jkunux kollha limitati għall-istat fejn huma jirrisjedu normalment.

Per eżempju, konsumatur Malti jixtri computer mill-Ġermanja u jagħmel l-ordni minn fuq l- internet jew minn fuq katalgu li jkun ġabar ġewwa fiera fl-Italja.

Allura essenzjalment għandek element Malti għax il-konsumatur huwa Malti, għandek element Tedesk għax il-computer ikun ġie manifatturat ġewwa l-Ġermanja u għandek element Taljan għax l-ordni tkun saret minn fuq katalgu li jkun inġieb minn fiera li tkun saret ġewwa l-Italja.

Ejja ngħidu, għall-grazzja ta' l-argument, li dan il-computer ikollu difett u l-konsumatur Malti jkun irid ifittex lill-produttur.

Hawnhekk tqum il-kwestjoni perennjali ta' liema liġi se tapplika għal dak ix-xiri.

Se tapplika l-liġi Maltija, il- liġi Tedeska jew inkella l-liġi Taljana?

Sakemm il-liġijiet kienu identiċi ma kienx hemm din il-problema.

Ovvjament li kieku l-liġi Maltija fuq il- bejgħ ta' l-oġġetti kienet identika għal dik Tedeska jew Taljana ma kienx ikun hemm konflitt.

U għaldaqstant kien ikun kważi kważi irrilevanti liema liġi tapplika.

Madankollu meta l-liġijiet ma jkunux uniformi tagħmel rilevanza kbira liema liġi tapplika.

Dan għaliex jekk tapplika l-liġi Maltija u din, min-naħa tagħha tagħti riżultat differenti fuq, per eżempju, il-latent defects ta' oġġetti, tkun qiegħda tikkonfliġġi mal-liġi Tedeska.

Allura jqum dak li jissejjaħ konflitt tal-liġijiet, li f'dan il-każ huwa konflitt bejn il-liġi Maltija u l-liġi Tedeska.

Fil-fatt dan is-suġġett li għandna quddiemna llum għandu żewġ ismiijiet bl-Ingliż.

Jista' jissejjaħ bħala l-private international law jew inkella l-conflict of laws.

Issa dan il-konflitt ta' liġijiet iqum minħabba li l-liġijiet ivarjaw minn pajjiż għal ieħor.

Huwa veru wkoll li l-Unjoni Ewropea tipprova kemm jista' jkun toħloq element ta' armonizzazzjoni bejn il-liġijiet pero` din l-armonizzazzjoni ma nsibuhiex f'kull qasam.

Fil-fatt fl-aspett tal-liġijiet u ta' l-obbligazzjonijiet kuntrattwali m'hemmx din l-armonizzazzjoni u kien għalhekk li missirijietna u r-rappreżentanti tal-pajjiżi membri fl-Unjoni Ewropea ħasbu li jagħmlu din il-konvenzjoni.

Sur President, ħafna drabi n-nies jaqtgħu qalbhom milli jasserixxu d- drittijiet tagħhom f'pajjiżi barranin minħabba l-inkompatibilita` tas- sistema legali ta' dak il-pajjiż mas-sistema legali tal-pajjiż fejn dik il- persuna tkun tirrisjedi.

Dan japplika b'mod partikolari għal individwi privati u għal imprendituri jew negozji żgħar li jkollhom riżorsi finanzjarji limitati.

Ovvjament intrapriża globali mhux se tħossha bi tqilha li tagħmel kawża f'pajjiż barrani.

Pero` għal dak l-individwu jew negozju żgħir li jkun għamel biċċa negozju żgħir tagħmel differenza kbira.

Dan żgur mhux se joqgħod jagħmel is-snin jikkombatti fil-qorti u jiddibatti liema liġi għandha tiġi applikata għat-tilwima li jkollu.

Dan ikun jaf kemm se tiġi tiswih l-ispiża legali u ġudizzjarja u allura ma jipprovax jasserixxi d-drittijiet tiegħu, avolja dan ikun qiegħed imur kontra l- konċett ta' kummerċ ħieles.

Wieħed jirrealizza li fl-Unjoni Ewropea ma jistax ikollok verament suq intern ġenwin mingħajr żona komuni ta' inforzar ta' liġi fejn kull ċittadin jista' jasserixxi d-drittijiet tiegħu, mhux biss f'pajjiżu iżda wkoll f'kull pajjiż membru ieħor.

Għalhekk l-armonizzazzjoni tad-dritt privat internazzjonali hija xi ħaġa kruċjali sabiex wieħed jottjeni dan l-iskop.

Issa l-private international law hija magħmula minn mekkaniżmu u regoli li huma intiżi sabiex jiffaċilitaw ir-risolviment ta' tilwim internazzjonali.

Id-dritt privat internazzjonali jwieġeb għal tliet mistoqsijiet fundamentali.

L-ewwel mistoqsija hija: Il-qrati ta' liema pajjiż għandhom ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu tilwima?

Fil-każ li semmejt ftit ilu, ta' dak il-konsumatur Malti li jkun xtara kompjuter immanifatturat ġewwa l- Ġermanja, liema huma l-qrati li għandhom id-dritt li jiddeċiedu din it- tilwima?

Huma l-qrati Tedeski, il-qrati Taljani jew il-qrati Maltin?

It-tieni mistoqsija li d-dritt privat internazzjonali pprova jsolvi hija din: Il-liġijiet ta' liema pajjiż għandhom jiġu applikati mill-qrati li jkunu qed jisimgħu l-każ?

Il-liġi Maltija, il-liġi Ġermaniża jew il-liġi Taljana?

It-tielet mistoqsija hija l-aktar waħda importanti: Id-deċiżjoni mogħtija mill-qorti li ddeċidiet il-każ, tista' tiġi rikonoxxuta u esegwita f'pajjiż ieħor?

Jekk jien nagħmel kawża ġewwa Malta kontra produttur Ġermaniż li m'għandux assi ġewwa Malta u jien inkun irrid nesegwixxi dik is- sentenza ġewwa Malta, dik id-deċiżjoni tista' tiġi rikonoxxuta u nforzata mill-qrati Ġermaniżi?

Kif għedt dawn it-tliet mistoqsijiet huma l-qofol tad-dritt privat internazzjonali.

Issa tradizzjonalment kull pajjiż għandu l-liġijiet nazzjonali tiegħu dwar kif jirrispondi dawn it-tliet mistoqsijiet u dwar kif jirregola d-dritt privat internazzjonali.

Il-problema hija li dan id-dritt privat internazzjonali mhu internazzjonali xejn u għalhekk hemm nuqqas kbir ta' uniformita` u ta' ċertezza legali.

Barra minn hekk hemm ir-riskju li wieħed mill-partijiet jista' jieħu vantaġġ mill-fatt li l-każ tagħhom ikollu konnessjoni ma' diversi sistemi legali u b'hekk jaħrab mil-liġi li f'ċirkostanzi normali jkunu japplikaw.

Għalhekk jipprova jiftaħ il-kawża f'dik il-ġurisdizzjoni li forsi tkun l- aktar waħda li taqbillu.

Biex dan jiġi evitat il-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea għażlu li jarmonizzaw ir-regoli tagħhom tad-dritt privat internazzjonali li għandu x'jaqsam ma' l-għażla ta' liema liġi tapplika fuq l-obbligazzjoni kuntrattwali.

Ir-riżultat ta' dan kollu kienet il- konvenzjoni ta' Ruma ta' l-1980.

B'din il-konvenzjoni l-pajjiżi membri ta' l-Unjoni Ewropea pprovaw jagħmlu armonija bejn ir-regoli li għandhom x'jaqsmu mad-determinazzjoni ta' liema liġi għandha tapplika sabiex tirregola kuntratt li għandu xejra internazzjonali.

B'internazzjonali ma jfissirx biss bejn stat u ieħor imma għandu x'jaqsam ma' sistemi legali differenti.

Sur President, wieħed ma jistax jitkellem dwar il-konvenzjoni ta' Ruma mingħajr ma jitkellem fuq il-predeċessur tagħha.

Fil-fatt din kienet il- konvenzjoni ta' Brussell ta' l-1968.

Din il-konvenzjoni kienet ġiet imħejjija fuq l-idea li s-suq komuni jimplika l-possibbilta` li jkollok sentenza mogħtija f'pajjiż ta' membru rikonoxxuta u esegwita f'pajjiż membru ieħor, per eżempju, jkollok sentenza mogħtija ġewwa l-Italja u rikonoxxuta ġewwa Franza u viċe versa. ll-konvenzjoni ta' Brussell ħadet ħsieb li tiffaċilita dan il-għan billi stabbilixxiet regoli li jgħinu fid- determinazzjoni ta' liema qrati għandhom il-ġurisdizzjoni.

Din il- konvenzjoni għandha numru ta' possibbiltajiet fejn applikant jista' jagħżel bejn qorti u oħra.

Dan jagħti lok għal riskju li parti tagħżel il-qrati ta' pajjiż partikolari għaliex tħaddan liġi aktar favorevoli għat-tilwima tiegħu.

Fid-dritt internazzjonali privat din it-tip ta' għażla bejn pajjiż u ieħor sabiex tieħu l-aktar liġi vantaġġuża hija magħrufa bħala l-forum shopping.

Dan ifisser li wieħed jipprova jagħżel il-post tat-tribunal l- aktar vantaġġuż għalih, allavolja dak il-post m'għandux konnessjoni naturali mat-tilwima tiegħu.

Għaldaqstant il-konvenzjoni ta' Ruma qiegħda tipprova tevita dan ir-riskju billi tassigura li l-istess soluzzjoni tiġi applikata fi kwalunkwe qorti li qiegħda tisma' l-każ.

B'hekk tirriduċi r-riskju ta' forum shopping ġewwa l- pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea.

L-għan ta' din il-konvenjoni huwa proprju li anke jekk persuna li għandha tilwima tipprova tieħu l-kawża tagħha ġewwa l- Ġermanja, assumendo li l-qrati Ġermaniżi għandhom ġurisdizzjoni fuq dik it- tilwima, il-liġi li se tintgħażel sabiex tirregola dik it-tilwima se tkun l- istess liġi applikata fil-qrati l-oħrajn kollha.

Dan huwa l-iskop tal- konvenzjoni li għandna quddiemna u allura, irrispettivament ta' fejn tinġieb il-kawża, il-liġi li tiġi applikata mill-qrati għandha tkun l- istess waħda.

Issa qabel ma neżamina r-regoli tad-dritt privat internazzjonali li naraw armonizzati fil-konvenzjoni ta' Ruma, huwa importanti li nifhmu daqxejn x'inhu l-iskop ta' dawn ir-regoli tad-dritt privat internazzjonali.

Dawn ir-regoli huma mibnijin fuq żewġ prinċipji importanti.

L-ewwel prinċipju huwa dak tal-proper law, mentri t-tieni prinċipju huwa dak tad- dritt ta' l-għażla jew tal-liberta` ta' l-għażla.

Il-prinċipju tal-proper law huwa li problema partikolari għandha tiġi regolata mis-sistema legali ta' fejn dik il-problema għandha l-aktar u l-eqreb konnessjoni.

Jekk għall- grazzja ta' l-argument Malti jagħmel kuntratt ma' Taljan fuq prodotti li jridu jintbagħtu f'Malta u dak il-kuntratt se jiġi esegwit f'Malta, allura dak il-kuntratt għandu konnessjoni kbira ma' Malta.

Mill-banda l-oħra, jekk Malti jkun mar il-Ġermanja, ikun xtara dar hemmhekk u jkun qabbad kuntrattur Ġermaniż sabiex jagħmillu x-xogħlijiet meħtieġa u minħabba xi nuqqasijiet, il-Malti jkun irid jiftaħ kawża kontra l-kuntrattur Ġermaniż, il-konnessjoni ta' dak il-kuntratt tkun marbuta l-aktar mal-liġi Ġermaniża.

Fi ftit kliem dak huwa l-proper law, jiġifieri li tara s-sistema legali li l-aktar għandha konnessjoni ma' dik il-problema partikolari.

Sur President, il-prinċipju tad-dritt ta' l-għażla huwa kemmxejn differenti.

Il-prinċipju ta' dik l-għażla huwa bbażat fuq il-fatt li f'kuntratt il-partijiet għandhom dritt li jagħżlu liema sistema legali jixtiequ sabiex tirregola r-relazzjoni kuntrattwali ta' bejniethom.

Dan insibuh bħala l-freedom to contract.

Il-prinċipju ta' freedom to contract imur pass oltre u jfisser li parti tista' tagħżel ukoll is-sistema legali li tirregola r-relazzjoni kuntrattwali ta' bejniethom.

Dan il-prinċipju huwa rikonoxxut ħafna mis-sistemi legali li jħaddnu l-prinċipji tad-dritt privat internazzjonali.

Pero` f'dawn l-aħħar 20 sena ġie stabbilit prinċipju ieħor, dak ta' fejn il-parti dgħajfa għandha tiġi protetta.

Meta inti għandek id-dritt ta' l-għażla, sfortunatament jista' jagħti l-każ fejn il-partijiet ma jkunux of equal negotiating strength.

B'hekk il-parti l-aktar b'saħħitha tista' ġġiegħel lill-parti d-dgħajfa tagħżel liġi li hi ma tkunx tixtieq tagħżel.

Meta jinħareġ bill of lading minn kumpanniji ta' vapuri kbar, dawn ikollhom standard bill of lading u dejjem ikollhom imposta fuqhom a standard choice of law clause.

Per eżempju, bill of lading ikollu kuntratt ta' noliġġ li jkun irregolat mil-liġi ta' l- Ingilterra jew mil-liġi tal-Kuwait.

Għalhekk lanqas issir diskussjoni fuq dan il-kuntratt u tiġi mposta awtomatikament għaliex hija a standard term.

Għalhekk dan l-aħħar ġie stabbilit il-prinċipju li jgħid li l-parti dgħajfa għandha tiġi protetta.

Per eżempju, jekk m'hemmx limitazzjonijiet fuq il- prinċipju tad-dritt ta' l-għażla, konsumatur jista' jiġi mġiegħel jaċċetta l-liġi li ma tkunx favorevoli għalih u b'hekk jiġi sprovvist minn dik il- protezzjoni li huwa jkun intitolat għaliha meta jixtri prodott jew servizz barra minn pajjiżu.

L-istess ħaġa tapplika għar-relazzjoni li teżisti bejn prinċipal u impjegat.

Kif għedt, dawn il-prinċipji jinsabu kollha fil- konvenzjoni ta' Ruma.

Xtaqt nagħti wkoll l-outline tar-regoli tal- konvenzjoni ta' Ruma.

Ir-regoli tal-konvenzjoni ta' Ruma japplikaw għall- obbligazzjonijiet kuntrattwali, f'kull sitwazzjoni, dwar l-għażla bejn il- liġijiet ta' pajjiżi differenti.

Allura jekk Malti jixtri mingħand Malti ieħor xi ħaġa ġewwa Malta stess, is-sistema legali li għandha x'taqsam ma' dak il-kuntratt ta' xiri, hija unikament is-sistema legali Maltija.

Pero` jekk Malti jixtri prodott mingħand Taljan tapplika l-konvenzjoni ta' Ruma għaliex għandek kuntatt ma' żewġ sistemi legali ta' pajjiżi differenti.

Sur President, il-konvenzjoni ta' Ruma niddeskrivuha bħala l-konvenzjoni universali.

Dan ifisser li r-regoli tagħha jistgħu jirriżultaw għal applikazzjoni ta' liġi li ma tkunx neċessarjament ta' pajjiż membru fl- Unjoni Ewropea.

Il-konvenzjoni tipprovdi wkoll għall-esklużjoni ta' ċerti sitwazzjonijiet.

Fil-fatt jekk naraw l-artiklu 1, regola numru 2 insibu li din ma tapplikax għal kwestjonijiet dwar l-istat jew il-kapaċita` legali ta' persuni naturali.

Il-konvenzjoni ma tapplikax għall-obbligazzjonijiet kuntrattwali dwar testmenti u suċċessjoni, drittijiet ta' proprjetajiet li jkunu ġejjin minn rabta fiż-żwieġ, drittijiet u dmirijiet li jkunu ġejjin minn relazzjoni familjari, parentela, żwieġ jew affinita`, inklużi obbligazzjonijiet ta' manteniment għal ulied barra miż-żwieġ.

Ma tapplikax ukoll għall-obbligazzjonijiet li jkunu ġejjin minn kambjali, ċekkijiet u biljetti negozjabbli.

Lanqas tapplika għal ftehim dwar arbitraġġ u ftehim dwar l-għażla tal-qorti, kwestjonijiet regolati bil-liġi tal-kumpanniji u korpi ġuridiċi oħrajn.

Ma tapplikax fuq kwestjonijiet dwar jekk aġent jistax jorbot lil prinċipal, jew organu lil kumpannija jew korp ġuridiku jew mhux ġuridiku, ma' terzi.

Din il-konvenzjoni ma tapplikax għall- kostituzzjoni ta' trusts u r-relazzjoni bejn settlors, trustees u benefiċjarji.

Fl-aħħar lanqas tapplika għal xhieda u proċedura.

Il-qofol tas-sistema adottata fil-konvenzjoni ta' Ruma hija proprju l- prinċipju tad-dritt ta' l-għażla, liema prinċipju jagħti l-fakulta` lill- partijiet sabiex jagħżlu l-liġi applikabbli għall-kuntratti tagħhom.

Din il-liberta` ta' l-għażla m'hijiex mingħajr limitazzjonijiet.

L-artikli rilevanti tal-konvenzjoni li jħaddnu l-liberta` ta' l-għażla u li jagħtu l- limitazzonijiet insibuhom fl-artiklu 3 li jgħid hekk:

"Kuntratt għandu jkun regolat mil-liġi magħżula mill-partijiet.

L- għażla għandha tkun espressa jew murija b'ċertezza raġjonevoli mill- klawsoli tal-kuntratt jew miċ-ċirkostanzi tal-każ.

Permezz ta' l- għażla tagħhom il-partijiet jistgħu jiftiehmu fuq il-liġi applikabbli għall-kuntratt kollu jew għal parti minnu.".

Hawnhekk il-prinċipju kardinali huwa li l-partijiet f'kuntratt jistgħu jagħżlu huma l-liġi li jixtiequ li tirregola r-relazzjonijiet ta' bejniethom.

L-artiklu 3 ikompli jgħid li:

"Il-partijiet jistgħu f'kull żmien jiftiehmu li l-kuntratt ikun soġġett għal liġi oħra li ma tkunx dik li biha kien regolat qabel, jew minħabba riżultat ta' għażla magħmula qabel skond dan l-Artikolu jew minħabba disposizzjonijiet oħra ta' din il-Konvenzjoni.".

L-għażla għandha tkun espressa jew murija b'ċertezza raġjonevoli mill- klawsola tal-kuntratt jew miċ-ċirkostanzi tal-każ.

Mela hawnhekk il- konvenzjoni qiegħda tipprovdi element ta' formalita` dwar kif għandha ssir din l-għażla.

U għalhekk qiegħda tgħid li din għandha tkun waħda espressa jew murija b'ċertezza raġjonevoli mill-klawsoli tal-kuntratt jew miċ- ċirkostanzi tal-każ.

Issa fin-nuqqas ta' l-għażla, nerġgħu niġu lura għall- mistoqsija kruċjali.

Liema hija s-sistema legali li se tirregola dak il- kuntratt?

Din il-konvenzjoni tipprova tirrispondi din il-mistoqsija fl- artiklu 4 li jgħid hekk:

"Safejn il-liġi applikabbli għall-kuntratt ma tkunx intgħażlet skond l- Artikolu 3, il-kuntratt għandu jkun regolat mil-liġi tal-pajjiż li miegħu ikollu l-eqreb rabta.

Iżda parti separabbli mill-kuntratt li jkollha rabta eqreb ma' pajjiż ieħor tista' f'każ eċċezzjonali tkun regolata mil-liġi ta' dak il-pajjiż l-ieħor.".

Ovvjament mhux dejjem ikun faċli li tiddetermina jew tistabbilixxi liema huwa dak il-pajjiż li għandu l-eqreb rabta mat-tali kuntratt.

Għalhekk ħafna drabi jkollok tagħmel bilanċ tal-piżijiet billi tieħu l-aktar fatturi ta' konnessjoni ta' pajjiż ma' ieħor.

Għalhekk tieħu l-aktar connecting factors li jeżistu ma' pajjiż ieħor.

Fl-artiklu 4 subinċiż

(2), il-konvenzjoni tagħti ċerti preżunzjonijiet.

Fil-fatt tgħid hekk:

"Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tal-paragrafu 5 ta' dan l-artikolu, għandu jkun hemm preżunzjoni li l-kuntratt ikollu l-eqreb rabta mal- pajjiż fejn il-parti li jkollha tagħmel l-eżekuzzjoni li tikkaratterizza l-kuntratt kellha, fiż-żmien meta kien konkluż il- kuntratt, ir-residenza abitwali tagħha, jew, fil-każ ta' korp ġuridiku jew mhux ġuridiku, l-amministrazzjoni ċentrali tiegħu ...".

Preżunzjoni oħra li għandha x'taqsam mal-proprjeta` immobbli nsibuha fl- artiklu 4 subinċiż (3) li jgħid hekk:

"Minkejja d-disposizzjonijiet tal-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu, safejn is-suġġett tal-kuntratt ikun dritt ta' proprjeta` immobbli jew dritt ta' użu ta' proprjeta` immobbli, għandu jkun hemm preżunzjoni illi l-kuntratt ikollu l-eqreb rabta mal-pajjjiż fejn il-proprjeta` immobbli tkun tinstab.".

Per eżempju, jien nixtri proprjeta` ġewwa l-Italja iżda tqum problema dwar il-garanzija tal-paċifiku pussess.

Għalhekk ikolli niftaħ kawża fuq din il- problema.

Hawnhekk tqum il-kwestjoni ta' liema hi dik il-liġi applikabbli għal dak il-kuntratt ta' bejgħ jew xiri ta' proprjeta` ġewwa l-Italja.

Il- liġi applikabbli hija dik Maltija minħabba li x-xerrej huwa Malti jew inkella l-liġi Taljana?

Skond din il-preżunzjoni qed ngħidu li fin-nuqqas ta' għażla, il-liġi applikabbli hija dik tal-pajjiż fejn tinstab il- proprjeta` immobbli.

Ovvjament din hija preżunzjoni li tagħmel sens.

L- artiklu 4 subinċinż (4) jittratta l-kuntratti għall-ġarr ta' oġġetti.

Fil- fatt dan jgħid hekk:

"Kuntratt għall-ġarr ta' oġġetti m'għandux ikun soġġett għall- preżunzjoni tal-paragrafu 2.

F'kuntratt bħal dan jekk il-pajjiż, li fih, fiż-żmien meta l-kuntratt ikun konkluż, min iġorr ikollu l-post prinċipali tan-negozju tiegħu, ikun ukoll il-pajjiż fejn ikun jinsab il-post tat-tagħbija jew il-post tal-ħatt, għandu jkun hemm preżunzjoni li l-kuntratt ikollu l-eqreb rabta ma' dak il-pajjiż.".

Huwa importanti li naraw li l-preżunzjoni fl-artiklu 4 subinċiż (5) m'hijiex waħda assoluta u din tgħid hekk:

"Il-paragrafu 2 m'għandux japplika jekk il-karatteristika ta' l- eżekuzzjoni ma tkunx tista' tiġi stabbilita, u l-preżunzjonijiet tal- paragrafi 2, 3 u 4 m'għandhomx jitqiesu jekk miċ-ċirkostanzi kollha ikun jidher li l-kuntratt ikollu rabta eqreb ma' pajjiż ieħor.".

Sur President, hawnhekk xorta huwa possibbli għall-partijiet li jirribadixxu dawn il-preżunzjonijiet li qegħdin insibu fil-konvenzjoni.

Dan qiegħed isir sabiex ovvjament jgħin lill-partijiet.

Il-konvenzjoni għandha ċerti regoli speċjali għal dawk il-partijiet meqjusa bħala dgħajfa fil-bargaining power tagħhom.

Dawn jinkludu l-konsumaturi u l-impjegati.

Din il-protezzjoni għall- konsumaturi u għall-impjegati nsibuha fl-artikoli 5 u 6 tal-konvenzjoni.

L-għażla tal-liġi mill-partijiet għal kuntratt ma tistax iċċaħħad lill-konsumatur jew lill-impjegat mill-protezzjoni tar- regoli mandatarji tal-liġi li ġeneralment tkun applikabbli għalihom.

Huwa importanti wkoll l-artiklu 7 li jgħid hekk:

"Fejn tkun applikata skond din il-Konvenzjoni il-liġi ta' pajjiż, jistgħu jinġiebu fis-seħħ ir-regoli mandatarji tal-liġi ta' pajjiż ieħor li miegħu s-sitwazzjoni jkollha rabta mill-qrib ...".

Dan ifisser li allavolja l-partijiet ikunu għażlu s-sistema legali Taljana, jekk hemm regoli mandatarji tal-liġi Maltija u l-kuntratt ikollu rabta mill- qrib ma' Malta, allura dawk ir-regoli mandatarji tal-liġi Maltija għandhom jiġu applikati.

Mela naraw li l-istess konvenzjoni, bir-raġun, qed tagħmel limitazzjoni għal dritt ta' l-għażla.

Naraw ukoll li fin-nuqqas ta' għażla tal-liġi kuntratt dwar xiri huwa regolat mil-liġi tal-pajjiż fejn il- konsumatur għandu r-residenza ordinarja tiegħu, filwaqt li kuntratt ta' impjieg ta' ħaddiem huwa regolat mil-liġi tal-pajjiż fejn l-impjegat jesegwixxi x-xogħol tiegħu jew, fin-nuqqas ta' dan, mil-liġi tal-pajjiż fejn hu jkun ġie ingaġġat.

Il-konvenzjoni tipprovdi wkoll ċerti regoli speċjali għal ċerti materji partikolari bħal ċessjoni

volontarja fl-artikolu 12 u surrogazzjoni fl-artiklu 13.

Il-konvenzjoni tkopri wkoll il-liġi dwar il-kuntratti b'mod ġenerali ħafna billi tirregola l-interpretazzjoni ta' kuntratt kif ukoll l-eżekuzzjoni u nuqqas ta' eżekuzzjoni tagħha, kif ukoll in-nullita` u dan insibuh fl-artikli 8, 9, 10 u 11 ta' l-istess konvenzjoni.

L-artiklu 16 jgħid li l-applikazzjoni ta' regola tal-liġi ta' kull pajjiż imsemmi f'din il-konvenzjoni tista' ma tintlaqax, biss jekk dik l-applikazzjoni tkun fid-deher li ma taqbilx ma' l- ordni pubbliku tal-forum.

Dan ifisser li fl-aħħar mill-aħħar il-qrati ma jistgħux jiġu mitluba japplikaw sistema legali li tmur kontra l-ordni pubbliku ta' l-istess pajjiż fejn jinstabu dawk il-qrati.

Jiġifieri d- dritt ta' ordni pubbliku huwa suprem.

Pero` llum il-ġurnata hemm min qed jitlob li għandna mmorru pass oltre mill- konvenzjoni ta' Ruma, li ilha fis-seħħ għal dawn l-aħħar 26 sena, u qed issir diskussjoni ġewwa l-Ewropa sabiex il-konvenzjoni tiġi konvertita għal strument legali ta' l-istess komunita` Ewropea.

Jingħad li l-vantaġġi ta' dan huma li jkollok iktar konsistenza fil-leġislazzjoni tal-komunita` f'dak li għandu x'jaqsam mad-dritt privat internazzjonali kif ukoll jagħti s- setgħa lill-qorti Ewropea tal-ġustizzja li tinterpreta l-istess konvenzjoni b'iktar konsistenza.

Jingħad ukoll li hemm nuqqas ta' konsistenza fl- interpretazzjoni u fl-applikazzjoni ta' din il-konvenzjoni għax, skond l- istess artiklu 22 ta' din il-konvenzjoni, kull pajjiż għandu dritt li jagħmel ċerti riżervi u li f'ċerti ċirkostanzi jadotta regoli ġodda tad- dritt internazzjonali privat fir-rigward ta' kategorija partikolari ta' kuntratt.

Pajjiż jista' wkoll jaċċedi għal konvenzjoni multilaterali fuq id-dritt privat internazzjonali.

Artiklu 30 igħid ukoll li din il-konvenzjoni għandha ħajja għal żmien determinat.

Insibu wkoll li xi drabi l-pajjiżi jinterpretaw il-konvenzjoni b'modi differenti u jekk nanalizzaw id-deċiżjonijiet tal-qrati nazzjonali naraw li ċerti artikli tal-konvenzjoni jiġu interpretati b'mod differenti minn pajjiż għall-ieħor.

U għalhekk hemm moviment ġewwa l-Unjoni Ewropea sabiex il-qorti Ewropea tal-ġustizzja tingħata ġurisdizzjoni fuq ċerti materji u l-konvenzjoni ġiet supplimentata minn żewġ protokolli li jagħtu lill-qorti Ewropea tal-ġustizzja s-setgħa biex tinterpreta din il- konvenzjoni.

Għal dan il-għan qed jiġi suġġerit li l-konvenzjoni ta' Ruma jkollha forma ta' regolament bil-għan li jkollha applikazzjoni diretta ġewwa l-pajjiżi membri sħaħ.

Dan jevita l-inċertezzi li s-soltu jkun hemm meta jkollok direttiva li għandha tiġi transposed għal-liġi lokali ta' kull pajjiż ieħor.

Fil-fatt illum il-ġurnata l-kummissjoni ħarġet green paper intitolata "On the conversion of the Rome convention of 1980 on the law applicable to contractual obligations into a community instrument and its modernisation", liema green paper qiegħda hemmhekk preċiżament biex il- kummissjoni tirċievi suġġerimenti dwar kif din il-konvenzjoni li ġiet milqugħa b'suċċess tista' tiġi modernizzata 26 sena wara li ġiet addottata mill-ewwel pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea.

Hemm diversi suġġerimenti dwar kif tista' tiġi mtejba din il-konvenzjoni, x'inhuma l-limitazzjonijiet tagħha, x'inhuma d-difetti tagħha, jekk jagħmilx sens illum li, per eżempju, il-kuntratti ta' l-insurance a tenur ta' l-artiklu 1 subinċiż 3 jiġu esklużi, x'interpretazzjoni wieħed għandu jagħti għal temporary employment ta' impjegati skond artiklu 6 u affarijiet oħrajn.

Sur President, huwa importanti li l-konvenzjoni tiġi riveduta għax kull liġi u kull trattatt huwa dokument ħaj u l-agħar ħaġa li qatt tista' tiġri għal kwalunkwe liġi hija li titlef dik il-ħajja tagħha, tispiċċa a dead letter u ma timxix 'il quddiem skond il-prassi moderni.

Fil-fatt meta din il-konvenzjoni ġiet addottata fl-1980 il-konċett ta' kummerċ elettroniku lanqas kien jeżisti u llum, fejn ħafna mill-kummerċ qed isir over the internet u ħafna nies lanqas jiltaqgħu u l-kummerċ kollu u l-ftehim isir minn fuq l-internet - u allura lanqas nafu eżattament il-kuntratt fejn isir u għandek ir-regoli apposta dwar dan - naħseb li dawn l-iżviluppi teknoloġiċi u żviluppi ta' kummerċ internazzjonali għandna nirregolawhom.

Għalhekk qed isir rethinking dwar x'għandna ninkludu f'din il-konvenzjoni biex tirrifletti iktar il-bżonnijiet tal-lum.

Naħseb li hawn Malta għamilna pass importanti meta ġibna quddiem dan il-parlament l-abbozz ta' liġi biex nirratifikaw din il-konvenzjoni li bis-saħħa tagħha qegħdin nikkodifikaw ir-regoli li għandhom x'jaqsmu mal-private international law.

Ħafna drabi qabel konna nirriferu għas-sentenzi Ingliżi tal-private international law għax ma kellniex ir-regoli tagħna biex jiggwidaw lill- qrati tagħna x'għandhom jagħmlu f'sistemi bħal dawn.

Naħseb li dan huwa pass għaqli tal-gvern - u kif qed nara hemm ukoll il-kunsens ta' l- oppożizzjoni - biex nikkodifikaw sistema ta' regoli pożittivi li jirregolaw il-mekkaniżmu tad-dritt privat internazzjonali.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joseph Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Sur President, se nkompli fejn spiċċa l-kollega tiegħi tan-naħa l-oħra li bħala sistema għażel li jagħti rendikont u jispjega l-kontenut tal-konvenzjoni u l-effett tagħha.

Meta aħna nemmnu b'liġijiet kodifikati huwa importanti li wara dan iż-żmien kollu jkollna l- private international law ikkodifikata b'xi mod.

U jekk dan huwa huwa l- aktar qasam delikat hemm oqsma oħra delikati - għalkemm m'hemmx il- konvenzjoni - li ġew stabbiliti bi prinċipji over a long period of time, li għandna nagħmluhom.

Sur President, x'inhi l-private international law?

Il-private international law ġieli jsejħulha conflict of laws, jiġifieri meta liġi ta' pajjiż tikkozza ma' liġi ta' pajjiż ieħor, mhux fl-istess pajjiż għax fl- istess pajjiż huma l-qrati tal-pajjiż li jridu jsolvuha.

Imma ġieli jkollok kuntratt - u dan huwa diffiċli u dan huwa dak li pprovaw jirregolaw – bejn personalita` ġuridika f'pajjiż u personalita` ġuridika f'pajjiż ieħor u wieħed minnhom jiftaħ kawża f'pajjiż.

Dan jgħidulu li għandu ġurisdizzjoni iżda mhux il-liġi tal-pajjiż tiegħu jrid japplika imma l-liġi tal-pajjiż l-ieħor.

Allura imħallef ta' pajjiż isib ruħu li jrid japplika liġijiet li hu ma jafhomx.

Ġeneralment f'każi bħal dawn jitqabbad espert fil-liġi barranija biex dan jagħti parir lill-qorti dwar il-liġi tal-pajjiż l-ieħor.

Min qiegħed jismagħna jinduna kemm hija komplikata din is-sistema – dan minkejja li qed ngħidha b'mod sempliċi - aħseb u ara meta tiġi biex tagħżel liema hija l-liġi applikabbli.

Kif qal l-Onor.

Mario de Marco, waqt li fis-sistema Ingliża għandhom il- liġi tal-preċedent, jiġifieri wieħed jimxi fuq dak li qal imħallef xi 200 sena jew 150 sena ilu, u 50 sena wara wieħed jimxi fuq id-deċiżjoni tat- tnejn ta' qablu u nibqgħu neżlin hekk, u dak li jiddeċiedi għada se jimxi fuq deċiżjoni ta' 200 sena ilu, ta' 150 sena ilu eċċ, hawn Malta m'għandniex dik il-liġi.

Jiġifieri naħseb li hija utli li jkun hemm xi forma ta' kodifikazzjoni għax taqta' ħafna problemi speċjalment issa li għandna kwestjonijiet li huma transfrontier.

Qegħdin f'sitwazzjoni daqslikieku qegħdin bejn il-qorti ta' Malta u l-qorti ta' Għawdex kieku jkollhom liġijiet differenti.

Minkejja li m'għandhomx leġislazzjoni differenti hekk qegħdin ukoll.

Pero` ejja ngħidu li jkun hemm liġi għal Għawdex u liġi għal Malta.

Allura meta jkun hemm kawża, liema liġi għandna napplikaw, il-liġi Għawdxija jew il-liġi Maltija?

Fil-każ tal-kuntratti se jkun hemm affarijiet li jaqtgħu.

Ħafna mill-affarijiet konna diġa` nafuhom u nipprattikawhom.

Per eżempju, subartiklu 4(3) jgħid li fil-każ ta' dritt ta' proprjeta`immobbli, fuq il-bini japplika dak li konna ngħidulu l-lex situs, skond fejn tinsab il-proprjeta` immobbli.

Jekk se nagħmel kawża fuq il- Bieb tal-Bombi rrid nagħmilha fil-qorti Maltija u skond il-liġi Maltija għax il-bini jinsab Malta imma mbagħad ikun hemm komplikazzjonijiet oħrajn li huma vasti.

Jien naqbel ma' dak li qal l-Onor.

Mario de Marco rigward il-kuntratti dwar konsumaturi jew kuntratti ta' impjieg u fuq il-validita`, imma m'iniex se noqgħod nidħol fihom biex ma nirrepetix.

Pero` hawnhekk għandna baħar ta' private international law, allavolja din il-konvenzjoni tagħmilha ċara li r- regoli tagħha ma japplikawx għall-kuntratti dwar l-istatus ta' persuna.

Fil-fatt paragrafu 2 ta' artiklu 1 taħt it-titolu "Scope of the Convention" jgħid:

"They shall not apply to questions involving the status or legal capacity of natural persons, without prejudice to Article 11."

Allura żwieġ f'pajjiż ieħor huwa validu jew le?

Liema liġi se tapplika għall-validita` tiegħu?

Kien hemm ġurisprudenza li kienet tgħid il-post fejn jiġi ċċelebrat iż-żwieġ.

F'sentenza Ahmed kontra Ahmed il-qorti ta' Malta qalet fejn kellu aktar rabta l-kuntratt.

Anzi marret iżjed minn hekk u qalet li jkun ħażin - u din ikkwotat minn dak li kienu qalu fil-House of Lords – li jkollok bniedem miżżewweġ f'pajjiż u f'pajjiż ieħor ma jkunx miżżewweġ.

Din il-konvenzjoni ma tkoprix dan.

Jien qiegħed insemmi każ li ġie a konjizzjoni tiegħi fuq ċittadin Malti jgħix l-Ingilterra, ħa d- divorzju l-Ingilterra, żewġuh l-Ingilterra u meta ġie biex jiġi rreġistrat hawn Malta ż-żwieġ tiegħu ...

Hawnhekk qed nistaqsi lill-minsitru biex jgħidli x'inhi l-opinjoni legali tiegħu.

Żwieġ validu ġewwa l-Ingilterra jista' ma jkunx validu u reġistrabbli hawn Malta meta huwa ċittadin Malti?

Din qed nistaqsihielu point blank għax niskanta kif ngħidu le.

Allura naċċettaw iċ-ċertifikat tat-twelid ta' l-istat barrani, ta' l-Ingilterra - li lanqas huwa stat barrani llum, imma huwa stat fil-komunita` - imma ċ- ċertifikat li huwa miżżewweġ lil dik il-mara ma naċċettawhx.

Għalhekk naħseb li wasal iż-żmien li din il-ħaġa nħarsu lejha ftit.

Mhux aħna biss għandna problemi f'din il-kwestjoni.

Per eżempju, żmien ilu ġewwa l-Italja kellhom il-kwestjoni

taż-żwieġ ta' Carlo Ponti u Sophia Loren li kien sar f'Las Vegas fl- Amerika.

Il-qrati Taljani m'aċċettawx iż-żwieġ tagħhom, imbagħad marru jiżżewġu fi Franza u ż-żwieġ tagħhom ġie rikonoxxut.

Riċentement kien hemm każ quddiem la corte di cassazione Taljana ta' tnejn li kienu żżewġu f'Las Vegas, qabdu u għamlu ċ-ċerimonja, imma meta marru lura l-Italja kulħadd mar għal rasu qisu qatt ma ġara xejn, imbagħad reġgħu żżewġu lil ħaddieħor.

Dawn akkużawhom b'bigamija għax qalu li xorta kienet saret iċ-ċerimonja taż-żwieġ.

Dan qiegħed ngħidu għax mhux sewwa li jkollna din ir-regola f'qasam importanti, li jolqot iktar fil-laħam il-ħaj lill-individwu, ngħidu aħna fuq il-kuntratti tal-ġarr tal-merkanzija, allavolja - u hawnhekk għandu raġun l-Onor.

Mario de Marco – hemm ħafna kumplikazzjonijiet ma' xiex torbot u ma torbotx.

Pero` aħna ftit li xejn għandna poter li nbiddluha din, jiġifieri se nibilgħuha bis-sunnara, biċ-ċomba u bid-dudu b'kollox.

Hemm parti mir-regoli li m'humiex daqstant ċari u se jippreżentaw komplikazzjonijiet.

Għalhekk hemm bżonn li nibdew nibnu interpretazzjoni jew inkella din tinbidel imma naħseb aħna żgħar wisq biex nistgħu nġibu tibdil f'din il-konvenzjoni ħalli tkun iktar ċara f'ċerti oqsma.

Pero` l- kwestjoni ta' l-istatus personali hija importanti ħafna għax aħna m'għandniex biss l-Unjoni Ewropea.

Qasam ieħor li għandu x'jaqsam ma' private international law li jolqot ħafna fil-laħam il-ħaj hija l-kwestjoni tat-testmenti li għandhom x'jaqsmu magħhom l-emigranti.

Hemm emigranti li jmorru fil-continental countries bħalma huma l-Italja u Franza li l-konċetti tal-wirt tagħhom huma prattikament bħal tagħna, imma mbagħad hemm emigranti li jmorru l- Awstralja, l-Ingilterra jew l-Amerika fejn in-nutara ma jagħtux kas tat- testmenti.

Jekk wieħed jagħmel testment, iħallih fl-iskrivanija u xi ħadd isibu, jagħmel il-probate tiegħu u jipprova li kien l-aħħar testment tiegħu, dak se jirbaħ fuq kwalunkwe testment li seta' għamel f'Malta u kif diġa` għedt, din tista' tikkawżalna problema.

Per eżempju, proprjeta` li kellha familja ġewwa Malta biegħuha u qassmuha skond it-testment Awstraljan meta kien hemm affarijiet oħrajn hawn Malta li għal dik l-immovable property kellu japplika t-testment ta' Malta.

Huwa importanti ħafna li meta jinqalgħu każijiet bħal dawn ma noqogħdux biss fuq il-ġurisprudenza.

Sur President, wara li nagħmlu l-private international law jew il-conflict of laws - nappella biex inkunu realistiċi ma' dak li qed nagħmlu aħna - naħseb li wasal iż-żmien li nindirizzaw ukoll kwestjonijiet dwar l-istatus tat-tfal, il-leġittimita` tagħhom, il-validita` taż-żwieġ u l-validita` tal- ħall taż-żwieġ.

Huwa realistiku llum li jkollna naraw is-sistema kif jinħall żwieġ barra minn pajjiżna, barra l-ġurisdizzjoni tagħna?

Per eżempju, wieħed li huwa miżżewweġ Maltija f'pajjiż musulman - u hawn kwantita` miżżewġin musulmani - bil-liġi tagħhom tat-"Talaq" jgħid ...

Ħalli nagħti eżempju.

Jekk wieħed ikollu l-privileġġ Pawlin u jmur jiżżewweġ l-Italja, imbagħad ċivilment dan trid tirrikonoxxih hawn Malta.

Jekk tgħidli le, allura ngħidlek: Mela dan miżżewweġ l-Italja u hawn Malta mhux miżżewweġ.

Kif jista' jkun ikollok pożizzjoni bħal dik?

Allura jekk il-musulmani għandhom a religious form of divorce ma tistax ma tirrikonoxxihx u mbagħad tirrikonoxxi ta' dak li għandu l-privileġġ Pawlin.

L-istess fil-każ tagħna għax aħna għandna s-sistema ta' l-annullament ekkleżjastiku li mbagħad jiġi eżaminat u approvat mill-qorti ta' l-appell fil-każi kongruwi u fis-sistema li hemm.

L-approvazzjoni ma tfissirx li terġa' tagħmel il-kawża imma li tapprovah.

Jien qed nistaqsi jekk hijiex diskriminatorja llum li jkollok lil xi ħadd li bil-liġi musulmana ...

U mhux musulmana biss, jista' jkollok ir-reliġjon Lhudija, għax ġewwa l- Ewropa hemm numru kbir appartenenti tar-reliġjon Lhudija li għandhom ukoll is-sistema reliġjuża tagħhom.

Allura x'se nagħmlu?

Se niġu f'diffikultajiet fuq dawn l-aspetti.

Jekk ma nilleġislawx f'dan il-qasam biex ikollna regoli ċerti se nispiċċaw - u dan jiddispjaċini ngħidu – li minflok wieħed ikun jaf x'inhi l-pożizzjoni tiegħu jispiċċa quddiem l- imħallef u kulħadd huwa bniedem, għandu l-likes and dislikes tiegħu.

Dan l- istess bħall-każ ta' persuna bix-xagħar li hija aċċettata iktar minn oħra bla xagħar.

Issa forsi jkun hawn min jgħidli li dawn huma gosti imma fejn jidħlu drittijiet mhix kwestjoni ta' gosti.

Mhux sewwa li tħalliha f'idejn l- imħallef għax dan huwa qasam fejn kulħadd jista' jkollu l-filosofija personali tiegħu u fejn tidħol il-filosofija personali hemmhekk ...

Jien qed ngħid ikun min ikun għax din ġieli narawha fil-ħajja.

Se nsemmi wieħed - u se nsemmi fit-tajjeb – mill-aktar nies twajbin, ħelwin u ta' karattru li tqatta' u tiekol minnu.

Qed nirriferi għall-Imħallef Stephen Borg Cardona, Alla jagħtih il-ġenna.

Is-segretarju jew ir-reġistratur tiegħu kien Ġiġi Gonzi li jekk tistaqsini min kien l-iktar wieħed makakk minnhom ngħidlek li żgur mhux l-imħallef.

Jien qed ngħid il-verita` - u Ġiġi mhux se jieħu għalih lanqas għax qed ngħidlu hekk - u m'iniex qed nagħmel xi disprezz.

Darba kelli kawża quddiemu u kien hemm mara li bdiet tibki u tgħid li r- raġel tagħha jaqla' ħafna flus għax ibigħ il-pastizzi f'ċertu post, eċċ. L- imħallef tant tħassaraha li taha manteniment ta' Lm70 fil-ġimgħa.

Dan kien f'Ġunju ta' l-1976, żmien is-sajf u allura l-Imħallef Stephen Borg Cardona ħareġ bil-leave u daħal imħallef ieħor li ma kellux l-istess mentalita`.

Jien għedtlu: M'iniex se ngħidlek bħalma għamel l-imħallef ta' qablek ħmistax ilu jew tliet ġimgħat ilu biex tagħti Lm70 fil-ġimgħa.

U dan qalli: "Kemm taha?

Jien Lm7 nagħtiha għax inkella tgħolli rasha u r-raġel tagħmlu żibel!"

Dan naħilfu jien.

Meta l-klijent tal-każ l-ieħor, li kien quddiem l-Imħallef Borg Cardona, sar jaf bid-deċiżjoni - għax ma kienx mar għall-kawża - qal: L-imħallef jaf kemm irrid inbigħ pastizzi biex niġbor Lm70 fil-ġimgħa?

Naħseb li l-kollega tiegħi għadda minn dawn l-affarijiet.

Jeħtieġ li f'affarijiet delikati bħal dawn ikun hemm deċiżjonijiet konformi ma' dik li hija l-prattika standard ta' pajjiżi oħra ħalli ma jġibuniex f'konflitt, speċjalment ma' l-Ewropa, ma' pajjiżi tal-Commonwealth fejn hemm l-emigranti u ma' third world countries fejn il-Maltin qegħdin jiżżewġu wkoll.

Dan qed ngħidu għax ma jistax ikun li ngħidu li din il- liġi m'hijiex applikabbli f'dan il-pajjiż u l-pajjiż l-ieħor jgħid li din il-liġi m'hijiex applikabbli.

Il-ħajja hija qasira u f'dawn il- kwestjonijiet importanti ma jistax ikun li wieħed ma jkunx jaf id- drittijiet tiegħu u l-liġi li tapplika u ma tapplikax għalih.

Issa ħalli nerġa' niġi lura għas-suġġett.

Din il-konvenzjoni li se ssir parti mil-liġi ta' Malta tkopri ftit oqsma biss.

Hemm ħafna aktar oqsma li huwa importanti li nkopruhom fosthom, kif diġa` semmejt, l-istatus ta' l- individwu u t-testmenti.

Jeħtieġ ikollna regoli li bihom l-affarijiet nagħmluhom faċli - jekk mhux faċli għallinqas ċerti - għan-nies li jsibu ruħhom f'dawk iċ-ċirkostanzi għax ħafna drabi jkunu f'miżerja kbira.

Qed nagħmel dan l-appell għax filwaqt li l-konvenzjoni ġiet sħuna sħuna minn Ruma, allavolja ilha 25 sena, bil-protokolli tagħha b'kollox, naħseb li wasal il-waqt li f'oqsma oħrajn ma nkunux iktar dicey.

Minflok noqogħdu sejrin fuq dak u fuq l-ieħor immorru għad-deċiżjoni u ngħidu li dawn huma r- regoli.

Jien staqsejt diversi affarijiet lis-segretarju parlamentari u se nistaqsih oħra għax smajt lill-Minsitru Tonio Borg jgħid li l-passaport Malti huwa prova taċ-ċittadinanza kullimkien.

Dik hija l-pożizzjoni tal-gvern jew le?

(Interruzzjonijiet) Mhux tgħidli "safejn naf jien" għax safejn naf jien hekk hi.

Għandu jkolli dikjarazzjoni biex inkun naf jekk passaport huwiex il-prova taċ-ċittadinanza?

Irridu nkunu nafu fejn aħna għax anke f'oġġett żgħir daqshekk għandna t-taħwid.

Nirringrazzjak, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Carmelo Abela): Grazzi.

Is-Segretarju Parlamentari, jekk jogħġbu, jagħmel il-winding up.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI (Segretarju Parlamentari): Sur President, l- ewwelnett nixtieq nibda billi nirringrazzja lill-kelliema li ħadu sehem, jiġifieri lill-Onor.

Anġlu Farrugia, lill-Onor.

Mario de Marco u lill-Onor.

Joseph Brincat.

Jidher li hawn qbil ċar fuq dan is-suġġett u kulħadd qiegħed jgħid li hija ħaġa tajba li nibdew nilleġislaw fuq il-private international law.

Preżentement qegħdin f'sitwazzjoni fejn niddependu minn żewġ fonti, mis-sentenzi li jingħataw mill-qorti u minn dak li jgħidu l- awturi Ingliżi fuq is-suġġett.

M'għażilniex lill-awturi Ingliżi arbitrarjament imma billi aħna konna kolonja Ingliża meta ħadna l- indipendenza writtna dik il-ġabra ta' liġijiet li kellhom l-Ingliżi fuq il- private international law li kienet ġejja mill-interpretazzjoni tal-qrati Ingliżi kif ġiet stabbilita f'dak li tissejjaħ b'mod komplessiv bħala l- common law.

Jiġifieri hawn qbil li hija ħaġa tajba li se ssir din il-liġi u verament qed nieħu pjaċir - speċjalment b'dak li qal l-aħħar kelliem - li hawn qbil ukoll li għandna nagħmlu kodiċi tad-dritt privat internazzjonali.

Sur President, m'hijiex ħaġa faċli li nagħmlu kodiċi tad-dritt privat internazzjonali, anzi hija xi ħaġa diffiċli ħafna.

Il-kelliema semmew diversi punti li għandhom x'jaqsmu mal-familja, mas-suċċessjoni u ma' proprjeta` li huma ta' tensjoni kbira, pero` x'imkien irridu naqtgħuha.

Għalkemm napprezza li hawn min qed indejqu fil-pajjiż għax qed nagħamel tant leġislazzjoni naħseb li hemm bżonn li dan il-ministeru jimbarka fuq din it-triq iebsa u diffiċli, li ħadd ma mbarka fuqha qabel, li biha nistabbilixxu kodiċi ieħor fil-liġijiet tagħna li huwa kodiċi ta' dan is- suġġett partikolari.

Kif spjega tant tajjeb l-Onor.

Joseph Brincat in this day and age hemm bżonn li jsir.

Nittama li meta niġu f'dan il-parlament b'dak l-abbozz ta' liġi jkun hemm, bħas-soltu, kooperazzjoni sabiex kemm jista' jkun inkunu qegħdin nolqtu l-punti prinċipali u nipprovaw nirreġistraw avvanz ieħor li huwa tant neċessarju.

Kif qal tajjeb l-Onor.

Mario de Marco huwa minnu li bħalissa mhux biss hemm diskussjoni għall-aġġornament ta' din ir-Rome convention imma hemm ukoll diskussjoni fuq obbligazzjonijiet li m'humiex ta' natura kuntrattwali jiġifieri obbligazzjonijiet li jitwieldu minn inċidenti tat-traffiku jew obbligazzjonijiet li huma kważi kuntrattwali.

S'issa m'hemmx qbil fuq livell Ewropew, anzi hemm diverġenzi kbar.

Pero` nittamaw li aħna nieħdu l- aħjar partijiet tagħhom u ninkluduhom f'dan il-kodiċi tad-dritt privat internazzjonali.

L-Onor.

Brincat semma punt kruċjali rigward il-kwestjoni ta' l- interpretazzjoni tal-liġi mill-ġudikatura li se jibqa' punt ta' dejjem, jiġifieri min għandu jkollu l-iktar importanza fl-interpretazzjoni tal- liġi, jekk hux il-kelma u l-interpretazzjoni li tingħata hawnhekk fil- parlament jew dik li tingħata mill-ġudikant fil-qorti.

Fl-opinjoni tiegħi – u din hija t-teżi li nsostni – hija l-interpretazzjoni li tingħata f'dan il-parlament li għandha tipprevali u huwa żbaljat meta l-interpretazzjoni li tkun ingħatat minn hawn ġew tiġi skartata jew mibdula mingħajr ebda forma ta' motivazzjoni profonda f'dak li għandu x'jaqsam mal-kambjament fl- interpretazzjoni tal-liġi.

Il-leġislatur jagħmel il-liġi bi skop ċar u abbażi ta' prinċipju etiku fundamentali li jkun hemm f'dik il-liġi.

Meta dawn iż-żewġ binarji jinbidlu ovvjament l-effetti tal-liġi jinbidlu kompletament u, kif nafu, nagħmlu x'nagħmlu f'dan il-parlament l- applikazzjoni tal-liġi tiddependi dejjem mill-ġudikatura fil-qorti.

Fortunatament b'din ir-Rome convention wieħed jista' jħares 'il quddiem sabiex dan is-settur jiġi ċċarat għax fejn il-leġislatur m'għamel xejn allura wieħed ma jistax ilum lill-imħallfin li jagħmlu l-liġi huma stess, bl-interpretazzjoni tagħhom stess ta' x'suppost għandha tkun il-liġi Maltija fuq id-

dritt privat internazzjonali.

Il-qorti għandha fuqha l-piż li tiddeċiedi kull kawża li tidher quddiemha.

Ma tistax tgħid li kawża ma tistax tiddeċidiha għax m'hawn ebda liġi fuqha.

Ma tistax tagħmel hekk.

Dan huwa prinċipju li ġej minn żmien id-dritt Ruman fejn l-imħallef irid bilfors jiddeċiedi l-kwestjoni li jkollu quddiemu.

Allura imħallef li qabel kellu quddiemu każ dwar dritt privat internazzjonali - jiġifieri fejn hemm element barrani għax hemm event, kuntratt, il-persuni jew xi ħaġa li hija ta' natura barranija u allura tista' tqum il-kwestjoni ta' liema hi l-liġi li tirregola rabta legali bejn in-nies - ried jiddeċiedi hu xi jsegwi.

U l- prinċipju li żammew il-qrati tagħna huwa li jħarsu lejn il-private international law Ingliża.

Pero` wieħed irid jgħid li d-dritt privat internazzjonali Ingliż avvanza speċjalment f'dan is-settur, għax ilhom li daħħlu r-Rome convention mill-1990.

Allura issa qegħdin fis-sitwazzjoni li dan is-settur tad-dritt privat internazzjonali qiegħed fl-anomalija li qegħdin napplikaw il-liġi Ingliża kif kienet qabel l-1990.

Jiġifieri hawn Malta għadna qed napplikaw il-liġi li l-Ingliżi issa ilhom li abbandunaw.

Wieħed jifhem li din m'hijiex sitwazzjoni li għandna nkomplu naċċettaw jew inħaddnu, anzi għandna nieħdu ħsieb li nilleġislaw.

Nerġa' ngħid li dan huwa settur importanti għall-pajjiż u se jkun ferm iktar importanti minħabba n-negozju li qed isir ma' pajjiżi fl-Unjoni Ewropea u ma' pajjiżi oħra barra l-Unjoni Ewropea, bħalma huwa l-kuntratt ta' l-iSmartcity li għadu kemm issemma.

Il-fatt li almenu jkollna dritt privat internazzjonali hawn Malta u li kemm jista' jkun ikun uniformi ma' ta' pajjiżi oħrajn huwa ċavetta oħra ta' stabilita` għan-nies fin-negozju f'Malta għax dan inaqqsilhom ir-riskji.

Ħafna drabi s-settur legali ma jikkonsidrax lilu nnifsu bħala fattur ta' riskju għall-kompetittivita` tal- pajjiż.

Imma l-inċertezza fl-applikazzjoni u fl-interpretazzjoni tal-liġi huma fatturi ta' riskju għas-settur tan-negozju.

Għaldaqstant huwa importanti ħafna li d-dritt privat internazzjonali jiġi kodifikat u leġislat.

Dan huwa għall-vantaġġ mhux biss ta' l-avukati, biex l-avukati jkollhom x'jagħmlu jew biex l-avukati jkollhom fuqxiex jedhew, imma għall- ġid ta' pajjiżna.

Allura din il-liġi qed issir biex pajjiżna jimxi pass ieħor 'il quddiem.

Fil-bidu diġa` ddikjarajt li nittama li hawnhekk inkunu qegħdin inħarsu biex kemm jista' jkun malajr - jekk kollox imur tajjeb forsi lejn il-bidu tas-sena li ġejja - ikun hemm dan il-

kodiċi tad-dritt privat internazzjonali mfassal u lest.

Saru xi kummenti rigward l-operat tal-qorti u l-operat tad-diversi miżuri li rnexxielna nieħdu tul din il-leġislatura.

Smajt kritika fuq diversi punti.

L-ewwel kritika hija li qed isiru wisq emendi.

Bir-rispett kollu lejn min qiegħed fis-settur legali jidher ċar li m'huwiex qed jgħix f'din id-dinja, mhux qed jirrealizza li l-globalizzazzjoni, barra li jkollha effetti fuq l-ekonomija, fuq il-kuntratti, fuq l-affarijiet soċjali, għandha effett ukoll fuq il-liġi.

Illum hemm studji fuq l-effett tal- globalizzazzjoni fuq il-liġi, kemm it-teħid ta' konċetti minn ġurisdizzjoni għal ġurisdizzjoni oħra kif ukoll fil-kompetizzjoni tax-xogħol legali, u mhux biss fil-kompetizzjoni tax-xogħol legali imma anke fil-mod kif jiġu mfassla l-liġijiet.

Allura fil-kamp legali rridu nirrealizzaw li jekk ma naġġornawx ruħna ma' l- iktar sistemi legali avvanzati li hawn fl-Ewropa u fid-dinja aħna se naqgħu lura.

Pero` m'għandniex naqgħu lura u m'għandux ikollna settur fis- soċjeta` tagħna li waqa' lura.

Għalhekk dan il-ministeru f'dawn is-sentejn u nofs, tliet snin imbarka fuq proċess kbir ta' rinnovament.

Jien naċċetta l-kritika ta' dawk li jgħidu li jien irrid nagħmel diversi emendi fil- liġijiet, pero` dan qed isir mhux għall-pjaċir ta' l-emendi, għax m'għandniex x'nagħmlu, imma għax hemm il-bżonn.

Jekk ma nirrealizzawx dan il-bżonn ifisser li l-kultura legali tagħna tant fossilizzata hija mwaħħla u jekk nibqgħu sejrin hekk f'pajjiżna kollox se jiġi staġnat.

Fortunatament, minkejja diversi ostakli, diversi impedimenti u kritika fil- gazzetti, irnexxielna nagħmlu ħafna u għax irnexxielna nagħmlu ħafna jkun hemm min qisu jiddejjaq għax għamilna ħafna.

Veru li hemm partijiet fil- liġijiet li trid tistudjahom mill-ġdid pero`, bir-rispett kollu, meta wieħed jaqra d-diversi emendi li għamilna jirrealizza li dawn huma strumenti aħjar u aqwa għal żewġ raġunijiet.

L-ewwelnett għall- applikazzjoni tal-liġi u t-tieni għall-mod ta' kif il-liġi tiġi two per two mal-ħajja taċ-ċittadin.

Jista' jkun li f'dan is-seklu nibqgħu naċċettaw li jkollna kawżi li jdumu biex jinqatgħu jew nibqgħu naċċettaw li każijiet li m'hemmx bżonn jidħlu l-qorti jibqgħu jidħlu l-qorti?

Qisha xi ħaġa kontra d-dinja, xi ħaġa li se tinfetaħ l-art u joħorġu l-vulkani jekk kemm-il darba nbiddlu s-sitwazzjoni legali li għandna llum.

Sur President, jgħiduli li niftaħar bil-miżura ta' l-introduzzjoni ta' l- ittri uffiċjali eżekuttivi.

Bir-rispett kollu mhux niftaħar biha imma nxandarha u nxandarha għax inħoss li iktar ma nxandarha aktar isir użu minnha.

Din hija ittra uffiċjali eżekuttiva li tagħti lill-poplu strument aktar veloċi u aktar effiċjenti biex jieħu rimedju.

Hawnhekk għedna li f'ċerti każijiet, bħalma huma dawk ta' nies li għandhom jieħdu taħt il- Lm5,000 fi flus u dawk li għandhom jieħdu kwalunkwe ammont ta' flus taħt il- kambjali, kulma trid tagħmel huwa li tippreżenta ittra uffiċjali eżekuttiva l-qorti, u dik l-ittra tinnotifikaha lill-parti l-oħra.

Jekk ma jkunx hemm risposta fi żmien 30 ġurnata għal ittra uffiċjali ta' ammont taħt il- Lm5,000, allura ssir titolu eżekuttiv, jiġifieri tagħtik l-istess drittijiet ta' sentenza biex toħroġ mandati.

Fil-każ ta' l-ittra uffiċjali tal-kambjala, jekk wara jumejn li tiġi notifikata ma tkunx ħallast, dik issir titolu eżekuttiv.

Jien tlabt biex jippreparawli l-istatistika għax, għalkemm jgħiduli li jien iffissat fuq l-istatistika, dik hija ċ-ċavetta biex turik x'inhu jiġri.

Irrid ngħid li kemm ilna li daħħalna fis-seħħ l-ittri uffiċjali tal- kambjali fil-prim'awla tal-qorti ċivili għandna 1,019-il waħda.

Dan ifisser li l-qrati tagħna ffrankaw l,019-il kawża li s-soltu kienu jieħdu l- ħin tal-qorti biex jiġu appuntati, jiġu deċiżi u meta jiġu deċiżi l- imħallef irid joqgħod jikteb is-sentenza.

Dan il-ħela ta' ħin kollu ffrankajnieh u llum b'sempliċi ittra uffiċjali li tiġi ppreżentata l-qorti, li tiswa Lm10, u tiġi rċevuta min-naħa l-oħra, inti tieħu rimedju.

Jiġifieri almenu għandna l,020 persuna f'dan il-pajjiż li ħadu rimedju legali.

Rigward l-ittra uffiċjali ta' ammont taħt il-Lm5,000 is-sena l-oħra ġew ippreżentati l,429 u mill-ewwel tas-sena sat-3 ta' Marzu ta' l-2006 ġew ippreżentati 670 ittra.

Jiġifieri b'kollox 2,100 persuna għamlu użu minn din l-ittra uffiċjali.

Jekk tgħodd iż-żewġ tipi ta' ittri uffiċjali ssib li b'kollox kien hemm 3,000 ruħ li għamlu użu minn din il-miżura u lil dawn tajnihom rimedji ġodda ta' kif jistgħu jieħdu d-drittijiet tagħhom aktar malajr.

Dan għamilnieh għal diversi raġunijiet, fosthom għax sibna li kwantita` kbira ta' kawżi fil-qorti kienu kontumaċi, jiġifieri xi ħadd jagħmel il-kawża u l-ieħor ma jweġibx.

Dawn it-tip ta' kawżi kienu qegħdin jaħlu ħafna mill-ħin tal-qrati tagħna.

Ejja naraw x'inhu l-effett illum.

Is-sena l-oħra kellna żieda ta' 40% fix-xogħol

ġudizzjarju u l-kawżi fuq il-lista tal-pendenti naqsu bi 12%.

Dak kien is- sena l-oħra meta konna għadna qegħdin naqbdu r-ritmu f'din il-miżura.

Irrid nagħti ftit statistika ta' l-ewwel xahrejn tas-sena.

Fil-qorti tal- maġistrati bdejna s-sena b'1,457 kawża u fl-aħħar ta' Frar kien hemm l,254.

Jiġifieri f'xahrejn biss il-kawżi pendenti naqsu b'200 jew b'14%.

Fit- tribunal għal talbiet żgħar kien hemm qabża akbar.

Minn 2,317-il kawża li bdejna s-sena bihom spiċċajna b'1,636 kawża fl-aħħar ta' Frar, tnaqqis ta' 29% f'xahrejn biss.

Dan ifisser li dawn l-ittri uffiċjali eżekuttivi li tant jiġu kkritikati huma strument utli.

Ma nafx għalfejn ħaddieħor jiddejjaq li niftaħar bihom.

L-oppożizzjoni oġġezzjonat għalihom u ma nafx x'ma għajritnix fuqhom, imma llum dawn qegħdin jaħdmu.

Allura m'għandix id- dritt li ngħid li l-gvern li jien nirrappreżenta ressaq dawn l-emendi li saru liġi u issa qegħdin jaħdmu?

Għandi dritt ngħid hekk.

Allura dak ifisser li qed niftaħar?

Le, qiegħed ninforma lill-poplu li l-miżuri li ħa dan il-gvern ħadmu, kuntrarjament għall-opinjoni ta' ħaddieħor.

Ħadd m'għandu għalfejn jieħu għalih, anzi jien nippretendi li għandi nsib iktar sostenn sabiex dawn il-miżuri li verament ħadmu u verament taw xogħol tajjeb lill-qorti jkomplu jżidu fl-effett tagħhom.

Kien hemm xi ħadd li qalli li l-poplu ma jridx li jkun hemm iktar emendi.

Kulma jinteressah il-poplu huwa li jkun hemm effiċjenza fil-qrati.

Mela ejja naraw kemm dan qed jingħad minn xi ħadd li qed jgħix fir-realta` tal- qorti jew le, li jaf x'inhuma verament il-problemi legali li hemm fil- qorti.

Il-problema li hemm fil-qorti hija li kollox kien jidħol ġol-qorti, anke kwestjonijiet li m'hemmx bżonn jingħataw attenzjoni minn maġistrat, minn imħallef jew minn ġudikant tat-tribunal għal talbiet żgħar.

Il-poplu huwa interessat fl-emendi li jsiru, anzi l-ħin kollu jitlob li nagħmlu emendi ġodda u li nikkreaw toroq ġodda sabiex jieħu r-rimedju li għandu jieħu u ma jdumx biex jieħdu.

Sur President, ma' kulmin iltqajt - ħlief ma' dawk l-avukati ta' ċerta eta` li nifhem li jiddejqu li jridu joqogħdu jerġgħu jistudjaw il-liġi – speċjalment ma' l-avukati ż-żgħar, ir-risposta kienet pożittiva u qaluli biex nimxi aktar 'il quddiem u nagħmel aktar emendi.

Wieħed irid jifhem li iktar ma nneħħu xogħol bla sens minn fuq ħoġor imħallef jew ġudikant iktar inkunu qegħdin nagħtu ħin lil dak il-ġudikant li jkun jista' jiddedikah għal kwestjonijiet li huma verament ta' mertu tiegħu.

Jien niftakar dejjem f'dan l-eżempju.

Jekk inti taqbad player li huwa professional u tqiegħdu jilgħab fi ground ta' l-amateurs xorta se jilgħab il-football, pero' m'intix se tieħu l-aqwa valur tiegħu.

Xorta se jipprova jagħmel id- dribbling, xorta se jipprova jiskorja, pero` altru tilgħab dak il-player fil-post fejn jixraqlu jilgħab u altru tilagħbu fil-post ħażin.

Dan hu li ħadd ma jrid jirrealizza, li l-ġudikanti tagħna m'aħniex qed nużawhom kif ħaqqhom li jiġu wżati.

Għalhekk għamilna dawn l-emendi u għad irridu nagħmlu iktar.

Irrid infakkar lil din il-Kamra li l-ġimgħa li ġejja, jekk Alla jrid, se jkollna abbozz ta' liġi ieħor li jemenda l-kodiċi ta' proċedura fuq il-mandati kawtelatorji u l-mandati eżekuttivi.

M'għandix dubju li dik hija liġi li tinvolvi ħafna aktar emendi, imma hemm bżonn li jsiru dawn l-emendi sabiex jirnexxielna nnaqqsu mill-piż li għandhom fuqhom il-ġudikanti u biex nagħmlu l-ħajja iktar faċli għan-nies.

Mhux biss nagħtuhom rimedju li jkollhom sentenza tal-qorti malajr, imma nagħtuhom ukoll ir-rimedju li dik is-sentenza jesegwixxuha malajr.

Jien rajt li saret ċerta kritika mill-kelliem ta' l-oppożizzjoni fi stanzi oħra, mhux hawnhekk, rigward affarijiet li huma strettament ta' amministrazzjoni tal-qorti.

Jien niskanta kif kultant ikun hawn l-idea li jien, bħala segretarju parlamentari, irrid nirrelega lili nnifsi bħala amministratur tal-qorti.

Jien m'iniex l-amministratur tal-qorti.

Hemm amministraturi tal-qorti, hemm direttur ġenerali tal-qorti u hemm id- diretturi tal-qorti li għandi fiduċja fihom.

Huwa team tajjeb, kompetenti ħafna u qiegħed jagħmel tibdiliet kbar fil-qorti.

Dan it-team qiegħed jidħol b'mentalita` kompletament differenti minn dik li kellna qabel.

Jien politiku, m'iniex l-amminstratur tal-qorti, pero` ħaddieħor qisu qed jiddejjaq li jien qed nagħmilha tal-politiku, li jien qed nagħmel l-emendi, u jridni nirrelega lili nnifsi kariga li m'għandix nokkupa għax hemm ħaddieħor li qed jokkupaha tajjeb.

Sur President, inħossni ftit redikolu li rrid noqgħod inwieġeb fuq diversi punti ta' l-amministrazzjoni, pero` għall-korrettezza se nweġihom.

Per eżempju, saret il-kritika fuq il-kwestjoni tal-lifts tal-qorti.

Mill- affarijiet kollha li għamilna fil-qorti wieħed iħares lejn il-lifts biss!

Ma ġara xejn.

Dawn il-lifts ilhom jiġu wżati u sfortunatament marrulhom xi partijiet elettroniċi li biex jinbidlu trid issir spiża ta' Lm12,000!

Din m'hijiex ċajta.

Din hija xi ħaġa li ma kenitx prevista pero` trid issir.

In-nies tal-qorti għamlu kulma setgħu jagħmlu sabiex jissewwew dawn il- lifts.

Pero` ħadd ma jgħid li meta jien inħtart bħala segretarju parlamentari l-ewwel ħaġa li għamilt kienet li ħadt ħsieb li niltaqa' man- nies tal-qorti u ftehemna li jinbena lift ieħor.

Dawk iż-żewġ lifts itellgħu erba' persuni t-tnejn li huma u minflok issa hemm lift ieħor li jtella' tmien persuni.

Jiġifieri l-kapaċita` li biha jitilgħu tmien persuni issa telgħet għad-doppju, jiġifieri għal sittax.

Bħalissa ż-żewġ lifts prinċipali tan-nofs huma weqfin imma hemm lift ieħor ta' tmienja li qed jaħdem ukoll.

Imma le, fuq dak il-lift irridu nitilgħu!

Ma ngħidux li hemm lift ieħor!

Sur President, saret ukoll kritika għat-tibdil li sar fl-entratura tal- qorti.

Jien irċevejt anke verbal ta' ġudikant fejn xi ħadd qalli li ma jmissnix tajt kas fuq l-entratura tal-qorti.

Meta tkellimt ma' l- amministraturi tal-qorti qbilna li l-qorti m'għandhiex tibqa' post li qisu ma dħalt imkien, jew inkella kont qiegħed fi Triq ir-Repubblika l-Belt u qbadt u dħalt qisu ma ġara xejn.

Bir-rispett kollu, m'iniex se ngħid li kienu jidħlu ħafna nies biex jisservew fil-qorti, pero` dik kienet realta`.

Issa għamilna entratura b'ċerta dinjita` fil-qorti.

Kien hemm min ikkritikani li għamiltha qisha hotel.

M'għandux x'jaqsam, l-importanti hu li kulmin min jidħol fil-qorti jħossu li daħal ġo qorti ta' pajjiż Ewropew demokratiku, stat modern.

X'fiha din?

Le, irridu nibqgħu nċekknu l-qorti!

Aħna qed nipprovaw intejbu l-qorti u ħaddieħor jiġi jgħid li aħna għamilna xi ħaġa ta' grandjożita`.

Lanqas li waħħalna xi lapida, qgħadna naqtgħu xi żigarella u għamilna xi pompa biex ninawgurawha bħalma niġu kkritikati!

Sempliċement għamilna l-entratura tal-qorti u għamilna security zone.

Peress li l-makna tas-security kienet għadha ġdida u ġiet użata għaċ-CHOGM - u din għedtha u ddikjarajtha diversi drabi - kien hemm min qal li ġiet bil-ħsara.

Din ma kellha l-ebda ħsara.

Ġiet użata mill-pulizija għaċ- CHOGM għax meta rawha l-pulizija riduha, u ġustament għax kienet makna ġdida u kienet iktar effiċjenti minn makni oħra.

Bir-rispett kollu lejn il-kritika li ssir mill-oppożizzjoni fuq dawn l- affarijiet, ix-xogħol ġudizzjarju jiddependi minn dawn l-affarijiet, jiġifieri se jinqatgħu aktar kawżi?

Din l-entratura ġiet irranġata għax dan huwa post ta' dinjita`.

Irrid ngħid ukoll li l-lobby sar mill-vot tas- sena li

għaddiet.

Din is-sena se jsiru proġetti oħrajn, jekk il-Bambin irid, fosthom li se jsir one-stop shop isfel sabiex ma jibqax ikun hemm ħafna nies jiġru ġol-kurutur għax għandna wisq nies jiġu jduru ġol-kuruturi tal- qorti.

Min għandu bżonn jidħol għal kawża jidħol, min għandu bżonn jixhed jidħol biex jixhed u daqshekk, ma jkollniex iktar nies li jkunu qegħdin il- qorti għal xi raġuni oħra.

Mhux hekk biss imma din is-sena se nirranġaw ukoll is-sular ta' fuq fejn se titla' l-amministrazzjoni.

Nassigura li l- fondi ma ntnefqux kollha fuq l-entratura tal-qorti.

Dawk kienu tas-sena l- oħra u din is-sena se nagħmlu affarijiet oħra.

Saret ukoll il-kritika, li rajtha wkoll pwerili, rigward xi awla li ma kellhiex il-karti.

Bir-rispett kollu, ħadd mill-amministrazzjoni ma ġie nformat b'ħaġa bħal din.

M'hemm l-ebda nuqqas.

Din hija sempliċement kritika bla sens u nixtieq inkun naf jekk dan li ġie rrapportat huwiex veru jew inkella hijiex xi ħaġa kompletament fl-arja.

Saret ukoll il-kritka rigward l-użu tal-karozzi mill-marixxalli.

Bir- rispett kollu, il-marixxalli tal-qorti għandhom id-dritt jagħmlu użu mill- karozzi tal-qorti matul il-ġurnata meta jagħmlu n-notifiki.

Issa l- amministrazzjoni ħadet id-deċiżjoni li fl-aħħar tal-ġurnata l-karozzi jiġu pparkjati u min ikollu bżonn jagħmel in-notifiki għax ikun hemm xi ħaġa urġenti għandu jkellem lid-diretturi responsabbli u toħroġ il-karozza.

Pero`, bir-rispett kollu, miżura tajba, bis-sens u in linja ma' dak li kulħadd jaqbel miegħu, li ma jkunx hemm iktar ħela ta' petrol, li ma jkunx hemm iktar karozzi jiġru mas-saqajn li m'għandhomx ikunu jiġru mas-saqajn, hija xi miżura daqshekk drastika?

Din hija xi ħaġa loġika.

Sur President, hawnhekk nixtieq nirringrazzja b'mod partikolari lid- diretturi tal-qorti li qegħdin jagħmlu ħafna xogħol għax il-qorti m'huwiex post faċli fejn taħdem, anzi post diffiċli ħafna.

Kulħadd jippretendi elf ħaġa u, tagħmel x'tagħmel, hawn erba' karattri mas-saqajn li ma togħġobhom qatt.

Jien naf li ndejjaq lil ċerti nies, għax ovvjament m'għandhomx grazzja miegħi.

(Interruzzjonijiet) Dażgur, grazzi.

Pero` altru dik li hija l-perception tiegħek fil-konfront tiegħi, u altru tara oġġettivament x'inhu jsir ġol-qorti.

Aħna qatt ma għedna li l-qorti qed inġibuh jimxi fuq ir-rubini.

Kulma għedna huwa li se nieħdu

diversi passi f'diversi setturi sabiex jirnexxielna nċaqilqu l-affarijiet 'il quddiem.

Din is-sena se jitressaq l-abbozz ta' liġi li permezz tiegħu se nġibu għad- dibattitu d-diversi proposti li għamilna fil-white paper "Lejn ġustizzja aħjar u eħfef".

Ara ma jmurx xi ħadd jaħseb li din in-naħa tal-Kamra se taqta' qalbha minħabba li jkun hemm il-kritika u ma tagħmilx l-emendi li huma neċessarji.

Meta ma jsirux l-emendi tal-liġi kulma jkun qed jiġri huwa li jibqa' l-istatus quo u nies li qegħdin iħabbtu l-bibien tal- ġustizzja jibqgħu jdumu biex jieħdu ġustizzja.

Jien m'iniex qed nagħmel il- liġijiet u ngħid li dawk ta' kulur politiku wieħed se jieħdu t-tali triq veloċi u dawk ta' kulur politiku ieħor se jieħdu t-triq l-oħra.

Dawn huma rimedji tajbin għal kulħadd u jagħmlu ġid lill-poplu kollu, Nazzjonalisti u Laburisti.

Allura aħna rridu nassiguraw li nkomplu nibdlu l-affarijiet.

Jien ġejt akkużat li għandi xi sentiment li nibqa' mniżżel fl-istorja tal- liġi biex nipprova nissostitwixxi lil diversi persuni.

Ġejt imqabbel ma' Napuljun u ma' Sir Arturo Mercieca, qisni qed nipprova nagħmel l-imprint tiegħi.

Jien ilni 20 sena avukat u f'dawn l-20 sena naħdem il-qorti moħħi ilu jaħseb kif jibdel l-affarijiet.

Issa li għandi din l-opportunita` li nkun segretarju parlamentari f'dan il- ministeru qiegħed nieħu l-ħin kollu possibbli sabiex nagħmel il-liġijiet li ilni 20 sena nixtieq li nagħmel.

U ħadd ma jista' jlumni li qiegħed nagħmel din il-ħaġa, għax hija xi ħaġa li fl-aħħar tal-ġurnata se tagħti rimedji ġodda lill-poplu.

Jien se nibqa' determinat sabiex dan inwettqu, Sur President.

Nirringrazzjak.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Issa se npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jipprovdi għar-Ratifika tal- Konvenzjoni ta' Adeżjoni ta' l-14 ta' April, 2005 għall-Konvenzjoni ta' Ruma ta' l-1980 fuq il-liġi li tapplika għal obbligazzjonijiet kuntrattwali u għall-Ewwel u t-Tieni Protokolli relattivi" ikun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tieni Darba.

THE DEPUTY SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Nipproponi li l-Abbozz ta' Liġi li jirratifika l-Konvenzjoni ta' Ruma fuq l-Obbligazzjonijiet Kuntrattwali jiġi trattat mill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi.

THE DEPUTY SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

MICHAEL ASCIAK: Nissekonda.

THE DEPUTY SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi li jirratifika l-Konvenzjoni ta' Ruma fuq l-Obbligazzjonijiet Kuntrattwali jiġi trattat mill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

THE DEPUTY SPEAKER: Sar il-ħin.

Is-Segretarju Parlamentari, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Sur President, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tlieta, 7 ta' Marzu, 2006 fis-6.00 p.m. b'din l- aġenda:

Abbozz ta' Liġi dwar id-Demm Uman u t-Trapjanti - Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi biex jimplimenta Miżuri ta' l-Estimi - Tielet Qari.

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta` Soċjali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Securitisation – Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li Jirratifika l-Konvenzjoni ta' Ruma fuq l- Obbligazzjonijiet Kuntrattwali - Kumitat Permanenti.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Stefan Buontempo.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Sur President, madwar 15-il ġurnata ilu ġie rapportat mill-Ministru Louis Deguara li fl-interess ta' l-anzjani se jkun hemm ċaqliq f'diversi sptarijiet.

Intqal li l-pazjenti ta' l-Isptar Boffa se jintbagħtu fl-Isptar Zammit Clapp filwaqt li r-residenti li qed jiġu rehabilitated fl-Isptar Zammit Clapp se tinbnielhom binja f'St Vincent de Paule.

Tara dawn l-affarijiet u tibda tiddubita jekk huwiex veru li l- gvern Nazzjonalista għandu interess li l-Isptar Boffa jitbattal u l- pazjenti jmorru kollha fl-Isptar Zammit Clapp.

Għaliex qed ngħid hekk?

Jien ma nistax nifhem kif ilna s-snin nisimgħu kemm se jkun kbir, kemm se jkollna spazju fejn naħdmu u kemm se jiswa l-famuż Sptar Mater Dei, imbagħad f'daqqa waħda smajna lill-ministru tas-saħħa jgħid li l-Isptar Boffa se jagħlaq.

Meta staqsewh għaliex se jagħlaq qal li dan se jiġri għax il-pazjenti ta' l-Isptar Boffa – fejn bħalissa hemm il-ward ta' l- onkoloġija, jiġifieri tal-mard tal-cancer li f'pajjiżna qed jiżdied – se jittieħdu f'binja ħafna ikbar fl-Isptar Zammit Clapp ħalli t-tobba jkunu jistgħu jaħdmu aħjar.

Jien ma nistax nifhem kif il-Ministru Deguara qed jgħid li l-Isptar Boffa huwa żgħir, għax jekk tneħħi l-NRU ward u d- dermatology ward mill-Isptar Boffa u teħodhom fejn suppost fl-Isptar Mater Dei, l-Isptar Boffa jkollu spazju biżżejjed biex idaħħal aktar pazjenti li jbatu mill-cancer.

Il-ministru qal ukoll li dik iż-żona hija skedata.

Huwa vera li l-Furjana hija area ta' konservazzjoni urbana, imma ma kienx korrett meta qal li m'hemmx fejn jespandi.

Iż-żewġ wards li m'għandhom l-ebda relazzjoni ma' l- onkoloġija jistgħu faċilment jitneħħew minn hemm – hawn qed nirreferi għal darb'oħra għall-NRU ward u għad-dermatology ward – u b'hekk ikollu żewġ wards b'diversi sodod fejn jista' jikkonċentra aktar fuq il-pazjenti li għandhom il-marda tal-cancer.

Barra minn hekk, jekk jagħmel survey dwar dawk l-inħawi jsib li hemm ħafna areas fejn jista' jespandi ħalli jilqa' għall-problema kbira tal-cancer.

L-isptar hemm madwar 68 każ akut u madwar 93 social case ta' pazjenti anzjani li qegħdin f'dan l-isptar għax ma jistgħux jirritornaw lura f'darhom.

Fil-fatt dawn qed jieħdu post pazjenti oħra li jkollhom bżonn jingħataw servizz f'dan l-isptar.

Jien naħseb li jekk se jagħmel xi ħaġa fl-interess ta' l-anzjani jkun aħjar li jħalli l- pazjenti ta' l-Isptar Boffa fejn qegħdin filwaqt li lir-residenti ta' l- Isptar Zammit Clapp jeħodhom f'dik il-binja li ddeċieda li jibni f'St Vincent de Paule.

Imma l-interess tal-gvern Nazzjonalista huwa li fil-każ ta' l-Isptar Boffa li qed jagħti kontribut lill-qasam tas-saħħa, jagħmel kif għamel fil- passat.

Issa jien m'iniex se noqgħod ngħid li l-Isptar Boffa m'għandux potenzjal, għax dan l-isptar bil-potenzjal u l-valur li għandu faċilment jista' jiġi ntegrat bħala parti mill-proġett ta' madwar il-port il-kbir.

Fil-fatt diġa` qed jissemmew xi żviluppaturi li huma interessati li jagħmlu dan.

Aħna nafu x'veduti hemm f'dawk l-inħawi u hija ħasra li dan l-isptar se jingħalaq meta wieħed jista' faċilment itejbu u jħalli l-pazjenti ġo fih.

Qed ngħid itejjeb għax ġie rapportat li ġej xi apparat minn barra sabiex jintuża għall-fejqan tal-cancer.

Kien ikun iżjed għaqli kieku l- Ministru Deguara qal x'inhu l-ħsieb tal-gvern dwar x'se jsir minn dan l- isptar ladarba jitbattal, għaliex bħalissa m'għandux idea.

Min verament irid jippjana sew ma jaqbadx u jgħid li fl-interess ta' l- anzjani, il-pazjenti ta' l-Isptar Boffa se jibgħathom fl-Isptar Zammit Clapp u lil dawk ta' l-Isptar Zammit Clapp se jibgħathom St Vincent de Paule.

Jien naħseb li f'dan kollu hemm xi aġenda moħbija għax aħna nafu kif jaħseb u kif jaħdem il-partit Nazzjonalista.

Hawnhekk nappella lill- Ministru Deguara u lill-prim ministru biex fl-interess tan-nazzjon jgħidulna għaliex se jagħmlu dawn il-movimenti kollha u x'se jiġri mill- Isptar Boffa wara li jitbattal.

Qed ngħid hekk għaliex dan huwa sptar li għandu potenzjal kbir u Allaħares jiġri minnu bħalma ġara fil-każ tat-teatru l-imwaqqa', tal-White Rocks, ta' Sant' Iermu u tant postijiet oħrajn li nista' nelenkahom wieħed wara l- ieħor.

Dan meta l-partit Nazzjonalista ilu kważi 20 sena fil-gvern!

Ninsab ċert li dan il-gvern għandu xi aġenda moħbija u jekk b'din l-aġenda se jweġġa' lil xi pazjenti li waslu fl-aħħar erbat ijiem ta' ħajjithom hija assurdita` li qed jagħmel l-affarijiet b'dan il-mod.

Għalhekk, għal darb'oħra, nitlob lill-prim ministru jgħidilna x'beħsiebu jagħmel fil-każ ta' l-Isptar Boffa u għaliex qed jagħmel dan iċ-ċaqliq kollu meta għandu spazju biżżejjed fejn jaħdem.

Dan l-aħħar intqal li fl-Isptar Zammit Clapp se jinġieb xi makkinarju li bih isiru r-raġġi u għalhekk nixtieq inkun naf kif se jintlaqtu minn dawn ir-raġġi t-tfal ta' l-iskejjel li jinsabu viċin ta' dan l-isptar.

Qed ngħid hekk għax dan l-isptar jinsab qrib l-iskola Sacred Heart u l-kulleġġ Stella Maris u allura jkun tajjeb li l-prim ministru jserraħ moħħ il-ġenituri tat- tfal li jattendu dawn l-iskejjel.

Dan qed ngħidu fl-interess tan-nazzjon għax f'dan il-pajjiż għandna kważi Lm1.5 biljun dejn nazzjonali u ma nistgħux nibqgħu nonfqu l-miljuni ta' liri minħabba nuqqas ta' ppjanar min- naħa tal-gvern.

Jekk il-gvern għandu l-ħsieb li jagħlaq l-Isptar Boffa jmissu jgħidilna xi skop għandu u kemm se jiġi jiswa lill-poplu Malti biex jagħlaq dak l-isptar u jiftħu x'imkien ieħor.

Qed jgħid li fl-Isptar Mater Dei m'hemmx post għall-oncology department.

Allura jekk ma kellux interess li jieħu l-oncology department fl-Isptar Mater Dei, għaliex ma ħax hemmhekk id-dipartiment tad-dermatoloġija?

B'hekk kien ikollu wards biżżejjed fejn jaħdem fl-Isptar Boffa.

Qed jgħid ukoll li strutturalment fl-Isptar Boffa ma jistax ikabbar iżjed, imma jekk idur ftit l-art ta' madwaru jsib li hemm żoni fejn jista' jibni.

Jekk wieħed jagħti ħarsa lejn il-gazzetti jsib li llum stess il-kunsill lokali tal-Furjana qal li jixtieq li dan l-isptar isir dar għall-anzjani.

Fil-fatt fil-gazzetti "The Times" u "The Malta Independent" qed jingħad li se ssir xi residenza għall-handicapped u xi support unit.

Jien nassigura lill-poplu Malti li l-gvern Nazzjonalista, li verament m'għandux kuxjenza soċjali, għandu l-iskop li dan l-isptar, li t-twieqi tiegħu jħarsu għal fuq il-port, jiżviluppah f'xi ħaġa relatata mal-proġett ta' madwar il-port il- kbir.

Issa huwa veru li f'dan l-isptar hemm ċertu potenzjal biex wieħed jagħmel xi żvilupp simili, imma għalinqas għandu jkun hemm it-trasparenza u jekk il-gvern iddeċieda li jiżviluppa dan il-post għandu jgħidilna x'tip ta' żvilupp għandu f'moħħu.

M'għandux jiġri kif ġara fil-passat taħt il- partit Nazzjonalista fejn kollox isir bil-ħabi.

Hawnhekk jien qed niftakar meta l-Mid-Med Bank inbiegħ lill-HSBC u meta nxtrat Dar Malta fi Brussell li sal-lum, għalkemm għadda ċertu ammont ta' żmien, għadha ma bdietx tiffunzjona.

Imbagħad niftakar li kien intqal li parti mill-appartamenti ta' Dar Malta fi Brussell se jkunu kummerċjali.

Mhux hekk isiru l-affarijiet.

L-affarijiet iridu jsiru bis-serjeta`.

Il- gvern irid ikun responsabbli ta' kull oġġett li jagħmel u jrid ikun trasparenti wkoll.

Ma jistax jaħbi mill-poplu Malti għax fl-aħħar mill- aħħar l-iskop tal-ħidma tal-gvern għandu jkun li jara l-interess tal-poplu Malti.

Jekk il-gvern jiddeċiedi li proġetti bħal dawn jgħaddihom lil xi ħaddieħor, il-flus iridu jingħataw lin-nies li huma l-iktar vulnerabbli u li l-partit Nazzjonalista nsihom u abbandunahom.

Nirringrazzjak.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Charles Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Sur President, nixtieq nirriferi għal artiklu li deher fil-gazzetta "Il-Mument" tal-bieraħ, il-Ħadd 5 ta' Marzu, li nkiteb taħt it-titlu: "Azzjoni ta' Charles Buhagiar li tista' tippreġudika allokazzjoni ta' Lm116,000 għal Ħaż-Żebbuġ".

L-artiklu li nkiteb f'din il- gazzetta jirrigwarda landscaping li qed isir fil-madwar ta' Ħal Mula housing estate f'Ħaż-Żebbuġ.

Xi ftit tas-snin ilu fil-parti ta' isfel ta' dan il-housing estate kienu nbnew xi blokki ta' flats ġodda li madwarhom qatt ma ġie rranġat.

Id- dipartiment tal-housing kien ħareġ pjan sabiex fil-ġnub ta' dawn il-blokki jsir ġnien, pero` kif għedt qabel, dan il-ġnien qatt ma sar.

Xi tliet snin ilu l-kunsill lokali ta' Ħaż-Żebbuġ kien applika, skond skema li għandu l- istess dipartiment tal-housing, biex dan il-ġnien li huwa tal-housing ikun jista' jsir minnu flimkien ma' l-awtorita` tad-djar.

Fil-fatt ġew emendati l-pjanti li kien ipprepara l-istess dipartiment tal-housing u saret applikazzjoni lill-MEPA li ġiet approvata.

Sur President, wieħed jista' jidħol għal dan il-ġnien minn Triq Ewġenju Borg f'Ħaż-Żebbuġ.

Din it-triq tant hija dejqa li r-residenti li joqogħdu fiha bilkemm jistgħu joħorġu l-karozza tagħhom mill-garaxx.

Madwar sitt snin ilu, il-kunsill lokali ta' Ħaż-Żebbuġ kien applika għand il-MEPA sabiex Triq Ewġenju Borg titwessa' kif suppost, liema applikazzjoni ġiet approvata.

Sadanittant, din l-istess triq li tinsab fit-tarf ta' Ħaż- Żebbuġ, fil-parti li tmiss mas-Siġġiewi, kienet intużat ħafna mill-vetturi meta kienet ingħalqet Triq is-Siġġiewi peress li kien qed isir xi xogħol tal-protokoll Taljan u allura sofriet ħsarat kbar.

Minħabba l-ħsarat li sofriet din it-triq u toroq oħrajn f'Ħaż-Żebbuġ, il- kunsill lokali ta' din il-lokalita` kien ipprepara rapport u għamel stima tal-ħsara u l-ammont ta' flus li kien hemm bżonn sabiex din it-triq tiġi rranġata.

Dan l-ammont kien jitla' għal madwar Lm1 miljun u kienet saret talba lid-dipartiment tat-toroq sabiex jagħti kumpens lill-kunsill lokali ta' Ħaż-Żebbuġ.

Issa fl-opinjoni tiegħi l-kumpens li ngħata kien wieħed miżeru ta' Lm30,000.

Mela d-dipartiment tat-toroq ta lill-kunsill Lokali ta' Ħaż-Żebbuġ is-somma ta' Lm30,000 biex jirranġa xi toroq, foshom Triq Ewġenju Borg.

Barra minn hekk, id-dipartiment tad-djar, flimkien mal- kunsill lokali ta' Ħaż-Żebbuġ ried jagħmel proġett ta' embellishment madwar il-flats ġodda ta' Ħal Mula, liema kuntratt kien jiswa madwar Lm150,000.

Madwar sena u nofs ilu beda jsir embellishment u parkeġġ madwar il-flats ta' Ħal Mula u kienu diġa` nefqu s-somma ta' Lm35,000.

Meta sena ilu saret l-elezzjoni tal-kunsilli lokali f'Ħaż-Żebbuġ kien ġie deċiż mill-kunsill il- ġdid li filwaqt li jitkompla x-xogħol ta' embellishment madwar il-flats ta' Ħal Mula, jibda jsir ukoll ix-xogħol tat-twessigħ ta' Triq Ewġenju Borg u l- bini mill-ġdid tagħha li issa l-kunsill kellu l-flus għaliha.

Hawn ta' min isemmi li faċċata ta' l-embellishment li kien se jsir mal-ġenb tal-flats ta' Ħal Mula hemm speċi ta' pjazza u proprju ġo nofsha hemm area ta' daqs mhux ħażin li kienet se tiġi landscaped.

Meta ġie biex jinbeda x- xogħol fuq dan l-istess ġnien li għalih kien hemm il-permessi meħtieġa, u ngħataw il-linji tat-toroq sabiex titwessa' Triq Ewġenju Borg li tagħti proprju għal dan il-ġnien, irriżulta li meta titwessa' t-triq il-linja tat- triq kienet se tgħaddi proprju minn ġo nofs dan il-ġnien b'mod li dan il- ġnien jisparixxi kollu kemm hu.

Issa jekk it-triq titwessa' kif suppost u l- ġnien ma jsirx, il-flus li kien hemm imwiegħda mid-dipartiment tal-housing kienu se jispiċċaw għax ma jkollhomx għalfejn jintużaw.

Allura kellha tittieħed deċiżjoni kif din l-area tista' tiġi embellished b'dan il-ġnien u fl-istess ħin isir it-twessigħ tat-triq kif kellu jsir.

Ġara li sar studju ġdid fuq din l-area fejn ġie nnotat li kieku fil-pjazza ta' quddiem l-istess flats fejn kellu jsir ġnien żgħir kellha tiġi nkorporata l-playing field, allura l-ġnien ikun jista' jsir xorta waħda.

Fi ftit kliem, ipprovat tinstab soluzzjoni biex il-flus li diġa' kienu bdew jintnefqu mid-dipartiment tad-djar - infakkar li dawn nefqu Lm35,000 – u li huma committed li jintnefqu matul din is-sena u s-sena d-dieħla, ikunu jistgħu jintużaw għall-istess skop ta' qabel, ċioe` biex isir ġnien f'din l- area.

Wara dan saret il-bidla fil-pjanti biex il-ġnien li ma setax isir fil-ġenb tal-blokk ġie trasferit proprju f'nofs il-pjazza u ġie nformat il- kunsill lokali ta' Ħaż-Żebbuġ.

Barra minn hekk, saru wkoll żewġ laqgħat mal-kunsill lokali fejn ġie spjegat lilhom it-tibdil li kellu jsir.

Id- dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali ukoll ġie nformat b'din il- problema u bis-soluzzjoni li kienet qed tiġi proposta.

B'dan ġie nformat ukoll id-dipartiment tat-toroq għax peress li parti mill-fondi għall-bini tat-toroq kellhom jiġu provduti minnu, bilfors kellu jiġu nvolut.

Dan huwa l-mod kif seħħew l-affarijiet.

Sur President, ġara wkoll li peress li x-xogħol tat-toroq li kellu jsir kien jestendi ħafna lil hinn minn fejn kellu jsir il-ġnien, ix-xogħol tat- toroq seta' jsir pero` x-xogħol fuq il-ġnien kellu jieqaf sakemm isiru l- pjanti ġodda u jiġu approvati mill-MEPA.

Fil-fatt diġa` saret applikazzjoni lill-MEPA għal dan il-ġnien.

Biex il-kuntrattur seta' jkollu linja tat-triq ma' xiex jimxi, ingħata l-master plan ta' l-area kollha li kienet tinkludi l-linja l-ġdida ta' fejn kien ġej il-ġnien.

Meta l-kuntrattur ingħata l- pjanta l-ġdida ta' fejn kien ġej il-ġnien, dan bla ma ħadd qallu xejn mhux biss ġibed il-linja tal-ġnien kif kien propost, imma qabad jippjanta l- istess ġnien.

Meta l-kunsill lokali ġie mgħarraf b'din il-problema waqqaf minnufih lill-kuntrattur milli jkompli x-xogħol fuq il-ġnien ladarba dan kien għadu ma ġiex approvat.

Għal xi raġuni jew oħra, minkejja li ġie mwaqqaf uffiċjalment mill-kunsill, il-kuntrattur baqa' għaddej bix- xogħlijiet.

L-għada li kompla bix-xogħlijiet dan reġa' twaqqaf u sal-lum, safejn naf jien, dan għadu wieqaf.

Din hija s-sitwazzjoni llum.

Issa jien ma nistax nifhem b'liema mod jista' xi ħadd jgħid li azzjoni li ttieħdet minni, Charles Buhagiar se ttellef u tippreġudika l-allokazzjoni ta' Lm116,000 lill-kunsill lokali ta' Ħaż- Żebbuġ.

Biex dan isir li jrid jiġri hu li l-ġnien li kellu jsir ma jsirx, u allura ovvjament il-flus ma jintnefqux.

Hawn inħossni fid-dover li nirringrazzja lid-dipartiment tal-housing li meta ġie mgħarraf b'din il- problema sibna kooperazzjoni sħiħa minnu sabiex tinstab soluzzjoni.

B'mod partikolari rrid nirringrazzja lill-Perit Anton Camilleri, id-direttur tad- dipartiment tal-housing kif ukoll lill-Perit David Vassallo mid-dipartiment tat-toroq li huwa l-manager inkarigat minn dik l-area li wkoll għen sabiex tinstab soluzzjoni.

Huwa għalhekk li kont sorpriż ħafna meta fil-gazzetta "Il-Mument" tal- bieraħ ħarġet storja ta' propaganda Nazzjonalista msejsa biss fuq il-gideb.

Din l-istorja kienet maħsuba biex mingħalihom itellfu xi ftit minn dak li qed isir f'Ħaż-Żebbuġ.

Jien nista' ngħid li meta ġie ppreżentat il-proġett rivedut lill-kunsill lokali ta' Ħaż-Żebbuġ, il-kunsilliera Laburisti u kważi l-kunsilliera kollha Nazzjonalisti qablu miegħu, jiġifieri ma nafx għalfejn kellha tinkiteb din il-famuża storja li tgħid li azzjoni meħuda minni, Charles Buhagiar, skond huma bla ma nformajt lill-kunsill lokali, se tippreġudika din l-għotja tal-flus lill-kunsill lokali ta' Ħaż-Żebbuġ.

Dan m'huwiex minnu.

L-uniku kunsillier Nazzjonalista li beda joġġezzjona għax- xogħol kif kien propost kien il-Perit Philip Mifsud u nissusspetta verament li wara din l-istorja kollha hemm hu, għax hu biss donnu ried ifixkel li Ħaż-Żebbuġ jingħata l-flus li ġew imwiegħda lilu mid-dipartiment tad-djar biex isir dan il-ġnien.

Sur President, irrid ngħid li m'huwiex sew li jkollok kunsillier tal-partit Nazzjonalista li biex jidher gustuż politikament jagħmel ħsara lil-lokal tiegħu stess.

Dan mhux lili personalment se jagħmel ħsara, lanqas lill- kunsill lokali b'maġġoranza Laburista ta' Ħaż-Żebbuġ, imma meta jagħmel dawn l-affarijiet qed jagħmel ħsara lir-raħal tiegħu.

Jien ngħid li jmissu jaf aktar minn hekk u jmissu jistħi jagħmel affarijiet bħal dawn.

Ninsab ċert li din l-istorja m'hu se jagħmilha ħadd ħliefu, għax hu kien li oppona bil-qawwa għal dan il-proġett.

Il-Perit Philip Mifsud kien informat il-ħin kollu dwar x'kien qed jiġri.

Jien personalment attendejt għal-laqgħat miegħu fid-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali biex nispjegaw x'kien se jiġri.

Jiġifieri hu jaf eżattament x'kien qiegħed jiġri u hija vera ħasra li għall-gwadann politiku partiġġjan nipprovaw intellfu l-fondi li hemm allokati għall-istess raħal tagħna.

Jien nittama li l-Perit Philip Mifsud ma jibqax jippersisti b'dan il-mod fuq dan il-proġett għax il-ħsara mhux lili qed jagħmilha imma lir-raħal tiegħu.

Ladarba qed nitkellem fuq Ħaż-Żebbuġ irrid insemmi t-toroq li hemm bżonn isiru f'dan ir-raħal.

It-toroq li jifformaw parti mill-istess industrial estate ta' Ħal Mula, ftit 'il bogħod minn fejn hemm dan il-ġnien, sal-lum għadhom ma sarux minkejja li n-nies ilhom joqogħdu hemm għal aktar minn għaxar snin.

Ftit ilu s-Segretarju Parlamentari Edwin Vassallo mar idur fl- industrial estate ta' Ħaż-Żebbuġ u beda jiftaħar kemm għamel toroq.

Jien naħseb li lill-Onor.

Vassallo din it-triq qabżitlu, għaliex din it-triq partikolari, li tagħmel parti min-naħa ta' isfel ta' Triq Għarram, sal-lum mhux talli ma saritx, talli tant hija mkissra u mfarrka li la l-ambulanzi, la t-tobba u lanqas dawk li jiġbru ż-żibel ma jistgħu jidħlu fiha.

Wieħed jista' jimmaġina x'konsegwenzi koroh qed ikollhom jiffaċċjaw ir-residenti ta' din il-area.

Fil-fatt dawn inkarigawni sabiex inressaq petizzjoni lill- gvern iffirmata minnhom.

Proprjament din hija miktuba bl-Ingliż pero` se nipprova naqlibha bil-Malti.

Din tgħid hekk:

"F'isem ir-residenti, kumpanniji jew garaxxijiet tas-self-employed li hemm fi Triq Għarram f'Ħaż-Żebbuġ, Malta, qed tinkiteb din l-ittra.

Aħna għandna problema kbira, jekk jogħġobkom għinuna.

Il-problema tagħna hija li t-triq tagħna, għalkemm taqa' taħt ir-responsabbilta` tal-gvern ċentrali, sal-lum għadha ma ġietx asfaltata.

Iltqajna mal- kunsill u tkellimna magħhom dwarha u qalulna li din mhix responsabbilta` tagħhom.

Il-kondizzjoni tat-triq hija waħda diżastruża u huwa riskju kbir li tidħol fiha b'karozza.

Minkejja r- riskju, aħna qegħdin inbatu ħafna.

Anke bħala industrijalisti qegħdin inbatu meta mqabblin ma' kompetituri tagħna.

F'din it-triq joqogħdu familji bi tfal żgħar u hemm għaxar kumpanniji li għandhom il-garaxxijiet u jaħdmu f'din l-area.

Jekk jogħġobkom nixtiequ nkunu nafu meta se ssir din it-triq għax aħna li naħdmu hemmhekk se nispiċċaw nitilfu l-jobs tagħna.".

Dawn qed jibagħtu wkoll ir-ritratti ta' l-istat li tinsab fih Triq Għarram f'Ħaż-Żebbuġ.

THE DEPUTY SPEAKER: Nitolbok tikkonkludi, jekk jogħġbok.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Sur President, jekk tippermettili nixtieq inpoġġi din il-petizzjoni fuq il-mejda tal-Kamra u nappella lill-ministri konċernati, b'mod partikolari lill-Ministru Jesmond Mugliett li huwa responsabbli mit-toroq u lis-Segretarju Parlamentari Edwin Vassallo li huwa responsabbli mill-areas industrijali, sabiex jagħtu widen għall-ilment ġust ta' dawn in-nies li joqogħdu f'din l-area.

Qabel nagħlaq irrid nitlob il-permess biex inqiegħed dan id-dokument fuq il- mejda tal-Kamra.

THE DEPUTY SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Kopja ta' ittra datata 19 ta' Jannar 2006 mibgħuta lill-Onor.

Charles Buhagiar minn residenti ta' Għarram Street, Żebbuġ dwar l-istat ħażin tat-triq flimkien ma' seba' ritratti.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta, 7 ta' Marzu, 2006 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mis-Segretarju Parlamentari.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

KUNTRATT TA' XOGĦOL

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 17099 u jara li fuq il-mejda tal-Kamra jitpoġġa l-ftehim u l-kuntratt ta' xogħol li persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, għandha mal- ministeru ta' l-edukazzjoni?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-persuna li qed issir riferenza għaliha ġiet detailed biex taħdem mal-ministeru ta' l-edukazzjoni u qed isiru l- arranġamenti neċessarji biex tingħata kuntratt.

NSO NEWS RELEASES

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 17046, jista' il-Prim Ministru jagħtina n-numru u d-data ta' kull news release maħruġa mill-NSO li minnhom instiltet l-informazzjoni mogħtija?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Waqt li ċ-ċifra ta' turisti li joqogħdu Għawdex tingħata b'mod regolari kull xahar permezz ta' news release - l-ewwel darba li ġew ippubblikati dawn iċ-ċifri kien fin-news release tat-28 ta' Awissu, 2003 – inżid ngħid li t-tagħrif mogħti fit-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari 17046 inħadem mid-database tat-turiżmu fl-NSO.

SAFI BARRACKS

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jaf il-Prim Ministru li fil-barracks ta' Ħal Safi hemm hut kbira msaqqfa biż-żingu li fiha jsir xogħol ta' panel beating u spray painting tal-karozzi u li minnha qed jinżel l-ilma mal-pajpijiet tad-dawl?

Jista' jara li dan il-periklu jitneħħa?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-periklu msemmi tneħħa u fil-fatt kienu diġa' ngħataw istruzzjonijiet biex sakemm isiru t-tiswijiet meħtieġa, il-hut ma jintużax.

SPTAR ĠENERALI

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 16766, jista' il-Prim Ministru jgħid min jirrikkmanda, jistabilixxi u japprova x'inhuma s-servizzi li għandhom jingħataw fl-isptar ġenerali ta' Għawdex?

Min jirrikkmanda, jistabilixxi u japprova kemm għandu jkun in-numru ta' speċjalisti, tobba, nurses u paramediċi fl-isptar ġenerali?

X'inhi l- proċedura formali f'dan ir-rigward?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-ministeru għal Għawdex u l-ministeru tas-saħħa japprovaw flimkien is-servizzi li għandhom jingħataw fl-isptar ġenerali ta' Għawdex.

Għar-rigward ta' staff, il-ministeru għal Għawdex jirrikkmanda t-tibdil u dawn jgħaddu għand id-diviżjoni tas-saħħa li wara li jikkonsultaw mal- ministeru għal Għawdex, jistabilixxi n-numru.

L-approvazzjoni finali hi dejjem tal-management & personnel office.

MINISTERU GĦAL GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 16766, jista' il-Prim Ministru jgħid f'dawk l-oqsma li l-ministeru għal Għawdex għandu responsabbilta' orizzontali, x'inhuma l-mekkaniżmi uffiċjali u formali f'kull stadju ta' konsultazzjoni, ippjanar u esekuzzjoni tal-proġetti u x- xogħol kollu li jsir f'Għawdex jew b'konnessjoni ma' Għawdex?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 16766, ninforma lill-Onor.

Interpellant li sa minn meta twaqqaf il-ministeru għal Għawdex, dan kien involut f'kull stadju ta' konsultazzjoni, ippjanar u esekuzzjoni tal-proġetti.

Dawn il-mekkaniżmi jassiguraw li dawn il-proġetti jsiru fl-aħjar interess ta' Għawdex.

MINISTERU GĦAL GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 16766, jista' il-Prim Ministru jgħid min jirrikkmanda, jistabilixxi u japprova x'għandhom ikunu s-servizzi li jingħataw mill-ministeru għal Għawdex fil-qasam ta' l- agrikoltura?

Min jirrikkmanda, jistabilixxi u japprova x'għandu jkun in- numru ta' uffiċjali fid-dipartiment ta' l-agrikoltura fi ħdan il-ministeru għal Għawdex?

Min jirrikkmanda, jistabilixxi u japprova x'għandhom ikunu l- gradi ta' l-uffiċjali ta' l-agrikoltura tal-ministeru għal Għawdex?

X'inhi l-proċedura formali f'dan ir-rigward?

Ladarba l-ministeru għal Għawdex għandu responsabbilta' diretta tal-qasam ta' l-agrikoltura f'Għawdex u anke għall-proġetti f'Għawdex li huma ffinanzjati mill-Unjoni Ewropea, għaliex skond it-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 14497 m'hemm imdaħħal l-ebda proġett fil-qasam ta' l- agrikoltura f'Għawdex iffinanzjat mill-Unjoni Ewropea?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Is-servizzi li jingħataw mill-ministeru għal Għawdex fil-qasam ta' l-agrikoltura huma skond policies tal-gvern li l- ministeru għal Għawdex jagħmel parti minnu, liema policies jiġu żviluppati wara diskussjonijiet bejn il-ministeru għal Għawdex u l-ministeru għall- iżvilupp rurali u ambjent.

U dwar proġetti fil-qasam ta' l-agrikoltura, bħal kull bidwi u raħħal ieħor f'Malta, bdiewa u raħħala Għawdxin qed jibbenefikaw mill-iskemi iffinanzjati mill-Unjoni Ewropea.

Fir-rigward ta' staff, il-management and personnel office jiddeċiedi wara konsultazzjoni mal-ministeru għal Għawdex.

KONSUM TA' PITROLJU

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid x'kien il-konsum tal-pitrolju fl-aħħar snin?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-bejgħ tal-pitrolju fis-snin mitluba kien kif ġej:

|2003 |18,546,615 | | |litru | |2004 |19,550,220 | | |" | |2005 | 3,519,509 | | |" |

EUROMED PARLIAMENTARY ASSEMBLY

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jagħti ħjiel jekk l-assemblea parlamentari tal- EuroMed hux se jkollha sede permanenti jew le?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Ma ttieħdet l-ebda deċiżjoni sabiex jitwaqqaf segretarjat permanenti għall-assemblea parlamentari Ewro Mediterranja, anzi nżid ngħid li l-istatut ta' l-assemblea jipprovdi mod ieħor.

ENERĠIJA ALTERNATTIVA

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid jekk l-awtorita' tar-riżorsi applikatx għal xi għajnuna mill-Unjoni Ewropea dwar il-viabilita' ta' alternative energy sources?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

CAPITAL TRANSFER DUTY

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid x'daħħal il-gvern f'capital transfer duty fl-2004 u l-2005?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li sal-31 ta' Diċembru, 2004 kienu tħallsu Lm36,793,799 filwaqt li sal-15 ta' Settembru, 2005 tħallsu Lm27,227,842.

CRUISELINERS

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm-il cruise beda u spiċċa minn Malta fl-aħħar snin?

ONOR.

ĊENSU GALEA: In-numru ta' cruiseliners li mbarkaw u żbarkaw passiġġieri f'Malta fil-perijodu bejn l-2002 u l-2005 hu hekk:

|2002 |69 | |2003 |85 | |2004 |61 | |2005 |79 |

KSUR TAL-LIĠI TAL-VAT

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm persuni tressqu l-qorti bi ksur tal-liġi tal-VAT fl-aħħar snin?

X'weħlu f'termini ta' multi?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

KONSUM TA' DIESEL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid x'kien il-konsum tad-diesel f'dawn l-aħħar snin?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-informazzjoni mitluba għas-snin 2001, 2002, 2003 u 2004 tinsab fir-rapporti annwali tal-korporazzjoni Enemalta.

L- informazzjoni għas-sena 2005 għadha ma ġietx ippubblikata.

KONSUM TA' PETROL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid x'kien il-konsum tal-petrol f'dawn l-aħħar snin?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat- tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 17168.

KONSUM TA' UNLEADED PETROL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid x'kien il-konsum ta' l-unleaded petrol f'dawn l-aħħar snin?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-Onor.

KONSUM TA' JET FUEL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid x'kien il-konsum tal-jet fuel f'dawn l-aħħar snin?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-Onor.

TJUR TAS-SIMNA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Fid-dawl ta' l-issuktar tat-telf ta' bejgħ u allura telf ta' impjiegi fl-industrija tat-tjur tas-simna, jista' il-Ministru jgħid x'inhu l-pjan tal-gvern sabiex din l-industrija terġa' tilħaq il-produzzjoni ta' 10 miljun kilo?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat- tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 17058.

KONSUM TA' GASS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid x'kien il-konsum tal-gass f'dawn l-aħħar snin?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-Onor.

ĊILINDRI TAL-GASS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsijiet parlamentari 16725 u 16955 u jikkonferma li madwar 35,000 ċilindru tal-gass se jinqerdu, uħud minnhom ġodda?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-Enemalta bdiet proċeduri legali kontra min issupplixxa dawn iċ-ċilindri difettużi, jiġifieri EVAS tat-Turkija.

Għaldaqstant dawn iċ-ċilindri qed jinżammu taħt ħarsien fis-sezzjoni tal- gass gewwa l-Qajjenza sa meta jintemmu l-proċeduri u sussegwentement tittieħed deċiżjoni finali dwarhom.

WSC

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 16956 u jgħid x'inhi s-somma dovuta lid- WSC għas-servizz ta' l-ilma mill-kategorija familji?

ONOR.

AUSTIN GATT: Is-somma totali li għandha tieħu l-korporazzjoni hija Lm2,236,379.

SKEJJEL LI JGĦALLMU L-INGLIŻ

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: F'diskors li sar dan l-aħħar meta ġew ippreżentati ċ- ċertifikati lil dawk li għamlu l-kors biex jgħallmu l-Ingliż lil barranin, intqal li l-ministeru se jkun qed isaħħaħ l-istituzzjonijiet universitarji.

Jista' il-Ministru jgħid kif beħsiebu jagħmlu dan?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-policy tal-gvern hi li jkompli jsaħħaħ is-settur edukattiv vokazzjonali u terzjarju bl-iskop li jkun jista' joffri aktar servizzi edukattivi lil studenti barranin.

SKEJJEL LI JGĦALLMU L-INGLIŻ

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm skejjel hawn liċenzjati biex jgħallmu l-Ingliż lil barranin?

Kemm applikazzjonijiet hemm pendenti għall-ftuħ ta' skejjel ġodda?

Minn min saru u meta?

F'liema lokalita'?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li 46 skola huma liċenzjati biex jgħallmu l- Ingliż lil barranin.

Hemm applikazzjoni waħda għal skola ġdida.

SKEJJEL LI JGĦALLMU L-INGLIŻ

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid kemm ispezzjonijiet saru minn uffiċjali tad-diviżjoni ta' l-edukazzjoni jew uffiċjali tal-monitoring board fl-iskejjel li jgħallmu l-Ingliż minn Settembru 2005 sal-15 ta' Frar, 2006?

Kemm kienu jikkonformaw mal-liġi fejn għandu x'jaqsam ma' għalliema, faċilitajiet u ħwejjeġ oħra?

ONOR.

LOUIS GALEA: Minn Settembru 2005 sal-15 ta' Frar, 2006 il-bord ta' sorveljanza tat-tagħlim ta' l-Ingliz bħala lingwa barranija għamel ispezzjonijiet uffiċjali fl-iskejjel ġodda sabiex jiġi assigurat li dawn jikkonformaw mal-kondizzjonijiet tal-liċenzja.

RESERVED PARKING

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid kemm applikazzjonijiet għal reserved parking saru u ġew approvati f'dawn l-aħħar sentejn fil-każ ta' persuni b'diżabilita' u oħrajn?

Min huma l-membri tal-bord li jiddeċiedi dwar tali applikazzjonijiet?

Kemm hemm każi fejn minkejja li l-applikazzjoni ġiet rifjutata mill-bord, xorta waħda ngħataw reserved parking?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Mis-sena 2004 sal-lum ġew approvati 474 reserved parking bay għal persuni b'diżabilita' u 84 għal 1.5m keep-clear bays għal aċċess aħjar.

Il-membri tal-bord tar-reserved parking għal persuni b'diżabilita' huma ħamsa.

Mill-2004 sal-lum kien hemm madwar 870 applikazzjoni għal reserved parking għal persuni b'diżabilita'.

Mill-applikazzjonijiet li ġew ipproċessati u mhux approvati mill-bord, kien hemm 120 li ġew approvati mir-review panel u ħamsa oħra li ġew approvati mill-uffiċċju esekuttiv ta' l-awtorita' dwar it- trasport.

BEJJIEGĦA TAT-TIMESHARE

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Peress li baqgħu jasluli rapporti b'mod regolari li bejjiegħa tat- timeshare għadhom idejqu b'mod arroganti u inaċċettabbli lil dawk it- turisti li jkunu fil-pjazza ta' Buġibba, jista' il-Ministru jgħid x'passi qegħdin jittieħdu kontra dan l-abbuż?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Matul Jannar u Frar 2006 saru għaxar ispezzjonijiet f'Buġibba, il-Qawra u Golden Sands.

Matul dawn l- ispezzjonijiet ġew iċċekkjati l-OPCs u tliet identification tags ġew elevati.

Id-direttorat ta' l-infurzar ukoll qed jagħmel ispezzjonijiet flimkien mal- pulizija ta' l-administrative law enforcement.

KUMPANNIJI TAT-TINDIF

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid jekk skond direttivi maħruġa mill-ministeru tal-finanzi, hux permess li jsir xogħol minn kumpanniji tat- tindif fil-premises tal-ministeri, dipartimenti u l-kumplament tad- dekasteru?

Jsta' jgħid meta ħarġet din id-direttiva u jekk tapplikax f'kull każ?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-operat ta' kull ministeru u d-dipartimenti li jagħmlu parti mid-dekasteru, jaqa' taħt ir-responsabbilta' tas-segretarju permanenti rispettiv u l-kapijiet tad- dipartimenti tiegħu.

L-akkwist tas-servizzi meħtiega, inkluż dawk tat- tindif, jagħmlu parti minn din ir-responabbilta' u m'humiex regolati minn xi proċeduri li joħorġu b'mod dirett mill-ministeru tal-finanzi, izda mir- regolamenti dwar il-kuntratti pubbliċi ta' l-2005.

SERVIZZ ĊIVILI

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' information management officers fis-servizz ċivili?

Min huma, f'liema ministeru qegħdin u x'salarju u allowances għandhom?

Kemm minnhom ġejjin mis-servizz privat u kemm ġejjin mill-general service?

Jista' jgħid jekk hux minnu li jekk jiġġeddidilhom il-kuntratt, dawk li ġejjin mis-settur privat isiru mpjegati permanenti tal-gvern?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Bħalissa hemm 12-il information management officer fis-servizz pubbliku, wieħed f'kull ministeru, ħlief fil-ministeru għall- kompetittivita' u komunikazzjoni u fil-ministeru tal-familja u solidarjeta' soċjali, b'salarju ekwivalenti għal skala ta' salarju 4 tas-servizz pubbliku.

U waqt li ma naħsibx li hi etika li nagħti dettalji personali dwarhom, nista' ngħid li erbgħa mill-information management officers ġew ingaġġati minn barra s-servizz pubbliku u tmienja minn ġewwa s-servizz pubbliku.

Bħalissa għaddejja policy review rigward dawn il-pożizzjonijiet u d- dmirijiet preżenti u futuri fil-qafas wiesa' tat-teknoloġija ta' l- informatika fis-servizz pubbliku.

Kif tintemm din il-policy review, hu mistenni li joħorġu sejħiet għal applikazzjonijiet biex jimtlew il- pożizzjonijiet ġodda fil-livell li jixirqilhom.

CODE OF ETHICS

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 17136, jista' il- Prim Ministru jgħid kemm sarulu talbiet għall-approvazzjoni?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

PRIVATE STAFF FIL-MINISTERU

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid jekk membri tal-private staff ingħatawx uniformi jew ħlas għall-

uniformi matul l-2004 u l-2005?

Kemm kienet l-ispiża u min awtorizzaha?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

RE-INSTATEMENT

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm impjegati ġew re-instated bejn l-1987 u l-1992?

F'liema grad iddaħħlu u kemm għad baqa' minnhom fis- servizz pubbliku?

F'liema grad spiċċaw?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Bejn l-1987 u l-1992 kien hemm 117-il impjegat li ġew re-instated fis-servizz pubbliku u 14 minnhom għadhom fis-servizz.

Aktar dettalji qed jitpoġġew fuq il-mejda tal-Kamra.

DIRECT ORDERS

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid kemm direct orders 'l fuq minn Lm2,000 ingħataw fil-ministeru u l-kumplament tad-dekasteru tiegħu matul l- 2004 u l-2005?

Kemm kienet tqum kull direct order?

Lil min ingħatat u min approvaha?

ONOR.

BENEFIĊĊJI SOĊJALI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'inhuma r-raġunijiet li għalihom persuna li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, inqatgħulha l-benefiċċji?

Kif se tgħix din il-persuna?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li l-persuna indikata ġiet informata bil-miktub dwar il-każ tagħha mid-dipartiment tas-sigurta' soċjali.

CAMBRIDGE INT.

COLLEGE

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk il-kwalifiki għall-MBA u CIC (Hons.) graduate diploma minn Cambridge Int.

College li jopera mill- Floriana humiex rikonoxxuti lokalment, peress li min jattendi jemmen li huma rikonoxxuti u anke l-Onor.

Edwin Vassallo ġieli hu stess qassam iċ- ċertifikati fiċ-ċerimonja tal-gradwazzjoni li tiġi organizzata għall- okkażjoni?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-istituzzjoni konċernata ma tinsabx Malta iżda f'Jersey, barra mill-arja Ewropea ta' l-edukazzjoni għolja.

L- unika istituzzjoni f'Malta li s'issa hi awtorizzata bil-liġi li tagħti gradi universitarji, hi l-Universita' ta' Malta.

Informat ukoll li l-awtorita' Ingliża ma tirrikonoxxix din l-istituzzjoni u l-kwalifiki tagħha u għaldaqstant mhux possibbli li dawn il-kwalifiki jingħataw rikonoxximent reċiproku minn pajjiżna.

PORT IL-KBIR

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 17226, jista' il-Ministru jgħid jekk l-MMA talbetx għal xi fondi mill-Unjoni Ewropea għal studju dwar il-Port il-Kbir?

Jista' jagħti aktar tagħrif dwar dan?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Iva, l-awtorita' marittima kisbet fondi mill-Unjoni Ewropea għal dawn l-istudji dwar il-Port il-Kbir:

*Refurbishment u upgrading tad-Deepwater Quay kif ukoll estensjoni tal-moll sal-Menqa;

*Żvilupp ta' moll u terminal għall-cruiseliners ġewwa Barriera Wharf;

*Żvilupp ta' moll għall-ħatt tal-merkanzija ġewwa Bridge Wharf;

*Estensjoni ta' Fuel Wharf sax-Xatt il-Laboratorju u żvilupp ta' terminal għall-containers;

*Żvilupp ta' art madwar il-Port il-Kbir għall-użu portwali; u *Links bejn il-portijiet kummerċjali.

TRIQ L-ISQOF ROMERO

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 17223 u jara li jittieħdu passi biex Triq l-Isqof Romero, f'San Ġiljan tinbidel fi spazju fejn ir-residenti jkunu jistgħu jipparkjaw?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li se jsiru spezzjonijiet fit-triq imsemmija biex naraw x'possibbilta' hemm li jsir spazju għall-parkeġġ għar-residenti.

VJAL GLORMU CASSAR

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 17221 u jgħid jekk hux veru li se tinqala' u ssir mill-ġdid it-triq li mill- Floriana tieħu għat-Telgħa ta' Kastilja?

Kemm kienet ġiet tiswa?

Kemm se jiġi jiswa x-xogħol il-ġdid?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: It-triq imsemmija se terġa' tinqala' peress li kien sar xogħol ħażin.

Ix-xogħol ta' asfaltar li sar ġie jiswa madwar Lm34,000.

Ix-xogħlijiet kollha ta' tiswija se jsiru bi spiża għall-kuntrattur.

SWATAR COMPUTER CENTRE

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid x'se jiġri miċ-ċentru tal-computers li hemm barra Ħad-Dingli?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li ċ-ċentru tal-computers fis-Swatar ilu mill-1994 jintuża minn MITTS bħala ċentru ta' ICT training u f'dawn l- aħħar snin kien qed jitmexxa minn nucleus training int. f'isem il-MITTS, li hija shareholder f'din il-kumpannija.

Il-management agreement li hemm bejn il-MITTS, l-OPM u n-nucleus training int. dwar it-tmexxija jiskadi fil-31 ta' Marzu, 2006, bil-proprjeta' tmur lura għand il-MITTS.

SKOLA PRIMARJA TA' SAN ĠWANN

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid meta mistenni jitlesta x- xogħol fuq is-sala ta' l-iskola ta' San Ġwann?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li x-xogħol fuq is-sala ta' l-iskola primarja ta' San Ġwann hu mistenni li jitlesta sa l-aħħar ta' April 2006.

KORP TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li n- nies fid-dog section tal-pulizija qed jintużaw regolarment fuq xogħol konness mal-klandestini?

ONOR.

TONIO BORG: Il-membri tal-korp tal-pulizija jiġu assenjati xogħol skond l-esiġenzi tas-servizz.

BINJA TAL-GVERN

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid meta mistenni jibda x-xogħol ta' upgrading fil-parti komuni ta' binja tal-gvern li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Għaddejt it-talba ta' l-Onor.

Interpellant lid- dipartiment tal-bini u tiswija ta' djar biex jispezzjonaw u jivverifikaw it- talba.

APPARTAMENT TAL-GVERN

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara li jiġi rranġat saqaf ta' appartament tal-gvern li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, li fih jgħixu koppja anzjana?

ONOR.

FIDI TA' ĊENS

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk ċens temporanju fuq art li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, jistax jinfeda?

ONOR.

TONIO BORG: Peress li s-sit indikat m'huwiex wieħed ta' residenza, iċ-ċens temporanju ma jistax jinfeda imma ċ-ċenswalist jista' dejjem japplika lid-dipartiment għat-tmexxija ta' proprjeta' sabiex jixtri ċ-ċens rimanenti u d-dirett dominju ta' wara minn sejħa għal offerti.

SAQAF PERIKOLUŻ

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'passi ħa d-dipartiment tal- bini u tiswija ta' djar minħabba saqaf perikoluż li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li s-saqaf fil-post indikat jidher li għandu bżonn jinbidel.

Dan se jsir wara sejħa għal offerti li se tinħareġ fil-ġimgħat li ġejjin.

SUSSIDJU FUQ IL-KERA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid jekk persuna li tgħix f'garage mikri, tistax tibbenefika minn sussidju fuq il-kera?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Waħda mill-kondizzjonijiet biex persuna tibbenefika minn skema R dwar sussidju fuq il-kera hi li l-fond irid ikun fi stat tajjeb ta' tiswija u f'kondizzjoni abitabbli.

Jekk l-awtorita' tad- djar f'dan il-każ tirċievi applikazzjoni taħt din l-iskema, tkun tista' tispezzjona l-fond u ġaladarba tikkonferma li dan hu abitabbli u fih in- neċessitajiet sanitarji, tilqa' it-talba.

AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid meta mistennija ssir ispezzjoni minn uffiċjali tad-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali f'garage li hu okkupat minn single parent, bid-dettalji jintbagħtu separatament?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Id-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali m'għandux applikazzjoni mingħand il-persuna indikata.

TA' SKORBA

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jara li jinżabru s-siġar u tiġi mnaddfa dik il-parti f'Ta' Skorba li mhijiex imdawra b'fence?

Jista' jgħid jekk it-tempju jistax ikollu l-parametri tiegħu bl-inklużjoni ta' dik il-parti li llum mhijiex imdawra b'fence?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-parti in kwestjoni ġiet akkwistata b'dikjarazzjoni ta' l-Aġent President fit-13 ta' Jannar, 1992 u ppubblikata fil-Gazzetta tal-Gvern tal-21 ta' Jannar, 1992.

Ta' min jgħid li s-sidien preċedenti għadhom ma rċevewx il-ħlas dovut lilhom għal din l- art.

Il-ħsieb ta' Heritage Malta hu li twettaq proġett għall-ħarsien ta' dawn il-fdalijiet, b'kollaborazzjoni mas-sovrintendenza tal-patrimonju kulturali.

TRIQ MANNARINO F'BIRKIRKARA

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid meta se jidħlu s-servizzi tad-dawl u l-ilma fil-flats il-ġodda ta' Triq Mannarino, Birkirkara?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-awtorita' tad-djar qed tistenna li tirċievi l- compliance certificate mill-MEPA dwar il-flats indikati mill-Onor.

Interpellant, ħalli tkun tista' tissottometti applikazzjoni għas-servizzi tad-dawl u l-ilma.

SERVIZZ TAT-TELEPHONE

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jieħu passi biex is-sezzjonijiet kollha tas-sigurta' ta' l-Air Malta jkollhom servizz telefoniku?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ikun aħjar jekk l-Onor.

Membru jispjega eżattament għal liema sezzjonijiet ta' l-Air Malta qed jirriferi.

INFERMIERA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 17384 u jagħti breakdown ta' l-infermiera fil-gradi ta' enrolled nurse u staff nurse u anke dawk li għandhom B.Sc, Masters u Ph.D in nursing studies?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

TINDIF TA' AJRUPLANI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 17457 u jgħid jekk is-section tat- tindif ta' l-ajruplani ta' l-Air Malta hux se tispiċċa?

Min se jibda jagħmel dan ix-xogħol?

X'inhu l-futur tal-ħaddiema li hemm f'din is- section?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li parti sostanzjali mix-xogħol tas- sezzjoni tad-tindif se jiġi outsourced lil kumpannija esterna, bl-impjegati kollha ta' din is-sezzjoni jiġu integrati f'sezzjonijiet oħra tal- kumpannija.

Deċiżjoni dwar lil min jingħata dan il-kuntratt għadha ma tteħditx.

MTA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 17458 u jgħid kemm tnaqqas mill-istaff amministrattiv ta' l-MTA fl-aħħar sena?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li fl-aħħar sena tnaqqsu għaxra mill-istaff amministrattiv ta' l-awtorità tat-turiżmu.

ADT

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 17344 u anke jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra lista ta' l-impjegati full-time jew b'kuntratt li hemm ma' l-ADT, bl-isem u l-indirizz, il-kariga u d-data ta' meta bdew l-impjieg?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-awtorita' dwar it-trasport għandha 285 ruħ impjegati magħha fuq bażi full-time, kif elenkat hawn taħt:

|Chief Executive |1 | |Deputy CEO |1 | |Consultant |2 | |Financial Controller |1 | |Architect |4 | |Junior Architect |1 | |Draughtsman |2 | |Field Officer |5 | |Land Surveyor |1 | |Director |3 | |Administration Officer |1 | |Administrator |8 | |IT Support |1 | |Manager | | | |21 | |Assistant Manager | | | |12 | |Assistant Principal |2 | |Customer Care/Officer |3 | |Clerk | | | |55 | |Driving Examiner |6 | |Enforcement Officer | | | |33 | |Executive Officer |5 | |Executive Secretary |2 | |General Hand |6 | |Geographic Information |1 | |system | | |Handyman |1 | |Airport Office Dispature|1 | |Messenger |4 | |Officer in Grade 9 |1 | |Personal Assistant |2 | |Personnel Officer |1 | |Quantity Surveyor |2 | |Safety Officer |1 | |Secretary |4 | |Security Officer |5 | |Senior Clerk |4 | |Senior Enforcement |5 | |Officer | | |Senior Technical Officer|4 | |Senior Tradesman |2 | |Supervisor Transport |4 | |Assistant | | |System Administrator |1 | |Technical Inspector |1 | |Technical/Quality |1 | |Assurance Officer | | |Timekeeper |1 | |Transport Assistant | | | |61 | |Vehicle Evaluator |2 |

Ma nħossx li tkun etika li jingħataw l-ismijiet jew l-indirizzi ta' individwi li m'humiex uffiċjali pubbliċi.

VILLA RUNDLE

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hux minnu li parti minn Villa Rundle u l-art li fuqha huma mibnija l-garaxxijiet tad- dipartiment ta' l-agrikoltura, ġew trasferiti lill-privat jew intlaħaq xi tip ta' ftehim ieħor dwarhom?

Jista' jagħti d-dettalji relattivi?

In oltre, jista' jgħid jekk il-ground tal-football Leli Farrugia hux inkluż ukoll?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-ebda parti minn Villa Rundle ma ġiet trasferita.

L-imħażen/garaxxijiet li hemm wara l-art fejn qabel kien hemm id-Duke of Edinburgh Hotel, inbiegħu wara sejħa għal offerti ppubblikata fl-4 ta' Novembru, 2005 permezz ta' Avviż 213, bil-kuntratt jiġi ffirmat fis-7 ta' Frar, 2006.

Skond il-kondizzjonijiet tal-kuntratt, il-kumpratur hu obbligat li fi żmien 20 ġimgħa jibni numru ta' imħażen/garaxxijiet f'sit fix-Xewkija a spejjeż tiegħu, skond kif approvat mill-MEPA u jgħaddi dawn l-imħażen/garaxxijiet lill-gvern malli jkunu lesti.

ĠARR TA' PAZJENTI BIL-HELICOPTER

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il-Ministru tgħid kemm jiġi jiswa kull traġitt bil-helicopter ta' pazjent mill-isptar ġenerali ta' Għawdex għal St Luke's?

Kemm pazjenti nġarru bil- helicopter bejn Għawdex u Malta matul is-snin 2004 u 2005?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Fis-snin 2004 u 2005 inġarru bil-helicopter 17 u 14-il pazjent rispettivament, iżda l-isptar ġenerali ta' Għawdex m'għandux dettalji dwar kemm ġie jiswa kull traġitt peress li dan is-servizz jingħata mingħajr ħlas

SPTAR ĠENERALI

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il-Ministru tgħid kemm operazzjonijiet saru fl-isptar ġenerali ta' Għawdex fis-snin 2004 u 2005?

Tista' tgħid kemm-il darba nġieb anestetista minn Malta?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Waqt li tabella li turi n-numru ta' operazzjonijiet li saru fl-isptar ġenerali ta' Għawdex fis-snin 2004 u 2005 qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra, inżid ngħid li kellna żewġ anestetisti kuljum.

ART ESPROPRJATA

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid x'art ġiet esproprjata f'Għawdex mingħand il-privat fl-2005?

Jista' jagħti d-data tal- pubblikazzjoni u fejn u jekk il-kumpens tħallasx?

ONOR.

TONIO BORG: Matul l-2005 l-esproprji ġodda ta' art f'Għawdex kienu kif ġej:

* Art ta' kejl ta' 1,166 metru kwadru f'Għajnsielem, esproprjata permezz ta' Dikjarazzjoni tal-President ta' l-10 ta' Marzu, 2005 - Avviż 251;

* Art ta' kejl ta' 1,470 metru kwadru li tinkludi l-fortizza ta' Sant'Antnin fil-Qala, esproprjata permezz ta' Dikjarazzjoni tal-President tas-27 ta' April, 2005 - Avviż 433; u

*Tliet biċċiet art ta' kejl ta' 124 metru kwadru, 136 metru kwadru u 54 metru kwadru fix-Xewkija, esproprjati permezz ta' Dikjarazzjonijiet tal- President tas-7 ta' Novembru, 2005 - Avviżi 1104, 1105 u 1106 rispettivament.

Il-kumpens dovut hu depożitat f'bank accounts separati skond il- provvedimenti ta' l-Ordinanza dwar Akkwist ta' Artijiet (Kap 88) u dan sakemm jiġi aċċertat min huma s-sidien tal-proprjeta' u jkun jista' isir il- ħlas.

S'issa ħadd mis-sidien għadu ma tħallas il-kumpens dovut lilu.

RETAIL PRICE INDEX

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid x'inhu l-weighting tas-surcharge fil- kompożizzjoni tar-retail price index?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nassumi li l-Onor.

Interpellant qed jirriferi għas- surcharge imposta kull xahrejn fuq id-dawl u l-ilma.

Din is-surcharge tinħadem fuq il-kont mudell li hemm fuq ir-retail price index u bħalissa għandha l-istess weighting li għandu d-dawl u l-ilma, jiġifieri 1.43 u 0.53 rispettivament.

TRIQ GUTTENBERG FIS-SWATAR

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Billi Triq Guttenberg fis-Swatar għadha fl-istess kondizzjoni ħażina li kienet meta ġew allokati l-appartamenti, b'mod partikolari fejn hemm il- garages, jista' il-Ministru jara li din il-problema tiġi indirizzata b'ċerta urġenza?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

DIRETTURI U CHAIRPERSONS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari 16419 u 17107 u jgħid min huma d-diretturi u ċ-chairpersons tal-kumpanniji, bordijiet u enti oħra taħt ir-responsabbilta' tiegħu?

X'remunerazzjoni u benefiċċji oħra għandhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub qed jitpoġġa fuq il-mejda tal- Kamra.

OPERAZZJONIJIET

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari 16428 u 17109 u jgħid kemm persuni hemm fuq il-waiting list biex issirilhom operazzjoni?

Kemm ilhom jistennew?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

PUBLIC TRANSPORT ASSOCIATION

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid fiex waslu d-diskussjonijiet bejn l-ADT u l-PTA dwar ftehim ġdid għas-servizz tal-karozzi tal-linja?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li din l- azzjoni industrijali ssejħet minħabba li skond l-assoċjazzjoni, is-sussidju għas-sena 2005 għandu jkun Lm50,000 iżjed milli qed joffri l-gvern, li min- naħa tiegħu qed jinsisti li s-sussidju totali dovut għall-operat tas- servizz bi skeda għas-sena 2005 għandu jkun ta' Lm1.25 miljun, ikkomparat mat-talba ta' l-assoċjazzjoni ta' Lm1.3 miljun.

Is-sussidju ta' Lm1.25 miljun li qed joffri l-gvern hu bbażat fuq id- differenza bejn id-dħul iġġenerat mill-bejgħ tal-biljetti – jiġifieri Lm6.59 miljun - u l-ispiża ta' l-operat tas-servizz, li allura tiġi tissarraf fi Lm15,430 għal kull karozza.

Dan ifisser li l-qligħ għal kull xarabank fis-sena 2005 kien ta' Lm15,430 ikkomparat mat-Lm13,800 għas-sena 2004, jiġifieri żieda ta' Lm1,630 u għalhekk aktar minn biżżejjed biex jagħmel tajjeb għaż-żidiet fl-għoli tal-ħajja u l-prezz tad-diesel.

Skond l-istess assoċjazzjoni, ir-raġuni uffiċjali għal din l-azzjoni industrijali hi li l-gvern naqas milli jonora l-ultimatum mogħti minnha stess biex il-gvern iħallas il-bqija tas-sussidju ta' Lm200,000, jiġifieri d-differenza bejn il-Lm1.3 miljun mitluba mill-assoċjazzoni u l-Lm1.1 miljun mħallsin mill-gvern s'issa.

Raġuni oħra li ngħatat f'diversi komunikazzjonijiet li l-assoċjazzjoni kellha mal-media hi li l- assoċjazzjoni mhix taqbel mal-proposti tal-gvern għar-riforma tat-trasport pubbliku, partikolarment it-tqassim tan-network f'disa' route groups.

Kif jaf kulħadd, iż-żewġ problemi issa huma riżolti u l-awtorita' dwar it- trasport u l-assoċjazzjoni għat-trasport pubbliku reġgħu bdew id- diskussjonijiet dwar ir-riforma, filwaqt li l-bilanċ ta' Lm150,000 għas- sussidju ta' l-2005 tħallas nhar il-Ġimgħa 3 ta' Marzu.

TRIQ IL-MEDITERRAN F'PEMBROKE

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jara jekk jistax isir dawl bejn Triq il-Mediterran u l-club sportiv ta' Pembroke?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninsab informat li l-istallar ta' dwal ġodda hi fir- responsabbilta' tal-kunsilli lokali.

GROTTA TA' SAN PAWL

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid x'passi qegħdin jittieħdu dwar l-allegat dħul ta' ilma u qatran fil-passaġġ li jagħti għall-grotta ta' San Pawl fir- Rabat?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fl-14 ta' Frar, 2006 is-sovrintendenza tal- patrimonju kulturali spezzjonat is-sit tal-grotta ta' San Pawl fir-Rabat, wara li sar rapport dwar ħsarat f'dan il-post.

Waqt din l-ispezzjoni ġie nnotat li kienet saret ħsara f'xi katusi li jgħaddu minn fuq passaġġ taħt l-art li tgħaqqad il-grotta ta' San Pawl mal- mużew ta' Wignacourt.

B'konsegwenza ta' din il-ħsara, kull meta tagħmel xita qawwija qed jidħol ilma u tajn ġewwa dan il-passaġġ.

Jidher li din il- ħsara ġiet ikkawżata minn xogħol riċenti ta' surfacing bl-asfalt tat-triq li tgħaddi minn fuq l-istess passaġġ.

Skond informazzjoni li għandha s-sovrintendenza, ir-responsabbilta` għat- tiswija ta' din il-ħsara hi tal-kunsill lokali tar-Rabat, bis- sovrintendenza żżomm kuntatt kemm mal-kuratur tal-grotta ta' San Pawl kif ukoll mal-kunsill lokali tar-Rabat sabiex tassigura li t-tiswija fuq dan is-sit issir minnufih.

SKOLA TA' PEMBROKE

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid meta se jibdew ix-xogħlijiet ta' manutenzjoni fl-iskola ta' Pembroke?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-ewwel parti tax-xogħol diġa' tlestiet u bħalissa qegħdin fit-tieni parti tax-xogħol li għandu jitlesta sa l-aħħar ta' Marzu.

DFIN TA' FETI

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid x'inhi l-policy tal-gvern dwar id-dfin ta' feti, f'każi meta jkun hemm miscarriage u jsir l-EPRC l-isptar?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li sakemm il-fetu jkun kopert b'permess ta' dfin maħruġ mill-pulizija, id-dipartiment tas- saħħa pubblika ma jsib l-ebda oġġezzjoni għad-dfin.

QRATI TAL-ĠUSTIZZJA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm-il kariga ta' direttur hemm fil-qrati tal-ġustizzja?

X'inhuma r-responsabbiltajiet ta' kull direttur?

ONOR.

TONIO BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-top management tal-qrati tal-ġustizzja hu magħmul kif ġej:

*Direttur support services responsabbli mill-finanzi, riżorsi umani u operat tal-qrati;

*Direttur u reġistratur qrati u tribunali ċivili responsabbli mill- amministrazzjoni tal-qrati u tribunali ċivili, it-tqassim ta' l-awli superjuri, ix-xogħol tar-reġistru tal-qrati u tribunali ċivili, is-sezzjoni tas-subbasti, is-sezzjoni tal-marixxalli, arkivji ċivili u l-qorti tal- familja u jagħmilha wkoll ta' reġistratur tal-qrati ta' ġurisdizzjoni ċivili;

*Direttur u reġistratur qrati u tribunali kriminali responsabbli mill- amministrazzjoni tal-qrati kriminali, it-tqassim ta' l-awli inferjuri, ix- xogħol tar-reġistru tal-qrati kriminali, l-arkivji ta' ġurisdizzjoni kriminali u s-sezzjoni ta' l-esebiti u jagħmilha wkoll ta' reġistratur tal- qrati ta' ġurisdizzjoni kriminali;

*Direttur u reġistratur qrati u tribunali Għawdex responsabbli mill-qrati ta' Għawdex u jagħmilha kemm ta' direttur taċ-ċivil kif ukoll ta' direttur tal-kriminal u jassumi r-responsabbiltajiet ta' dawn iż-żewġ karigi f'dak li jirrigwarda l-qorti ta' Għawdex u jagħmilha wkoll ta' reġistratur tal- qrati ċivili u kriminali f'Għawdex; u

*Direttur ġenerali, qrati tal-ġustizzja responsabbli mill-amministrazzjoni tal-qrati f'Malta u Għawdex, bid-diretturi msemmija qabel jirrispondu lilu għax-xogħol tagħhom ħlief fejn jirrigwarda d-doveri tagħhom ta' reġistraturi li għalih jirrispondu lill-Prim Imħallef.

ANIMAL WELFARE ACT

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid hemmx il-ħsieb li jsiru xi emendi fl- animal welfare act?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninforma lill-Onor.

Membru li qed ikunu kkonsidrati xi emendi.

SPONSORSHIPS

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm impjegati ngħataw sponsorship mill-gvern biex ikomplu l-istudji fl-MBA jew M.Sc fl-universita', kemm f'Malta kif ukoll barra fl-aħħar ħames snin?

Jista' jgħid x'inhu l-grad u x'inhuma l-kwalifiki tagħhom kif ukoll f'liema dipartiment jew ministeru jaħdmu?

Jista' jispeċifika f'liema areas ta' studji ngħataw dawn il-boroż ta' studju u f'liema pajjiż u universita' qegħdin jistudjaw?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni qed titpogga fuq il-mejda tal- Kamra.

DONAZZJONIJIET GĦALL-KARITA'

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li donazzjonijiet li jingħataw għall-karita' u lil animal welfare societies isiru VAT-free u tax-free?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Id-donazzjonijet li jingħataw għall-karita' m'humiex suġġetti għat-taxxa tal-VAT.

Rigward it-taxxa tad-dħul, għalissa m'hemm l-ebda provvediment għat-tnaqqis mit-taxxa għal min jagħti donazzjoni għall-karita' u lil animal welfare.

BIEB TA' WIGNACOURT

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 17386, jista' il- Ministru jgħid jekk il-BOV humiex obbligati li jerġgħu jibnu l-Bieb ta' Wignacourt kif allegatament dettat mill-MEPA?

Hemm xi idea fejn qiegħed illum il-ġebel ta' dan il-bieb li kien twaqqa' fil-gwerra?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Waqt li dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija l- Onor. Interpellant huwa mitlub jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 17386, ninsab informat li l-kondizzjoni li ġiet imposta mill- MEPA fil-permess PA751/00 tas-17 ta' Mejju, 2001 taqra hekk:

"The applicant shall be deemed to make a bank guarantee of Lm50,000 prior to the issue of the development permit to cover the reconstruction of the former Wignacourt Gate or the rehabilitation of the aquaduct at the discretion/approval of the planning authority and to cover the improvement of Mdina Road/Fleur de Lys Road roundabout.

The design of this junction improvement will be agreed by the planning authority and will include landscaping along the northern boundary of the development.

The total amount of the bond will be returned to the applicant subject to completion of the works to the approval and satisfaction of the planning authority."

Din il-garanzija bankarja fil-fatt saret.

CARE AND REPAIR

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'inhi r-raġuni għall- applikazzjonijiet ta' xogħlijiet fi djar privati f'Birkirkara, bħalma huma PA177/06 u PA570/06?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-applikazzjonijiet li għamel riferenza għalihom l-Onor.

Interpellant jirrigwardaw xogħlijiet strutturali taħt l-inizjattiva ta' l-awtorita' tad-djar ta' care and repair, liema xogħlijiet jenħtieġu l- permess tal-MEPA.

RAPPORTI TA' SERQ

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm serqiet twettqu matul Frar 2006?

Jista' jikklassifika s-serq?

Kemm każi ġew solvuti matul l-istess xahar?

ONOR.

TONIO BORG: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

WORKS OF ART

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 17387, jikkonferma l-Ministru jekk 'l hekk imsejħa works of art fir-roundabouts humiex koperti bil-permess?

Jista' ipoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja tal- permessi relattivi?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Dawn il-works of art jagħmlu parti mil- landscaping tal-proġett ta' toroq taħt il-ħames prokolli Taljan u għalhekk jaqgħu taħt ix-xogħlijiet ta' l-istess toroq.

REATI

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm reati twettqu matul Frar 2006?

Jista' jikklassifikahom?

Kemm każi ġew solvuti matul l- istess?

ONOR.

TRATTAMENT TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 17389 u jgħid fiex wasal il-bini tat- tliet impjanti tat-trattament tad-drenaġġ?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ix-xogħol fuq l-impjant f'Għawdex miexi u għandu jitlesta fil-bidu tas-sena 2007 waqt li x-xogħol fuq l-impjant fit- tramuntana ta' Malta se jibda fil-ġimgħat li ġejjin, wara li joħroġ il- permess tal-MEPA, xogħol li mistenni jitlesta qabel nofs is-sena 2007.

L-impjant fin-nofsinhar ta' Malta qiegħed fl-istadju ta' disinn preliminari u din is-sena jibdew l-istudji ta' impatt ambjentali.

LIĊENZJI U TTESTJAR

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid x'sar mit-talba li għamlet ċerta persuna lid-dipartiment tal-liċenzji, liema talba baqgħet mingħajr tweġiba?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab informat li l-ittra li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Interpellant ġiet imwieġba fit-28 ta' Ottubru, 2005.

THIRD-COUNTRY NATIONALS

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Billi daħlet fis-seħħ direttiva ta' l-Unjoni

Ewropea li permezz tagħha third-country nationals li jkunu ilhom Malta għal perijodu ta' ħames snin jistgħu jottjenu residence permit, jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid liema dipartiment tal-gvern jew awtorita' huma responsabbli mill-amministrazzjoni ta' dawn ir-residence permits?

ONOR.

TONIO BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li d-direttiva msemmija minnu għadha ma daħlietx fis-seħħ hawn Malta.

Ix-xogħol biex id- dispożizzjonijiet ta' din id-direttiva jinbidlu f'liġi wasal fil-final u r- regolamenti neċessarji dalwaqt joħorġu.

Bħalissa l-awtorita` responsabbli mill-ħruġ tal-permessi ta' residenza hi l- pulizija ta' l-immigrazzjoni u l-applikazzjonijiet għandhom jiġu indirizzati b'dan il-mod.

Pero' fi ftit żmien ieħor dan ix-xogħol se jibda jsir mid-dipartiment taċ-ċittadinanza u expatriates.

Meta ssir din il-bidla, il-pubbliku jiġi mgħarraf b'avviż fil-media

ŻAMMA TA' ANNIMALI

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'azzjoni ħadet l-awtorita' tad-djar kontra sidien ta' appartamenti li dettalji dwarhom qed jintbagħtu separatament, li qed iżommu klieb u annimali oħra f'appartament bi ksur ta' klawsola 8 tal-kuntratt relattiv ta' akkwist?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li l-awtorita' tad-djar irċeviet rapporti minn residenti fil-binja indikata li residenti oħra fl- istess binja kienu qed iżommu l-klieb f'appartament.

Meta l-awtorita' wissiet lir-residenti msemmija, dawn ċaħdu li kienu qed iżommu xi klieb fl- appartament.

Sussegwentement l-awtorita' bagħtet twissija bil-miktub lis- sidien ta' l-appartamenti kollha tal-binja.

Permezz ta' din it-twissija, barra li fakkrithom fl-obbligi tagħhom skond il-kuntratt tax-xiri, inkluż li ma jistgħux iżommu annimali fuq il-bejt, fil-partijiet komuni jew fl-appartament, informathom li kull ksur tal- kondizzjonijiet tal-kuntratt għandu jiġi diskuss u riżolt mill- assoċjazzjoni tar-residenti li hi responsabbli li tara li dawn il- kondizzjonijiet ma jinkisrux.

TRIQ L-IMDINA F'ĦAŻ-ŻEBBUĠ

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jara li jitqiegħdu traffic calmers fis-service road li hemm fi Triq l-Imdina, Ħaż-Żebbuġ - minn fejn il-Bieb ta' De Rohan safejn l-istabiliment ta' SMW Cortis - billi l-vetturi qed isuqu mill- imsemmija triq b'veloċita' qawwija, b'periklu għan-nies li jgħixu fi Mdina Road?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

GOZO CHANNEL

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm trips tħassru minħabba l-maltemp nhar il-Ġimgħa 24 ta' Frar, 2006 sa x'ħin il-vapuri tal-Gozo Channel kienu qed joperaw minn Sa Maison?

Kemm extra trips saru dakinhar wara nofsinhar meta s-servizz reġa' beda jopera miċ- Ċirkewwa?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninsab informat li nhar il-Ġimgħa 24 ta' Frar, 2006 il-kumpannija ħassret 14-il round trip - 28 vjaġġ b'kollox - bejn l-Imġarr u ċ-Cirkewwa waqt li għamlet żewġ round trips - 4 vjaġġi - bejn l-Imġarr u Sa Maison.

Meta s-servizz qaleb għaċ-Ċirkewwa, sa nofs il-lejl il- kumpannija kienet laħqet għamlet tmien round trips bejn l-Imġarr u ċ- Ċirkewwa - 16-il vjaġġ - meta kienu skedati tmienja.

L-għada filgħodu, jiġifieri s-Sibt 25 ta' Frar, il-kumpannija kompliet għaddejja u għamlet erba' round trips bejn l-Imġarr u ċ-Ċirkewwa meta f'dawk l-istess ħinijiet kienu skedati tnejn biss.

Aktar tard matul il- ġurnata saru ħames round trips oħra u vjaġġ ieħor addizzjonali miċ-Ċirkewwa għall-Imġarr mhux skedat.

KAROZZI TAL-LINJA

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Peress li kull darba li l-karozzi tal-linja qed jiġu biex jgħaddu minn Pjazza San Franġisk għal Triq Putirjal, Rabat qed ikun hemm konġestjoni kbira tat-traffiku, jista' il-Ministru jgħid jekk hux possibbli li tiġi stallata sistema ta' traffic lights biex jikkontrollaw it-traffiku li jkun ġej minn Triq Putirjal u mill-parking ta' ħdejn il-bus terminus, sa x'ħin jgħaddu tal-linja minn Pjazza San Franġisk lejn Putirjal?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-awtorita' dwar it-trasport bħalissa qed taħdem fuq proposti sabiex tistabilixxi l-aħjar skema ta' kontroll li tkun tindirizza u tirriduċi l-problema msemmija bl-aktar mod effiċjenti u effettiv.

GOZO CHANNEL

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm vetturi u passiġġieri għamlu użu mill-vapuri tal-Gozo Channel bejn it-23 u t-28 ta' Frar?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninsab informat li bejn it-23 u t-28 ta' Frar, 2006 kien hemm 15,765 vettura u 52,647 passiġġier li għamlu użu mill-vapuri tal- Gozo Channel, b'aktar dettalji jitpoġġew fuq il-mejda tal-Kamra.

AWTORITA' TAD-DJAR

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm talbiet pendenti għandha l-awtorita' tad-djar mal-MEPA?

F'liema nħawi u għalfejn qed jintalab il-permess?

Meta ġew sottomessi tali talbiet?

X'inhu n-numru ta' kull applikazzjoni?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

SICK LEAVE

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'inhu d-daily average ta' dawk li jirrapportaw sick?

X'persentaġġ hu dan mill-working population?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Skond it-talbiet għall-benefiċċju ta' mard li jirċievi d-dipartiment tas-sigurta' soċjali, id-daily average ta' dawk li rrapportaw morda matul l-2005 hu ta' 652 jew 0.47% tal-gainfully occupied, skond l-economic survey ta' Jannar-Settembru 2005

HIGHER DIPLOMA IN SPORTS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li jsir kors fil-higher diploma in sports and exercise sciences fl-MCAST?

Jekk fin- negattiv, jista' jgħid jekk wara tliet snin ta' studju fl-MCAST, dawk l- istudenti li jkunu jixtiequ jkomplu jistudjaw, jistgħux jibdew kors fl- Universita' ta' Malta billi jagħmlu użu mill-kwalifiki li jkunu ġabu mill- MCAST?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li din is-sena mhux se jinfetaħ il-kors tal- higher national diploma in sports and exercise sciences.

L-universita' hi istituzzjoni awtonoma li tagħmel ir-regoli tagħha hi dwar kif taċċetta studenti fil-korsijiet li toffri.

SKOLA SAN FRANĠISK T'ASSISI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk il-gvern hux qed jikkonsidra li jagħti kumpens lill-ġenituri ta' student li miet traġikament fl-iskola San Franġisk t'Assisi?

Jista' jgħid jekk dan is-suġġett ġiex diskuss fil-kabinett tal-ministri?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-materja hi suġġett għall-proċeduri ġudizzjarji.