MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 146 It-Tnejn, 5 ta' Lulju, 2004 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 146 It-Tnejn, 5 ta' Lulju, 2004

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6:02 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 5 ta' Lulju, 2004

WERREJ

MINUTI 222

KOMUNIKAZZJONI MINN MR SPEAKER 222

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 222

TQEGĦID TA' KARTI 230

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-EKO-KONTRIBUZZJONI (L-EWWEL QARI) 231

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-KODIĊI TA' ORGANIZZAZZJONI

U PROĊEDURA ĊIVILI (IT-TIENI QARI)

CODE OF ORGANIZATION AND CIVIL PROCEDURE (SECOND READING) 232

AĠĠORNAMENT 255

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 261

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 145 li saret fit-30 ta' Ġunju, 2004 ġew konfermati.

KOMUNIKAZZJONI MINN

MR SPEAKER

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Informazzjoni bi tweġiba għal żewġ mistoqsijiet parlamentari li l-Onor Jose' Herrera għamel lis-Sedja dwar records tal-parlament.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

BELT VALLETTA: BASTJUN TA' SANTA BARBARA - ĦSARA LIS-SIĠAR

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: B'riferenza għall-massakru tas-siġar li għandhom mijiet ta' snin fuq il-Bastjun ta' Santa Barbara, il-Belt, fejn kellu jintervjeni l-Prim Ministru wara protesti mir-residenti biex titwaqqaf il-ħsara li kienet qed issir, kif ukoll il-massakru fuq linji simili li qed issir bħalissa fil- Buskett fuq siġar protetti b'dettriment għas-siġar infushom kif ukoll għall- għasafar indiġeni li jbejtu fihom f'dan iż-żmien tas-sena u għalhekk bi ksur tad-direttiva ta' l-Unjoni Ewropea dwar l-għasafar, jista' il-Ministru jispjega lill-Kamra lil min jirrapporta l-konsorzju li qed iwettaq dawn il- massakri?

Jista' il-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra rendikont dettaljat tal- flus li qed jingħataw mill-gvern lil dan il-konsorzju u kif qed jintnefqu dawn il-flus tal-poplu?

ONOR.

GEORGE PULLICINO (Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): Il- konsorzju, embellishment landscaping consortium, jirraporta direttament lill-monitoring board li twaqqaf apposta mill-gvern.

Dan il-bord għandu fi ħdanu unit ta' esperti li kien responsabbli mix-xogħol anke qabel twaqqfet il-public/private partnership.

Rigward is-siġar tas-sur ta' Santa Barbara, nassigura li mhux minnu li twettqu xi massakri kif imsemmi mill-Onor.

Interpellant.

Iż-żbir li sar, għad li jidher ikrah, sar mingħajr ebda ħsara lis-siġar.

Rigward iż-żbir tas-siġar tal-Buskett, jien informat li saru laqgħat għal koordinazzjoni aħjar bejn il-MEPA u l-monitoring board, dejjem sabiex filwaqt li jsir ix-xogħol meħtieġ, dan isir fl-ambitu ta' avviż legali 12 ta' l-2001.

Infatti sar qbil li jkun hemm memorandum of understanding bejn il-MEPA u l-monitoring board li jiddefinixxi l-kontrolli u l- implementazzjoni meħtieġa.

Fis-sena 2004 il-flus allokati mill-gvern lill-public/private partnership huma ta' Lm2,491,000, li minnhom Lm2.3 miljun imorru għas-salarji, bonuses, national insurance, eċċ., u l-kumplament jintnefqu fil-proġetti li qed jiġu mfaħħra minn kulħadd.

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela, domanda supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Speaker, il-unit li kien parti mid-dipartiment tal-gvern għadu jeżisti?

Jew ġie nkorporat fi ħdan il-public/private partnership li twaqqfet?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: F'dan il-unit hemm numru ta' uffiċjali, mhux biss mid-dipartiment ta' l-agrikoltura imma anke mill-MEU u aġenziji oħrajn tal-gvern, li jagħmlu monitering f'isem il-gvern.

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jiġifieri ħaddiema li qabel kienu jagħmlu dan ix- xogħol issa ġew mgħoddija lill-partnership li saret bejn il-gvern u l- privat?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Meta l-gvern kien iffirma l-kuntratt tal- public/private partnership, il-ħaddiema fid-dipartiment ta' l-agrikoltura li kienu jagħmlu dan ix-xogħol, għaddew mal-consortium.

ARKIVJI U LIBRERIJI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jinforma lill-Kamra meta se titwettaq ir-riforma fl-arkivji u l-libreriji msemmija minnu diversi drabi, fosthom kif irrapportat f'paġna 12 ta' "The Times" datata 3 ta' Awissu, 1999, kif ukoll fl-ispeech from the Throne tal-President fil-bidu ta' din il-leġislatura?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi): Peress li l-abbozzi ta' żewġ liġijiet diġa' ġew diskussi fil-Kabinett u ntbagħtu lura għal rikonsiderazzjoni fuq numru ta' punti, beħsiebni nuża x- xhur tas-sajf biex ix-xogħol fuqhom mid-dipartiment tal-libreriji u l- arkivji u l-ministeru jitlesta biex jerġgħu jintbagħtu lill-Kabinett għall- konsiderazzjoni tiegħu.

DRAMA UNIT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid min qed imexxi d-drama unit fil-preżent?

Jista' jgħid ukoll x'ħidma qed iwettaq dan l-istess unit?

Kemm hemm persuni jaħdmu f'dan il-unit?

X'inhi l-politika tal-gvern għad- drama unit?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li d-drama unit ilha titmexxa mis-Sur John Suda, uffiċjal edukattiv fid-dipartiment tal-kurrikulu, għal dawn l-aħħar tmien snin.

Id-drama unit ipproduċiet programmi teatrali fl-edukazzjoni bl-isem ta' TIE, Theatre in Education.

Tnejn minn dawn il-prorammi ttellgħu fl-iskejjel filwaqt li ħames programmi oħra ttellgħu fiċ-ċentru tad-drama, l-Blata l- Bajda.

Studenti mill-ewwel sena ta' l-iskola primarja sa l-aħħar sena ta' l-iskola sekondarja ġew milħuqa b'dawn il-programmi.

Ipparteċipaw 'il fuq minn 20,000 tifel u tifla mill-iskejjel ta' l-Istat, tal-knisja u indipendenti.

Id-drama unit għenet ukoll fil-produzzjoni ta' l-għoti tal-premjijiet ta' diversi skejjel ta' l-Istat, sew primarji kif ukoll sekondarji.

Il-unit ħadem ukoll biex ipproduċa l-ewwel sillabu tad-drama għall-iskejjel primarji.

Hemm 22 persuna jaħdmu fid-drama unit, inkluż l-uffiċjal edukattiv.

Il-politika tal-gvern dwar din it-taqsima hi li l-ewwel jiġi mplimentat il- kurrikulu minimu nazzjonali, speċjalment fl-aspett kreattiv, kritiku, soċjali u kulturali.

Huwa maħsub ukoll li l-impatt li jħalli dan il-unit fl-iskejjel jiżdied fis-sena skolastika li ġejja kif ukoll jitkompla x- xogħol fuq it-TIE.

Barra minn hekk qed nikkonsidraw proposti għal diskussjoni dwar kif l-aktar l-iskejjel speċjali tad-drama, arti u mużika jaħdmu aħjar f'qafas ta' sinerġija.

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela, domanda supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jista' il-Ministru jgħid jekk riċentement ġewx imqabbda nies oħra f'livell għoli biex imexxu dan id-drama unit jew partijiet minnu?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Skond l-informazzjoni li ngħatajt mid-diviżjoni ta' l- edukazzjoni ma jidhirx li hemm xi persuni oħra li qed imexxu dan il-unit jew partijiet minnu.

Jista' jagħti l-kas li l-Onor.

Interpellant qiegħed jirriferi għas-Sur Mario Azzopardi.

Jekk inhu hekk, nitolbu jagħmel domanda bil-miktub ħalli nkun nista' nġiblu l-informazzjoni dwar x'inhu s-sehem dirett tas-Sur Azzopardi f'din it-taqsima.

ARMATA - BOMB DISPOSAL SQUADS

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm kien in- numru ta' sejħiet li saru għall-bomb disposal squads u x'kien ir-riżultat ta' kull sejħa?

ONOR.

ANTHONY ABELA (Segretarju Parlamentari)(f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Jien informat li sa l-20 ta' Mejju, 2004 saret 17- il sejħa lis-sezzjoni tal-bomb disposal ta' l-Armata.

16 kienu sejħiet ta' theddida ta' bomba u fihom ma rriżulta xejn filwaqt li sejħa oħra kienet ta' bomb hoax.

F'din ta' l-aħħar nstab oġġett li jixbaħ bomba iżda ma nstab l-ebda splussiv.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Dawn is-sejħiet jinkludu dik id-darba meta l-ħaddiema tal-Maltapost ħarġu kollha barra għax qalulhom li kien hemm bomba?

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela.

ONOR.

ANTHONY ABELA: L-informazzjoni li għandi quddiemi ma tistabilixxix fiex kienu jikkonsistu s-sejħiet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk il-pulizija ħaditx passi dwar dan il-fatt li kien ġie rrapportat fuq il-gazzetti?

MR SPEAKER: L-Aġent Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG (Aġent Prim Ministru): Ma nistax nikkonferma jekk sarx rapport lill-pulizija pero' jekk l-Onor.

Interpellant jagħmilli domanda bil- miktub inkun nista' nivverifika.

(Interruzzjonijiet)

Mr Speaker, m'huwiex faċli li dawn il-każijiet jiġu solvuti minħabba n- natura tagħhom.

Niftakar li anke fil-qorti kienu għamlu żmien jagħmlu dawn it-tip ta' affarijiet – u dan l-aħħar donnhom reġgħu bdew – li m'huma ċajta xejn, joħolqu ħafna paniku u kultant anke diżgwid u telfien ta' qliegħ.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Ma jidhirlux l-Aġent Prim Ministru li meta fil- Maltapost intqal li kien hemm bomba, il-pulizija kien misshom ħadu l-passi neċessarji u l-ħaddiema setgħu ġew mgħajta biex jagħtu x-xiehda tagħhom għax dan huwa każ serju?

MR SPEAKER: L-Aġent Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, jiena m'għedtx li l-pulizija ma ħaditx passi imma li ma nafx jekk f'dan il-każ kienx sar rapport lilhom.

Wieħed irid jifhem li jsiru mijiet ta' rapporti u ta' investigazzjonijiet matul is- sena u huwa mpossibbli li nkun naf kull wieħed minn dawn fejn wasal.

Apparti minn hekk jien inħalli lill-pulizija fil-liberta' biex kemm jista' jkun jagħmlu dan ix-xogħol huma.

Issa nivverifika ħalli nara saritx investigazzjoni f'dan ir-rigward.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Filwaqt li naqbel ma' l-Aġent Prim Ministru li għandu jħalli lill-pulizija fil-liberta', ma jaħsibx li l-poplu għandu jkun informat dwar affarijiet serji bħal dawn, speċjalment jekk dan it-tip ta' reat ikun sar minn persuna f'xi kariga għolja?

MR SPEAKER: L-Aġent Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, jien ma nkunx naf jekk l-inċidenti ta' bomb hoax jiġux kollha investigati jew le.

Wara kollox din id-domanda ma kenitx indirizzata direttament lili u xorta waħda għedtlu li se nivverifika dwarha.

Jien stajt faċilment irrispondejt lill-Onor.

Mizzi li ma naf b'xejn u kont nieqaf hemm!

Jien qrajt dwar il-każ in kwestjoni imma ma naf assolutament xejn dwaru.

Mr Speaker, l-Onor.

Mizzi m'għandux jippretendi li kull darba għandi niċċekkja jekk saritx investigazzjoni jew le dwar kull każ!

Kieku nista' noqgħod naqra l-gazzetti biss u nagħmel l-investigazzjonijiet!

Billi l- Onor. Mizzi semma persuni f'xi kariga għolja, nitolbu biex jekk jaf b'xi informazzjoni, jgħaddiha lill-pulizija.

Pero' nassigurah li hawnhekk m'hawn lil ħadd 'il fuq mil-liġi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, din il-kwestjoni tqajmet f'dan il-parlament anke l-ġimgħa l-oħra u l-mistoqsijiet ħarġu fil-beraħ.

Allura kif min hu responsabbli ma ndenjax ruħu jagħti l-informazzjoni?

Għax id-domandi jsiru biex il-poplu jkun jaf x'qed jiġri u biex fil-pajjiż ikun hawn it- trasparenza.

Possibbli li l-membri tal-Kabinett ma jagħtux kas dak li jingħad hawn ġew!

MR SPEAKER: L-Aġent Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, lili ma saritlix domanda u safejn naf jien ir-responsabilita' tal-pulizija taqa' taħti u mhux taħt ħaddieħor.

Jekk l- Onor. Interpellant ġenwinament irid dik l-informazzjoni, għandu jistaqsiha lili u bħalma dejjem għamilt, inwieġbu u kif weġibt għal mijiet ta' domandi, inwieġeb għal din ukoll.

Imma mhux niġi hawnhekk u f'daqqa waħda l-Onor.

Mizzi jistaqsini domanda li b'kumbinazzjoni kien qed jistaqsi lil ħaddieħor!

U minn fuq li jien qed nipprova nara x'seta' ġara biex nagħtih risposta, qed ikompli jgħid li jien ma rridx nirrispondih!

Dan m'huwiex sew, Mr Speaker.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Ma jidhirlux il-Ministru li meta jkun hemm theddida ta' bomba, apparti mill-fatt jekk tkunx vera jew le, għandhom jittieħdu l- passi bis-serjeta'?

Jien m'iniex qed nippretendi li l-Aġent Prim Ministru jagħtini informazzjoni li ma jafx, imma meta l-ġimgħa l-oħra jien għamilt dawn l-istess domandi, is-segretarju parlamentari li rrisponda f'isem il- Prim Ministru, baqa' ma tanix informazzjoni.

Ma jidhirlux l-Aġent Prim Ministru li meta jkun hemm dawn it-tip ta' interventi pubbliċi u jkun jidher ċar li xi ħadd għamel theddida ta' bomba biex joħroġ lin-nies 'il barra ħalli jiġu locked out, għandu jkun hemm xi reazzjoni?

MR SPEAKER: L-Aġent Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Mela jien qed ngħid li ma kienx hemm reazzjoni jew li ma ttieħdux passi!

Hu qed jassumi dan.

Jien qed ngħidlu li meta jkolli l- informazzjoni ngħaddihielu.

PERSUNI TA' NAZZJONALITA' BARRANIJA 5765.

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hawn persuni ta' nazzjonalita' barranija li għandhom permess jgħixu u jaħdmu f'Malta llum u mil-liema pajjiż ġejjin?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li skond l-aħħar lista aġġornata li dehret fuq l-internet fil-website tad-dipartiment ta' l-informazzjoni, in- numru ta' persuni barranin li bħalissa għandhom liċenzja ta' impjieg u għalhekk jistgħu jgħixu u jaħdmu Malta, huwa kif jidher fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

IMPORTAZZJONI TA' ARMI TAN-NAR

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm ġew importati armi tan-nar sena b'sena, f'dawn l-aħħar ħames snin u x'tip kienu?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi l-mistoqsija lill-ministru konċernat.

IMPORTAZZJONI TA' ANNIMALI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm ġew importati għasafar, tjur, annimali u rettili s-sena l-oħra u din is- sena?

X'tip kienu?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l- informazzjoni mitluba.

PERSUNI LI JABBUŻAW MID-DROGA - TQASSIM TA' SIRINGI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm tqassmu siringi lil dawk li jabbużaw mid-droga din is-sena u minn fejn?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita'): Ninsab informat li t-total ta' siringi li tqassmu lil dawk li jabbużaw mid- droga minn Jannar sa April 2004, huwa kif ġej.

|Florian|12645 | |a | | |Qormi | 6225 | |Gżira |13103 | |Paola |21500 | |Bormla | 4862 | |Mosta | 5944 | |Rabat | 2116 |

SAĦĦA - HIV TESTS

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm saru tests ta' l-HIV minn mindu sirna nafu bil-marda u kemm minnhom kienu fil-pożittiv?

Kemm mietu nies bl-HIV s'issa?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li n-numru ta' testijiet li ttieħdu kien ta' 68,279 li 235 minnhom kienu pożittivi.

Ovvjament dawn it-testijiet jistgħu jkunu ripetuti peress li huma magħmulin b'mod anonimu.

Dawn il-figuri jkopru minn Ġunju ta' l-1985 sa l-aħħar ta' April ta' l-2004.

Skond l-informazzjoni miġbura mid-dipartiment tas-saħħa pubblika, mill-1986 s'issa mietu 49 persuni bl-AIDS.

AKKOMODAZZJONI SOĊJALI - TALBA GĦAL AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'tama hemm li xebba omm b'206 punti u li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, tiġi allokata fond mid-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali?

ONOR.

DOLORES CRISTINA (Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta' Soċjali): Ninsab informata li d-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali qed jikkonsidra l-applikazzjoni mill-persuna ndikata mill-Onor.

Interpellant flimkien ma' oħrajn simili.

AWTORITA' TAD-DJAR - SERVIZZ TAL-CARE AND REPAIR

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara li l-persuna anzjana li d- dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, tibbenefika mill-iskema jew servizz ta' care and repair ta' l-awtorita' tad-djar?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li fil-25 ta' Ġunju, 2004, l- awtorita' tad-djar għamlet spezzjoni tal-fond indikat u issa qed jitħejja r- rapport tekniku.

MR SPEAKER: L-Onor.

Buontempo, domanda supplimentari.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Mr Speaker, x'inhi r-raġuni li meta persuna tapplika biex tingħata dan is-servizz, tiġi mitluba biex tagħżel jekk tridx tibbenefika mis-servizz ta' care and repair jew mill-iskema li għandha l- awtorita' tad-djar?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Mr Speaker, ir-risposta hija faċli.

L-isbaħ ħaġa fil-ħajja hi li jkollok l-għażla u aħna qed nagħtu ċ-ċans lill- applikanti li jagħżlu li jew jibbenefikaw mill-iskema tal-care and repair, jiġifieri li l-awtorita' tgħinhom isibu l-kuntratturi, jew jagħżlu l-iskema l-oħra.

Infakkar lill-Onor.

Interpellant li l-ġimgħa li għaddiet saru sensila ta' domandi minnu stess dwar dan is-suġġett u waħda mit-tweġibijiet kienet tgħid li meta persuni ma jgawdux mill-inizjattiva tal-care and repair, dan isir b'għażla tagħhom u mhux għax ġew miċħuda li jagħmlu dan.

Dan ifisser li dawn il-persuni jkunu ddeċidew li jmorru għall-iskema R jew W, jiġifieri jkunu jridu jieħdu f'idejhom l-għażla tal-kuntrattur li jagħmlilhom ix- xogħol mentri l-awtorita' toffri wkoll is-servizz li toħroġ tender u x- xogħol isir mill-kuntrattur li jintagħżel mill-awtorita'.

MR SPEAKER: L-Onor.

Buontempo.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Mr Speaker, jekk persuna tiddeċiedi li tibbenefika minn waħda mill-iskemi li għandha l-awtorita' tad-djar, trid tapplika bil-proċeduri normali, jiġifieri trid tħallas il-Lm5 imbagħad meta tissottometti l-applikazzjoni trid tħallas Lm20 u tieħu d-dokumenti kollha bħal meta jibbenefikaw mis-servizz ta' care and repair?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Mill-informazzjoni li għandi, l-awtorita' qed tipprova li kemm jista' jkun fis-servizz kollu li tagħti tħaffef il-ħajja għall-benefiċċjarji tagħha.

Aħna nafu li n-nies li jersqu għand l- awtorita' biex igawdu minn dawn is-servizzi ikunu fil-bżonn, apparti minn dawk li l-applikazzjoni tagħhom ma tiġix aċċettata għax ikunu ineliġibbli, għax ikollhom assi aktar jew għal xi raġunijiet oħra li kollha jidhru fl- applikazzjonijiet ta' l-iskemi.

Pero' l-awtorita' tad-djar qiegħda timxi b'mod u manjiera li tipprova tħaffef l-affarijiet u tnaqqas ukoll l-ispiża.

Jien waħda minn dawk li nifhem li jekk jiena diġa' qiegħda fil-bżonn u ninsab daqsxejn magħkusa, niddarras xi ftit jekk ikolli nħallas Lm20 biex nitfa' applikazzjoni.

U allura qegħdin naraw x'nistgħu nagħmlu biex kemm jista' jkun innaqqsu l-ispejjeż.

Pero' wieħed irid japprezza li l-verifiki u r-riċerki li ħafna drabi jkunu jridu jsiru jenħtieġu ċerti spejjeż, imma dawn qegħdin jinżammu fil-minimu kemm jista' jkun.

Jien jidhirli li min japplika għall-iskema ta' care and repair u mbagħad jagħżel li jmur fuq applikazzjoni oħra, ikollu l-karti tiegħu diġa' mgħoddija għand l-awtorita' tad-djar u din titqies bħala applikazzjoni waħda.

MR SPEAKER: L-Onor.

Buontempo.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Mr Speaker, waħda mill-ikbar problemi li qed jiffaċċja min japplika biex jibbenefika minn waħda mill-iskemi ta' l- awtorita' tad-djar hi li ma jkollhomx il-mezzi finanzjarji biex iħallsu għax-xogħol li jkun ġie rikjest.

Xi proċeduri tieħu l-awtorita' tad-djar biex dawk il-persuni li applikaw u se jibbenefikaw minn din l-istess skema, hi x'inhi, ma joħorġux il-flus huma imma toħroġhom mill-ewwel l-awtorita' tad-djar lill-kuntrattur privat?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Is-sistema tal-care and repair taħdem b'dan il- mod.

Il-klijent jgħaddi l-irċevuti jew il-kontijiet tax-xogħol u jitħallas min-naħa ta' l-awtorita'.

Din tiffaċilita' l-affarijiet għal ħafna nies.

Meta jintagħżlu ċerti skemi, il-klijenti għandhom jagħrfu eżattament x'jitolbu dawk l-iskemi.

Jiġifieri jekk tkun ħafna iktar faċli għal dak li jkun li jagħżel l-iskema ta' care and repair għax f'dak il-każ il-kontijiet jitħallsu direttament mill-awtorita' tad-djar, jidhirli li l-klijent għandu jkun mgħarraf bid-differenza partikolari u jagħżel lilha.

Kultant issib li l-klijent ikun iridha miż-żewġ naħat u allura tkun diffiċli ħafna għax l- awtorita' għandha proċeduri u kriterji stabbiliti.

Imma naturalment wieħed ma jistax joqgħod jilgħab bil-kriterji għax kieku m'għandix dubju li ssirli domanda parlamentari fejn niġi mistoqsija għala sar hekk meta f'każijiet oħra ma sarx hekk.

Jien naċċerta lill-Onor.

Interpellant li l-proċeduri li tieħu fuqha l- awtorita' tad-djar, għalkemm nista' ngħid li hemm ħafna fejn is-sistema tista' titjieb, ikunu dejjem biex tgħin lill-klijent.

Jien nemmen li l- awtorita' tad-djar għandha spirtu ta' akkomodazzjoni soċjali qawwi u żgur m'huwiex l-għan tagħha li titfa' piż qawwi finanzjarju fuq min ikun qed japplika għall-iskemi tagħha.

AKKOMODAZZJONI SOĊJALI - TALBA GĦAL AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'tama hemm li familja ta' tmienja minn nies mill-Fgura, li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, fil-futur tiġi allokata fond alternattiv?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li l-persuna ndikata mill-Onor.

Interpellant m'għandhiex applikazzjoni pendenti mad-dipartiment għall- akkomodazzjoni soċjali.

Jista' jkun li hemm xi żball f'xi identity card number jew xi ħaġa simili u allura jkun aħjar jekk jerġa' jagħmel id- domanda u jagħtina l-informazzjoni biex inkunu nistgħu nwieġbuh.

AWTORITA' TAD-DJAR: POST TAL-GVERN - SUSSIDJU FUQ IL-KERA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'inhi r-raġuni li persuna separata bi tlett itfal ġiet imċaħħda milli tieħu sussidju fuq il-kera f'fond tal-gvern li d-dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

Interpellant qiegħda attwalment tieħu sussidju fuq il-kera tal-fond indikat, liema sussidju jkun rivedut kull sentejn skond kif provdut fil- kuntratt relattiv li għandha l-klijenta.

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'tama hemm li l-persuna li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament u li tgħix f'post mhux addattat għal dawn iż-żmenijiet, tiġi allokata fond mid-dipartiment għall- akkomodazzjoni soċjali?

Jekk fin-negattiv, x'soluzzjoni qed joffri d- dipartiment?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li d-dipartiment għall- akkomodazzjoni soċjali qed jikkonsidra l-applikazzjoni mill-persuna ndikata mill-Onor.

Interpellant flimkien ma' oħrajn simili.

MR SPEAKER: L-Onor.

Buontempo, domanda supplimentari.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Tista' il-Ministru tgħid minn min hu kompost il- bord li għandu d-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Mr Speaker, jidhirli li diġa' kelli l- opportunita' nwieġeb għal din il-mistoqsija, pero' ma nsibx problema biex nerġa' nirrispondi.

Dan il-bord huwa kompost mid-direttur tad-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali, chief executive officer ta' l-awtorita' tad- djar, social officer tad-dipartiment stess, persuna oħra mid-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali u żewġ persuni oħra bi sfond ta' social work mis-segretarjat tiegħi.

Jekk l-Onor.

Interpellant jixtieq ikun jaf l- ismijiet u d-dettalji kollha, nitolbu jagħmel domanda bil-miktub u nagħtih din l-informazzjoni.

MR SPEAKER: L-Onor.

Buontempo.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Kemm-il darba jiltaqa' fil-ġimgħa dan il-bord?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ma jidhirlix li dan il-bord jiltaqa' kull ġimgħa imma jiltaqa' skond il-postijiet vakanti li jkun hemm biex jiġu allokati.

Pero' ninforma wkoll lill-Onor.

Interpellant li dan il-bord ilu xi ftit ġimgħat ma jiltaqa' peress li d-direttur tad-dipartiment kien ma jiflaħx.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

L-Aġent Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

TONIO BORG: Sur President ̧ inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Avviż Legali numru 350 ta' l-2004 - Regolamenti ta' l-2004 dwar in- Notifika ta' Avviż bil-Posta; u

f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi nqiegħed fuq il-mejda tal- Kamra:

Avviż Legali numru 347 ta' l-2004 – Direttiva mill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi għall-Ħruġ ta' Lm1,718,800 Stock tal-Gvern bis- 7%, 2014 (IV);

Avviż Legali numru 349 ta' l-2004 – Ordni ta' l-2004 dwar Ħelsien minn Taxxa Doppja (Taxxi fuq l-Income) (Stat tal-Kuwajt);

Avviż Legali numru 351 ta' l-2004 – Ordni ta' l-2004 dwar l-Unjoni Ewropea (Emenda numru 2 fil-Liġijiet tal-Pensjonijiet); u

Avviż Legali numru 352 ta' l-2004 - Regoli ta' l-2004 li jemendaw ir- Regoli dwar it-Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar ingaġġ ta' impjegati ġodda ma' korporazzjonijiet, aġenziji u kumpanniji pubbliċi li jaqgħu taħt id-dekasteru tal- Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjieg, bejn Jannar u April 2003, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5546 li t-tweġiba għaliha kienet ingħatat fis-seduta numru 130 fis-17 ta' Mejju 2004.

MR.

SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Francis Zammit Dimech.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għat-Turiżmu u Kultura): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Rapport annwali u financial statements ta' l-Awtorità ta' Malta dwar it-Turiżmu għas-sena 2003;

Lista li turi l-għadd u l-grad ta' uffiċjali ta' l-Awtorità ta' Malta dwar it-Turiżmu ̧bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 6347;

Tagħrif dwar salarji ta' uffiċjali ta' l-Awtorità ta' Malta dwar it- Turiżmu joperaw barra minn Malta bejn l-2000 u l-2004 ̧ bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 6348; u

Tagħrif dwar infiq fuq il-kampanja ta' reklamar li saret mill-Awtorità ta' Malta dwar it-Turiżmu fuq il-karozzi tal-linja fl-Ingilterra matul April u Mejju 2004, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 6349;

MR.

SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Dolores Cristina.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tabella li turi l-kontribuzzjonijiet miġbura minn djar tal-gvern għall- anzjani, minn djar privati għall-anzjani taħt il-Public Private Partnership ̧ l-ammont mgħoddi lill-Welfare Committee u kontribuzzjonijiet miġbura għas-servizz tal-home help, bejn Jannar u Ġunju 2004, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 6357.

MR SPEAKER: Grazzi.

Is-Segretarju Parlamentari Anthony Abela.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Sur President, f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tabella li turi l-piż tad-dulliegħ mibjugħ matul il-perjodu bejn Frar u Ġunju tas-snin bejn l-1999 u l-2004, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 6361.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet.

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-EKO-KONTRIBUZZJONI

MR SPEAKER: Insejjaħ lill-Aġent Prim Ministru biex f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent, jekk jogħġbu ̧ iressaq l-Ewwel Qari.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent nipproponi l-Ewwel Qari ta' Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att dwar l-Eko-Kontribuzzjoni".

MR.

SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

ANTHONY ABELA: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att dwar l-Eko- Kontribuzzjoni" ikun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

MR.

SPEAKER: Grazzi.

Ngħaddu issa għall-Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-KODIĊI TA' ORGANIZZAZZJONI U PROĊEDURA ĊIVILI

CODE OF ORGANIZATION AND CIVIL PROCEDURE

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mit-30 ta' Ġunju 2004.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joseph Brincat huwa in possession u jista' jkompli.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Sur President, aktar ma wieħed jeżamina dik il- parti ta' l-abbozz ta' liġi li tgħid li b'ittra uffiċjali tista' tagħmel titolu eżekuttiv, aktar wieħed jinduna bid-difetti li fih.

Lis-Segretarju Parlamentari - l-aħħar darba kien qed jagħmel diversi kummenti minn taħt l-ilsien - nixtiequ jikkonsidra xi ħaġa dwar il- kwestjoni tan-notifiki li tidher manifesta.

Hawnhekk qed ngħidu li l-ittra uffiċjali appena tinnotifikaha, tajjeb jew ħażin, tidħol fis-seħħ.

Jien tajt l-eżempju tat-tajjeb u l-ħażin kif jiġi notifikat u hawn nixtieq insemmi l-każ tas-sinjura Gafa` miż-Żejtun li kienet mejta u nnotifikawha.

Din kienet kontumaċi u żgumbrata mill-post.

Hawnhekk żmien ilu konna daħħalna l-proċedura tan-notifika bil-pink card.

Meta daħħaltha jien - u għalhekk l-affarijiet iridu jinbidlu u ma jibqgħux statiċi - in-numru ta' nisa li kienu jaħdmu filgħodu kien baxx imma llum tela' sostanzjalment.

Mela dak li kien qiegħed isir bil-pink card mhux neċessarjament kien qiegħed iwassal biex ikollok in-notifika aktar spedita pero` ma jfissirx li l-proċedura li kellna nneħħu tan-notifika bil-marixxall hija tajba aktar minn tal-posta.

Meta daħlet li ċ-ċitazzjoni ssir bin-notifika bil-purtier, għal diversi raġunijiet ̧ in-numru ta' każi mhux notifikati kien kbir.

Kien hemm każijiet fejn kien hemm anke d-diżerzjoni minħabba li jkun għadda ċertu żmien u dan sakemm il-qorti ta' l-appell salvat is-sitwazzjoni u qalet li billi tkun għaddiet sena u dak li jkun ikun għadu ma nnotifikax ̧ il-proċedura xorta waħda tkun għadha tgħodd.

Sur President, irridu nkunu ċerti li n-nies qed jirċievu d-dokumenti mill- qorti li suppost jirċievu għaliex inti ma tkunx qed tagħmel ġustizzja jekk xi ħadd li jkun qiegħed jiġi mħarrek quddiem il-qorti, tibgħatlu ittra uffiċjali, tgħidlu li hu preżunt notifikat u wara li jkun preżunt notifikat, jieħu sentenza kontra tiegħu.

Veru li l-ammont mhuwiex kbir, għax huwa sa Lm5,000, imma xorta mhuwiex ġust.

Dan jiġi preżunt li huwa verament notifikat u bl-ebda mod ma jista' jikkontesta.

Issa bir-rispett kollu, it-timbru tal-marixxall jista' jkun tajjeb jew ħażin.

Per eżempju, riferta tar-reġistratur tal-qorti mhux notifikata għax ma nstabx, kien hemm.

Jien qiegħed nissuġġerixxi lill-ministru biex dwar il-kwestjoni tan- notifiki, jaħsibha radikalment u ma nerġgħux immorru lura għal żmien il- brodu.

Hemm bżonn li l-posta ordinarja, allavolja m'għandhiex l-effett probatorju, tinforma lill-persuna x'ikun ġara u se ngħid għaliex.

Per eżempju, ikun hemm min ikun jaf li waslitlu karta tal-qorti – ġieli wieħed jirċievi l-karta tal-posta biex imur għall-pakkett - u ma jmurx u allura jiġi li mhuwiex notifikat.

Jekk wieħed jinnotifika bis-sistema tal- marixxalli u jkun hemm sentenza, irid jagħtiha lill-membru tal-familja.

Issa peress li llum hawn ħafna li jikkoabitaw, dan joħloq problemi għax inti ma tistax tgħid li l-koabitanta hija membru tal-familja u allura dan jiġi li mhuwiex notifikat.

Allura n-notifika tkun qed tasal f'dik id-dar li hija r-residenza tiegħu, qed titħalla ma' persuna li ffirmat għalih u li normalment tkun residenta tal-post, imma xorta m'hijiex notifika skond il- liġi.

Jista' jkollna każ ta' tnejn li jgħixu taħt l-istess saqaf, wieħed jinnotifika lill-parti l-oħra taħt l-istess saqaf u l-oħra tkun taf u tqatta' kollox.

Mela hawnhekk, mhux billi ngħidu "notifika" speċjalment meta tkun qed tagħmel affarijiet radikali bħal dawn.

Huwa tajjeb li wieħed igħaġġel u jħaffef, imma għallinqas irid ikollok sistema li tiggarantixxi the right of a defence lill-persuna li tkun.

Jien se nitkellem ukoll fuq l-artiklu li qed jiġi emendat dwar il-kambjali.

L-Onor.

Edwin Vassallo – minkejja li l-aħħar darba kien qiegħed jinċensa lill-ministru l-ħin kollu – fl-aħħar qal: Hemm bżonn li noqogħdu attenti dwar il-kwestjoni tal-kambjali biex ma nagħmluhomx titolu eżekuttiv mill- ewwel daqslikieku jkollok sentenza.

Dan għaliex illum, minkejja dak li konna nitgħallmu qabel li l-kambjali jiġu preżentati l-qorti u l-qorti tara jekk humiex formalment validi u tagħti sentenza, il-qorti ta' l-appell interpretat, mhux inqas minn żewġ każijiet, li fejn jidħlu kwestjonijiet ta' kambjali, jekk wieħed iqajjem eċċezzjoni fil-mertu, il-qorti għandha tidħol fiha.

Jien niftakar każ ta' wieħed fejn il-kambjali ittieħdu b'qerq.

(Interruzzjonijiet) Kellu wieħed l-Onor.

Mifsud Bonnici, kelli wieħed jiena, kellu wieħed dak u kellu wieħed l-ieħor.

Allura x'se jiġri?

Se jiġri li minn għamel il-kambjala, m'għandu difiża ta' xejn u jispiċċa kollox bit-titolu eżekuttiv immedjatament.

Hekk tgħid il-liġi; titolu eżekuttiv daqs sentenza.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici bil-permess ta' l-Onor.

Brincat.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI (Segretarju Parlamentari): L-ewwelnett hemm l-artiklu tal-kodiċi tal-kummerċ li jgħidlek kif tikkontesta l-kambjala, li għadu hemmhekk, jiġifieri tista' tagħmel id-depożitu u l-kawża kif trid.

Rigward dik l-eċċezzjoni tad-dritt personali li ngħatat f'dawn iż-żewġ sentenzi, wieħed irid jgħid li mis-sentenzi kollha tal-kambjali, f'żewġ każijiet biss ġiet aċċettata.

Dawn huma każijiet rari pero` anke f'dawk il- każijiet, inti kulma trid tagħmel hu li tiddepożita l-flus fir-reġistru tal- qorti u tipproċedi biex twaqqa' l-kambjala.

Hekk kienet is-sistema.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ikompli l-Onor.

Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Sur President, hawnhekk irridu noqogħdu attenti għaliex jekk twaqqa' l-kambjala u tagħmel titolu eżekuttiv, lil dak li jkun se ssalbu.

Jekk ikollna l-każijiet ta' l-użura, m'aħniex se nkopruhom dawn!

Min jaħdem fl-użura, dawn il-kambjali jaf iħaddimhom bil-perfezzjoni.

Ikun biżżejjed li l-Onor.

Mifsud Bonnici imur jara proċess kriminali li spiċċa - ma naħsibx li għandu l-poter imur jarah - b'ċertu gravità fejn min kien juża l-użura wera li kien jaf iħaddem is-sistema ta' kambjali perfettament.

Per eżempju, kien hemm każ ta' second-hand car dealer mill-Kottonera fejn in-nies kienu jħallsu l-kambjali lilu, dan ma kienx jgħaddihom lill-bank, qabad u siefer barra minn Malta u ħalla lill-partita nies imsallbin jerġgħu jħallsu l-kambjali lill-bank.

Jiġifieri din il-kwestjoni li tagħmlu immedjatament titolu eżekuttiv ma tolqotx lil dawk il-każijiet li qed jieħdu ħafna ħin lill-qrati u mingħajr din tat-titolu eżekuttiv, ikollok ukoll is-supervision tal-qrati f'dawn l-affarijiet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Rigward il-każijiet ta' l-użura, il-kawża hija illeġittima u allura tista' tiġi attakkata fi kwalunkwe żmien jiġifieri lanqas għandek bżonn toqgħod tistennih jagħmillek l-ittra uffiċjali biex jirrendihielek eżegwibli imma tista' taqbad u tipproċedi.

Apparti minn dan, il-kawżi tal-kambjali jdumu wkoll il-qorti.

Per eżempju, jien kelli waħda damet 13-il sena fuq Lm200.

X'ma jdumux il-kawżi tal- kambjali!

MR SPEAKER: Grazzi.

Ikompli l-Onor.

Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Ikun hemm ħafna raġunijiet għaliex idumu l-kawżi ̧ biex ma nwaħħlux fil-qrati biss.

Kultant ikun hemm min ma jeħux ħsieb li l- kawżi jimxu.

Dan ma jsirx b'mod diżonest imma għax dak li jkun, ikun magħmul hekk.

Sur President, jien nixtieq inkompli fuq aspett ieħor ta' din il-liġi, aspett li jinkwetani serjament u qed nirriferi għall-kwestjoni ta' l- arbitraġġ.

Żmien ilu kellna l-provvedimenti ta' l-arbitraġġ kif jeżistu fil-kodiċi ta' proċedura Taljana fejn il-partijiet volontarjament ̧ u bħalma jeżisti f'ħafna postijiet oħrajn ̧ jidħlu għall-arbitraġġ.

Aħna nirreferu għall-proċedura Taljana għaliex filwaqt li huwa faċli għalina li nimxu fuq l-istess mudelli ̧ it-traduzzjoni għall-ilsien legali Malti m'hijiex diffiċli.

L-arbitraġġ taħt il-proċedura Taljana u Maltija jidħol meta żewġ partijiet volontarjament ikunu jridu jissetiljaw kwestjonijiet li jkollhom apparti kwestjonijiet ta' annullamenti ta' żwieġ u separazzjonijiet.

Dawn jistgħu jagħżlu arbitru u dak jiddeċiedi.

Meta daħal l-arbitration centre, dawk il- provvedimenti volontarji tal-kodiċi ċivili tneħħew u dan ifisser li minflok żidna l-opportunita` tal-partijiet li jirranġaw il-kwestjonijiet ta' bejniethom mingħajr ma jidħlu l-qorti, għamilnielhom qorti taħt isem ieħor, l-arbitration centre, u għidnielhom biex ma jfettlilhomx jagħmlu arbitraġġ privat għax ikun null.

Sa dak iż-żmien, kien għadu qed jidher ex-president tal-qorti fuq it- television li kien qed jagħmel il-programm "F'Idejn l-Imħallef".

Għalkemm dan kellu titolu fuq l-iscreen li kien igħid li d-deċiżjoni torbot lill- partijiet, dan ma kien jorbot xejn.

Dan il-programm kien teatrin.

Huwa veru li kien edukattiv imma kien misleading ukoll.

Ma tistax tgħid li d- deċiżjoni ta' l-arbitru torbot lill-partijiet!

L-istess kienu jagħmlu fuq il-Canale 5 fejn kien hemm president irtirat ta' sezzjoni tal-qorti ta' l- appell ġewwa l-Italja li kien jagħmel program simili fejn il-partijiet kienu jintrabtu minn qabel li se jagħmlu l-arbitration.

Dan kellu l-liġi tissapportjah u allura kellu dritt jgħid li din se torbot il-partijiet u dik is-sistema hija tajba.

Is-sistema li l-partijiet jagħżlu huma kienet tajba ħafna biex teħles u hawnhekk nixtieq ngħid li kienet qed tiġi żviluppata sistema li jkun hemm l-arbitraġġi privati speċjalment fejn jidħlu l-kwestjonijiet tal-collisions.

L-assigurazjonijiet kienu jippromwovu din is-sistema ul-partijiet kienu jaqblu magħha.

Ma nkun qed nikxef l-ebda sigriet jekk ngħid li wieħed mill-persuni li l-aktar kien jagħmel arbitraġġi ta' din in-natura, kien dak li llum huwa l-Imħallef Joseph Azzopardi li kien jinħatar bħala arbitru u jagħti d-deċiżjoni tiegħu f'affarijiet assolutament privati.

Pero` jiddispjaċini ngħid li minflok ma żviluppajna dik is-sistema u għamilna iktar ...

Ftit ilu l-Ministru Dolores Cristina waqt li kienet qed titkellem fuq il-housing qaltilna li l-isbaħ ħaġa li hawn f'dan il-pajjiż hija l-għażla, pero` dan il-każ huwa bil-maqlub.

Fil-każ ta' l-arbitraġġ fil-privat, il-partijiet ma jistgħu jagħmlu xejn iżjed għax m'għandhomx l- istruttura legali jew il-forza tal-partit u allura jridu jgħaddu kollox through the arbitration centre.

Jien nemmen illi dak li kien l-arbitraġġ privat kif kien regolat mill-proċedura għandu jerġa' jmur hemmhekk għax is- sistema ta' l-arbitration centre hija identika u formali daqs il-qorti.

L- unika ħaġa li hemm hija li l-ambjent huwa iktar limitat.

MR SPEAKER: Onor. Brincat, niġbidlek l-attenzjoni li skadielek il-ħin u għalhekk nitolbok biex tikkonkludi.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Mr Speaker, bħalma għedt l-aħħar darba, anke lill- ministru, jien baqagħli kummenti x'nagħmel, pero` jekk ma jagħtunix extension ikolli nieqaf.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

Il-Ministru Gatt.

ONOR AUSTIN GATT (Ministru ta' l-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika): Mr Speaker, naħseb li biex wieħed jinkwadra sew dan l- abbozz ta' liġi ma jridx jarah biss kif rawh tajjeb ħafna l-kelliema li tkellmu fuqu u li huma avukati, pero` jrid jarah ukoll fil-kontest ta' kif pajjiż għandu jirristruttura s-sistema tal-ġustizzja tiegħu.

Kif taf din il-Kamra, matul il-leġislatura preċedenti jien servejt bħala ministru responsabbli mill-ġustizzja, u kemm domt f'dik il-kariga filwaqt li kelli t- titlu ta' avukat, dejjem qgħadt attent li fir-riformi u fl-inizjattivi li kont qed nieħu f'dak id-dekasteru ma nħarisx lejn is-soluzzjonijiet sempliċement bil-mod kif iħares lejhom avukat imma nħares lejhom u nqishom bħala parti minn proċess soċjali li jrid jiġi stabbilit bħala proċess li għandu l-istruttura kollha tal-ġustizzja u bħala proċess li jrid iservi liċ- ċittadin.

Fl-aħħar mill-aħħar il-liġijiet la qegħdin hemm għall- ġudikatura, la għall-avukati u lanqas għall-prokuraturi legali imma qegħdin hemm biex pajjiż li huwa demokratiku u li jrid isolvi d-disputi bejn iċ- ċittadini tiegħu b'mod sensibbli joffri proċess b'garanziji liċ-ċittadini tiegħu fejn min għandu jieħu dritt ifittex id-drittijiet tiegħu u min iħoss li għandu jiddefendi d-drittijiet ikollu l-opportunita` li jiddefendi d- drittijiet tiegħu.

Madankollu dan ma jridx isir biss fil-kontest taż-żmenijiet li wieħed jgħix fihom imma jrid isir ukoll fil-kontest li nifhmu li n-negazzjoni ta' ġustizzja fi żmien raġunevoli hija wkoll xi ħaġa li hija negattiva għas- soċjeta` fiha nnifisha.

Meta jien kont ministru responsabbli mill- ġustizzja kont inħares lejn il-proċess tal-ġustizzja, speċjalment dak amministrattiv - u hawnhekk qed nitkellmu fuq il-proċedura - billi kont nistaqsi: Bit-tibdil u bir-riformi li se jsiru, iċ-ċittadin se jiggwadanja?

U t-tieni domanda li kont nagħmel lili nnifsi kienet din: Hemm salvagwardji biżżejjed kontra l-abbuż, li kull proċedura hija soġġetta għalih?

Meta jien inħares lejn dan l-abbozz ta' liġi minn din il-lenti u mhux mil-lenti ta' avukat insib li dan huwa estensjoni naturali tad-diversi tibdiliet proċedurali li ilhom isiru minn mindu l-Onor.

Joseph Brincat kien ministru responsabbli mill-ġustizzja.

Huwa veru li matul is-snin tmenin l- ex-ministru Brincat kien għamel serje ta' emendi li damu ħafna żmien biex jiġu segwiti b'emendi oħra, pero` jien naħseb li l-iktar perijodu ta' tibdil kien proprju dak ta' matul l-aħħar leġislatura, li jien nieħu gost narah ikompli taħt sieħbi l-Onor Borg bħala ministru u sieħbi l-Onor Mifsud Bonnici bħala segretarju parlamentari.

Irridu nifhmu li l-problemi li jiffaċċjaw il-qrati tagħna m'aħniex se nsolvuhom jekk kemm-il darba nitilqu mill-premessa ta' more of the same.

Bħalma kont ngħid diversi drabi meta kont ministru - u din se nerġa' ngħidha llum - ma jistax ikun li s-soluzzjonijiet għall-problemi nibqgħu nfittxuhom fil-kwadru ta' l-istess strutturi li dejjem eżistew fil-qrati tagħna.

Fatt interessanti huwa li proprju l-ġimgħa l-oħra fuq ir-Rai Uno kien hemm programm li kien jikkonsisti f'indaġni dwar il-qrati Taljani, u rrid ngħid li minn dak li smajt matul dak il-programm, li kellu tul ta' siegħa u nofs, il-qrati Taljani huma fi stat li lanqas il-qrati tagħna ma jersqu lejh.

F'dan il-programm issemma li waħda mill-problemi li għandhom il-qrati Taljani hija li issa, li l-Ministru Caselli għadu kif jibdel il- liġi, iddaħħlet - u din hija xi ħaġa li aħna ilna li daħħalniha minn żmien l-Onor Brincat - in-notifika bil-posta.

Fil-fatt bħala reazzjoni għax iddaħħlet is-sistema tan-notifiki bil-posta, ħaġa li nerġa` ngħid issa ilha f'dan il-pajjiż 20 sena sħaħ, jekk mhux iktar, l-uffiċjali tal-qrati Taljani, fosthom il-marixxalli u l-uxxiera, li qabel kienu jinnotifikaw huma personalment, ħarġu kollha bi strajk, u issa ilhom bi strajk għal xhur sħaħ.

Issa wieħed jista' jistaqsi: X'inhi l-motivazzjoni ta' l-uxxiera u tal- marixxalli Taljani f'dan il-każ?

Proprju wieħed minn dawn l-uffiċjali stess li ġie intervistat f'dan il-programm qal li dan kien ix-xogħol tagħhom, huma kellhom monopolju fuq dak ix-xogħol u kulħadd kien jiddependi minnhom.

Dan l-uffiċjal kompla jgħid li għalkemm issa, li dan ix-xogħol se jibdew jagħmluh il-pustiera, is-servizz jista' jsir iktar effiċjenti, huma ma jaqblux ma' din il-bidla li saret għax minkejja li se jibqgħu impjegati, se tispiċċalhom dik il-perkaċċa li kellhom li jinnotifikaw.

Issa sfortunatament jien inħoss li għalkemm ħadd ma semmiha fid-diskussjoni li saret hawn ġew, din it-tip ta' problema u attitudni fil-qrati tagħna qiegħda at the back of everything.

Għaliex?

Għax jekk huwa aċċettabbli li ċitazzjoni tiġi notifikata bil- posta - din hija proċedura li ilna nagħmluha 20 sena - għaliex m'huwiex aċċettabbli li l-ittra uffiċjali tiġi notifikata bil-posta?

X'differenza hemm bejn li nircievi ċitazzjoni u jkolli 20 ġurnata ̧ mingħalija, biex nirrispondiha, inkella tgħaddi s-sentenza l-qorti u jkolli titolu eżekuttiv, u li nirċievi bil-posta wkoll ittra uffiċjali fejn ikolli perijodu biex nopponiha u jekk ma nopponihiex ikolli titolu eżekuttiv bħaċ- ċitazzjoni?

X'differenza hemm bejn il-kelma "ċitazzjoni" u l-kelma "ittra uffiċjali"?

Jiddispjaċini ngħid li d-differenza hija biss semantika.

Jekk l-Onor Brincat - għamel sew u jien nemmen li għamel sew - ilu 20 sena jdaħħal in-notifiki ta' l-iktar atti importanti tal-qrati tagħna u taċ- ċitazzjonijiet bil-posta, għaliex m'huwiex aċċettabbli li l-ittri uffiċjali jkunu wkoll bil-posta?

U din għadu ħadd ma rrispondiha.

Kulħadd iġib diversi eżempji, kulħadd iġib ċerti eċċezzjonijiet, kulħadd jgħid għax jista' jiġri hekk, pero' r-realtà hi li l-każijiet kollha li jistgħu jiġru, jistgħu jiġru wkoll bis-sistema tal-lum tan-notifika taċ- ċitazzjonijiet bil-posta.

U m'hemm l-ebda differenza.

Ma noqogħdux ngħidu li l-każijiet tal-kontumaċja taċ-ċitazzjonijiet għandhom xi proċess ta' indaġini superjuri mill-imħallfin tagħna, għax nafu lkoll x'jiġri.

Dak li jkun jara li hu kontumaċi, jistabbilixxi li hu kontumaċi u li għandu s- sentenza diġà miktuba, jimla l-ismijiet u n-numru taċ-ċitazzjoni, jiffirmaha u jsir it-titolu eżekuttiv.

Din hi r-realtà, pero' r-realtà hija wkoll - u jien hawnhekk jiddispjaċini nikkonstata din ir-realtà - li parti essenzjali minn din ir-riforma hi li tnaqqas ix-xogħol li jmur quddiem l-imħallfin.

U l-oppożizzjoni għat- tnaqqis ta' dak ix-xogħol li jmur quddiem l-imħallfin, jien ma naħsibx li ġejja mill-imħallfin, pero' ġejja minn min jaqla' l-flus b'dak ix-xogħol.

Aħjar ngħiduha ċara u tonda li din it-tip ta' proċedura se tnaqqas ix- xogħol lill-avukati u l-prokuraturi legali, kif naqqas ix-xogħol is-small claims tribunal, pero' ggwadanja ċ-ċittadin.

U aħjar ngħiduha ċara u tonda, li din se tnaqqas ix-xogħol marġinalment lill-imħallfin għax fl- aħħar mill-aħħar il-kawżi li se tissostitwixxi din, il-kontumaċi, ma jagħtux xi xogħol partikolari lill-imħallfin, pero' se tnaqqas ħafna mill- income li għandhom l-avukati u l-prokuraturi legali.

Pero' se nagħmlu dan bi gwadann kbir għaċ-ċittadin li llum irid imur il-qorti biex jistabbilixxi d-dritt li għandu.

X'se nagħmlu meta din norbotha ma' dak li għamilna meta niżżilna kawżi sa Lm1,500 quddiem is-small claims tribunal?

Jien niftakru hawn id-diskors tad-diżastru li kien se jkollna.

Jien niftakar ukoll li l- Onor. Herrera qal l-istess ħaġa li qal fuq din il-liġi, li l-ewwel ċans li jkollu jmur quddiem il-qorti kostituzzjonali.

Fuq tas-small claims tribunal mar u tilifha u fuq din imur u jerġa` jitlifha.

M'għandi l-ebda dubju ta' xejn, pero' din hi l-problema – u hawn issa essenzjalment mhux din il-liġi - tat-tibdil tal-mentalita`.

Jien sfortunatament ikolli nirripeti diskors li diġà għamilt.

Ma nistgħux nirriformaw il-qrati jekk min hu nvolut fil-qrati se jibqa' bl-istess mentalita`.

F'dinja kummerċjali u ċivili li qed issir dejjem iktar kumplikata, bil-kwestjonijiet legali innovattivi u kumplikati ħafna iktar milli kellna qatt qabel li joħorġu mis-soċjetà ma nistgħux naffordjaw, bħala soċjeta', agħar u agħar soċjetà żgħira, li naħlu mħallef jew maġistrat biex jiddeċiedi kawża ta' Lm5,000 li hi, sopra corna bastonate, kontumaċi.

U din hi l-verita`.

Fl-opinjoni tiegħi kien ikun ħafna aħjar kieku għedna ċar u tond li aħna l-avukati ma naqblux magħha għax se nitilfu tant mill-income tagħna, jew għax aħna l-prokuraturi legali se nitilfu tant, milli qed nipprovaw nopponu għaliha fuq grounds li ma jagħmlux sens u li ilna nippratikaw kontra tagħha 20 sena sħaħ.

Mela jekk għandi kuntratt nista' nirrendih eżekuttiv u jekk xi ħadd għandu jagħtini l-flus, immur quddiem nutar u nagħmel kuntratt miegħu, fejn nikkostitwixxi lid-debitur għal Lm5,000, naqbad dak il-kuntratt u nippreżentah il-qorti b'ittra uffiċjali, ninnotifikah u jkolli titolu eżekuttiv.

Mela issa jekk ikolli l- kambjali ̧ minflok ma mmur għand nutar biex jiffirmahomli jew jiffirmali promissory note - jien ngħid li kważi dwar iċ-ċekkijiet għandna nagħmlu hekk imma forsi għal dan naslu aktar 'il quddiem - nagħmel l-istess proċedura u minflok ma mmur għand in-nutar, nippreżentah il-qorti u ninnotifikah.

X'differenza hemm?

Għax mort għand in-nutar?

Dan kollu?!

Sur President, ma naħsibx li jreġi l-argument li għamel l-Onor.

Brincat fejn qal li ġieli jkun hemm kambjali meħudin bi frodi.

Ġieli jkun hemm, pero' huma l-eċċezzjonijiet.

Ma jsirux kuntratti ta' kostituzzjoni ta' debitu li huma frodulenti?

Naħseb li lkoll nafu li jsiru.

Naħseb nafu li waħda mill-pjagi li għandna f'dan il-pajjiż hi l-użura, li ħafna drabi huma koperti wkoll b'kuntratti.

Naħseb li mhux l-ewwel wieħed jew it-tieni wieħed li kellu l-Onor.

Brincat li attakka kuntratti li l-bażi tagħhom kienet użura, għax ilkoll nafu bihom dawn.

Allura għax isir kuntratt jew tnejn quddiem nutara li huma fażulli, il-kuntratti kollha huma fażulli?

Jew bil-kontra rridu nirraġunaw?

Illi 99% tal-kambjali huma reali, huma debitu li jagħmel sens li tieħu titolu eżekuttiv b'dan il-mod u jekk għandek il-1% eċċezzjonijiet ̧ kif qal l-Onor Mifsud Bonnici ̧ tattakkahom b'mod differenti.

Din hi r-realtà.

Ejja nifhmu xi rridu nipprovaw nagħmlu fil-qrati tagħna.

Sfortunatament fil-qrati tagħna għad hemm interessi fejn jaqbel li ma jsirx tibdil.

Ħalli nsemmi l-kontest ta' dan.

Parti mill-oġġezzjoni ta' dan li qiegħed isir hawnhekk u parti mill-insistenza tan-notifika ta' l-uxxier - jew bil-marixxal, jew ikun min ikun għax hemm ġew kulħadd iħallat u jaqsam - jekk irridu nkunu onesti nafu għaliex qed issir.

Għaliex f'dawn in- notifiki minn dejjem kien hemm u għad hemm sal-lum - jien kont ministru u ma rnexxilix inkissirha - il-perkaċċi li ma jidhrux.

Din hija l-verità u ma noqogħdux naħarbu minnha.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat bil-permess tal-ministru.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Ma nafx jekk il-Ministru Austin Gatt kienx qiegħed jisma`.

Jien m'għrdtx ma jsirx tibdil biex ma jaħsibx ...

Il-kumment li qiegħed jagħmel għalija huwa water off a duck's back għax jiena tkellimt il- ħin kollu dwar kif jista' jsir tibdil li jkun aħjar.

Meta spiċċajt nitkellem is-segretarju parlamentari ġie jitkellem maġenbi amikevolment u saħansitra ssuġġerejtlu kif is-sistema ta' l-ittra uffiċjali tista' tkun aħjar b'iktar garanzija.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ministru jkompli bl-intervent tiegħu.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien napprezza dak li qal l-Onor.

Brincat, anzi mmur oltre.

Jien ngħid li l-Onor.

Brincat kien wieħed mill-ftit ministri kuraġġużi who flew in the face tat-tradizzjonalità kollha li teżisti f'istituzzjoni tal-ġustizzja tagħna u meta kien ministru hu ressaq emendi - anke jekk wieħed ma jaqbilx mad-dettall tagħhom - li taw l-ewwel spinta fil- verita` għal riformi fil-qrati tagħna.

Jiġifieri napprezza ħafna dak li qal l-Onor Brincat u nispera wkoll – u hawn hija d-diffikultà - li l-interessi istituzzjonali li hemm fil-qorti ma jridux ipoġġuna f'pożizzjoni fejn nibżgħu nagħmlu r-riformi minħabba li hemm l-interessi istituzzjonalizzati.

Din tixbaħ ftit lil ta' l-arbitraġġ.

Jien qatt ma fhimt għaliex bit- tibdil kollu li għamilna, inkluż tibdil suġġerit mill-kamra ta' l-avukati, l-arbitraġġ m'huwiex xi ħaġa li l- istituzzjonijiet legali jew il-klassi legali tagħna tħares lejh b'mod pożittiv.

Jien naħseb li parti mill-problema hija għax aħna soċjetà żgħira u allura kulħadd jaf lil kulħadd u forsi – ma nafx, din hija assunzjoni tiegħi – m'hemmx dik il-fiduċja li wieħed għandu fl-arbitru li forsi jirriponi, u ngħid forsi jirriponi, f'ġudikant.

Pero' ċertament ma nistax nifhem il-mentalità li wieħed jippreferi jagħmel kawża li ddum għaxar snin milli jmur quddiem arbitraġġ biex forsi jeħles f'sena.

U din hija mentalita` li bit-tajjeb u l-ħażin tagħha għadha b'saħħitha fil-klassi legali tagħna, għalkemm mhux f'kollha.

Pero' ċertament it-tibdil li wieħed kien jistenna li jsir fil-klassi legali Maltija, kemm fil-mentalita` u kemm bil-mod kif noperaw, għadu ġej bil-mod wisq.

Sur President, kienet sfortuna – issa qed nitkellem fil-passat - li kif żviluppaw l-affarijiet, id-ditti ta' l-accountants u ta' l-awdituri, irnexxielhom jieħdu ħafna xogħol lill-avukati f'Malta.

Kuntrarjament għal dak li ġara barra minn Malta, id-ditti ta' awdituri u accountants daħlu f'għelieqi li kienu stabbiliti fost l-avukati jew kienu qed jinfetħu u l- avukati ma daħlux fihom.

X'kienet id-differenza?

Id-differenza kienet li naħseb li l-awdituri u l-accountants bħala professjoni huma ħafna aktar magħqudin milli huma l-avukati għax it-trade individwalista tibqa` tiddomina, pero' naħseb li kienu kapaċi jissorvolaw l-interess individwali - f'din il-Kamra lkoll tiftakru ditti ta' accountants li huma kbar li fihom kienu jaħdmu tnejn min-nies biss, jew tlieta min-nies flimkien – u rnexxielhom jaqilbu l-metodu ta' ħidma tagħhom u marru minn simply partnership ċivili laxka għal ditti strutturati b'impjegati u b'investimenti, fuq livell iktar professjonali.

Pero' x'ġara?

Ġara li llum kwart tax-xogħol li jagħmlu l-accountants imissu faċilment isir mill- avukati.

Pero' kemm għandna ditti ta' avukati li jipprovaw jaħdmu b'mod differenti x-xogħol li jeżisti illum?

Kemm għadu b'saħħtu l-avukat individwali?

Issa hemm diskussjoni perenni dwar l-indipendenza ta' l- avukat, li naħseb hi wkoll indipendeza ta' l-accountant forsi b'mod differenti, pero' hemmhekk qegħdin.

It-tnejn għandhom il-kodiċi ta' etika tagħhom u t-tnejn għandhom ir-responsabbiltajiet legali u morali tagħhom.

U hawn nistaqsi: Għaliex barra minn Malta l-professjoni legali evolviet b'ċertu mod u hawn Malta ħafna drabi baqgħet tirreżisti - mhux kullimkien għax ma tridx tiġġeneralizza – din l-evoluzzjoni?

MR SPEAKER: L-Onor.

Joseph Brincat bil-permess tal-ministru.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Is-servizz jew inkella t-tama ta' servizz li joffri l-accountant mhux neċessarjament joffriha l-avukat għaliex fl-oqsma li jidħol l-accountant mhux neċessarjament jasal l-avukat.

Issa mbagħad inħalli għalik biex taħseb.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Iva u le, għax jien sakemm nitkellem mil-lat ta' naħa dwar awditjar ta' kotba u mil-lat tan-naħa l-oħra dwar kawżi kriminali, naqbel ma' l-Onor.

Brincat, pero` meta niġu għall-grey areas tan-nofs, bħalma huma financial planning, banking services, pariri fuq offshore companies u pariri fuq income tax planning ̧ min jagħmilhom( Għandek grey area fin-nofs fejn l-avukati tagħna baqgħu 'l barra minnha.

U baqgħu 'l barra minnha ̧ fl-opinjoni tiegħi, mhux biss f'din il-grey area li taqsam l- awdituri, l-accountants u l-avukatura min-naħa l-oħra, imma bil-metodu ta' kif jagħtu s-servizz legali pur u intrinsiku.

Kemm għandna avukati li għadhom imorru l-qorti b'lista ta' 30 jew 40 kawża kuljum( Ħafna hi r-risposta.

U dik hija tajba( Ir-risposta tiegħi hija le, għax timplika xi ħaġa.

Jien ċert li l-avukat huwa kompetenti, pero` ċert daqsu li ma jistax jagħmel 30 jew 40 kawża kuljum.

Allura dan ifisser li s-sistema li xi ħadd ikollu 30 jew 40 kawża kuljum ma taħdimx, pero` tfisser ukoll li hemm avukati li għandhom interess li jkollhom 30 jew 40 kawża kuljum.

Hemm avukati li jitħallsu fuq il-bażi li dehru u r-realta` hija wkoll li sfortunatament il-kontroll li kull body għandu jkollu, speċjalment jekk huwa self-governing, huwa nieqes f'dan il-pajjiż.

Allura fejn qed norbot ma' din il-liġi( Is-sistemi legali tagħna, sfortunatament, ma ġewx imbottati internament.

Ir-riformi ma ġewx imbottati la mil-livell ġudizzjarju, la mil-livell ta' l-avukati u lanqas mil-livell tal-prokuraturi legali.

U din hija sfortuna.

Aħna qegħdin fl- istess sitwazzjoni li tradizzjonalment għandhom l-Italja u li ma kellhomx l- Ingilterra.

L-Ingilterra u l-Ġermanja fil-forefront tat-tibdil kien hemm l- avukatura stess li bdiet timbotta t-tibdil, li bdiet tissuġġerixxi x'għandu jiġri, li ġabet il-consensus ta' parti mill-ġudikatura u oppożizzjoni minn ċerta parti oħra ta' l-avukatura.

Fl-Italja l-fenomenu tal-lum huwa li t-tibdil li qed jiġi suġġerit mill- ministru jriduh l-avukati u jopponuh l-istituzzjonijiet.

Aħna hawn Malta konna fil-pożizzjoni sfortunata fejn il-ministri ta' kull naħa, ibda mill- Onor. Brincat u kompli bl-Onor.

Joe Fenech, bl-Onor.

Michael Refalo, bija u bl-Onor.

Tonio Borg, kellna nipprovaw nagħmlu dan kollu b'oppożizzjoni ħafna drabi tal-klassi legali kollha u tal-ġudikatura kollha.

U din hija l- isfortuna, li l-istatus quo kulħadd irid jibqa' bih, minkejja li nafu li mhux qed jaqdi liċ-ċittadini tagħna.

Din, fl-opinjoni tiegħi, hija l-vera sfortuna.

Issa ħalli nitkellem ftit fuq l-arbitraġġ.

Nafu li l-arbitraġġ jista' jkun iktar effiċjenti.

Nafu li l-arbitri li hemm huma nies ta' integrita`.

Kulħadd jaf min huma, mhux se noqgħod insemmi wieħed wieħed għax hemm diversi, pero` dawn jew kienu mħallfin, jew huma avukati anzjani li kulħadd jaf min huma, jew huma nies tekniċi li kienu jitqabbdu periti legali jew periti tekniċi l-qorti.

Allura biex taħdem bihom huwa tajjeb, pero` biex tmur quddiemhom bħala arbitru m'huwiex.

Illum għandek il-vantaġġ li tista' tappella fuq punti legali għax daħħalniha wkoll.

Mela għandek dawn il-vantaġġi kollha, pero` xorta hemm ir-reżistenzi li nipprovaw nużaw l-arbitraġġ.

Għaliex?

U nerġa' naqa' għall-istess risposta.

Din hija problema ta' mentalita`.

Hemm wisq interessi nvoluti li jridu jżommu l-istatus quo, m'għandniex kamra ta' l- avukati, jew numru ta' prokuraturi legali li jridu jbiddlu l-metodu ta' ħidma hemm ġew.

U għalxejn noqogħdu ngħidu li l-metodu ta' ħidma tbiddlu billi jkollna iktar nies li jġibu l-files, billi jkollna aktar skrivani u billi jkollna aktar computers għax il-verita` hi li trid tbiddel fundamentalment il-proċedura għax hi proċedura li ̧ fil-kumpless kollu tagħha, għadha bbażata fuq realta` tas-snin sebgħin u tmenin li m'għadhiex ir-realta` tal-lum.

Ir-realta` tal-lum, togħġobhom jew ma togħġobhomx lill-avukati tal-qorti, hi li hemm aktar avukati li ma jersqux lejn il-qorti u jaħdmu barra l-qorti milli hemm fil-qorti.

Dawn huma avukati li llum strutturaw ruħhom b'mod professjonali ħafna - mhux għal kulħadd qed ngħid imma għall-maġġoranza tagħhom - u li huma kapaċi jikkompetu ma' kull firm internazzjonali.

Din hija l-verita`.

Pero` fil-qorti għadna wisq marbutin ma' dak li kien jiġri fis-snin sebgħin u tmenin.

Għadna wisq irridu niġru fuq u ninżlu isfel.

Għadna wisq irridu nagħmlu kollox mill-bord tal-qbiela sal-kawżi kostituzzjonali u jekk ma naqtgħux dan, mhux se nagħtu servizz liċ- ċittadin.

Sur President, il-gvern, hu min hu ̧ se jkun kostrett regolarment li jagħmel dan it-tip ta' tibdil u għad baqa' ħafna x'isir.

Għadna ma bdejniex immissu l-area tal-mandati fejn hemm bir tas-skieken.

Għadna ma bdejniex immissu s-subbasti fejn hemm mhux bir tas-skieken imma ħofra minn hawn sa l- Awstralja!

Għadna ma bdejniex immissu l-vera problema tad-dewmien tal-qrati li huma l-kawżi ta' proprjeta`.

Ara l-analisi kollha li joħroġ l-Onor.

Mifsud Bonnici, aqbad il-kawżi li ilhom iktar minn tliet snin, analizzahom skond x'inhuma u ssib li għandek 80% li b'xi mod jew ieħor jirrigwardaw il- proprjeta`.

Dak huwa d-dewmien fil-qorti.

Issa dawn biex niffaċċjawhom - kawżi tal-proprjeta`, is-subbasti, il-mandati u numru ta' areas oħrajn li mhux se noqgħod insemmi – irridu nagħmlu tibdil fundamentali mhux biss fil- proċeduri imma tibdil fundamentali lejn min għandu interess f'dawk is- setturi u hawnhekk ma nillimitax għall-avukati biss.

Irridu noqogħdu attenti li waqt li f'din il-Kamra, jien ċert li kull diskors isir b'ġenwinita`, b'rieda tajba u bl-idea li ntejbu l-liġijiet tagħna, hemm min ̧ barra minn din il-Kamra, li m'għandux l-interess taċ- ċittadin pero` l-interess ta' l-istatus quo għax jaqbillu.

Jiena ili maqtugħ mill-qrati pero` dak li kien fi żmieni u mill-informazzjoni li għandi, għadu jeżisti u l-interessi li kienu hemm qabel hemm għadhom u minkejja li nbiddlu n-nies, is-sistemi ftit li xejn tbiddlu.

Jien niddejjaq nara li meta jkollna din it-tip ta' liġi, minflok - kif igħid u naqbel miegħu l-Onor.

Brincat – naħdmu biex intejbuha biex indaħħlu aktar sigurta` - jien naqbel kompletament ma' dan, sakemm isir b'mod loġiku, u naqbel ukoll li ma nsaħħux l-istatus quo - ikun hemm min ̧ sempliċement għall-gallarija u biex igħid li qed jopponi, minflok jipprova jara xi jrid isir, jieħu l-pożizzjoni li ma jaqbilx mat-tibdil radikali u jgħid li jrid jissalvagwarda dak li għandna.

Pero' mhux veru li qegħdin nissalvagwardaw dak li għandna għax li qed jiġri hawn huwa dak li hu awspikat minn ħafna ċittadini li qed imorru jaħlu l-ħin il-qorti ta' xejn!

Ħafna mill-kelliema tan-naħa l-oħra ma ddefendewhomx lil dawn.

Ħadd ma lissen kelma dwar dak li għandu jieħu forsi Lm1,000 u jrid bilfors iħallas Lm50 l-qorti biex jieħu sentenza u jmur joqgħod hemm xi ġurnata jew tnejn biex jieħu executive title u l-ieħor lanqas jidher.

Illum dan jista' jagħmel dan kollu b'ittra uffiċċjali biss.

Ara din ħadd ma qalha!

Ħadd ma qal li se niffrankaw il-flus lin-nies għax fuq dik il-ħaġa ħadd ma jimpurtah.

Donnu li jimpurtana biss li nżommu x-xogħol quddiem il- maġistrati, l-imħallfin, u t-tribunali tal-qorti!

Dan donnu huwa l- interess tagħna.

Donnu li aħna għandna xi interess partikolari li apparti l-garanziji li kull debitur għandu jkollu, bħal dik tan-notifika u tar- rikors, iktar ma ngħabbu lill-qrati iktar aħjar, anke jekk m'għandniex għalfejn nagħmlu dan.

Ħalli nerġa` niġi lura għall-arbitraġġ.

Ġaladarba suppost l-insurance companies kienu favur l-arbitraġġ għax meta kont il-ministru responsabbli mill-ġustizzja tgħidx kemm ġrew warajja biex inwaqqaf l-arbitraġġ ħalli jkunu jistgħu jibdew jibagħtu kollox quddiem l-arbitraġġ, illum l-insurance companies kif qed jopponu għall-arbitraġġ?

Fil-fatt l-insurance companies lanqas qed imorru quddiem l-arbitraġġ għax hekk jaqblilhom.

Għaliex?

Għax jekk għandhom iħallsu, ħafna drabi dawn ikunu jippreferu jtawlu biex forsi joħorġu b'payment inqas, u sakemm se jkollhom il-garanzija li fil-qorti l- proċedura se titwal hekk se jibqgħu jagħmlu.

Għalhekk il-problema trid taqtagħlha rasha.

Trid iddaħħal is-salvagwardji neċessarji - u l-arbitraġġ għandu dawn is-salvagwardji - pero` mbagħad ma tridx tħalli lil min għandu l-interess li jisfrutta l-proċedura tal-ġustizzja tal-qrati biex iċċaħħad id-drittijiet veri tal-kreditur.

Mingħalija l-kelliema li tkellmu f'dan id- dibattitu kollha huma avukati, u naħseb li dawn ma kellhomx każ jew tnejn fejn il-klijent ried jidħol il-qorti - ejjew ngħidu li mhux fuq parir tagħhom għax ma naħsibx li huma jagħtu dan il-parir - biex itawwal.

Possibbli li l-kelliema li tkellmu matul dan id-dibattitu qatt ma ltaqgħu ma' klijent li qalilhom: Agħmilha l-kawża, sur avukat, għax għalkemm forsi nispiċċa biex nitlifha, b'hekk inkun iggwadanjajt tliet snin jew erba' snin?!

Tgħid qatt ma ltaqgħu magħhom dawn in-nies?

L-avukat għandu t- teorija li jimxi skond l-instructions li jagħtih il-klijent, u għax jaf li l-proċeduri huma slow min għandu dritt jitħallas jeħel erba' snin, ħames snin jew sitt snin il-qorti, skond l-abbilta` ta' l-avukat u forsi anke skond l-għażż ta' ħaddieħor.

B'hekk min ikun irid iħallas jiggwadanja erba' snin, ħames snin jew sitt snin għax minħabba li aħna sopra corna bastonate, ir-rata ta' l-interessi tagħna hija baxxa u xi kultant jaqbillek tidħol il-qorti milli tħallas għax b'hekk tkun qed tiffranka l-flus fuq l- interessi.

Għalhekk, Mr Speaker, l-appell tiegħi, li nixtieq nagħlaq bih, huwa li għandna nkunu onesti maċ-ċittadin Malti.

Sakemm il-liġi tipprovdi għas- salvagwardji, m'hemm l-ebda raġuni għaliex il-kwestjonijiet bejn iċ- ċittadini għandhom bilfors jiġu riżolti tramite l-qrati tagħna.

Sakemm għandek is-salvagwardji kollha li se jwasslu biex inti jkollok proċess ġust, biex ikollok avviż ta' dak li qed jingħad kontra tiegħek u biex ikollok rimedju jekk ma taqbilx ma' dak l-avviż, allura ma jagħmilx differenza jekk wieħed jużax ċitazzjoni bil-posta jew inkella jużax ittra uffiċjali bil-posta.

Sakemm l-arbitri tagħna huma nies li jaġixxu indipendentement skond il-kuxjenza tagħhom u skond il-ġurament li jieħdu, sakemm l-arbitraġġ jagħtik ir-rimedji biex tappella, sakemm l-arbitraġġ huwa proċess ekwivalenti u tajjeb daqs il-qrati tagħna, m'hemmx għalfejn imorru l-kawżi kollha quddiem l-imħallfin.

Għalhekk ejjew nifhmu li jekk m'aħniex se nagħmlu dawn it-tip ta' riformi, jekk m'aħniex se nkomplu nattakkaw l-għanqbut li għad baqa' fis-sistemi legali tagħna ...

U meta niġu biex nattakkaw il-problemi tagħna, m'għandniex nattakkawhom bl-irtokki imma għandna nattakkawhom bi new thinking u b'sistemi ġodda li jħarsu lejn soluzzjonijiet effettivi.

Sakemm aħna m'għandniex din ir-rieda, allura mhux veru rridu nirriformaw is- sistema tal-ġustizzja tagħna a vantaġġ taċ-ċittadin u tas-soċjeta` Maltija.

Nirringrazzjak.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MR SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Azzopardi.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Mr Speaker, nistqarr li jien għandi l-vantaġġ li nħares lejn dan is-suġġett minn żewġ perspettivi.

L-ewwelnett peress li jien avukat u allura jien membru tal-professjoni legali, bħal ħafna minna hawn ġew, inħaddem il-liġi, u fil-fatt meta dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna jsir liġi se nkun wieħed minn dawk li nutilizzah.

It- tieni nett jien ukoll membru ta' dan il-parlament, u meta sirt deputat ħadt ġurament, bħal kull wieħed u waħda minna hawn ġew.

Nistqarr li meta ħadt il-ġurament tiegħi ta' avukat jien ħlift li nkun leali mal-Kostituzzjoni u l-liġijiet tagħha, pero` bħala membru ta' dan il-poplu nemmen li l-lealta` tiegħi lejn il-poplu għandha tirbaħ.

Għalhekk inħoss li anke jekk ikolli xi konflitt ta' interess, jien nemmen li l-lealta` tiegħi lejn il-poplu u allura lejn il-ġid komuni għandha tirbaħ fuq kwalunkwe interess tal- professjoni legali.

Madankollu rrid nagħmilha ċara - u fil-fatt matul dan id-dibattitu se nipprova dan li qed ngħid - li ħafna mill-għagħa li qam f'ċerti ċirkli ta' membri tal-professjoni legali, minkejja li kienu motivati b'interess ġenwin, naħseb li they were missing the wood for the trees u jkolli ngħid li ma tantx kien hemm sustanza fil-kritika li saret minn ċerti nies, anke riċentement permezz ta' ċerti artikli li dehru fil-media.

Sur President, jien nobgħod nirripeti dak li jkun intqal diġa` għax inħoss li b'hekk inkun qed ninsulenta l-intelliġenza ta' dak li jkun qed jisma', pero` rrid ngħid li bażikament l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna għandu żewġ kolonni; dik li għandha x'taqsam ma' l-azzjonijiet ta' ħlas ta' dejn, li huwa taħt il-Lm5,000 u li jista' jintalab permezz ta' ittra uffiċjali, u l-famuża forced arbitration.

Ħalli nibda nitkellem fuq l- ewwel kolonna.

Dan l-abbozz ta' liġi jgħid li f'azzjonijiet għal ħlas ta' dejn li jkun ċert, likwidu u li jagħlaq ...

Allura dan id-dejn huwa dovut, u qed ngħid dan minħabba li matul dan id-dibattitu kien hawn min qal li dan l-abbozz ta' liġi ma jgħidx li d-dejn għandu jkun dovut, għax sfortunatament xi kultant ikolli naħseb li jkun hawn min ma jaqrax l-abbozz ta' liġi qabel ma jitkellem dwaru.

F'dan l-abbozz ta' liġi l-leġislatur qed jgħid li d-dejn irid ikun ċert, likwidu u li jagħlaq ̧ - għalhekk għandu jkun dovut - li ma jkunx jikkonsisti fl-eżekuzzjoni ta' fatt u li dak id-dejn ma jkunx jeċċedi s-somma ta' Lm5,000.

Dan l-abbozz ta' liġi jgħid ukoll li f'dan il-każ min għandu jieħu - jiġifieri dak li jissejjaħ "kreditur" - jista' - u hawnhekk huwa importanti li nagħmluha ċara li qed ngħidu "jista'", jiġifieri m'huwiex obbligat - jippreżenta ittra uffiċjali fejn hemmhekk jiddikjara d-dejn tiegħu, jiddikjara li dak id-dejn ma jkunx jeċċedi l-Lm5,000 u jekk ikun jeċċedi l- Lm5,000 jirrinunzja espressament għal kull parti mit-talba tiegħu li meta tiġi likwidata tista' teċċedi dik is-somma ta' Lm5,000.

Ikun importanti wkoll li nirrimarka li l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna jgħid illi l-ittra uffiċjali għandha tkun notifikata lid-debitur u għandha tiġi ddikjarata b'mod ċar, taħt piena ta' nullita`, ir-raġuni li fuqha tkun imsejsa t-talba, ir-raġunijiet li għalihom it-talba għandha tintlaqa' u dikjarazzjoni tal-fatti b'sostenn tat-talba.

Issa l-iskop tagħna hawnhekk huwa li norqmu fejn hu possibbli, u allura qabel ma nkompli nixtieq nagħmel żewġ suġġerimenti.

L-ewwel suġġeriment tiegħi huwa li d-dikjarazzjoni tal-fatti tkun ġuramentata, kif isir meta niġu biex nippreżentaw kawża permezz ta' ċitazzjoni.

It-tieni suġġeriment li nixtieq nagħmel huwa li fejn l-abbozz ta' liġi qiegħed jgħid "tiġi notifikata lid-debitur", biex inkunu on the safe side, f'dan il-każ m'għandux ikun hemm applikabbli proċeduri ta' affissjoni jew nomini ta' kuraturi.

Jien ngħid li dan l-użu għandu jiġi eskluż u għalhekk meta naslu fi stadju ta' kumitat l-abbozz ta' liġi għandu jiġi mirqum b'dan il-mod.

X'qed nipprova ngħid hawnhekk?

L-affissjoni hija dik il-proċedura li tintuża meta ċitazzjoni jew att tal-qorti ma jkunx jista' jiġi notifikat lin-naħa l-oħra.

F'dak il-każ jintalab il-permess tal-qorti biex imur il- marixxall, jagħmel affissjoni u litteralment isammru mal-bieb tad-dar ta' dak li jkun, u f'ċerti ċirkostanzi ma' ċerti għases tal-pulizija jkun hemm ċerti wkoll karti tal-qorti affixed.

Dwar in-nomina tal-kuraturi l-ewwelnett irrid ngħid li ġeneralment il- kuraturi jkunu avukati jew prokuraturi legali li jirrappreżentaw persuna li hija assenti jew li ma tistax tinstab għal xi raġuni jew oħra.

Naħseb li jekk aħna nattwaw dawn iż-żewġ suġġerimenti, inkunu qegħdin nillimitaw ħafna l-lok jew il-possibbilta` ta' abbuż u allura nkunu qegħdin nagħmlu pass fid-direzzjoni t-tajba.

Mr Speaker, l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna jgħid ukoll li l-ittra uffiċjali għandu jkollha intimazzjoni lid-debitur taħt piena ta' nullita`, u jekk inti ma tweġibx b'ittra uffiċjali fi żmien 30 jum, allura tiġi tgħodd dik l-ittra uffiċjali li inti tkun għamilt bħala kreditur u din tiġi meqjusa daqslikieku kienet sentenza tal-qorti jew titolu eżekuttiv.

Hawnhekk nixtieq nagħmel suġġeriment ieħor, li jekk m'iniex sejjer żball, dan diġa` ssemma, biex ma niħux il-copyright jew il-mertu ta' ħaddieħor jien.

Ir-risposta tad-debitur m'għandhiex tkun l-ittra uffiċjali imma għandha tkun nota, u dan sabiex jiġu skansati l-ispejjeż għad-debitur li jkun irid jirrispondi.

Filwaqt li qed ngħid dan, qed niftakar f'punt li naħseb huwa importanti.

L-għan tagħna huwa li nwessgħu l-perspettiva li biha nħarsu lejn l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna għax dan huwa abbozz ta' liġi li m'għandux biss konsegwenzi legali imma anke ekonomiċi.

Meta aħna nwessgħu l-perspettiva tagħna lejn dan l-abbozz ta' liġi u lejn l- effetti li dan se jħalli ġaladarba jsir liġi, il-cash flow fil-pajjiż se tiġi megħjuna.

Il-Ministru Austin Gatt laqat il-musmar fuq rasu meta qal li jkun hemm nies li jmorru għand avukat - is-sottoskritt inkluż - u minkejja li jkunu jafu li m'għandhomx raġun, xorta jkunu jridu jiftħu l- kawża biex jirbħu ż-żmien.

Proprju issa għadni ġej mill-uffiċċju tiegħi fejn ġiet persuna għandi li riedet bilfors tipproċedi b'mezz legali biex jintrebaħ iż-żmien, u dan minkejja li hija taf li m'għandhiex raġun legali.

Madankollu l-liġi tagħtiha d-dritt li tikkontesta kawża b'mod frivolu u vessatorju biex jintrebaħ iż-żmien; daqqa jintrebħu sentejn u daqqa jintrebħu erba' snin.

Fil-fatt jekk ikollok appell, tirbaħ aktar minn ħames snin.

Mela allura huwa mportanti l-aspett ta' fairness, ta' ekwità, ta' ġustizzja u l-aspett ekonomiku cioe` l-cash flow.

Jien qed nissuġġerixxi biex norqmuha sabiex id- debitur jirrispondi b'nota għal dik l-ittra uffiċjali li jkun irċieva bil- marixxall u huwa mportanti li din l-ittra titwassal permezz ta' marixxall u mhux bil-posta għal aktar salvagwardja.

Fil-fehma tiegħi, kien hawn kritika żejda għax beda jingħad li l-gvern se jċaħħad minn ċertu drittijiet u salvagwardji li għandna mill-qorti għaliex b'ittra uffiċjali wieħed se jkun jista' jiġi mitlub iħallas dejn, li jrid ikun dejn ċert, likwidu u dovut.

Ma ninsewx li l-analoġija hija l-proċedura tal-giljottina.

L-artiklu 167 - jekk m'iniex sejjer żball - tas-COCP jipprovdi għall-proċedura – ilha xi 100 sena issa – fejn jekk ikun hemm dejn fejn fuq ġurament ta' min qiegħed jagħmel il-kawża jiddikjara u jaħlef li dak id-dejn huwa ċert, likwidu u dovut u li fil-fehma tiegħu, il- konvenut m'għandux difiża legali xi jġib bħala sostenn tal-kawża, jitlob il- qorti biex appena tappunta l-kawża, tgħaddi għas-sentenza.

Għalhekk hija l- proċedura tal-giljottina fejn anke jekk il-konvenut ma jidhirx, jeħel sentenza.

Niftakar l-Imħallef Frank Camilleri li fit-8.59 a.m. ikun fuq it- tribuna, fid-9.00 a.m. eżatt jgħajjatlek l-ewwel kawża bil-giljottina u jekk il-konvenut ma jkunx hemm sad-9.01 a.m. jkollu s-sentenza kontrih.

Minkejja dan, xorta waħda hemmhekk il-qrati żviluppaw konċett ta' ġurisprudenza li jekk id-debitur ̧ anke tardivament ̧ juri li kellu xi difiża, tagħtih 20 ġurnata biex jirrispondi għal dik il-kawża.

Anke hawnhekk il-leġislatur ...

Issa jien mhux qed ngħid hekk għax jien xi deputat tal-gvern u allura niddefendi l-gvern għax fejn jagħmel ħażin, ngħid li għamel il-ħażin, pero` ma tistax tmeri dak li hemm fis-subklawsola (5) ta' klawsola 3 fejn il-leġislatur qiegħed jipprovdi għal salvagwardja u serħan il-moħħ tad-debitur għax il-leġislatur qed jipproponi li t-titolu eżekuttiv li jinkiseb skond dispożizzjonijiet ta' dan l-artiklu - mela allura ittra uffiċjali ntbagħtet u titqies bħala titolu eżekuttiv u dejjem jekk ma jkunx hemm oppożizzjoni min-naħa tad-debitur - għandu jiġi mħassar, dikjarat null u bla ebda effett jekk meta ssir talba permezz ta' ċitazzjoni li tiġi ppreżentata mid-debitur fi żmien 20 jum mill-ewwel notifika li ssirlu ta' xi mandat eżekuttiv imsejjes fuq dak it-titolu, jew ta' xi att ġudizzjarju ieħor, il-qorti tkun sodisfatta li d-debitur ma kienx jaf dik l- ittra uffiċjali għax hu ma kienx notifikat kif imiss.

MR SPEAKER: Bil-permess ta' l-Onor.

Jason Azzopardi, insejjaħ lill-Onor.

Joseph Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Ejja ngħidu li wieħed għandu jieħu Lm250 u jagħmel ittra uffiċjali lid-debitur.

Dan irid jikkontestaha.

Allura quddiem liema qorti se ssir iċ-ċitazzjoni?

Se ssir fil-qrati superjuri u l-minimum huwa ta' Lm306.

(Interruzzjonijiet) Meta inti qed tagħmel kwestjoni ta' dikjaratorja biex tgħid jekk att huwiex validu jew le, tiġi kompetenza ta' valur indeterminat u allura jmur quddiem il-qorti superjuri.

Qed inqajjem din il-problema għax jekk qed ngħidulu rimedju dan, ejja nagħmlu rimedju li jkun commensurate u mhux fuq Lm250, dan irid jonfoq Lm306 biex jiftaħ il- kawża.

MR SPEAKER: Grazzi.

Is-Segretarju Parlamentari Mifsud Bonnici bil- permess ta' l-Onor.

Jason Azzopardi.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Imma l-mandat eżekuttiv se joħroġ taħt il- qorti tal-maġistrati, jiġifieri hemmhekk trid issir mhux fil-qrati superjuri.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Joseph Brincat bil-permess ta' l-Onor.

Jason Azzopardi.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Imma kwalunkwe dikjarazzjoni li ssir ta' valur indeterminat trid tmur quddiem il-qorti ta' fuq u dik hija waħda mill- affarijiet li nistieden lill-ministru biex ibiddel.

Per eżempju, anke affarijiet ta' dikjarazzjoni, per eżempju, ta' proprjeta` fuq kamra f'għalqa ...

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici bil-permess ta' l-Onor.

Jason Azzopardi.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: L-ewwelnett fl-abbozz ta' liġi għandek it- transitory provision biex issa l-kawżi kollha tal-proprjeta` se jitilgħu kollha fuq.

Issa l-punt huwa li qed issir kawża biex tattakka lill- validita` ta' dan it-titolu, jiġifieri din issir quddiem il-qorti kompetenti tagħha u mhux fuq.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ikompli l-Onor.

Jason Azzopardi.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Sur President, għadna kemm rajna eżempju ħaj, sabiħ u pożittiv ta' kif il-kawżi jitwalu fil-qorti għaliex liġi waħda jista` jkollha interpretazzjonijiet diversi.

Hawnhekk għadna kemm rajna punt - fil-fehma tiegħi validu ħafna - min-naħa ta' l-Onor.

Brincat u risposta validissimma min-naħa tas-Segretarju Parlamentari.

Allura wieħed m'għandu ebda dubju li se jieħu nota ta' dan il-punt u fl-istadju ta' Kumitat, jekk tinħass il-ħtieġa, wieħed jispeċifika l-affarijiet biex kollox ikun iswed fuq l-abjad u ma jkunx hemm ekwivoċi.

Jiġifieri jekk anke fuq punt bħal dan, hemm diverġenza ta' opinjoni, aħseb u ara fuq kawżi ta' entita` x'ikun hemm!

Għalfejn għandna nabbużaw mill- qorti biex jitwalu l-proċeduri?

Dan huwa abbozz ta' liġi li qed igħid we are all for l-użu tas-sistema legali, pero` ma rridux abbuż tas-sistema legali.

Hawnhekk se niftaħ parentesi.

Il-leġislatur qed jagħmel il-parti tiegħu biex jiġġieled l-abbuż u dan mhux illum biss, imma matul dawn l- aħħar snin taħt diversi amministrazzjonijiet.

Pero` din għedtha u nerġa' ngħidha; dan sta wkoll għall-ġudikanti li jxammru l-kmiem.

Issa jien mhux qed nirriferi għall-ġudikanti kollha imma għal uħud minnhom li they leave much to be desired.

Sur President ̧ ma naqbilx ma' kumment li sar il-ġimgħa l-oħra minn membru ta' din il-Kamra li qal li l-gvern għandu jindaħal fl-awtonomija tal- ġudikant.

Well- meaning kemm kien dak il-kumment, dan huwa żball għax Allaħares gvern jindaħal u jirfes l-għatba ta' l-awtonomija tal-ġudikant.

Pero` rrid nagħmilha ċara li l-awtonomija tal-ġudikant hija fl-eżerċizzju tad-diskrezzjoni u mill-indħil ta' l-eżekuttiv, pero` m'għandux awtonomija mill-iskrutinju.

Ġudikant m'għandux awtonomija mill-eżerċizzju ta' kritika.

Ġudikant, hu min hu, m'huwiex above the law.

Ċiċerun kien jgħid: Servi legi sumus ut liberi esse possimus li tfisser li aħna s-servi tal-liġi għaliex b'hekk biss nistgħu nkunu ħielsa.

Iva, anke l-ġudikanti huma taħt il-liġi.

Huwa inaċċettabbli għalija li għad hemm ġudikanti li jum wara jum joħorġu fl- 10.00 ta' filgħodu.

Per eżempju, dalgħodu ġudikant partikolari ħass is- sħana u qabad u ddiferixxa s-seduta.

Aħna l-avukati nistennew, il-klijenti jistennew u dan iddiferixxa s-seduta fl-10.00.

Issa ma kentix xi awla fejn kien hemm is-sħana u jien wieħed minn dawk li nbati bis-sħana.

Ma jistax ikun.

Hemmhekk il-ġudikant jidħol taħt l-iskrutinju mhux tal- parlament imma ta' kull ċittadin għaliex irid jagħti rendikont, u jagħti rendikont mhux biss lejn il-kuxjenza tiegħu imma anke lejn il-poplu.

Pero` ma naċċetta qatt kumment li l-gvern għandu b'xi mod jindaħal fl- indipendenza tal-ġudikatura.

Dan huwa inaċċettabbli.

Sur President, kont qed nitkellem dwar il-fatt li din il-liġi titkellem u hija bbażata fuq żewġ pilastri prinċipali.

L-ewwel pilastru huwa dak ta' l- ittra uffiċjali u naħseb li eżawrejt is-suġġett.

It-tieni pilastru prinċipali huwa dan il-forced arbitration.

Membru ta' l-oppożizzjoni qal li l-konċett ta' forced arbitration huwa kontradizzjoni Ma' l-ewwel daqqa ta' għajn, nagħtih raġun pero` meta fil-verita` tal-fatti naraw x'jiġri f'pajjiżi ferm avvanzati u anke f'pajjiżna meta l-oppożizzjoni kienet fil- gvern, hemmhekk ma nagħtix raġun.

Qed ngħid dan għaliex meta kien għad hawn preżenti f'din il-kamra l-ex-prim ministru Dr Karmenu Mifsud Bonnici u l-ex- ministru tal-ġustizzja kien Dr Michael Refalo, kien qed jiġi diskuss l- abbozz ta' liġi li jirregola t-twaqqif ta' l-Arbitration Act, dak li llum huwa l-kapitlu 387 tal-liġijiet tagħna.

Jekk wieħed ifittex fid-dibattiti tal-parlament ta' dakinhar, isib li l-ex-prim ministru, Dr Karmenu Mifsud Bonnici - u hawnhekk mhux qed nagħmel xi kumment politiku imma Dr Karmenu Mifsud Bonnici għalija huwa wieħed mill-aqwa avukati li hawn f'pajjiżna - kien għamel kumment fid-dibattitu parlamentari fejn ħeġġeġ lill-ex-ministru Michael Refalo jintroduċi l-forced mediation f'kawżi ta' kolliżjonijiet ta' traffiku.

Dak il-kumment kien well-meaning u kien għamlu frott l-esperjenza ta' avukat b'esperjenza kbira u b'oġġettivita`.

Għall-grazzja ta' l-argument xi ħadd jista' jgħidli li dak kien kumment ta' individwu.

Pero' ħalli nġib eżempju prattiku ieħor.

Għandna l-Condominium Act li tirregola r-relazzjonijiet bejn residenti ta' l-istess blokk ta' appartamenti u hija liġi li qed tintuża mhux ħażin.

Meta l-partit Laburista kien fil-gvern, fl-1997, kien għamel emenda biex xi nuqqas ta' qbil u diżgwid li jkun hemm taħt dan l-Att imur bilfors quddiem arbitraġġ.

Niftakar li f'dak l-abbozz ta' liġi fl-1997, il-ħsieb kien li d-disputi jmorru fis-sekond'awla u mbagħad kien hemm emenda biex imorru quddiem arbitraġġ.

Fil-fehma tiegħi, din kienet xi ħaġa tajba u mhux qed nikkritika, għaliex Allaħares tgħabbi s-sekond'awla b'dawn l-affarijiet ukoll.

Allaħares hemmhekk indaħħlu każijiet ta' xi ħadd li r-residenta ta' fuqha daħħlet il-qtates u l-klieb u ta' taħtha daħħlet l-għasafar u l- amorini!

Ħafna drabi fuq dawn l-affarijiet ikun in-nuqqas ta' qbil bejn ir-residenti ta' l-istess blokk ta' appartamenti.

Is-sekond'awla għandha x'taqsam ma' l-adoptions, separazzjonijiet u affarijiet sensittivi bħal dawn.

Allura ladarba l-partit Laburista fil-gvern għamel emenda biex in-nuqqas ta' qbil f'dak li għandu x'jaqsam ma' kwestjonijiet ta' kondominju jmur quddiem forced arbitration, għaliex m'għandux ikun hemm l-istess argument f'kawżi li għandhom x'jaqsmu ma' kolliżjonijiet tat-traffiku li ma jkunux jeċċedu l-Lm5,000?

Il-leġislatur qiegħed jillimita l-liġi fejn qed jgħid li jekk l-ammont dovut ma jkunx aktar minn Lm5,000 u jekk ma jkunx hemm - u din hija kruċjali - danni reklamati minħabba diżabilita` permanenti, dawk għandhom imorru quddiem forced mediation.

Minkejja li mill-ewwel daqqa ta' għajn forced mediation tidher contradiction in terms, pero` fl-Amerika ta' fuq u fl-Ewropa, fejn għandhom sistemi legali ferm mirquma u avvanzati, this is the order of the day.

Allura Malta għandha tkun l-eċċezzjoni?

Nixtieq nagħmel punt importanti wkoll fuq l-arbitraġġ.

Tant il-leġislatur qagħad attent li jieħu ħsieb li jissalvagwarda d-drittijiet ta' min se jkun qed jagħmel użu mill-arbitraġġ, li dan l-abbozz ta' liġi jgħid li anke l- partijiet li jmorru, jistgħu jiftehmu li jagħmlu użu mhux minn arbitru wieħed, imma minn tlieta biex żgur wieħed ikollu moħħu mistrieħ li hemm it- trasparenza u l-ġustizzja.

Kif qal tant tajjeb il-Ministru Gatt, l-arbitri huma nies ta' esperjenza, ta' integrità u nies li they have proven their worth fil-qorti.

Fil-fatt se nsemmi eżempju mill-esperjenza tiegħi personali.

Riċentement jien u kollega tiegħi li huwa avukat ukoll, kellna żewġ klijenti li kellhom xi jgħidu fuq interpretazzjoni ta' kuntratt ta' appalt fejn wieħed qabbad lil xi ħadd jagħmel xogħol għalih.

It is the order of the day li jiġri dan; min ammonti żgħar u min ammonti kbar.

Kien hemm nuqqas ta' ftehim bejn iż-żewġ naħat fuq l-interpretazzjoni.

Kieku morna l- qorti fuq l-interpretazzjoni ta' dak il-kuntratt - għax wieħed ma riedx iħallas għaliex skond hu x-xogħol ma sarx sew u l-ieħor kien qed jgħid li x- xogħol sar u jrid jitħallas - m'għandi ebda dubju li konna nagħmlu xi ħames snin – tqis l-appell ukoll – biex niddeċiduha imma morna għall-arbitraġġ u nqatgħet f'temp ta' sitt ġimgħat.

Jien għalhekk fil-bidu staqsejt x'għandu jkun li jaspira dan id-dibattitu mill-membri parlamentari hawn ġew?

Il-ġurament li ħadna li nqiegħdu l- interess tal-poplu fuq kull interess ieħor.

Kif għedt riċentement, jekk huwa fl-interess tal-poplu li ċ-ċittadin - dak li dari konna ngħidu li għandu jiġi l-ewwel u qabel kollox - jiġi l-ewwel għandna nilbsu ż-żarbun tiegħu u nagħmlu kif kien jgħid Harper Lee fil-ktieb "To kill a mocking bird: "Never judge a person unless you have gone in his boots and walked a mile around them".

Din għadni niftakarha.

Mela ejja nilbsu ż-żarbun taċ- ċittadin u naraw xi jfisser għalih seduta wara l-oħra, xahar wara xahar, sena wara sena u l-kawża tibqa' ma tinqatax.

L-Onor.

Mifsud Bonniċi qabel dan id-dibattitu nformani li bejn 3% u 4% tal- kawżi li hemm pendenti fis-small claims tribunal - dan jieħu ħsieb il-kawżi ta' taħt l-Lm1,500 - ilhom pendenti għal iktar minn tliet snin.

Għaliex?

Għax tant qed isir użu ġustament mis-small claims tribunal minn meta nbidlet il-kompetenza ftit tas-snin ilu, li issa hemm traffic jam f'dan it- tribunal.

Għalhekk qed ikollna bżonn nirrikorru għal abbozzi ta' liġi simili u huwa inaċċettabli li 3% mill-kawżi ta' Lm1,500, ilhom pendenti għal aktar minn tliet snin, kif informani l-Onor.

Mifsud Bonniċi qabel dan id-dibattitu.

This is unacceptable.

Allura x'inhu l-ewwel għalina, l- interess tal-poplu, il-ġid komuni tal-poplu jew interessi oħrajn?

Biex inkomplu nuru kemm dan il-leġislatur qagħad attent li jagħti s- salvagwardji kollha possibbli, mhux biex issir il-ġustizzja imma biex tidher li qed issir, dan l-abbozz ta' liġi jgħid li jekk kemm-il darba l- partijiet ma jiftiehmux b'mod espress xort'oħra, għandu jkun hemm dritt ta' appell minn deċiżjoni finali skond m'hemm provdut bl-att ta' arbitraġġ.

Mela mhux kif intqal hawn ġew minn xi ħadd, li meta tmur arbitraġġ tkun qed titlef id-dritt għal appell.

L-arbitraġġ tista` tappella, għax il-liġi stess tipprovdiha u l-leġislatur qagħad attent hawnhekk biex jipprovdi għal dan il-punt.

Sur President, issemma wkoll l-artiklu 6 tal-konvenzjoni Ewropea tad- drittijiet tal-bniedem u kien hawn min ipprova jagħmel il-punt - kemm hawn ġew u anke barra minn dan il-parlament u sa ċertu punt kellu ftit raġun imma mhux għal kollox - li l-konvenzjoni Ewropea tgħid li jrid ikun hemm ċerti salvagwardji u li l-arbitru jrid ikun indipendenti, imparzjali u maħtur skond il-liġi eċċ. This is one side of the coin, imbagħad hemm it- tieni parti li hi daqstant ieħor importanti, fejn l-artiklu 6 tal- konvenzjoni Ewropea jgħid li hu importanti li jkun hemm smigħ fi żmien raġunevoli.

Huwa mportanti li noqogħdu attenti li f'dan l-abbozz ta' liġi jiġi salvagwardat id-dritt sagrosant taċ-ċittadin li jieħu ġustizzja fi żmien raġunevoli, għax meta nikkwotaw artiklu ma nikkwotawx nofsu, imma nikkwotawh kollu u allura importanti ħafna li nenfasizzaw dan il-punt.

Dan huwa abbozz ta' liġi li qiegħed jitkellem favur smigħ fi żmien raġunevoli.

U m'hemm ħadd miċ-ċittadin u mill-poplu li jista' qatt jaħfer lil- leġislatur li ma jkunx attent biex jieħu ħsieb id-drittijiet tiegħu u jieħu ġustizzja f'kawżi relattivament żgħar għax trid tkun ċert li jkun dovut taħt il-Lm1,500 mingħajr danni reklamati għal diżabilita` permanenti.

Leġislatur kważi kważi ma jista' qatt jaħfirha li ma jagħmilx abbozz ta' liġi bħal dan.

Dan hu abbozz ta' liġi favur il-ħarsien tad-dinjità taċ- ċittadin għax kull persuna għandha dritt tmur il-qorti - meta qed ngħid il- qorti mhux bilfors il-bini fiżiku tal-qorti - u tieħu d-drittijiet li titlob fi żmien raġunevoli.

Pero' mhux qed ngħid li m'hemmx bżonn jiġi mirqum dan l-abbozz ta' liġi.

Per eżempju, se nagħmel domanda li jkun tajjeb li tiġi mixtarra: X'taxxa se tkun applikabbli għal min jagħmel użu minn ittra uffiċjali fuq ammont ta' Lm5,000?

Hija taxxa ad valorem skond il-valur jew hija taxxa bħal meta jkun hemm kawża ammessa jew kawża come ceduta kif ngħidu meta tiġi ċeduta kawża?

Dawn huma kollha differenti u naħseb li dawn huma affarijiet li wkoll għandhom jiġu mirquma u msemmija f'dan l-abbozz ta' liġi għax ħafna drabi d-diskors hemm barra jsir minnħabba nuqqas ta' awareness u ta' consapevolezza ta' x'qed tgħid eżattament il-liġi.

Sur President, dan l-intervent tiegħi kien proprju intiż biex bl-akbar umiltà nuri li rridu noqogħdu attent li ma niżvijjawx id-dibattitu hemm barra.

Ħafna drabi jsir dibattitu hawn ġew b'intenzjoni tajba, iżda ma nużawx terminoloġija eżatta u faċilment niżvijjaw u nċajpru dak li jkun qed jaħseb Ċikku l-poplu hemm barra.

Se nagħlaq id-diskors tiegħi bi kwotazzjoni.

Fi żmien il-gwerra kien hemm żmien fejn il-Ġermaniżi kienu qed jattakkaw persistentement il-vapuri tas-sajd u tal- merkanzija ta' l- alleati.

Kien hemm Churchill, prim ministru Ingliż, li biex iserraħ moħħ il- pubbliku Ingliż waqt programm tal-BBC kien qal hekk:

"I am glad to tell you that the heat of the fury as far exceeded the accuracy of their aim.".

F'dan id-dibattitu wkoll kien hemm min, min-naħa ta' l-oppożizzjoni, wera heat of fury, ċerta saħna ta' argument, pero' dik is-saħna ta' argument li ntweriet eċċediet bil-bosta l-akkuratezza fil-mira.

(Interruzzjonijiet) Li qed nipprova ngħid, - biex jifhimni l-Onor.

Farrugia għax mhux qed jifhimni - huwa li meta nikkritikaw, ma rridux nikkritikaw biss bil-qalb imma wkoll bil-moħħ u nkunu preċiżi lejn dak li nkunu qegħdin nimmiraw għax nispiċċaw biex minflok ma nagħmlu ġustizzja lejn id-dibattitu pjuttost nagħmlu dispett u disservice lejn id-dibattitu li nkunu qed nipparteċipaw fih.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Gavin Gulia.

ONOR GAVIN GULIA: Mr Speaker, naturalment dan id-dibattitu issa daħal fi stadju matur ħafna u ħafna mill-argumenti intqalu u ġew ripetuti.

Ir- ripetizzjoni kultant tenfasizza l-punt, pero' jien m'għandix l-animu li nirripeti dak li ntqal imma nixtieq nipprova nkun ftit aktar innovattiv.

Jien ma nikkonsidrax dan l-abbozz ta' liġi bħala xi ħaġa li wieħed għandu jikkonsidraha fil-merti tagħha biss, imma nikkonsidraha bħala kontinwazzjoni ta' riforma tajba jew ħażina - jien nemmen li din hi riforma li f'ċerti aspetti hija tajba u f'oħrajn hija inqas tajba - li beda dan il- gvern fl-1998 permezz tar-riforma tat-tariffi tal-kawżi fil-qrati kif ukoll fir-riforma li saret fit-tibdil fil-kompetenza tal-qrati rigward ċerti kawżi.

Allura biex wieħed jara x'inhu għaddej huwa tajjeb li jmur lura fiż- żmien sa l-1999 sabiex jifhem x'qed jipprova jagħmel dan il-gvern u fejn qiegħed jagħmel ħażin.

Sfortunatament trid issemmi n-negattiv biex wieħed jipprova jirranġa u dak li hu tajjeb trid tħallih hemm.

Il-problema tat- tariffi kienet ġiet affrontata mill-ministru responsabbli mill-ġustizzja u l-kunsilli lokali l-Onor.

Austin Gatt, il-predeċessur tal-viċi prim ministru li bħalissa donnu għaddej bit-tieni fażi ta' din ir-riforma.

Ġara li fl-1999, jidhirli meta ġew aġġustati t-tariffi, ma ġewx biss aġġustati t-tariffi imma kien hemm effett aktar wiesa' fuq il-qrati.

L- ewwelnett irrid ngħid li hemm żewġ tipi ta' kawżi; hemm dawk li jissejħu ad valorem jiġifieri l-kawża tkun fuq valur, fuq kreditu ̧ imbagħad hemm il- kawżi dikjaratorji li aktar għandhom x'jaqsmu ma' dikjarazzjonijiet dwar stati ta' drittijiet jew obbligazzjonijiet ta' eżekuzzjoni ta' obbligi, bħal per eżempju ̧ eżekuzzjoni ta' xogħlijiet.

Kienet saret din ir-riforma fl-1999 u b'dan il-mod prattikament il-kawżi li qabel kienu fil-kompetenza tal-prim'awla tal-qorti ċivili niżlu isfel.

Meta ngħidu niżlu isfel ifisser li ma baqgħux fil-kompetenza tal-prim'awla tal-qorti ċivili u niżlu fil- kompetenza jew tal-qorti tal-maġistrati jew tas-small claims tribunal.

X'qegħdin ngħidu hawnhekk?

Qegħdin ngħidu li l-kompetenza fil-qorti tal- maġistrati minn Lm1,500 telgħet għal Lm5,000, jiġifieri l-bracket ta' bejn l-Lm1,500 u l-Lm5,000 qabel kien kompetenza esklussiva tal-qorti ċivili, pero' b'dan l-aġġustament dan il-bracket jaqa' taħt il-kompetenza tal-qorti tal-maġistrati.

Imbagħad kien hemm ukoll żieda fil-kompetenza tas-small claims tribunal.

Jien niftakar li meta kont ministru tal-ġustizzja, kont għollejt il-kompetenza ta' dan it-tribunal minn Lm100 għal xi Lm250 jew Lm300, imbagħad l-Onor.

Austin Gatt bħala ministru tal-ġustizzja dak iż- żmien kien għolliha għal Lm1,500.

Minkejja li konna qegħdin nitkellmu dwar dak li jista` jidher bħala aġġustament kosmetiku, kien hemm effett qawwi fuq il-qrati fis-sens li l- problema tad-dewmien jew tal-volum tal-kawżi ma ġietx solvuta, jekk irridu nkunu ġusti u realistiċi.

Li ġara kien li l-problema ġiet spostjata mill- qrati superjuri għall-qrati inferjuri.

Naturalment baqgħu deħlin l-istess numru ta' kawżi, pero' minflok ma nippreżenta kawża quddiem il-prim'awla tal-qorti ċivili bdejt nippreżenta l-kawżi jew quddiem il-qorti tal- maġistrati jew quddiem is-small claims tribunal u ma kienx hemm daqstant tibdil fin-numru ta' kawżi li bdew deħlin.

Anzi pjuttost ġara l- kuntrarju għax naturalment kawża li kienet tiswa tant flus lill-konsumatur - ħalli nsejħulu hekk - meta kien jippreżentaha quddiem il-prim'awla, f'ċerti ċirkostanzi ġiet tiswih inqas meta ġiet ippreżentata quddiem il-qorti tal- maġistrati.

Kienet saret speċi ta' mother of all battles fuq il-kwestjoni tat-tariffi, u aħna konna kontra tagħhom, pero' jekk irridu nkunu ġusti rridu ngħidu wkoll li f'ċerti ċirkostanzi kien hemm ukoll tnaqqis fil-kawżi.

Dawk il- kawżi li kellhom tariffa partikolari fil-prim'awla, meta mbagħad niżlu fil- qorti tal-maġistrati t-tariffa naqset, b'mod patikolari meta żdiedet il- kompetenza tas-small claims tribunal u allura komplew jinżlu t-tariffi.

Jiġifieri kien hemm element tajjeb ukoll f'dawk ir-riformi li kien qiegħed jipproponi dak iż-żmien l-Onor.

Austin Gatt.

Pero' x'kien hemm ħażin?

Il-ħażin kien li mbagħad għolew b'mod qawwi ħafna t-tariffi li għandhom x'jaqsmu mal-kawzi tal-prim'awla tant li din ma baqgħetx aċċessibbli daqskemm kienet qabel għal kull tip ta' litigant.

Irid ikollok flus mhux ħażin biex tmur quddiem il-prim'awla llum.

Per eżempju ̧il-kawżi li l-valur tagħhom jeċċedi l-Lm5,000 b'mod partikolari huma l-kawżi petitorji u l-kawżi dikjaratorji.

Għal min qiegħed jismagħni bħalissa - għax aħna avukati u forsi mhux kulħadd jifhem xi nkunu qegħdin ngħidu - se nagħti eżempju.

Jekk xi ħadd abbużivament iqabbad il-vent ta' l- aerial tat-television – ħalliha li llum l-aerials qegħdin jispiċċaw imma se nagħti eżempju fqir – ma' l-appoġġ tad-dar tiegħi, fuq proprjetà tiegħi, jien ma nistax nieħu l-liġi b'idejja u naqbad u naqtagħlu dak il-vent.

Għalkemm issib min jagħmel hekk, suppost trid tmur il-qorti sabiex tieħu sentenza dikjaratorja jew biex il-qorti terġa' tirrintegrak fl-istat oriġinali.

Dawn il-kawżi saru jiswew ħafna flus.

Illum kawża fil-prim'awla saret tiswa – ħalli ngħidlek preċiż - Lm250 reġistru u Lm56 preżentata.

Żgur li ħadd m'hu se jmerini fuq din it-tariffa għax hekk hu.

Jiġifieri biex tiftaħ kawża qed titlob prattikament is-salarju ta' persuna li qiegħda in the middle class, u hawnhekk mhux qegħdin ninkludu d-dritt li jieħu avukat fil- bidu tal-kawża.

Mela kawża tiġi tiswa aktar minn Lm306, imma tista` tiġi qrib l-Lm400 meta tikkonsidra kollox.

U l-prim'awla tal-qorti ċivili saret daqsxejn diffiċli sabiex il-konsumatur ikollu aċċess għaliha.

Pero' hekk saret ir-riforma u fejn jien faħħart ir-riforma u għedt li serviet lill- konsumatur għax it-tariffa verament raħset, imbagħad kawżi oħrajn li huma importantissimi – hawn mhux qed nitkellmu fuq simple credit cases, imma qegħdin nitkellmu dwar drittijiet reali, drittijiet dwar propjeta' - għolew u saru inaċċessibbli, jew saru aċċessibbli biss għal ċerti kategoriji ta' nies propju għaliex it-tariffa għoliet.

U x'kien l-effett ta' dan kollu, Mr Speaker?

L-effett ta' dan kollu kien li l-folla issa tinsab isfel fil-kurituri tal-qrati tal-magistrati, pero' jekk titla' fuq issib baħħ, fil-veru sens tal-kelma.

Jien m'għandix għalfejn nistieden lis-segretarju parlamentari ̧ għalkemm naf li qed jaħdem mill-qrib fil-qrati, pero' jekk tmur fil-prim'awla llum issib il-kurituri vojta, mhux għaliex in-nies jibżgħu jitilgħu hemm fuq imma għaliex it-tip ta' kawżi li kienu jsiru qabel fil-prim'awla saru rari.

Li jinkwetani m'humiex il-kawżi li huma inqas minn Lm5,000 għax dawn illum isibu l-iżvog tagħhom fil-qrati inferjuri.

Li jippreokkupani ħafna huwa li l-kawżi dikjaratorji dwar eżerċitazzjoni ta' jeddijiet reali saru rari mhux għax il- poplu m'għandux okkażjonijiet jew raġun għalfejn ma jirriferix il- kwestjonijiet tiegħu għal-litigazzjoni imma għaliex saret projbittiva.

It has become very expensive li tmur quddiem il-prim'awla.

Jekk wieħed jaqbad il-libro ċitazzjonijiet ta' l-attwarja tal-qorti jsib li fejn fis-snin l-imgħoddija kienu jiġu ppreżentati xi 2,000 kawża, illum bilkemm qabżu s-600 kawża.

(Interruzzjonijiet) Jien qed nitkellem fuq il- prim'awla, Onor. Mifsud Bonnici.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mifsud Bonnici, bil-permess ta' l-Onor.

Gulia.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Bejn wieħed u ieħor kull sena qed jiġu ppreżentati bejn 1,200 u 1,500 kawża fil-prim'awla, jiġifieri jekk s'issa waslu fis-600 kawża qegħdin tajjeb.

ONOR.

GAVIN GULIA: Fl-imgħoddi kienu jiġu ppreżentati ħafna iktar, għalkemm illum il-kawżi ad valorem niżlu isfel.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mifsud Bonnici, bil-permess ta' l-Onor.

Gulia.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Kif qal tajjeb l-Onor.

Gulia, l-ammont ta' kawżi li jidħlu l-qorti baqgħu l-istess, pero` llum dawn qed jidħlu fi qrati differenti.

ONOR.

GAVIN GULIA: Huwa veru li l-kawżi ad valorem niżlu isfel, pero` llum il-kawżi ta' jeddijiet reali saru rari għax meta aħna l-avukati ngħidu lill-klijenti tagħna li jekk jiftħu din it-tip ta' kawża jeħlu tariffa, dawn jaqtgħu qalbhom u jispiċċaw ma jiftħu xejn.

Pero` hawnhekk inħoloq periklu għax imbagħad żdiedu l-kawżi tar-ragion fattasi isfel, fil-qorti tal-maġistrati, fejn f'dak il-każ hemm anke pieni ta' ħabs.

Issa hawn ta' min jgħid li l-kawżi tar-ragion fattasi huma eżerċizzju ta' xi dritt pretiż ta' dak li jkun li jieħu l-liġi b'idejh għax iħoss li t- tariffi m'humiex aċċessibbli, u jien nemmen illi l-gvern għandu jħares mill- qrib lejn it-tariffi fil-prim'awla sabiex jagħmilhom ftit iktar aċċessibbli.

M'iniex qed nissuġġerixxi lis-segretarju parlamentari sabiex iġib it-tariffi kif kienu fl-imgħoddi, meta kienu baxxi, imma mill-banda l- oħra llum they have become very expensive.

Mr Speaker, jien għamilt dan ir-riassunt preliminari storiku biex imbagħad niġġustifika d-dibattitu li se nagħmel fuq dan l-abbozz ta' liġi, għax issa x'inhu jiġri?

Dan l-abbozz ta' liġi, li qed jippreżenta l-gvern u li jien kritiku dwaru daqs kemm kienu sħabi, ...

Huwa indikattiv illi anke min- naħa l-oħra, għalkemm kien hemm min kien diplomatiku, ukoll ikkritika dan l- abbozz ta' liġi between the lines, jiġifieri fuq dan l-abbozz ta' liġi hemm concern miż-żewġ naħat tal-Kamra.

Irrid ngħid ukoll li filwaqt li r-riforma ta' l-1999 attakkat il-prim'awla tal-qorti ċivili, issa dan l-abbozz ta' liġi qiegħed jattakka lill-qrati inferjuri, jiġifieri fl-1999 il-problema tal-kawżi niżlet mill-qrati superjuri għall-qrati inferjuri u issa, b'dan l-abbozz ta' liġi, donnu qed isir tentattiv sabiex il-problema ma tibqax nieżla isfel imma tinfirex, u tinfirex mhux ġol-qrati stess imma barra mill-qorti.

Illum aħna qed ngħidu li għandna wisq kawżi quddiem it-tribunal għat-talbiet iż-żgħar u quddiem il-qrati tal-maġistrati, u issa jeħtieġ naraw fejn se nitfgħu l-kawżi li hemm fil-qrati inferjuri.

Jien naf x'qed tipprovaw tagħmlu intom, Onor. Mifsud Bonnici, pero` ma naqbilx mija fil-mija ma' dak li qegħdin tagħmlu għax intom qed tittrattaw din il-problema bħal meta jkollok in-nar, u inti minflok ma tattakka n-nar biex titfih, toqgħod tneħħi n-nugrufun bil-konsegwenza li n-nar jibqa' hemmhekk, u se nispjega għalfejn se jibqa' hemmhekk.

Ħalli nibda biex nitkellem fuq l-arbitraġġ.

Mr Speaker, fil-kodiċi ċivili l-arbitraġġ minn dejjem kien jissemma bħala istitut volontarju.

Issa hawn ta' min jirrimarka li l-arbitraġġ ma nħoloqx b'dan l-abbozz ta' liġi u lanqas inħoloq fi żmien l-ex-ministru Michael Refalo meta kien waqqaf iċ-ċentru ta' l-arbitraġġ b'liġi, fejn imbagħad jien kont waqqaftu uffiċjalment fl-1998.

L-istitut ta' l-arbitraġġ minn dejjem kien jeżisti u regolat bil-kodiċi ċivili, u dan m'huwiex alternattiva għall-qrati imma għall-proċediment kontenzjuż.

Din hija distinzjoni fina li jien irrid noħroġha.

Huwa faċli li wieħed jgħid illi se jmur quddiem arbitru u mhux quddiem imħallef, pero` l-veru istitut volontarju ta' l-arbitraġġ m'huwiex dak li jissostitwixxi l-qorti imma huwa dak li jissostitwixxi l-element kontenzjuż b'element ieħor, b'dak volontarju.

L-arbitraġġ huwa l-kulminazzjoni tal-volontarju fejn, per eżempju, jien u min għandi kontrija naqblu li l-kawża tagħna npoġġuha quddiem arbitru u d- deċiżjoni tiegħu tkun finali tant li lanqas appell ma jista' jkun hemm.

Huwa veru li mbagħad biż-żmien saru ċerti refinements ħalli jekk ikun hemm bżonn, ikun hemm appell limitat, pero` fil-verita` hekk għandha tkun l- istituzzjoni ta' l-arbitraġġ.

Issa x'qiegħed isir?

Hawnhekk hawn contradictional terms għaliex l-arbitraġġ ma tistax timponih.

Hawn qiegħed tneħħi relazzjoni li tipprovdilek il-liġi - jekk trid tużaha - bejn żewġ partijiet jew iktar u qed tgħid lil dak li jkun: Isma', fuq din il- kategorija ta' kawżi partikolari - u f'dan l-abbozz ta' liġi jissemmew il- kawżi tal-kolliżjonijiet - bilfors trid tmur quddiem arbitru, jiġifieri liċ- ċittadin qed tneħħilu l-għażla.

Liċ-ċittadin inti m'intix tgħidlu li jekk irid imur il-qorti u jekk irid jista' jmur quddiem l-arbitru imma qed tgħidlu biex jinsa l-qorti u biex imur bilfors quddiem l-arbitru, u dak m'huwiex aċċettabbli, mhux biss għalina tan-naħa ta' l-oppożizzjoni imma anke għal uħud min-naħa l-oħra.

(Interruzzjonijiet) Fil-fatt anki l-kamra ta' l-avukati esprimiet id- dissens tagħha għax ma jistax ikun ikollok istituzzjoni volontarja li tiġi ttrasformata f'għodda kontenzjuża, u dan hu li se jiġri.

Barra minn hekk hemm ukoll il-periklu li b'hekk qed toħloq qorti oħra parallela mal-qrati eżistenti.

Dawk il-kawżi li ftit snin ilu kienu fil- kompetenza tal-prim'awla u li diġa` kienu niżlu quddiem il-qorti tal- maġistrati, konna diġa` tfajnihom quddiem tribunal kważi ġudizzjarju.

Kien hemm it-tribunal għat-talbiet iż-żgħar li ħafna mill-kawżi, rightly or wrongly ...

Għax imbagħad kienu ttieħdu ċerti deċiżjonijiet li jien ma naqbilx magħhom, bħal per eżempju, li l-kawżi tal-kolliżjonijiet jiġu ttrattati quddiem dan it-tribunal kważi ġudizzjarju minħabba li hemmhekk hemm kwestjoni ta' danni li jkunu għad iridu jiġu kkwantifikati, mentri fl- opinjoni tiegħi, it-tribunal għat-talbiet iż-żgħar kellu jkun hemm għal kawżi ta' credit straightforward u mhux għal kawżi ta' likwidazzjoni ta' danni.

Imma l-isbaħ waħda hi li l-ewwel għamilna tribunal kważi ġudizzjarju biex issa se nibagħtu kollox lejn tribunal ieħor, dak ta' l- arbitraġġ, jiġifieri qisna se nerġgħu ngħaddu minn saff ieħor.

Għalhekk jien inħoss illi hawnhekk il-gvern għandu jirrikonsidra kif se jagħmel din il-biċċa xogħol għax minn din in-naħa m'huwiex aċċettabbli li istituzzjoni li minnha nnifisha hija volontarja tiġi ttrasformata f'għodda kontenzjuża.

Issa, Mr Speaker, se niġi biex nitkellem dwar il-kwestjoni ta' l-ittra uffiċjali, u hawnhekk għandi l-main concerns tiegħi.

Il-gvern m'hux qiegħed jipprova jsolvi l-problemi tad-dewmien u tal-volum tal-kawżi billi jattakka d-dieħes, jiġifieri billi jara kif jista' jġib il-qrati iktar effiċjenti.

Kull ministru tal-ġustizzja qed iħalli d-dieħes hemmhekk!

(Interruzzjonijiet) Anke meta kont ministru jien, ...

(Interruzzjonijiet) Jien m'għandix faħam miblul, Onor. Mifsud Bonnici!

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: M'iniex qed ngħid li għandek il-faħam miblul!

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom żommu l-ordni.

Bħalissa huwa in possession l-Onor.

Gulia u għalhekk nitolbu biex ikompli bid-diskors tiegħu.

ONOR.

GAVIN GULIA: Ħalli ngħidha ċar u tond; jien ukoll kont ministru tal-ġustizzja, u l-ambizzjoni ta' kull ministru tal-ġustizzja - u anke tas- segretarji parlamentari responsabbli mill-ġustizzja - hija li kemm jista' jkun il-proċediment ġudizzjarju jkun iktar effiċjenti b'mod li l-kawżi jinqatgħu iktar malajr, jiġifieri mhux li ma jidħlux kawżi imma li l-kawżi li jidħlu jinqatgħu iktar malajr.

Madankollu t-tariffi fil-prim'awla saru biex ma jidħlux kawżi, u dak m'huwiex aċċettabbli.

Wieħed għandu jħalli l- istess numru ta' kawżi, u jekk iċ-ċittadin jibda jħoss il-bżonn li għandu jirrikorri għall-qorti iktar, dawn il-kawżi għandhom jiżdiedu, imbasta l- proċedura ġudizzjarja ssir iktar effiċjenti.

Mr Speaker, il-problema tad-dewmien fil-qorti m'hijiex attribwibbli biss għall-aġġudikanti għax hemm imħallfin li huma tajbin u hemm imħallfin li huma inqas tajbin, pero` hija attribwibbli wkoll għall-avukati, għax anke fil-każ ta' l-avukati, hemm avukati li huma tajbin u hemm avukati li huma inqas tajbin.

U hija attribwibbli anke għall-amministrazzjoni għax xi kultant ikollok imħallef tajjeb, ikollok avukati tajbin li jkunu qegħdin jiġġieldu l-kawżi - u naf b'avukati qalbiena li jaħdmu anke sa l-10.00 p.m. u li jħarrku x-xhieda tagħhom - u mbagħad dawn imorru għall-kawża u jsibu li t-taħrika ma tkunx ħarġet.

Tiltaqa' wkoll ma' każi fejn ikollok mandat ta' arrest u ssib, per eżempju, li l-mandat ta' arrest ma ġiex esegwit mill- pulizija jew ma jkunux tmexxew l-affarijiet fir-reġistru, li huma problemi amministrattivi wkoll.

Ovvjament meta jkollok imħallef li huwa weak, avukat li huwa weak u amministrazzjoni li m'hijiex effiċjenti, il-kawża ddum, imma m'huwiex ġust li nattribwixxu l-problema tad-dewmien tal-qrati lill-imħallfin biss, lill- avukati biss jew lill-amministrazzjoni biss.

I am on record li meta kont ministru tal-ġustizzja għedt li l-istakeholders f'kawża huma tlieta; l- imħallfin, l-avukati u l-amministrazzjoni, u jekk parti waħda minnha hija difettuża, allura l-kawża se jkollha l-problemi.

Jien kelli nagħmel din id- digression biex nispjega x'ridt ngħid meta semmejt id-dieħes.

Dak huwa d- dieħes, Onor. Mifsud Bonnici, meta l-ġudikatura, l-avukatura, il- professjonisti legali l-oħra u l-impjegati tal-qorti ma jaħdmux b'imħabba lejn il-proċess ġudizzjarju, idgħajfu l-proċess ġudizzjarju u b'riżultat ta' dan kollu l-kawża ddum.

Li tħalli d-dieħes hemm u tipprova tagħmel xi ħaġa oħra għax mingħalik li b'hekk il-kawżi se jiġu trattati b'mod iktar effiċjenti ma naħsibx li huwa mod kif wieħed għandu jaffronta l-problema.

Lili din ta' l-ittra uffiċjali tinkwetani, u tinkwetani għal żewġ raġunijiet kbar.

L-ewwelnett ħalli nispjega x'qed jipprova jagħmel il- gvern.

Mr Speaker, il-gvern qed jgħid li wieħed għandu jagħmel ittra uffiċjali minn idejn l-avukat li tiġi ppreżentata mir-reġistru tal-qorti u notifikata lid-debitur fejn jiġi interpellat sabiex fi żmien tlett ijiem, fi żmien ġimgħa jew fi żmien 30 ġurnata jħallas l-ammont ta' flus li jista' jkun dovut minħabba self, minħabba bejgħ tal-merkanzija jew whatever.

L- importanti huwa li s-self ikun ċert, likwidu u skadut.

L-avukat jista' jagħmel xogħlu tajjeb; jista' jittajpja l-ittra kif suppost, jista' jobbliga lill-parti l-oħra li jweġibha fi żmien 30 ġurnata għaliex imbagħad tinkorri n-nullita` ...

U hawnhekk l-attwarji u l-impjegati jridu joqogħdu attenti wkoll li meta jaqraw ittra uffiċjali, jaqrawha sew u jaċċertaw ruħhom li l-ittra uffiċjali tkun valida u tkun tissodisfa r-rekwiżiti għax jekk ma jagħtux kasha, tilħaq titħallas l-ittra uffiċjali, tgħaddi mill- attwarja u tispiċċa f'idejn il-marixxall tkun diġa` bdiet ħażina, jiġifieri diġa` hemm dawn il-perikli kollha.

Imbagħad trid toħroġ in-notifika, u aħna l-avukati, bħall-ministru u s-segretarju parlamentari, nafu kemm isiru żbalji fin- notifiki, jiġifieri jien nista' ma nirċiviex l-ittra jew nista' nabbuża mis-sistema billi nindika l-indirizz tiegħi bħala dak tad-debitur u bil-maqlub, u mbagħad nista' ngħid li dan għamiltu bi żball.

(Interruzzjonijiet)

Għalfejn dan huwa perikoluż?

Għax fejn f'kawża n-notifika ma tkunx valida, b'ċitazzjoni għandek id-dritt għar-ritrattazzjoni, jiġifieri jekk jinstab li n-notifika ma kenitx valida, il-kawża terġa' tibda mill-ġdid, imma inti ma jkollokx ir-ritrattazzjoni available għall-ittra uffiċjali, fejn il- kawża terġa' tinbeda mill-bidu, għax ittra uffiċjali m'hijiex kawża.

Għalhekk il-kapitli li għandhom x'jaqsmu mar-ritrattazzjoni ma jistgħux ikunu applikabbli għal ittra uffiċjali li tiġi notifikata ħażin.

Huwa veru li l-liġi qed tipprovdi r-rimedju li inti tista' titlob ir-rexissjoni ta' dak it-titolu eżekuttiv, pero` that would mean li biex inti titlob ir- rexissjoni, ġaladarba m'hemmx ir-rimedju tar-ritrattazzjoni bħalma għandek f'kawża, ...

Huwa veru li l-liġi tagħtik id-dritt li tattakka dak it- titolu eżekuttiv billi titlob ir-rexissjoni, imma dik taf xi tfisser?

Li trid tmur quddiem il prim'awla tal-qorti ċivili.

(Interruzzjonijiet) M'hawnx qrati msemmijin, u allura pprovduhom!

(Interruzzjonijiet) Imma fuq qualsiasi rexissjoni trid tmur il-prim'awla.

(Interruzzjonijiet) Aħna diġà ddikjarajna li se nivvotaw kontra dan l-abbozz ta' liġi għax ma nistgħux nafdawkom meta intom qed tgħidulna li se mmorru fil-kumitat u mbagħad naraw jekk dawn jgħaddux.

Wara kollox intom tidhru li qed taqblu li jeżisti dan il-periklu li qed insemmi jien.

Id-dritt għar- ritrattazzjoni ma japplikax għall-ittra uffiċjali, u jekk inti jkollok id- dritt li tħassar it- titolu eżekuttiv, trid tmur bilfors quddiem il- prim'awla tal-qorti ċivili, anzi mhux talli hekk imma talli mbagħad trid tħallas it-tariffa tal-prim'awla tal-qorti ċivili, li hija Lm250 reġistru u Lm56 ippreżentata, u dan biex ma nsemmux ukoll id-dritt ta' l-avukati.

(Interruzzjonijiet) Bir-rispett kollu, I think that this is a good point.

Mela inti tagħmel ittra uffiċjali biex jitħallas kreditu ta' Lm500 u mbagħad tagħmel kawża li tispiċċa tiġi tiswiek kważi Lm500 biex tħassar it- titolu eżekuttiv li jkun inġieb permezz tan-notifika ta' l-ittra uffiċjali.

Għalhekk huwa mportanti li jkun hemm il-filtru tal-ġudikant.

B'dan il-mod anke t-talbiet li jkunu preskritti għal iktar minn ħames snin ...

(Interruzzjonijiet) Imma dan huwa l-periklu.

Inti qed titfa' l-oneru fuq id-debitur.

Qiegħed iġġiegħel lid-debitur jidħol il-qorti u lill-kreditur li qed jabbuża qed tagħtih id-dritt li jakkwista titolu eżekuttiv.

Aħna nafu li l-aktar preskrizzjonijiet twal f'każijiet ta' kreditu huma ta' ħames snin.

Mela xi ħadd li għandu l-kreditu tiegħu preskritt għax għaddew sitta jew seba' snin jagħmillek l-ittra uffiċjali, jinnotifikak u jekk ma tweġbux, allura dak għandu titolu eżekuttiv.

Issa li kieku dan ġie biex jagħmel kawża, dak it-titolu eżekuttiv ma kienx jingħata lilu għax il-kawża tiġi notifikata lill-parti l-oħra u l-ieħor ikollu dritt li jikkontestaha fuq il-bażi tal-preskrizzjoni.

Is-segretarju parlamentari jista' jgħidli: Mhux xorta jista' jibqa' kontumaċi b'ċitazzjoni?

Pero` l-proċess ġudizzjarju għandu iktar trasparenza, fih inqas perikli u xi kultant l-imħallef mhux lakemm jaqbad u jaċċetta d-dikjarazzjoni ġuramentata tal-kreditur imma jitlob lill-kreditur ukoll - u dan nafuh ilkoll – biex iġib il-provi, speċjalment fejn it-talba ma tkunx daqshekk ċara u b'mod partikolari f'dak li għandu x'jaqsam ma' każijiet ta' kolliżjonijiet.

Mr Speaker, l-appell tiegħi huwa dan li se ngħid.

Jien kont mingħalija li d-dibattitu se jagħlaq illum, pero` milli jidher se jitwal iktar.

Jien naf ukoll li wisq probabbli l-parlament jaġġorna fi żmien ġimgħatejn.

L-appell tiegħi huwa li s-segretarju parlamentari, li naf li qed jaħdem fil-qrib mal- qrati, u l-Ministru Tonio Borg jissospendu dan id-dibattitu, u dan mhux sabiex nipprovaw niftiehmu fl-istadju ta' Kumitat imma sabiex huma jiltaqgħu mal-kamra ta' avukati, sadanittant aħna l-membri parlamentari ta' din il-Kamra li aħna avukati niltaqgħu u nitkellmu bejnietna u mbagħad naraw kif dan l-abbozz ta' liġi jista' jiġi kkonsidrat b'mod iktar ħolistiku u b'inqas kontroversja.

Jien qed nagħmel dan l-appell ġenwinament minn qalbi għax wara kollox minbarra li jien deputat, jien ukoll avukat u għalkemm m'iniex ix-shadow minister tal-ġustizzja imma x- shadow minister ta' l-intern għandi għal qalbi l-professjoni tiegħi, li hija l-istess bħal dik tas-segretarju parlamentari.

Għalhekk ma nixtieqx li jsiru affarijiet li jistgħu jaffettwaw il-proċess ġudizzjarju ħażin u nerġa' nappella biex id-diskussjoni fl-istadju tat-Tieni Qari tiġi sospiża sabiex naraw kif nistgħu nilħqu consensus fuq dan l-aspett.

Mr Speaker, hemm affarijiet speċifiċi oħra li wieħed jista' jiddibatti dwarhom, bħalma hi, per eżempju, is-sentenza in parte, għax f'dan il-każ hemm inġustizzja kbira.

Dawn huma l-affarijiet li aħna nixtiequ naraw li jiġu dibattuti.

Għal min ma jafx, sentenza in parte tirriferi għal dik iċ- ċirkostanza meta mħallef ma jagħtix sentenza fuq kollox imma jagħti sentenza fuq aspett wieħed partikolari ta' l-azzjoni li tiġi intavolata.

Issa ta' min jgħid li llum il-parti ma tistax taqbad u tappella lill-qorti ta' l-appell direttament imma biex tagħmel dan, tkun trid iġġib l- awtorizzazzjoni mill-qorti li tkun tat dik is-sentenza.

Li qed jiġri huwa li l-qrati kultant ma jagħtux l-awtorizzazzjoni fi żmien 20 ġurnata u qed jiġru inġustizzji kbar għaliex jekk wieħed jippreżenta ċ-ċitazzjoni għax jara li ma ngħatatx l-awtorizzazzjoni, li jiġri huwa li jekk l-avukat, sabiex jiddefendi l-interessi tal-klijent tiegħu, jispiċċa jagħmel l-appell mingħajr ma jkun ġab l-awtorizzazzjoni tal-prim'awla, jispiċċa jmur fl- appell u hemm sentenzi fl-istadju ta' l-appell li jgħidu li dak l-appell ikun null addirittura!

Mhux talli hekk, talli jekk imbagħad jgħaddu l-20 ġurnata u l-awtorizzazzjoni tal-qorti tiġi wara, jiġi null ukoll għax ikun ġie tard.

Dawn huma l-affarijiet li wieħed irid jara aktar fil-fond u naraw naqra kif indaħħluha fl-istadju tal-Kumitat għax din qiegħda toħloq inġustizzja kbira.

Jien nagħlaq billi mill-ġdid nerġa' nappella minn qalbi kollha sabiex dan id-dibattitu jiġi sospiż bl-iskop li kemm jista' jkun possibbli, nilħqu arranġament li jkun jirrifletti anke l-volonta` ta' l-avukati li qegħdin jipprotestaw fuq il-mod ta' kif ġie ppreżentat dan l-abbozz ta' liġi, mhux fl-interess tagħhom, imma fl-interess ġenwin tal-klijenti tagħhom.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, din in-naħa tal-Kamra tixtieq li l- gvern janalizza sew dak li qed tgħid, fis-sens li meta aħna qed nitolbu biex nissospendu dan l-abbozz ta' liġi ̧ il-ħsieb tagħna huwa li flimkien inkunu nistgħu nfasslu kriterji aktar maħsuba għall-ġid taċ-ċittadin u favur ġustizzja kif jixraq lil din is-soċjeta` demokratika.

Naturalment dan ma jfissirx li biex nagħmlu l-ġustizzja, bilfors irridu naraw li nżidu t-tariffi.

Irid ikun hemm flessibilita` fejn iż-żewġ partijiet, partikolarment l-avukati taż-żewġ naħat, jirriflettu sew l- anomaliji li skond l-oppożizzjoni se jġibu magħhom dawn il-kondizzjonijiet il-ġodda li qed jipproponi l-gvern.

Donnu għall-gvern, il-mekkaniżmu li jintroduċi t-tariffi donnu sar is-soluzzjoni u donnu l-ġustizzja tkun tista' titkejjel b'kemm jiżdiedu u jogħlew it-tariffi fil-każi tal-qorti ċivili.

Aħna nemmnu li biex dan l-abbozz ta' liġi jsib l-appoġġ ta' din in-naħa tal-Kamra, ikun hemm aktar medjazzjoni bejn iż-żewġ naħat, speċjalment bejn l-avukati għax dawn naturalment huma aktar konxji tal-problemi.

Dan għaliex fil-prattika tax-xogħol tagħhom huma jkunu jafu ̧ biex ngħid hekk, anke l-każ u l-klijent individwali.

Allura ħafna drabi jiġri li inti trid toqgħod dejjem attent biex tagħlaq dawk il-loopholes li jistgħu jintużaw kontra min hu ġenwin.

Allura f'dan is-sens, meta se ndaħħlu proċeduri li jġibu ċerta faċilita` nafu li mhux kulħadd se jużahom għar-raġunijiet tajbin għaliex jista' jkun hemm każijiet ta' abbuż, kif spjegaw il-kollegi fuq din in-naħa tal-Kamra.

Għalhekk hemm bżonn li noqogħdu attenti.

Ma rridux ninsew li minħabba ċ-ċokon ta' pajjiżna, kulħadd jaf lil kulħadd u ħafna drabi ċerta informazzjoni tkun tista' tiġi vverifikata b'mod aktar mgħaġġel minn pajjiżi oħra.

Għalhekk ċerti affarijiet iridu jiġu analizzati għal numru ta' raġunijiet.

Nerġa' ngħid li l-fatt li jinstab rimedju biex jitnaqqsu l-kawżi billi jogħlew it-tariffi m'huwiex tajjeb għax jiżdiedu il-piżijiet finanzjarji fuq min irid jiddefendi lilu nnifsu.

Ħalli nġib eżempju ċkejken.

Per eżempju, illum il-qorti - u tagħmel sew - kabbret id-dimensjoni tagħha dwar ir-raba' saqwi u llum tinterpreta raba' saqwi mhux bilfors fejn ikun hemm aċċess naturali għall-ilma imma anke fejn ġew żviluppati ġwiebi u boreholes bil-permess.

F'dan il-każ, ma kienx hemm diskussjoni fil-parlament għax kien hemm il-kompetenza u s-sens komun fil-qrati tagħna u abbażi ta' dan, kulħadd mexa 'l quddiem.

F'dan il-każ ma qgħadniex indaħħlu din il-burokrazija kollha li qegħdin nitkellmu fuqha llum.

Hemmhekk fhimna x'ġab miegħu l-progress u fhimna li r- raba' saqwi seta' jiżviluppa b'dan il-mod.

Allura jien naħseb li l-istess għandu jsir fil-qasam tal-ġustizzja ̧ mingħajr ma jiżdiedu dawn it-tariffi u dawn il-kumplikazzjonijiet kollha.

Jien nemmen li l-ministeru tal- ġustizzja jista' juża din il-prattika ta' dak li stabbiliet il-qorti f'ċerti deċiżjonijiet tagħha f'dan ir-rigward.

Forsi jkun hemm min igħidli: X'għandu x'jaqsam ir-raba' saqwi mal-kwestjoni tal-kolliżjonijiet tat- traffiku?

Naħseb li għandu x'jaqsam għax minflok ma l-bdiewa rreklamaw l- art, xtraw tnejn jew tliet karozzi għall-bżonnijiet tal-familja.

U allura ̧ anke f'dan il-każ, m'hemmx għalfejn toħloq jack of all trades master of none biex dejjem tibqa' tirrenja.

Sur President, biex nissimplifikaw l-affarijiet u nsolvu l-problemi m'hemmx għalfejn li wieħed jiddaħħal f'aktar spejjeż u f'aktar burokrazija u allura nħeġġeġ lill-gvern biex isib metodi ta' ġustizzja differenti u aktar down to earth.

Aħna nafu li n-naħa tal-gvern forsi m'hijiex daqstant attiva f'dak li huwa xogħol parlamentari li trid tilleġisla minħabba ċerti sitwazzjonijiet li jinbidlu minn żmien għall-ieħor, imma fuq kwestjoni bħal din li tolqot liċ-ċittadini fil-laħam il-ħaj u li hija aktar sensittiva minħabba l-fatt li f'pajjiżna kulħadd jaf lil xulxin, hemm bżonn li jkun hemm aktar ħsieb.

Li qed nipprova ngħid jien huwa li peress li fil-każ tal- kolliżjonijiet ̧ l-inċidenti li jsiru, isiru fl-istess żoni, ħafna drabi ċerta informazzjoni u ċerti azzjonijiet jistgħu joħolqu aktar firda.

Allura jekk wieħed mill-prinċipji tagħna u ta' l-Unjoni Ewropea huwa l- paċi, irridu noqogħdu attenti, anke bħala avukati, li nassumu ċerta responsabbilta` u mhux naraw in-numri imma nżommu l-paċi bejnietna.

Pero' sfortunatament din is-sistema se toħloq ċerta instabilita` u allura minkejja li rridu nirrispettaw il-bidliet li hemm bżonn isiru, irridu noqgħodu attenti li l-bidliet tabilħaqq jindirizzaw il-bżonnijiet partikolari tas-soċjeta` tagħna.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

David Agius.

ONOR.

DAVID AGIUS: Sur President, bħala chairman tal-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi, nixtieq nirrapporta li l-Abbozz ta' Liġi li jemenda Liġijiet dwar il-Komunikazzjoni għadda mill-istadju ta' Kumitat b'emendi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Issa jekk jogħġbu ̧ is-Segretarju Parlamentari Carmelo Mifsud Bonnici jressaq l-aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada t-Tlieta, 6 ta' Lulju 2004, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar l-Ilsien Malti – Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili - Tielet Qari; u

Abbozz ta' Liġi biex Jemenda Liġijiet dwar il-Komunikazzjoni - Tielet Qari.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar ir-Rifuġjati – Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar il-Professjoni tal-Psikoloġija – Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali – Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Hawn rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari Edwin Vassallo.

ONOR.

EDWIN VASSALLO (Segretarju Parlamentari): Sur President, nitlob il- permess tal-Kamra biex inqiegħed dokument fuq il-mejda tal-Kamra.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Ġabra ta' rapporti li ħarġu mill-Konferenza "Lejn l-Implimentazzjoni ta' Politika Imprenditorjali ...

Fejn wasalna?" li saret fil-25 ta' Ġunju 2004 fi ħdan is-Segretarjat għan-Negozji Żgħar u s-Self-Employed fil-Ministeru għall-Kompetittività u Komunikazzjoni.

MR SPEAKER: Grazzi.

Hawn rimarki?

L-Onor.

Joseph Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Sur President, m'hijiex xi ħaġa li soltu ssir f'dan il-parlament li waqt il-ħin ta' l-aġġornament nitkellmu dwar nies li jkunu ħallew din id-dinja u li jkunu għamlu l-ġid.

Pero' llum iddeċidejt li niddedika dan il-ħin li għandi fl-Aġġornament biex nagħti tislima xierqa lill-persuna li jixirqilha tislima kbira mingħand kulmin tul ħajjtu rnexxielu jgawdi mill-ġid kbir li għamlet.

F'dan il-pajjiż, għandna t-tendenza li kull nitfa ħażina li naraw tiġri madwarna, nagħmlu ħafna kjass dwarha ̧ bħalma ġara ftit tal-ġranet ilu ̧ imma mbagħad, ftit li xejn nagħtu kas u nirrealizzaw il-ħafna tajjeb li jkun qed jiġri madwarna.

Qed nirriferi għal persuna li ma tantx hija magħrufa f'dan il-pajjiż u forsi isimha ma tantx huwa popolari, imma ma' min kien fil- bżonn tul is-snin u sab l-għajnuna tagħha, isimha hu ferm popolari.

Qed nirriferi għal Sor Onorina Gatt, Franġiskana tal-Qalb ta' Ġesu` li ħalliet lil din id-dinja madwar ġimgħa ilu fl-eta` ta' 75 sena.

Min hi Sor Onorina Gatt?

Sor Onorina Gatt hija waħda minn dawk is-sorijiet li għext magħha għal ftit snin f'ħajti u ħadt it-trobbija tagħha u dan kien unur għalija.

F'mument meta ommi ma kenitx tista' trabbini minħabba ċirkostanzi ta' mard sibt lil din is-soru, lil din l-omm, li mhux biss ħadet ħsiebi matul dawk is-snin partikolari li kelli bżonn imma anke wara li rabbietni tant li l- attenzjoni tagħha baqgħet fuqi u fuq ħuti matul s-snin kollha ta' wara, sa l-aħħar nifs ta' ħajjitha.

Mr Speaker, forsi inti li qed issegwi dak li qed ngħid qed tħoss li għandi raġun niġi f'dan il-parlament u nagħti t- tifħir tiegħi lil persuna bħal din, pero` jien m'iniex l-uniku bniedem li gawdejt mid-dedikazzjoni, mill-impenn, mill-imħabba u mill-missjoni ta' din il-persuna f'wieħed mill-istituti tat-tfal ta' pajjiżna.

Biżżejjed ngħid li huwa kkalkolat li tul ħajjitha Sor Onorina Gatt rabbiet 500 tifel u tifla, u lkoll nafu li m'hijiex ċajta li tul ħajtek tilħaq trabbi 500 tifel u tifla, speċjalment meta tieħu in konsiderazzjoni li b'xi mod dawn it-tfal kollha kellhom xi problema soċjali jew oħra.

Jien, li trabbejt ma' din is- soru, naf ix-xogħol li kienet tirrikjedi t-trobbija ta' dawn it-tfal kollha.

Mr Speaker, irridu nżommu quddiem għajnejna li l-problemi soċjali li kien hawn fil-pajjiż matul is-snin sittin u fil-bidu tas-snin sebgħin ma kenux l- istess problemi soċjali li jeżistu llum.

Fil-fatt wieħed jista' jgħid li matul dak il-perijodu l-familji Maltin u Għawdxin tant kienu kbar li mlew il-kmamar kollha ta' l-istituti f'pajjiżna.

Irridu niftakru wkoll li dak iż-żmien l-istituti kienu jiddependu mill-qalb tajba tal-Maltin u l- Għawdxin għax il-gvern ta' dak iż-żmien, kien min kien, ma kien jagħti l- ebda kontribuzzjoni lil dawn is-sorijiet u l-patrijiet biex ikunu jistgħu jwettqu l-ħidma tagħhom.

Hawnhekk nixtieq nieħu spunt billi nirriferi għal dak li ntqal matul dawn l-aħħar ġimgħat u matul dawn l-aħħar xhur dwar l- istituti.

Bħalma għedt diġa` drabi oħra f'dan il-parlament, jien nikkundanna bla riżerva ta' xejn kull abbuż li qatt seta' sar f'xi istitut tal-knisja, hu liema hu l-istitut u sar minn min sar l-abbuż.

Madankollu f'dan il-pajjiż ma nistgħux niġu f'sitwazzjoni fejn inkunu ingrati lejn dawk li ddedikaw ħajjithom u taw il-kontribut tagħhom għas-soċjeta`, b'mod partikolari għal min l-iktar kien fil-bżonn.

Fl-aħħar nifs ta' ħajjet din is-soru ̧ wara tant snin ̧ kelli l-okkażjoni li nerġa' niltaqa' mat-tfal li trabbejt magħhom u flimkien bdejna niftakru l-memorji sbieħ tat-tfulija tagħna.

Illum kollha kemm aħna kbirna, kollha għandna l-familji tagħna u kollha għandna l-karriera tagħna għax ħadna t-tagħlim li kien jistħoqqilna.

Fil- fatt meta bdejna nitkellmu bejnietna bdejna nsemmu l-esperjenzi sbieħ li kellna matul it-tfulija tagħna fl-istitut, bdejna niftakru fit-trobbija tajba li ngħatajna u lkoll qbilna kemm konna xxurtjati li minflok ma spiċċajna mitluqa fit-triq minħabba li konna fil-bżonn, bħalma jiġri f'pajjiżi oħra, sibna lil dawn il-patrijiet u s-sorijiet li laqgħuna fid- djar tagħhom, temgħuna, libbsuna, edukawna u għamlu dak kollu li setgħu jagħmlu għalina.

Jien ma nistax ma nsellimx lil persuna bħal din minn dan il-parlament, persuna li żgur tibqa' mfakkra għat-trobbija li tat lil 500 tifel u tifla.

Nerġa' ngħid li din is-soru kienet tibqa' tagħti l- attenzjoni tagħha lil dawn it-tfal anke wara li joħorġu mill-istitut fejn kienet tkun trid tassigura ruħha li m'għandhom bżonn l-ebda assistenza.

Mr Speaker, illum l-istituti m'għadhomx kif kienu fl-imgħoddi u prattikament tista' tgħid li żvojtaw minħabba r-riformi soċjali kbar li għamlu l-gvernijiet tul is-snin.

Biżżejjed ngħid li tul is-snin il- gvernijiet għamlu riformi kbar f'dak li hu housing, f'dawk li huma servizzi soċjali kif ukoll f'dik li hi edukazzjoni, liema riformi kollha għenu lil dawk il-familji li qabel ma setgħux irabbu lil dawk l-ammonti ta' tfal li kellhom ̧ iqumu fuq saqajhom u jagħtu t-trobbija tagħhom lil uliedhom b'mod diċenti u xieraq.

Meta wieħed jara ċerti statistiċi li qed joħorġu jibda jinkwieta, u jien naħseb illi l-iktar nies li jinkwetaw huma dawk in-nies li, bħal Sor Onorina, tul ħajjithom ħadmu biex itaffu mill-problemi li kellhom il-familji fil-passat.

Illum f'dan il-pajjiż għandna problemi soċjali ġodda, liema problemi m'humiex ta' faqar materjali imma huma ta' valuri.

Illum il-faqar tal-valuri qegħdin inħossuh, qegħdin immissuh b'idejna, pero` minkejja dan kollu f'dan il-pajjiż qisu m'hu qed jiġri assolutament xejn.

Jien tkellimt diversi drabi f'dan il-parlament dwar il-problemi kbar li jeżistu bejn il-miżżewġin Maltin u Għawdxin.

Ta' min isemmi li din il- ġimgħa anke l-editorjal tal-gazzetta "Il-Ġens" tkellem f'dan ir-rigward, liema editorjal kien miktub b'mod tajjeb ħafna, u llum qed nitkellmu anke fuq l-ammont kbir ta' trabi li qed jitwieldu barra miż-żwieġ.

Jekk illum fadal istituti li huma mimlija bit-tfal, dawn huma l-istitut tal-Creche u dak ta' l-Ursolini, u din hija problema.

Per eżempju, l-istatistiċi juru li matul is-sena l-oħra minn 4,000 wild 678 twieldu barra ż-żwieġ, u dan meta fl-1992, jiġifieri sa 12-il sena ilu, l-ammont ta' trabi li twieldu barra miż-żwieġ kien biss ta' 126, jiġifieri din il-problema saret kważi ħames darbiet ikbar minn dik li kellna 12-il sena ilu.

Jien naħseb li minkejja l-protezzjonijiet kollha li jeżistu, dawn it-tip ta' problemi qegħdin jikbru, u meta jkollok problemi soċjali bħal dawn, fis- soċjeta` se jkollok il-problemi, liema problemi mbagħad se jiġu riflessi anke fuq il-pajjiż.

Ma jistax ikun li nibqgħu nħallu l-problemi jiġu fuqna u mbagħad nipprovaw insibu s-soluzzjonijiet wara imma wasal iż-żmien li nippreparaw liż-żgħażagħ tagħna, mill-bidu taż-żogħżija tagħhom, għall- ħajja li qed niffaċċjaw illum.

Illum il-ħajja tant hija miftuħa li twasslek għal affarijiet li forsi wieħed ma jqisx il-konsegwenzi li dawn ikunu se jħallu fuq spallejh, u żgur li dan m'huwiex dak li missirijietna ħadmu għalih fil-passat.

Naħseb li missirijietna xtaquna nkunu ċittadini iktar denji u responsabbli, u li dak li nagħmlu nagħmluh bl-iktar mod responsabbli mingħajr ma nitfgħu l-problemi fuq spallejn ħadd.

Sħabi taż- żewġ naħat tal-Kamra, il-kandidati, il-kappillani tal-parroċċi li jduru d- djar tan-nies u nies oħra jafu fuq xiex qed nitkellem għax iktar ma jgħaddi ż-żmien, dawn il-problemi iktar qed jiżdiedu u iktar qed immissuhom b'idejna.

Jien naħseb li wasal iż-żmien illi nkunu iktar sodi f'dak li għandu x'jaqsam ma' problemi soċjali ta' din il-kwalita`.

Mr Speaker, issa nixtieq nerġa` mmur għall-punt li kont qed nagħmel ftit tal-ħin ilu, u hawnhekk nixtieq nirriferi b'mod partikolari għall-media.

Jien nirrispetta ħafna lill-media, u minn hawn nixtieq insellem lil kulmin jaħdem fil-qasam tal-media għall-kontribut li jagħti, imma jiddispjaċini meta nara li l-media qed tagħmel kjass sħiħ kull darba li jinqala' xi inċident f'xi istitut partikolari u kważi kważi tinsa għal kollox lill- istituti għall-ġid kbir li jagħmlu.

Il-media għandha d-dover li mhux tagħmel scoop sħiħ minn xi inċident partikolari imma dak li hu tajjeb tgħid li hu tajjeb u tirringrazzja lil min ikun ta l-kontribut tiegħu u mhux tieħu dak li hu tajjeb for granted.

Mr Speaker, ma nistax nispiċċa d-diskors tiegħi mingħajr ma nerġa' nagħti tislima xierqa lil Sor Onorina Gatt, li llum m'għadhiex magħna u li ddedikat ħajjitha, iddedikat saħħitha, temgħet, libbset lil min hu bil-ġuħ u laqgħet f'darha lil min ma kellux min jagħtih trobbija.

Jien insellmilha minn hawnhekk.

J'Alla l-poplu Malti jibqa' jiftakarha għall-ġid kbir li għamlet u j'Alla jkollna iktar reliġjużi u lajċi li jagħmlu l-ġid li għamlet hi f'pajjiżna.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, matul dan il-ħin ta' l-aġġornament nixtieq nagħmel ċerti osservazzjonijiet lil din il-Kamra dwar dak li jintqal lill-poplu, li mbagħad wara jitħalla għal riħu.

Ftit xhur ilu l-gvernatur tal-bank ċentrali għamel dikjarazzjoni lill-poplu u naturalment anke lill-gvern fejn dan qal li jkun iktar matur u ta' vantaġġ għalina li pajjiżna jdaħħal il-Euro malajr kemm jista' jkun.

Issa jekk dan il-"malajr kemm jista' jkun" huwiex se jġebbed sena, sentejn jew tlieta, il-poplu għadu bħall-programm ta' Laurel and Hardy; ma jaf xejn.

Bla dubju ta' xejn, irid ikun hawn ċerta konsistenza jekk aħna tabilħaqq irridu naraw verament li l-isfidi l-ġodda li għandna quddiemna jiggarantixxu l-aħjar opportunitajiet għall-poplu tagħna, dejjem jekk wara kollox għadna nemmnu fil-Maltin u l-Għawdxin.

Għaldaqstant jien nistaqsi b'mod responsabbli: Meta se nidħlu fis-sistema ta' l-Euro?

Huwa importanti li ma nistmawx lil dan il-poplu bħall-programm ta' Laurel and Hardy imma jkollna fuq l-aġenda diskussjoniijet li jagħmlu sens ħalli naraw lil din is-soċjeta` tibbenefika tabilħaqq minn dawn l-hekk imsejħa "sfidi ġodda" li se ġġib ir-rabta tagħna mal-pajjiżi l-oħra ta' l-Unjoni Ewropea.

Per eżempju, min-naħa tal-gvern hemm bżonn li jkun hemm dikjarazzjonijiet ċari dwar x'rati ġew miftiehma u x'mekkaniżmu se jintuża biex nivvalutaw il- Lm1 fil-bidla għall-Euro.

Meta titkellem man-nies, dawn jistaqsuk ħafna affarijiet, u fost affarijiet oħra jgħidulek, per eżempju: Jekk f'Jannar ta' sena ilu kelli Lm1,000 il-bank li kienet tiswa Euro 2,400 u issa, sena u nofs wara, din ġiet tiswa ħafna inqas għax prattikament illum Lm1,000 ġiet tiswa Euro 2,200 minflok Euro 2,400, x'se tkun is-sitwazzjoni finanzjarja tiegħi tliet snin oħra?

Jiġifieri se nispiċċa biss b'Euro 1,800?

Għalhekk jien nerġa' nisħaq li hemm bżonn illi n-naħa tal-gvern tkun iktar ċara dwar din is-sitwazzjoni.

Wara kollox hawnhekk qed nitkellmu fuq il-flus ta' kull ċittadin Malti u Għawdxi, irrispettivament minn jekk huwiex Laburist jew Nazzjonalist.

Hemm bżonn li l-gvern jammetti li hu fallut u mhux jibqa' miexi fis-sakra li għandu minħabba l-kilba li għandu għall poter, li minkejja li qed ifalli f'kull inizjattiva li qed jieħu u f'kull viżjoni li jkollu, qed jibqa' ankrat ma' dan il-post, li ma nafx għal xiex qiegħed tant iżomm kontroll fuqu.

Irrid ngħid xi ħaġa wkoll dwar is-salvagwardji.

Tan-naħa l-oħra webblu lil kulħadd li se jintroduċu s-salvagwardji, anzi għamlu dikjarazzjonijiet li se jmorru u jiġbru l-prodotti mis-suq, pero` x'sitwazzjoni nsibu, per eżempju, f'dik li hi produzzjoni tad-dulliegħ jew fil-produzzjoni tal-laħam tat-tjur?

Hemm indikazzjonijiet ċari li minkejja li storikament pajjiżna, tajjeb jew ħażin, dejjem ġab prezz tajjeb għall-produzzjoni tad-dulliegħ, matul dan l-istaġun il-bdiewa tagħna Maltin u Għawdxin tilfu mijiet kbar ta' liri.

Jien lest li f'okkażjoni oħra nqiegħed xi dokumenti fuq il-mejda tal-Kamra biex nuri li f'perijodu ta' tliet xhur u nofs, meta tikkalkola wkoll il-ħlas tal-bolla, il-bdiewa tagħna Maltin u Għawdxin li jipproduċu d- dulliegħ tilfu b'iktar minn Lm1,000-il tomna.

L-istess nistgħu ngħidu fir-rigward tal-produzzjoni tat-tjur.

Aħna nafu li storikament pajjiżna dejjem ipproduċa 7,000 tunnellata, jiġifieri 7 miljun kilo, ta' laħam tat-tiġieġ proċessat, pero` llum nafu li sa Diċembru li ġej il-produzzjoni ta' dan il-laħam tat-tiġieġ ipproċessat se tlaħħaq biss l- 4,000 tunnellata, li huma ekwivalenti għal 4,300,000 kilo.

Din is- sitwazzjoni tikkonferma t-telf li qed isofru l-bdiewa, il-produtturi u l- proċessuri.

Mid-dehra dawn l-affarijiet kulħadd qed iħosshom, minbarra l-ministri u s- segretarji parlamentari li huma responsabbli mill-biedja.

Wieħed m'għandux għalfejn joqgħod jistudja din l-istampa għax hija fattibbli biżżejjed, u hemm ir-records fil-pitkalija, għand il-bdiewa, għand l-għaqdiet tagħhom, għand il-produtturi u għand l-uffiċċju ta' l-istatistika.

Jien nistaqsi: Jiġifieri f'Jannar li ġej aħna se napplikaw is-salvagwardji fuq l- importazzjoni tad-dulliegħ u fuq l-importazzjoni ta' tjur tas-simna?

Se noqogħdu nitbissmu, nidħku u nidhru ħelwin, bħal Laurel and Hardy, u ma nagħmlu xejn ħlief nidħku bin-nies?

Din in-naħa tal-gvern trid tisma' fejn qiegħed il-gvern?

Dan huwa moħħu biss fil-poter, moħħu biss fis-siġġu, moħħu biss biex jara li jkollu t-titli li jeżistu f'dan il-pajjiż jew irid jara li l-ħtiġijiet tan-nies, u f'dan il-każ il-ħtiġijiet tal-produtturi, ikunu qegħdin hemmhekk?

Ħalli nispjega x'qed jagħmel dan il-gvern.

L-ewwelnett ikun tajjeb jekk ngħidu li meta inti tkabbar tiġieġa għas-suq at farm gate level, għand il-produttur ikollha ċertu piż u għand il- proċessur ikollha ċertu piż ieħor.

Issa dan il-gvern x'qed jagħmel?

Qed iħallas lill-produttur skond il-piż tal-proċessur.

Ħalli nagħti eżempju iktar ċar biex niftiehem aħjar.

Dan bħal meta, per eżempju, nagħti l-platt ta' l-Onor.

Francis Agius lill-Ministru Pullicino.

Dan żgur li mhux se jixba'.

Ma tistax tgħid li m'intix qed timxi bil-politika ta' Laurel and Hardy meta għandek produttur u qed tħallsu skond il-piż li jkollha tiġieġa għand il-proċessur.

Dawn huma affarijiet li qed inawru lil din l- industrija, u aħna rridu noqogħdu attenti li jekk jista' jkun inħarsu lejn dawn is-sitwazzjonijiet minn qabel u mhux meta jkun ġara l-każ.

Aħna għandna nkunu kredibbli billi nivvalutaw il-prekawzjonijiet u nieħdu azzjoni dwarhom.

Fejn qatt kienet illi l-bdiewa tagħna tilfu iktar minn Lm1,000 it-tomna fuq id-dulliegħ?

Fejn qatt kienet li f'medda ta' sena l- produzzjoni tat-tjur tinżillek bi 3,000,000 kilo?

Jien għandi nifhem li l- membri tan-naħa tal-gvern jagħmlu l-homework bħalma tagħmel din in-naħa tal- Kamra, anzi l-membri tan-naħa tal-gvern għandhom iktar mekkaniżmi biex jagħmlu dan għax aħna nagħmlu sagrifiċċji kbar biex naslu nanalizzaw dawn is-sitwazzjonijiet u niġu nagħtu l-veduti tagħna f'dan is-sens.

Aħna l- kelliema ta' l-oppożizzjoni m'għandniex riċerkaturi, messaġġiera jew skrivani mpjegati magħna imma naffrontaw kollox permezz ta' sidirna, u aħna għandna dawn il-kalkoli.

Allura possibbli li l-membri tan-naħa l-oħra m'għandhom l-ebda kalkoli?

Mr Speaker, jekk irridu nkunu kredibbli u rridu nitkellmu verament fuq l- isfidi ġodda, f'dan il-parlament irid ikollna diskussjoni miftuħa.

X'se nagħmlu; is-salvagwardji se ninsewhom jew se nsostnuhom?

Ejjew inkunu nafu fejn qegħdin, Onor. Membri tal-gvern, għax wara kollox intom kontu li ħloqtu dan l-inkwiet.

Anke fuq il-kwestjoni tal-kompetittivita`, f'dan il- pajjiż irid ikollna diskussjoni kredibbli u l-gvern irid jagħti l- ispjegazzjonijiet.

Il-gvern kif irid lill-gżejjer Maltin u Għawdxin ikunu kompetittivi meta dak li hu kompetittiv ma tistax tixtrih?

Kollox sew, dawk id-deċiżjonijiet ittieħdu, imma għidilna, Sur Gvern, kif se nkunu kompetittivi meta dak li hu kompetittiv ma tistax tixtrih tant li inti trid tintaxxana biex tkun tista' tissussidjah?

Ħalli nġib eżempju ċkejken, Mr Speaker.

Aħna nafu li l-gvern kien idaħħal fil-Kaxxa tiegħu medja ta' Lm5 miljun fis- sena f'dawk li huma levies tal-biedja.

Illum dawk tneħħew, imma x'ġara?

Minbarra li l-gvern tilef dawn il-Lm5 miljun u allura jrid jara minn fejn iġibhom, huwa għamel nefqa straordinarja biex jissussidja dawk il-proġetti li ma nipproduċux lokalment, bħal-laħam, il-qmuħ, iċ-ċereali u z-zokkor, kif ukoll għamel nefqa oħra biex jissussidja lill-bdiewa tagħna għax naturalment se jkun qed jissussidja lill-bdiewa ta' l-Unjoni Ewropea.

Mela issa l-gvern mit-taxxi tagħna jrid jara kif se jġib Lm5 miljun għal-levies li issa m'għadux idaħħal, irid jara minn fejn se jġib ċenteżmu sussidju fuq il-ħaxix frisk li jipproduċu għall-borma l-bdiewa tagħna Maltin u Għawdxin u fl-istess ħin irid jara minn fejn se jġib parti min-nefqa tas-sussidju ta' 22ċ biex, per eżempju, ikun jista' jissussidja z-zokkor.

Jien nixtieq inkun naf x'mekkaniżmu se juża l-gvern biex isostni l-kompetittivita` tagħna għax jekk fid-dinja jogħla l-prezz taz-zokkor, il-prezz tal-qmuħ jew il-prezz taċ-ċereali u l-gvern ikun irid jissussidjah biex dik iż-żieda ma tinħassx nifhimha, imma ma nistax nifhem kif il-gvern se jissussidja dak li jista' jixtri b'irħis.

Diġa` għandna l-isptar li ma nafux minn fejn se niffinanzjawh.

Allura issa lanqas l-ikel ta' kuljum ma nafu minn fejn se niffinanzjawh?

Irid ikun hawn diskussjoni ġenwina u kredibbli fil-pajjiż dwar din il- problema għax ma nistgħux nieħdu d-deċiżjonijiet meta ma nafux kif inhuma verament l-affarijiet.

Dan il-poplu qatt ma kien jissussidja z-zokkor mit- taxxi tiegħu, u kien jissussidja l-qmuħ u ċ-ċereali biss meta kienu jogħlew fis-swieq internazzjonali.

Huwa qatt ma kien jissussidja l-laħam aħmar lanqas, lanqas fi żmien il-gwerra, imma issa se nibdew nissussidjaw il- laħam aħmar, u dan meta nistgħu nixtruh bl-irħis.

Għalhekk id- diskussjonijiet li jsiru għandhom ikunu on the ground ħalli nifhmu eżattament x'inhuma l-isfidi tagħna għax jien ma nistax nifhem kif nistgħu nkunu kompetittivi meta dak li hu kompetittiv ma nistgħux nixtruh aktar.

Ma rridux ninsew li aħna importaturi netti.

Aħna niddependu dejjem mill- kobor t'Alla u mhux biss mill-Unjoni Ewropea, jiġifieri jekk fl-Unjoni Ewropea hemm is-sajf u fl-Awstralja hemm ix-xitwa, aħna niddependu kemm mill-prezz tax-xitwa ta' l-Unjoni Ewropea kif ukoll mill-prezz tas-sajf ta' l-Awstralja għax il-kobor t'Alla qiegħed anke hemmhekk.

Mela ejjew inkunu iktar onesti, iktar responsabbli u iktar parteċipattivi.

Quddiemna għandna dawn l-isfidi ġodda.

Iva, jien l-ewwel wieħed li nirriferi għal dawn l-isfidi bħala sfidi ġodda, imma biex niffaċċjaw dawn l- isfidi l-ewwel irridu nkunu nafu fejn se mmorru.

Huwa veru li l-gvern se jiffranka lill-poplu Lm5 miljun mil-levies, imma jkun tajjeb jekk il-gvern jgħidilna wkoll minn fejn se jiġborhom dawk il-Lm5 miljun, x'taxxi se jintroduċi jew jekk il-poplu huwiex se jispiċċa jħallas is-sussidju hu fuq il-laħam.

Kif spjega l-kap ta' l-oppożizzjoni, jekk dawn qed jikkalkolaw li se jissussidjaw id-differenza ta' kemm irid jogħla l-laħam taċ-ċanga, tal-fillet, il-cube roll jew whatever bi Euro 800,000, dawn żgur li ma jafux x'qed jgħidu.

Ma rridux ninsew il-1,000,000 turist li jkunu jridu jieklu l-breakfast, il-lunch u d-dinner u l-400,000 Malti u Għawdxi li jmorru fir-ristoranti, fit-takeaways tagħna u fil-kafetteriji tagħna, u dan biex ma nsemmux ukoll l-industriji tat-tjur u l-bhejjem.

Per eżempju ̧ rajt l-avviż taz-zokkor fuq il-gazzetti.

Apparti li dan estendewh għax ħadu żball - għax ippreparati kemm aħna ppreparati, ukoll ħadna l-iżbalji!

Imma nsomma, dawn huma affarijiet li jien nifhimhom - kif inti dieħel għal sfida ta' suq ta' 500 miljun u mbagħad lili tiġi tgħidli x'importajt sena, sentejn jew tliet snin ilu għal suq ta' 400,000 ruħ?

Kif jien nista' ma nistqarrx li dan il-gvern għandu politika ta' Laurel and Hardy?!

Mela tajjeb; deħlin għall-isfida ta' suq ta' 500 miljun ruħ u nitolbu informazzjoni dwar x'importajna sena jew sentejn ilu meta l- opportunita` ma kenitx ta' 500 miljun ruħ, kif inhi l-Unjoni Ewropea, imma kienet għas-suq fraġli tal-Maltin u l-Għawdxin!

Hemm bżonn li dan il-poplu jifhem iktar lilu nnifsu u jifhem l-isfidi ġodda li qed ikun ċar dwarhom u li dejjem kienet ċara dwarhom l-oppożizzjoni.

Għaldaqstant illum l- oppożizzjoni tirrappreżenta l-maġġoranza tal-poplu Malti u Għawdxi, u għalhekk jien qed inqanqal dawn il-ħsibijiet b'responsabbilta` kbira ħalli dan il-poplu jifhem lilu nnifsu aħjar u jkun jista' janalizza, jiskrutinizza u jasal għal deċiżjoni dwar kif għandu jsarraf verament l- aħjar sfidi u opportunitajiet li ġġib magħha s-sħubija sħiħa ta' Malta fl- Unjoni Ewropea.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it- Tlieta, 6 ta' Lulju, 2004 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mis- segretarju parlamentari.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

ISLA – LIFT F'POST TAL-GVERN

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid jekk il-ministeru tagħha għandux ħsieb li jbiddel il-lift antik fil-binja, li d-dettalji dwarha qed jntbagħtu separatament, wara li inġinier iċċertifika li dan il-lift f'post tal-gvern huwa perikoluż għal min jużah?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-iskema ta' l-awtorita' tad-djar għal stallar ta' lifts (Skema V) hija ntiża għal blokki tal-gvern fejn joqogħdu nkwilini li għandhom diżabilita' ta' mobilita'.

Ninsab informata li l-awtorita' tad-djar m'għandha l-ebda applikazzjoni biex jiġi stallat jew jinbidel lift taħt din l-iskema fil-binja indikata mill-Onor.

Interpellant.

EDUKAZZJONI – UFFIĊJAL KORDINATUR

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jirrispondi t-tieni u t-tielet parti ta' mistoqsija parlamentari 5510?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-uffiċjal imsemmija fil-mistoqsija ġiet ingaġġata fil-pożizzjoni ta' uffiċjal kordinatur fis-segretarjat privat tal-ministeru b'kuntratt definit b'effett mill-1 ta' Jannar 2004.

Din l-uffiċjal hi gradwata fil-komunikazzjoni minn universita' tar-Renju Unit.

Il-ħlas u l- benefiċċji huma dawk imsemmija fid-dokument "Engagement of staff for ministers' secretariats" maħruġ fit-12 ta' Mejju 2003.

AMBAXXATA MALTIJA FI BRUSSELL

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid x'kien is-sehem tal-MIMCOL fin-negozjati dwar ix-xiri ta' l-ambaxxata Maltija ġdida fi Brussels li ġiet tiswa Lm6.5 miljun?

Min irrappreżenta lill- MIMCOL f'dawn in-negozjati?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-MIMCOL intalbet tagħti s-servizzi tagħha mill- uffiċċju tal-prim ministru u r-rwol prinċipali tagħha kien li tiffaċilita' l-għażla tal-post, in-negozjati bejn il-partijiet u l-preparazzjoni tal- kuntratt.

Il-MIMCOL kienet rappreżentata minn Ivan Falzon; Mario Mizzi u Vincent Mifsud.

AMBAXXATA MALTIJA FI BRUSSELL

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid x'kien is-sehem tal-Ministeru tal- Finanzi fid-deċiżjoni li wasslet għax-xiri ta' l-ambaxxata ġdida ta' Malta fi Brussels li tiswa Lm6.5 miljun?

Kien hemm senserija involuta?

Kif ġiet identifikata l-proprjeta' mixtrija?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SPTAR SAN LUQA - PILLOLI CISAPRIDE

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li persuni li kienu jieħdu l-pilloli Cisapride mill-isptar San Luqa għadhom kif ġew mgħarrfa li dawn mhumiex se jibqgħu jinġiebu mill-gvern?

Jikkonferma li persuna li tieħu dawn il-pilloli tliet darbiet kuljum issa se jkollha tonfoq bejn Lm1 u Lm1.25c aktar kull ġurnata?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Minħabba raġunijiet ta' sigurta fuq is-saħħa tal- pazjenti - possibbilta' ta' effetti fuq il-qalb li jistgħu jkunu fatali - il-mediċina Cisapride ma baqgħetx liċenzjata fuq is-suq dinji.

Għaldaqstant il-produzzjoni tal-preparazzjonijiet li fihom din il-mediċina twaqqfet.

Konsegwentament il-pazjenti rilevanti ġew mgħarrfa biex jinformaw lit-tabib kuranti tagħhom biex jirrikkmanda mediċina alternattiva fejn ikun il-każ.

SKEJJEL - LEZZJONIJIET TA' L-EDUKAZZJONI FIŻIKA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk huwiex sodisfatt bil- mod kif qed isiru l-lezzjonijiet ta' l-edukazzjoni fiżika fl-iskejjel primarji u sekondarji?

Jista' jgħid jekk dawn il-lezzjonijiet hux qed isiru kif suppost?

Jista' jgħid liema huma l-iskejjel primarji u sekondarji li m'għandhomx faċilitajiet adegwati għal dawn il-lezzjonijiet?

ONOR.

LOUIS GALEA: Matul din is-sena skolastika d-dipartiment tal- kurrikulu ma' rċieva ebda lment dwar il-mod kif qed isiru l-lezzjonijiet ta' l-edukazzjoni fiżika fl-iskejjel primarji u sekondarji.

L-għalliema fil-primarji qed jingħataw l-appoġġ ta' 21 għalliem peripatetiku li jżuru l-iskejjel u jagħtu lezzjonijiet skond skeda li titfassal fil-bidu tas-sena.

Għalliema oħra ta' l-edukazzjoni fiżika huma activity teachers.

Informat ukoll li din is-sena d-dipartiment tal-kurrikulu ma rċieva l-ebda tagħrif li f'xi skola primarja jew sekondarja m'għandhomx faċilitajiet adegwati għal dawn il-lezzjonijiet.

Kien hemm ilment wieħed dwar il-wiċċ lixx tal-bitħa fi skola primarja.

B'danakollu nemmen li hemm ħafna aktar x'isir biex it-tfal u ż-żgħażagħ tagħna japprezzaw aħjar il-benefiċċju ta' l-edukazzjoni fiżika.

Jiena qed nappoġġa lill-kunsill Malti għall-isports fil-ħidma tiegħu biex ixettel l- imħabba għall-isports sa minn eta' bikrija fit-tfal.

SKEJJEL - GĦALLIEMA TA' L-EDUKAZZJONI FIŻIKA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid bħalissa kemm hemm għalliema ta' l-edukazzjoni fiżika fl-iskejjel primarji u sekondarji separatament?

Kemm minn dawn jgħallmu f'aktar minn skola waħda?

Kemm huma nisa u kemm huma rġiel?

ONOR.

LOUIS GALEA: Fl-iskejjel primarji hemm 14-il activity teacher ta' l-edukazzjoni fiżika li 12 minnhom huma rġiel u tnejn huma nisa.

Informat ukoll li fl-iskejjel sekondarji hemm 94 għalliem ta' l-edukazzjoni fiżika, b'51 li huma rġiel u 43 nisa.

Minn dawn hemm erbgħa li jgħallmu f'aktar minn skola waħda.

TAS-SLIEMA - SKEMA TAŻ-ŻGĦAŻAGĦ FIL-KUNSILLI

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jinformana għaliex tħalla barra l- kunsill lokali ta' Tas-Sliema fl-iskema taż-żgħażagħ fil-kunsilli li twaqqfet ftit ilu?

Hemm xi raġuni partikolari ġaladarba li din kienet indikata bħala parti minn programm tal-kunsill lokali ta' Tas-Sliema mill- 2003?

ONOR.

LOUIS GALEA: Fis-27 ta' Frar 2004 il-kunsill nazzjonali żgħażagħ bagħat ittra lill-kunsilli lokali kollha ta' Malta u Għawdex li fiha stedinhom jattendu għal laqgħa biex jittwaqqaf dan il-proġett.

Il-kunsill nazzjonali żgħażagħ baqa' jirċievi applikazzjonijiet mingħand dawk il- kunsilli lokali li kienu interessati li jieħdu sehem f'dan il-proġett pilota sas-7 ta' April 2004.

Applikaw 11-il lokalita'.

Ma jirriżultalix li l-kunsill lokali ta' Tas-Sliema kien fost dawk li applikaw.

METCO - SKEMI TA' IRTIRAR KMIENI

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid u jikkonferma dwar skemi ta' irtirar kmieni fil-METCO, skond kif ġie rapportat riċenti f'gazzetta lokali?

Jista' jagħti aktar dettalji?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

REĠISTRAZZJONI TA' VAPURI

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm ġie reġistrat fi gross tonnage vapuri fis-snin 2002, 2003 u 2004 s'issa?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Matul is-sena 2002 ġew reġistrati 4,577,839 tunellaġġ gross, matul l-2003 kien ta' 4,201,347 tunellaġġ gross u bejn Jannar u Marzu ta' l-2004 ġew reġistrati 1,046,177.

TRATTAT TA' L-EU - TRADUTTURI

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid min kienu t- tradutturi u kemm tħallsu fir-reviżjoni tat-trattat ta' l-Unjoni Ewropea?

ONOR.

TONIO BORG: It-trattat ta' l-Unjoni Ewropea ġie tradott minn lawyer linguists Maltin li jaħdmu mal-kunsill/kummissjoni ta' l-Unjoni Ewropea u ma kien hemm l-ebda spiża għall-Gvern Malti.

Dan it-trattat ġie rivedut mit-translation unit, Dr Ugo Mifsud Bonnici u Dr Vanni Bruno, mis-Sur Victor Cauchi L.P. mill-uffiċċju ta' l-avukat ġenerali u minn Dr C. Scicluna mill-uffiċċju tal-prim ministru, u dan b'ebda spiża għall-gvern ħlief għas-salarji normali.

It-trattat reġa' ġie finalizzat mil-lawyer linguists fi Brussels imsemmija aktar qabel.

GĦAWDEX: SPTAR ĠENERALI - INFERMIERA

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Peress li f'Għawdex jinħass il-bżonn ta' aktar infermiera, jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx ħsieb li jiżdied in-numru ta' infermiera fl-isptar Ġenerali ta' Għawdex?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Fil-preżent m'hemmx ħsieb li jintbagħtu nfermiera fl-isptar Ġenerali ta' Għawdex.

TORĊA OLIMPIKA

L-ONOR.

DAVID AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk it-torċa Olimpika hijiex se tgħaddi minn Malta fi triqtha lejn il-Greċja?

Jekk iva, meta se tkun f'pajjiżna?

Jekk le, għaliex pajjiżna ma ġiex inkluż fil-lista' ta' pajjiżi li minnhom se tgħaddi t-torċa Olimpika?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ma saritx stedina mill-kumitat Olimpiku Malti biex it- torċa Olimpika żżur Malta minħabba l-ispiża konsiderevoli nvoluta.

MALTA ENTERPRISE - UFFIĊINI ĠODDA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid fuq liema kriterji fl-area fejn hemm l- uffiċini l-ġodda tal-Malta Enterprise fl-industrial estate ta' San Ġwann ittieħed spazju kbir għal reserved parking għal din l-intrapriża, bil- konsegwenza li nħolqu problemi għall-impjegati ta' kumpanniji oħra li mhux isibu spazju għal parking tal-vetturi tagħhom?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

GĦAWDEX: SPTAR ĠENERALI - SERVIZZ TA' PHYSIOTHERAPY

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il- Ministru tgħid jekk teżistix waiting list ta' persuni li qed jistennew is- servizz ta' physiotherapy fl-isptar ġenerali ta' Għawdex?

Jekk iva, tista' tgħid kemm hu ż-żmien li wieħed irid idum jistenna biex jingħata dan is- servizz?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Il-waiting list ta' persuni li qed jistennew is- servizz ta' physiotherapy fl-isptar ġenerali ta' Għawdex hi ta' 11.

Iż- żmien ta' stennija għal appuntament ivarja minn tmienja sa 15-il ġurnata minn meta l-pazjent jiġi riferut lid-dipartiment tal-fiżjoterapija, u dan jiddependi mill-ammont ta' pazjenti li jkunu jistennew l-appuntament kif ukoll mill-każi li jiġu riferuti.

Minkejja dan, jekk il-każ jitqies li jkun ta' priorita' il-pazjent jingħata s-servizz fl-iqsar żmien possibbli, saħansitra ġieli jingħata s-servizz dakinhar stess.

GĦAWDEX: SPTAR ĠENERALI – PROMOZZJONIJIET LILL-ĦADDIEMA

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm ingħataw promotions lill-istaff ta' l-isptar ġenerali ta' Għawdex?

X'tibdil sar, jekk kien hemm, fil-postings wara li ngħataw dawn il-promotions?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant tindirizza l- mistoqsija tagħha lill-ministru konċernat.

GĦAWDEX: SPTAR ĠENERALI – ĦRUĠ TA' OFFERTI

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il-Ministru telenka t-tenders li ħarġu u ngħataw għal xogħlijiet, provvisti, makkinarju u ekwipaġġjar għall-isptar ġenerali ta' Għawdex f'dawn l-aħħar sentejn?

Tista' tgħid min ħa t-tenders u tindika l-ammont?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

GĦAWDEX - ĊENTRU TA' ARBITRAĠĠ

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: In vista ta' l-emendi proposti dwar l-arbitraġġ mandatorju u peress li f'Għawdex m'hemmx ċentru ta' l-arbitraġġ, jikkunsidra l-Viċi Prim Ministru li huwa opportun li f'Għawdex ikollna, jew altrimenti tinħoloq xi fergħa, biex l-arbitraġġi ta' l-Għawdxin jinħadmu f'Għawdex stess?

ONOR.

TONIO BORG: Is-suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant se jittieħed inkunsiderazzjoni meta tiġi biex titħaddem dik il-parti ta' l-abbozz ta' liġi li qiegħed jiġi dibattut preżentement.

MTA - UFFIĊJALI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 6203 u jgħid min huma l-uffiċjali kollha ta' l-MTA u x'pożizzjoni qed jokkupaw?

Jista' jgħid ukoll min huma l-impjegati kollha ta' l-MTA?

Fiż-żewġ każi, jista' jgħid meta dawn ġew impjegati u x'salarju qed jirċievu annwalment?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Informazzjoni b'riferenza għall-mistoqsija parlamentari ta' l-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta.

Ma naħsibx li jkun etiku li nagħti aktar informazzjoni minn dak li jidher fid-dokument li poġġejt fuq il-mejda tal-Kamra.

MTA – UFFIĊJALI LI JOPERAW BARRA MALTA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 6202 u jgħid kemm-il uffiċċju ta' l-MTA hemm jopera barra minn Malta?

Jista' jgħid għal kull sena, f'dawn l-aħħar erba' snin, kemm laħqet l-ispiża biex kull uffiċċju jopera?

Jista' jgħid għall-istess perjodu kemm kien hemm u kemm hemm impjegati llum f'kull uffiċċju?

Kemm minnhom huma Maltin u kemm minnhom huma barranin?

Jista' f'kull każ jgħid kemm huwa s-salarju li rċevew u qed jirċievu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-awtorita` Maltija għat-turiżmu għandha għadd ta' uffiċini joperaw barra minn Malta.

Hemm dawk li huma uffiċini tagħha u oħrajn li huma uffiċini rappreżentattivi.

Fil-każ ta' diretturi ta' nazzjonalita` Maltija bbażati barra minn Malta, iċ-ċifra tas-salarju li qiegħda tingħata fit-tabelli rilevanti tinkludi overseas allowances kif stabbilit għall-uffiċjali tal-Gvern Malti li jkunu jservu mal-ministeru għall-affarjiet barranin.

Dawn l-allowances ikopru aspetti bħal akkomodazzjoni, eċċ.

Id-dettalji mitluba tpoġġew fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta.

KAMPANJA TA' REKLAMAR FUQ IL-BUSES

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 6201 u jgħid kemm ġiet tiswa l-kampanja ta' reklamar fuq il-buses fl-Ingilterra?

Jista' jgħid kemm ġranet damet sejra u kemm-il bus saru reklami fuqha?

Jista' ipoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja tal-pagamenti li saru lil din il- kampanja?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-kampanja ta' reklamar fuq il-buses fl- Ingilterra ġiet tiswa LStg 233,433.

Il-kampanja damet sejra għal tliet gimgħat, mid-19 ta' April sad-9 ta' Mejju 2004.

Ta' min jgħid li sas-17 ta' Ġunju 2004 kien għadu jidher ir- reklam dwar Malta fuq 179 buses u dan sar mingħajr ħlas.

Ir-reklami saru fuq 2,145 buses.

Kopja tal-pagamenti, kif mitluba mill-Onor.

Interpellant, tpoġġiet fuq il- mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta.

TAS-SLIEMA – BANKINA TA' MAX-XATT

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jieħu l-passi kollha meħtieġa biex il-bankina ta' max-Xatt f'Tas-Sliema - in-naħa tal-baħar fl- inħawi tas-Sliema Hotel - tiġi rranġata peress li parti minnha ilha maqlugħa għal diversi ġimgħat?

ONOR.

TONIO BORG: Bħalma jaf l-Onor.

Interpellant, il-kunsilli lokali huma korpi statutorji ta' gvern lokali b'personalita' legali distinta u għalhekk nissuġġerilu jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-kunsill konċernat.

UE - GMO'S

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid x'wassal għal pożizzjoni li ħa l-Gvern Malti fuq il-GMO's fil-livell ta' l-Unjoni Ewropea?

Jista' jgħid x'inhi l- pożizzjoni u kif wasal għaliha?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Kif kien imħabbar fil-media, Malta vvotat kontra tip ta' qamħirrum ġenetikament modifikat [NK603 Maize] biex dan jitpoġġa fuq is-suq bħala ikel, kemm għan-nies kif ukoll għall-annimali.

Din l- applikazzjoni ntbagħtet lill-pajjiżi msieħba kollha ta' l-Unjoni Ewropea biex dawn ikunu jistgħu jagħtu l-opinjoni tagħhom.

Il-ministeru wasal għal din il-pożizzjoni ta' Malta wara li din l-applikazzjoni ġiet studjata fid- dettall mill-Biosafety Coordinating Committee (Kumitat Koordinattiv tal- Biosigurta').

Dan huwa kumitat fi ħdan il-MEPA li huwa ifformat minn numru ta' rappreżentanti ta' entitajiet kemm governattivi, bħal ngħidu aħna d- dipartiment ta' l-agrikoltura, kif ukoll minn awtoritajiet statali oħra, bħal ngħidu aħna occupational health and safety authority, kif ukoll minn konsulenta speċjalizzata f'dan il-qasam tal-GMOs li ukoll hija mgħejjuna minn kumitat xjentiku.

Il-kumitat koordinattiv tal-biosigurta' ta l-parir tiegħu lill-MEPA li wasslet dan il-parir lill-ministru biex dan ikun jista' jieħu din il- pożizzjoni.

Din il-pożizzjoni ttieħdet minħabba li fl-applikazzjoni sabiex dan il-prodott jitpoġġa fis-suq ma kienx hemm pjanijiet ta' monitoraġġi adegwati wara li dan jinħareġ fis-suq.

Barra minn hekk, din l- applikazzjoni ma kelliex arranġamenti adegwati dwar tikketti li permezz tagħhom dan il-prodott seta' jiġi misjub wara li jitpoġġa fuq is-suq.

Il-ministeru qabel ma' dan il-parir għaliex jemmen li dan il-prodott seta' kien ta' ħsara kemm għall-poplu Malti kif ukoll għal dak ta' l-Unjoni Ewropea u għalhekk ingħaqad ma' dawk il-pajjiżi l-oħra msieħba fil- komunita`, bħal ngħidu aħna l-Italja, id-Danimarka, l-Awstrija u l-Ungerija fost oħrajn, li ħadu l-istess pożizzjoni.

SIGURTA' SOĊJALI - KONTRIBUZZJONIJIET TA' L-ANZJANI

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta' Soċjali: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 4439 fis-seduta tat-23 ta' Frar 2004 dwar il- kontribuzzjonijiet ta' l-anzjani għas-sena 2002, tista' il-Ministru tgħid jekk il-verifika li kellha ssir inbdietx?

Jekk, iva, fiex waslet?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Il-verifika li għaliha għamel riferenza l-Onor.

Interpellant għadha għaddejja.

ASSISTENTI SOĊJALI KAŻWALI

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l- Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid x'inhu n-numru ta' part-time social assistants li qegħdin jaħdmu preżentement u jagħti breakdown ta' fejn qegħdin jaħdmu, per eżempju, fil-komunita', fi djar residenzjali, fl-SVPR, eċċ.?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: In-numru ta' part-time social assistants li qegħdin jaħdmu sal-ġurnata tal-lum huwa 497.

Dawn huma mqassma kif ġej:

|Komunita' |302 | |San Vinċenz de Paule |37 | |Ministeru għall-Familja u |3 | |Solidarjeta' Soċjali | | |(Valletta) | | |Qormi |1 | |Adult Training Centres |6 | |Day Centres |55 | |Appoġġ (Birgu) |2 | |Dipartiment ta' l-Edukazzjoni|1 | |Dipartiment għall-Anzjani u |22 | |Kura Komunitarja | | |Dipartiment ta' l-Agrikoltura|2 | |Telecare |3 | |Djar Residenzjali ta' |59 | |l-Anzjani | | |Kunsill Nazzjonali |1 | |għall-Anzjan | | |Dipartiment Health |3 | |Information | | |Total |497 |

BELT VALLETTA - CUSTOMER CARE CENTRE

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l- Anzjani u l-Kura fil-Komunita': B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 4111 dwar ċentru ta' customer service għall-anzjani fil-Belt Valletta, jista' il-Ministru jgħid xi progress kien hemm biex dan iċ-ċentru jinfetaħ?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Wara li ħarġu l-permessi meħtieġa mill-MEPA biex ix- xogħol fil-customer care centre tal-Belt Valletta jitkompla, id-dipartiment ħallas bank guarantee lill-istess MEPA sabiex jiġu żgurati l- kundizzjonijiet tar-restawr.

Bħalissa l-proġett kollu qed ikun ri-evalwat fid-dawl tat-tibdiliet li seħħew f'dawn l-aħħar xhur.

DJAR TA' L-ANZJANI - ANZJANI RESIDENTI

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l- Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm anzjani residenti, irġiel u nisa, preżentement f'San Vinċenz de Paule; fi djar residenzjali tal-gvern u fi djar privati taħt l-iskema tal-public private partnership?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Preżentement in-numru ta' anzjani residenti huwa kif ġej:

| |Irġ|Nisa|Total| | |iel| | | |San Vinċenz de |344|686 |1030 | |Paule | | | | |Djar |151|460 |611 | |Residenzjali | | | | |tal-Gvern | | | | |Djar privati |26 |80 |106 | |taħt l-iskema | | | | |tal-private | | | | |public | | | | |partnership | | | |

DJAR TA' L-ANZJANI

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l- Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid jekk kienx hemm xi djar privati oħra ta' l-anzjani minbarra t-tnejn li diġa' hemm preżentement fl-iskema tal-public private partnership li applikaw u eventwalment intgħażlu biex jagħtu servizz f'din l-iskema?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Applikaw diversi djar privati oħra għall-iskema private public partnership.

Dawn l-applikazzjonijiet qegħdin jiġu evalwati minn bord ta' l-għażla.

DJAR TA' L-ANZJANI

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid kemm inġabru flus, mill- bidu ta' din is-sena sal-ġurnata tal-lum, minn kontribuzzjonijiet ta' l- anzjani fir-residenza San Vinċenz de Paule; fid-djar residenzjali tal- gvern; fi djar privati permezz tal-private public partnership; mill-home help/care service?

Minn dan it-total kollu li nġabar, s'issa x'ammont għadda d-dipartiment tas-sigurta' soċjali lill-welfare committee?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Tabella bl-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta.

GĦAWDEX: SPTAR ĠENERALI - AIR CONDITION UNITS

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Peress illi fil-wards ta' l-isptar ġenerali ta' Għawdex kien hemm ħsarat fl-air condition units, tant illi diversi pazjenti u anke staff ilmentaw minħabba dan, tista' il-Ministru tara li t-tiswijiet meħtieġa jsiru mill-aktar fis possibbli?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: L-air condition units fis-swali ġenerali ta' l- irġiel u tan-nisa fl-isptar ġenerali ta' Għawdex huma koperti bil- garanzija.

Il-kuntrattur intalab isewwihom u anke ntbagħtet ittra uffiċjali lill-istess kuntrattur sabiex dan jieħu l-azzjoni meħtieġa u b'hekk isiru t-tiswijiet mill-iktar fis possibbli.

GĦAWDEX: MARSALFORN – ASFALTAR TA' TOROQ

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Peress li Triq Santa Maria, Triq id-Duluri, Triq il-Munġbell, Triq Għar Qawqla u l- Pjazzetta ta' Għar Qawqla, kollha f'Marsalforn Għawdex, jinsabu fi stat ħażin ħafna, u peress illi skond il-kunsill lokali x-xogħlijiet f'dawn it- toroq għandhom isiru mill-ministeru għal Għawdex, tista' il-Ministru tgħid meta se jinbdew ix-xogħlijiet u meta huwa previst li jitlestew?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Il-manutenzjoni tat-toroq imsemmija mill-Onor.

Interpellant taqa' taħt ir-responsabbilta' tal-kunsill lokali konċernat, filwaqt li fejn hemm bżonn ta' rikostruzzjoni tat-toroq imsemmija dawn jidħlu fil-programm tal-ministeru skond il-prioritajiet tal-gżira kollha.

PRODUZZJONI TAD-DULLIEGĦ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm kienet il-produzzjoni tad-dulliegħ f'Malta u Għawdex separatament fl-ewwel ħames xhur tas-sena?

Jista' jipprovdi l-istess informazzjoni għal dawn l-aħħar ħames snin?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta.

LIĊENZJI/PERMESSI TA' STABBILIMENTI KUMMERĊJALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 6084 jista' il- Ministru jinformana jekk is-somma ta' Lm514,370 tkoprix il-pagamenti dovuti kollha?

Jista' jinformana kemm hi ċ-ċifra fi flus li għad trid titħallas?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Iċ-ċifra ta' Lm514,370 ma tkoprix il-pagamenti kollha.

Iċ-ċifra tal-flus li għad trid titħallas hija ta' madwar Lm415.

BELT VALLETTA - BARRAKKA TA' FUQ

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid x'risposta kien hemm għall-proġett ta' lift fil-barrakka ta' fuq fil-Belt Valletta, inkluż l-ismijiet ta' dawk kollha li wrew interess?

F'liema stadju wasal il-proċess ta' dan il- proġett?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Id-data tas-sottomissjoni għal proposti għadha m'għalqitx, għalhekk m'iniex f'pożizzjoni nagħti informazjoni kif mitlub mill-Onor.

Interpellant.

QAWRA - PROĠETT TA' AQUARIUM

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid x'rispons kien hemm għall-proġett ta' aquarium fil-Qawra, inkluż l-ismijiet ta' dawk li wrew interess?

F'liema stadju wasal il-proċess ta' dan il-proġett?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Konsorzjum wieħed, Oceanaria, irreġistra formalment l-interess tiegħu skond kif indikat fid-dokument "Qawra Coast Development Brief Registration of Interest" maħruġ għall-pubbliku mill- ministeru għat-turiżmu u kultura f'Diċembru 2003.

It-talba ta' ditta barranija biex titħalla tissottometti d-dokumenti mitluba ma ġietx milqgħuha għax il-perjodu indikat fil-processing schedule kien skada.

Il-ministeru, fuq rakkmandazzjoni tas-selection committee, imqabbad mill- istess ministeru, qiegħed issa iħejji d-dokument biex jitlob lill- konsorzjum Oceanaria jissottometti informazzjoni dettaljata.

Wara tittieħed deċiżjoni finali jekk il-gvern għandux jipproċedi biex jiffirma kuntratt ma' dan il-konsorzjum jew le.

Ħ'ATTARD: TRIQ IL-PITKALI - FAWRAN TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jinvestiga r- raġuni għal fawran regolari ta' drenaġġ fi Triq Pitkali f'Ħ'Attard li seħħ matul dawn l-aħħar ġimgħat?

ONOR.

AUSTIN GATT: Id-darbtejn li far id-drenaġġ fi Triq il-Pitkali Ħ'Attard huwa minħabba l-ammont ta' drenaġġ li jintefa' fid-discharge point fis-sistema tad-drenaġġ li tgħaddi minn dan il-post.

Din il-problema ġiet solvuta billi nbidlet id-discharge point għal post ieħor.

ĦAŻ ŻEBBUĠ - TRIQ IMDINA – ILMA TAX-XITA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jara li ssir sistema effiċjenti u adegwata li tneħħi l-ilma tax-xita minn Triq Imdina, f'Ħaż Żebbuġ (il-parti mit-Triq tar-Rabat sal-Bieb ta' De Rohan) peress li ma' kull ħalba xita din it-triq tant tegħreq li l-vetturi ma jkunux jistgħu jgħaddu minnha?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Bħala parti mill-proġett ta' kostruzzjoni ta' Triq l-Imdina hemm ippjanat li ssir culvert għall-ilma tax-xita tul Triq l- Imdina sa Wied is-Sewda.

L-istess xogħol mistenni jinkludi wkoll il-bini ta' catchments għall-ġbir ta' l-ilma fil-bidu ta' kull side street kif ukoll manholes li jkunu jistgħu jintużaw biex jitqabbdu culverts ġodda fil- futur.

NIGRET: GĦAJN QAJJED - STALLAZZJONI TA' LIFT

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid jekk hemmx applikazzjoni għal stallazzjoni ta' lift fi Block D, Għajn Qajjed housing estate, Nigret l/o Rabat?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-awtorita' tad-djar ma rċeviet ebda applikazzjoni għal stallar ta' lift fil-blokk hekk kif indikat mill-Onor.

Interpellant.

ĦAL-LUQA - LIBRERIJA FL-ISKOLA PRIMARJA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid meta se tiġi miftuħa mill-ġdid il-librerija reġjonali ta' Ħal-Luqa li ngħalqet fil-25 ta' Mejju 2004 minħabba x-xogħol ta' kostruzzjoni fl-iskola primarja tal- lokal?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-librerija reġjonali ta' Ħal-Luqa topera mill-iskola primarja tal-lokal fejn bħalissa qed isir xogħol ta' kostruzzjoni.

WSC - KONTIJIET PENDENTI

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid jekk jistax jikkunsidra li tinstab sistema aktar ġusta rigward kontijiet pendenti tad-dawl u l-ilma ta' postijiet tal-kiri għax ikun hemm ħafna każi fejn meta jidħlu inkwilini ġodda jkollhom iħallsu l-kontijiet ta' ħaddieħor?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

WSC - SERVICE CHARGE FUQ KONTIJIET TAD-DAWL U L-ILMA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid x'inhu s-service charge li dan l-aħħar deher fuq il-kontijiet tad- dawl u l-ilma?

Jista' jgħid ta' xiex qed iħallsu l-konsumaturi?

ONOR.

KUNSILLI LOKALI - SEGRETARJI EŻEKUTTIVI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm-il segretarju eżekuttiv kellu kull kunsill lokali individwalment minn mindu twaqqfu?

Kemm damu fil-kariga kull wieħed?

Kemm kienu s-segretarji eżekuttivi li mxew minn kunsill lokali għal ieħor?

Minn liema kunsill telqu u fejn marru?

Kemm-il segretarju eżekuttiv irriżenja mill-kariga tiegħu fiż-żmien tal-kuntratt ta' l-impjieg?

Jista' jgħid jekk is-segretarji eżekuttivi humiex uffiċjali pubbliċi?

X'inhi r-raġuni ta' dan?

ONOR.

TONIO BORG: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ELEZZJONIJIET TAL-KUNSILLI LOKALI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid, lokalita' b'lokalita', kemm kienu dawk il-votanti li talbu l-għajnuna tal-kummissarji elettorali sabiex jivvotaw fl-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali li saru fit-12 ta' Ġunju?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ELEZZJONI GĦALL-PARLAMENT EWROPEW

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm kien hemm votanti li talbu l- għajnuna tal-kummissarji elettorali biex jivvotaw fl-elezzjoni għall- Parlament Ewropew li saru fit-12 ta' Ġunju?

Jista' jagħti l-figura għal Għawdex separatament?

ONOR.

BAĦRIJA: TAS-SIRENA - ASFALTAR TA' TRIQ

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid fiex wasal ix-xogħol fuq l-asfaltar tat- triq f'Tas-Sirena, il-Baħrija, Rabat, liema triq qiegħda fi stat ħażin ħafna, tant li qed tikkawża ħsarat fl-inġenji tar-raba'?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Filwaqt li t-triq imsemmija ġiet inkluża fil- programm għall-asfaltar ta' toroq madwar Malta kollha sabiex tkun tista' issir aktar 'il quddiem skond il-prioritajiet, l-awtorita' se tgħaddi din il-mistoqsija parlamentari lill-kunsill lokali tar-Rabat ħalli f'każi ta' ħsarat estensivi dawn ikunu jistgħu jiġu rranġati kif meħtieġ.

RABAT - TRIQ BIR IR-RIEBU - BOZZA

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx xi ħsieb li l-bozza li tinsab f'252, Triq Bir ir-Riebu, Sqaq Nru. 1, ir-Rabat tiġi rranġata u dan għaliex il-kunsill lokali tal-lokal ilu jaf biha għal żmien konsiderevoli u s'issa għadha ma ġietx irranġata?

ONOR.

AUSTIN GATT: Din il-bozza ġiet devoluta lill-kunsill lokali.

Għalhekk il-manutenzjoni tagħha hija responsabbilta` tal-kunsill.

RABAT: TRIQ SANTA MARIJA - DAWL

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li Triq Santa Marija, fir-Rabat, Malta tiġi mdawwla aħjar u dan għaliex fiha jgħixu 22 familja, hemm disa' garaxxijiet u bozza waħda biss u minkejja li l-kunsill lokali jaf bil-problema ilu żmien biex isolviha?

ONOR.

AUSTIN GATT: It-twaħħil ta' bozoz ġodda ġie devolut lill-kunsilli lokali u m'għadux responsabbilta' tal-korporazzjoni Enemalta.

Ħ'ATTARD: TRIQ FERDINANDU INGLOTT - ASFALTAR

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li Triq Ferdinandu Inglott (il-parti ġo Żebbuġ Road) f'Ħ'Attard tiġi asfaltata?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 2540.

Ħ'ATTARD: TRIQ FERDINANDU INGLOTT - SINJALI TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li għalkemm hemm sinjali ċari tat-traffiku mwaħħlin fi Triq Ferdinandu Inglott, Ħ'Attard (triq li hija maqsuma f'żewġ biċċiet) dawn mhumiex qed jiġu obduti u qatt ma jkun hemm sorveljanza tal-pulizija jew tal-wardens, u dan b'periklu konsiderevoli għat-tfal iż-żgħar ta' l-iskola li tinsab viċin tat-triq?

ONOR.

TONIO BORG: Kemm jista' ikun il-pulizija jattendu fil-post imsemmi fil-ħinijiet meta t-tfal jibdew u jispiċċaw l-iskola.

Għal dak li jirrigwardja l-gwardjani lokali, bħalma jaf l-Onor.

Interpellant il-kunsilli lokali huma korpi statutorji ta' gvern lokali b'personalita' legali distinta u għalhekk nissuġġerilu jirriferi l- mistoqsija tiegħu lill-kunsill konċernat.

RABAT: TELGĦA TAS-SAQQAJJA - GĦAJN STORIKA

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid fiex waslu l-pjani sabiex l-għajn storika li hemm fit-Telgħa tas-Saqqajja r-Rabat tiġi restawrata?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Il-kunsill lokali tar-Rabat kien għamel applikazzjoni mal-MEPA għar-restawr ta' l-għajn.

Ladarba jinħarġu l-permessi dan ix- xogħol jiġi nkluż fil-programm ta' restawr.

BANK ĊENTRALI TA' MALTA - BILJETTI TA' L-AJRU

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm inqatgħu biljetti ta' l-ajru u akkomodazzjoni ta' lukandi mill-aġenzija, li d-dettalji dwarha qed jintbagħat separatament, mill-bank ċentrali fiż-żmien li kien Ministru tal- Finanzi l-Onor.

Dalli?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MALTA ENTERPRISE - BILJETTI TA' L-AJRU

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid kemm inqatgħu biljetti ta' l-ajru u akkomodazzjoni ta' lukandi barra minn Malta mill-aġenzija, li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, mill-kumpannija Malta Enterprise minn kemm ilha li twaqqfet?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

ARMATA – EX-BRIGADIER

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jikkonferma rapporti li l-ex-brigadier ta' l-armata, li d-dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, se jinħatar ambaxxatur ta' Malta f'pajjiż Nordiku fejn joqogħdu qraba tiegħu mill-viċin?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Ma jirriżultalix li l-informazzjoni li għandu l- Onor. Interpellant hija korretta.

PULIZIJA - ĠBIR TA' KAROZZI MINGĦAJR LIĊENZJA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Ministru jgħid min hu responsabbli li jinġabru karozzi mingħajr liċenzja, number plates u nuqqasijiet oħra, għax mid-dehra għadu mhux ċar jekk hux il-kunsill lokali jew il-pulizija?

ONOR.

TONIO BORG: It-tneħħija ta' vetturi abbandunati huwa regolat bir- regolamenti dwar l-ikklampjar u t-tneħħija ta' oġġetti ta' ingombru fir- regolamenti tat-traffiku u cioe' Avviż Legali 94 ta' l-1997 kif sussegwement emendat.

Skond regolament 8A ta' dawn l-istess regolamenti, wara li ssir il-proċedura stabbilita', vettura abbandunata tista' titneħħa kemm mill-kummisssarju tal-pulizija kif ukoll mill-kunsill lokali.

Dwar "nuqqasijiet oħra", nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħti aktar dettalji.

DĦUL LEJN IĊ-ĊIMITERJU TA' L-ADDOLORATA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jara li ssir xi ħaġa mit-traffic control board sabiex id-dħul lejn iċ-ċimiterju ta' l-Addolorata, minn dawk ġejjin mill- Kottonera, ikun faċilitat u mhux iridu jitilgħu jduru mar-roundabout ta' Sta Luċija, jew jispiċċaw jistennew għal ħafna ħin sabiex xi ħadd iċedilhom?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Min ikun ġej mill-Kottonera mhux bilfors jgħaddi minn Vjal Sir Paul Boffa sabiex idur 'il fuq lejn iċ-ċimiterju.

Teżisti wkoll rotta alternattiva li jgħaddu minn Raħal Ġdid u jgħaddu minn Triq il- Palma, Raħal Ġdid.

Min ikun ġej mill-Kottonera, jgħaddi minn Vjal Sir Paul Boffa u jista' idur għat-telgħa taċ-ċimiterju u jdur għall-entratura prinċipali fejn hemm il- marki yellow box junction ma' l-art.

Jidhirli li dawn iż-żewġ alternattivi jaqdu tajjeb il-ħteġijiet tan-nies tal-Kottonera.

SIGURTA' SOĊJALI – CHILDREN ALLOWANCE

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara kif inħadmet is-somma li qiegħda tingħata lill-persuna, li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, bħala children allowance minħabba l-fatt li din il-persuna ma' ħadmitx fis-sena 2004?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Id-dipartiment tas-sigurta' soċjali kkommunika bil-miktub mal-persuna indikata dwar il-każ tagħha.

SIGURTA' SOĊJALI - BONUS

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'inhi r-raġuni li persuna, li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, ma rċevietx il-bonus ta' Ġunju?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: In-numru ta' l-identita' ipprovdut ma jappartjenix lill-persuna indikata mill-Onor.

Interpellant.

Għalhekk nitolbu jivverifika d-dettalji tal-persuna konċernata.

PULIZIJA - IPPARKJAR TA' VETTURI KBAR FIT-TOROQ

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hux permess li jkunu pparkjati fit-toroq quddiem residenzi xarabanks, caravans u trakkijiet?

Jekk fin-negattiv, x'jista' isir sabiex dan l-abbuż jispiċċa?

ONOR.

TONIO BORG: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 4247.

Fil-każ tal-caravans ninsab informat illi jekk dawn m'humiex intiżi biex jinsaqu fit-triq u allura jinġibdu jew jinġarru, hawnhekk jitqies illi huma "oġġetti f'xi triq" u għaldaqstant skond Avviż Legali 119/2002 dawn ikunu jenħtieġu permess mill-kunsill lokali biex jitqiegħdu fit-triq.

F'dan il- każ l-istess avviż legali jipprovdi għal pieni fejn ikun hemm abbuż.

AWTORITA' TAD-DJAR – TALBA GĦAL XIRI TA' GARAGE

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara x'inhi l-possibbilta' li l- persuna, li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, tkun tista' tixtri l-garage mikri lilha mill-awtorita' tad-djar?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-awtorita' tad-djar lesta li toħroġ il-garage indikat għall-bejgħ bl-offerti.

Il-kerrej preżenti jingħata l-jedd ta' l- ewwel rifjut.

BEACH CONCESSIONS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jassigura li dawk li għandhom beach concessions fil-bajjiet biex jarmaw id-deckchairs u l-umbrellel iżommu l-ispazju mikri lilhom u xejn aktar?

Jista' f'kull każ jiġi mmarkat b'mod ċar liema jkun l-ispazju mikri lilhom?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nitlob lill-Onor Membru jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

SPTAR SAN LUQA - CT SCAN

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jikkonferma li s-CT Scan ta' l- isptar reġgħet bil-ħsara?

Jekk fl-affermattiv, jista' jara li din is- sitwazzjoni tiġi rimedjata mill-aktar fis possibbli?

Jista' jgħid jekk il-pazjenti li kellhom appuntament għas-CT Scan humiex jintbagħtu għat-test f'xi sptar privat?

Jekk fl-affermattiv, din il-miżura qed tintuża mal-pazjenti kollha li kellhom l-appuntamenti u li huma rikoverati fl-isptarijiet governattivi b'mod ugwali?

Kemm qed jiswa kull test li qed isir fl-isptarijiet privati?

Liema huma, jew huwa, l-isptar previst li qed isiru dawn it-tip ta' testijiet fih?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nikkonferma li s-CT Scan reġgħet bil-ħsara u qegħdin nistennew li jaslu l-ispare parts din il-ġimgħa.

Se jintbagħtu għat-testijiet ġewwa sptar/clinic privati dawk il-pazjenti kollha meqjusa bħala urġenti.

L-oħrajn se jingħatalhom appuntament mill- ġdid.

L-isptarijiet jew kliniċi privati ntalbu jagħtu kwota ta' kull test biex tittieħed l-offerta l-aktar vantaġġjuża.

Kemm qed jiswa kull test hija domanda ta' natura kummerċjali.

PULIZIJA - MESSAĠĠIERA LI ĦARĠU BIL-PENSJONI

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jinformana jekk il- messaġġiera li saru pensjonabbli qabel il-15 ta' Jannar 1979 - skond staff list maħruġa mid-dipartiment ta' l-informazzjoni ta' l-1977, paġna 46, li qed tintbagħat separatament - humiex intitolati għal sitt xhur sick leave, u dan kif hemm stipulat fil-kundizzjonijiet ta' l-appuntament mogħti lil kull membru li għandhom indikazzjoni ta' stilla ħdejn isimhom?

Jekk fin- negattiv, għaliex?

Qed ngħaddi separatament kopja ta' ittra fuq persuna, fejn wieħed jista' jistudja l-każ ġaladarba li dan il-persuna qiegħed bla paga.

ONOR.

TONIO BORG: Peress li s-suġġett imsemmi jikkonċerna impjegati taċ- ċivil, nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l-mistoqsija tiegħu lill- ministru konċernat.

MIŻBLA TAL-MAGĦTAB

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-iScott Willson report dwar il-miżbla tal-Magħtab li kien ġie ppreżentat lill- Gvern Malti xi xhur ilu?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 6091.

SPTAR MATER DEI - APPARAT MEDIKU

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l- lista kollha ta' l-apparat mediku għall-isptar Mater Dei skond il-ftehim bejn il-Fondazzjoni għas-servizzi mediċi u INSO aktar kmieni din is-sena?

F'din il-lista, jista' il-Ministru jinkludi d-ditta ta' kull apparat f'kull każ; il-mudell ta' kull apparat f'kull każ; u l-ammont f'kull każ ta' dak l-apparat?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant mhux possibbli titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra għax hi ta' natura kummerċjali.

SAĦĦA - ĦADDIEMA LI NGĦATAW SCHOLARSHIP

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid fid-dekasteru tiegħu kemm ħaddiema ngħataw scholarship tal-gvern, jew minn entitajiet oħra, jew ingħataw paid study leave fl-aħħar 15-il sena?

Minn dawn l-impjegati kemm għadhom ma onorawx il-kuntratt mal-gvern?

Kemm minnhom ingħataw xi darba jew oħra estensjoni biex jibdew jonoraw il- kuntratt?

F'kull każ x'kienet ir-raġuni?

Kemm minnhom spiċċaw qatt ma onoraw il-kuntratt?

Kemm minnhom il-kuntratt ġie expired?

X'kienet ir- raġuni?

Minn dawk il-ħaddiema li qatt ma onoraw il-kuntratt kemm huma obbligati li jħallsu lill-gvern?

Kemm kien hemm każi fejn ġie kkontestat dan il-fatt u x'kien ir-riżultat f'kull każ?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Minħabba li l-informazzjoni mitluba tirrikjedi ammont kbir ta' sigħat ta' xogħol minn numru ta' impjegati tad-diviżjoni, u dan iwassal għal neqfa żejda mill-fondi pubbliċi, l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jindika l-utilita' għalfejn qiegħed jagħmel din il-mistoqsija parlamentari li tmur lura għal 15-il sena riċerka.

TAL-QROQQ - BINI TA' TRIQ

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jagħti raġuni għala Avviż 70 - Bini ta' triq li tiżbokka fl-isptar Mater Dei - li deher fil-gazzetta tal-gvern issa ġie rtirat?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Avviż 70 kien ġie irtirat għar-raġuni li l- awtorita' bdiet tikkunsidra pjani oħra għal estensjoni tas-service duct eżistenti.

Dawn ix-xogħlijiet ikunu jridu jsiru qabel ma jingħata l-wiċċ biex it-triq ma jkollhiex terġa' tinqala' minħabba servizzi ġodda li jista' ikun hemm bżonn isiru.

RIKJESTI GĦALL-ESTRADIZZJONI MINN GVERNIJIET BARRANIN

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kien hemm rikjesti għal estradizzjoni minn gvernijiet barranin lill-Gvern ta' Malta bejn id-9 ta' Frar 2004 u t-30 ta' Ġunju 2004?

Kemm minn dawn ir-rikjesti ġew riferiti lill-awtoritajiet ġudizzjarji?

Min kienu l-persuni nvoluti?

Kemm minn dawn ir-rikjesti ġew milqugħa mill-awtoritajiet ġudizzjarji u min kienu l-persuni nvoluti?

Kemm minn dawn ir-rikjesti ma ġewx riferiti lill- awtoritajiet ġudizzjarji għaliex ġew miċħuda mill-ewwel fuq livell ta' ministeru u min kienu l-persuni nvoluti?

ONOR.

TONIO BORG: Il-Gvern Malti ma kellu ebda rikjesta għal estradizzjoni minn gvernijiet barranin bejn id-9 ta' Frar 2004 u t-30 ta' Ġunju 2004.

TAXXI INTERNI - TAXXA FUQ REĠISTRAZZJONI TA' KONVENJI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jispjega x'kienet ir-raġuni li l- obbligazzjoni li jiġu reġistrati l-konvenji u titħallas 1% bħala taxxa proviżjonarja ġiet proposta sa Ottubru 2004?

Jista' jispjega għaliex sa l- aħħar minuta n-nutara ma ġewx informati bl-arranġament il-ġdid?

Jista' jagħti dettalji, nutar nutar, kemm ġew reġistrati konvenji taħt dawn ir- regolamenti?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

QRATI - TAXXI FIL-KAWŻI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jispjega għaliex it-taxxi fil-kawżi fil-qorti mhumiex qed isiru jew qed idumu żmien inaċċettabbli?

X'miżuri beħsiebu jieħu sabiex jimmitiga dawn il-problemi?

ONOR.

TONIO BORG: It-taxxi fil-kawżi deċiżi fil-qorti, u partikolarment dawk tal-qrati superjuri, qed isiru regolarment.

Jekk kien hemm xi dewmien, dan kien kaġunat minħabba nuqqas ta' ftehim mad-deputati reġistraturi li qed jirrifjutaw li jesegwuhom kif inhuma tenuti bil-liġi u bil-kuntratt.

KUMITAT DWAR IL-LIĠI TAD-DROGA

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 6285, jista' il-Viċi Prim Ministru jwieġeb il-mistoqsija oriġinali billi jagħti d-data meta twaqqaf il-forum u d-dati kollha tal-laqgħat li dan il- forum żamm ma' l-organizzazzjonijiet konċernati?

Liema huma l- organizzazzjonijiet li ġew konsultati?

ONOR.

TONIO BORG: Kif diġa' informajt lill-Onor.

Interpellant, il- ministeru ma kien involut bl-ebda mod fit-twaqqif ta' dan il-forum u għalhekk ma jistax jagħti d-dettalji li ntalab.