MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 470 It-Tnejn, 27 ta' Novembru 2006 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 470

It-Tnejn, 27 ta' Novembru 2006

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.02 p.m.

Talba

Seduta Nru. 470

It-Tnejn, 27 ta' Novembru 2006

WERREJ

MINUTI 299

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 299

TQEGĦID TA' KARTI 305

KONDOLJANZI 307

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-ĠUSTIZZJA AMMINISTRATTIVA - IT-TIENI QARI

ADMINISTRATIVE JUSTICE BILL - SECOND READING 309

AĠĠORNAMENT 328

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 333

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 469 li saret fit-22 ta' Novembru, 2006 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

LISTA TA' RAPPORTI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Charles Buhagiar) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jagħti l-ismijiet tar-rapporti li saret referenza għalihom fir-risposta ta' mistoqsija parlamentari 20517?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq): Qiegħed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-lista tar-rapporti li qiegħed jirriferi għalihom l-Onor.

Interpellant.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Joe Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk il-ftit xogħol li hemm bżonn isir f'parti żgħira minn Triq il-Karmnu f'Ħaż-Żabbar huwiex se jsir peress li b'risposta għal mistoqsija supplimentari li għamiltlu kien informani li din it-triq m'hijiex inkluża fil-lista ta' prioritajiet?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Il-perit responsabbli mit-toroq residenzjali kkonfermali li din il-parti żgħira minn Triq il-Karmnu f'Ħaż-Żabbar se tiddaħħal mal-kumplament ta' xogħljiet ta' toroq.

SIĠĠIEWI - TRIQ TA' BRANDIN

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Marie Louise Coleiro Preca) staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-gvern għandux il-ħsieb li jiftaħ parti minn Triq Ta' Brandin fis- Siġġiewi biex tkun tista' tingħaqad maċ-ċentru tal-lokal?

Jekk iva, xi pjani hemm u għal meta?

Jekk le, għaliex?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Din il-parti tat-triq għadha m'hijiex miftuħa minħabba li għadu ma sarx l-iżvilupp tal-bini fiha.

Il-proċedura skond il- liġi hi li t-triq tinfetaħ minn min jiżviluppa l-art li tmiss magħha.

Aċċess għall-kumplament tal-lokal jeżisti u għaldaqstant m'hemmx għalfejn tinqabeż din il-proċedura billi ssir esproprjazzjoni min-naħa tal-gvern.

ASPERINA 75MG

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI (f'isem l-Onor.

Michael Asciak) staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': X'inhi r-raġuni li l- Asperina 75mg tinsab out of stock fl-ispiżeriji tal-gvern?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita'): Ninsab infurmat li l-Asperina 75mg hija temporanjament out of stock minħabba li fl-aħħar sejħa għall-offerti li ħareġ il-gvern ma kien hemm l- ebda offerta għal dawn it-tip ta' pilloli.

L-offerti kollha kienu għall- pilloli enteric coated li d-dipartiment diġa' jixtri minn kuntratt ieħor.

Bħalissa l-GPS ħarġu sejħa oħra biex dawn il-pilloli jinxtraw direttettament minn barra minn Malta.

MSIDA - TRIQ IT-TORRI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jieħu passi biex Triq it-Torri, Msida ssir one-way minħabba l-bottlenecks ta' traffiku li ta' spiss qed ikun hemm fil-parti t'isfel tat-triq?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Minn riċerka li saret mit-taqsima għall-immaniġġar tat-traffiku rriżulta li l-problema ta' Triq it-Torri kienet ġiet analizzata u minħabba problemi ta' għargħar fiż-żona m'huwiex rakkommandabbli li din it-triq issir one-way.

Iżda t-taqsima għall- immaniġġar tat-traffiku kien ipprovda alternattiva lill-kunsill lokali sabiex jindirizza l-problema billi jitħalla li jsir parkeġġ fuq naħa waħda biss tat-triq.

MSIDA - VALLEY ROAD

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Huwa possibbli li f'Valley Road, Msida, f'dik il-parti ta' Conception Street, kantuniera ma' Triq it-Torri, isiru t-traffic lights peress li s-sewwieqa qed ikollhom diffikulta' biex joħorġu minnha?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-awtorita` dwar it-trasport se tikkonsidra l- proposta mressqa mill-Onor.

Interpellant.

MSIDA - VALLEY ROAD

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Kemm ilu ma jitnaddaf il-ġibjun li hemm f'Valley Road, Msida, fit-tarf ta' Conception Street, kantuniera ma' Triq it-Torri?

Jaf il-Ministru li dan il-ġibjun imtela weraq tas-siġar wara ż-żabra li saret qabel ma qaleb it-temp?

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura): Nitlob lill- Onor. Interpellant jagħmel din il-mistoqsija lill-ministru konċernat.

ŻABBAR - MISRAH IS-SLIEM

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: X'passi qed jieħdu l-awtoritajiet biex tittaffa l-problema ta' parkeġġ f'Misraħ is-Sliem, Żabbar, li jinsab ħdejn il-każin tal-banda San Mikiel u l-isptar St. James?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Wara li l-uffiċjali tat-taqsima għall-immaniġġar tat-traffiku għamlu spezzjoni fuq il-post irriżulta li l-maġġoranza tal- parking bays f'Misraħ is-Sliem huma viżibbli sew, iżda hemm xi parking bays u double yellow lines li għandhom bżonn ta' refreshing minħabba li f'ċerti postijiet iż-żebgħa ċċarat jew tneħħiet għal kollox wara li tħaffru t- trinek quddiem il-każin.

It-taqsima għall-immaniġġar tat-traffiku se tikkuntattja lill-kunsill lokali sabiex isir ir-refreshing li hemm bżonn u l-infurzar tal-motor vehicle regulations b'mod regolari.

DAR IL-MEDITERRAN GĦALL-KONFERENZI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jispjega x'ried ifisser biha meta fir-risposta għal mistoqsija parlamentari 21850 qal li l-bibien ta' Dar il-Mediterran jinfetħu skond il-bżonn u l-esiġenzi tas-saħħa u s- sigurta' u li l-bord tat-tmexxija jimplimenta regoli stretti dwar il-ftuħ ta' uħud mill-bibien sabiex jevitaw inkonvenjenza mill-ġirien?

Jista` jgħidilna jgħid x'inhuma dawn ir-regoli stretti?

Jistgħu jsiru xi reċipjenti apposta fejn jintremew il-fdalijiet tas- sigaretti, peress li qed ikun hemm nies li qed joħorġu jpejpu barra, u apparti l-istorbju li jagħmlu li qed ikun ta' inkonvenjent għar-residenti, qegħdin iħallu ħafna ħmieġ bil-fdalijiet tas-sigaretti li jħallu ma' l-art?

ONOR.

ANTHONY ABELA (Segretarju Parlamentari) (f'isem il-ministru għat- Turiżmu u Kultura): B'riferenza għall-kjarifika rikjesta dwar il-ftuħ tal- bibien ta' Dar il-Mediterran, ninsab infurmat li t-tmexxja ta' Dar il- Mediterran hija libera li tiftaħ il-bibien kull ħin u kull meta jidhrilha li hu neċessarju.

Minn jeddu il-bord għazel, li sa fejn hu possibbli, il- bieb li jagħti minn wara l-istage għal Triq Pozzi ma jinfetaħx wara l-11.00 p.m. sabiex jiġi evitat xi inkonvenjent lill-ġirien.

Il-bord m'huwiex tal-fehma li għandu jieħu ħsieb li jsiru reċipjenti għas- sigaretti f'postijiet pubbliċi.

INKWILINI TA' POSTIJIET TAL-GVERN

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid f'liema skema jridu japplikaw l-inkwilini ta' postijiet tal-gvern li huma milquta bil-liġi ta' possession and use biex jixtru l-post li joqogħdu fih?

Peress li hemm inkwilini li ilhom għal bosta snin bil-ħajra li jixtru l- proprjeta` fejn joqogħdu, dawn se jkunu jistgħu jagħmluh billi jixtru bil- prezzijiet li qed timponi llum l-awtorita' tad-djar jew bil-prezzijiet ta' meta kienu għamlu t-talba?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (f'isem il-Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali): L-awtorita' tad-djar tkun f'pożizzjoni li tbigħ il-postijiet li għamel riferenza għalihom l-Onor.

Interpellant wara li jkollha t-titlu legali fuq l-art li fuqhom huma mibnija.

S'issa l-awtorita` tad-djar għad m'għandhiex dan it-titlu.

INKJESTA MAĠISTERJALI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari 22000, jista' l-Viċi Prim Ministru jpoġġi fuq il- mejda tal-Kamra r-riżultat ta' l-inkjesta maġisterjali kif kienet ġiet konkluża mill-maġistrat inkwerenti fil-31 ta' Jannar, 2001?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern): Kopja tal-proċess verbal jista' jinġabar ai termini tal-liġi mill-uffiċċju ta' l-avukat ġenerali.

MR SPEAKER: L-Onor.

Leo Brincat, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jista' l-Viċi Prim Ministru jaġġornana dwar l-eżitu tal-konferenza li saret riċentement fil-Libja dwar l-immigrazzjoni, b'mod partikolari f'dak li għandu x'jaqsam ma' ripatrijazzjoni u funding?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG (Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern): Irrid ngħid li din il-konferenza dwar l-immigrazzjoni, in parti, saret fuq inizjattiva ta' Malta wkoll.

Fil-fatt waqt laqgħa bejn Malta u l-Libja fuq livell ta' ministri ta' l-affarijiet barranin, il-Ministru Frendo mbotta 'l quddiem din l-idea, u mbagħad il-Libjani offrew li jorganizzawha huma.

Għal din il-konferenza attendew 25 pajjiż mill-Unjoni Ewropea u 53 pajjiż mill-Unjoni Afrikana.

Jekk wieħed jistaqsini jekk ħarġitx xi ħaġa konkreta minn din il- konferenza, jiena ngħidlu li l-aktar ħaġa konkreta u importanti hi li għall- ewwel darba ltaqgħu l-pajjiżi ta' l-Afrika mal-pajjiżi ta' l-Ewropa, ovvjament mhux mingħajr ċertu konflitt ta' ideat.

Filwaqt li l-parti Ewropea nsistiet ħafna fuq re-admissions u fuq li għandu jkun hemm koperazzjoni kontra l-immigrazzjoni illegali, il-parti Afrikana iktar enfasizzat fuq kwestjonijiet bħal kif se neqirdu l-faqar, kif se neqirdu l- kawża li qed iġġiegħel lin-nies jimxu minn post għal ieħor u kif se nieħdu approach iktar ħolistiku.

Biex ħarġet id-dikjarazzjoni saru sigħat twal ta' negozjati li damu sejrin sa l-4.00 a.m., u dan juri li verament kien hemm dan il-konflitt ta' ideat.

Qabel ma ltaqgħet din il-konferenza, li għaliha attendejna jiena u l- Ministru Frendo, jiena iltqajt xi darbtejn mal-Ministru Amato.

L-ewwel darba ltqajt miegħu Tampere u konna ħriġna bl-idea li mal-gvern Libjan nipproponu li għas-sajf li ġej isiru pattugliamenti congiunti minn Malta, l- Italja u l-Libja biss, għax għedna li din il-proposta forsi tkun iktar aċċettabbli għall-parti Libjana.

Għaliex?

Mhux għax ma nistgħux nagħmlu pattugliament mingħajr il-parteċipazzjoni Libjana, imma wieħed irid jifhem li jekk ikun hemm il-Libjani bħala joint patrols, inkunu nistgħu nkunu aktar effettivi.

Issa fil-gazzetti ntqal li din ġiet deċiża u miftehma diġa'.

Jien m'għandix din l-informazzjoni u lanqas fuq il-website tal-ministeru ta' l-intern m'hemm din l-informazzjoni uffiċjali.

Li hu żgur hu li din il-kwestjoni tqajmet mal-Libjani, kemm minna, kif ukoll mit-Taljani meta ltaqgħu mal- parti Libjana.

Irrid ngħid ukoll li meta s-Sur Shahumi, is-segretarju internazzjonali ġie Malta u ltaqa' miegħi, jiena għamiltlu din il-proposta u hu, għalkemm ma qallix iva, lanqas qalli le.

Meta mbagħad erġajt iltqajt mal-Ministru Amato fi Tripli, insistejt miegħu li fi kwalunkwe laqgħa li jkollna mal-gvern Libjan inqajmu din il-proposta.

Jien għalhekk lil ta' "The Times" għedtilhom biex nadottaw l-approach ta' wait and see għax li wieħed jaqbad u jaqtagħha huwa ħażin u li wieħed jarmiha u jaħseb li m'hijiex se tieħu l-għeruq huwa ħażin ukoll.

Ejjew nippruvawha, aħna se nkomplu nagħmlu pressjoni f'din id-direzzjoni, tidher li this is more palatable mill-frontex operations li saru dan is-sajf u naraw fejn se naslu.

POSTIJIET TAĦT POSSESSION AND USE

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Kemm hemm postijiet milquta bil-liġi possession and use, lokal b'lokal?

Kemm hu mistenni li jkunu l-inkwilini li japplikaw biex jixtru l-proprjeta' tagħhom li hi milquta bl-imsemmija liġi?

ONOR.

TONIO BORG: Il-ġbir ta' l-informazzjoni dwar kemm postijiet ġew mibnija fuq art li ttieħdet mill-gvern taħt it-titlu ta' possession & use tirrikjedi wisq sigħat ta' riċerka, kemm minn skrivani kif ukoll minn tekniċi.

It-taqsima proprjeta' tal-gvern m'għandhiex ir-riżorsi neċessarji biex isir dan ix-xogħol kollu.

IMPJEGATI TAL-GVERN - KAROZZI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 21996 billi jgħid mis-sena 2000 sa l-2006 kemm kienu l-impjegati tal-gvern li kienu jokkupaw kariga għolja, kellhom karozza għall-użu tagħhom u li kienu intitolati li jixtru dik il-karozza?

Min kienu?

X'kariga kellhom?

Kemm intnefqu flus biex inxtraw dawn il- karozzi?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari 21996.

REFUNDS FUQ APPARAT DOMESTIKU

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Roderick Galdes) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Kif se taħdem l-iskema tar-refunds imħabbra fil-budget 2007 fuq apparat għal skop domestiku li jkunu ċertifikati li huma effiċjenti fl-użu ta' l-elettriku?

Minn liema data se japplikaw dawn ir-refunds?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-metodoloġija ta' l-applikazzjonijiet għar-rifuzzjonijiet imsemmija ssegwi l-linji ġenerali wżati fuq rifużjonijiet oħra diġa' in vigore.

Qed isiru diskussjonijiet mal- partijiet konċernati biex qabel ma joħrog l-avviż fil-gazzetta tal-gvern, ikunu wkoll finalizzati d-dettalji kollha tekniċi u amministrattivi, neċessarji għat-tħaddim sewwa ta' din l-iskema.

Kif ħabbart fid-diskors tal-budget 2007, id-data effettiva għar-rifużjonijiet, skond l-avviż li se joħrog fil-gazzetta tal-gvern, se tkun l-1 ta' Novembru, 2006.

ĦADDIEMA TAL-GVERN

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Roderick Galdes) staqsa lill- Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid għaliex il-workshops eżistenti u l-ħaddiema manwali tal-gvern li hemm fl-inħawi ta' Santa Luċija u li jaqgħu taħt il-ministeru għall-affarijiet rurali u ambjent se jiġu trasferiti lejn Ta' Qali?

ONOR.

FRANCIS AGIUS (Segretarju Parlamentari) (f'isem il-Ministru għall- Affarijiet Rurali u Ambjent): Il-ħaddiema manwali u l-workshops li hemm fl- inħawi ta' Santa Luċija se jiġu trasferiti lejn Ta' Qali biex ix-xogħol tad- dipartiment ikun kollu ċentralizzat.

TAXXA FUQ L-INCOME

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Marie Louise Coleiro Preca) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid għaliex armel li għandu tlett itfal u ma jaħdmux huwa meqjus bħala single għal finijiet ta' taxxa fuq l-income?

ONOR.

Interpellant li l-ħlas tat-taxxa fuq l-income isir skond il-provvedimenti ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income, Kap.123.

PARK AND RIDE

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Jose' Herrera) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid jekk is- servizz tat-trasport bejn il-park and ride u l-Belt Valletta hux qed jieqaf fil-Furjana?

Jekk iva, fejn hu l-post?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Is-servizz tat-trasport bejn il-park and ride u l- Belt Valletta ma jieqaf fl-ebda post fil-Furjana.

TINDIF TAL-WIDIEN

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Marie Louise Coleiro Preca) staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: X'inhi d-differenza bejn tindif tal-widien u tixmir tal-materjal fil-widien?

Jista' jgħid jekk ix- xogħol li sar f'Wied is-Sewda u f'Wied il-Kbir, Ħal Qormi hux tindif jew tixmir tal-materjal?

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura): It-tindif fil- widien isir fejn jirrigwarda skart goff u materjal ieħor li jintefa' minn individwi irresponsabbli.

It-tixmir isir biex jinżamm l-ilma għal-livell normali u biex jipproteġi milli l-ilma jippenetra f'ħitan, kif ukoll jipproteġi r-raba' tal-madwar mill-għargħar.

Dan isir biex jifforma kanal sabiex l-ilma jieħu direzzjoni.

Fil-widien imsemmija sar kemm tindif minn materjal mormi kif ukoll tixmir.

MR SPEAKER: L-Onor.

Charles Mangion, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jista' l-Ministru jgħid jekk sal-lum sarx it-tindif fil-widien imsemmija, peress li issa bdiet ix-xitwa u hemm ċans li jinħolqu ċerti problemi, speċjalment meta tagħmel xita qawwija?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Sur President, it-tindif f'Wied is-Sewda sar bejn is-16 ta' Awissu u l-25 ta' Settembru ta' din is-sena u nġabar madwar 20 tunnellata ta' skart, mentri t-tindif ta' Wied il-Kbir sar bejn it-8 ta' Awissu u l-21 ta' Settembru ta' din is-sena u nġabar 422 tunellata ta' skart.

Dan il-proċess ta' tindif huwa ongoing u jsir perjodikament minn grupp ta' ħaddiema li jduru l-widien kollha.

F'Malta għandna żewġ catchment areas kbar li fihom hemm numru sostanzjali ta' widien.

Wieħed minnhom huwa dak ta' Wied il-Kbir, li jaqbad min-naħa ta' taħt il-Buskett u jibqa' nieżel lejn is-Siġġiewi, Ħaż-Żebbuġ, Ħ'Attard u Ħal Qormi, imbagħad jaqbad ix-xaqliba ta' Ħal-Luqa, taħt l-airfield, u jibqa' nieżel sal-Marsa.

Għandek imbagħad il-catchment area l-oħra ta' Wied il-Għasel, li taqbad mill-Wied ta' Liemu, li jiġi min-naħa l-oħra taħt Ħad-Dingli, jibqa' nieżel 'l isfel, jgħaddi min-naħa ta' taħt il-Mosta, jibqa' nieżel għal Burmarrad u jispiċċa fis-Salini.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Dan l-aħħar sar tindif ħdejn il-Polverista Gate, fejn hemm il-married quarters f'San Nikola ġewwa Bormla.

Għalkemm tneħħa l- ħaxix li kien hemm, il-ħmieġ li sfortunatament jitwaddab min-nies u li jaqa' eżattament taħt is-sur, faċċata fejn qed isir il-proġett tal-mixtla, baqa' hemm u huwa verament an eye sore għax jidher mit-triq.

Huwa possibbli li jintbagħtu n-nies biex jiġbru dan l-imbarazz?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jiddispjaċini ngħid li l-area li qed jirriferi għaliha l- Onor. Interpellant, ħdejn il-mixtla ta' Bormla, fejn qed isir proġett ta' landscaping u recreation area, kienet tintuża bħala dumping place, biex ma ngħidx li kienet tintuża għall-affarijiet oħra li mhux ta' min isemmihom hawnhekk.

In-naħa ta' fuq, fejn hemm is-swar, l-ammont ta' materjal li kien hemm tneħħa pero' maż-żmien reġa` beda jinġema'.

Ovvjament issa nara li l-ħaddiema tal-gvern jiġu notifikati biex ineħħu dan l-imbarazz.

KAŻ TA' HOUSING

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Marie Louise Coleiro Preca) staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta` Soċjali: Tista` l-Ministru tgħid fiex wasal il-proċess tal-każ ta' housing soċjali tal-familja li dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, peress li qed ikollhom iħallsu Lm160 fix-xahar u qed isibuha prattikament impossibbli biex ilaħħqu mal- bżonnijiet normali tal-ħajja, iżda m'għandhomx alternattiva biex ma jispiċċawx bla saqaf fuq rashom?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (f'isem il-Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta' Soċjali): L-applikazzjoni li rreferiet għaliha l-Onor.

Interpellanti qed tiġi proċessata flimkien ma' oħrajn simili.

DIVIŻJONI TAL-KONSUMATUR - DIRETTUR

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Jose' Herrera) staqsa lill- Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: X'inhi r-raġuni li ma ġiex appuntat direttur ieħor fid-diviżjoni tal-konsumatur u kompetizzjoni wara li dak li kien hemm ġie promoss għal kariga oħra?

Il-Ministru huwa konxju li minħabba din il-makanza ma jistgħux jiġu intavolati rikorsi quddiem it-tribunal għall-kummerċ ġust u li dan kollu qed jaffettwa avversament il-kummerċ ħieles?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru għall-Kompettivita' u Komunikazzjoni): Ninsab infurmat li l-proċess ta' l-interviews neċessarji biex jimtela' il-post ta' direttur ġenerali fid-diviżjoni tal-konsumatur u l-kompetizzjoni beda.

Għalkemm l-ex direttur ġenerali tal-kompetizzjoni ġusta ġie promoss għal kariga oħra, dan baqa' jżomm il-kariga ta' aġent direttur ġenerali u għaldaqstant ir-rikorsi setgħu jibqgħu jiġu intavolati quddiem il-kummissjoni għall-kummerċ ġust.

Minn meta l-ex direttur ġenerali ġie promoss, sal-lum ġew intavolati sitt każi quddiem il-kummissjoni.

Dan minbarra numru ta' deċiżjonijiet li nħarġu minn dan l-uffiċċju li jinkludu konċentrazzjonijiet.

KORP TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Marie Louise Coleiro Preca) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Il-gvern qiegħed jippjana li jingaġġa pulizija ġodda?

Jekk iva, meta?

X'inhuma l-kwalifiki akkademiċi li wieħed għandu jkollu għal dan l-impjieg?

ONOR.

TONIO BORG: Ir-reklutaġġ fil-korp tal-pulizija, li jsir skond l- esiġenzi tas-servizz, isir wara li tkun ippubblikata sejħa għall- applikazzjonijiet fil-gazzetta tal-gvern, fejn ikun hemm spjegat ukoll il- kwalifiki meħtieġa sabiex wieħed ikun jista' japplika.

Bħalissa hemm 135 rekluta li qed jagħmlu l-kors ta' taħriġ komprensiv fl- akkademja tal-pulizija wara sejħa għall-applikazzjonijiet li kienet ġiet ippubblikata fil-gazzetta tal-gvern tas-17 ta' Marzu, 2006.

Fost il- kwalifiki rikjesti kien hemm il-ħtieġa li l-applikanti jkollhom minn ta' l- inqas pass fi grad C jew 5, f'mhux inqas minn tliet suġġetti fil-livell ordinarju, li tnejn minnhom iridu jkunu l-Malti u l-Ingliż.

KUNSILLI LOKALI - PARKEĠĠ

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Jose' Herrera) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Liema huma l-kunsilli li għandhom awtorizzazzjoni mill-ADT għall-parkeġġ ikkontrollat bil-ħin u parkeġġ riservat għar-residenti?

Huwa possibbli li fiż-żewġ każi ningħata l- persentaġġ fuq it-total ta' parkeġġ disponibbli f'kull kunsill?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-informazzjoni li għandha t-taqsima għall-immaniġġar tat-traffiku li tinkludi l-lista ta' toroq li fihom approvata l-iskema ta' parkeġġ kontrollat għar-residenti.

It-taqsima għall-immaniġġar tat-traffiku m'għandhiex dettalji dwar il- persentaġġ fuq it-total ta' parkeġġ f'kull skema.

Fir-rigward tal-parkeġġ ikkontrollat bil-ħin, l-Onor.

Interpellant huwa ġentilment mitlub jikkjarifika u jispeċifika l-mistoqsija tiegħu għax l-awtorita' dwar it- trasport ma toħroġx tali permessi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Charles Mangion, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CHARLES MANGION: Peress li bħalissa s-servizz tal-park and ride għall-Belt huwa mingħajr ħlas, jista' l-Ministru jgħidilna hemmx il-ħsieb li aktar 'il quddiem dan is-servizz isir bil-ħlas?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Il-ħsieb tal-gvern huwa li l-parkeġġ u t-trasport bejn il-parkeġġ u l-Belt jibqa' bla ħlas.

ĊENTRI TA' RIĊIKLAĠĠ TA' SKART GOFF

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Marie Louise Coleiro Preca) staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari 21460, jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-mejda tal- Kamra l-istudji mitluba fuq l-impatt dwar l-aspetti differenti ta' l- ambjent imsemmija, bħal tniġġis ta' l-arja, żieda fit-traffiku u vetturi ta' natura industrijali, ħsejjes, eċċ.?

ONOR.

FRANCIS AGIUS (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): It-tweġiba tingħata f'seduta oħra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Dan ifisser li f'seduta oħra se jgħidilna jekk dan ir- rapport huwiex se jitqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra jew le?

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

FRANCIS AGIUS: Nerġa' nirrepeti li t-tweġiba tingħata f'seduta oħra.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, jien m'iniex se nerġa' nirrepeti għax skond l-istanding orders ma nistax nagħmel hekk, pero' se nagħmel mistoqsija supplimentari.

Suppost, anke bid-direttiva ta' l-Unjoni Ewropea, il-poplu għandu dritt ikun jaf dwar it-tniġġis li jkun hemm fl- arja, fl-ilma, eċċ. Jiena xtaqt inkun naf, anke bħala ċittadin u mhux bħala membru parlamentari, jekk dan ir-rapport huwiex se jitqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra.

Din hija ħaġa li taffettwa s-saħħa taċ-ċittadin u allura anke kieku ma kienx hemm id-direttiva ta' l-Unjoni Ewropea, iċ-ċittadin xorta waħda għandu dritt ikun jaf din it-tip ta' informazzjoni.

Għaldaqstant nistaqsi lis-Segretarju Parlamentari biex għallinqas jgħidilna jekk hux beħsiebu jpoġġih fuq il-mejda tal-Kamra jew le, anke biex naraw jekk hux se jmur kontra d-direttivi ta' l-Unjoni Ewropea.

ONOR.

FRANCIS AGIUS: Sur President, bħalissa għadhom għaddejjin bl- istudji li hemm bżonn isiru u għaldaqstant nitlob lill-Onor.

Interpellant ikompli jsegwi sakemm tingħata t-tweġiba għal din il-mistoqsija.

ONOR.

JOE MIZZI: Is-Segretarju Parlamentari jikkonferma li bid-direttiva ta' l-Unjoni Ewropea konna marbutin li f'Jannar ta' din is-sena nieħdu ħsieb ċertu tniġġis minn trab li joħroġ mill-power station u li jista' jikkaġuna l-kanċer?

Jista' jgħidilna wkoll jekk l-istudju dwar it-tniġġis sarx jew le?

ONOR.

FRANCIS AGIUS: Peress li din hija mistoqsija pjuttost teknika, nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel mistoqsija bil-miktub.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-Mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Viċi Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

TONIO: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Kopja tal-file dwar l-għoti tat-tender għal tindif fil-Qrati tal- Ġustizzja lil Special Celaners Ltd, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 22377; u

f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi qiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:-

Tabella li turi l-għadd ta' oġġetti li kienu fil-Freeport għat- trasbord li nqabdu mid-Dwana Maltija matul l-2006, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 22266.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Louis Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar kuntratti ta' tindif fi sptarijiet u dipartimenti li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tal-Ministru tas-Saħħa, ta' l-Anzjani u Kura fil-Komunita', bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 22236;

Tagħrif dwar l-għadd ta' testijiet ta' HIV u AIDS li saru bejn Ġunju 1985 u Ottubru 2006, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 22275;

f'isem il-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni qiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:-

Avviż Legali Nru 281 ta' l-2006 – Civil Aviation (Provision of Air Navigation Services) Order, 2006;

f'isem il-Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali qiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar il-budget tal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita', flimkien ma' l-ammont ta' għajnuna finanzjarja mogħtija lil NGOs, għall-perijodu bejn l-2000 u l-2006, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 22234;

Tabella li turi l-għadd ta' adozzjonijiet finalizzati fil-Qorti ta' Malta matul l-2006 maqsuma skond il-pajjiż ta' origini, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 22276; u

f'isem il-Ministru għal Għawdex qiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar proġetti ko-finanzjati mill-Unjoni Ewropea għall-perijodu bejn l-2004 u 2006, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 22318.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Jesmond Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar toroq arterjali li sar xogħol fuqhom u/jew ġew upgraded, bejn l-2003 u l-2006, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 22232;

Kopja tar-rapport "Financial Feasibility Study Park-and-Ride project" maħruġ minn Ernst & Young f'Marzu 2006, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 22264;

Tabella li turi l-għadd ta' vetturi ġodda reġistrati bejn Jannar u Settembru 2006, maqsuma skond it-tip u ċilingraġġ, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 22272; u

Kopja ta' pjanta li turi l-footway bridge propost fi Triq is-Sebħ, Ħal Qormi, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 22397.

f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjieg qiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:-

Avviż Legali Nru 280 ta' l-2006 – Regolamenti dwar ir-Rikonoxximent Reċiproku ta' Kwalifiki ta' Edukazzjoni Ogħla fir-Reġjun ta' l-Ewropa;

f'isem il-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l- Informazzjoni qiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar l-investigazzjonijiet li saru mill-Korproazzjoni Enemalta dwar irwejjaħ fi Triq it-Tfief, Raħal Ġdid, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 22354; u

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Francis Agius.

ONOR.

FRANCIS AGIUS: Mr Speaker, f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar kuntratti ta' xogħol konness mas-sit tal-Magħtab l-antik, li ngħataw matul l-2004, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 22229; u

Tagħrif dwar tenders li ngħataw mill-Wasteserv bejn April 2005 u Novembru 2006, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 22230.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Charles Mangion, President tal-Public Accounts Committee.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mr Speaker, nippreżenta l-minuti konfermati tal- laqgħat 23 sa 42 tal-Kumitat Permanenti dwar il-Kontijiet Pubbliċi li saru bejn it-22 ta' Ġunju 2005 u t-23 ta' Ottubru 2006.

MR SPEAKER: Grazzi.

Kondoljanzi.

Il-Viċi Prim Ministru.

KONDOLJANZI

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, kif jaf kulħadd, għaliex l-aħbar malajr inxterdet ma' Malta kollha, fil-25 ta' Novembru miet it-Tabib Jimmy Farrugia.

Naħseb li kulħadd kien jafu lit-Tabib Jimmy Farrugia għaliex okkupa diversi karigi importanti f'pajjiżna, ibda mill-kariga li tokkupa inti, Mr Speaker, bħala president ta' din il-Kamra.

Kien ukoll deputat ta' din in-naħa tal-Kamra għal għaxar snin sħaħ bejn l-1976 u l-1986.

Barra minn hekk għamel żmien twil ukoll jokkupa il-kariga ta' Aġent President ta' Malta, meta kien hemm President ta' Malta Censu Tabone u anke Ugo Mifsud Bonnici.

Apparti mill-ħajja politika tiegħu t-Tabib Farrugia kien ukoll attiv barra mill-politika.

Anzi wieħed għandu jgħid li beda jkun attiv fl-oqsma li se nsemmi qabel ma fil-fatt daħal fil-Parlament.

Fil-fatt kien President ta' l- Azzjoni Kattolika, ħadem ħafna fi ħdan il-knisja, fl-għaqdiet tal-knisja u fil-kumitat tal-lajċi anke fi żmien il-ġunta fl-1962, u ta dejjem dak kollu li jaf f'dak li jemmen, tista' taqbel jew ma taqbilx miegħu, b'ċerta dedikazzjoni u b'ċerta onesta`.

Niftakar li meta kont ġurnalista tal-ġurnal "In-Nazzjon", f'dan il- Parlament smajt ministru Laburista, dak iż-żmien fuq din in-naħa tal-Kamra, jgħid li meta jirċievi ċertifikat mediku għas-sick leave mingħand it-Tabib Jimmy Farrugia jemmnu żgur.

Jiġifieri kien bniedem li lanqas kienet tgħaddilu minn moħħu li jagħmel xi ħaġa irregolari, inkluż ċertifikat mediku li jiġġustifika jew ma jiġġustifikax il-mard.

Dan huwa inċident żgħir li juri kemm it-Tabib Farrugia kien igawdi rispett miż-żewġ naħat tal- Kamra.

Meta mbagħad daħal f'dan il-Parlament kien deputat li juri interess f'dak kollu li jiġri, b'mod partikolari fil-kostitwenza tiegħu.

It-Tabib Farrugia serva f'dan il-Parlament għal għaxar snin sħaħ u wara li spiċċa minn Speaker, eżatt wara l-elezzjoni ta' l-1987, ġie appuntat ambaxxatur għas- Santa Sede.

Din kienet kariga li naf li kienet għal qalbu u naħseb li kienet tixraqlu bħala kariga, għax anke kien ġie dekorat mis-Santa Sede għas-servizz li hu dejjem ta lill-knisja.

U allura kien kattoliku ferventi.

Ma kienx fundamentalista, imma kien kattoliku ferventi.

Tista' taqbel jew ma taqbilx miegħu, imma għalih il-ħajja politika kienet ukoll vokazzjoni, li wieħed isegwi t-twemmin mhux biss politiku tiegħu, imma anke t-twemmin reliġjuż.

Għalih kien impenn li tkun mhux biss nisrani imma nisrani fil- politika.

Bħalma hemm nies li huma nsara li jaħdmu fl-isptarijiet fil- professjoni tagħhom, għalih kienet daqstant nobbli l-professjoni ta' politiku fil-politika fil-Parlament bħala nisrani.

Għalih ma kienx hemm kontradizzjoni bejn iż-żewġ affarijiet.

Anzi kien verament jemmen li jekk inti nisrani tajjeb u għandek il-kapaċitajiet fil-politika għandek tinvolvi ruħek fil-politika.

U hekk ġara, f'eta' pjuttost kbira tiegħu, għax meta daħal l-ewwel darba fil-parlament kien diġa' kellu kważi ħamsin sena.

Is- soltu l-membri parlamentari jibdew ħafna qabel minn hekk, imma hu ta' ħamsin sena ħass li kien il-mument li jidħol fil-politika.

Mr Speaker, jien niftakru wkoll - u ppermettuli forsi nieħu ftit iktar ħin illum għax niftakru sew u ħdimt miegħu – għall-imħabba kbira tiegħu lejn il- kultura.

Għamel żmien twiel kien shadow minister ukoll fuq il-kultura, u jekk illum wasalna li għandna l-Heritage Malta u dan l-interess u kuxjenza għall-kultura u l-bini storiku, in parti huwa dovut għal dawk l-għaxar snin meta kien fl-oppożizzjoni u kien jisħak fuq l-importanza għat-turiżmu tagħna, imma anke għad-dinjita` tagħna, li jkollna ħarsien b'liġi tal-wirt storiku tagħna.

Hu stess, imbagħad kien bniedem kolt u kien bniedem li jifhem.

L-iktar li kien jifhem - niftakru għaliex ġieli ġibnieh Birkirkara sabiex jagħmel xi lecture - kien fuq il-fided.

Fil-fatt kiteb żewġ kotba fuq il-fided, kemm fided fil-knejjes tagħna kif ukoll fided li huma fid- djar privati.

Kont tinduna l-imħabba tiegħu lejn is-suġġett.

Meta kien jitkellem fuq il-fidda kien ikun fis-seba' sema, għax kien jitkellem b'ċertu entużjażmu dwar suġġett li huwa tant kien jifhem fih.

Mr Speaker, il-funeral se jsir għada fis-2.00 p.m. fil-knisja parrokkjali ta' Ħal Tarxien.

Nappella lil dawk li jistgħu jkunu preżenti għal dan il- funeral biex nagħtu l-aħħar tislima lil tabib li kien politiku, imma kien ġentlom u onest.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mr Speaker, fl-eloġju tiegħu, l-Onor.

Tonio Borg tista` tgħid li qal kollox dwar il-ħajja tat-Tabib Jimmy Farrugia.

Ċertament li kemm fil-ħajja personali tiegħu, kemm f'dik professjonali kif ukoll f'dik bħala politiku, Jimmy dejjem immanifesta integrita' u onesta` sħiħa.

Naħseb li dawn huma l-iktar elementi li għalihom jibqa' mfakkar.

It- Tabib Jimmy Farrugia kellu prattika professjonali ma' Malta kollha prattikament, imma kellu prattika professjonali estensiva f'Ħal-Luqa u allura hemm ħafna familji li jafuh u jirrispettawh minn dan l-aspett.

Bħala Membru Parlamentari jien nafu iktar fiż-żmien meta kien Speaker u niftakar li dejjem kien jagħmel l-almu tiegħu biex fid-deċiżjonijiet li jieħu ikun ġust u joħloq dak il-preċedent li jservi anke għal ta' warajh bħala eżempju ta' kif din il-Kamra għandha timxi.

Meta f'ċerti mumenti kien ikun hawn naqra tqanqil u argumenti u nuqqas ta' qbil ta' opinjonijiet – għalhekk hija intiża l-Kamra tal-Parlament biex ikun hemm espressjoni ta' l- opinjoni - nista` ngħid li dejjem għamel l-almu tiegħu biex jagħti deċiżjonijiet fair għaż-żewġ naħat, u naħseb li minn dan l-aspett kellu l- fiduċja ta' kulħadd.

It-Tabib Farrugia kien konvint ħafna wkoll mill-opinjonijiet tiegħu.

Tista' ma taqbilx ma' l-opinjoni tiegħu, imma dak li kien jesprimi kien jesprimih f'konvinċiment sħiħ.

It-Tabib Farrugia jibqa' wkoll magħruf għall- hobby tiegħu, ta' kollezzjonista tal-fidda antika.

Kien bniedem għaref ukoll fuq dan is-suġġett li huwa importanti.

Fil-qasam tal-kultura kien jagħti l-istess impenn għal dan is-settur bħalma kien jagħti kemm fil-kamp politiku bħala Membru Parlamentari, kemm fis-Sedja bħala Speaker kif ukoll fil-professjoni tiegħu.

Għaldaqstant din in-naħa tal-Kamra tingħaqad mhux biss mal-membri tan-naħa l-oħra imma mal-kumplament tal-pajjiż biex testendi l-kondoljanzi lill- familjari tat-Tabib Farrugia li matul ħajtu mexa b'mod eżemplari.

Ċertament dawk kollha li kienu jafuh jibqgħu jiftakru fih bħala bniedem ta' integrita' kbira, onest u dak li jagħmlu kien jagħmlu b'konvinċiment.

Imma kellu wkoll l-aspett uman u ħanin tiegħu li min kellu x'jaqsam miegħu anke fil-ħajja professjonali jibqa' jiftakarha.

Grazzi.

MR SPEAKER: Is-Sedja tingħaqad ukoll ma' dak li ġie espress miż-żewġ naħat tal-Kamra.

Jien ukoll għamilt żmien naħdem miegħu meta t-Tabib Farrugia kien kien Membru Parlamentari u anke Speaker.

Ma rridx nirrepeti dak li diġa' ntqal, ħlief li rrid infakkar biss li kien hu li oriġina l-idea li jkun hawn ktieb ta' l-istorja tal-Parlament Malti, li jien imbagħad kelli s- sodisfazzjon li dak li beda hu nkomplih għas-sodisfazzjon ta' kulħadd, u dehrli li okkażjoni bħal din wieħed irid ifakkar ukoll dik l-inizjattiva li kien ħa.

Għaldaqstant jiena nitlob lill-Iskrivan tal-Kamra biex iwassal lill-armla ta' Dr. Jimmy Farrugia l-espressjonijiet ta' simpatija u ta' kondoljanzi li wassalna llejla.

Infakkar ukoll kif fakkar il-Viċi Prim Ministru li l-funeral ta' Dr. Farrugia huwa għada fis-2.00 p.m. fil-paroċċa ta' Ħal Tarxien.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-ĠUSTIZZJA AMMINISTRATTIVA

ADMINISTRATIVE JUSTICE BILL

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI (Segretarju Parlamentari): Mr Speaker, għandi l-messaġġ mingħand il-President.

MR SPEAKER: Se naqra l-messaġġ tal-President ta' Malta.

EDWARD FENECH ADAMI PRESIDENT

Il-President, wara li kien informat dwar is-suġġett ta' l-Abbozz ta' Liġi "biex jipprovdi għall-Ġustizzja Amministrattiva f'Malta", jirrakommandah għall-konsiderazzjoni tal-Kamra tad-Deputati.

27 ta' Novembru, 2006

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Speaker, nipproponi t-Tieni Qari ta' l- Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jipprovdi għall-Ġustizzja Amministrattiva f'Malta".

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

TONIO BORG: Nissekonda.

MR SPEAKER: Rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Speaker, dan l-abbozz ta' liġi, wieħed fost id-diversi abbozzi ta' liġi li l-ministeru għall-ġustizzja u intern irnexxielu jressaq tul dawn it-tliet snin u nofs, huwa abbozz ambizzjuż u jħares ħafna fit-tul, u għalhekk irrid ngħid mill-ewwel li għalkemm qegħdin nistabbilixxu l-qafas ta' din il-liġi, m'aħniex biħsiebna nimplimentawh u nġibuh kollu fis-seħħ f'daqqa, imma se jidħol fis-seħħ biċċa biċċa kif se nispjega fid-diskors tiegħi.

Permezz ta' dan l-abbozz ta' liġi m'aħniex qed nivvintaw id-dritt amministrattiv f'pajjiżna għax dan huwa diġa' stabbilit, pero' ħa ż-żmien tiegħu.

Bħala evoluzzjoni storika, id-dritt amministrattiv beda jiġi żviluppat fi Franza, l-iktar minn Napuljun, bħala segwitu għar-riformi amministrattivi li saru hemm wara r-revoluzzjoni.

Il-qalba ta' dan l- iżvilupp insibuha fir-reazzjoni kontra dak li kien jidher il-mod arbitrarju u nieqes minn kull rażan legali li bih kienu jimxu n-nies fis-servizz tal- monarkija burbonika qabel l-1789.

Kif nafu Napuljun għamel diversi riformi, fosthom ir-riforma l-kbira tal-kodiċi ċivili.

Fil-fatt wieħed jista' jgħid li l-veru bidu tad-dritt amministrattiv għandu jitqies li joħroġ mill- kostituzzjoni konsolari ta' l-1800.

Fi Franza kien hemm attenzjoni kontinwa għal din il-fergħa tal-liġi matul is-sekli dsatax u għoxrin.

Fl-Italja l-iżvilupp xjentifiku beda fil-ktieb ta' Gian Domenico Romaniosi ta' l-1814 imsejjaħ "Principii Fondamentali di Diritto Amministrattivo".

Speċjalisti oħra, bħal Vittorio Emmanuele Orlando u Guido Sanobini, komplew jelaboraw il-prinċipju fil-ktieb "Trattato di Diritto Amministrattivo" li kellu diversi edizjonijiet, ibda minn dik ta' l-1897.

Jiġifieri hawnhekk qegħdin niddiskutu materja legali li ilha diġa' 200 sena fl-eżistenza tagħha u li ssawret u ffurmat ruħha b'mod li llum ebda sistema ġuridika tajba, vera u kredibbli ma jista' jkollha makkinarju li jkollha eżenti d- dritt amministrattiv.

F'pajjiżna ma jidhirx li fi żmien il-kavallieri kien hawn attenzjoni politika jew akkademika għall-problema.

Imbagħad bil-preżenza Brittanika dan il-kamp beda jitqies li huwa parti mid-dritt pubbliku u kostituzzjonali.

Għalhekk kellha ssir riferenza għal-liġi tan-nazzjoni li kienet tidderiġi l-istat f'Malta.

Waqt li l-liġijiet penali u ċivili, wara li ġie abortit l-isforz li jiġu influwenzati mill-common law, spiċċaw biex ħadu forma minn adattament tal-Code Civil Francais f'idejn il- kummissjoni tal-ġuristi Maltin.

Dan kien aċċettabbli għaliex wara kollox il- liġijiet penali u ċivili kienu jinteressaw l-iktar lil Maltin.

Mhux hekk dwar id-dritt pubbliku.

Għandu jingħad ukoll li l-istess ġuristi Maltin setgħu ma kenux għadhom assorbew l-ispirtu sewwa tad-droit administratif u dan prinċiparjament minħabba l-problema tal-lingwa Franċiża, li hawn Malta ma kenitx daqshekk użata daqskemm hija llum.

Kien iktar użat it-Taljan imbagħad sussegwentement l-Ingliż.

Fil-fatt Dicey fil- ktieb tiegħu "The Laws of the Constitution" jirrimarka fuq il-fatt li de Tocque-ville, ċertament mhux nieqes minn għerf ġuridiku kbir, kien xtaq li jkollu spjegazzjonijiet dwar id-differenzi bejn is-sistema Franċiża u dik fil-pajjiż anglosassoni proprju fuq id-dritt amministrattiv.

Terġa', kif ukoll jidher mill-ktieb ta' Dicey, - issa Dicey hu kkonsidrat dejjem bħala żiemel tal-battalja li waqqaf tajjeb id-dritt kostituzzjonali - li fil- pajjiżi tal-common law kien hemm suspett li d-droit administratif kien maħsub minn Napuljun bħala mezz li bih l-amministrazzjoni tiġi sottratta mill-kompetenza tal-qorti ordinarja u tal-liġi komuni li kienu kkonsidrati bħala l-aqwa garanzija għaċ-ċittadin.

Napuljun beda d-dritt amministrattiv proprju biex jagħti ċ-ċittadin tiegħu iktar drittijiet milli kellhom qabel.

Qala' l-problemi li għandhom x'jaqsmu f'dak li ġenerikament huwa msejjaħ mal administration stabbilixxa t-triq mill-ewwel.

Pero' l-Ingliżi f'dak iż-żmien kienu għadhom xettiċi, u kienu jaħsbu li bid-droit administratif kulma qed jagħmel hu li jneħħi l- kawżi minn quddiem il-qorti ordinarja, iqiegħedhom quddiem tribunal ieħor u allura ċ-ċittadin minflok qed jiggwadanja, iktar kien qed jitlef fid- drittijiet fundamentali tiegħu.

Ovvjament, f'dak iż-żmien il-qrati ordinarji fl-Ingilterra kienu jistgħu jindaħlu fid-diskrezzjoni amministrattiva biss, f'kamp ristrett ħafna.

U dan imbagħad, beda l- prinċipju tad-diviżjoni tal-poteri għax il-ġudizzjarju m'għandux jindaħal lill-eżekuttiv.

Dan kien il-ħsieb tad-dritt Ingliż.

Niftakar l-għalliem tiegħi, l-imħallef Dr Wallace Gulia, Alla jagħtih il-ġenna, li kien jieħu ħsieb jgħallimna kif żviluppaw l-affarijiet fir-Renju Unit, u deċiżjonijiet bħal tal-każ Cassar Desain Vs Forbes affermaw din l-identita' sħiħa, pero' kien isir ukoll studju komparattiv tas-sistema kontinentali.

Fir-Renju Unit, speċjalment fl-aħħar 60 sena, kien hemm evoluzzjoni, u din l-evoluzzjoni ġibdet lilna wkoll għax wara t-tieni gwerra dinjija l- Ingilterra espandiet id-dritt amministrattiv tagħha b'mod qawwi, u aħna, bħala pajjiż li konna niddependu mill-Ingilterra, ġejna miġbudin kompletament lejn din id-direzzjoni.

Jiġifieri fl-Ingilterra bdew jirrealizzaw verament il-valur fundamentali u tajjeb tad-dritt amministrattiv lejn nofs it-tieni parti ta' l-aħħar seklu, preċiżament wara t-tieni gwerra dinjija.

Allura fir-Renju Unit – nerġa` ngħid speċjalment fl-aħħar 60 sena - kien hemm evoluzzjoni li tespandi l- iskrutinju tal-qrati ordinarji fuq operat tat-tribunali jew bordijiet amministrattivi b'funzjonijiet kważi ġudizzjarji, li fil-fatt kemm bil- welfare state kif ukoll bil-pjanifikazzjoni ta' l-art u l-ħarsien ta' l- ambjent żdiedu ħafna fin-numru u fil-poteri.

Interessanti li Dicey jikkonsidra l-materja tad-dritt amministrattiv taħt it-titlu ta' "the rule of law".

Fil-fatt meta kien hemm li the king can do no wrong u the king cannot be sued in his own courts, l-arja ta' l- amministrazzjoni kienet maqtugħa barra mir-rule of law, għax azzjonijiet kontra l-ministri jew kontra l-impjegati ċivili kienu wkoll ċirkostritti ħafna, jiġifieri ristretti.

Allura wara t-tieni gwerra dinjija dan il- ħsieb, li lir-re ma tistax tfittxu jew inkella lir-re ma tistax tagħmillu kawża, spiċċa kompletament.

U spiċċa prinċiparjament minħabba l-fatt li l- pajjiżi anglosassoni li kellhom id-dritt pubbliku tagħhom li ma jaċċettawx id-dritt amministrattiv, bdew f'daqqa' waħda jifhmu li ma jistax ikollok il- welfare state jekk ma jkollokx ukoll id-dritt amministrattiv.

Fil-fatt in- nuqqas tad-dritt amministrattiv kien jidher ukoll f'deficit tal-liġijiet kostituttivi u strutturali.

Fir-Renju Unit, u allura anke Malta, ma teżisti l-ebda liġi tal-ġerarkija tal-poteri jew dwar kif jiġi kostitwit il- makkinarju statali.

Id-dipartiment u l-ministri jsawru u jżarmaw bla rbit legali.

Dan joffri flessibilita', iżda għandu l-iżvantaġġi.

Mill-aħħar gwerra dinjija 'l hawn kien hemm żieda qawwija fl-attivita' leġislattiva tal-gvern sija fuq livell ċentrali, u f'doża inqas, pero' rilevanti, fuq dak li ġie żviluppat fl-Ingilterra - u aħna f'ċertu mod limitat f'dawn l-aħħar għaxar snin - għar-rigward tal-kunsilli lokali.

Dan sarraf f'sistemi komplessi mimlija regolamenti li fuqhom nbena l-istat soċjali li aħna għandna, ibda mill-att dwar is-sigurta' soċjali u jibqa' nieżel biċċa biċċa 'l isfel.

Pero' llum dan l-iżvilupp storiku li beda Franza, inxtered kullimkien u huwa aċċettat minn kulħadd.

Aħna ħadnieh mid- dritt pubbliku Ingliż għax żammejna fid-dritt privat l-affarijiet kontinentali, mhux fid-dritt pubbliku - id-dritt pubbliku huwa purament anglosassonu – u wara t-tieni gwerra dinjija bdejna nużaw l-istess strutturi li għamlu l-Ingliżi.

F'dan l-abbozz qegħdin nitkellmu fuq parti partikolari ta' dan id-dritt amministrattiv.

Dan huwa proprjament dak li jissejjaħ jew administrative jurisdiction jew inkella administrative justice.

Jiġifieri billi huwa inevitabbli li jkollok disputi, problemi, konflitti li jqumu bejn l- interessi u d-drittijiet taċ-ċittadini individwalment u tal-gvern ċentrali u l-awtoritajiet legali, hemm bżonn li jkun hemm xi ħaġa ta' ġustizzja, tribunal jew qorti, li tiddeċiedi l-kwestjonijiet.

Issa l-qrati ordinarji għandu ikollhom ġurisdizzjoni f'materji purament legali, iżda l-problemi jikkomplikaw ruħhom fuq dan il-livell ta' dritt amministrattiv meta l- kwestjonijiet ikollhom elementi ta' natura teknika u t-tieni li aktar milli liġi huma dixxerniment bejn konflitti fl-interessi privati u dawk pubbliċi.

Allura x'qegħdin nagħmlu b'dan l-abbozz?

Qegħdin nissudaw biċċa oħra minn dak li għandna diġa' tad-dritt amministrattiv fil-mod ta' kif wieħed jiddeċiedi l-kwestjonijiet li jqumu bejn iċ-ċittadin u d-diversi korpi tad- dritt pubbliku li fih wieħed ikollu konflitt magħhom.

Il-ħsieb tal-liġi huwa wieħed mill-iktar sempliċi.

Huwa sempliċi għax qiegħed jipprova jġib id-diversi tribunali li ġew iffurmati tul dawn l- aħħar 60 sena taħt umbrella ta' tribunal wieħed, u flok ikollna diversi tribunali mxerrdin ikollna tribunal wieħed li jisma' kollox.

Pero' rridu ngħidu li biex wasalna għal din il-pożizzjoni kien hemm żvilupp ukoll interessanti f'pajjiżna.

Għalkemm qegħdin naċċettaw li l-prinċipju huwa li l-qrati ordinarji għandhom kemm jista' jkun jiddeċiedu kwestjonijiet ta' natura purament legali, pero' fejn tidħol ċerta teknika u ċerta konoxxenza partikolari f'ċertu settur, allura wieħed għandu jmur għal dawn it- tribunali.

Allura qegħdin ngħidu li se nagħmlu tribunal ieħor li qisu jimxi paripassu ma' dak li għandna bħalissa fil-qrati tagħna.

Il-pożizzjoni tagħna m'hijiex waħda, biex ngħidu hekk, kompletament sajma.

Fil-fatt wieħed irid jgħid li fl-Att XXIV ta' l-1995, li kien strumentali għalih, Alla jagħtih il-ġenna, l-ex ministru Joe Fenech, kienu ġew stabbiliti żewġ artikli verament importanti, u dawn kienu l-artiklu 469A u l-emenda għall-artiklu 637 tal-kodiċi ta' organizzazzjoni u proċedura ċivili.

Issa rridu nżommu f'moħħna li dan l-att għamel rivoluzzjoni kbira fil-kodiċi f'dak li jirrigwarda kawżi ta' materja ċivili.

Per eżempju, f'dak l-att konna neħħejna l-libell, neħħejna l-qorti ta' ġurisdizzjoni kummerċjali u għamilna qorti waħda, dik ċivili, u ttieħdu ħafna deċiżjonijiet tajbin u kien abbozz ta' liġi li kien jinkorpora kwantita` kbira ta' emendi li jolqtu d-dritt ċivili u d-dritt ta' proċedura u d-dritt amministrattiv ukoll.

U abbażi ta' dak li kien sar f'dak l-att, wieħed illum jista' jiċċaqlaq 'il quddiem.

Issa tajjeb li nżommu quddiem għajnejna li l-artiklu 469A jgħid espressament is-segwenti:

(1) Saving as is otherwise provided by law, the courts of justice of civil jurisdiction may enquire into the validity of any administrative act or declare such act null, invalid or without effect only in the following cases:

a) where the administrative act is in violation of the Constitution;

b) when the administrative act is ultra vires on any of the following grounds:

(i) When such act emanates from a public authority that is not authorised to perform it; or

(ii) when a public authority has failed to observe the principles of natural justice or mandatory procedural requirements in performing the administrative act or in its prior deliberations thereon; or

(iii) when the administrative act constitutes an abuse of the public authority's power in that it is done for improper purposes or on the basis of irrelevant considerations; or

(iv) when the administrative act is otherwise contrary to law.".

Allura x'għamel dan l-artiklu li ġie fl-1995?

Dan aċċetta kien diġa' s- sitwazzjoni fejn kellna diversi tribunali amministrattivi partikolari, u ta' min jgħid li llum qrobna biex ikollna mitt wieħed minn dawn it- tribunali amministrattivi.

Fl-1995 Joe Fenech kien stabbilixxa b'mod ċar x'inhi l-parti li tispetta lill-prim'awla tal-qorti ċivili u dik tat- tribunali amministrattivi.

Din il-linja, f'dan il-mument, aħna se nħalluha kif inhi.

Barra dan kien hemm ukoll l-emenda għall-artiklu 637 li fetħet il-bieb għall-possibilita' ta' talba għal diversi dokumenti oħrajn li wieħed ikollu bżonn waqt li jkun għaddej proċeduri.

F'dan l-artiklu għandek ukoll corpus importanti tad-dritt amministrattiv.

U allura x'konna qegħdin nagħmlu sa dak iż-żmien?

Sa l-1995 konna qegħdin naċċettaw id-dutrina Ingliża li t- tribunali mxerrdin ikollhom vantaġġ ferm ikbar jekk jiġu ċentralizzati.

Fil-fatt taħt id-dritt Ingliż l-idea kienet li mit-tribunali joħorġu ħames vantaġġi.

L-ewwel prinċipji li jsostnu t-tribunali differenti huwa expert knowledge.

Ħafna kwestjonijiet li jkunu jridu jiġu deċiżi taħt is-sistema legali moderna soċjali jitolbu informazzjoni esperta li hija barra mit- tagħlim legali li trid tieħu flimkien in konsiderazzjoni l-politika tal- leġislatura u l-esperjenza f'ħidmet l-amministrazzjoni.

Mela bl-expert knowledge inti qed tidħol fid-dettalji ta' ħafna mekkaniżmi tekniċi, qiegħed tidħol f'settur fejn tradizzjonalment l-avukati ma tantx jistudjawh l-universita', u qed tidħol ukoll fil-policies tal-gvern tal-ġurnata flimkien mad-day-to-day best practice u esperjenza ta' l-amministrazzjoni.

It-tieni prinċipju huwa li l-każijiet li jsiru quddiem dawn it-tribunali jiġu rħas, anzi ħafna minnhom huma każijiet li jsiru b'xejn, sempliċi ittra u wieħed ma jħallas assolutament xejn.

U dan ovvjament huwa kuntrarju għal dak li hemm fil-qorti ordinarja fejn biex isiru l-kawżi wieħed ikun irid iħallas, dejjem sakemm ma jkollux il-benefiċċju ta' l-għajnuna legali.

It- tielet prinċipju huwa dak tal-veloċita'.

Jiġifieri dawn it-tip ta' kawżi jitolbu li jkun hemm veloċita' ferm ikbar biex jiġu deċiżi l-affarijiet għaċ-ċittadin.

Dan ifisser li tribunal amministrattiv għandu inqas backlog, għandu inqas problemi biex jiċċaqlaq u allura deċiżjoni se jeħodha ferm iktar malajr milli teħodha l-qorti ordinarja.

Ir-raba' prinċipju huwa dak tal-flessibilita`.

X'jiġifieri?

Dan il-prinċipju tal-flessibilita` huwa li t-tribunal huwa kapaċi li jaddatta ruħu għat-tendenzi li jkunu għaddejjin fil-kwestjonijiet.

Jiġifieri t-tibdiliet jew ix-xejriet ta' tibdiliet li jkunu għaddejjin fin-natura tal-kwestjonijiet li jkunu qegħdin jiġu dibattuti, it-tribunal għandu flessibilita' ferm iktar biex ikun jista' jvarja l-linja tad-deċiżjonijiet tiegħu.

Dan għandu importanza għal pajjiżna, pero' għad-dinja anglosassona, fejn għandek il-qrati ordinarji li huma marbuta mal-prinċipju tal-preċedent, għandek gwadann ikbar.

Pero' għalina l-flessibilita'xorta waħda hija importanti.

Il-ħames prinċipju huwa l-informalita`.

X'jiġifieri?

Jiġifieri li għalkemm il-proċeduri għandhom isiru b'ċertu rigur u b'ċerta attenzjoni, pero` l- proċedura fit-tribunal m'hijiex daqshekk riġida daqskemm hija fil-qorti.

Fuq dawn il-ħames prinċipji mill-1944 jew l-1945 'il hawn żviluppaw kwantita' kbira ta' tribunali u bordijiet.

Fil-fatt dawn it-tribunali u l- bordijiet li żviluppaw fl-Ingilterra wasslu għal kważi madwar 2,000 tip minnhom.

Aħna ma kellniex daqshekk, pero' jekk wieħed jaqbad diversi kapitli tal-liġijiet, anke dawk l-iktar riċenti, isib li kważi f'kull liġi għandek tribunal partikolari li qiegħed jiġi mwaqqaf ad hoc.

Issa dak li oriġinarjament kien jidher bħala linja tajba, linja li permezz tagħha se jirnexxilek tmexxi 'l quddiem l-affarijiet, ma baqax jidher hekk.

Għaliex?

Għax tant saru tribunali li maż-żmien dawn żviluppaw f'xi ħaġa li kważi bdiet tagħti ċerti problemi.

Fil-fatt din is-sitwazzjoni nibtet l-ewwel fl- Ingilterra, u l-Ingliżi kienu għamlu kummissjoni importanti li ħarġet bil- Frank's report.

Bażikament dan kellu żewġ prinċipji, l-ewwel to consider and make recommendations on the constitution and workings of tribunals, other than the ordinary course of law; u t-tieni the workings of such administrative procedures as include the holding of certain procedures.

Jiġifieri l-Ingliżi ħassew li tant żviluppa l-kunċett tagħhom tal-qrati u tribunali amministrattivi li ħassew il-bżonn li jagħmlu kummissjoni li permezz tagħha jkunu jistgħu jaraw sewwa sew x'inhu jiġri.

U waħda mir- rakkmandazzjonijiet ta' dan il-Frank's Report kien li jwaqqfu a council on tribunals.

Jiġifieri li jħallu diversi tribunali li hemm imxerrdin fil- liġijiet għaddejjin, pero' fl-istess ħin jagħmlu kunsill li huwa fuq dawn it-tribunali u l-ħsieb kien li dan il-kunsill tat-tribunali jagħmel review ta' kif qegħdin jaħdmu dawn it-tribunali u addirittura jagħmilha bħala forma ta' watchdog fuq dak li qegħdin jaħdmu, kif qegħdin jaħdmu u x'qegħdin jagħmlu.

U dan il-kunsill ingħata wkoll il-poter Ii jkun jista' jidħol hu fejn xi tribunal jaħdem ħażin u ma jiffunzjonax kompletament tajjeb.

Issa quddiem din l-esperjenza li żviluppat, jiġifieri l-Ingilterra hawn ukoll pajjiżna bdejna nħossu l-bżonn li niċċaqilqu f'dak li hija kwestjoni tad-dritt amministrattiv.

Qiegħed ngħid dan għaliex tul dawn l-aħħar jew almenu kemm ili hawnhekk f'din il-leġislatura kellna diversi diskorsi u diversi kitbiet fil-gazzetti fuq l-importanza li wieħed jiffoka b'mod iktar qawwi fuq dan is-settur tal-ġustizzja amministrattiva.

Issa din ġiet minħabba wkoll raġuni partikolarment storika, fis-sens li kellna wkoll numru ta' tribunali ta' investigazzjonijiet li kellhom rabta amminstrattiva.

Jekk per eżempju nsemmu l-att XXII ta' l-1988, illum il- Kap. 326 insibu per eżempju, kummissjoni permanenti kontra l-korruzzjoni.

Jew l-Att XXI ta' l-1995, il-Kapitlu 385 li terġa' waqqaf l-uffiċċju ta' l- Ombudsman.

Allura dak li konna qegħdin inħossu bħala bżonn, u ngħid "inħossu bħala bżonn" prinċiparjament fuq l-aspett legali.

U għaliex l- aspett legali?

Id-diversi tribunali mxerrdin fid-diversi liġijiet fil-fatt ma kellekx ċertu informazzjoni kif qegħdin jaħdmu, kien hemm ċertu insodisfazzjon ġenerali bħala linja ta' dritt.

U allura dawn id-diversi diskussjonijiet inkluż b'mod qawwi l-uffiċċju ta' l-ombudsman, u rrid ngħid u nfakkar li l-Att 24 ta' l-1995 li kien att importanti ħafna kif diġa' semmejt, wieħed ma jistax jinsa li dan sar jew kien qed jiġi dibattut hawn fil-parlament għaliex mingħalija l-abbozz oriġinali kien ġie preżentat fl-1994, kien qed jiġi dibattut kważi fl- istess żmien ma' l-uffiċċju ta' l-ombudsman.

Allura l-emendi li kienu saru fil-Kodiċi ta' Proċedura Ċivili li jien semmejt qabel, iridu jittieħdu wkoll fid-dawl li dak iż-żmien ovvjament kienu 'l quddiem ħafna u qegħdin jittieħdu in konsiderazzjoni mal-linja li għandek it-tfassil ta' l-uffiċċju ta' l-ombudsman.

L-uffiċċju ta' l-ombudsman illum għall-grazzja ta' Alla ilu jaħdem dawn l- aħħar 11-il sena.

U wieħed irid li ħadem tajjeb ħafna tul dawn il-11-il sena, ovvjament ma ssodisfax lil kulħadd ....

(Interruzzjonijiet) U le, kien ħafna nies.

Minn kulħadd. l-ombudsman kulħadd ħa xi forma ta' rimedju, mhux neċessarjament li jkun ta' partit jew ta' partit jew ta' partit ieħor.

L-ombudsman għamel pass 'il quddiem.Issa hawnhekk fil-parlament terġa' għandna wkoll fl-istess linja ma' dan l-abbozz ta' liġi abbozz ieħor ta' liġi li qiegħed jipproponi li jdaħħal fil-kostituzzjoni tagħna l-uffiċċju ta' l-ombudsman.

Allura aħna m'għażilniex li nieħdu l-istess linja li ħadu l-Ingliżi li jagħmlu dan il-council for tribunals.

Imma aħna ħadna l-linja li qed tiġi stabbilita f'dan l-abbozz ta' liġi li jien inħoss, u ppermettili ftit forsi nagħmel parentesi żgħira li hija abbozz ta' liġi li jien naf li huwa abbozz ta' ċertu tul, ta' ċeru ambizzjoni, abbozz ta' liġi li nistqarr miegħek ili ħafna nixtiequ minn mindu kont student universitarju meta kont fuq il-bank ta' l-universita' u kien hemm kif diġa' semmejtu l-mibki mħallef Wallace Gulia, li l-Imħallef Wallace Gulia kien fit-tagħlim tiegħu kien ikkonvinċini fil-bżonn li jkun hemm tribunal amministrattiv wieħed.

U jien illum b'dan id-dibattitu importanti u qiegħed inqajmu dan id-dibattitu importanti għaliex inħoss ċertu forma ta' sodisfazzjon u ta' pjaċir li qed nagħti biċċa impenn f'din l-istituzzjoni sabiex iċ-ċittadini tagħna, għaliex dan hu l-iktar importanti, iċ-ċittadini tagħna jkollhom ukoll avvanzi 'l quddiem f'dak li huwa mhux il-ġustizzja biex ngħidu hekk ordinarja, jiġifieri l-ġustizzja tal-qorti fejn ippruvajt nagħmel diversi liġijiet u diversi riformi, pero' anke fuq il-kamp delikat tal-ġustizzja amministrattiva.

Huwa pjaċir għalija għalhekk li qiegħed hawnhekk biex niddiskutih u nressqu 'l quddiem u nippolatah għaliex inħoss li huwa xi ħaġa li f'pajjiżna se jagħmel pass ieħor 'il quddiem.

Għalhekk f'dan l-att qed nippruvaw nibdew triq oħra ġdida lejn ċentralizzazzjoni li permezz tagħha naqbdu direzzjoni li jkollna vantaġġi li qabel ma kellniex u tribunal wieħed se jassigura dan.

Issa irrid ngħid li bażikament il-ħames prinċipji li rajt qabel u li kienu l-mutur ewlieni biex mexxew it-tribunal amministrattiv, jiġifieri l- expert knowledge, iċ-cheapness, l-ispeed, il-flessibilita' u l- informalita', dawn il-ħamsa m'aħniex qegħdin narmuhom, qegħdin inżommuhom ukoll hawnhekk f'din il-liġi pero' qegħdin nippruvaw nagħmlu pass ieħor f'dawn id-direzzjonijiet.

L-ewwel ħaġa uniformita' fil-mod ta' kif jittieħdu d-deċiżjonijiet.

Sfortunatament billi għandek ħafna tribunali mxerdin, mhux kull chairman ta' kull tribunal isegwi bl-istess mod ta' kif jiddeċiedi l-affarijiet.

U allura b'dan it-tribunal amminstrattiv fejn aħna qegħdin ngħidu li se jkollu president tiegħu.

U dan il-president aħna qegħdin ngħidu li jrid ikun jew imħallef jew maġistrat jew ex-imħallef jew ex-maġistrat, aħna qegħdin naraw l-ewwel ħaġa li se jkollna uniformita' fid-deċiżjonijiet meħuda.

It-tieni u naħseb li din hija ferm u ferm iktar importanti.

Il-pubbliċita' u aċċessibilita' tas-sentenzi mogħtija.

Illum il-maġġoranza ta' dawn id- deċiżjonijiet, mhux qed ngħid li huma kollha, pero' l-maġġoranza ta' dawn id-deċiżjonijiet, illum jispiċċaw mhux pubblikati mentri issa b'dan l- abbozz ta' liġi se nkunu qegħdin nimxu lejn sitwazzjoni fejn dawn se jkunu jistgħu jiġu ppubblikati fuq il-website tal-ministeru.

Fil-fatt għal min ma jafx il-ministeru tagħna għandu waħda mill-aqwa website legali għaliex?

Għax fuq dan il-website għandek l-ewwel ħaġa l-liġijiet kollha ta' Malta rrapportati bl-emendi aġġornati kważi fi żmien jumejn jew tlieta, mhux biss, għandek ġabra tal-kawżi kollha rapportati bl-emendi aġġornati kważi fi żmien jumejn jew tlieta.

Mhux hekk biss, għandek ukoll ġabra tal-kawżi kollha li jew ġew deċiżi jew huma pendenti l-qorti, u għandek track record ta' kull kawża.

Jiġifieri għal kull kawża li għandek il-qorti ssib l-ismijiet tal-partijiet u spejgazzjoni tal-kawża fejn waslet, inkluż differiment għal differiment ieħor dak li jissejjaħ il-verbal, li qisu r-rapport ta' xi jkun ġara f'kull kawża.

Imbagħad apparti dan fuq il-website għandek ukoll informazzjoni ta' statistika, jiġifieri kemm hemm kawżi pendenti, quddiem liema ġudikant, quddiem liema qorti.

Għandek għandek ukoll dak li jissejjaħ l-age analysis, jiġifieri spjegazzjoni ta' kemm ilhom pendenti l-kawżi.

Għalhekk dawn is-sentenzi ta' dawn it-tribunali, fil-materji kollha li għandna, se jibdew ikunu kollha aċċessibbli u pubbliċi.

It-tielet ħaġa li hija wkoll importanti hija li se jkollna wkoll uniformita` aħjar fil-mod li l-proċedura tal-proċess issir.

Sfortunatament mhux kull tribunal għandu chairman li huwa avukat li jmexxih.

L-avukat għandu t-training legali li jmexxi l-proċedura u jaf x'inhi l-proċedura għax studja l-proċedura, mar il-qorti u għandu s-sens ta' l-audi alteram partem, jiġifieri li l-kawża trid issir parti kontra parti oħra, u għandu wkoll konoxxenza tal-livell u tal-bilanċ u kif trid issir il-kawża.

U għalhekk f'dan it-tribunal qegħdin nagħmlu ċerti avvanzi.

Per eżempju, irid ikun stipulat iż-żmien għall-appuntar tar-rikors oriġinali, iż-żmien għar- risposta u meta għandha tiġi preżentata, u b'mod mill-iktar ċar kemm hemm bżonn żmien biex il-kawża tiġi appuntata.

Illum, sfortunatament fid-diversi tribunali li għandna mxerrdin mhux kulħadd jimxi bl-istess regola, anzi għandek diversi tribunali li jimxu b'regoli varji.

Issa, permezz ta' diversi emendi li għamilna, diġa' rnexxielna nġibu fuq l-istess linja lil numru minn dawn it-tribunali ferm importanti li qegħdin preżentement ġol-qorti.

Per eżempju, il-bord li jirregola l-kera u l-bord tal-qbiela kellhom problema prinċiparjament fuq iż-żmien ta' l-appell.

Pero' llum għamilna streamlining tagħhom u allura t- terminu ta' għoxrin ġurnata huwa dejjem l-istess terminu li jaħdem sija għar-rigward ta' dawn iż-żewġ tribunali kif ukoll għall-qorti ordinarja.

Qegħdin ngħidu wkoll li apparti li issa kull materja ta' natura ta' ġustizzja amministrattiva se taqa' taħt din l-umbrella u se tibda taħdem bl- istess proċedura, għandek ukoll għall-ewwel darba sistema ċara ta' kif jista' jsir l-appell.

Illum hemm ċerti appelli li jispiċċaw quddiem tliet imħallfin u mbagħad hemm appelli fuq affarijiet ta' ġustizzja amministrattiva li jispiċċaw quddiem imħallef wieħed.

U hemm stramberiji.

Għaliex?

Għax, per eżempju, ikun hemm kawża li fiha jkunu involuti l- miljuni tispiċċa quddiem imħallef wieħed, imbagħad kawża li ġejja mill- arbitru tas-social security tispiċċa quddiem tliet imħallfin.

Allura hawnhekk ukoll qegħdin inħarsu biex nagħmlu streamlining b'iktar razzjonalizzazzjoni biex il-kawżi ta' ċerta importanza jmorru quddiem tliet imħallfin u dawk li m'humiex ta' dik l-importanza jmorru quddiem imħallef wieħed.

Meta nitkellem fuq kawżi ta' ċerta importanza ma jfissirx li qed inċekken ix-xogħol ta' l-imħallef partikolari, imma qiegħed ngħid li hawnhekk ukoll se jirnexxilna nġibu ċertu ordni u ċerta loġika li preżentement m'għandniex.

U din wieħed jifhem.

Għaliex?

Għax aħna s'issa konna qegħdin noperaw b'mod li nagħmlu t-tribunali u ngħidu li appell irid isir lil dak it-tribunal jew lill-ieħor mingħajr m'għandna viżjoni sħiħa, mentri hawnhekk qed immorru sabiex ikollna viżjoni sħiħa ta' l-affarijiet.

Ir-raba' ħaġa li qegħdin nagħmlu hija li nneħħu ċertu duplikazzjoni żejda fl-istrutturi, u għalhekk ikun hemm tnaqqis ta' infiq governattiv.

Din hija ħaġa oħra importanti.

Fil-fatt irridu naċċettaw li dawn it-tribunali għandhom ukoll il-piż finanzjarju tagħhom fuq il-kaxxa tal-gvern għax f'kull tribunal għandek il-president, il-membri, is-segretarju, ċerti drabi registry ad hoc għalihom, u persuni oħra marbutin ma' dak it-tribunal.

Allura permezz ta' din iċ-ċentralizzazzjoni se nutilizzaw aħjar il-flus tal-kaxxa ta' Malta għax mhux se jkunu spezzati f'diversi tribunali, u għalhekk se nużaw ferm aħjar ir-riżorsi tal-gvern.

Il-ħames punt huwa li aħna nixtiequ wkoll li nibdew inħarsu 'l quddiem biex ikollna interpretazzjoni iktar avvanzata għar-rigward tal-prinċipji amministrattivi.

Għaliex?

Għax ovvjament il-konsegwenza li inti tagħmel persuna waħda jew żewġ persuni biss, flok id-diversi bordijiet li għandna bħalissa, ifisser li se jirnexxilek iġġib uniformita' fl-interpretazzjoni tal-prinċipji amministrattivi.

Mhux qed ngħid li din ma ssirx, pero' ssir b'mod sporadiku u b'mod limitat.

Issir b'mod sporadiku u b'mod limitat għax għandek kull chairman ta' dawn it-tribunali li jista' jagħti ċertu interpretazzjoni.

Pero' meta jispiċċa hu, minħabba fil-problema tan-nuqqas ta' pubbliċita' ta' dawn is-sentenzi, min jiġi warajh jista' jkun li ma jaqrax dawn is-sentenzi jew jerġa' jinterpreta affarijiet li ġew interpretati minn ta' qabel, u jista' jkun li jagħti direzzjoni kompletament differenti minn dak li jkun ta li kien hemm qablu, u allura wieħed ikun qiegħed jarmi ċertu xogħol u ċerta akkademja, biex ngħidulha hekk, ġudizzjarja.

Barra minn hekk irridu naċċettaw ukoll li huwa sporadiku għax mhux dejjem issir minn dawn it-tribunali.

Huwa sporadiku wkoll għax il- qorti li verament tagħmel xi forma ta' interpretazzjoni fil-fond, li hija pubblika u li tibqa' hemmhekk u li b'xi mod tiġi segwita, hija l-qorti ordinarji, jew fl-ewwel livell fil-prim'awla tal-qorti ċivili jew inkella f'dak li għandu x'jaqsam mal-qorti ta' l-appell.

Allura permezz ta' dan it-tribunal li se nwaqqfu se nieħdu dawn il-benefiċċji kollha li qabel ma konniex qegħdin nieħdu.

Prinċipju ieħor importanti li se jirnexxilna ndaħħlu huwa li se ndaħħlu wkoll garanziji aħjar għat-tribunali, fis-sens li bil-mod ta' kif inhu strutturat dan it-tribunal se tagħti iktar stabbilita` u iktar affarijiet permanenti.

Għaliex?

Għax aħna qegħdin ngħidu li se nagħmlu dan it- tribunal amministrattiv u l-ħsieb tagħna huwa li mhux nagħmlu x'imkien ieħor ġdid fejn jiltaqa', imma t-tribunal amministrattiv jibda jiltaqa' ġewwa l-qorti.

Issa ġol-qorti diġa' għandna ħafna strutturi lesti, jiġifieri għandek l-istrutturi amministrattivi diġa' f'posthom u allura l- istruttura tal-qorti se tagħti garanzija akbar għall-ħidma kontinwa ta' dan it-tribunal.

L-ewwel għax għandek xi ħaġa permanenti u xi ħaġa li tiġi amministrata hemmhekk il-ħin kollu, u t-tieni għax ovvjament it-tribunal amminstrattiv se jibda jkollu s-seduti regolari tiegħu u allura tiftakar meta se jsiru u ma jsirux il-kawżi.

Jien niftakar li meta kont nipprattika kien hemm numru ta' tribunali li fihom inti stajt tagħmel talba biex tibda kwestjoni, pero' din ma tibdix jew iddum biex tibda u jkollok problemi biex inti jirnexxilek tappuntahom u jibdew jiċċaqilqu.

Darba kien hemm xi bord speċjali għar-rigward tal-prinċipju tal-bini u kelli klijent li kellu kawża fuq hekk, u kont mort il-qorti biex nara x'sar minnha.

Meta staqsejt għal din il-kawża qaluli li l-maġistrat għadu ma appuntahomx, pero' hawn xi seba' jew tmienja minnhom li ilhom pendenti sentejn jew tlieta.

Issa din il-possibbilta', aħna qegħdin naħarbuha kompletament għax qed inġibu struttura partikolari.

U wieħed jifhem għaliex.

Għax meta inti jkollok tribunali amministrattivi mxerrdin, il-fatt li m'humiex fix-xogħol ġudizzjarju ordinarju, dak li jkun ma jagħtix biżżejjed attenzjoni daqskemm jagħti lix-xogħol ordinarju, li ovvjament jieħu preċedenza fuq l-affarijiet kollha.

Jekk wieħed iħares lejn dan li qegħdin nagħmlu jsib li qegħdin nagħtu lill-poplu sistema ta' ġudizzja amministrattiva li m'hijiex qed tbiddel fis-sustanza tad-dritt amministrattiv, pero' bħala proċedura se tagħti mekkaniżmu ferm iktar veloċi, ferm inqas burokratiku, u ferm iktar aċċessibbli u pubbliku.

U allura naħseb li hawnhekk qegħdin nagħmlu att verament importanti.

Issa ejja nidħlu ftit iktar fid-dettall f'dak li għandu x'jaqsam ma' l- abbozz li għandna quddiemna.

Dan l-abbozz huwa maqsum fi ftit sezzjonijiet.

F'Taqsima II, li hija t-taqsima l-iktar importanti, f'subartiklu 3 (1) qegħdin nagħmlu numru ta' prinċipji li rridu li jiġu applikati fit-tribunal amministrattivi kollha.

Irid jingħad li mhux kull att li sar minn dan il- parlament u li fih ġie mwaqqaf tribunal amministrattiv kien hemm dawn l- istess prinċipji.

Jiġifieri għandek tribunali li għandhom prinċipji amministrattivi li huma verament elaborati u żviluppati, pero' oħrajn li hemm biss summary tagħhom.

Allura l-ewwel pass li qegħdin nieħdu huwa li nġibu konformita' fit-tribunali kollha li għandna eżistenti, indipendentement mill-fatt jekk dawk it-tribunali jaqgħux taħt umbrella waħda tat-tribunal amministrattiv.

Allura f'dan l-artiklu qegħdin ngħidu li -

(1) Fir-relazzjonijiet tagħhom mal-pubbliku, t-tribunali amministrattivi kollha għandhom jirrispettaw u japplikaw il-prinċipji ta' mġiba amministrattiva tajba stabbiliti f'din it-Taqsima ta' dan l- Att.".

U x'inhuma dawn il-prinċipji ta' mġiba amministrattiva tajba?

Dawn huma s- segwenti:

(a) tribunal amministrattiv għandu jirrispetta d-dritt tal-partijiet li jingħataw smiegħ xieraq, inklużi l-prinċipji tal-ġustizzja naturali, jiġifieri

i) nemo judex in causa sua, u ii) audi et alteram partem;

Nemo judex in causa sua tfisser li ħadd ma jista` jkun huwa parti u fl- istess ħin l-imħallef li jieħu d-deċiżjonijiet.

Din kienet ġiet żviluppata taħt id-dritt Ruman fejn kien hemm – ngħidulu kważi delitt – li min ibati m'għandux bżonn jipprova l-culpa.

U din ġiet żviluppata għax taħt id-dritt Ruman l-ewwel kien hemm il-maġistratura, imbagħad kien hemm il-pretur, u taħt il-pretur kien hemm dak li jissejjaħ il-judex, li kien il-bniedem li jitqabbad mill-pretur biex jisma` x-xhieda tal-partijiet u jwieġeb għal dik li kienet il-formula.

Jiġifieri jagħtih bħal questionnaire biex jara jekk issirx il-prova fuq "dik" jew inkella fuq "l-oħra".

Imbagħad jekk issir il- prova fuq "dik" jiddecieda mod u jekk issir il-prova fuq "l-oħra" tiddeċiedi mod ieħor.

Allura hemmhekk kienu qalu li jekk il-judex – dan kien imħallef ta' fatt u ma kellu l-ebda konoxxenza legali - jieħu l-parti, jiġifieri jżomm ma' naħa kontra parti oħra, allura l-parti l-oħra tista` tagħmillu kawża għad-danni.

Minn hemmhekk ħareġ il-prinċipju tan-nemo judex in causa propria.

Audi et alteram partem tfisser li ż-żewġ partijiet fil- kawża għandhom l-istess drittijiet kontra xulxin.

(b) it-terminu li t-tribunal amministrattiv ikollu biex jieħu d- deċiżjoni tiegħu għandu jkun wieħed raġonevoli skond iċ-ċirkostanzi ta' kull każ;

Ovvjament f'dan l-abbozz ma stajniex nagħmlu terminu wieħed għad-diversi tribunali li għandna mxerrdin.

Pero` għandek il-prinċipju taż-żmien raġonevoli – u llum hemm diversi sentenzi Maltin u barranin li jitkellmu fuq dan il-punt – li jistabbilixxi ż-żmien raġonevoli bħala wieħed mill- iqsar possibbli.

Id-due process irid isir kemm jista' jkun malajr, pero` tenut kont taċ-ċirkostanza jew tal-komplessita` ta' kull każ.

(c) tribunal amministrattiv għandu jiżgura li l-partijiet fil- proċeduri jkollhom l-istess mezzi proċedurali.

Kull parti għandha tingħata l-opportunita` li tippreżenta l-każ tagħha, bil-kitba jew bil- fomm jew bit-tnejn, mingħajr ma titqiegħed f'xi żvantaġġ;

Għaliex qegħdin nagħmluha din?

Qegħdin nagħmluha għax hemm bżonn li jkollna streamlining tajjeb tat-tribunali amministrattivi kollha li għandna bħalissa, fejn irridu ngħidu li minħabba fil-fatt li mhux dejjem ikollok persuna legali li tmexxi dawn it-tribunali mhux dejjem jiġu segwiti ċerti regoli.

Allura hawnhekk qed nistabbilixxu li dawn ir-regoli jridu jiġu stabbiliti.

(d) tribunal amministrattiv għandu jiżgura li l-amministrazzjoni pubblika tagħmel disponibbli d-dokumenti u l-informazzjoni rilevanti għall-każ u għandu jara li l-parti jew il-partijiet l-oħra fil- proċeduri jkollhom aċċess għal dawn id-dokumenti u informazzjoni; Hemm numru ta' tribunali li din ir-regola ma tinstabx fihom, u hija wkoll f'rifless – anke jekk mhux dirett pero` żgur indirett - ma' l-artiklu 637 tal-kodiċi ta' organizzazzjoni u proċedura ċivili.

Alura hawnhekk qegħdin ngħidu li meta jkun hemm kwestjoni quddiem tribunal amministrattiv, l- amministrazzjoni pubblika għandha tagħmel disponibbli d-dokumenti u l- informazzjoni relevanti għall-każ u jara li parti jew il-partijiet l-oħra jkollhom aċċess għalihom.

(e) il-proċeduri quddiem it-tribunal amministrattiv għandu jkollhom il- forma ta' parti kontra parti oħra.

Il-provi kollha li t-tribunal jaċċetta għandhom, bħala prinċipju, ikunu disponibbli għaż-żewġ partijiet biex dawn ikunu jistgħu jargumentaw il-pożizzjonijiet differenti tagħhom;

Mela x'qegħdin ngħidu hawn?

Qegħdin ngħidu li s-sistema trid tkun bilanċjata.

Is-sistema m'hijiex xi waħda inkwiżitorja, fejn iċ-chairman tat-tribunal qisu li hu għandu fuqu l-parti tal-gvern.

Hawnhekk qegħdin ngħidu li l-proċeduri quddiem it-tribunal amministrattiv iridu jsiru bil- gvern fuq naħa u l-individwu jew is-soċjeta' fuq in-naħa l-oħra.

(f) tribunal amministrattiv għandu jkun f'qagħda li jeżamina kull punt ta' natura fattwali u legali rilevanti għall-każ ippreżentat mill- partijiet skond il-liġi applikabbli;

Jiġifieri t-tribunal għandu jkollu l-konoxxenza neċessarja biex jara l- aspetti ta' fatt u l-aspetti wkoll legali.

Issa hawnhekk irrid ngħid li għalkemm qed insemmu sija l-fatt kif ukoll il-liġi, pero' huwa aċċettat illi l-bażi prinċipali ta' dan it-tribunali amministrattivi hija purament ta' fatt. Il-persentaġġ għandu jkun 90% ta' fatt u 10% jew 5% ta' liġi, pero' kull tribunal xorta għandu jkollu din it-tip ta' konoxxenza legali.

(g) sakemm il-liġi ma tiddisponix mod ieħor, il-proċeduri quddiem tribunal amministrattiv għandhom isiru bil-miftuħ;

Dan huwa prinċipju ieħor li qegħdin nistabbilixxu.

U għaliex huwa prinċipju ieħor li qed nistabbilixxu?

Għax għalkemm huwa aċċettat li hemm numru ta' tribunali fejn il-liġi espressament tgħid dawn isiru bil-magħluq, l-oħrajn il-liġi tippresumi li qed isiru bil-miftuħ.

Pero' meta tiġi, biex ngħidu hekk, għas-si u n-no, fil-fatt issib li l-ħidma ta' dawn it-tribunali qed issir b'mod magħluq.

U allura hawnhekk qegħdin ukoll nistabbilixxu li t- tribunali amministrattivi li għandna llum iridu jikkonformaw ruħhom ma' dan il-prinċipju.

(h) is-sentenzi għandhom ikunu motivati.

Tribunal amministrattiv għandu jagħti, b'mod biżżejjed ċar, il-motivi li fuqhom tkun mibnija d- deċiżjoni.

Għalkemm ma jkunx meħtieġ li t-tribunal jiddisponi minn kull punt imqajjem bħala argument, sottomissjoni li tkun, li kieku din tiġi aċċettata, meħuda deċisiva għar-riżultat tal-kawża, għandu jkollha risposta speċifika u espressa.

Hawnhekk qegħdin ngħidu li s-sentenza għandu jkollha r-raġunijiet għaliex il-president ta' dan it-tribunal amministrattiv iddeċieda mod u mhux mod ieħor.

Inħossu li dan huwa prinċipju verament importanti.

Dan huwa prinċipju li aħna żammejna b'mod kważi sagrosant fil-qorti.

Illum f'wieħed mill-abbozzi ta' liġi qegħdin ngħidu b'ċerta kawtela lir-rule-making board li f'ċerti każijiet tippermetti li ma jkunx hemm ħafna motivazzjoni - mhux qed ngħidu li ma jkun hemm l-ebda motivazzjoni, imma ma jkunx hemm ħafna motivazzjoni - pero' hawnhekk qegħdin ngħidu li għandu jkun hemm motivazzjoni.

U hemm bżonn li jkun hemm din il-motivazzjoni.

Fil- maġġoranza tagħhom meta jkun hemm avukati dawn is-sentenzi jingħataw b'motivazzjoni.

Pero' mhux dejjem għax ġieli jkollok sentenzi li jkunu, biex ngħid hekk, one liner, fejn it-tribunal jisma` l-każ u jiċħad jew jilqa' t-talba.

Issa qegħdin ngħidu li dan m'huwiex iktar aċċettabbli.

Pero' min-naħa l-oħra m'aħniex qegħdin immorru lejn l-estrem l-ieħor u ngħidu li s-sentenzi motivati jridu jkunu kważi speċi ta' teżi żgħira.

M'aħniex ngħidu hekk, imma qed indaħħlu l-prinċipju li t-tribunal amministrattiv għandu obbligu legali li jispjega għaliex iddeċieda mod u mhux mod ieħor.

Din qegħdin nagħmluha mhux biss għax hija tajba, mhux biss għax hija l-linja li t-tribunali amministrattivi kollha fl-Ewropa jsegwu, imma wkoll għax jkollok xi tribunal partikolari li ma jkunx spjega għaliex iddeċieda bil-mod li jkun iddeċieda u tqumlek il-kwestjoni kostituzzjonali jekk kemm-il darba dak il-bord jew dak it-tribunal għandux jagħti motivazzjonijiet jew le.

Issa dawn il-prinċipji li qegħdin indaħħlu f'din il-liġi huma diġa' gwida minnhom infushom, huma dawl għal kull chairman li għandna fit-tribunal amministrattiv.

Ma nistgħux naqbdu u ngħidu li dawn il-prinċipji japplikaw mill-ewwel għat-tribunali amministrattivi kollha.

Jekk nagħmlu hekk inkunu qegħdin nikkomplikaw l-affarijiet u forsi wkoll niżbaljaw.

U allura f'subartiklu 4 (a) qegħdin ngħidu li l-ministru jista' –

(a) jagħmel dawk l-emendi, olterazzjonijiet, tħassir, revoki, korrezzjonijiet, bidliet u modifiki f'kull liġi prinċipali jew liġi sussidjarja bil-għan li jġib dik il-liġi primarja jew liġi sussidjarja konformi mad-dispożizzjonijiet ta' din it-taqsima ta' dan l-Att u jista' minn żmien għal żmien jaġġorna l-lista ta' tribunali amministrattivi li hemm elenkati fl-Ewwel Skeda.

Issa dan bl-artiklu kulħadd jifhem il-portata kbira ta' din il-liġi.

Għaliex qed ngħid li din il-liġi hija ta' portata kbira?

Għax inti għandek kwantita' kbira ta' tribunali li ġew imwaqqfa taħt diversi liġijiet, u kull liġi li permezz tagħha twaqqaf tribunal tgħid xi ħaġa fuq dawn it-tmien prinċipji ta' imġiba amministrattiva li elenkajt.

Pero' ftit huma l-liġijiet - mhux se ngħid ebda – li fihom dawn il-prinċipji huma elenkati kollha kemm huma.

Allura parti mix-xogħol li jrid isir huwa li d- diversi tribunali amministrattivi li għandna, l-ewwel inġibuhom in line ma' dawn il-prinċipji ta' imġiba amministrattiva.

Dan ifisser li rridu nemendaw il-liġijiet partikolari sabiex dawn jiġu konformi ma' dawn il- prinċipji.

Ovvjament m'aħniex nippretendu li dan se nagħmluh f'daqqa' waħda.

Hemm xi xogħol preparatorju diġa` lest, pero' kull liġi trid tittieħed fil-konsiderazzjoni partikolari tagħha u jibdew isiru l-emendi partikolari.

Irrid ngħid li jekk nagħmlu dan l-abbozz ta' liġi għal din it-tieni taqsima biss, inkunu diġa' għamilna qabża kbira fir-rigward tal-ġustizzja amministrattiva, għax inkunu qed inġibu t-tribunali kollha elenkati fl- ewwel skeda jaħdmu bl-istess mod u bl-istess uniformita' u bl-istess konformita'.

Pero' issa f'Taqsima III ġej it-tieni pass, li huwa l-qabża importanti, biex nagħmlu dak li qed insejħulu t-tribunal tar-reviżjoni amministrattiva.

X'se jsir b'dan it-tribunal ta' reviżjoni amministrattiva?

Bażikament, wara li nkunu għamilna l-eżerċizzju li nġibu d-diversi tribunali amministrattivi in line ma' l-imġiba amministrattiva, nibdew inxolju u nitfgħu t-tribunali amministrattivi li għandna taħt dan it- tribunal ta' reviżjoni amministrattiva.

Jiġifieri jekk għandna 70 tribunal amministrattiv, se naqbdu 10 jew 20 minnhom u nitfugħuhom taħt it-tribunal ta' reviżjoni amministrattiva.

Ma nippretendux li se nġibu t-tribunali amministrattivi kollha kemm huma b'daqqa ta' pinna jaħdmu taħt dan it- tribunal ta' reviżjoni amministrattiva.

L-ewwelnett għax hija biċċa xogħol ta' diffikulta' kbira u trid ħafna ħin, u t-tieni nett ma tagħmilx sens.

Għaliex ma tagħmilx sens?

Għax it-tribunal ta' reviżjoni amministrattiv irridu nibdew narawh jaħdem, u rridu naraw kif se jaħdem.

Allura jekk kemm-il darba aħna se ngħabbuh b'piż kbir ta' xogħol, dan it- tribunal amministrattiv, flok jitla' bil-mod il-mod 'l fuq u jaħdem kif għandu jaħdem jogħtor mill-ewwel.

Din hija xi ħaġa li aħna ma rridux għax aħna rridu li dan it-tribunal ta' reviżjoni amministrattiva jibda jaħdem.

It-tribunal ta' reviżjoni amministrattiva għalhekk m'huwiex qiegħed jissotitwixxi s-sistema li għandna llum.

Jiġifieri d-diviżjoni li għamlet bl-artiklu 468 (a) ta' dak li jmur quddiem il-qorti ordinarja u dak li għadu aċċettat taħt it-tribunal speċjali se jibqa' hemm.

F'dan l-istadju, importanti li nifhmu li qegħdin nagħmlu manuvra amministrattiva ma' manuvra wkoll ta' liġi.

Manuvra amministrattiva għax inti qiegħed taqbad tribunal u tgħid li dak it-tribunal m'għadux jeżisti fil-mod ta' kif kien qiegħed f'dik il-liġi.

Pero' issa l-kwestjonijiet li jqumu taħt dan l-att fejn kien imwaqqfa dak it-tribunal imorru direttament taħt dan it-tribunal ta' reviżjoni amministrattiva.

Irrid ngħid ukoll li pass ieħor importanti li ftit jiġi kkonsidrat huwa li se nnaqqsu wkoll ċerti artikli, biex ngħid hekk, żejda li ħafna drabi nsibu ma' kull liġi.

Per eżempju, bħalissa fl-istadju ta' kumitat qed niddiskutu l-abbozz dwar ir-reġistru ċentrali fejn permezz tiegħu qegħdin nerġgħu nwaqqfu tribunal, pjuttost komplikat.

Allura issa qegħdin ngħidu li bit- tribunal ta' reviżjoni amministrattiva qegħdin nagħtu l-possibilita' lill- abbozzi ta' liġi oħrajn li jitressqu f'din il-Kamra li ma jkollhomx il- bżonn li joqogħdu jaħsbu biex iwaqqfu tribunal speċjali amministrattiv għal dak l-att, imma jaqbdu u jibagħtu l-kwestjonijiet direttament quddiem dan it-tribunal ta' reviżjoni amministrattiva.

Dwar il-kompożizzjoni ta' dan it-tribunal, f'artiklu 8 qegħdin ngħidu li - "(2) Il-President ta' Malta, li jaġixxi fuq il-parir tal-Prim Ministru, jista' jaħtar iktar minn President wieħed fit-Tribunal ta' Reviżjoni Amministrattiva, iżda f'kull każ partikolari joqgħod President wieħed biss.

(3) President għandu jkun maħtur għal perjodu ta' erba' snin u għandu jispiċċa minn din il-kariga meta jiskadielu l-perjodu ta' dik il- kariga.

(4) President għandu jkun persuna li jokkupa jew kien jokkupa l-kariga ta' mħallef jew ta' maġistrat f'Malta.".

Hawn ukoll qegħdin nagħmlu pass 'l quddiem.

Għaliex?

Għax f'dan it- tribunal ta' reviżjoni amministrattiva qegħdin nagħmluha possibbli li jkun hemm sezzjonijiet speċjali.

Wieħed mill-argumenti li qamu tul il-proċess biex isir dan it-tribunal amministrattiv kien jekk għandniex nagħmlu s- sezzjonijiet speċjali tiegħu u jkollna sezzjoni speċjali għat-tribunali tal- finanzi, oħra għat-tribunali ta' natura soċjali, oħra għat-tribunali li fihom għandek ċerti bordijiet ta' liċenzji jew ta' ċerti professjonijiet u oħra għat-tribunali ta' l-agrikoltura jew tribunali li għandhom x'jaqsmu mas-sajd.

M'għednix le mill-ewwel, għax hemm żewġ linji ta' ħsibijiet li twieldu taħt l-istess mamma ta' liġi li għandna.

Kienet il-common law Ingliża li welldet dawn iż-żewġ linji ta' ħsebijiet.

L-Ingliżi jgħidu li tant hemm komplikazzjonijiet u tant hemm tribunali li għandhom partijiet 'l hemm u partijiet 'l hawn li jekk tiġi biex tagħmel sezzjonijiet speċjali ma jirnexxilekx, mentri għandek il-liġi Awstraljana, li ħarġet ukoll mill-common law Ingliżi, li jekk taqraha ssib li għandha s- sezzjonijiet partikolari tagħha.

Allura hawnhekk qegħdin ngħidu li mhux ma rridux li jkollna sezzjonijiet, imma jista' jkollna sezzjonijiet pero' ma nkunux marbutin mill-bidunett għar-rigward ta' dawn is-sezzjonijiet.

Din qegħdin nagħmluha apposta sabiex għada pitgħada wieħed forsi jista' jkollu wkoll l-linja ta' speċjalizzazzjoni.

Din hija wkoll option li qed inħallu f'idejna għax qed ngħidu li jista' jkun il-każ li meta niġu biex nimplimentaw dan l-att, flok, per eżempju, naqbdu t-tribunal taħt l- agrikoltura, t-tribunal taħt il-finanzi, u tribunali oħra, naqbdu dawk ta' l-agrikoltura biss u nagħmlu minnhom sezzjoni.

B'hekk ikollok lil xi ħadd li se jibda jifhem dik il-linja.

Parti mis-suċċess tat-tribunal amministrattiv huwa l-għarfien ta' l- affarijiet tekniċi.

Ejja ngħidu li tqum kwestjoni ta' natura teknika fuq il-liċenzja li tagħti lil xi ħadd li jagħmel l-inbid jew fuq il-liċenzja għal xi ħadd li jrid ibigħ xi ħaġa partikolari, hawnhekk fit-tribunali li għandna bħalissa għandek taħlita ta' president li huwa legali u ta' nies li huma wkoll tekniċi.

Mhux f'kull tribunal għandek din il-ħaġa, anzi għandek ċerti tribunali fejn għandek nies tekniċi biss fih, u dawk huma l-iktar tribunali li ċerti drabi jagħtuna nkwiet għar-rigward li jiġu segwiti l- prinċipji ta' amministrazzjoni tajba.

Irrid ngħid dan għax jien mhux l- ewwel darba li kont insib ruħi quddiem xi wieħed minn dawn ic-chairmen u l- ewwel ħaġa li jgħidli hija li hawnhekk m'aħniex qegħdin il-qorti.

Qisu hawnhekk qegħdin xi free for all u mill-ewwel ċans li jkollna kulħadd jaqbeż fuq il-mejda, nibdew nagħtu u meta r-referee jiddeċiedi min hu l- aħjar boxer jirbaħ il-kwestjoni.

Allura hawnhekk qegħdin ukoll nżommu din l-linja u qed ngħidu li għandu jkun hemm president legali, pero' dan għandu jkollu miegħu żewġ assistenti, liema assistenti jkunu maħtura wkoll b'ċertu saħħa.

Għalhekk f'subartiklu 10 (3) qegħdin ngħidu li -

"Iż-żewġ assistenti għandhom ikunu maħtura mill-President ta' Malta, li jaġixxi fuq il-parir tal-Prim Ministru, minn fost persuni li fil- fehma tal-Prim Ministru jkollhom esperjenza preċedenti u kwalifiki speċjali f'xi qasam partikolari ta' ħila, li jaqa' taħt il-kompetenza tat-Tribunal ta' reviżjoni amministrattiva.".

Hawn ukoll wieħed jimxi jrid b'ħafna u ħafna kawtela.

Jekk xi ħadd qed jieħu l-impressjoni li dan huwa xi att li permezz tiegħu se nitilqu niġru u ma niefqux huwa kompletament żbaljat.

Għaliex qed ngħid dan?

Għax anke fl- għażla ta' l-assistenti wieħed irid ikollu attenzjoni għar-rigward tat-tip ta' kwestjonijiet li se jispiċċaw quddiem dan it-tribunal ta' reviżjoni amministrattiva.

X'jiġifieri?

Jiġifieri jekk kemm-il darba nagħmlu tribunal biex jiddeċiedi l-kwestjonijiet tal-VAT, inti trid żewġ persuni tekniċi li jifhmu fil-kontijiet, fil-mod ta' kif jaħdmu n-nies fin-negozju u fl-affarijiet tal-linja partikolari tal-VAT.

Allura ladarba inti qbadt dak it-tribunal u assorbejtu, minn meta għada pitgħada tiġi dik il-ġurnata, min ikun qiegħed iwaqqaf u jmexxi dan it- tribunal irid jieħu ħsieb li jkollu zewġ assistenti, u ma' dawk l- assistenti jkun hemm panel ta' assistenti li jkunu on a rotation basis.

Hawnhekk f'artiklu 11 qegħdin ngħidu li -

(1) It-Tribunal ta' Reviżjoni Amministrattiva għandu jżomm is- seduti tiegħu f'Malta u f'Għawdex u jżommhom f'dawk l-intervalli regolari li jidhirlu meħtieġa biex iħaffef ix-xogħol tiegħu.

Il-jum u l-ħin ta' kull seduta għandhom jiġu ffisati mill-President.".

Qegħdin ngħidu wkoll li għandu jkun hemm ir-reġistru ta' dan it-tribunal kif ukoll segretarju, u mbagħad qegħdin nistabbilixxu wkoll b'mod ċar kif għandhom jimxu ċerti l-proċeduri.

Illum għandek numru kbir minn dawn it- tribunali li wħud minnhom jimxu b'xi formula speċjali, oħrajn b'ittra sempliċi, u xi oħrajn b'rikors.

Allura hawnhekk qegħdin ngħidu li ladarba dan it-tribunal ta' reviżjoni amministrattiva se nġibuh 'l qorti, u ladarba dan se jkollu l-istrutturi tal-qorti jrid isegwi ċerti ordnijiet.

Għalaqstant f'subartiklu (2) ta' artiklu 15 qed ngħidu li –

"(2) Il-proċedimenti fit-Tribunal ta' Reviżjoni Amministrattiva għandhom jibdew bil-preżentata ta' rikors.

Ir-rikorrent għandu jippreżenta rikors fir-Reġistru tat-Tribunal ta' Reviżjoni Amministrattiva.

Dan ir-rikors għandu jkun fih:

a) dikjarazzjoni ċara u korretta tas-suġġett u r-raġunijiet għat-talba;

b) it-talba jew it-talbiet;

c) espożizzjoni ċara u dettaljata tal-fatti tal-każ, kif ikun jafhom ir- rikorrent;

d) l-isem tax-xhieda li r-rikorrent ikun bi ħsiebu jħarrek, inkluż it- taħrik tal-kontroparti, bid-dikjarazzjoni fir-rigward ta' kull xhud tal-prova li r-rikorrent ikun bi ħsiebu jagħmel permezz tagħhom; u

e) ir-rimedju li jkun qed jintalab, bl-ispejjez kontra l- amministrazzjoni pubblika.".

Din hija wkoll fiha nnifisha qabża kbira 'l quddiem.

Għaliex?

Għax inti qiegħed iġġib uniformita' fil-proċedura.

Jiġifieri min qiegħed jippreżenta r-rikors biex jibda l-każ qiegħed juri mod ċar x'irid, x'ma jridx u x'inhuma l-fatti partikolari tiegħu.

Allura qegħdin nistabbilixxu dawn l- istess prinċipji anke għal min irid iwieġeb.

Jiġifieri r-risposta ta' l- amministrazzjoni pubblika għandha ddaħħal fiha wkoll bażikament l-istess affarijiet.

Pero' qegħdin ngħidu li trid iddaħħal dawk ir-raġunjiiet għaliex m'għandhiex tintlaqa' t-talba li hemm fir-rikors.

F'dan l-istess artiklu qegħdin ukoll nistabbilixxu iż-żmien meta r-rikors għandu jiġi notifikat lill-amministrazzjoni pubbliku, u qed ngħidu li –

"(3) Ir-rikors għandu jiġi notifikat lill-amministrazzjoni pubblika mhux iktar tard minn ħamest ijiem utli mid-data tal-preżentata.

(4) L-amministrazzjoni pubblika għandha tippreżenta r-risposta tagħha fi żmien 20 jum mid-data tan-notifika tar-rikors sakemm ma tkunx bi ħsiebha tammetti t-talba.".

Hawn ukoll qed inġibu ċerta uniformita' u streamlining, għax jidhrilna li hija iktar faċli li tagħmel notifika ta' l-amministrazzjoni pubblika partikolari milli ta' individwu u ċittadin.

Għalhekk stabbilejna t-terminu ta' ħamest ijiem għax jidhrilna li l-amministrazzjoni pubblika se ssibha ferm iktar faċli u utli sabiex tagħmel din in-notifika.

Imbagħad qegħdin ngħidu li l-amministrazzjoni pubblika għandha 20 ġurnata mid-data tan- notifika tar-rikors biex tippreżenta r-risposta tagħha.

Jiġifieri qegħdin nistabbilixxu l-istess ammont ta' żmien li għandna preżentement llum l- qorti.

F'Taqsima erba` li hija importanti, għalkemm ma timmeritax ħafna eluċidazzjoni żejda, qegħdin ngħidu b'mod ċar li inti għandek id-dritt fuq punti ta' liġi quddiem il-qorti ta' l-appell.

Il-prinċipju li għandna preżentement illum qegħdin inżommuh.

Allura qegħdin ngħidu li inti tista' tippreżenta rikors fir-reġistru tal-qorti fi żmien 20 ġurnata mill-jum meta tkun ingħatat d-deċiżjoni.

Għaliex qed ngħidu dan?

Għax għalkemm illum għandek numru ta' tribunali amministrattivi, sfortunatament jużaw prattika fejn is-sentenza li jagħtu ma jagħtuhiex bil-miftuħ, quddiem il-partijiet, imma jibgħatuhielhom bil-posta.

Alura aħna qegħdin ngħidu li billi t- tribunal ta' reviżjoni amministrattiva se jkun miftuħ għall-pubbliku, dan it-tribunal se jagħti s-sentenzi b'mod miftuħ u allura l-appelli jsiru minn meta d-deċiżjoni tkun smajtha għax tkun intgħatat fil-pubbliku.

Punt li diġa' semmejt, pero' xtaqt ukoll nerġa' nidħol ħarira żgħira fih, huwa li hawnhekk qegħdin nagħtu l-possibilta' lill-ministru li b'avviż legali jkun jista' jiddeċiedi x'tip ta' kawżi li jkunu deċiżi fuq punt ta' liġi jmorru quddiem il-qorti ta' l-appell inferjuri u x'tip ta' kawżi jmorru quddiem il-qorti ta' l-appell superjuri.

B'dan il-mod aħna beħsiebna nneħħu ċerti anomaliji li għandna llum.

Per eżempju, l-qorti ta' l-appell inferjuri llum suppost li tieħu appelli mill-qorti tal-maġistrati u tat-tribunal għat-talbiet iż-żgħar meta l-ammont ma jeċċedix l-Lm5,000.

Pero' quddiem dawn qrati jidħlu wkoll numru ta' appelli oħrajn li li jaqbżu l-Lm5,000, u ġieli jkollok kwestjonijiet li jilħqu l-miljuni.

Allura hawnhekk qegħdin ngħidu li aħjar inġibu ftit iktar razzjonalizzar sabiex niddixxernu x'jaqbel għal ħaġa u x'jaqbel għal oħra.

Sur President, jien irrid nesprimi s-sodisfazzjoni tiegħi għal dan l- abbozz.

Mhux qed nippretendi li se nara l-frott ta' dan l-abbozz tul din il- leġislatura, fis-sens li ma nipprevedix li sas-sena li ġejja nkunu ġibna t- tribunali kollha diġa' jaħdmu taħt dan it-tribunal ta' reviżjoni amministrattiva.

Pero' nħoss sodisfazzjon li għal darba oħra rnexxielna nagħmlu pedament importanti li fuqu l-ġustizzja f'Malta se timxi pass ieħor 'l quddiem.

Tul id-diskors tiegħi semmejt diversi vantaġġi li se joħorġu minn dan l-abbozz u naħseb li jimmerita li jsir.

Kien abbozz ta' liġi ta' ċerta diffikulta` u rrid ngħid li ħadli ħafna mill- attenzjoni u mill-ħin tiegħi, għax ovvjament trid tara diversi affarijiet.

Ridt ngħid, għax insejtha, li l-ispirazzjoni għal dan l-Att ġej mil-liġi li hemm preżentement fl-Olanda.

Ridt ngħid dan għaliex sibt li fl-Olanda kellhom l-istess sitwazzjoni li għandna aħna llum u għamlu l-istess ħaġa bħalma qed nippruvaw nagħmlu aħna llum.

Il-liġi tagħhom f'ċerti affarijiet hija kompletament differenti minn tagħna u f'affarijiet oħrajn hija bħal tagħna.

Jien qgħadt attent biex nippruvaw nieħdu affarijiet li huma applikabbli għal pajjiżna u nħallu barra affarijiet li m'humiex applikabbli għal pajjiżna.

Sur President, dan kollu qed isir għal żewġ affarijiet: L-ewwel għall-poplu tagħna u t-tieni għall-valur fundamentali tal-ġustizzja.

Nagħlaq bi kwotazzjoni tal-filosfu Emanuel Kant li fil-kitba tiegħu fuq id-duttrina tad-dritt jgħid hekk: "Perche se la gustizia scompare non ha piu alcun valore che vivono uomini sulla terra.".

U naħseb li huwa dejjem importanti li l-ġustizzja, f'kull kamp tagħha, nieħdu ħsieb nissodawha u nieħdu ħsieb, bl-għerf limitat imperfett tagħna, li nċaqilquha 'l quddiem biex tkompli tkun makkinarju importanti għal dan il-poplu tagħna, li jixraqlu dejjem l-aħjar li wieħed jista' jagħtih, anke fil-ġustizzja.

M'għandniex noqogħdu lura u narmu s-settur tal-ġustizzja.

Jien nirribella meta niltaqa' ma' ċerti mentalitajiet konservattivi li joqogħdu lura u kważi jersqu b'ċertu sens negattiv li jgħidu li l-ġustizzja qatt ma tiċċaqlaq.

Ma nemminx li l-ġustizzja qatt ma tiċċaqlaq.

Għandi fiduċja li l-ġustizzja tiċċaqlaq, u zgur li bid-diversi liġijiet li għamilna, u nkluża din, il-ġustizzja wkoll se tagħmel pass ieħor 'l quddiem.

Pero' t-taraġ trid titilgħu tarġa tarġa, u tul din l-leġislatura, tarġa tarġa, irnexxielna nagħmlu diversi liġijiet li permezz tagħhom inħoss li tajna l-kontribut żgħir tagħna biex il-ġustizzja timxi 'l quddiem.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Anġlu Farrugia.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Mr Speaker, m'hemmx dubju li dan l-Att li qed jipprovdi sezzjoni partikolari amministrattiva f'Malta huwa Att pożittiv.

Għalkemm jien se nagħti l-kontribuzzjoni tiegħi anke fuq punti li huma ta' diverġenza, pero' bħala ħsieb u bħala riżultat, li f'qorti wieħed ikollu qorti amministrattiva, naqbel miegħu.

Dan ilu jinħass f'Malta, speċjalment meta għandek ħafna liġijiet speċjali u partikolari, fil-maġġoranza tagħhom liġijiet primarji iktar minn liġi sussidjarja, li jitkellmu fuq relazzjoni bejn iċ-ċittadin u l-amministrazzjoni u l-kawżi li jista' jkun hemm bejn dawn iċ-ċittadini u l-amministrazzjoni partikolarment fejn għandhom x'jaqsmu liċenzji, drittijiet ta' tribunali, immigrazzjoni, sigurezza, avjazzjoni, komunikazzjoni, arbitraġġi, eċċ, eċċ. Il-lista hija twila ħafna għaliex ovvjament l-evoluzzjoni legali f'pajjiżna waslet ukoll f'dan ir-rigward.

Jiena qrajt dan l-abbozz u ma nistax nifhem għaliex il-gvern jidhirlu li m'għandux jisma` minn min diġa' għandu l-esperjenza.

X'irrid ngħid?

Jekk għandek il-qrati li diġa' kellhom esperjenzi regolari dwar deċiżjonijiet fejn jidħol id-dritt amministrattiv, x'inhi l-idea li ma npoġġux l-qorti amministrattiva fl-istess qafas tal-qrati, imma nagħmlu tribunal?

Dan qed ngħidu għax m'hemm xejn ħażin li jkollok qorti speċjalizzata.

Per eżempju, għandna l-qorti tal-familja, u riċenti tqajjem il-punt li għandu jkollna qorti speċjalizzata fuq il-kawżi tal-proprjeta`, li hija ħaġa tajba.

Jiena nemmen ukoll li għandu jerġa' jkun hemm il-qorti tal-kummerċ, speċjalment għall-kawżi fejn minħabba li l-ekonomija tal-pajjiż tkun qed tistrieħ, il- pajjiż ma jistax joqgħod jistenna fit-tul biex jinqatgħu l-kawżi.

Per eżempju, dan l-aħħar għadha kemm inqatgħet kawża – m'iniex se noqgħod nidħol fil-mertu tagħha - ta' Lm0.5 miljun li kienu qed jinżammu bħala sigurta' fuq il-proprjeta' ta' kumpannija sakemm tinqata` l-kawża.

Hemm diversi affarijiet wieħed x'jgħid, pero' din m'hijiex kwestjoni ta' x'ngħidu aħna biss fil-parlament, imma x'tgħid ukoll il-ġudikatura mill- ftit li tista' tikkumenta.

Meta kellna l-ftuħ forens tal-qorti - jiena ma kontx preżenti għax kont fuq xogħol parlamentari barra minn Malta - is- Sinjorija Tiegħu l-Prim Imħallef fid-diskors tiegħu ħa l-okkażjoni li jitkellem dwar dan l-abbozz fuq kemm huwa prudenti, iktar minn kemm huwa ħażin, li l-president tat-tribunal, li għandu jiġi maħtur minn imħallfin jew maġistrati jew inkella minn ex-imħallfin jew ex-maġistrati, ikollu perjodu ta' erba' snin, u dan jispiċċa minn dik il-kariga meta jiskadilu l- perjodu ta' dik il-kariga.

Qed nagħmel referenza għas-subartiklu (3) ta' artiklu 8.

Tajjeb li nagħmlu hekk, jew ikun aħjar....

Hawnhekk irrid nagħmilha ċara li għalkemm aħna naqblu fuq dan l-abbozz, għandna riservi kbar dwar ċerti affarijiet u fil-kumitat tal-Kamra, li se jkun fil- plenarja, rridu niddiskutuh sew biex naraw fejn nistgħu nikkonvinċu lill- gvern, li llum sar ħafna diffiċli biex tikkonvinċih.

Per eżempju, x'jista` jiġri meta jkollok id-dritt taċ-ċittadin fil-konfront ta' ksur jew allegat ksur min-naħa ta' l-amministrazzjoni, jew rimedju li wieħed qed ifittex kontra l-amministrazzjoni?

Jekk inti m'għandekx il-qorti, imma għandek tribunal, nafu l-gvern bir- rispett kollu lejh - il-ftit rispett li għadu jgawdi - kif mexa meta kellna tribunal ta' l-inġustizzji li kien presedut minn ġudikant li kien jagħti d- deċizjonijiet tiegħu, dawk li deherlu li għandu jonora onorahom u dawk li deherlu li le, ma kellux jonorahom, ma onorahomx.

U f'risposta parlamentari li għadu kif tani l-prim ministru ftit tal-jiem ilu, għax bqajt nistaqsi, bid-dinjita' tiegħu l-Prim Ministru Gonzi qalli li hemm deċiżjonijiet li dehrilna li għandna nimxu fuqhom u hemm oħrajn ma qbilniex magħhom.

Allaħares niġu f'din is-sitwazzjoni, li ma taqbilx ma' deċiżjoni ta' ġudikant, f'dan il-każ tat-tribunal ta' l-inġustizzji, u ma tonorahiex.

Sur President, inti ma tipprovax l-irġulija ta' gvern mir-riżultati biss, imma mir-riżultati jekk humiex tajbin jew ħżiena.

Issa spiċċajna bil-prim ministru jgħidilna biex niġġudikawh mir-riżultati.

Hekk qalilna l-prim ministru.

U aħna ngħidulu: Iva, mela le, imma skond x'riżultati għandek.

Jekk inti meta tmur għall-eżami u tagħmel is-somom ħżiena, xorta se jkollok riżultat, imma se jkun wieħed riżultat.

Mr Speaker, għandna l-każ tal-Malta International Airport, fejn l-Avukat tar-Repubblika kitbilhom personalment - ovvjament tramite n-nies tiegħu - u qalilhom li qegħdin in breach of law, għax m'humiex jaderixxu mad- deċiżjonijiet, u qisu m'hu qed jiġri xejn.

F'dan il-pajjiż, ħaġa ta' l- iskantament, donnu wasalna f'perjodu ta' storja kerha fejn hemm kemm hemm verita`, il-verita' ma tridx tħares lejha.

Għalhekk illum ngħid li kellu raġun il-prim imħallef li meta kien qed jindirizza lis-segretarju parlamentari, li kien fost ħafna oħrajn preżenti, fuq il-qorti amministrattiva, għax hu deherlu li għandha tkun qorti amministrattiva u mhux tribunal, qallu li -

"Hija l-fehma tal-ġudikatura li m'hemm xejn ħażin li jkun hemm qorti amministrattiva, jew addirittura kodiċi amministrattiv ..."

li f'dan il-każ la hija waħda u lanqas hija l-oħra –

"....basta li din tkun sezzjoni tal-qorti ċivili jew qorti b'imħallef ordinarju assenjat bi proċeduri normali biex joqgħod f'dik il-qorti.

U għalhekk mhux qorti ad hoc fejn il-gvern ikun jista' jimmanuvra biex ikollu ġudikant jew ġudikanti f'din il-qorti li forsi jkunu aktar disposti li jħarsu favorevolment lejn it-teżi tiegħu fir- relazzjonijiet u kontraversji li jkollu maċ-ċittadin.".

Kemm jista' jkun aktar ċar minn hekk, Mr Speaker!

Qed ngħid dan mhux għax din qalha l-Prim Imħallef Degaetano, imma għax verament that's the reality of the show.

Dik hija s-sitwazzjoni.

Aħna, bħala oppożizzjoni, ilna ngħidulkom li qed tagħmlu ħażin li qed iżżarmaw il-qorti.

Ilna ngħidulkom qed li qed tagħmlu ħażin li qegħdin tneħħu ċerti kawżi minn quddiem il- maġistrat u tibgħatuhom quddiem l-arbitraġġi.

Qed tagħmlu ħażin li tneħħu kawża minn quddiem il-qorti tal-familja u tibgħatuha quddiem l-arbitraġġ.

Dawn huma kollha ġennati!

U din li qed nagħmlu llum hija waħda minn dawn il-ġennati li fil-prinċipju hija tajba.

Biex nagħmluha ċara, aħna nemmnu li għandu jkun hawn qorti amministrattiva, pero' jrid ikun hemm is-serjeta`.

U s-serjeta` titlob li l-qorti amministrattiva, mhux tribunal amministrattiv, għandu jkun parti mill-istess qorti u jkun hemm ġudikant li huwa mħallef ordinarju, jiġifieri li jkun qiegħed fost l-imħallfin li diġa' qegħdin hemmhekk.

Din m'hijiex kwestjoni biex wieħed ikun qal xi ħaġa differenti.

Din hija kwestjoni ta' kredibilita' għax meta m'hemmx kredibilita` jridu jkunu s-segretarju parlamentari, l-Onor.

Mifsud Bonnici u l-Viċi Prim Ministru, l-Onor.

Tonio Borg, li b'xi mod iġibu l-kredibilita' fil-qrati tagħna, fis-sistema ġudizzjarja tagħna għax huma responsbbli mill- ġustizzja.

Meta jkollkom kritika mill-istess ġudikanti, mill-istess prim imħallef, intom tridu taraw x'se tagħmlu.

Sa dalgħodu stess, per eżempju, kien hemm rikors tal-Maġistrat Dennis Montebello - jien għandi kopja tiegħu - li għamel protest ġudizzjarju fil-konfront tal-Prim Ministru Gonzi, fil-konfront tal-ministru tal-ġustizzja, fil-konfront tas-segretarju parlamentari u fil-konfront tad-direttur ġenerali.

U jien ngħid li għandu raġun.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI:Jiena ma rajtux dan il-protest ġudizzjarju.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Jekk ma rajtux għamilt ħażin.

(Interruzzjonijiet) Jien kif għandi kopja u inti m'għandekx?

Mela lanqas qed jgħidulek x'inhu jiġri?

(Interruzzjonijiet) Jien qed ngħidlek x'hawn.

Hawn protest ġudizzjarju tal-Maġistrat Dennis Montebello li fih mhux inqas minn 13-il paragrafu u jgħid li se jżomm id-drittijiet tiegħu kontra l-prim ministru, kontra s-segretarju parlamentari responsabbli mill-ġustizzja, eċċ. eċċ. għax qed tiġi miksura fil-konfront tiegħu l-artiklu 45 tal-Kostituzzjoni ta' Malta, l-artiklu 14 tal-Konvenzjoni eċċ. eċċ. Jien se inpoġġi kopja ta' dan il-protest ġudizjarju fuq il-mejda tal-Kamra biex l-ħabib tiegħi, is- Segretarju Parlamentari l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici, jaqrah ukoll.

Meta inti jkollok dawn is-sitwazzjonijiet fejn l-istess qorti tattakka lill- eżekuttiv għall-imġiba tiegħu, taqbel jew ma taqbilx, din hi s-sitwazzjoni gravi.

L-istess ħaġa ġara fis-17 ta' Novembru, 2006 meta l-kamra ta' l- avukati kitbet lid-direttur ġenerali.

Naħseb li ta' din għandek kopja.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: X'inhi din?

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: L-ittra tal-kamra ta' l-avukati fuq il-famuż uffiċċju ieħor tal-qorti kriminali li trid toħroġ barra, imbagħad trid terġa' tidħol u terġa' toħroġ barra ....

(Interruzzjonijiet) Iva, kollox sew, xejn m'hu xejn!

Din bħall-kuntratt ta' l-ispecial cleaners!

Xejn m'hu xejn!

F'dan il- pajjiż taħt il-gvern Nazzjonalista xejn m'hu xejn!

Jiġri x'jiġri qisu m'hu qed jiġri!

Għalfejn noqogħdu nagħtu kas x'jgħidu l-kamra ta' l-avukati?!

Għalfejn noqogħdu nagħtu kas x'inhu jgħid il-prim imħallef?!

Għalfejn noqogħdu nagħtu kas x'inhu jgħid l-Maġistrat Dennis Montebello?!

M'għandniex għalfejn nagħtu kas!

Meta inti tiġi biex tara kif se ssaħħaħ is- sistema ġudizzjarja, l-ewwel li għandek tagħmel - u trid tagħmilha - hija li ssaħħaħ il-kredibilita' ta' kull ħaġa.

Inti tagħti kas ta' persuna għax tkun persuna affidabbli u kredibbli.

Persuna li m'għandhiex affidabbilita' lanqas tikkalkulaha, Dan bħalna hawn ġew, miż-żewġ naħat ngħid jien, hawn min għandu ċerta kredibilita` u hawn min m'għandux nitfa kredibilita'.

(Interruzzjonijiet) Jien mhux qed nitkellem fil-konfront ta' persuni.

Jien qed nitkellem, Onor. Carmelo Mifsud Bonnici ....

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: M'hemm interruzzjonijiet, jekk jogħġobkom.

Onor. Farrugia indirizza lis-Sedja.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Jien lilek qed nindirizza, Mr Speaker.

Jien m'għedtlu xejn lill-Onor.

Mifsud Bonnici.

Hu qam jinterrompini.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Imma lkoll għandna nżommu r-rispett ta' xulxin.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Jien inżomm ir-rispett, pero' l-gvern tiegħek mhux iżomm ir-rispett.

U bir-rispett kollu, jien nemmen ....

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Baħlissa l-Onor.

Farrugia huwa in possession.

Jekk jogħġobkom ħalluh ikompli bl-intervent tiegħu.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Jien bdejt d-diskors tiegħi 20 minuta ilu u naħseb li m'għandux itellifni.

Jien inħoss li biex niġu nitkellmu fuq it-tribunali rridu nagħtu kas x'inhu jiġri barra u x'inhu jiġri ġewwa, u rridu nagħtu kas x'inhuma jgħidu u x'inhuma jistaqsu n-nies.

Bħalma qed nistaqsu minn barra, aħna qed nistaqsu wkoll minn ġewwa.

U qed nistaqsu għaliex n-nies iridu jkunu jafu, per eżempju, fuq kif l- ispecial cleaners ingħatat il-kuntratt tat-tindif tal-qorti.

Din il- kumpannija twaqqfet u ġiet reġistrata fis-27 ta' Mejju, 2005 - għandi l- file, għax staqsejt għalih u se npoġġih fuq il-mejda tal-Kamra – u ġie ffirmat memo minn Pierre Camilleri, it-tifel ta' Mario Camilleri magħruf aħjar bħala "Imnieħru", li wasal għandu meta kienu għaddejjin proċeduri u kien ukoll taħt arrest preventiv.

Allura dawn id-dokumenti kellhom jiddaħħlu ġol-ħabs f'Raħal Ġdid.

Min kien responsabbli biex dan isir?

Apparti dan, Mr Speaker, fil-memo hemm dikjarazzjoni dwar id-dar fejn hemm l-uffiċċju tas-segretarja tal-kumpannija, li hija l-istess proprjeta' indikata bħala l-address ta' Pierre Camilleri, u ċioe` "Emanuela House", Triq is-Sieħ, l-Ibraġġ, Malta.

Fil-proċess pubbliku li hemm fil-qrati tal-ġustizzja, kien hemm diġa' rapport tal-perit legali, l-avukat Vincent Galea, li ppreżenta rapport dwar il-kwestjoni tal-proprjetajiet minħabba l-każ tal-money laundering.

Allura kif jaf kull avukat li meta jkun hemm proċess bħal dak isir rapport biex il- maġistrat jatħar l-espert biex jippreżenta r-rapport tiegħu dwar l-assi u l- proprjeta' "Emanuela House", Triq is-Sieħ, l-Ibraġġ, Malta u proprjetajiet oħra kienu diġa' dikjarati.

Ejja ngħidu li inti, l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici, ma kellek x'taqsam xejn u ma taf b'xejn, allura l-prim ministru u l-ministru għalfejn qegħdin hemm biex ħadd ma jkun jaf xejn, meta dawn huma pubbliċi?!

Allura jekk kemm-il darba anke din qabżitilkom, il-fatt li ċ- chambermaid li kellha tkun responsabbli mix-xogħol tat-tindif ġol-qrati kienet l-istess Emanuela Camilleri....

(Interruzzjonijiet) Għandi l-lista hawnhekk.

(Interruzzjonijiet) Mela ma nitkellimx bl-addoċċ, nitkellem bi preċizjoni.

Issa jekk ma taqbilx miegħi għandek kull dritt imma jien on black and white, bid-dokumentazzjoni u ngħidlek eżatt l-lista ta' impjegati li daħlu fil-qrati.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari, bil-permess ta' l-Onor.

Farrugia jagħmel kajrifika fil-qosor.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Fil-file hemm l-isem taż-żewġ impjegati li kienu jaħdmu hemmhekk flimkien mal-fedina penale tagħhom.

Dik hija lista li għandek hija l-lista ta' l-impjegati kollha tas-soċjeta', mhux l- impjegati kollha li kienu jmorru jaħdmu ġol-qorti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ikompli l-Onor.

Farrugia.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Mr Speaker, jiena fil-file għandi dokument maħruġ mill-ETC immarkat bħala "Red 14" bl-intestatura "Employees with Special Cleaners Limited as at on the 1st August, 2006" - allura l-kumpannija diġa` kienet qed tagħmel ix-xogħlijiet fil-qorti - u f'din il-lista fost l- ismijiet ta' l-impjegati nsibu lil Emanuela Camilleri, ID No. 59672(M) li hija mniżżla bħala chambermaid u owner tal-kumpannija.

Mela hawnhekk għandna dan id-dokument li ħadt mill-file.

Issa mhux hekk biss, imma jiena rrid nkun naf - u qed nistenna risposta parlamentari li diġa` qiegħda tabled fuq il-mejda tal-Kamra - jekk hux vera li bejn April u Lulju 2006, sakemm ingħatat t-tender, l-istess kumpannija, special cleaners, kienet diġa' qiegħda tagħmel ix-xogħol fil-qrati tal-ġustizzja, jew inkella f'postijiet oħra marbutin mal-ministeru tal-ġustizzja jew ma' dipartiment ieħor sensittiv li qed nitkellmu fuqu.

Fuq din għalissa m'iniex se nikkumenta għax għamilt domanda u qed nistenna risposta.

Nixtieq inkun naf ukoll jekk hux veru li bejn April u 31 ta' Lulju, 2006, meta uffiċjalment l- kumpannija ngħatat it-tender, kenitx diġa` qed titħallas b'mod regolari b'payments vouchers mill-ministeru għal dak il-perjodu.

Ovvjament jien diġa' għandi l-informazzjoni, pero' staqsejt fuq dan ukoll biex nara uffiċjalment x'inhi l-pożizzjoni min-naħa tal-gvern.

Irrid inkun naf ukoll – fuq din l-Onor.

Mifsud Bonnici m'għandux x'jaqsam xejn imma għandu x'jaqsam l-Onor.

Louis Deguara - jekk l-kumpannija special cleaners għadhiex ukoll taħdem – naf li kienet żgur - ġo l-isptar Monte Carmeli.

Dwar dan qiegħed ukoll nistenna risposta parlamentari li għandha tingħata għada jew fil-ġranet li ġejjin.

Ma naħsibx li għandhom jieħdu ħafna fit- tul biex jirrispondu dawn id-domandi.

Imma x'inhi l-pożizzjoni kollha, Mr Speaker?

Where do we go from here?

Aħna, bħala oppożizzjoni, qegħdin ngħidu lill-poplu Malti li ma nistgħux nibqgħu bi gvern għajjien, mitluq, traskurat, irresponsabbli, ma jridx jisma' u ma jinteressahx fejn hu l-piż.

Jien tlabt kemm-il darba għar- riżenja tas-Segretarju Parlamentari Carmelo Mifsud Bonnici u tal-Viċi Prim Ministru Tonio Borg.

Ovvjament affari tagħhom jekk iridux jirriżenjaw.

Imma issa spiċċajna bil-Prim Ministru Gonzi li meta jistaqsuh fuq dan il-każ ta' l-ispecial cleaners jirrispondi billi jgħidilna arrivederci.

Jista' jgħid kemm irid arrivederċi, imma jien għandi dover u responsabbilta' politika lejn il-poplu Malti li nkun serju.

Jien se nagħmilha ċara, fejn ikun hemm xamma ta' mal administration - ejja nsejħulha mal administration - li wkoll għandha x'taqsam ma' l-amministrazzjoni, anke l-liġi kif inhi mfassla ....

Sur President, meta tara x-shedule ta' dan l-abbozz 82 issib li hemm lista tal-liġijiet li jaqgħu taħt l-iskrutinju tat-tribunal amministrattiv, li allura aħna qegħdin ngħidu li għandu jkun qorti amministrattiv u li għandu jkun presedut minn imħallef ordinarju.

Ejja ngħidu li dan inpoġġuh, per eżempju, biex jiddeċiedi dwar regolamenti dwar il-kuntratti.

Issa aħna, bħala oppożizzjoni, diġa' għandna problema.

X'inhi l-problema?

Jien, fuq dan il-każ ta' l-ispecial cleaners ridt li tinfetaħ inkjesta maġisterjali u ddiskutejtha ma' sieħbi l-Onor.

Alfred Sant u mal-grupp parlamentari.

Minħabba l-emenda li għamlu huma, u li aħna rreżistejna, biex infakkar lill- Onor. Mifsud Bonnici, dwar kif bħala ċittadin inti tista' tieħu l-każ biex jinvestigah maġistrat, li sa ftit tax-xhur ilu ....

(Interruzzjonijiet) Ħu paċenzja, issa qiegħda li trid tindika s-suspettat.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Imma intom qbiltu magħha.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Le, mhux qbilna magħha, inti għamilt l-emenda u aħna għednielek: Din m'hijiex tajba, imma għallinqas aħjar mill-oħra.

(Interruzzjonijiet) Hu paċenzja, aħna dejjem qbilna li ma tmiss xejn.

Aħna qbilna fil-kumitat li dik kienet ħafna aħjar milli tibgħatha għand il-prim imħallef ....

(Interruzzjonijiet) Le, le, le, għandi kollox on record.

Issa kif qiegħda l-liġi m'hijiex daqshekk faċli li mmorru nitolbu l-maġistrat ta' l-għassa jinvestiga x'ġara fuq din ta' l-ispecial cleaners.

Għaliex?

Għax biex immur quddiem il-maġistrat irrid ngħidlu biex jinvestiga lill- ispecial cleaners limited, pero' s-suspettat huwa Tonio Borg jew Carmelo Mifsud Bonnici jew Lawrence Gonzi.

Imbagħad dan Lawrence Gonzi, Tonio Borg jew Carmelo Mifsud Bonnici jrid jeħodni quddiem il-qorti ta' l-appell biex jiġġustifika jekk hux suspettat.

Kważi impossibbli tmur quddiem maġistrat.

Anke il-prim imħallef qallek.

(Interruzzjonijiet) Mhux lili kellem, lilek kellem, u qallek hekk:

"U jekk maġistrat jiddeċiedi, wara li jkun sema` lis-suspettat, li jipproċedi bl-inkjesta, is-suspettat jista' jappella fil-qorti kriminali, li inċidentalment, skond l-arranġament preżenti, joqgħod ukoll fiha l-prim imħallef.".

X'jiġri allura meta aħna, l-oppożizzjoni, ma tkunx taf min seta' kkommetta l-każ, imma tkun taf biss li hemm traċċi mingħajr ma jkun hemm suspettat ħadd?

X'nagħmel jekk is-suspett li jkolli jkun żgur fil-gvern Nazzjonalista?

Insemmikom u ntellagħkom kollha quddiem il-maġistrat u ngħdlu li dawn huma s-suspettati?!

Din hi s-sitwazzjoni.

Allura aħna, bħala oppożizzjoni, at this stage ma nistgħu nieħdu lil ħadd quddiem il-maġistrat biex jinvestiga.

Nista` ngħidilkom li minħabba dan il-każ ta' l-Imnieħru hemm dwejjaq kbar fost il-partitarji tagħkom stess.

Hemm dwejjaq kbar fost l-istess grupp parlamentari u hemm dwejjeq kbar fost l-istess kabinett.

Dan il-każ m'għamel l-ebda ġid, la lill-ġustizzja f'pajjiżna u lanqas lill- kredibilita` fil-qorti.

Għaliex?

Għax hawnhekk għandek każ fejn it-tifel ta' l-Imnieħru u oħrajn kellhom x'jaqsmu fil-money laundering, kellhom x'jaqsmu fl-importazzjoni tad-droga - għandhom każijiet pendenti – ġew misjuba ħatja fuq traffikar ta' droga, għandhom convictions fuq affarijiet oħra, u huma wkoll mdaħħlin fit-tixħim ta' ex-prim imħallef u imħallef.

Imma Alla jbierek lil dawn nagħtuhom il-kuntratt tat-tindif tal-qorti u għan-nazzjonalisti qisu m'hu qed jiġri xejn.

Il-gvern Nazzjonalista jmissu jirringrazzjaha lill-oppożizzjoni talli fetħitilu għajnejh fuq dan il-każ.

Aħna ftaħnielu għajnejh lill-gvern.

Sieħbi Jose' Herrera għamel domanda, jien staqsejt domandi oħrajn u minflok ħadna ringrazzjament, bil-kemm ma jridux jgħidu li ...

Issa din l- istorja għadha fil-bidu tagħha għax l-affarijiet m'humiex kollha f'dan il- file li tajtuni, file 47/2006.

Din għadha the tip of the iceberg, għaliex l- affarijiet mhux hawn fuq qegħdin.

Trid tinżel 'l isfel, u allura jekk tinżel 'l isfel, se tara wkoll min setgħet kienet il-persuna li in between, bil-coloration blu tagħkom, wassal biex saret din l-istraġi.

U intom għandkom responsabbilta' quddiem il-poplu Malti li tidentifikaw u mhux li tostru.

Intom għandkom responsabbilta' li minn jeddkom tagħmlu inkjesta serja u min għandu tort irid iħallas, u mhux qisu m'hu qed jiġri xejn.

Aħna nimbuttaw biex noħorġu l-verita', u bit-tagħsir toħroġ biċċa, u l- parti l-oħra b'xi mod tinħeba.

Din m'hijiex serjeta' ta' ġustizzja f'pajjiżna.

Jiena ħadt gost nisma' lill-abbli kollega tiegħi, li għamel diskors tajjeb, jitkellem fuq il-liġi, imma jien ippretendejt li fuq dan il-każ jgħidilna x'inhu jsir min-naħa tal-gvern, u x'inhuma jagħmlu biex dawn l- affarijiet li saru, ma jerġgħux iseħħu.

Mill-informazzjoni li għandha l- oppożizzjoni - li għandi jiena u naf li għandu l-Onor.

Alfred Sant - m'hemm l-ebda indikazzjoni li n-nies fiċ-ċivil kienu b'xi mod the persons to blame.

Jekk hu minnu – jiena se nistaqsi, allvolja għandi r-risposta imma ma rridx inkun prużuntuż - li bejn April ta' din is-sena sakemm ingħatat it- tender, il-gvern kien diġa' jaf b'ċerti affarijiet fuq il-kumpannija special cleaners u hu ma qalx b'dan lil min kellu jagħżel, allura l-gvern kompliċi.

Sempliċi, m'hemmx fejn tistaħba.

Mr Speaker, pero` dan mhux kollox għax in-nies qed jistaqsu affarijiet oħra.

Per eżempju, jekk kemm-il darba aħna rridu nagħtu kredibilita` lil dan tribunal amministrattiv li qed niddiskutu, irridu naraw li dak kollu li jiġi deċiż minn kull tribunal jiġi onorat.

Imma bir-rispett kollu, mhux dejjem hekk sar taħtkom.

Aħna, bħala partit Laburista, kellna nsofru għax onorajna deċiżjonijiet fuq affarijiet li kienu kontra.

Intom għamiltu bil- kontra.

Mhux hekk biss, jekk tara min huma ċ-chairmen u l-membri li qed imexxu t-tribunali li għandna bħalissa ssib li għandek close to 90% blu ta' vera - meta ngħidu blu ta' vera, nazzjonalisti fid-demm - 10% ma tafx x'inhuma, u jista' jkun li hemm xi 1% jew 2% li huma tan-naħa tagħna.

Issa immaġina kemm huwa agħar li nagħmlu tribunal wieħed amministrattiv u l- istess prim imħallef jgħidlek biex ma tagħmilx dan għax jista' jkollok pożizzjoni fejn l-istess gvern jagħmel hekk biex ikollu deċiżjoni favur tiegħu u mhux favur iċ-ċittadin.

Allura fejn hi l-ġustizzja?

Jekk aħna qed ngħidu li l-ġustizzja hija u għandha dejjem tkun ibbażata biex jiġi protett id-dritt taċ-ċittadin billi jieħu r-rimedji kollha legali u anke proċedurali u li ma jkollu l-ebda suspett li l-affarijiet mhux qed jimxu skond il-liġi, allura kif kif niġu u nagħmlu affarijiet bil-maqlub?!

Sur President, fis-second schedule ta' din il-liġi hemm patafjun ta' liġijiet li naħseb li fil-kumitat tal-kamra għandna nixtarru liema minnhom għandna nipprovaw.

Per eżempju, tiġix tgħidli li kawża dwar il-liġi industrijali nitfagħha quddiem tribunal fejn l-imħallef ikun magħżul mill- gvern għal erba' snin.

Għaliex?

Għax il-gvern jista' jkollu interess, f'dik il-kawża, li jtellef id-dritt ta' dik il-union jew ta' dak il-grupp ta' ħaddiema.

Jista' jkollu interess.

U ġraw dawn l-affarijiet, u inti taf li ġraw.

(Interruzzjonijiet) Jekk taħtna ġraw sar ħażin.

Ara ma taħsibx li se niddefendi dak li sar ħażin taħtna.

Id-dritt u l-irġulija tal-verita' hija waħda, li l-ġustizzja hija waħda u ċertament m'għandhiex ikollha kuluri.

Issa ħalli ngħid xi ħaġa fuq l-appell.

Is-segretarju parlamentari semma l- liġi Olandiża.

Jien irriċerkajt fuq il-liġi Taljana u l-liġi Franċiża, u naħseb li m'għandniex għalfejn noqogħdu lura mil-liġi Taljana.

Aħna tgħallimna mingħand it-Taljani u minn tal-Franċiżi żgur li għandna ħafna.

It-tribunal industrijali amministrattiv ma jeżistix fi Franza.

Għandek il- qorti amministrattiva.

Għaliex?

Għax ħassew li jipproteġu aktar liċ- ċittadin jekk jpoġġuh taħt is-sistema ġudizzjarja kif inhi.

Aħna qed ngħidu li l-appell għandu jsir.

Pero' jsir mhux fuq punt ta' dritt biss.

Id- dritt ta' l-appell jinkludi l-punt tal-mertu.

Allura jien qed nagħmilha ċara li hemmhekk se nitolbu wkoll li jkollna rimedji f'dan is-sens.

Per eżempju, f'artiklu 22 qed jingħad li –

"Kull aprti fil-proċeduri quddiem it-Tribunal ta' Reviżjoni Amministrattiva li tħoss ruħha aggravata b'deċiżjoni ta' dak it- Tribunal tista', fuq punt ta' liġi biss, tappella..."

Aħna hawnhekk qed ngħidu li l-appell jista' jsir ukoll fuq punti ta' fatti, fuq il-mertu.

Mr Speaker, ħaġa oħra li rrid ngħid hi li meta inti qed titkellem fuq it-trasparenza tal-qorti - u daħal tajjeb fiha l-Onor.

Mifsud Bonnici fid-diskors tiegħu - trid tgħid ukoll li t-trasparenza titlob li meta qed titkellem fuq ġudikant għandek is-security of tenure.

Issa s- security of tenure, għal min qed jismagħna tfisser, li ladarba dak appuntat imħallef, ladarba dak appuntat maġistrat, ħadd ma jista' jmissu u jiddeċiedi favur jew kontra b'responsabbilta'.

Dak huwa l-uffiċċju tiegħu, protett.

U tant hu protett li jitħallas mill-consolidated fund.

(Interrruzzjonijiet) Iva, imma meta inti qed taħtar president - insejjaħlu president għalissa, aħna qed ngħidu li għandu jkun imħallef - għal perijodu ta' erba' snin qiegħed awtomatikament....

(Interruzzjonijiet) Iva, imma l- president ikun persuna li jokkupa l-kariga ta' imħallef jew ta' maġistrat f'Malta.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari, bil-permess ta' l-Onor.

Farrugia.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Din hija xi ħaġa ġdida.

Aħna qegħdin ngħidu: Nagħtu kas ikollna ftit kawżi hemmhekk, għandu jkollna mħallef disentu fuq hemm, jew għandu jkollna ex-imħallef jew ex-maġistrat, inħalluha titla' 'l fuq, imbagħad naqilbuha għal fuq imħallef jew maġistrat?

Din il-kritika tal-prim imħallef jiena qrajtha.

Imma m'għandniex niġru għandna nitilgħu pass pass għax mhux se nixħtu x-xogħol kollu f'daqqa' hemm ġew, imma se ndaħħluh bil-mod il-mod.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Farrugia jkompli.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Point taken, imma jien qed ngħid li fejn tidħol l- indipendenza tal-ġudikatura b'dan l-artiklu kif inhu vokabulat f'dan l- abbozz diġa' qed jixxejkja l-indipendenza.

Dan bħalma ġara fil-każ tat- tribunali għat-talbiet iż-żgħar.

Issa jien mhux qed ngħid li mhux qed jaħdmu.

Dażgur li qed jaħdmu u allaħares ma jaħdmux.

Imma inti taf li jkollok dak is-suspett li jista' jkollok din il-problema u allura s-suspett inaqqas it-trasparenza, u allura wieħed irid joqgħod attent.

Jiena qed ngħid li dan huwa abbozz tajjeb li rridu naħdmu fuqu ħalli naraw li jservi biex verament tinħoloq verament struttura li tkun qed tieħu ħsieb b'mod speċjalizzat, għax illum l-ispeċjalizzazzjoni hija the order of the day.

Ejja, per eżempju, nsemmu l-kawżi fuq proprjeta`.

Għandek ċerti ġudikanti li għandhom ċerta kapaċita' li kawżi ta' proprjeta' jagħmluhom bl-iktar mod spedjenti u hemm oħrajn li iktar jippreferu affarijiet oħra minn kawżi fuq proprjeta'.

Mela jekk ikollok dak il-ġudikant u within the structure of the court ikollok sezzjoni partikolari għall-kawżi fuq proprjeta', dik tkun qed tagħmel servizz aktar lill-ġustizzja.

Għaliex?

Għax qed ikollok sentenzi joħorġu iktar malajr, sentenzi li qed jingħataw b'mod speċjalizzat u ċertament il-work load tkun tista' tqassmu aħjar.

Issa ma jfissirx allura li m'għandux ikun l-istess ħaġa fil-kamp amministrattiv.

Inti semmejt il-mibki Wallace Gulia.

Jiena niftakru wkoll, kien jgħallimni u niftakru kemm fl-uffiċċju ta' l-avukat ġenerali u mbagħad anke bħala imħallef.

U niftakar, fost l-affarijiet li kien jgħid, f'dik il-kawża famuża li qatt ma tista' tieħu d-dipartiment jew il-kummissarju l-qorti talli għamel breach għaliex ir-re dejjem għandu raġun.

Ovvjament imbagħad ħarġet bħala l-prinċipju li int ma tistax tmiss min huwa on top ta' l- eżekuttiv.

Wallace Gulia kien qed iħoss diġa' li għandna nimxu fuq is- sistema Franċiża.

Kien jemmen fis-sistema Ingliża, pero' kien jara bħala mudell is-sistema Franċiża.

L-Onor.

Mifsud Bonnici semma l-mudell Olandiż u jien naħseb li dan l-abbozz huwa kollu bbażat fuq id-dokumentazzjoni Olandiża.

Bħala l-leġislazzjoni l-Onor.

Mifsud Bonnici mar għas-sistema Olandiża u għamel sew li qabad mudell.

Pero` jiena qed ngħid li issa rridu naħdmu biex dan l-abbozz insaħħuh billi naraw fejn nistgħu nsaħħuh biex iktar ikun prudenti, iktar ikun bil-għaqal, iktar ikun b'saħħtu u jagħti iktar kredibilita' lil dak li qegħdin nagħmlu.

Għaliex?

Għax illum hawn intom, għada jkun hemm aħna, u allaħares ikollna ping pong fejn inti tista' tgħawweġ 'l hemm u tista' tgħawweġ 'l hawn id-dritt taċ-ċittadin.

Dak hija l-agħar ħaġa li tista' ssir.

Għalhekk jiena ngħid li dak li qed tagħmlu intom, dnubiet żgħar, dnubiet kbar u sagrileġġi ma jagħmlux ġid lill-poplu Malti, lanqas fejn jidħlu affarijiet żgħar.

Biex nagħlaq xtaqt ngħid xi ħaġa fuq il-legal aid.

Il-bieraħtlura kellmitni mara anzjana ta' 82 sena - m'għandhiex għaxja ta' lejla, batuta ħafna - li applikat għal-legal aid fuq kawża u ilha tistenna risposta li se jagħmlulha kawża sena.

Issa din kemm se tgħix?

Qed ngħidlek dan biex tkun taf x'inhu jiġri.

Issa din tajba?

Dażgur li m'hijiex tajba!

Mela din għandha 82 sena u ilha tistenna sena biex tagħmel kawża lill-gvern fuq xi ħaġa fejn tidħol il-kera, għax m'għandhiex flus.

Issa dan mhux dritt taċ-ċittadin ukoll?

Jiġifieri anke f'dan il-kamp fejn jidħol legal aid irridu naraw li jkun hemm sistema li taħdem, u mhux li għandek dritt.

Veru li persuna għandha dritt tmur tfittex l-għajnuna legali, imma meta dak id-dritt, għalkemm qiegħed hemm, qiegħed fl-ajru m'hu dritt xejn.

Dik imbagħad tiġi kważi farsa.

Għalhekk jiena nemmen li anke f'dan ir-rigward fejn għandu x'jaqsam il-kamp amministrattiv, il-legal aid trid tkun vera waħda soda.

Għaliex?

Għax għandek ħafna liġijiet speċjalizzati u għandek kawżi li għandhom x'jaqsmu mal-petizzjonijiet li ħafna minnhom trid tippreżentahom b'ittra u oħrajn b'biċċa rikors ta' 10c, pero' mbagħad biex tiffinanzja l-proċeduri - u l- proċeduri f'ċerti tribunali ma jeħdux seduta waħda, ġieli jieħdu anke erbgħa u ħames seduti – trid tkun b'saħħtek finanzjarjament.

Vera l- proċedura tkun differenti minn dik tal-qrati, imma allaħares ma jkollniex sistema ta' legal aid taħdem tajjeb.

Allura jiena ngħid li f'dan ir- rigward għandna wkoll intejbu dan l-abbozz biex ikollna abbozz li jagħmel aktar ġid lill-ġustizzja Maltija fejn għandu x'jaqsam id-dritt amministrattiv.

Grazzi.

MR SPEAKER: Għandi nifhem li l-Onor.

Farrugia għandu xi dokument li jrid ipoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva) Il-permess ingħata.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-mrjda tal-Kamra:-

Kopja ta' protest ġudizzjarju fil-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili tal- Maġistrat Dennis Montebello vs Prim Ministru, Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern, is-Segretarju Parlamentari fil-Ministeru tal-Ġustizzja, is- Segretarju Permanenti fil-Ministeru tal-Ġustizzja, id-Direttur Ġenerali (Qorti) u l-Avukat Ġenerali.

MR SPEAKER: Sar il-ħin.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni fuq dan l-Abbozz ta' Liġi kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

MR SPEAKER: L-Onor.

David Agius.

ONOR DAVID AGIUS (President Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi): Sur President, nixtieq nirrapporta li l-Abbozz ta' Liġi li jirregola l-Infurzar ta' Drittijiet ta' Proprjeta' Intellettwali - Abbozz Nru 83 - għadda mill-istadju ta' kumitat mingħajr emendi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Is-Segretarju Parlamentari, jekk jogħġbu, iressaq l- aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR CARMELO MIFSUD BONNICI: Sur President, nipproponi l-aġġornament tal- Kamra għal nhar it-Tlieta, 28 ta' Novembru 2006 fis-6.00 p.m. b'din l- aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar il-Ġustizzja Amministrattiva - Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi tal-Liġijiet tal-Pulizija - Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi li Jimplimenta Miżuri ta' l-Estimi - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili (Emenda Nru 2) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Organizzazzjonijiet Volontarji - Tieni Qari;

Diskussjoni miftuħa dwar rapport maħruġ mis-Segretarjat għan-Negożji Żgħar u s-Self Employed - Kontinwazzjoni;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali (Emenda Nru 2) - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Att tal-Bank Ċentrali ta' Malta - Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi li jirregola l-Infurzar ta' Drittijiet ta' Proprjeta' Intellettwali - Tielet Qari.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki.

L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker, fis-7 u fit-8 ta' Diċembru ġewwa l- Portugal se jinżamm il-kungress tal-Partiti Soċjalisti Ewropej.

Dan huwa avveniment li jsir darbtejn matul kull leġislatura tal-Parlament Ewropew, u huwa l-ogħla organu tal-partit soċjalisti Ewropej.

Matul is-sena, bejn kungress u ieħor, hemm il-presidenza ta' l-istess partiti soċjalisti Ewropej li tieħu deċiżjonijiet amministrattivi u ta' organizzazzjoni.

L- istess presidenza, li għandi l-pjaċir li jiena membru tagħha u nirrappreżenta lill-Partit Laburista, timplimenta wkoll deċiżjonijiet tal- kungress u tmexxi l-PES bejn kungress u ieħor.

Fis-sistema tal-Partiti Soċjalsiti Ewropej, il-presidenza, fost affarijiet oħra, tifformola wkoll rakmandazzjonijiet għall-kungress dwar guidelines politiċi ġenerali u anke dwar dikjarazzjonijiet ta' prinċipji.

Pero' l- kungress huwa l-organu suprem tal-Partiti Soċjalsiti Ewropej u huwa l- kungress li finalment jiddeciedi dwar guidelines politiċi għall-Partiti Soċjalisti Ewropej.

Il-kungress jadotta wkoll riżoluzzjonijiet u rakmandazzjonjiiet lill-partiti membri lill-presidenza stess, u anke lill- grupp soċjalista li hemm fil-Parlament Ewropew.

Il-kungress jirreaġixxi anke fuq l-attivita' tal-PES li tkun saret, u fuq pjan ta' azzjoni għall- futur kif propost mill-istess presidenza.

Il-presidenza tiltaqa', bejn wieħed u ieħor, tliet darbiet jew erba' darbiet kull sena u fiha tissawwar il-policy biex tgħaddi lill-kungress u tiġi awtorizzat minn hemmhekk.

Hawnhekk irrid nagħmel nuri x'inhi d-differenza li teżisti bejn il-grupp soċjalista tal-membri Parlamentari Ewropej u l-grupp li jappartjeni għal dak magħruf bħala l-European People's Party (EPP).

Id-differenza fundamentali hija li filwaqt li l-membri soċjalsiti parlamentari fil- Parlament Ewropew għandhom twemmin wieħed, huma omoġeni fit-twemmin tagħhom, għandhom valuri komuni, dawk li jifformaw l-EPP huma taħlita ta' opinjonijiet - ngħidha b'ebda nuqqas ta' rispett – huma spectrum ta' mod kif iħarsu lejn problemi politiċi u qegħdin flimkien sempliċiment għax m'humiex soċjalisti.

Dan qed ngħidu biex nuri li fil-partit tas-soċjalisti Ewropej huwa faċli li jkollok bħal m'hi l-presidenza u l-kungress li eventwalment japprovaw policy papers u linji politiċi li jiġu implimentati u segwiti mill-membri parlamentari soċjalisti fil-Parlament Ewropew, għax hemm linja ta' ħsieb.

Dan qed ngħidu wkoll għax minn mindu sirna membri ta' l-Unjoni Ewropea, aħna, bħala Partit Laburista, li konna membri assoċjati ma' dan il-partit tas-soċjalisti Ewropew, issa sirna membri sħaħ tiegħu.

Pero' dan m'għamel l-ebda differenza għalina f'dawk li huwa tibdil ta' twemmin, u ma sibna l-ebda diffikulta' biex inkunu nistgħu nadottaw dawk il- policies u dawk id-deċiżjonijiet li jittieħdu fi ħdan il-partit tas- soċjalsiti Ewropej.

Dan il-kungress ġewwa Porto fil-Portugal li se kif għedt se jsir fis-7 u fit-8 ta' Diċembru - għalih delegazzjoni mill-partit tagħna se tkun immexxija mill-mexxej stess u għandi l-pjaċir u l-unur li nkun parti minnha - se jsir fi sfond ta' sitwazzjoni Ewropea li evolviet f'dawn l-aħħar snin.

Il-kungress se jirreaġixxi u se jara x'policies irridu nadottaw bħala partiti soċjalisti fi ħdan l-Unjoni Ewropea għal dak li qed jiżviluppa u għal dak li qed iseħħ fl-istess Unjoni Ewropea.

Irid jara s-sitwazjzoni f'Ewropa mkabbra minn 25 membru dalwaqt għal 27 membru, Ewropa mibdula f'teknoloġiji u kapaċitajiet ġodda u b'nies li jgħixu aħjar u iktar fit- tul.

Dawn huam veritajiet li rridu naraw kif se nagħmlu policies madwarhom.

Imma hija Ewropa wkoll fejn miljuni huma bla xogħol, fejn ħafna huma imwarrba mill-mainstream tas-soċjeta', fejn għandek il-faqar, fejn hemm ċittadini li ma jafux x'se jiġri mill-futur tagħhom.

U jekk aħna naraw l- Unjoni Ewropea min-naħa waħda u niddejqu nitkellmu fuq in-naħa l-oħra iktar skura ta' l-Unjoni Ewropea ma nkunxu qegħdin niffaċċjaw il-problemi li diġa' qegħdin ma' wiċċna u l-oħrajn li se jiġu f'dan ix-xenarju.

Sur President, ħafna ma jifhmux x'inhuma l-għanijiet aħħarija tal-proġett ta' l-għaqda tal-membri stati fl-Unjoni Ewropea.

Għadu ma waslilhomx il- messaġġ, għadhom ma jafux x'jiġifieri, għadhom ma jafux għaliex qed issir din l-għaqda bejn dawn il-pajjiżi.

Saħansitra ma jafux fejn sejra din is- soċjeta' u kulħadd ikejjel b'xibru, kulħadd jirreaġixxi għal dak li qed iħoss hu, u huma beżgħana mill-futur.

Għaliex?

Għax meta inti ma tafx x'se jiġri, meta m'għandekx guidelines, meta m'intix qed tara, kif jgħidu l- Ingliżi, the light at the end of the tunnel tibża' għax ma tkunx taf fejn sejjer.

U dan, b'mod partikolari minħabba li għad hemm ħafna li ma jħossux il-benefiċċji li kienu mwiegħda lilhom.

Dan iwassal għal dak li qed naraw illum jiġri fl-Unjoni Ewropea, fejn għandek elemnti radikali, kemm mil-lemin kif ukoll mix-xellug estrem, li qed ixewxu kontra s-soċjeta` demokratika.

Dawn qegħdin jgħidu li din falliet, u kif qiegħda m'huwiex il- mod kif għandha taħdem.

Dan qegħdin narawh jirrifletti ruħu f'movimenti estremi fi ħdan l-Unjoni Ewropea, li saħanistra ngħid li qed ikunu ta' theddida għall-bilanċ fis-soċjeta`.

Il-Unjoni Ewropea llum, kif naraha jien, għandha għażliet politiċi li trid tagħmel.

U huwa dover tal-klassi politika li tagħmel dawn l-għażliet u tispjegahom b'mod ċar li jifhmuhom iċ-ċittadini tal-pajjiżi Ewropej, u mhux nagħmlu ħafna dokumenti li jibqgħu fuq l-ixkaffa u ħafna dissertazzjonijiet li ċ-ċittadin fit-triq ma jafx kif se jolqtuh, jew kif hu jidħol fil- kontest tagħhom.

Iċ-ċittadin Ewropej - u dan joħorġ minn ħafna questionnaires u minn l-Eurobarometers studies li saru – qiegħed bid-dritt jistenna policies u għażliet li jindirizzaw il-problemi li jiltaqgħu magħhom huma kuljum.

U l-lista tal-problemi li qed jiltaqgħu magħhom ma tispiċċa qatt, imma nistgħu nsemmu ftit.

Per eżempju, dawn iridu aktar postijiet tax-xogħol u kondizzjonijiet tax-xogħol aħjar.

Għandek imbagħad il-problema ta' l-immigrazzjoni, is-sigurezza f'pajjiżhom, l-effetti tat- taqlib tal-kliema, il-ħarsien ta' l-ambjent, iktar inklussivita`, iktar ħarsien soċjali, skejjel u tagħlim aħjar, kura medika irħas u aħjar, u iktar ħin ta' mistrieħ mal-familja.

Imsomma hemm lista tibqa' sejra u ma tispiċċa qatt.

Dawn huma l-problemi li ċ-ċittadin komuni, 'il bogħod mid-diskors fuq għanijiet u oġġettivi kbar, jitkellem fuqhom.

Il-PES jemmen li dawn il- problemi jista' jinstabilhom tarf aħjar billi wieħed jagħti ħajja ġdida lill-Ewropa b'dawk li nsejħulhom policies soċjal demokratiċi ġodda, liema policies joħorġu billi niżviluppaw iktar u aħjar il-viżjoni tagħna f'dik li hija msejħa demokrazija soċjali Ewropea.

Kien hawn anke min qal f'dan il- parlament, fi snin mhux daqstant 'il bogħod, li s-soċjaliżmu miet.

Kien hawn min qal li "soċjaliżmu" hija kelma maħmuġa li lanqas għandek issemmiha, filwaqt li nesa li ftit xhur wara kien fuq l-istess mejda ma' ħafna prim ministri u ħafna mexxejja tal-membri stati ta' l-Unjoni Ewropea li huma ta' twemmin soċjalista, li jemmnu fil-preċetti u fit-twemmin soċjal demokratiku, u li huma anke fi ħdan dan il-kungress qegħdin jitkellmu fuq il-viżjoni ġdida ta' Ewropa demokratika soċjali.

Illum qed tiżviluppa Ewropa soċjali ġdida, Ewropa kommessa li tara t-twettiq tal-ġustizzja soċjali.

Dak li semmejt qabel, ħafna minnu joħroġ min-nuqqas ta' implimentazzjoni tal-ġustizzja soċjali.

Pero' mhux kulħadd jemmen li l- progress soċjali u dak ekonomiku għandhom jibqgħu fil-qalba ta' l-iżvilupp ta' l-Ewropa u jimxu id f'id.

Hawnhekk niġi għal meta kien hemm ir- reviżjoni tal-proċess ta' Lisbona fejn kien hemm min qal aħjar nieqfu milli nkomplu nkabbru l-welfare society u s-servizzi soċjali għax dan qed ixekkel l-iżvilupp ekonomiku.

U kien hemm nies bħal Jaques Delors li qal li s- servizz soċjali u l-welfare state mhux xkiel għall-iżvilupp ekonomiku, imma huma asset, xi ħaġa pożittiva għax jgħinu ħalli jkollok iktar armonija fil- pajjiż u jkollok iktar min imid għonqu għax-xogħol b'kuraġġ u b'determinazzjoni li jagħmel aħjar.

Is-sistemi tal-welfare fil-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea kollha nbdew u nbnew minn partiti u gvernijiet soċjalisti, minn partiti soċjalisti demokratiċi, minn partiti laburisti u minn organizzazzjonijiet tal-ħaddiema li għenuhom.

Din hija l-istorja.

Illum hemm min jirraġuna li l-pajjiżi Ewropej ma jifilħux iktar isostnu l-welfare state minħaba l-efetti tal- globalizzazjoni u qed jitkellmu fuq li għandna nċekknu l-welfare state, li għanda nħallu kollox jitmexxa mill-kummerċ liberu u mill-forzi tas-suq.

Din hija politika perikoluża, politka li l-partiti soċjalisti ma jaqblux magħha, u politika li jiena konivnt li fil-kungress li se nattendu għalih se tiġi kkundannata u ribattuta għax m'hijiex it-triq 'il quddiem għall- Unjoni Ewropea.

Il-partiti soċjalisti jemmnu mod ieħor.

Jemmnu li s- soċjeta' m'għandhiex issir vittma tas-suq ħieles li mhux ikkontrollat.

U dan għednieh u nkomplu ngħiduh u nemmnuh u hemm il-provi tiegħu.

Suq ħieles mhux ikkontrollat ma jġibx 'il quddiem is-soċjeta'.

Meta nitkellmu fuq internal market fl-Unjoni Ewropea rridu mmorru 'l bogħod mil-idea ta' suq ħieles li jaħdem waħdu bla kontrolli.

Dmirna, bħala soċjalisti, huwa li nsaħħu u mhux inżarmaw il-welfare state.

U kif nagħmluh dan?

Billi nagħmlu tiġdid u modernizzar, billi ndaħħlu sett ta' drittijiet u obbligi ġodda u billi nfasslu ftehim ġdid bejn iċ-ċittadin u bejn il- gvern.

Dan ma jfissirx li rridu nibqgħu bilfors bis-sistemi eżatti bħalma kienu fil-passat, imma jrid ikun hemm fine tuning ħalli dawn iż-żewġ pilastri ta' l-ekonomija tal-pajjiżi membri ta' l-Unjoni Eworpea jimxu flimkien.

Iċ-ċittadini tagħna jridu social policies aħjar, mhux innaqqsu mis-social policies.

Kif qegħdin ngħidu, better not less.

Irridu nsibu l- mod kif il-kompetittivita' ekonomika, il-politika ambjentali li tkun sostenibbli u t-twettiq tal-ġustizzja soċjali jsaħħu lil xulxin u jaħdmu flimkien, u mhux jaħdmu kontra xulxin.

Dawn huma tliet pilastri li pajjiż demokratiku, pajjiż ċivilizzat, kif niftaħħru li hi l-Ewropa, ma jistax ma jibnix fuqhom.

Prinċipju fundamentali għandu jkun li kull ċittadin ikollu aċċess indaqs għall-ogħla kwalita' ta' affarijiet u ta' servizzi, u jkollu l-istess opportunitajiet tant li ħadd m'għandu jitħalla fil-ġenb.

Ħadd m'għandu jkun - kif ngħidu spiss aħna – għar-rimi, għax kulħadd għandu l-potenzjal u l- kapaċitajiet tiegħu u għandu kontribut x'jagħti lis-soċjeta'.

Huwa magħruf li pajjiżi differenti fl-Unjoni Ewropea għandhom sistemi ta' welfare fi stati differenti ta' żvilupp.

Fl-opinjoni tagħna, bħala soċjalisti demokratiċi, nemmnu li dawn għandhom ikomplu jiżviluppaw billi fir-riformi li jagħmlu, il-pajjiżi membri jinsistu fuq il-prinċipju ta' inklussivita' u tal-koeżjoni soċjali.

Dawn huma prinċipji fundamentali, li għalkemm wieħed jitkellem fuqhom, aħna kommessi li narawhom jiġu implimentati fil-prattika.

L-Ewropa soċjali ġdida li s-soċjalisti demokratiċi jivviżwalizzaw hija Ewropa li jimpurtaha mill-ħarsien soċjali, u li dan irid ikun imħares mill- forzi kollha soċjalisti, soċjal demokratiċi, forzi laburisti u forzi progressivi oħra, bħal m'huma trade unions, il-komunita' tan-negozju, is- soċjeta' ċivili kif ukoll il-gvernijiet nazzjonali.

Aħna ma nemmnux li għanda nħallu l-futur tas-soċjetajiet tagħna jitfassal biss mill-forzi ta-suq.

Din għedtha, ngħidha u nkompli ngħidha.

Fis- soċjeta` li naraw aħna fl-Ewropa soċjali tal-futur kulħadd għandu l-obbligu u d-drittijiet tiegħu.

Il-gvern, b'mod sempliċi ħafna, għandu jipprovdi aċċess għas-servizzi pubbliċi, jieħu ħsieb l-edukazzjoni u protezzjoni soċjali, jiggarantixxi d-drittijiet politiċi, ċivili, soċjali u d- drittiejit tax-xogħol, jgħin fil-ħolqien tal-postijiet tax-xogħol, u jara li kull ċittadin u entijiet oħra fis-soċjeta' jikkontribwixxu sehemhom għall-welfare society.

Dawn huma l-biċċa l-kbira tad-doveri l-kbar li għandu f'dan il-kontest il-gvern.

In-nies tan-negozju li huma importanti ħafna f'soċjeta' li trid tkabbar l-ekonomija tagħha għandhom jippretendu, min-naħa tal-gvern, li jkun hemm stabbilita', fairness u trasparenza u ġustizzja fil-kompetizzjoni.

Pero' min-naħa tagħhom huma għandhom jgħinu fil-ħolqien u fil-ħarsien tax-xgoħol, jgħollu l-kapaċitajiet u l-kompetenzi tal-workforce u jerfgħu parti minn dik magħrufa bħala l-corporate social responsibility.

Min-naħa l-oħra l-individwi għandu jkollhom id-dritt sħiħ li jipparteċipaw fl-opportunitajiet tax-xogħol maħluqa, jgħollu l-livell ta' edukazzjoni u taħriġ tagħhom ħalli jużaw iktar l-opportunitajiet li jinħolqu, u jiżviluppaw il-kapaċitajiet tagħhom tagħhom biex ikabbru r- riżors uman kif ukoll dak soċjali li jkun hemm fil-pajjiż ħalli jkabbru l- potenzjal ekonomiku ekonomiku.

Sur President, il-partiti soċjalisti jemmnu li l-għan aħħari għandu jkun il- ħolqien ta' postijiet tax-xogħol għal kulħadd.

Din forsi tinstema' daqsxejn diffiċli, imma dak għandu jkun l-għan aħħari tagħna.

Welfare state modern irid is-sostenn ta' livell għoli ta' mpjiegi fost il-ħadidema fil-pajjiż biex dawn ikunu jistgħu jikkontribwixxu ħalli tinżamm is-sistema tal-welfare tal-pajjiż.

Is-swieq tax-xogħol iridu jkunu iktar dinamiċi u inklussivi u joffru spazji għal dawk kollha esklużi mill-postijiet tax- xogħol minħabba l-eta', diskriminazzjoni ta' sess u nuqqasijiet oħra fiżiċi.

U dan irid isir billi jaħdmu bi sforz kollettiv biex ikollna tkabbir ekonomiku mibni fuq investiment sod, li jirripsetta l-ambjent, bl- użu ta' l-aħjar teknoloġiji u ta' dawk li huma l-iktar sostenibbli.

Aħna nemmnu li kull pajjiż għandu jinvesti fil-kapaċitajiet taċ-ċittadini kollha, anke ta' dawk low skilled li ma kellhomx u li ma ħadux l- opportunita' biex ikabbru l-edukazzjoni tagħhom.

Dan irid isir fl-istess waqt li nkomplu niżviluppaw il-kapaċitajiet u l-kompetenzi ta' kull wieħed, insibu prattiċi ta' xogħol aħjar, mhux billi nżidu t-tbatija, u nikkompetu ma' ħaddieħor mhux fuq cheap labour imma b'ħiliet aħjar, bi produzzjoni ikbar.

Dan irid ikun bħala riżultat ta' investiment f'makkinarju modern u workforce iktar mħarrġa u motivata, għax jekk ma tkunx motivata ma tagħmel xejn.

Irridu ninvestu iktar fl-edukazzjoni, fit- training u social policies.

Għad hemm wisq diviżjoni bejn dawk li huma edukati u mħarrġin sewwa u dawk li ma ngħatawx jew ma kellhomx l-opportunita' li jedukaw jew iħarrġu rwieħhom sewwa.

Dawk li tilfu din l-opportunita' għandu jinstabilhom kif jingħatalhom ċans ieħor, u dan billi nitfgħu l-aħjar għalliema u mgħallmin ma' dawk li l-iktar għandhom bżonnhom u mhux il-kontra, kif isir sal-lum.

F'dan il-qasam f'pajjiżna, kif jindikaw il-miri ta' Lisbona, għadna lura, u nappella biex kemm nistgħu nitfgħu fondi u riżorsi biex niżviluppaw l- edukazzjoni u t-taħriġ u ninvestu kemm nistgħu fl-innovazzjoni, fir-riċerka u fl-iżvilupp għaliex b'hekk biss noħolqu Ewropa soċjali ġdida kif nixtiequ narawha aħna s-soċjalisti.

Sur President, is-soċjalisti Ewropej jemmnu wkoll li s-saħħa ta' l-Ewropa tinstab meta jkollna soċjetajiet verament inklussivi, li fihom kulħadd ikun jgħodd u ħadd ma jintrema' jew jitwarrab, u fejn, fost ħwejjeġ oħra, il- ħiliet ta' kulħadd jintużaw u anke jiġu massimizzati.

Il-forzi tas-suq waħedhom joħolqu klassi ta' emarġinati, u dan jista' jiġi biss evitat jekk mal-forzi tas-suq jiddaħħlu u jiġu implimentati policies soċjali.

Dawk li jbatu l-aktar f'din is-sitwazzjoni jkunu n-nies qegħda, iż-żgħażagħ, dawk ta' bla sengħa, dawk kbar fl-eta', il-morda, n-nisa u setturi oħra fost l- oħrajn.

Flimkien mal-komunita' kummerċjali, is-soċjeta' ċivili, l-NGOs u l- istakeholders l-oħra, irridu nassiguraw li nipprovdu servizz ta' saħħa, servizzi soċjali u prattiċi fis-suq tax-xogħol li jwasslu għal aktar koeżjoni soċjali.

Irridu wkoll nippruvaw li nipprovdu kura u attenzjoni u servizzi soċjali adegwati għall-anzjani fis-soċjeta', biex jiġi evitat l- fenomenu ta' l-iżolament, u ninkoraġġixu li wħud ikunu indipendenti u mhux mwarrba, filwaqt li anke nipprovdu għajnuna lill-familji fil-bżonn, partikolarment lill-ġenituri, nisa jew rġiel, biex ngħinuhom ilaħħqu mar- responsabbiltajiet kemm familjari kif ukoll fuq il-post tax-xogħol.

Dawn huma kollha ideat li joħorġu mit-twemmin soċjalista, mid-dokumenti li qegħdin niddiskutu u li nemmen li se jiġu aċċettati fil-kungress li qed nitkellem fuqu.

Ma' dan irridu norbtu wkoll l-importanza li għandha tingħata lill-ħarsien tat-tfal fis-sens ta' childcare.

Għandna nipprovdu dan is-servizz lil kulmin għandu bżonnu, jekk irridu naraw l-ekonomija tagħna timxi 'l quddiem, u naraw li jkun aċċessibbli u affordable, fis-sens li wieħed ikun jista' jaffordja l-fee li tkun qed tintalab għal dan is-servizz, jekk ma jkunx mogħti b'xejn.

Dan, in the long run, ikun ukoll fl-interess ta' l- iżvilupp psikoloġiku u edukattiv tat-tfal u jsaħħaħ is-sens ta' komunita' fis-soċjeta', biex ma ngħidx li servizz bħal dan jgħin biex aktar nisa jidħlu fis-suq tax-xogħol l-impjieg, u li dan l-istess servizz joħloq, hu stess, aktar postijiet tax-xogħol.

Jien ċert li ċerti nisa f'pajjiżna ma jaħdmux għaliex m'għandhomx fejn iħallu t-tfal.

Ma nistgħux niddependu biss fuq in-nanniet, min għandu n-nanniet, imma jrid ikun hemm servizz bħal dan biex jgħin lill-koppji jagħmlu aktar kapital u jkunu aktar kapaċi jaħdmu u jġibu flus lejn il-familja.

Sur President, minkejja l-ħafna progress li sar, nista' ngħid li bejn in- nisa u l-rġiel għad fadal ukoll ħafna inugwaljanzi, kemm diretti kif ukoll indiretti.

Pajjiżna għamel passi kbar 'il quddiem, imma l-mara għadha mtaqqla bir-responsabbiltajiet tat-tmexxija tal-familja u t-trobbija tat- tfal, bi strutturi ta' support li m'humiex żviluppati biżżejjed, bi preġudizzji soċjali u kulturali li ħerġin minnhom bil-mod wisq, u b'diskriminazzjoni fis-suq tax-xogħol.

U dan biex ma nsemmix ukoll id- diskriminazzjoni li teżisti fis-sistemi tal-welfare fejn jidħlu l- pensjonijiet u n-nuqqas ta' flessibilita' fil-ħinijiet tax-xogħol għall- ġenituri li jaħdmu kemm nisa kif ukoll irġiel.

Dawn huma oqsma ta' servizzi soċjali li nemmnu li għad jista' jsir ħafna tibdil għall-aħjar fihom, bir-riżultat, li permezz ta' hekk jista' jkollna aktar persuni lesti jidħlu fis-suq tax-xogħol biex inkabbru l-ekonomija tagħna u nagħtu ċans aktar ċittadin jissodisfaw l-ambizzjonijiet professjonali tagħhom.

Flimkien ma' forzi soċjalisti Ewropej oħra aħna nemmnu li x-xogħol huwa parti importantissima fil-ħajja u fis-soċjeta`.

Is-soċjeta` moderna żviluppat madwar il-mod kif maż-żmenijiet organizzajna x-xogħol u r- responsabbiltajiet li jġib miegħu, permezz tad-djalogu - djalogu li mhux dejjem kien paċifiku, anzi kultant kien ħafna b'mod ta' konfront dirett - bejn organizzazzjonijiet ta' min iħaddem u t-trade unions li jħarsu d- drittijiet tal-ħaddiema.

Minn dan toħroġ l-importanza tad-djalogu soċjali u x-xewqa li jinħoloq dak magħruf bħala tripartheid social dialogue bejn gvern, min iħaddem u min jirrappreżenta lill-ħaddiema.

Dan kien konċett li kien se jiġi istituzzjonalizzat kieku daħal fis-seħħ it-trattat kostituzzjonali, imma sal-lum din għadha m'hijiex adottata.

Il-mod kif ikun organizzat ix-xogħol u l-kondizzjonijiet li fih jitwettaq ix-xogħol għandhom rwol importanti fit-tkabbir ekonomiku, fil-ħolqien ta' aktar xogħol u fil-kisba tad-drittijiet indaqs.

Il-partners soċjali, skond it-twemmin soċjalista, għandhom ikunu kapaċi jantiċipaw it-tibdil li jkun ser iseħħ u jaħdmu flimkien biex jgħelbu d-diffikultajiet li ġġib magħha l- bidla.

Id-djalogu soċjali għandu jissaħħaħ fil-livelli kollha, kemm fuq il- post tax-xogħol, kemm fuq il-livell nazzjonali u issa anke fuq livell Ewropew, biex jagħti lill-ħaddiema vuċi akbar fit-tfassil ta' pjani ġodda għall-ħolqien ta' full employment.

Bħala soċjalisti, Sur President, aħna għandna nemmnu fid-diversita', fit- tolleranza, fl-aċċettazzjoni u fir-rispett lejn dawk li huma differenti minna.

Hawnhekk se nidħlu f'qasam totalment modern u importanti li qed jiżviluppa madwarna.

Soċjeta' demokratika, kif inhi dik Ewropea, ma tistax taċċetta l-intolleranza u l-mibegħda.

Aħna nemmnu li kulħadd għandu dritt li jgħix fid-dinjita` u jiġi trattat b'rispett, hi x'inhi n-nazzjonalita` tiegħu, ir-razza tiegħu, il-kulur tal-ġilda tiegħu, jekk hux raġel jew mara, jemmen f'liema reliġjon jemmen u jkun x'ikun l-orjentament sesswali tiegħu.

Dawn huma prinċipji li aħna bħala Soċjalisti nemmnu fihom bla ebda kondizzjoni.

Nemmnu wkoll li fil-mezzi limitati tagħna rridu nkunu lesti li fid-dinja tal-lum naċċettaw ċertu ammont ta' taħlit u integrazzjoni ta' barranin fis-soċjeta` tagħna.

Filwaqt li bi dritt nistennew li min għandu l-mezzi u r-riżorsi kif ukoll spazju u opportunitajiet akbar minn tagħna, f'ġieħ is-solidarjeta' li nemmnu fiha u nitkellmu tant dwarha, joffri l-id ta' l-għajnuna biex la nbatu tant aħna u lanqas dawk li jkunu daru lejna biex nagħtuhom l-għajnuna li jkollhom bżonn.

Flimkien ma' sħabna s-soċjalisti Ewropej nħoss li l-UE għandha responsabbiltajiet kbar li tfittex itaffi l-kawżi li jwasslu għall- immigrazzjoni illegali, mhux anqas il-faqar, in-nuqqas ta' żvilupp u l- ġlied li ma jieqaf qatt fejn hemm id-disugwaljanzi kbar soċjali.

Nemmnu wkoll li huwa dover ta' l-Ewropa li tassorbi numru kkontrollat ta' immigranti illegali u tipprovdi mezzi kif dawn isibu posthom fis-soċjeta' tal-pajjiż li jkun adottahom.

Is-soċjalisti Ewropej isostnu li biex it-tkabbir ekonomiku jkun sostenibbli jrid ikun fi sfond ta' politika attivita' dwar kif wieħed jagħmel tajjeb għat-tibdil fil-klima tad-dinja - dawn huma fenomeni moderni li qegħdin nagħtu ħafna kas tagħhom illum il-ġurnata - u wkoll fil-kontest ta' politika stabbli dwar provvista ta' l-enerġija għall-industriji tagħna, biex, jekk xejn, inżommu l-livell ta' produzzjoni u l-livell ta' kwalita' tal-ħajja li issa mdorrijin biha.

Dawn huma fatturi li jista' jkollhom impatt kbir ħafna fuq il-ġustizzja soċjali fis-soċjeta' tagħna, fuq l-istat ta' l-ambjent fiżiku ta' pajjiżna, kif ukoll fuq l-andament tal-proġess soċjali. il-prezzijiet dejjem jogħlew ta' l-enerġija jolqtu ħażin l-aktar lill-fqar, lill-anzjani u lil dawk li huma l-aktar vulnerabbli fis- soċjetajiet tagħna.

Dawn il-fatturi jpoġġu fuq spallejna, bħala soċjalisti, sfidi biex nipproteġu aħjar l-ambjent naturali ta' madwarna, ninvestu fit-tfittix ta' sorsi oħra ġodda ta' enerġija alternattiva, filwaqt li nagħmlu dak kollu possibbli biex inaqqsu l-ammonti ta' enerġija li nużaw, nutilizzaw l-enerġija aħjar u ninvestu f'sorsi ġodda ta' enerġija li tkun aktar sostenibbli għall-ġenerazzjonijiet li ġejjin warajna.

Kif jidher minn dan li għedt, is-soċjalisti Ewropej fl-Unjoni Ewropea jaraw ħafna iktar milli sempliċement suq kbir.

La nġibu dawn il-popli kollha flimkien hemm potenzjal kbir għall-aktar koperazzjoni u solidarjeta' bejn il-popli, liema solidarjeta' tista' ġġib aktar benefiċċji u ġid għal kulħadd.

Aħna nemmnu li jista' jkollna Ewropa soċjali aħjar jekk nikkoperaw biex nibnu fuq kompetizzjoni li tħarrek biex tagħmel aħjar, koperazzjoni biex tagħmel aktar saħħa u solidarjeta' li tgħaqqad in-nies flimkien.

Aħna nemmnu f'social market economy, imma mhux f'market society.

L-Ewropa soċjali ġdida li qegħdin jivvizwalizzaw s-soċjalisti Ewropej hija Ewropa li toħloq aktar ġid u tkabbir permezz ta' aktar kompetizzjoni b'saħħitha bejn intrapriżi f'kondizzjonijiet fair u trasparenti permezz ta' koperazzjoni politika bejn l-istati membri u permezz tas-solidarjeta' fil- pajjiżi membri u bejn il-pajjiżi membri stess.

Aħna rridu naraw Ewropa li tkun Ewropa inklussiva, Ewropa ta' tagħlim, Ewropa innovattiva, Ewropa fejn teżisti l-koeżjoni, Ewropa b'ambjent sostenibbli u Ewropa u tipprovdi postijiet tax-xogħol aktar u aħjar.

Sur President, din hija l-Ewropa tal-poplu li s-soċjalisti joħolmu biha u li se jitkellmu fuqha fuq il-kungress tal-Portugall.

Hija Ewropa li jridu jwettqu fil-futur, fejn ikun hemm kondizzjonijiet ta' ħajja u ta' xogħol aħjar fl-aħjar interess taċ-ċittadin.

Dan huwa dak li se niddiskutu u niddeċiedu fuqu fil-kungress li tkellimt fuqu matul dan l-aġġornament.

Nirringrazzjak, Sur President.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta, 28 ta' Novembru, 2006 bl-agenda kif komunikata mis-Segretarju Parlamentari.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

TROBBIJA TAL-MAJJAL

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA staqsiet lill-Ministru għall- Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk permess għat- trobbija ta' majjali jistax jiġi trasferit minn persuna għal oħra u minn razzett għal ieħor?

Jista' jgħid ukoll jekk il-kwoti tal-majjal spiċċawx?

Jista' jgħid għaliex is-sussidju ma ngħatax kollu, jiġifieri Lm120 fuq kull ras u ngħataw biss Lm30 fuq kull ras?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-permess għat-trobbija tal-majjal jista' jiġi trasferit minn persuna għal oħra kif ukoll minn fuq razzett għal ieħor, basta jkun hemm il-permessi kollha meħtieġa.

Rigward il-kwoti, kull bidwi għandu kwota għat-trobbija tal-majjal.

Rigward is-sussidji, l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jispeċifika għal liema sussidji qiegħed jirriferi.

IMPORTAZZJONI TA' BIODIESEL

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-enemalta timportax biodiesel?

Jekk fl-affermattiv, kemm importat matul dawn l-aħħar 12-il xahar?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-enemalta ma timportax biodiesel.

BYPASS TA' SAN PAWL IL-BAĦAR

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari 21621, 21852 u 22067 u jgħid kemm hu stmat ix-xogħol ta' kostruzzjoni biex tiġi rranġata dik il-parti tal-bypass ta' San Pawl il-Baħar li ċediet minħabba xogħol ta' eskavar minn kuntrattur privat?

Min se jħallas għal dan ix- xogħol?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

ŻVILUPP TAL-KULTURA NAZZJONALI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari 21858 u 22072 u jgħid x'fondi pubbliċi ntużaw mill-ministeru għall-iżvilupp tal- kultura nazzjonali tagħna matul is-sena 2005?

Lil min ingħataw dawn il- fondi u għal liema inizjattivi ngħataw?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Parti sostanzjali mill-fondi tal-ministeru jmorru għall-iżvilupp tal-kultura ta' pajjiżna billi jingħataw lil enti governattivi jew semi governattivi, bħal kunsill Malti għall-kultura u l- arti, Heritage Malta, is-sovrintendenza tal-patrimonju kulturali, it-teatru Manoel u l-kavallier ta' San Ġakbu ċentru għall-kreattività.

Dawn l-enti jużaw parti mill-fondi tagħhom sabiex jgħinu enti privati jew individwi jtellgħu attivitajiet kulturali.

Jekk l-Onor.

Interpellant jixtieq informazzjoni aktar dettaljata, nitolbu jkun aktar speċifiku fit- talba tiegħu.

AĦBARIJIET MINN MALTA FL-AWSTRALJA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22073 u jgħid x'inhi r-raġuni għaliex il-PBS mhux iżomm l-impenn tiegħu u regolarment jipprovdi l-SBTV station fl-Awstralja l- aħbarijiet minn Malta kif miftiehem?

Każ tipiku reġa' ġara nhar il-Ħadd 12 ta' Novembru, 2006.

Possibbli li l-cassette konċernat ma jistax jitwassal fi żmien ħamest ijiem?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-PBS qed iżomm il-parti tiegħu ta' l-impenn għaliex il-cassette jinġabar mingħand il-PBS mill-couriers tat-TNT kull nhar ta' Ġimgħa qabel nofsinhar u tlett ijiem wara jasal Sydney biex l-aħbarijiet jixxandru l-Ħadd ta' wara.

Fil-każ imsemmi, il-cassette inġabar mill-uffiċċju tal-PBS nhar il-Ġimgħa 3 ta' Novembru qabel nofsinhar.

Skond it-trace and track facililty tal- couriers tal-PBS, li huma TNT, il-cassette telaq minn Malta u wasal Sydney fis-6 ta' Novembru 2006.

Pero' minn informazzjoni li għandna, il-couriers tat-TNT fl-Awstralja wasslu l-cassette għand l-SBS nhar l-14 ta' Novembru 2006.

Għalhekk peress li l-couriers wasslu l-cassette għand l-SBS tard, l- aħbarijiet tal-Ħadd 12 ta' Novembru, 2006 ma xxandrux.

Informat ukoll li l- PBS talab spjegazzjoni mingħand it-TNT u dawn min-naħa tagħhom wieġbu li dan kien każ ġenwin ta' żball uman u wiegħdu li se jagħmlu dak kollu neċessarju biex is-sitwazzjoni ma terġax tirripeti ruħha.

Il-PBS jinnota li s-servizz s'issa kien sodisfaċenti u f'dan l-istadju ma jarax il-bżonn ta' azzjoni ulterjuri.

XOGĦLIJIET FIL-MAGĦTAB

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22045 u jgħid liema xogħol b'kuntratt sar fis-sit tal-Magħtab?

Jista' jagħti lista sħiħa tal-kuntratturi, kuntratti u ħlasijiet li ħadu fis-sena 2004?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Bħala xogħol li sar fuq is-sit tal-Magħtab l-antik fiż-żmien li għalih qed issir riferenza, kienu nvoluti l-kuntratti msemmija fid-dokument li qed jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

OFFERTI MILL-WASTESERV

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22044 u jippreżenta lista ta' tenders li nħarġu bejn April 2005 u llum mill- wasteserv?

Min ħa dawn it-tenders u għal kemm kienu jammontaw?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

SPTAR MATER DEI - SISTEMA TA' IT

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari 21988 u 22093 u jgħid f'liema stadju waslet is-sejħa għal offerti għall-IT għall- isptar Mater Dei?

Meta hu mistenni li tkun istallata s-sistema kollha u l- ħaddiema jkunu ngħataw it-taħriġ kollu kif għandha titħaddem?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

TOROQ

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari 21335, 21683, 21982 u 22151 u jagħti lista ta' toroq arterjali li ġew upgraded mill-2003?

X'kien it-tul ta' kull triq u x'kienet l-ispiża tax-xogħlijiet?

Liema huma t-toroq li qed isir xogħol fuqhom bħalissa u x'inhu t-tul tagħhom?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

KAŻI TA' FOOD POISONING

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22088 u jgħid kemm kien hemm każi ta' food poisoning f'St. Luke's fl-aħħar xahar?

Kemm kien hemm każi ta' food poisoning fuq pazjenti u kemm impjegati kienu affettwati?

X'kienet il-kawża?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Fl-10, fil-11 u fit-12 ta' Novembru, 2006 id- dipartiment tas-saħħa pubblika ġie nformat li hemm numru ta' pazjenti residenti f'St. Luke's li kienu qed ibatu minn gastroenterite.

Meta d- dipartiment investiga, instab li kien hemm 45 każ ta' gastroenterite f'pazjenti u żewġ każi f'impjegati.

Minn testijiet fuq dawn il-każi, irriżulta li l-pazjenti kienu qed ibatu minn Norovirus.

KUMMISSJONI NAZZJONALI PERSUNI B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid kemm kien il-budget tal- kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita' mis-sena 2000 sas-sena 2006?

Liema NGOs għenet finanzjarjament il-kummissjoni kull sena u kemm kien l- ammont f'kull każ?

Il-kummissjoni tgħin in kind flok cash lill-NGOs?

Lil min tgħin u kif għenet f'dawn is-sitt snin?

Tista' l-Ministru tirrispondi fid-dettall mhux dwar għajnuna individwali u personali li setgħet tat il-kummissjoni, iżda dwar għajnuna lil NGOs bħala enti?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: It-tagħrif mitlub qed jitpoġġa fuq il-mejda tal- Kamra.

DAR PIROTTA F'BIRKIRKARA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja awtentika tal-ftehim li l-gvern għamel mal-Kurja dwar Dar Pirotta, Birkirkara?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Id-diskussjonijiet ma' l-awtoritajiet ekkleżjastiċi dwar il-ftehim indikat għadhom għaddejjin.

XOGĦOL TA' TINDIF

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari 21986 u 22092 u jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-kuntratti kollha li saru fid-dekasteru tiegħu dwar xogħol ta' tindif ta' sptarijiet, awtoritajiet, eċċ.?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal- Kamra.

DFIN TA' FETI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsijiet parlamentari 21534 u 21991, jista' l-Ministru jgħid kif, minkejja r- regolamenti msemmija, uħud mill-ġenituri li kellhom miscarriage tal-fetu ngħataw il-fetu biex jieħdu ħsieb tad-difna huma, filwaqt li oħrajn kellhom jidħlu fi spejjeż biex iqabbdu kummissjonant ħalli jieħu ħsieb id-difna?

Għaliex saret din id-differenza?

Fl-aħħar sena, kemm kien hemm każi fejn il-fetu ngħata lill-ġenituri biex jieħdu ħsieb id-difna u kemm kien hemm każi fejn tqabbad kummissjonant?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Is-sistema li tintuża għall-ġenituri li jitilfu l- fetu kmieni fit-tqala hi kif intqal fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari 21534.

Ma kien hemm l-ebda differenza, għaliex id-deċiżjoni hija tal-ġenituri u ebda ġenituri ma jiġu mġiegħla bilfors.

Din is-sena n-numru ta' każi fejn il-ġenituri għażlu li jqabbdu kummissjonant kien ta' erbgħa filwaqt li 57 feti se jindifnu bi dfin komuni fid-29 ta' Novembru 2006, b'għażla tal-ġenituri stess.

PILLOLI ATENOLOL

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jindaga għalfejn in-nies qed jingħataw miċ-ċentru tas-saħħa ta' Birkirkara l-boroż tal-mediċini (Atenolol 100mg) bin-nieqes?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-ispiżerija tal-gvern ta' Birkirkara qassmet ftit boroż ta' l-Atenolol 100mg li kien fihom pilloli nieqsa.

Dan ġara għaliex it-tablet counting machine kellha xi ħsara u bdiet tqabbeż in-numri waqt li l-pilloli kienu qed jiġu ppakkjati f'boroż.

Din il-ħsara issa ssewwiet u l-pazjenti li sabu pilloli nieqsa u ġew lura l- ispiżerija ngħataw spjegazzjoni ta' dak li ġara kif ukoll il-pilloli nieqsa li kellhom.

TOBBA/SPEĊJALISTI MILL-UE

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid jekk hux minnu li l-medical council ħareġ kondizzjoni li tabib/speċjalista mill-Unjoni Ewropea jrid ikun jaf jitkellem bil-Malti biex jingħata permess ħalli jeżerċita l- professjoni tiegħu f'Malta?

Jekk fl-affermattiv, jidhirlu l-Ministru li tali regolamenti jmorru kontra r-regoli u l-ispirtu ta' l-Unjoni Ewropea u anke kontra l-Kostituzzjoni ta' Malta li tpoġġi l-lingwa Ingliża bħala lingwa uffiċjali tal-pajjiż mal-lingwa Maltija?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-kunsill mediku b'mod ġenerali jitlob li tabib li jrid jirreġistra biex jipprattika f'Malta jrid ikun jaf kemm bl-Inġliż kif ukoll bil-Malti biex jiġi żgurat li jkun hemm komunikazzjoni tajba bejn it- tabib u l-pubbliku li jkun qed iservi u b'hekk jiggarantixxi livell ta' kura tajba għall-poplu Malti.

F'każ li tabib ikun se jaħdem fl-isptar tal-gvern, fejn il-kunsill għandu assigurazzjoni li tabib li ma jafx bil-Malti iżda jaf bl-Ingliż għandu min jista' iservi ta' interpretu għall-pazjenti li ma jafux bl-Ingliż, il- kunsill joħroġlu liċenzja.

F'każi eċċezzjonali l-kunsill jagħti liċenzja lil tobba li ma jkunx jafu la bl-ingliż u lanqas bil-Malti, bħalma jiġri f'każi ta' tobba li jkunu qed jakkumpanjaw delegazzjonijiet barranin.

Il-kunsill jitfa' obbligu fuq kull tabib li jkun jista' jikkomunika b'mod effettiv mal-pazjenti tiegħu, u dan fl-interess tal-poplu Malti.

SPTAR SAN LUQA – ĦADDIEMA BARRANIN

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid b'liema kriterji jingħataw il- permessi barranin li jaħdmu St. Luke's, meta dawn ma jafux jitkellmu bil- Malti?

Għala din id-differenza u/jew diskriminazzjoni ma' min irid jaħdem, għal rasu jew fi sptarijiet/kliniċi privati?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Id-diviżjoni tas-saħħa meta toħroġ sejħa għal ingaġġ ta' xi tabib fi kwalunkwe grad, titlob li dan ikun jaf kemm l-Ingliż kif ukoll il-Malti.

Huwa biss meta ma jinstabx tabib li jista' jiġi ngaġġat b'dawn il-kriterji li jintgħażel tabib li jkun jaf biss bl-Ingliż.

Id- diviżjoni tas-saħħa m'għandha l-ebda diskrezzjoni fuq l-ingaġġ jew xogħol ta' tobba fis-settur privat.

L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 22239.

TRANSFER TA' IMPJEGAT

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jara li ssir xi ħaġa dwar transfer ta' ħaddiem li dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, peress li hemm konċernata persuna fuq każ mediku?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma se tistħarreġ il-każ u jekk iċ-ċirkostanzi tax-xogħol jippermettu, tara tinstabx soluzzjoni.

ĦADDIEMA BARRANIN FIT-TARZNA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm ħaddiema barranin kien hemm jaħdmu t-tarzna fl-2005 u l-2006?

X'inhuma s- snajja' tagħhom?

Xi flus tħallsu dawn il-ħaddiema?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

DAWL FIŻ-ŻURRIEQ

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jinvestiga u jgħid x'inhi r-raġuni li għad li twaħħlu żewġ lampi, waħda fi Triq San Bartilmew u l-oħra fi Triq Nardu Sacco fiż-Żurrieq, u għad li ilhom aktar minn sitt xhur li twaħħlu, sal-lum dawn għadhom ma nxtegħlux?

ONOR.

AUSTIN GATT: Biex jinxtegħlu l-lampi msemmija kien meħtieġ li l- linji jiġu estiżi għal fuq dawn iż-żewġ arbli.

Dan ix-xogħol huwa lest u attwalment il-lampi nxtiegħlu.

TRIQ IL-KNISJA, SAN PAWL IL-BAĦAR

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jinvestiga u jgħid x'inhi r-raġuni li Triq il-Knisja - li tagħti għal fuq il-menqa ħdejn il-Gillieru - San Pawl il-Baħar, dejjem bl-ilma jiskula għal ġo fiha u għad li jsiru r-rapporti l-ebda azzjoni ma tittieħed?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-każ imsemmi ilu jiġi studjat bir-reqqa mill- korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma numru ta' xhur.

Wara ħafna testijiet fuq l-ilma li kien qiegħed jiskula, il-korporazzjoni għas-servizzi ta' l- ilma ikkonkludiet li l-ilma ma kienx ġej minn xi sorsi tagħha.

Skond rapport dettaljat li l-korporazzjoni bagħtet f'Awissu li għadda kemm lill-kunsill lokali ta' San Pawl il-Baħar kif ukoll lil xi residenti li kienu qegħdin jilmentaw, il-ġeoloġija ta' l-inħawi kollha ta' San Pawl il- Baħar u tal-madwar tikkonsisti f'ħafna rqajja ta' saffi ta' tafal.

Dan ifisser li ilma ġieri jista' ikun ġej minn sorsi naturali minn ħafna bogħod.

Minkejja li t-testijiet li saru kienu juru biċ-ċar li l-ilma mhux tal- korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma, il-korporazzjoni ma eskludietx il- possibbilta' li xi darba fil-futur seta' ikun hemm xi nixxiegħa ta' ilma li jirriżulta minn xi ħsara fis-sistemi tagħha.

Fil-fatt jidher li dan l-aħħar ġara proprju hekk, u l-ilma li kien ittestjat fl-14 ta' Novembru jixbaħ lil dak tal-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma.

Jidher li dan l-ilma qiegħed jitħallat ma' l-ilma li diga' kien ilu joħroġ.

Bħalissa qed isiru testijiet ta' tiftix bir-reqqa biex jekk hemm xi ħsarat, dawn jinstabu u jissewwew.

Dan ma jfissirx li l-ilma se jieqaf għal kollox minħabba r-raġuni li ssemmiet qabel.

LIĊENZJI GĦAL SPIŻERIJI PRIVATI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22091 u jgħid kemm liċenzji ħarġu għal spiżeriji privati fl-2005 u l-2006 sal-lum?

Liema kienu l-lokalitajiet li fihom ħarġu dawn il-liċenzji?

Liema spiżeriji nħarġitillhom liċenzja biex jiftħu?

F'kull każ, meta applikaw għal din il-liċenzja?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba hi kif tidher hawn taħt:

|Data |Spiżeriji li |Lokal|Data | |ta' |ngħataw |ita' |tal-l| |l-appli|liċenzji | |iċenz| |kazzjon|fl-2005/2006 | |ja | |i | | | | |04/09/9|Vella |Nadur|26/06| |5 |Pharmacy | |/06 | |28/02/0|Sokkors |Kerċe|03/10| |2 |Pharmacy |m |/06 | |29/10/0|Oxybar |Kirko|22/12| |5 |(permess |p |/05 | | |għad-dispensa| | | | |ta' l-ossiġnu| | | | |biss) | | |

SELF-EMPLOYED - FONDI MILL-UE

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: B'riferenza għal euros 10 miljun li ġew diretti mill- Unjoni Ewropea favur is-self-employed u n-negozji żgħar, jista' l-Ministru jgħid minn min hu kompost in-network li dawwar dawn il-fondi favur is-self- employed u n-negozji żgħar?

B'liema mod ġew informati s-self-employed biex ikunu jistgħu jibbenefikaw minn dawn il-fondi?

Kif saret l-għażla ta' dawk li bbenefikaw?

Min huma dawk li bbenefikaw?

Kemm hu l-ammont li kull wieħed irċieva minn dawn il-fondi?

ONOR.

ĊENSU GALEA: S'issa s-self-employed u n-negozji żgħar ibbenefikaw minn aktar minn euros 10 miljun taħt diversi programmi mnedija minn inizjattivi ta' diversi ministeri u dipartimenti li minnhom jistgħu jibbenefikaw negozji żgħar u self-employed taħt proġetti, bħal l-FP6, l- ESF, fondi reġjonali, programmi ta' agrikoltura, programmi edukazzjonali u oħrajn.

Uħud minn dawn il-proġetti qed jinħadmu permezz ta' network favur aċċess aħjar għal programmi ta' l-Unjoni Ewropea imniedi mill-istess segretarjat parlamentari għan-negozji żgħar u s-self-employed.

Dan in-network huwa miftuħ biex il-gvern, flimkien ma' konsulenti li jipprovdu servizzi ta' informazzjoni fuq programmi ta' l-Unjoni Ewropea, ikunu jistgħu jilħqu aktar negozji żgħar u self-employed biex jibbenefikaw minn dawn il-fondi.

Kulmin hu interessat jista' jissieħeb f'dan in-network li permezz tiegħu jinħadmu programmi ta' l-Unjoni Ewropea mit-tfassil sa l-implimentazzjoni u rrapportaġġ.

Dwar il-parteċipazzjoni f'dawn il-proġetti kollha, l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill-ministri konċernati.

RAPPORTI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 21976, jista' l-Ministru jgħid min ipprepara r-rapporti msemmija u kemm tħallas għal kull rapport?

Jista' ipoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja tas-segwenti rapporti:

*Better Public Ttransport (2005);

*Park and Ride projects (2005);

*Report on Road Projects (2006);

*Consultancy re Fort St. Elmo (2004); u

*Proposals on Harbour Developments (2005)?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għar- rapport Halcrow ta' better public transport (2005) li tpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra f'seduta 460 bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 21845.

Ir-rapport tal-park and ride projects (2005) qed jitpoġġa fuq il-mejda tal- Kamra filwaqt li r-rapport on road projects (2006) hu dokument intern li mhux opportun li jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra f'dan l-istadju.

Il-proposals on harbour developments (2005) ma kienx rapport per se imma pariri bil-miktub dwar diversi materji li jirrigwardaw is-suġġett.

Dwar consultancy re Fort St Elmo (2004), l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għal korrezzjoni li saret għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 21976.

OĠĠETTI MAQBUDA MID-DWANA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm qabdet oġġetti d-dwana Maltija li kienu l-Freeport għat-trasbord matul din is-sena?

X'kienu?

Xi jsir minnhom meta l-proċeduri legali kollha jkunu saru?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: It-tagħrif mitlub fl-ewwel parti tal-mistoqsija qed jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

Ta' min jgħid li meta jittieħdu proċeduri legali in konnessjoni ma' affarijiet miżmuma, wieħed irid jistenna sakemm tingħata s-sentenza mill- Qorti ta' Malta.

L-interpretazzjoni ta' kull sentenza tiġi esegwita u dan jista' ikun billi l-affarijiet maqbuda jew jiġu distrutti fil-preżenza tad-dwana u tar- rappreżentant tal-marka in kwestjoni, jew inkella jsiru proprjeta' tal- Gvern ta' Malta.

Kemm-il darba jsir dan ta' l-aħħar, l-istess affarijiet ikunu jistgħu jinbigħu mit-taqsima inkarigata mill-bejgħ ta' affarijiet maqbuda mid-dwana.

Id-dħul kollu minn dan il-bejgħ jgħaddi għand il-gvern.

FREEDOM OF INFORMATION ACT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'ġara mill-wegħda li kien għamel li jressaq liġi dwar freedom of information qabel l-aħħar ta' din is-sena?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Kif tħabbar fi stqarrija għall-istampa datata 3 ta' Mejju 2006, il-gvern s'issa għadu kommess li jippubblika white paper dwar il-freedom of information act din is-sena.

VAT FUQ AFFARIJIET EDUKATTIVI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm tħallset VAT fuq affarijiet edukattivi din is-sena s'issa?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni mitluba ma tistax tingħata għaliex il-persuni reġistrati m'humiex obbligati jirrapportaw il-ġeneru tal-bejgħ li jagħmlu.

LIĠIJIET DWAR ID-DIVERTIMENT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid fiex wasal ix-xogħol tal-kumitat Micallef Stafrace li qed jgħarbel il-liġijiet dwar id- divertiment?

ONOR.

TONIO BORG: Il-kumitat avvanza ħafna fix-xogħol tiegħu u ltaqa' diversi drabi.

Malli jkolli r-rapport, inpoġġih fuq il-mejda tal-Kamra.

REKLUTAĠĠ FIL-KORP TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid meta hu maħsub li terġa' issir sejħa għal reklutaġġ fil-korp tal-pulizija?

Meta sar l-aħħar reklutaġġ?

Kemm daħlu rġiel u kemm daħlu nisa?

Kemm hu n-numru totali fil- korp illum u kemm hemm vakanzi?

Kemm mill-membri tal-korp huma taħt il-25 sena?

ONOR.

TONIO BORG: Ir-reklutaġġ fil-korp tal-pulizija jsir kull meta l- esiġenzi tas-servizz ikunu hekk jirrikjedu.

Bħalissa hemm 135 rekluta - 103 irġiel u 32 mara - li qed jagħmlu kors ta' taħriġ komprensiv fl- akkademja tal-pulizija li beda fit-23 ta' Ottubru.

Informat ukoll illi fil-preżent hemm 1,758 membru fil-korp, li 215 minnhom għandhom anqas minn 25 sena, filwaqt li hemm vakanzi ta' 223, esklużi r- rekluti.

GĦALLIEMA TAL-COMMUNICATION SKILLS FL-MCAST

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid meta se tintbagħat persuna oħra bħala għalliema tal-communication skills fl-istitut tal-community services ġewwa l-MCAST peress li l-persuna konċernata ħarġet fuq long sick leave għal raġunijiet personali?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-interviews għall-għalliema tal-communication skills saru u r-rizultati ħarġu.

Bħalissa qed jistennew risposta mingħand il- persuna li ntgħażlet biex jibda jgħallem minflok il-lecturer li qiegħda fuq long sick leave.

REĠISTRAZZJONI TA' VETTURI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid kemm vetturi ġodda ġew reġistrati matul is- sena, maqsuma skond id-ditta u ċilindraġġ?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ir-risposta ma tistax tiġi mogħtija kif mitluba.

L- informazzjoni dwar id-ditta tista' tiġi meqjusa bħala informazzjoni kummerċjali.

Qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra tabella bin-numru ta' vetturi reġistrati mill-1 ta' Jannar sa Settembru 2006 skond it-tip tagħhom.

TRAFFIC IMPACT ASSESSMENT

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja tat-traffic impact assessment għall-Kottonera?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat- tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 10263.

SPIŻERIJI ĠODDA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid kemm spiżeriji ġodda fetħu mis-sena 2000?

Jista' jgħid inbidlux il-kriterji stabiliti sabiex tinfetaħ spiżerija ġdida?

Fejn kienu l-ispiżeriji li fetħu mis-sena 2000 sal-lum?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba hija kif tidher hawn taħt:

|Spiżerija li |Lokalit|Data | |ngħataw |a' |tal-liċ| |liċenzja | |enzja | |St. Joseph |Qala |17/11/2| | | |000 | |Baħrija |Rabat |15/04/2| | | |002 | |San Giorgio |Pembrok|08/15/2| | |e |003 | |San Ġwakkin |Marsasc|20/10/2| | |ala |003 | |Medicine Chest |Għargħu|23/06/2| | |r |004 | |Oxybar (permess|Kirkop |22/12/2| |għad-dispensa | |005 | |ta' l-ossiġnu | | | |biss) | | | |Vella Pharmacy |Nadur |26/06/2| | | |006 | |Sokkors |Kerċem |03/10/2| |Pharmacy | |006 |

Il-kriterji biex jinfetħu spiżeriji ġodda ma nbidlux.

HIV POSITIVE/AIDS

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid kemm instabu pożittivi testijiet ta' l-HIV u Aids sal-lum?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal- Kamra.

ADOZZJONI TA' TFAL

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid kemm tfal ġew adottati matul l-2005 u l- 2006?

Ta' liema nazzjonalita' huma?

Kemm hemm applikazzjonijiet pendenti?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Dwar it-tagħrif mitlub għas-sena 2005, l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 18791.

Il-kumplament tat-tagħrif mitlub fil-mistoqsija qed jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

FIDI TA' ĊENS

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 21946, jista' l-Ministru allura jgħid jekk ċens ta' 60 sena jistax jinfeda jew iridux isiru xi arranġamenti speċjali?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-liġi tagħmel provvedimenti għall-fidi ta' ċens perpetwu biss.

TIFTIX GĦAŻ-ŻEJT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid x'passi ħa l-gvern din l-aħħar sena biex ikun jista' isir ix-xogħol meħtieġ għal iżjed studji siżmiċi għaż-żejt fl-inħawi tal-baħar Malti li jmiss ma' dak Libjan u Tuneżin, fejn fil-baħar tagħna għandna postijiet Limoncello u Chianti li ġew deskritti li fihom prospetti dinji ta' żejt?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-informazzjoni mitluba hija ta' valur kummerċjali, għaldaqstant m'għandhiex tkun ippubblikata.

DRENAĠĠ FIL-BAJJA TAX-XEMXIJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jirriżulta jekk fl-aħħar tliet xhur kienx hemm żbruffar ta' drenaġġ fil-bajja tax-Xemxija, peress li fl-inħawi qed ikun hemm intiena qawwija ta' drenaġġ?

ONOR.

AUSTIN GATT: Meta tagħmel xita qawwija, minħabba l-fatt li s-sistema tad-drenaġġ fl-inħawi ma tlaħħaqx ikun hemm żbruffar.

Il-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma għaddejja bi programm ta' bdil ta' l- infrastruttura (mains u pompi) tad-drenaġġ mill-Pwales saċ-Ċumnija fil- Mellieħa biex din il-problema tiġi solvuta darba għal dejjem.

Dan ix- xogħol mistenni jkun lest sa nofs is-sena d-dieħla.

PROĠETTI TURISTIĊI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 22155, jista' l-Ministru jgħid x'passi qed jittieħdu biex jintnefqu l-Lm5.83 miljun ta' fondi strutturali tal-UE fis-sena 2007?

Se jilħqu jintnefqu kollha dawn il- fondi fis-sena 2007?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Qed isir ix-xogħol preparatorju fuq il- proġetti li qed ikunu kkonsidrati għal finanzjament mill-fondi strutturali ta' l-Unjoni Ewropea.

Dan ix-xogħol jinkludi l-iżvilupp ta' konċetti, disinji u tlestija ta' tender documents.

Kull ħmistax fil-ministeru jsiru laqgħat fejn il-project leaders ta' dawn il-proġetti jagħtu progress reports lis-segretarju permanenti.

IMWEJJED BARRA R-RISTORANTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 22158, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid għaliex ristorant fix- Xemxija li ismu qed jintbagħat separatament, qabel kien jirċievi kont ta' Lm40 għal erba' imwejjed u issa rċieva kont ta' Lm160 għall-istess erba' imwejjed mid-dipartiment ta' l-artijiet?

ONOR.

TONIO BORG: Il-każ li għalih qed issir riferenza huwa wieħed fejn fl- 1977 kien inħareġ permess sabiex jitpoġġew erba' imwejjed u siġġijiet bl- Lm40 fis-sena.

Dawn it-tip ta' permessi kienu joħolqu diffikultajiet għaliex kien hemm min jabbuża u jokkupa art ikbar billi juża mwejjed akbar.

Kien għalhekk li 'il fuq minn għaxar snin ilu kienet tbiddlet is-sistema u kien ġie deċiż li l-ħlas kellu jkun ibbażat skond l-art okkupata u dan bir- rata ta' Lm10 fis-sena għal kull metru kwadru.

Barra minn hekk, fl-2001 il- MEPA kienet ħarġet development notification order li, fost affarijiet oħra, jirregola l-imwejjed u s-siġġijiet li jitpoġġew fuq il-bankina minn stabilimenti ta' l-ikel u bars.

Minn ispezzjoni li saret fl-2005 mit- taqsima proprjeta' tal-gvern irriżulta li kienu saru xi xogħlijiet fuq il- bankina u li l-permess li kien inħareġ fl-1977 ma kienx konformi mal- kriterji tad-development notification order li semmejt qabel.

F'każi bħal dawn, it-taqsima proprjeta' tal-gvern ma jkollhiex triq oħra ħlief li tittermina l-permess eżistenti u toħroġ ieħor ġdid skond il- kriterji u miżati applikabbli llum.

L-individwu in kwestjoni nstab li biex ikun konformi mal-liġi jista' jingħata permess li jokkupa 16-il metru kwadru ta' art, li bir-rata ta' Lm10-il metru kif stabilita snin ilu, jissarrfu f'miżata annwali ta' Lm160.

ĦADDIEMA F'LUKANDI U RISTORANTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 21870 u jgħid kemm hawn persuni jaħdmu full-time u part-time fil-lukandi u r-ristoranti f'Malta u Għawdex?

ONOR.

LOUIS GALEA: In-numru ta' ħaddiema full-time u part-time li kienu jaħdmu fil-lukandi u ristoranti f'Malta u Għawdex fl-aħħar ta' Ġunju 2006 kienu kif jidher hawn taħt:

|Lukandi/ristoranti |Malta|Għawde| | | |x | |Full-timers |8,406|701 | |Part-timers bħala |5,030|466 | |xogħol ewlieni | | | |Part-timers b'xogħol |3,208|207 | |full-time ukoll | | |

L-aħħar statistika ppubblikata hi dik ta' Ġunju 2006.

SKOLA PRIMARJA TA' BIRKIRKARA

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jara għalfejn fl-iskola primarja "C" Anthony Valletta ta' Birkirkara m'hemmx teacher fil-klassi 6C għaliex it- tfal qed jiddejqu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Is-supply teacher intbagħtet l-iskola primarja "C" Anthony Valletta ta' Birkirkara fit-22 ta' Novembru 2006.

Din għaddiet il- jum tosserva t-tfal biex minn nhar it-23 ta' Novembru ħadet il-klassi u bdiet it-tagħlim regolari.

WIED TA' XKORA, GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Issa li x- xogħol fuq l-ewwel parti tat-triq li mir-Rabat tagħti għal San Lawrenz wasal biex jispiċċa, min se jieħu ħsieb jirranġa l-Wied ta' Xkora li tħarbat b'konsegwenza tax-xogħol li sar fuq l-imsemmija triq?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Il-ministeru se jieħu ħsieb li fejn hemm bżonn isir ix-xogħol meħtieġ fil-Wied ta' Xkora.

TERRAPIEN F'GĦAWDEX

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 21416, jista' l-Ministru jgħid fejn qed jiġi merfuh dan il-materjal?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

TOROQ F'GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid min kienu l-kuntratturi li ħadu xogħlijiet ta' bini, twessigħ u tiswijiet ta' toroq f'Għawdex mill-1999 sa l-2005?

X'xogħlijiet ħa kull kuntrattur, kemm kienet l-istima oriġinali tal-valur ta' kull xogħol li sar u kemm kienet in-nefqa finali fuq kull xogħol li sar?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra..

TRIBUNAL LOKALI T'GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Ma jidhirlux il-Viċi Prim Ministru li l-proċeduri quddiem it-tribunal lokali ta' Għawdex qed isiru b'mod irregolari peress li l-uffiċjali kollha li hemm f'dan it-tribunal huma impjegati u jifformaw parti mill-kumpannija li tiġġestixxi din is-sistema, u għalhekk la huma imparzjali u lanqas indipendenti imma jifformaw parti mill-fergħa tal- prosekuzzjoni?

ONOR.

TONIO BORG: Jekk qed nifhem sewwa, meta l-Onor.

Interpellant qed isemmi l-uffiċjali fit-tribunal ta' Għawdex qed jalludi għall-uffiċjal awtorizzat, il-prosekutur, l-iskrivan tat-tribunal u l-kummissarju.

L-ewwel tnejn huma ingaġġati mat-tribunal wara li saret sejħa separata mill- kumitat konġunt.

L-iskrivan m'għandu ebda influwenza fid-deċiżjonijiet ħlief li jirreġistra s-sentenzi u l-uffiċjal awtorizzat jieħu ħsieb l- amministrazzjoni tas-seduti.

Il-prosekutur jieħu ħsieb jiddefendi l-interessi tal-kunsilli lokali li għandhom dritt għaliha f'sistema ġudizzjarja.

Il-kummissarju hu magħżul mill-ministru u ma jappartjeni lill-ebda kumpannija.

Oltre minn hekk, akkużat għandu dritt jappella minn sentenza tat-tribunal u jista' anke jagħmel petizzjoni mal-bord tal-petizzjonijiet mingħajr biss ma jitla' it-tribunal.

Għaldaqstant inħoss li akkużat għandu biżżejjed garanziji kontra imparzjalitajiet li wieħed iħoss li l-uffiċjali li jiġġestixxu din is- sistema jistgħu jiġġeneraw kontra tiegħu.

QASAM TAS-SNAJJA' TA' DBIEĠI

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid fiex wasal ix-xogħol ta' upgrading tal-qasam tas-snajja' ta' Ta' Dbieġi?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Ix-xogħol ta' upgrading tal-qasam tas-snajja' ta' Ta' Dbieġi tlesta, għajr għal żewġ affarijiet żgħar ħafna li qed ikunu indirizzati.

BEJGĦ TA' PROPRJETA' F'GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kuntratti ta' bejgħ ta' proprjeta' ġew reġistrati fl-insinwa ta' Għawdex u kemm kien il- valur tagħhom mill-1999 sal-lum?

ONOR.

TONIO BORG: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 15935.

PROĠETTI KO-FINANZJATI MILL-UE

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid x'sar s'issa u x'jonqos isir fuq kull kors, skema u proġett ko-finanzjat mill-Unjoni Ewropea għall-perijodu 2004-2006?

Tista' tagħti t- timeframes bid-data sa meta għandu jitlesta x-xogħol li jonqos isir?

Kemm kienet l-istima oriġinali u kemm mistennija tkun l-ispiża issa?

Fejn hemm differenza bejn l-istima oriġinali u dik riveduta, jista' jgħid x'inhi r- raġuni għad-differenza?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

PC APPLICATIONS MILL-MEPA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jikkonsidra li jingħata d-dritt ta' reconsideration u appell mill-MEPA f'każ ta' PC applications peress li dawn l-applikazzjonijiet ġieli jiġu rifjutati minħabba xi żball tekniku jew amministrattiv min-naħa tal-MEPA bil-konsegwenza li tinħoloq inġustizzja ma' l-applikant?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Skond il-liġi u skond ġurisprudenza tal-qorti ta' l-appell u tal-bord ta' l-appell, m'hemmx dritt ta' appell minn planning control application.

Ħadt nota tas-suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant.

MEPA – ĦAJT TA' APPOĠĠ

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-għoli massimu ta' ħajt ta' appoġġ bejn id-driveways ta' żewġ semi-detached villas, fl-ewwel għaxar piedi (front garden) li l-MEPA tippermetti?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-ħajt ta' appoġġ bejn id-driveways ta' żewġ vilel semi-detached, fl-ewwel għaxar piedi (front garden), jitqies bħala parti mill-front garden, għaldaqstant il-MEPA titlob li dan il-ħajt ma jaqbiżx l-għoli massimu ta' 1.4m kif stipulat fil-policy and design guidance 2005, para.

ANNIMALI MAQTULA B'EMERĠENZA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22143 u jgħid kemm annimali nqatlu fil-biċċerija ta' l-emerġenza matul l-ewwel sitt xhur tas-sena u f'dawn l-aħħar ħames snin?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: In-numru ta' annimali li nqatlu b'emerġenza fil- biċċerija tal-Marsa matul dawn l-aħħar ħames snin hu kif jidher hawn taħt:

|2002|897 | |2003|887 | |2004|855 | |2005| | | |1,008 | |2006|502 | | |(sa | | |Settembru) |

PREZZ TA' L-GĦENEB

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari 22140 u 22139, jista' l-Ministru jinvestiga kemm kien il-prezz ta' l-għeneb għall- industrija ta' l-inbid lokali matul din is-sena?

Jista' jagħti l-istess tagħrif għas-snin 2003, 2004 u 2005?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

TJUR TAS-SIMNA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22142 u jgħid kemm kienet il-produzzjoni tat-tjur tas-simna fl-ewwel sitt xhur ta' l-2002, 2003, 2004 u 2005?

Kemm kienet iċ-ċifra ta' flus abbażi tal-piż f'kull każ separatament?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-produzzjoni tat-tjur tas-simna fl-ewwel sitt xhur kienet kif jidher hawn taħt:

*2003 - 2,696,372 tiġieġ b'piż ħaj (liveweight) ta' 6,291,630 kg - prezz medju ta' 65ċ/kg

*2004 - 2,128,021 tiġieġ b'piż ħaj (liveweight) ta' 4,732,905 kg - prezz medju ta' 70ċ/kg

*2005 - 1,401,914 tiġieġ b'piż ħaj (liveweight) ta' 3,085,106 kg - prezz medju ta' 69ċ/kg

Ir-records ta' produzzjoni ta' tjur bdew jinżammu fuq in-national livestock database mill-2003 'il quddiem.

Il-prezzijiet indikati huma l-prezzijiet bl-ingrossa (wholesale) li l- proċessuri tat-tjur użaw matul dawn is-snin.

PROĠETT TA' BIEB IL-BELT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22146 u jgħid għaliex il-proġett ta' bieb il-Belt ma nbediex matul din is-sena?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat- tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 22146.

VALLETTA BUS TERMINUS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22134 u jgħid meta se jibda x-xogħol fuq il-bus terminus tal-Belt Valletta?

Kemm se jiġi jiswa?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

TJUR TAS-SIMNA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22141 u jgħid kemm kienet il-produzzjoni tat-tjur tas-simna fl-ewwel xhur ta' din is-sena?

Kemm hi stmata f'ċifra ta' flus din il-produzzjoni?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-produzzjoni tat-tjur tas-simna fl-ewwel disa' xhur ta' din is-sena kienet ta' 1,915,271 tjur, b'piż ħaj (liveweight) ta' 3,891,209 kg.

Il-prezz medju huwa ta' 69ċ/kg.

Dan huwa l-prezz bl-ingrossa (wholesale) li l-proċessuri tat-tjur użaw matul din is-sena.

STUDENTI TAL-B.EDUC

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid jekk studenti tal-B.

Educ li se jiggradwaw is-sena d-dieħla mill-Universita' ta' Malta hux se jkunu jistgħu jkomplu sena oħra biex iġibu l-masters jew inkella l-kors tal- masters hux se jitwal b'sentejn, biex b'hekk jiġi mtawwal għal sentejn?

Huwa veru li l-kors tal-PGCE se jitwal għal sentejn?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

TRAFFIC LIGHTS F'TAS-SLIEMA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jieħu l-passi xierqa u meħtieġa biex isiru traffic lights/pelican lights quddiem il-kappella ta' l-Adorazzjoni fi Triq it-Torri, Tas-Sliema - ħdejn il-kunvent tal-Karmelitani - peress li ħafna anzjani jaqsmu minn din l-akkwata perikoluża biex imorru fil-kappella u biex jidħlu l-knisja tal-Karmnu mill-bieb tal-ġenb?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Minn ispezzjoni li saret fuq il-post minn uffiċjali ta' l-awtorita' dwar it-trasport, irriżulta li l-post indikat għal traffic/pelican light jinsab 110 metru 'l bogħod miż-zebra crossing ta' ħdejn il-knisja tal-Karmnu u 109 metru 'l bogħod mill-pelican crossing biswit k/m Triq San Franġisk.

Skond il-kriterji ta' l-awtorità, id-distanza minima bejn żewġ pedestrian crossings m'għandhiex tkun anqas minn 200 metru, għalhekk il-post indikat f'din il-mistoqsija parlamentari huwa viċin wisq tal-pedestrian crossing eżistenti fi Triq it-Torri.

Minn speed survey li sar fuq il-post, irriżulta li l-85th percentile dry weather speed tat-triq huwa 44km/h, għaldaqstant skond l-istandards hemm bżonn ta' linji ta' viżibilità ta' mhux anqas minn 50 metru, li f'dan il- każ karozzi ġejjin min-naħa ta' San Ġiljan ma jkollhomx tali viżibilità.

Għaldaqstant mhux rakkmandat li ssir pedestrian crossing fil-post indikat f'din il-mistoqsija parlamentari.

GĦOTI TA' MIDALJI LILL-MEMBRI TA' L-ARMATA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jagħti spjegazzjoni għaliex f'dawn il- ġranet ġew irtirati numru ta' midalji li ngħataw lil xi suldati?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fost il-kriterji li huma fis-seħħ sabiex suldat fil- forzi armati jingħata l-midalja għal servizz twil u effiċjenti hemm, li wieħed ma jkunx ġie misjub ħati fuq mhux iżjed minn żewġ reati żgħar tul l- ewwel 18-il sena servizz tiegħu ma' l-armata.

Fost l-aħħar nominazzjonijiet għall-midalji li ngħataw dan l-aħħar, kien hemm numru ta' suldati li minħabba li kellhom aktar minn żewġ reati ma kenux eliġibbli għall-għoti ta' din il-midalja.

Ġara li minħabba li kien hemm svista tar-records tal-kondotta ta' uħud minn dawn l-individwi, sfortunatament uħud ġew nominati għal din il-midalja mingħajr ma kienu eliġibbli għaliha, għaldaqstant sabiex ma jitkomplix jiġi pperpetrat żball ġenwin ġie deċiż li l-midalji li ngħataw lil dawn l-individwi jiġu rtirati.

IRWEJJAĦ TA' GASSIJIET F'RAĦAL ĠDID

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fiex waslu l-investigazzjonijiet ta' l-enemalta dwar il-gassijiet/irwejjaħ li residenti ta' Triq it-Tfief, Raħal Ġdid qed jilmentaw dwarhom?

Jista' iserrah moħħ dawn ir-residenti dwar saħħithom u s-sigurta' tagħhom?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ir-rapport ta' l-espert dwar irwejjaħ fi Triq it-Tfief, Raħal Ġdid qed jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

Dan ir-rapport juri li l- gassijiet/irwejjaħ huma skond avviż legali 225 ta' l-2001.

Il-korporazzjoni se tieħu passi ulterjuri billi tissiġilla x-xaft imsemmi fir-rapport permezz ta' sistema li faċilment tkun tista' tinfetaħ jew tinqala' minn ġewwa u/jew minn barra jekk tinqala' xi emerġenza.

ĦAL QORMI - FILE WD519/03

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid meta se jitlesta x-xogħol ippjanat skond każ tal-works department file WD519/03 fl-area ta' Tas-Sidra f'Wied il-Kbir, Qormi?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Filwaqt li l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 22037, ninsab informat li l-file li għalih qed issir riferenza m'għandu x'jaqsam xejn ma' xogħol f'Wied il- Kbir, Qormi.

Għaldaqstant l-Onor.

Interpellant huwa ġentilment mitlub jispeċifika għal liema żona/area/lok/sit qiegħed jirriferi.

DAWL FL-IMĠARR

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex it-triq prinċipali li tagħti mill-Mosta għaż-Żebbiegħ, Mġarr f'dawn l-aħħar ġranet qed tkun dejjem bla dawl?

ONOR.

AUSTIN GATT: Id-dawl fit-triq prinċipali li tagħti mill-Mosta għaż- Żebbiegħ jaqa' taħt ir-responsabbilta' ta' l-awtorita' dwar it-trasport u mhux ta' l-enemalta, pero' l-enemalta xorta waħda ħadet ħsieb tinforma lill- awtorita' dwar it-trasport b'dan l-ilment.

AIR MALTA - FREE FLIGHT TICKETS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispetta l-kariga li ġiet lili fdata mill-poplu u fl-istess ħin jerfa' r- responsabbilta' tiegħu lejn l-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż, u jwieġeb il- mistoqsijiet parlamentari 21832 u 21908?

Jista' jgħid għaliex qiegħed jipprova jaħrab milli jwieġeb dawn il-mistoqsijiet?

X'inhi r-raġuni li qed tinħeba l-informazzjoni mitluba u eventwalment jiġu mistura ċerti ismijiet li qed igawdu minn dawn il-vjaġġi b'xejn?

ONOR.

AUSTIN GATT: Peress li rrispondejt fid-dettal iż-żewġ domandi li għalihom qiegħed jirriferi l-Onor.

Interpellant kif ukoll domanda 22061 li hi relatata, u peress li l-Onor.

Interpellant ma tax spjegazzjoni għalxiex jew għal min qiegħed jirriferi, ma nista' inżid xejn mat-tliet risposti li diġa' tajt.

MALTACOM - FREE UNLIMITED CALLS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispetta l-kariga li ġiet lili fdata mill-poplu u fl-istess ħin jerfa' ir- responsabbilta' tiegħu lejn l-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż, u jwieġeb il- mistoqsijiet parlamentari 21830 u 21911?

X'inhi r-raġuni li qed tinħeba l-informazzjoni mitluba u eventwalment jiġu mistura ċerti ismijiet li qed igawdu minn linji telefoniċi b'xejn?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 22357.

AIR MALTA - SKEMA TA' IRTIRAR

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk dawk li għażlu li jieħdu l-iskema ta' l-irtirar kmieni mill-Air Malta, skond il-ftehim industrijali bejn l-Air Malta u l-erba' unions li jirrappreżentaw lill-ħaddiema iffirmat fis-26 ta' Mejju 2004, hux se jkollhom il-pensjoni tagħhom garantita?

Jekk fl-affermattiv, minn min?

Mill-gvern jew mill-Air Malta?

Jista' jgħid ukoll jekk l-imsemmi ftehim ġiex hypothicated skond il-liġijiet industrijali?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ENERGY SUPPLY

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Peress li skond schedule 8 tal-liġi tal-VAT hemm 5% VAT fuq is-supply ta' l-enerġija, jista' l- Ministru jgħid jekk din it-taxxa hijiex parti mill-komputazzjoni tas- surcharge?

ONOR.

VAT

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 22114 u jagħti risposta għat-tieni u t-tieliet parti ta' mistoqsija parlamentari 21114?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

TRIQ ŻEBBUĠ, Ħ'ATTARD

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jiċċekkja jekk kif taqleb Triq Żebbuġ, Ħ'Attard - speċjalment fil-parti eżatt qabel il-benniena - tistax tiġi rranġata peress li l-ilma tax-xita qiegħed dejjem ixaqleb fuq il-bini tan-nies b'konsegwenza li jgħarraq l-entraturi?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

SPECIAL CLEANERS LTD.

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal- Kamra kopja tal-file dwar l-għoti tat-tender lil special cleaners limited fil-qrati tal-ġustizzja?

ONOR.

TONIO BORG: Kopja tal-file li għalih qed issir riferenza qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

REATI TA' PORNOGRAFIJA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk il-pulizija hijiex se tappella kontra s-sentenzi mogħtija mill-qrati dan ix-xahar dwar żewġ reati ta' pornografija, fejn fihom kienu involuti persuni taħt l-eta'?

ONOR.

TONIO BORG: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jagħtini aktar dettalji tal-każi li qed jirriferi għalihom.

NASSABA U KAĊĊATURI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kien in- numru ta' nassaba u kaċċaturi li tteħdilhom isimhom mill-pulizija wara direttiva li ħarġet il-pulizija stess li ma jitteħdux passi immedjati kontra min kien qed jikser il-liġi peress li kienu għaddejjin diskussjonijiet ma' l-għaqdiet konċernati?

X'kienu r-reati?

Kemm kaċċaturi u nassaba ttellgħu l-qorti wara li tteħdilhom isimhom?

X'kienu l- allegati jew x'setgħu kienu l-allegati reati?

Jekk ittellgħu, jista' jgħid jekk id-diskussjonijiet ma' l-għaqdiet fallewx jew le?

X'inhi l-pożizzjoni attwali tal-kaċċaturi u nassaba llum?

ONOR.

TONIO BORG: Kien hemm 86 każ fejn il-pulizija ma ħaditx passi mmedjati quddiem il-qorti in konnessjoni mar-regolamenti l-ġodda tal-kaċċa li kienu qed jiġu diskussi bejn l-awtoritajiet konċernati u l-għaqda tal- kaċċaturi u nassaba.

Dawn ir-reati kienu kollha relatati ma' dawn ir- regolamenti l-ġodda tal-kaċċa u cioe', insib għas-summien, pluvieri, gamiem jew melvizz; senter b'kompartiment li jista' jieħu aktar minn żewġ skrataċċ fl-istess ħin; kaċċa fuq il-baħar b'mutur li l-veloċita' tiegħu tkun teċċedi aktar minn 18-il kilometru fis-siegħa.

Dawn il-każi llum kollha qegħdin appuntati għas-smiegħ quddiem il-qorti.

Dwar il-bqija tad-domanda, l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jagħmilha lill- ministru konċernat.

MOĦQRIJA FUQ ANNIMALI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm persuni ttellgħu l-qorti dwar reati konnessi ma' moħqrija ta' annimali?

X'weħlu f'kull każ?

ONOR.

TONIO BORG: Bejn Jannar u Ottubru 2006, il-pulizija ressqet sitt persuni quddiem il-qorti fuq akkużi ta' moħqrija fuq annimali.

Mit-tlieta li nstabu ħatja, tnejn ġew mogħtija twiddiba u l-ieħor ġie mogħti Lm10 ammenda.

Persuna nstabet mhux ħatja, filwaqt li l-każ tat-tnejn l-oħra għad mhux deċiż.

SENTENZI MOGĦTIJA MILL-QRATI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm-il darba appellaw minn xi sentenza mogħtija mill-qrati l-pulizija din is-sena?

X'kienu r-reati u x'kienu s-sentenzi mogħtija għal kull reat?

ONOR.

TONIO BORG: Appelli minn proċeduri kriminali jsiru mill-avukat ġenerali u mhux mill-pulizija.

F'każi deċiżi mill-qorti tal-maġistrati, il- pulizija tagħmel biss talba bil-miktub lill-qorti sabiex l-atti jintbagħtu lill-avukat ġenerali.

Matul din is-sena s'issa, kien hemm 169 każ fejn il-pulizija għamlet din it- talba, pero' t-tagħrif fid-dettal kif miltub ma jinżammx taħt forma komputerizzata.

Nieħu gost nara l-interess li qed juri l-Onor.

Interpellant f'liġi benefika li l-partit tiegħu vvota kontra fil-parlament.

ĦSARAT F'BINI WAQT XOGĦOL TA' KOSTRUZZJONI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm rapporti saru lill-pulizija dwar ħsarat f'bini kkawżat waqt li jkun qed isir xogħol ta' kostruzzjoni fil-viċin, din is-sena u s-sena l-oħra?

Kemm mietu jew weġġgħu persuni minħabba dawn l-inċidenti f'dawn l-aħħar ħames snin?

Kemm nies ittellgħu l-qorti b'konnessjoni ma' reati simili u x'weħlu f'kull każ?

ONOR.

TONIO BORG: It-tagħrif kif mitlub mhuwiex disponibbli taħt forma ta' statistika.

KAŻI TA' ROAD RAGE

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm persuni ttellgħu l-qorti fuq każi ta' road rage din is-sena u x'weħlu f'kull każ?

ONOR.

TONIO BORG: It-tagħrif hekk kif mitlub mhuwiex disponibbli.

FOOTWAY BRIDGE F'ĦAL QORMI

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 21833, jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja tal-pjanti tal-footway bridge propost fi Triq is-Sebħ, Ħal Qormi?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Kopja tal-pjanti tal-footway bridge propost fi Triq is-Sebħ, Ħal Qormi qed jitpoġġew fuq il-mejda tal-Kamra.

SOĊJETA' BELLMED

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jaf il-Prim Ministru li s-soċjeta' BellMed illum qiegħda tirriklama li hija l-provider ewlenija ta' 90% tas-suq tal-liċenzji tal- gaming fis-suq?

Jista' jassigurana li ċ-chief executive ta' l-awtorita' m'għadx għandu konnessjoni diretta jew indiretta ma' din is-soċjeta'?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

CASINO DI VENEZIA

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid għaliex il-casino Di Venezia kienet ġiet irtirata lilu l-liċenzja fis-7 ta' Lulju 2006?

Jista' jispjega għaliex wara biss ftit żmien din il-liċenzja ġiet mogħtija lura u dan wara li kienu ġew imkeċċija l-ħaddiema kollha tal-casino?

ONOR.

ONLINE GAMBLING

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Fid-dawl ta' l-att tad-29 ta' Settembru, 2006 tal-USA li kkriminalizza l-logħob ta' l-online gambling fil-USA, jista' l-Prim Ministru jgħid jekk l-awtorita tal-lotteriji u logħob ħaditx prekawzjoni biex tassigura lis-service provider ewlenija BellMed ma tagħtix servizzi lil soċjetajiet li jaċċettaw skommessi minn ċittadini Amerikani?

ONOR.