MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 367 Is-Sibt, 10 ta' Diċembru, 1994 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati Malta Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 367

Is-Sibt, 10 ta' Diċembru, 1994

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-9.06 a.m.

Talba

Seduta Nru. 367

Is-Sibt, 10 ta' Diċembru, 1994

WERREJ

MINUTI 253

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 253

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 260

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-KOMPETIZZJONI

COMPETITION BILL

Kumitat 260

It-Tielet Qari 280

AĠĠORNAMENT 281

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 281

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 366 li saret fid-9 ta' Diċembru, ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

BORDIJIET - MEMBRI PARLAMENTARI/ KANDIDATI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm Membri Parlamentari u kandidati Nazzjonalisti fuq bordijiet ta' korporazzjonijiet jew azjendi tal-Gvern u jekk l-istess nies humiex impjegati ma' l-istess kumpanniji jew azjendi?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Hemm ħames Membri Parlamentari u 16-il persuna li kkontestaw l-elezzjoni mal-Partit Nazzjonalista fuq bordijiet ta' korporazzjonijiet jew kumpanniji mal-Gvern.

Jien informat li ħadd minnhom m'hu mpjegat ma' l-istess kumpanniji.

KUMMISSJONIJIET - KONSULENTI LEGALI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' konsulenti legali li jagħtu xi tip ta' servizz f'kull kummissjoni li hemm maħtura skond kif titlob il-Kostituzzjoni?

X'salarju kif ukoll ħlasijiet oħra qed jiġu mħallsa f'kull każ partikolari lil dawn il-konsulenti legali għal kull servizz li qed jagħtu individwalment?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jien informat li:

l-Awtorita' tax-Xandir għandha żewġ konsulenti legali li jitħallsu honorarium ta' Lm1,500 fis-sena kull wieħed;

- l-Kummissjoni għas-Servizz Pubbliku għandha konsulent legali wieħed li f'sena tħallas is-somma ta' Lm500; u

- l-Kummissjoni Elettorali għandha konsulent legali wieħed li jitħallas Lm1,000 fis-sena.

Il-Kummissjoni dwar l-Impjiegi ma għandha l-ebda konsulent legali.

KUMMISSJONIJIET - MEMBRI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' membri f'kull kummissjoni separatament li ġew maħtura skond kif titlob il- Kostituzzjoni?

Meta ġew maħtura rispettivament u kemm hi s-somma li b'kollox ġiet imħallsa lil kull membru ndividwalment sal-lum?

Peress li skond it-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 22639 l- honoraria mħallsa huma xierqa fil-kontest tal-ħlasijiet fis-servizz pubbliku, iż-żieda u l-bonus li jingħataw lill-impjegati tas-servizz pubbliku qed jiġu wkoll mħallsa lil dawn il-membri tal-kummissjonijiet?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: L-Awtorita' tax-Xandir hi magħmula minn ħames membri b'wieħed minnhom bħala chairman.

Il-membri attwali ġew maħtura fit- 22 ta' Lulju 1993 u minn dak iż-żmien sat-30 ta' Novembru, 1994 iċ-chairman tħallas Lm7,364 u l-membri Lm4,978 kull wieħed.

Il-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku hi komposta minn chairman, deputy chairman u tliet membri.

Il-Kummissjoni kif inhi magħmula llum ġiet maħtura b'effett mit-12 ta' Awissu, 1994.

Sal-lum iċ-chairman tħallas Lm1,805, id-deputy chairman Lm1,363, żewġ membri Lm1,220 kull wieħed u l- ieħor Lm610.

Il-membri tal-Kummissjoni Elettorali huma disgħa inkluż iċ-chairman.

Dawn ġew nominati fit-30 ta' Awissu 1993 u jitħallsu honorarium ta' Lm2,400 fis-sena - sal-lum tħallsu Lm3,000 kull wieħed - minbarra ċ-chairman.

Dan hu mpjegat tal-Gvern u jitħallas salarju ta' uffiċjal fi Grad 4.

Il-Kummissjoni dwar l-Impjiegi hi kostitwita minn ħames membri li wieħed minnhom huwa chairman.

Iċ-chairman u wieħed mill-membri ġew maħtura fl-1 ta' Marzu, 1991 u t-tnejn l-oħra nħatru fit-2 ta' Lulju, 1992.

Kien hemm persuna oħra li nħatret ukoll fl-1 ta' Marzu, 1991 u minflokha nħatret persuna oħra fl-1 ta' Marzu, 1994.

Sa Settembru ta' din is-sena iċ- chairman kien tħallas is-somma ta' Lm3,125 u l-membri Lm2,229, Lm1,562, Lm1,562, Lm1,792 u Lm437, rispettivament.

Iż-żidiet imħallsa lill-uffiċjali fis-servizz ċivili ma ġewx imħallsa lill-membri ta' dawn il-kummissjonijiet.

Madankollu, fil-każ tal- Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku, il-bonus tħallas lil min fosthom ma ħadux minn x'imkien ieħor.

KUMMISSJONI ELETTORALI - KONSULENT TEKNIKU

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm-il konsulent tekniku hemm li qed jagħti xi tip ta servizz tekniku fuq is-sistema tal-computer li titħaddem mill-Kummissjoni Elettorali?

Min huma dawn il-konsulenti, meta ġew ingaġġati u kemm żmien għad fadlilhom fuq xogħolhom?

Kemm sewa b'kollox lill-erarju pubbliku kull wieħed minnhom mid-data li fiha ġie ngaġġat sal-lum?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li l-Kummissjoni Elettorali qabdet, wara sejħa pubblika, lil Messrs Zammit Tabona Bonello & Co bħala konsulent tekniku biex jagħmel analiżi u rapport fuq is-sistema tal- computer li titħaddem mill-Kummissjoni Elettorali.

Dawn ġew magħżula fl-4 ta' Ottubru, 1994 u hu maħsub li jlestu l-proġett fil-futur qarib.

Huma se jitħallsu Lm6,500 għal dan ix-xogħol.

DJAR - SUSSIDJU FUQ KERA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Għaliex is-sussidju fuq il-kera ta' Henry Middleton ta' "Aida", 27, Spinola Rd, St. Julians minn Lm35 għall- perjodu 1/8/93 sa 31/7/94 tniżżel għal Lm20 għall-perjodu 1/8/94 sa 31/7/95 meta għalkemm dan jgħix waħdu spiss ikollu miegħu lil uliedu li jżommulu l- ispejjeż tal-ħajja għolja u t-tnaqqis fis-sussidju qed jikkaġuna tbatija ġdida għalih u għal uliedu?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd): Is-sussidju ta' kull persuna jiġi kkalkolat skond id-dħul ta' dak li jkun.

Mir-returns ta' l-income li baghat is-Sur Henry Middleton jirriżulta li hu ntitolat ghal Lm20 sussidju.

ĦABS ĊIVILI - TRAFFIKAR TA' DROGA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il persuna - priġunier/gwardjan/nies oħra ġew akkużati quddiem il-qorti talli fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin instabu fil-pussess tad-droga u ttraffikaw id-droga?

F'kull każ, jista' l-Ministru jgħid x'kienet id-droga, f'liema ammonti u meta tressqu l-qorti?

Jista' jagħti l-figuri għal din is-sena?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali): Ninsab informat hekk:

Kien hemm disa' priġunieri akkużati b'pussess ta' droga.

Kien hemm gwardjan li ġie akkużat b'pussess u traffikar.

Tagħrif dwar il-kwalita' u l-ammonti tad-droga jinstab fil-proċessi relattivi u jkun irid jiġi elevat għall-finijiet tat-tweġiba.

Id-dati ta' meta tressqu l-qorti hu kif jidher hawn taħt:

25.02.94 22.03.94 19.04.94 22.04.94 25.05.94 17.06.94 11.08.94 (Gwardjan) 02.09.94 11.10.94 14.11.94

MR SPEAKER (Onor. Lawrence Gonzi): L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: X'irid ifisser il-Ministru meta jgħid li l- proċess irid jiġi elevat biex jingħata t-tagħrif?

Meta tara l-proċess tkun tista' tagħti t-tagħrif.

Il-kelma "elevat" mhux hekk tfisser.

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif irid jiġi elevat u mhux il-proċess.

ĦABS ĊIVILI - TRAFFIKAR TAD-DROGA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Matul din is-sena - mill-1 ta' Jannar sa llum - fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba u meta (jum) instabet id-droga; x'kienet id-droga u f'liema kwantita' nqabdet kull darba; u kemm kienu nvoluti priġunieri, gwardjani u nies oħra f'kull sejba, fis-sens ta' kemm inqabdu bid-droga?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat hekk:

02.03.94 priġunier wieħed 15.03.94 priġunier wieħed 16.03.94 priġunier wieħed 17.03.94 priġunier wieħed 18.03.94 priġunier wieħed 21.03.94 priġunier wieħed 23.03.94 priġunier wieħed 24.03.94 priġunier wieħed 31.03.94 F'division V f'shower 01.04.94 priġunier wieħed 29.06.94 priġunier wieħed 06.07.94 priġuniera mara 07.07.94 priġunier wieħed 10.08.94 gwardjan 30.09.94 priġuniera mara

MR SPEAKER: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma inti ma weġibtx għal parti mid- domanda li saritlek, cioe' x'kienet id-droga u f'liema kwantita' nqabdet matul din is-sena.

ONOR.

LOUIS GALEA: Aħna ma għandniex dan it-tagħrif għax din l- informazzjoni simili tiġi mgħoddija mill-ewwel lill-maġistrati inkwerenti biex isiru l-eżamijiet forensiċi meħtieġa taħt l-awtorita' tal-maġistrat.

GĦalhekk biex wieħed ikun jista' jikseb din l-informazzjoni f'kull każ, irid joqgħod ifittex fil-proċess u peress li fiż-żmien li saret din il- mistoqsija l-amministrazzjoni tal-Ħabs ma kellhiex ċans tidħol daqshekk fil- fond, it-tagħrif mitlub ma setax jingħata fit-tweġiba konċernata.

SKEJJEL - TAGĦLIM LIL BARRANIN

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid matul din is-sena kemm saru applikazzjonijiet biex jinfetħu skejjel biex jgħallmu lil barranin?

Minn min saret kull applikazzjoni?

F'liema lokalita' tinstab l-iskola?

Kemm minn dawn ġew approvati?

Kemm ma ġewx aċċettati u għaliex?

ONOR.

MICHAEL FALZON (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): Jien informat li matul din is-sena kienu sottomessi sitt applikazzjonijiet għall- ftuħ ta' skejjel li jgħallmu l-Ingliż lil barranin.

Dawn saru minn Dr. G. Apap, Mr. Von Moll, Mr. Kevin Sciberras, Ms. Rita Cutajar, Mr. V. Marshall, u Mr. R. Gera.

L-iskejjel qegħdin fl-Imsida, f'Ħaż Żabbar, fil-Qala, fir-Rabat, Għawdex, fi Gwardamangia u fl-Imsida rispettivament.

Fil-każ ta' l-iskola tal-Qala ħarġet liċenzja temporanja, filwaqt li l- applikazzjonijiet l-oħra jiġu pproċessati hekk kif ikun hemm l- approvazzjoni ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

RAĦAL ĠDID - FOOTBALL GROUND

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 22313 bil-kliem "nuqqasijiet oħra" irrid infisser faċilitajiet ta' latrina premittivi ħafna; dressing rooms tal-players, li għalkemm ġew irranġati mill-MFA, huma żgħar wisq u spiss ikun hemm nuqqas ta' ilma u l-wire ta' madwar il-ground li hu fi stat ħażin u jista' jkun ta' periklu u affarijiet oħra.

Jaqbel il-Ministru li ma tistax tistenna lill-MFA tagħmel investiment qawwi fil-ground qabel ma jiġi ffirmat ftehim ġdid fuq il-ground ta' Pace Grasso?

Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi tama li l-ftehim fuq dan il-ground u oħrajn jiġi ffirmat matul dan l-istaġun tal-football?

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO (Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura): Niġbed l- attenzjoni ta` l-Onor.

Interpellant għal fatt li l-ground ta` Pace Grasso ilu għal ħafna snin mikri lill-MFA li kellha żżommu f`kondizzjoni tajba.

Deċiżjonijiet dwar il-punt imqajjem fl-aħħar parti tal-mistoqsija jittieħdu fid-dawl ta` l-iżviluppi in konnessjoni mat-twaqqif tal- Fondazzjoni Sport.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cilia.

ONOR.

JOE CILIA: Rigward il-faċilitajiet infrastrutturali u sportivi fil- qasam imsemmi, kien sar seminar mill-GĦaqda Kittieba Sportivi f'Ottubru li għadda li matulu kienu saru ħafna ilmenti minħabba n-nuqqasijiet infrastrutturali dwar l-isport.

F'dan is-seminar la kien hemm rappreżentanza tal-Ministru u lanqas tal-Ministeru.

Jista' l-Ministru jinformana jekk sarx xi kuntatt wara min-naħa tal-Ministeru u x'riżultati kien hemm?

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: Jien nieħu pjaċir inwieġeb lill-Onor.

Interpellant għax m'huwiex minnu li jien ma kontx preżenti.

Mhux talli jien kont preżenti, imma talli kont jien li ppreżentajt il-ftuħ ta' dak is- seminar.

Niftakar ukoll li s-seminar imsemmi kien sar nhar it-Tnejn, 24 ta' Ottubru u jien kont mort fil-5.30 pm, għamilt diskors u bqajt hemmhekk sas-6.20 pm minħabba li ridt niġi hawnhekk.

GĦalhekk żgur li jien kont preżenti għal dan is-seminar.

GĦar-rigward tan-nuqqas ta' preżenza minn nies tal-Ministeru, jien nista' ngħid li t-Taqsima ta' l-iSports f'dan il-Ministeru m'għandhiex ħafna uffiċjali.

Inzerta li dak inhar l-uniċi żewġ uffiċjali li setgħu jattendu dak is-seminar kienu mibgħuta għall-konferenza f'Barcelona.

Aħna ħassejna li kien importanti ħafna li jsegwu l-proċeduri li kienu qed isiru f'Barcelona għax matul is-sena d-dieħla rridu nippreżentaw programmi fuq "Sports for All".

Infatti dik il-konferenza kienet tittratta dwar "Sports for All" u għalhekk jien ippreferejt li l-uffiċjali jmorru Barcelona sabiex jieħdu iktar esperjenza f'dan il-qasam.

Pero' jien nixtieq ngħid ukoll li l-Ministeru offra li jibgħat uffiċjal ieħor biex jattendi s-seminar imsemmi u kienet l-GĦaqda Kittieba Sports li ma aċċettatx għax qalet li dan l- uffiċjal ma għandux grad għoli biżżejjed.

Rigward it-tieni parti tad-domanda ta' l-Onor.

Interpellant, jien nixtieq ngħid li minħabba din ir-raġuni - u mhux minħabba dak li kien hemm miktub fil-gazzetti għax ħafna milli ġie miktub fil-gazzetti diġa' ġie miċħud - kelli l-okkażjoni li nkellem lill-President, lis-Segretarju u lill-membri l- oħra ta' l-GĦaqda Kittieba Sports dwar dan u dawn qaluli li s-suġġett kienu tellgħuh u ddiskutewh huma mingħajr il-preżenza ta' l-assoċjazzjonijiet.

Dawn stqarrew miegħi wkoll li kien hemm min esaġera, imma lanqas nista' ngħid li jien kuntent bil-qagħda tal-faċilitajiet.

Fl-istess ħin nixtieq ngħid li matul din is-sena, ħafna mill-flus kapitali tal-Ministeru ntnefqu fuq il-manutenzjoni tal-faċilitajiet.

Dawn il-flus ma ntnefqux sempliċement fuq dawk li huma high-profile li qegħdin f'idejn l-assoċjazzjonijiet nazzjonali fejn isiru l-logħob u l-attivitajiet sportivi matul is-sena, imma l-iktar fuq il-periferija, jiġifieri fuq dawk il-grounds li qegħdin f'idejn il-clubs, speċjalment il-clubs iż-żgħar.

MR SPEAKER: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Id-dewmien biex jiġi deċiż it-twaqqif ta' Fondazzjoni Nazzjonali dwar l-Isports qiegħed ikun ta' diżinċentiv għal min illum qiegħed jieħu ħsieb dawn il-faċilitajiet biex jagħmel ċerti spejjeż ta' manutenzjoni u anke ta' benefikati.

Dan ma japplikax biss għall-MFA imma wkoll, biex inġib eżempju, għall-Hibernians li għandhom il- faċilitajiet ta' Kordin.

GĦalhekk għandu jsir mezz biex sakemm titwaqqaf din il-Fondazzjoni, id-dewmien ma jkunx ta' preġudizzju ħalli b'hekk l- investimenti u l-infiq ta' flus li għandhom isiru f'dawn il-faċilitajiet ikomplu jsiru.

Dan jista' jsir biss jekk l-għaqdiet jew l- assoċjazzjonijiet li llum huma detenturi ta' dawn il-faċilitajiet jiġu aċċertati li t-twaqqif tal-Fondazzjoni mhux se tnaqqsilhom il-faċilitajiet jew id-detenzjoni ta' dawn il-faċilitajiet li għandhom illum għax inkella ħadd ma jidħol fi spejjeż meta jaf li għada pitgħada l-faċilita' se tgħaddi f'idejn ħaddieħor.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: Jien ħadt pjaċir li l-Onor.

Mifsud Bonnici qajjem dan il-punt u li tkellem bil-mod kif tkellem, imma nista' nassigurah li jien ħerqan daqsu - forsi anke ftit iktar minnu - biex nirregolarizza din is-sitwazzjoni.

Meta konna qed niddiskutu l-Estimi ta' dan il-Ministeru, jien kont tkellimt fuq dan il-punt u għidt fejn konna wasalna f'dan il-qasam.

Jien kont għidt ukoll li l-Gvern kien ħa d-deċiżjonijiet tiegħu u wasal għal konklużjoni għal dak li għandu x'jaqsam mal-Kunsill Nazzjonali għall- Isports u għar-riżoluzzjoni biex tgħaddi l-artijiet.

Dak inhar, il-Gvern kien diġa' iddeċieda wkoll dwar l-istatut tal-Fondazzjoni u jien kont għidt li għad fadal żewġ punti li għad iridu jiġu deċiżi.

L-ewwel punt li għad irid jiġi deċiż huwa dwar kif wieħed għandu jgħaddi l-faċilitajiet sportivi u jżewweġ l-interessi ta' l-assoċjazzjonijiet u tal-clubs ma' dawk tal- komunita' lokali, kif inhi rappreżentata mill-kunsilli lokali.

It-tieni punt jittratta dwar il-fondi li jrid ikollha l-Fondazzjoni għax huwa ovvju li biex tagħmel fondazzjoni trid tagħtiha l-fondi biex issostniha u ssib mezz kif tiġġenera l-fondi.

Fuq dan il-punt il-Gvern għadu qiegħed jiddiskuti dwar x'inhu l-aħjar mod biex il-Fondazzjoni jkollha fondi biżżejjed ħalli tkun tista' timxi.

Pero' jien nifhem il-preokkupazzjoni kif inhi espressa mill-Onor.

Mifsud Bonnici.

Fil-fatt din il-preokuppazzjoni tasalli ta' spiss minn kull assoċjazzjoni u club li għandu attwalment f'idejh il-faċilita' u li ma jkunx jixtieq biss li jiżviluppaha għall-ġid ta' l-assoċjazzjoni, tal-club u forsi anke tal-komunita', imma wkoll li jinvesti fiha.

Xi erbat ijiem ilu, f'din il-Kamra jien għidt ukoll li nittama li sa l-aħħar ta' Jannar li ġej id-deċiżjonijiet ikunu ttieħdu kollha u nkun nista' nħabbar xi ħaġa iktar fid-dettal milli stajt inħabbar erbat ijiem ilu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cilia.

ONOR.

JOE CILIA: Nixtieq ngħid xi ħaġa dwar it-tweġiba mogħtija mill- Onor. Refalo preċedentement, jiġifieri rigward in-nuqqasijiet infrastrutturali.

Kien tajjeb li smajna dwar il-konferenza li saret f'Barcelona, imma jien dak li ridt nisma' kien dwar x'qed isir fuq dan il- qasam f'Malta.

In-nuqqasijiet infrastrutturali sportivi huma biss dawk ta' maintenance?

Jien qed nagħmel din il-mistoqsija għax ma ntqal xejn dwar jekk hux se jittieħdu xi passi konkreti għall-infrastruttura sportiva.

Apparti minn hekk - forsi fl-istess ħin il-Ministru jkun jista' jgħaqqad ħaġa ma' oħra - rigward in-nefqa kapitali ta' Lm230,000 għall-isports għas- sena li ġejja, jista' l-Ministru jgħid jekk dawn il-flus humiex iddedikati biss għall-maintenance tal-faċilitajiet eżistenti jew jekk għandux ħsebijiet ulterjuri li jiddedika parti minn din in-nefqa għal ħaġa iktar strutturali?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: L-ewwelnett jien nixtieq ngħid li dak li ġie deċiż jew diskuss fis-seminar organizzat mill-GĦaqda Kittieba Sports, bl-ebda mod ma kien jorbot il-pjani jew l-ideat tal-Ministeru, fis-sens li għalkemm aħna smajna dak kollu li ntqal - fejn ħarġu ideat tajbin, u għandna f'idejna l-karti u l-papers kollha ta' dak is-seminar - dawn lilna ma jorbtuniex.

Meta l-Onor.

Cilia semma l-faċilitajiet infrastrutturali, naħseb li kien qed jirreferi għall-faċilitajiet sportivi mxerrdin ma' Malta u GĦawdex kollu.

Ovvjament kull sena jsir planning biex naraw x'se jidħol taħt il- Vot Kapitali.

Is-sena li għaddiet meta tkellimt fuq il-Budget, jien kont għamiltha ċara - bħalma se nerġa' nagħmilha llum - li ħlief għal xi affarijiet urġenti, min is-sena li għaddiet ma talabx għajnuna biex issir xi ħaġa f'xi faċilita' għal din is-sena, il-priority tiegħu qiegħda 'l isfel ħafna għax huwa impossibbli li wieħed jippjana jekk ma jkunx jaf bil- quddiem il-ħteġijiet finanzjarji tal-faċilitajiet sportivi.

Il- finanzjament diġa' m'huwiex tali għal dak li wieħed jixtieq li jkollu, aħseb u ara kieku minn xahar għall-ieħor joqogħdu jitressqu talbiet - kif fil-fatt kellna dan ix-xahar stess - biex isiru xi affarijiet!

GĦal dak li jirrigwarda kapital, nixtieq ngħid li aħna għandna f'moħħna li nagħtu għajnuna lil tliet clubs tal-waterpolo.

Pero' aħna mhux se ngħinuhom billi nibnulhom l-affarijiet li għandhom bżonn għax irridu noħolqu konċett ġdid.

Il-Gvern ma jistax jibqa' jieħu kollox fuq spalltu u jagħmel proġett sħiħ hu, imma jagħti biss kontribut xieraq biex isir il- proġett.

Jien nieħu pjaċir li fit-tliet każi dawk li qed imexxu l- waterpolo pitches kollha qablu - li qegħdin kemm fin-North kif ukoll fis- South ta' Malta - li ma jistgħux jibqgħu jiddependu fuq il-finanzjament tal- Gvern biss.

Aħna għadna lanqas nafu eżattament x'livelli se jkun hemm u x'finanzjament hemm bżonn għall-ground ta' Bormla li ilu jissemma ħafna.

GĦalhekk matul din is-sena se jsir studju biex jekk dan il-ground isir, ikun hemm planning ftit aħjar.

Pero' fl-opinjoni tiegħi - jien nixtieq li min ma jaqbilx miegħi fuq dan il-punt jesprimi l-opinjoni tiegħu - dan il- pajjiż m'għandux spazju biżżejjed biex ikollu l-lussu li kull belt u raħal ikollhom il-ground u l-isports complex tagħhom.

Jien nixtieq li nistgħu nagħmlu dawn l-affarijiet imma minħabba li f'Malta għandna skarsezza ta' spazju u ta' finanzi ma nistgħux naffordjaw dan it-tip ta' lussu.

GĦalhekk jien qed naħseb fuq linji differenti.

Per eżempju jista' jkun hemm sports complex - bħal dak li hemm GĦawdex - li jilqa' kull tip ta' sports.

GĦalhekk minflok ma jsir sports complex għal kull raħal jista' jsir wieħed reġjonali li jilqa' l-ħteġijiet u l-bżonnijiet ta' l-areas li għalih ikun maħsub.

Fl-istess ħin dan l-isports complex reġjonali jkun irid jiġi mibni b'mod li jaqdi tipi ta' sports differenti, jiġifieri multi-purpose.

GĦalhekk tkun ħaġa tajba li nibdew naħdmu b'din is-sistema għax huwa impossibbli li nagħmlu sports complex għal kull belt jew raħal f'Malta.

Jien kelli l-opportunita' li nitkellem ftit fuq dan is-suġġett waqt id- diskors ta' l-Estimi u f'dan l-ispeech jien kont semmejt li huwa impossibbli li jkun hemm headquarters u gym għal kull tip ta' sport.

GĦalhekk naħseb li l-unika soluzzjoni hi li nikkombinaw id-dixxiplini sportivi kollha taħt impjant wieħed u nagħmlu diversi training facilities biex ikun jista' jużahom kull min jipprattika kull tip ta' sport.

Wara kollox, aħna ma nistgħux nagħmlu nefqa per capita għal kull persuna li tipprattika xi tip ta' sport.

GĦalhekk ikun jagħmel iktar sens, anke minħabba cost effectiveness, li kieku l-pajjiż jibda jibbenefika minn sports complex wieħed biex kulħadd ikollu fejn jipprattika l-isport tiegħu.

Jien nittama li lill-Onor.

Cilia issa weġibtu għad-domanda li għamilli u nittama wkoll li xi darba n-naħa ta' l-Oppożizzjoni jgħidulna jekk jaqblux mal-konċett ta' multi-disciplinary jew ta' multi-use sports complex, imma jien naħseb li din hi l-unika soluzzjoni raġjonevoli li l-pajjiż jista' jikkonsidra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: La qed nitkellmu fuq il-faċilitajiet sportivi, il-Ministru jista' jassigura lill-Kamra li x-Xagħra tal-Furjana mhux se tinqered?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: Din id-domanda diġa' weġibtha għax kien staqsihieli l-Onor.

Michael Bonnici, id-Deputy Chairman of Committees.

Jien ma għandi l-ebda rikjesta mingħand ħadd.

(Interruzzjonijiet) Jien ma nista' nassigura xejn u bħalma diġa' għidt fit-tweġiba li tajt lill-Onor.

Michael Bonnici, jien ma għandi l-ebda talba mingħand ħadd biex nikkonsidra li jinbnew xi faċilitajiet sportivi fix-Xagħra.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma taf li qed jiġi kkonsidrat u ppjanat li jinbnew xi faċilitajiet sportivi f'din il-lokalita'?

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: Jien smajt u qrajt xi ħaġa f'dan is-sens.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Inti ma tagħmilx parti mill-Kabinett?

Allura x'jiġifieri li ma tafx li qed jiġi kkonsidrat dan il-pjan u li qed jiġu esperti minn barra minn Malta biex jagħtu l-konsulenza tagħhom!

Hemm ivvotati Lm245,000 fl-Estimi.

X'jiġifieri ma tafx!

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: L-Onor.Mifsud Bonnici semma' wkoll il-punt li x-Xagħra tal-Furjana se tinqered.

Issa jekk se tintuża parti mix-Xagħra hija kwestjoni oħra, u m'hijiex se tinqered.

MR SPEAKER: Il-ħin tal-mistoqsijiet skada.

Ngħaddi issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru għall-Ambjent.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Lista li turi d-dħul miġbur mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar minn levies, permessi u dħul ieħor bejn Ottubru 1988 u Ottubru 1994, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 23452.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-KOMPETIZZJONI

COMPETITION BILL

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, Viċi President tal-Kumitat jippresjedi.

(Ikompli mid-9 ta' Diċembru, 1994)

Klawsola 22 - Reati kontra l-artikoli 6 u 10.

(Kont.)

Clause 22 - Offences against sections 6 and 10.

(Cont.)

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, għal din il-klawsola għandi emenda oħra li tgħid hekk:

"W" Il-klawsola 22 għandha tiġi emendata kif ġej:

Fis-subklawsola (3) tagħha, minflok il-kliem "l-artikoli 21A u 28A sa 281" għandhom jidħlu l-kliem "l-artikolu 21".

"W" Clause 22 shall be amended as follows:

In subclause (3) thereof, for the words "sections 21A and 28A to 281" there shall be substituted the words "section 21".

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Dwar klawsola 22 konna qegħdin ngħidu jekk dik il-projbizzjoni għall-probation għandhiex tapplika biss għal din il- klawsola jew inkella tkunx tapplika wkoll għal offiżi kontra klawsoli oħra tal-provvediment.

ONOR.

JOSEF BONNICI (Segretarju Parlamentari): Fil-fatt li għamilna imbagħad kien li introduċejna emenda għal klawsola 21 u f'dan il-każ qed tapplika għal kollox.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma subklawsola 22 (3) tirreferi għal sections tal-Criminal Code.

Din is-subklawsola tgħid li:

"The provisions of the Probation of Offenders Act (Cap.

152) and of section 21A and 28A to 28I of the Criminal Code ..."

ONOR.

TONIO BORG: Section 21 tal-Criminal Code huwa l-artiklu li jagħti d-dritt lill-Qorti tagħti inqas mill-minimum.

Il-kliem li hemm fis- subklawsola 22 (3) li jgħidu "sections 21A and 28A to 28I" - jirreferu għas- suspended sentence - se jitneħħew minħabba l-fatt li suspended sentence tista' tiġi applikata biss una volta li hemm piena ta' priġunerija.

Peress li fi klawsoli 21 u 22 m'hawnx pieni ta' priġunerija, din hija superfluwa.

Imbagħad kien hemm il-punt li kif inhu ppreżentat dan l-Abbozz illum mingħajr l-emendi, ma tistax tapplika dawn is-sections tal-Criminal Code għar-reati ta' subsection 22 (1), li huma l-inqas reati ta' l-Abbozz kollu, mentri fil-każ ta' reati iktar gravi ma kienx hemm din il-klawsola.

Allura li ġara huwa li subclause 22 (3) ġie riprodott fil-klawsola 21 bid- differenza li l-kliem "sections 28A to 28I" tneħħew għaliex huma superfluwi u "21A" saret "21" għaliex "21A" ma teżistix.

Dejjem qed nitkellmu dwar is- sections tal-Criminal Code.

Dawk l-artikli tal-Criminal Code ma japplikaw għall-ebda reat imsemmi fi klawsoli 21 u 22.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jiġifieri ddaħħlet subklawsola oħra fi klawsola 21.

Tajjeb, mela solvejniha b'din il-manjiera.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Iva, għaliex il-parir li kellna kien li aħjar insolvuha b'din il-manjiera milli nagħmlu referenza fi klawsola 22 għal klawsola 21.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija l-emenda "V" kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "V" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "W" kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari..

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "W" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 22 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 22, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 21 - Penali għal reati taħt l-artikoli 16,17,18 u 20

Clause 21 - Penalty for offences under sections 16, 17, 18 and 20.

(Posposta fid-9 ta' Diċembru, 1994)

THE DEPUTY CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, għandi emenda għal din il-klawsola li tgħid hekk:

"X" Klawsola 21 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) Fis-subklawsola (2) tagħha, minflok il-kliem "għall-ħlas ta' l- imsemmija multa." għandhom jidħlu l-kliem "għall-ħlas ta' l-imsemmija multa jekk l-intrapriża msemmija kienet ġiet notifikata bil- proċedimenti kriminali kontra l-pesuna hekk misjuba ħatja u kienet ingħatat l-opportunita' li tagħmel sottomissjonijiet fl-istess proċedimenti.";

(b) Minnufih wara s-subklawżola (2) tagħha għandha tidħol is- subklawżola ġdida li ġejja:

"(3) Id-dispożizzjonijiet ta' l-Att dwar il-Probation ta' Ħatjin (Kap. 152) u ta' l-artikolu 21 tal-Kodiċi Kriminali (Kap. 9) ma għandhomx japplikaw għar-rigward tar-reati msemmija fis-subartikolu (1) ta' dan l-artikolu.".

"X" Clause 21 shall be amended as follows:-

(a) In subclause (2) thereof, for the words "for the payment of the said fine." there shall be substituted the words "for the payment of the said fine if the said undertaking had been given notice of the criminal proceedings against the person so found guilty and had been given an opportunity to make submissions in the same proceedings.";

(b) Immediately after subclaue (2) thereof there shall be added the following new subclause:

"(3) The provisions of the Probation of Offenders Act (Cap 152) and of section 21 of the Criminal Code (Cap.

9) shall not apply with respect to offences referred to in subsection (1) of this section.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Din l-emenda hija ntiża biex tilqa' għall- oġġezzjoni li "undertaking", li m'hijiex parti fil-proċeduri kriminali, kienet se tinstab jew tiġi meqjusa jointly responsible għal multa, imma kif inhi ssuġġerita qed tintroduċi suġġett li huwa għal kollox ġdid u insolitu fil-porċeduri kriminali.

X'jiġifieri li intrapriża imsemmija kienet ġiet notifikata bil-proċedimenti kriminali u kienet ingħatat l- opinjonijiet li tagħmel is-sottomissjonijiet fl-istess proċedimenti?

Kif tidħol fil-proċediment kriminali persuna oħra estranja li tiġi notifikata u tagħmel is-sottomissjonijiet?

Fil-proċedimenti kriminali f'liema stadju u f'liema mument tista' tagħmel dawn is-sottomissjonijiet?

Din hija xi ħaġa li hija ġdida għall-proċedimenti kriminali.

Kull min jieħu parti fi proċeduri kriminali, l-ewwel ħaġa li trid tassigurah hija li jkollu dritt jagħmel kontro-eżami ta' kull prova u xhud imressaq kontra tiegħu.

Issa jekk dik il-faċilita' ma tingħatax tkun qed tmur kontra l-ewwel prinċipju tal-proċedimenti kriminali.

L-uniku rimedju huwa li tkun ko-akkużata għaliex jekk ma tkunx ma jkollhiex il-faċilitajiet la li tagħmel kontro- eżami tal-provi u lanqas li ttella l-provi favur tagħha.

ONOR.

TONIO BORG: Jien intendi li naqbel ma' l-Onor.

Mifsud Bonnici.

Naħseb li l-unika soluzzjoni hija li jew ma ssirx, jiġifieri teħel il- persuna fiżika biss, jew jekk indaħħlu l-persuna morali wkoll, ikun hemm persuna fiżika li m'hux tirrappreżenta lill-persuna morali - għaliex il- persuna morali sa ċertu punt qatt ma tista' tiġi misjuba ħatja ta' reat - imma tkun hemm in kwantu li tkun aġixxiet għan-nom ta' dik is-soċjeta' .

Per eżempju, kumpannija tal-birra - għaliex dejjem ġibna dan l-eżempju f'dan l-Abbozz - tabbuża mill-pożizzjoni dominanti tagħha u l-persuna li effettivament tabbuża tkun impjegata.

Mela l-impjegat, bħala persuna fiżika, jittella quddiem il-Qorti u jeħel il-multa minima ta' Lm3,000.

Nistgħu aħna, għaliex persuna impjegata tkun weħlet dik il-multa, nimponu dik il-piena fuq il-kumpannija nnifisha mingħajr ma l-kumpannija ġiet misjuba ħatja?

Issa dan diġa' huwa żvilupp fuq kif kienet proposta din il-klawsola għaliex qed ngħidu li għandu jkun hemm in-notifika u li jkollha d-dritt li tintervjenti.

Jien ma nafx taħt liema artiklu tal-Kodiċi Kriminali wieħed jista' jintervjeni f'kawża kriminali.

Wieħed jista' jintervjeni f'kawża ċivili, imma fil-Kodiċi Kriminali l-complainant jista' jintervjeni bħala parti ċivili u għandu dritt ta' udjenza quddiem il-Qorti tal-Maġistrati, imma persuna oħra li għandha interess fil-proċeduri kriminali li tista' teħel il-piena hi tista' tidħol biss fil-proċeduri kriminali jekk tkun ko- akkużata hi stess, inkella nkunu qed niksru l-artiklu 37 tal-Kostituzzjoni li jgħid li biex multa tkun eċċezzjoni għad-dritt tal-proprjeta' trid tkun in consequence of a conviction of a criminal offence.

Veru li m'hemmx il- kliem "konsegwenza ta' offiża kriminali mill-persuna li għandha l-pussess tal-proprjeta'", imma hija implikata.

Ma jistax ikun li għax xi ħadd ikkommetta reat fuq proprjeta' tiegħi, tissekwestrali l-proprjeta' jekk jien ma nkun naf xejn u bl-ebda mod ma nkun parti f'dawk il-proċeduri.

Din ma tagħmilx sens u fl-opinjoni tiegħi tmur anke kontra l-Kostituzzjoni.

Jien niftakar li dan il-punt konna ddiskutejnieh meta konna qed niddiskutu l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Mediċini Perikolużi.

Dak inhar kien tqajjem il-punt dwar x'jiġri f'każ li, per eżempju, tiġi kkultivata l-pjanta cannabis sativa fuq proprjeta' li hija tal-komunjoni ta' l-akkwisti u l-Qorti tal-Maġistrati tiġi biex tapplika l- piena tal-konfiska tal-proprjeta'.

Wara diskussjoni, konna wasalna għall- konklużjoni li jista' jiġi kkonfiskat biss in-nofs indiviż tal-proprjeta', jiġifieri s-sehem tar-raġel - jekk kien hu li kkultiva l-pjanta - u mhux il- proprjeta' kollha a preġudizzju tal-mara, jekk din ma tkun taf b'xejn - għax inkella nkunu qed niksru l-Kostituzzjoni.

Għalhekk naħseb li l-unika soluzzjoni hija li f'dan il-każ jiġu mħarrka l- persuna li materjalment tkun ikkommettiet ir-reat u l-persuna li kienet taf imma m'għamlet xejn biex iżżommha in rappreżentanza tas-soċjeta'.

Hawnhekk naħseb li nistgħu napplikaw l-artiklu li nsibu fl-Interpretation Act dwar meta persuna fiżika tista' tkun ħatja ta' reat li fil-fatt ikun ġie kommess minn xi ħadd li qed jaġixxi għan-nom ta' kumpannija - f'dan il-każ jista' jkun direttur jew segretarju.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, aħna rridu li jekk persuna li qed taġixxi fl-interess ta' kumpannija tinstab ħatja li għamlet atti li jmorru kontra din il-Liġi u li l-benefiċċji tagħhom teħodhom il-kumpannija, il-penali ma jaqgħux fuqha biss, imma anke fuq il-kumpannija.

Aħna qed nimponu penali ta' 10% tat-turnover ta' kumpannija biex ikun hemm deterrent aktar qawwi.

Imma allura ma tistax teħel biss persuna fiżika, għax din m'għandha l-ebda turnover.

Inkella niġu f'sitwazzjoni li jibqa' biss penali ta' Lm3,000, u kumpannija kbira taffordja tabbuża jekk tkun taf li se teħel biss dik il- multa.

Min-naħa l-oħra, jekk taf li tista' teħel penali ta' 10% tat- turnover tagħha, ma tantx tasal li tabbuża.

Aħna għall-finijiet ta' kalkolazzjoni ta' din il-penali ta' 10% mhux biss qed ninkludu lill- kumpannija li tkun qed tikkommetti r-reat, imma qed ninkludu lill- kumpanniji kollha li jkunu fil-grupp li tappartjeni għalih.

B'hekk nevitaw il-possibilita' li attivita' ta' kumpannija tiġi riorganizzata b'mod li reat li finalment se jkollu benefiċċju, dirett jew indirett, għall-grupp kollu, isir minn kumpannija li jekk timponilha din il-penali tista' tfalliha mmedjatament.

Qed nipprovaw nagħlqu l-loopholes kollha b'dan il- mod.

Fl-opinjoni tiegħi, bl-ebda mod m'għandna nneħħu dan id-deterrent billi niddivorzjaw lill-kumpannija mill-persuna, għax finalment persuna tkun qed taġixxi għall-benefiċċju tal-kumpannija.

Bħas-soltu fejn jidħlu legal niceties inħalli f'idejn l-expertise tal-kollegi tagħna hawn ġew.

Pero' dan huwa konċett li, fl-opinjoni tiegħi, huwa fl-interess ta' dan il- Parlament li jiġi salvagwardat f'din il-Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Allura biex jintlaħaq dan l-iskop, fi proċedimenti kriminali "undertaking" bilfors trid tiġi meqjusa jew bħala ko- akkużata jew għallinqas bħala kompliċi, imma mhux mod ieħor.

Allura dawk l- undertakings kollha li se jibbenefikaw mir-reat iridu jiġu meqjusa bħala kompliċi fir-reat u jridu bilfors jingħataw il-faċilita' li jiddefendu ruħhom, jagħmlu kontro-eżami tax-xhieda u jtellgħu xhieda favur tagħhom biex jipprovaw li ma kenux jafu b'dik l-attivita'.

Jiġifieri jekk wieħed iħoss li dawn bilfors iridu jiġu roped in bħala responsabbli - u hemm argumenti favur dan - dawn l-undertakings iridu jingħataw din il-faċilita'.

Wara kollox, hawnhekk mhux qed nitkellmu biss fuq penali ta' Lm3,000, imma l-penali jistgħu jkunu ta' 10% tat-turnover - fuq Lm1 miljun hemm multa ta' Lm100,000.

ONOR.

JOHN DALLI: Dak huwa d-deterrent.

ONOR.

TONIO BORG: Jien naħseb li jkun aħjar jekk issir emenda fis-sens li dawk il-persuni li skond l-Interpretation Act huma personalment responsabbli għal meta reat ikun kommess by a body or association of persons, għal skopijiet ta' din il-liġi jiġu meqjusa li għandhom rappreżentanza ġuridika tal-kumpannija fi proċeduri kriminali u l-Qorti mbagħad tapplika dik il-piena kemm fil-konfront tagħhom personalment kif ukoll tal-kumpannija.

B'hekk nevitaw il-kwestjoni li proprjeta' tal- kumpannija tittaqqal bil-piena kriminali mingħajr ma hi nnifisha tkun parteċipi fil-proċeduri kriminali.

Naf li dan hu konċett relattivament ġdid, għax anke fl-Interpretation Act finalment dejjem persuni fiżiċi jiġu mħarrka u mhux persuni morali.

Imma forsi l-aħjar soluzzjoni tkun li dawk l-uffiċjali kollha msemmija fid- definizzjoni mogħtija fl-Interpretation Act, jiġifieri diretturi, managers, segretarju or any other similar officer of the company, jiġu meqjusa li għandhom ir-rappreżentanza ġuridika tal-kumpannija għal skopijiet ta' proċeduri kriminali taħt din il-Liġi u allura l-proprjeta' tal-kumpannija tkun tista' tagħmel tajjeb ukoll għal kwalunkwe piena pekunjarja li tiġi mposta mill-Qorti.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Hawnhekk nixtieq infakkar fl-evoluzzjoni ta' dik id-definizzjoni li hemm fl-Interpretation Act.

Sa ċertu żmien, persuna mhux fiżika ma kenitx passibbli ta' reat kriminali.

Imbagħad kien hemm il-kawża tas-swimming-pool tal-Lukanda Verdala, fejn il-kumpannija kienet ġiet akkużata li għamlet użu minn ilma li ma kellhiex tuża, u ħarrku lis-Sur Miceli Farrugia, li kien chairman tal-kumpannija, għan-nom tal- kumpannija.

F'dak il-każ - kien għad hemm il-Maġistrat Carmelo Scicluna - kienet ingħatat l-eċċezzjoni li kumpannija ma kenitx passibbli ta' reat kriminali u peress li s-Sur Miceli Farrugia kien imħarrek għan-nom tal- kumpannija, ġie lliberat hu personalment kif ukoll il-kumpannija.

Sussegwentement fl-Interpretation Act daħal il-provvediment li anke persuna mhux fiżika hija passibbli ta' reat kriminali, ovvjament permezz ta' persuna fiżika.

ONOR.

TONIO BORG: F'dak il-każ min iħallas il-multa?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Hija l-kumpannija li tħallas il-multa u mhux l-individwu.

Anzi jekk l-individwu li jiġi mħarrek jipprova li jew ma kienx jaf, jew inkella għamel dak kollu li seta' biex dik il-kumpannija li jirrappreżenta ma tikkommettix ir-reat, hu personalment ma jinżammx responsabbli.

Issa s-sitwazzjoni kkontemplata fl-Abbozz hija li persuna tista' teħel, anke in rappreżentanza tal-kumpannija, għax tkun ikkommettiet ir-reat, jiġifieri teħel il-kumpannija ...

Imma mbagħad il-piena mposta fuq dik il-kumpannija, b'solidaljeta' tista' ġġorrha intrapriża oħra li ma kenitx parti fil-proċedimenti.

Jiġifieri trid iddaħħal lill-undertaking l- oħra bħala parteċipi fil-proċediment, jekk se tkun solidali fil-punishment.

M'hijiex il-kwestjoni tar-rappreżentanza tal-persuna fiżika u l-enti morali li hija fin-nofs, imma jekk l-undertaking li se tagħmilha espressament in solidum responsabbli għall-piena li weħel ħaddieħor, kemm jekk hu individwu kemm hekk hija another undertaking, dik it-terza undertaking trid tkun bilfors parti mill-proċedimenti.

Hemmhekk trid tidħol; il-qofol ta' dan m'hijiex ir-rappreżentanza.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jidher li hemm anke d-diffikulta' - għallinqas mill-pariri li qed ikollna - li anke meta inti jkollok din is-sitwazzjoni fejn ittella lil xi ħadd biex jirrappreżenta lill-kumpannija u tagħmel l- akkuża kontra tiegħu - li l-Onor.

Mifsud Bonnici qed jgħid li kienet l- evoluzzjoni ta' l-Interpretaton Act biex tkopri dik il-lakuna li nstabet f'dak il-każ li semma hu - meta l-Qrati Maltin ġew biex jinterpretawha ma nterpretawhiex f'dan is-sens imma baqgħu marbutin li l-multa li titħallas, tkun responsabbli għaliha l-persuna u m'hux il-kumpannija.

Allura dak li rridu naraw hawnhekk huwa kif nistgħu b'xi mod norbtu - kif jiġri f'ħafna sistemi legali llum - bejn il-Kriminal u ċ-Ċivil.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Dik hija diffikulta' oħra imma l- oġġezzjoni li oriġinat hija ħaġa differenti.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: L-oġġezzjoni li semmejt inti hija li biex tikkundanna lil xi ħadd, l-ewwel trid iddaħħlu fil-proċediment.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Bilfors biex ikun solidaljament responsabbli.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Dik tagħmel sens imma imbagħad għandek din l- oġġezzjoni wkoll.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, nitlob il-permess tal-Kumitat sabiex nipposponi din il-klawsola sakemm inbiddlu l-emenda.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn talba biex klawsola 21 tiġi posposta.

Il- Kumitat jaqbel?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 19 - Pubblikazzjoni ta' deċiżjonijiet eċċ. tal-Kummissjoni.

Clause 19 - Publication of decisions etc. of Commission.

(Posposta fid-9 ta' Diċembru, 1994)

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, għal din il-klawsola għandi din l- emenda:

"Y" lawżola 19 għandha tiġi emendata kif ġej:

Minflok il-kliem minn "kopja tagħhom mid-Direttur" sa "fir-records tal- Kummissjoni." għandhom jidħlu l-kliem "kopja tagħhom id-Direttur:" u minnufih wara għandu jidħol il-proviso li ġej:

"Iżda fejn l-intrapriża jew il-persuna li kontra tagħha sar l-ilment tkun ġiet notifikata bil-proċedimenti quddiem il-Kummissjoni, fil- konfront ta' dik l-intrapriża jew persuna d-deċiżjoni jew ordni tal- Kummissjoni dwar dak l-ilment titqies li ġiet pubblikata fid-data li ġiet pronunzjata.".

"Y" Clause 19 shall be amended as follows:

For the words from "a copy thereof by the Director" to "in the records of the Commissioner." there shall be substituted the words "a copy thereof by the Director:" and immediately after there shall be added the following proviso:

"Provided that where the undertaking or the person against whom the complaint has been made had been given notice of the proceedings before the Commission, in relation to that undertaking or person the decision or order of the Commission in respect of that complaint shall be deemed to have been published on the date on which it was pronounced.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "Y" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 19 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 19, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 23 - Reati in konnessjoni ma' investigazzjonijiet eċċ.

Clause 23 - Offences in connection with investigations etc.

ONOR.

"Z" Fit-test Malti tal-paragrafu (e) tal-klawsola 23 minflok il-kliem "li jkun falz f'xi dettall" għandhom jidħlu l-kliem "li jkun falz jew tkun falza f'xi dettall".

"Z" In the Maltese text of the paragraph (e) of clause 23 for the words "li jkun falz f'xi dettall" there shall be substituted the words "li jkun falz jew tkun falza f'xi dettall".

Din il-klawsola tittratta dwar reati in konnessjoni ma' investigazzjonijiet u fiha diversi subklawsoli li jgħidu li jekk xi persuna tagħti xi informazzjoni falza, jew tagħti xi informazzjoni nieqsa jew timpedixxi jew tfixkel l-informazzjoni, tkun ħatja ta' reat u tista' teħel multa ta' m'hux inqas minn Lm50 u m'hux iktar minn Lm1,000 u/jew priġunerija ta' bejn tliet xhur u sitt xhur.

Jiġifieri bażikament hawnhekk qegħdin nelenkaw l- offiżi in konnessjoni ma' investigazzjonijiet li jkunu qegħdin isiru.

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi l-emenda kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "Z" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 23 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 23, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 24 - Id-Direttur jista' jassisti l-prosekuzzjoni.

Clause 24 - Directors may assist prosecution.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, għal din il-klawsola għandi din l- emenda:

"AA" Fit-test Malti tas-subklawsola (2) tal-klawsola 24, minflok il-kliem "tal-prosekuzzjoni, ix-xhieda tiegħu" għandhom jidħlu l-kliem "tal- prosekuzzjoni, ix-xiehda tiegħu".

"AA" In the Maltese text of subclause (2) of clause 24, for the words "tal- prosekuzzjoni, ix-xhieda tiegħu" there shall be substituted the words "tal-prosekuzzjoni, ix-xiehda tiegħu".

Din il-klawsola tittratta dwar l-fatt li d-Direttur ta' l-Office of Fair Trading jista' jassisti għall-prosekuzzjoni.

Ir-raġuni għal dan hija sabiex ikollna sitwazzjoni ta' ċerta expertise fil-każ li jkun qed jinstema'.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AA" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 24 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 24, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 25 - Jedd għal appell.

Clause 25 - Right of appeal.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, din il-klawsola titratta l-jedd ta' appell mill-Avukat Ġenerali quddiem il-Qorti Kriminali.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Hawnhekk qegħdin nestendu d-dritt ta' l- appell li l-Attorney General diġa' għandu f'ċerti ċirkostanzi taħt il-Liġi Kriminali u jrid ikun hemm ġustifikazzjoni għal dan.

Għaliex fil-Liġi Kriminali l-ewwel tlaqna mill-punt li l-Attorney ma kellux dritt jappella, imbagħad ħassejna li f'ċerti każi u ċirkostanzi l-Attorney General għandu dritt jappella; imbagħad erġajna estendejna l-okkażjonijiet meta l-Attorney General għandu jappella u issa qed nagħmlu blanket clause li fiha qed ngħidu li l-Attorney General jista' jappella.

Irid ikun hemm ġustifikazjoni għal din il-progressjoni għaliex ma naħsibx li l-konċett oriġinali fejn l-Attorney General ma kellux dritt jappella kien xi konċett skandaluż jew xi sagrileġġ.

ONOR.

JOHN DALLI: Ir-raġuni għal dan hija li qed indaħħlu ċerti konċetti ġodda fil-liġijiet tagħna li naturlament wieħed irid jiżviluppa l- ġurisprudenza fuqhom u naħseb li huwa tajjeb li d-deċiżjonijiet li jkunu se jittieħdu bħala preċedenti, eventwalment futuri għal kif se tiġi amminstrata din il-Liġi, ikun hemm il-possibilita' mil-lat amministrattiv li ngħadduhom mit-tieni filtru.

Jiġifieri jien naħseb li ma jkunx ħażin li nassiguraw li l-ġurisprudenza li tkun qed tinbena f'dan is-settur ngħadduha minn dan il-filtru ta' appell jekk ikun il-każ.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jekk aħna naċċettaw dan l-argument inkunu qegħdin immorru kontra l-prinċipju li nsibu fil-Liġi fejn tgħid li m'hemmx appell mid-deċiżjoni tal-Kummissjoni.

Jekk dan l-argument huwa validu f'dawk iċ-ċirkostanzi għandek tagħti appell.

Issa jien mhux qed ngħid hekk.

Fil-Kriminal m'hawn xejn ġdid għax id-deċiżjonijiet ġodda jridu jittieħdu mill-Kummissjoni.

Dik fil-Kriminal ma tikkonsidrahiex.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma l-interpretazzjoni u l-linkage mal-Kriminal se jkun hemm.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le, ma jkunx hemm għax il-Kummissjoni tgħid li ġew miksura l-provvedimenti ta' din il-liġi.

Il-Kriminal irid joqgħod fuq id-deċiżjoni tal-Kummissjoni.

Jiġifieri una volta li l- Kummissjoni ddeċidiet - u m'hemmx dritt ta' appell - il-Kriminal m'hemmx x'jagħmel iktar ħlief jikkonstata li dak il-ksur ikkommettieh dik il- persuna.

Aħna mhux qed ngħidu li l-Attorney General m'għandux ikollu d- dritt ta' l-appell, imma għandu jkollu dawk id-drittijiet ta' appell li hemm taħt il-Liġi Kriminali.

L-Attorney General diġa' għandu drittijiet ta' l-appell f'ċerti ċirkostanzi.

GĦaliex għandna nestendu dawk iċ- ċirkostanzi li m'humiex permessi fil-Liġi Kriminali?

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Chairman, s'issa dritt ġenerali ta' appell lill- Avukat Ġenerali f'kawżi kriminali jeżistu fil-Liġi dwar id-Drogi, fil-Liġi dwar id-Dwana, fil-Liġi dwar il-Kaċċa u fil-Liġi dwar il-Klieb ta' l-1985.

Jien li jdejjaqni ftit huwa li bil-mod il-mod kważi nistgħu nilleġislaw li l-Avukat Ġenerali dejjem ikollu dritt ta' l-appell.

F'diversi pajjiżi hekk qegħda, biex inkun għidt kollox.

Jekk nieħdu l-Italja kemm-il darba nisimgħu b'nies illi ġew illiberati fl-Ewwel Istanza - li kieku dak ir-reat ġara Malta l-istorja tispiċċa hemmhekk - imbagħad jingħata d-dritt lill- Avukat Ġenerali jew lill-Pulizija li jappellaw.

Allura persuna li tkun ġiet illiberata fil-Qorti t'Isfel tinstab ħatja u tmur il-ħabs fit-Tieni Istanza.

Dan jista' jiġri anke Malta jekk kemm-il darba l-Avukat Ġenerali jipprova li s-sentenza ta' Isfel tkun ivvizzjata b'xi interpretazzjoni żbaljata tal-liġi.

L-appell prinċipali ta' l-Avukat Ġenerali ġeneralment ikun meta tkun ġiet interpretata ħażin il-liġi.

Każ klassiku riċentement kien meta persuna ngħatat taħt il-minimum tal-piena imposta mil-liġi mingħajr ma l-Qorti spjegat għaliex.

Allura mbagħad kien hemm appell fuq l- interpretazzjoni żbaljata tal-liġi u l-Qorti flok sentenza sospiża jew inkella artiklu 9 bagħtitu l-ħabs għaliex il-piena kienet niżlet taħt il- minimu mingħajr ma l-Qorti spjegat għaliex.

Dawn ir-reati huma importanti biżżejjed illi wieħed għandu jagħti dan id-dritt lill-Avukat Ġenerali tar- Repubblika li jappella mhux biss fuq punt ta' liġi, imma wkoll fuq punt ta' fatt?

Jekk fil-Liġi dwar il-Kaċċa daħal id-dritt ta' l-appell, allura ngħid li anke f'din għandu jidħol għaliex dawn huma reati gravi daqshom jekk mhux iktar.

Il-punt huwa illi fl-aħħar se niġu f'sitwazzjoni fejn l- Avukat Ġenerali kważi nistgħu nagħtuh id-dritt li jappella dejjem u naħseb li din tmur kontra t-tradizzjonijiet legali tagħna.

Aħna segwejna tradizzjoni bbażata iktar fuq sistema Ingliża illi bħala regola l-akkużat dejjem għandu dritt jappella, pero' l-Avukat Ġenerali għandu dritt jappella biss f'każijiet limitati.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien nixtieq nirrepeti li jistgħu jinqalgħu każi fejn ikun hemm bżonn ta' interpretazzjoni ta' ċerti fatti mill-Qorti tal- Maġistrati.

Din ngħiduha minħabba li l-penalitajiet huma ftit ħorox.

Peress li fiċ-ċirkostanzi tagħna, dawn m'aħniex imdorrijin bihom allura jista' jkollna sitwazzjonijiet fejn għal pieni daqstant ħorox ikun hemm ċertu blokk mentali biex jiġu mposti kif għandhom jiġu mposti fiċ- ċirkostanzi li jistgħu jinqalgħu.

Jien m'inix nara każ partikolari pero' jista' jkollna dan it-tip ta' ċirkostanzi.

Naħseb li huwa tajjeb li jkun hemm l-appell ta' l-Attorney General biex nassiguraw il-piloting ta' din il- Liġi fil-perjodu li fih iridu jinħolqu l-ġurisprudenza u l-prattika.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija klawsola 25.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 25 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 26 - Preskrizzjoni.

Clause 26 - Prescription.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Klawsola 26 tittratta dwar il-preskrizzjoni u tgħid li azzjoni kriminali għal reati taħt dan l-Att hija preskritta bl-egħluq ta' ħames snin.

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija klawsola 26.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 26 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 27 - Ċerti kwestjonijiet għandhom jiġu riferiti lill-Kummissjoni.

Clause 27 - Certain matters to be referred to Commission.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Din il-klawsola tittratta dwar ċerti kwestjonijiet li għandhom jiġu riferuti lill-Kummissjoni biex naturalment hija tkun tista' tagħti l-opinjoni ta' l-esperti dwar il-każ li jkun tressaq.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Hawnhekk qed inneħħu mill-kompetenza tal- Qorti d-dritt li tiddeċiedi jekk ftehim ikunx kontra l-provvedimenti ta' din il-liġi jew le.

Allura qed nagħtu l-kompetenza esklussiva lill- Kummissjoni biex tagħmel dan.

Billi m'hemmx dritt ta' appell ebda Qorti ordinarja ma tista' tvarja dik is-sitwazzjoni.

Issa jekk aħna rridu dan - u biex neskludu l-ġurisdizzjoni tal-Qrati ordinarji jrid ikun hemm raġunijiet serjissimi biex nagħmlu dan - ...

Meta ngħidu "the parties shall refer the matter to the Commission", min ikun qed jagħmel dan u għaliex?

F'Qorti hemm żewġ partijiet; l-attur u l-konvenut.

Jekk l- eċċezzjoni li l-ftehim mhuwiex esegwibbli għax ma jkunx legali - jiġifieri jkun null - il-konvenut ma jkollux interess li hu jmur quddiem il- Kummissjoni għaliex il-kawża ma jkunx għamilha hu imma jkun qed jagħmilha attur biex jinforza ftehim.

Imbagħad il-konvenut ikun qed jgħid li dak ma jistax jiġi inforzat għax huwa null u mhux esegwibbli.

Allura jekk tgħid li l-partijiet iridu jmorru quddiem il-Kummissjoni, min se jmur quddiem il- Kummissjoni biex jgħid ...

(Interruzzjonijiet) Imma l-attur li jkollu l- ftehim kif imur quddiem dik il-Kummissjoni biex dik il-Kummissjoni tgħid li ftehim huwa legali?

Aħna m'għandniex provdut hekk imma għandna provdut biss san-negative clearance u trid issir dik il-proċedura.

Hawnhekk m'għandniex provdut li għandek tmur quddiem il-Kummissjoni biex hi tiddikjara li ftehim huwa legali - li hu illegali għandna imma mhux li hu legali.

Allura rridu nipprovdu li fis-setgħat tal-Kummissjoni xi ħadd jista' jmur hemm biex jgħid li dak il-ftehim huwa skond il-liġi u mhux kif xi ħadd qed jallega li mhuwiex skond il-liġi.

ONOR.

JOHN DALLI: Kif nifhem din il-klawsola jien, jekk jiġi xi każ quddiem il-Qorti - indipendentement mill-proċeduri l-oħra quddiem il- Kummissjoni - u waqt il-proċeduri tittieħed konoxxenza li hemm dawn l- elementi li jirrigwardaw dan l-Att - u allura deċiżjonijiet li jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Kummissjoni - l-Qorti ma tkomplix tiddeċiedi fuq dawk iċ- ċirkostanzi bil-periklu li jsiru deċiżjonijiet li jistgħu jkunu konfliġġenti mat-trust ġenerali li tieħu l-Kummissjoni.

Biex inħallu stream unika ta' policy fil-Competition Bill u l-affarijiet kollha li jaqgħu taħt dan il-konċett, qed ngħidu li meta jinqalgħu dawn iċ- ċirkostanzi, l-każ jintbagħat prattikament quddiem il-Kummissjoni.

B'hekk id-deċiżjonijiet li jittieħdu jibqgħu within the main stream tad- deċiżjonijiet l-oħra kollha li jkunu ttieħdu f'dawn iċ-ċirkostanzi.

Għalhekk ma jkollniex żewġ kompetenzi li jkunu qed jiddeċiedu fuq l-istess ħaġa.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Hawn qed nitkellmu fuq il-mekkaniżmu.

Il- Qorti tastjeni li tkompli tieħu konjizzjoni tal-każ sakemm ikun hemm deċiżjoni tal-Kummissjoni imma din irridu nagħmluha b'mod li hi stess tirreferi l-kwestjoni lill-Kummissjoni għax inkella l-persuna interessata li hija l-konvenut ma tirreferihiex lill-Kummissjoni għax m'għandhiex interess.

Huwa l-attur li għandu interess.

Allura naħseb - bħalma jiġrilna f'ħafna kwestjonijiet fil-Qorti - li l-Qorti tastjeni u tirreferi l-kwestjoni lill-Kummissjoni.

U allura meta jkun hemm ir-reference mill- Qorti l-Kummissjoni is seized of the matter, tieħu konjizzjoni tal- kwestjoni hi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Chairman, ġejt informat li trid issir emenda fis- sens li meta tinqala' kwestjoni bħal din il-Qorti tissoprasjedi, tirreferi l-kwestjoni lill-Kummissjoni, il-Kummissjoni jkollha dritt li tiddeċiedi din il-kwestjoni u mbagħad il-Qorti trid tiddeċiedi dik l-allegazzjoni skond id-deċiżjoni tal-Kummissjoni.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, nitlob ill-permess biex din il- klawsola tiġi posposta.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-Klawsola ġie posposta

Klawsola 28 - Id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni ikunu finali.

Clause 28 - Decisions of Commission final.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, għandi emenda għal din il-klawsola.

"BB" Fit-test Malti tas-subklawsola (2) tal-klawsola 28 minflok il-kelma "jinħaraġ" għandha tidħol il-kelma "jinħareġ".

"BB" In the Maltese text of subclause (2) of clause 28 for the word "jinħaraġ" there shall be substituted the word "jinħareġ".

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, jiena nixtieq li n-naħa tal-Gvern jispjegawlna għaliex iddeċidew li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tkun waħda finali u ma tawx il-lok għall-appell.

Naf li din tista' tagħti lok għal diffikultajiet ġodda dwar quddiem min għandu jersaq l-appell, imma naħseb li kif inhija hija daqsxejn drakonjana ż-żejjed.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, ma nixtiqux li r-rimedji permezz ta' din il-Liġi jkunu tali li jiġu diluted il-proċeduri, li xi kultant jistgħu b'mod maħsub minn min ikun akkużat jirrendu ruħhom interminabbli.

Kien għalhekk l-aktar li qegħdin ngħidu li l-Kummissjoni - li kemm jista' jkun qed nipprovaw nagħmlu nies esperti fid-deleberazzjonijiet tagħha - meta se tiddeċiedi fuq dawn il-kwestjonijiet ta' fatt ....

Ma ninsewx li fil- Kummissjoni qed indaħħlu ċerti expertise biex jittieħdu d-deċiżjonijiet.

Imbagħad niġu biex ikollna appell mid-deleberazzjonijiet ta' dawn l-esperti minn nies, per eżempju minn maġistrati, imħallfin u oħrajn li m'humiex esperti fil-materja ta' fatti li jkunu qed jiddeliberaw fuqhom in-nies tal- Kummissjoni li huma esperti fil-materja.

Jiena naħseb li iktar tinħoloq konfużjoni u jinħolqu problemi jekk id-deċiżjonijiet meħuda bejn nies esperti fil-liġi, fl-ekonomija u fil-business li jkunu qed jaħdmu flimkien, jekk imbagħad dik id-deċiżjoni, li hija deċiżjoni ta' fatt....

Jeżisti jew ma jeżistix monopolju?

Dawn huma l-kwestjonijiet li mbagħad se jkun hemm jew ma jkunx hemm appell minnhom.

Aħna naħsbu li tinħoloq iktar konfużjoni jekk ikun hemm appelli minn dawn id-deċiżjonijiet.

ONOR.

KARMENU MIFUSUD BONNICI: Għar-rigward ta' subklawsola (2), il- mandat ta' inibizzjoni ma jistax joħroġ kontra l-Kummissjoni imma kif inhi l-proċedura llum, jekk jiġu osservati ċerti proċeduri, jiena nifhem li jista' jinħareġ mandat ta' inibizzjoni kontra d-Direttur.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi l-emenda "BB" kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "BB" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 28, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 28, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 29 - Ftehim ta' Reċiproċita'.

Clause 29 - Reciprocity Agreements.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Din il-klawsola tittratta dwar ftehim ta' reċiproċita u tagħmilha possibli li d-Direttur jgħaddi informazzjoni li għandha x'taqsam mal-kompetizzjoni lil awtoritajiet barranin, naturalment sakemm ikun hemm ftehim ta' reċiproċita' minn dawn l-awtoritajiet.

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi klawsola 29.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 29 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 30 - Applikabbilita' ta' l-Att għad-dipartimenti tal-Gvern, eċċ.

Clause 30 - Applicability of Act to Government Departments, etc.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nipproponi din l-emenda għal klawsola 30:

"CC" Il-klawsola 30 għandha tiġi emendata billi minflok is-subklawżoli (1) u (2) tagħha għandu jidħol dan li ġej:

"(1) Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att ma għandhomx japplikaw għal dipartiment tal-Gvern jew għal xi korp ġuridiku mwaqqaf b'liġi jew għal xi kumpannija jew soċjeta' oħra li fihom il-Gvern, direttament jew indirettament ikollu xi sehem biżżejjed biex jikkontrolla sa dak iż-żmien meta l-Ministru b'ordni fil-Gazzetta jiddikjara lil dak id- dipartiment, korporazzjoni, kumpannija jew soċjeta' bħala li jkunu hekk suġġetti.

(2) Ordni magħmul bis-saħħa tas-subartikolu (1) ta' dan l-artikolu għandu jispeċifika l-attivitajiet ta' kull dipartiment tal-Gvern, korporazzjoni, kumpannija jew soċjeta' li jkunu suġġetti għad- dispożizzjonijiet ta' dan l-Att u għandu għall-finijiet tas- subartikolu (4) ta' l-artikolu 7 u ta' l-artikolu 21 jindika l-bażi li fuqha għandu jiġi kkalkolat id-dħul minn negozju rilevanti.".

"CC" Clause 30 shall be amended by the substitution of subclauses (1) and (2) as follows:

"(1) The provisions of this Act shall not apply to any Government department or to any body corporate established by law or to any company or other partnership in which Government, directly or indirectly, holds a controlling interest until such time as the Minister shall by Order in the Gazette declare such department, corporation, company or partnership to be so subject.

(2) Any Order made in virtue of subsection (1) of this section shall specify the operations of any department, corporation, company or partnership which shall be subject to the provisions of this Act and shall for the purpose of subsection (4) of section 7 and of section 21 indicate the basis on which the relevant turnover is to be calculated.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, kif kien ġara meta l-Kamra kellha quddiemha l-Liġi tal-Konsumatur, għandna xi ħaġa li fil-fehma tagħna ddaħħal kejl differenti minn dak li hu dipartiment governattiv - a body corporate stabbilit by law - u dik li hija ażjenda purament kummerċjali.

Fil-prinċipju aħna kritiċi fuq dan l-aspett tal-liġi l-ewwelnett għaliex din iddaħħal l-element ta' two weights two measures.

Barra minn hekk, kif kelli okkażjoni ngħid fit-Tieni Qari, wieħed kien jippretendi li Gvern li huwa kontra d-discretional powers ma kellux jintroduċi affarijiet ġodda li jkomplu jżidu l-poteri diskrezzjonali tal-Gvern tal-ġurnata.

Pajjiżi oħrajn li lleġislaw fuq dan is-suġġet, speċjalment pajjiżi Nordiċi, raw li għandhom ipoġġu fl-istess keffa kemm l-affarijiet tas-settur pubbliku kif ukoll tas-settur privat.

Naħseb li f'Malta din issir iktar relevanti, għaliex filwaqt li f'pajjiżi oħrajn is-settur pubbliku ħafna drabi huwa soġġett għal ċerti efficiency audits, f'Malta dawn l-affarijiet għadna 'l bogħod biex narawhom fis-seħħ.

GĦalhekk ir-riserva tiegħi fuq din il-klawsola hi li toħloq diskriminazzjoni bejn dipartiment governattiv u kumpannija purament kummerċjali u li xi ħaġa bħal din il-miżura se sservi biss biex jipproteġi ruħu l-Gvern u fl-aħħar mill-aħħar ibati l-konsumatur.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, jien niskanta meta nisma dan il-kliem.

Ma nixtieqx inkun polemiku, imma għalfejn qed ngħidu dan il-ħafna kliem li l-Gvern irid jipproteġi ruħu?

Aħna x'qed nagħmlu hawnhekk?

Aħna qegħdin inpoġġu r-responsabilita' tal-Gvern biex jara li s-suq jimxi kif għandu jimxi.

Qegħdin nirrealizzaw ukoll li l-ekonomija tagħna għadha ma ħarġitx għal kollox mill-manglu ta' kontrolli li ġiet mgħobbija bihom fil-passat fejn għad għandna ħafna ċirkostanzi u sitwazzjonijiet li għadhom jiddependu mid-deċiżjoni tal-Gvern u li għadhom immexxija minn Dipartimenti tal-Gvern.

Fil-każ ta' pajjiżna, bħala pajjiż żgħir nafu li jeżistu ċerti monopolji naturali li jridu jkunu monopolistiċi, u allura tal-Gvern u għalhekk naqblu li jekk se jkun hawn monopolji naturali huwa tajjeb li l-Gvern ikollu kontroll dirett fuqhom għax irridu naraw dak li qed nagħmlu f'dik l- aspettattiva.

Irridu nifhmu s-sustanza ta' dawn l-affarijiet.

Jien naf li ħafna nies fil-privat jgħidulna li rridu npoġġu lill-Gvern fl-istess keffa ta' l-oħrajn.

GĦalfejn?

Biex imbagħad jagħmlu kummissjoni u jiġu jgħidulna li rridu nnaqqsu r-rati tat-telefones, il-prezz tal-petrol, tad- dawl u ta' l-ilma.

Imma aħna nafu x'aħna ngħidu?

Dażgur li at this stage ma jistax ikun li jkollna din it-tip ta' sitwazzjoni.

Meta naslu biex kull attivita' kummerċjali jew li għandha konnessjonijiet kummerċjali li jagħmel il-Gvern tkun maqtugħa f'entita' għaliha u jkollna l- iżvilupp f'pajjiżna fejn ikollna d-distinzjoni netta bejn is-supervision ta' attivita' u l-eżekuzzjoni kummerċjali ta' l-istess attivita', imbagħad inkunu nistgħu nagħmlu din it-tip ta' ħaġa li għandna llum.

Meta naqtgħu kompletament il-konċett ta' tassazzjoni miċ-charges ta' kumpanniji parastatali - kif qegħdin nagħmlu l-ewwel passi bl-introduzzjoni tal-VAT miċ-charges tat-telephone u tal-prodotti kollha ta' l-Enemalta - u nagħmlu distinzjoni bejn x'inhi taxxa u x'inhuwa l-element ta' taxxa li qabel kien taparsi profitt ta' dawn l-entitajiet ...

Hawnhekk qegħdin nimxu pass pass u ma naħsibx li għadna wasalna fl-istadju li nistgħu ngħidu li l-entitajiet governattivi kollha jkunu jaqgħu taħt il-provvedimenti kollha ta' din il- Liġi.

Nafu li l-Gvern għad għandu monopolju ta' ċerti affarijiet, pero' naħseb li m'huwiex għaqli li kif tgħaddi din il-Liġi dawn jispiċċaw kollha.

Il-linja li rridu nieħdu hija li kollox għandu jkun sindikabbli; ma jistax ikun per eżempju, li entita sempliċement tagħmel prezzijiet għoljin għaliex tkun ineffiċjenti u tipprova tgħabbi bi spejjeż żejda lil kulħadd minħabba l-ineffiċjenza tagħha.

Xi darba rridu niġu f'pożizzjoni f'dan il-pajjiż fejn ikun hemm ukoll skrutinju ta' dawn l-affarijiet, pero' ma naħsibx li huwa għaqli li nippreċipitaw kollox biex ngħidu li issa ġejna konformi ma' dak kollu li qed isir f'pajjiżi oħra li jistgħu jkunu f'livell ta' żvilupp iktar minna.

It-tibdil li nagħmlu aħna, kif dejjem għidna, nagħmluh b'mod li jista' jkun digested fil-pajjiż u li jista' jkun implimentat f'pajjiżna; veru li bl-iskossi għaliex kull bidla ġġib l-iskossi, imma għamilna skossi li jeqirdu.

ONOR.

LEO BRINCAT: Just for the record, filwaqt li nirrispetta l-view point tal-Ministru, għalkemm ma naqbilx magħha, jien semmejt pajjiżi Skandinavi apposta għaliex per eżempju Sweden huwa pajjiż fejn għad hemm big government, għad hemm settur pubbliku wiesa' ħafna u żgur li m'iniex qed nitkellem għal ċerti pajjiżi li diġa' qegħdin fl-Unjoni Ewropea u forsi għandhom sistema liberaliżżata ħafna iktar milli għandna f'pajjiżna llum.

Naċċetta r-realtajiet tas-sitwazzjoni ekonomika li għandna f'pajjiżna, biss nerġa' ngħid li din il-kwestjoni tal-poter diskrezzjonali addizzjonali għall-Gvern inħoss li anke vis-a-vis il-politika tal-Gvern innifsu hija xi ħaġa kontradittorja.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "CC" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 30, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 30, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 31- Dispożizzjoni transitorja.

Clause 31- Transitory provision.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, għandi emenda:

"DD" Fil-klawsola 31 minflok il-kliem "sa l-egħluq ta' sitt xhur" għandhom jidħlu l-kliem "sa l-għeluq ta' tmintax-il xahar".

"DD" In clause 31 for the words "until the lapse of six months" there shall be substituted the words "until the lapse of eighteen months".

Din il-klawsola tittratta dwar dispożizzjoni tranżitorja u tirreferi b'mod partikolari għal subklawsola 5(2) li tittratta dwar agreements li diġa' qegħdin fis-seħħ qabel ma tidħol din il-liġi - bażikament qed tgħid illi dawn l-agreements ikunu null u unenforceable.

Din it-transitory provison qed tagħti perjodu ta' 18-il xahar qabel ma din tiġi enforzata.

Din l-emenda għamilnieha prinċipalment minħabba d-diskussjonijiet li kellna mad-diversi korpi kostitwiti li xtaqu perjodu tranżitorju ta' iktar minn sitt xhur kif kien propost qabel.

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "DD" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 31, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 31, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 27 - Ċerti kwestjonijiet għandhom jiġu riferiti lill-Kummissjoni.

Clause 27 - Certain matters to be referred to Commission.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

"EE" Klawsola 27 għandha tiġi emendata kif ġej:

Minflok il-kliem "tagħti struzzjonijiet lill-partijiet" sa "l- allegazzjoni skond id-deċiżjoni tal-Kummissjoni" għandhom jidħlu l- kliem "tordna s-soprasessjoni tal-proċedimenti u tirreferi l-kwestjoni lill-Kummissjoni li jkollha d-dritt li tiddetermina l-kwestjoni u l- Qorti għandha tiddeċiedi l-kwestjoni skond id-deċiżjoni tal- Kummissjoni.".

"EE" Clause 27 shall be amended as follows:

For the words "direct the parties" to "the allegation in accordance with the decision of the Commission." there shall be substituted the words "stay the proceedings and refer the matter to the Commission which shall have the right to determine the question and the Court shall decide the matter in accordance with the decision of the Commission.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi l-emenda "EE" kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "EE" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 27, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: Aye) Agreed.

Klawsola 21 - Penali għal reati taħt l-artikoli 16, 17, 18 u 20 (Kont)

Clause 21 - Penalty for offences under sections 16, 17, 18 and 20 (Cont.)

Klawsola 21 u l-Emendi "U" u "X" posposti aktar kmieni fil-Kumitat.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Skond it-tieni proviso ta' subclause (1) l-istess persuna fiżika li se tkun hemmhekk għandha żewġ kpiepel, tagħha personali u ta' l-undertaking - il-proviso hekk ifisser.

Issa jista' jkun li l-interessi jistgħu jkunu kontra xulxin, per eżempju, jien irrid neħles u nitfagħha fuq l-undertaking.

L-undertaking jista' tgħid li hu tort tiegħu għax il-bord tad-diretturi ...

ONOR.

TONIO BORG: Jiġifieri jekk dan ikun ħa inizjattiva personali mingħajr ma kkonsulta lil ħadd u d-diretturi ma kienu jafu xejn, mela hu personalment biss ...

Imma jekk din kienet parti mill-policy tal-kumpannija

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Is-solidaljeta' toħroġ awtomatikament.

ONOR.

TONIO BORG: Imma r-responsabbilta' kriminali trid tipprova li inti kuxjenzjożament għamiltha u li l-kumpannija kienet taf b'mod ġenerali.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma fis-sentenza tgħid li hu personalment u mhux l-undertaking.

ONOR.

TONIO BORG: Iva, f'każ li dak jirriżulta.

Jista' jkun li xi ħadd ikun ħa inizjattiva personali mingħajr ma jkun jaf biha ħadd.

Per eżempju, jekk xi ħadd ibigħ affarijiet bi prezz ikkontrollat u li dan mingħajr ma l-kumpannija tagħmillu ebda direttiva ta' xejn jaqbad u jbigħ oġġett bi prezz ogħla biex idaħħal il-flus.

F'dak il-każ m'għandhiex teħel il-kumpannija.

Imma jekk il-kumpannija tkun qaltlu kemm għandu jbigħhom dawk l-affarijiet u tkun tagħtu lista ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma għaliex m'għandux ikun hemm żewġ persuni fiżiċi jiġifieri l-individwu u min jirrappreżenta l-kumpannija, ħalli jekk ikun hemm ċirkostanzi differenti allura t-tnejn joħorġu fil- proċediment?

ONOR.

TONIO BORG: F'każ bħal dak, jekk tkun l-istess persuna ma jiġix applikat dan il-proviso.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Fil-proviso hemm:

"Provided that where the person so found guilty is the director, manager, secretary or other similar officer of the aforesaid undertaking the said person shall, for the purposes of this section, be deemed to be vested with the legal representation of the same undertaking ... ".

Dan ifisser li l-undertaking as such għadha ma pparteċipatax fil- proċediment kriminali għax wara "found guilty" hemm il-preżunzjoni.

ONOR.

TONIO BORG: Kif tħarrek undertaking fil-Kriminal?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ikun hemm persuna li qed tirrappreżenta l-undertaking u din personalment ma tkunx responsabbli.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Fuq din donnu m'hawnx qbil, imma jien hekk nafha.

Skond l-Interpretation Act ma teħilx il-kumpannija.

Ħalli nieħdu l-Income Tax Act u ngħidu li jkun hemm direttur tal-kumpannija li ma jħallasx l- income tax.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ma jħallasx tiegħu jew tal-kumpannija?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ħalli ngħidu tal-kumpannija.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma dwar dak hemm provvediment espress li hu wkoll huwa responsabbli, bħal meta ma jħallasx il-contributions tan- National Insurance jew tal-PAYE.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien qed nitkellem dwar it-taxxa tal-kumpannija stess u mhux ta' l-impjegati, li allura tiġi misappropriation.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Il-paying officer stess huwa responsabbli personalment; din qegħda fil-Liġi stess.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiġifieri għalkemm dan huwa direttur ta' kumpannija, qed jeħel piena hu personali u kriminalment jistgħu jieħdu l- proprjeta' personali tiegħu jekk il-multa tkun esegwibbli bħala civil debt.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma meta teħel il-kumpannija ...

ONOR.

JOSEF BONNICI: Inti tħarrek lil Tonio Borg per eżempju, imma ma tħarrkux bħala direttur.

Imbagħad takkużah li bħala direttur jew wieħed minn dawn l-uffiċjali ma ħax ħsieb biex jara li dak ir-reat ma jsirx.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le, meta se takkuża lil kumpannija, trid takkuża lil kumpannija.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Le, fl-akkuża jkun hemm li hu direttur.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jekk int se takkuża lil kumpannija trid takkuża lil Tonio Borg in rappreżentanza tagħha.

L-Interpretation Act mhux hekk tgħid?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-Interpretation Act tgħid li jkun responsabbli hu.

Hux hekk?

Jien hekk nafha.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Hemm differenza mill-punto di partenza u ma nistgħux naqblu.

Kieku naqbel mal-punto di partenza ta' l-Onor.

Membru kont nagħtih raġun, imma mhux qed naqblu.

Donnhom anke l-esperti tal-Gvern qed jaqblu ma' dak li qed ngħid jien, jiġifieri li l-persuna fiżika tiġi akkużata hi, anke taħt l-artiklu ta' l-Interpretation Act.

Allura l-uniku mod kif wieħed jista' jimponi din il-piena huwa li jgħid li jekk il-Pulizija tħarrek wieħed li jkun aġixxa għan-nom tal-kumpannija bħala direttur, segretarju jew inkella manager, f'dak il-każ dawn għandhom rappreżentanza tal-kumpannija, tgħid x'tgħid il-Company Act, u allura l-kumpannija tkun responsabbli għall-ħlas tal-piena wkoll.

Jien naħseb li bil-punto di partenza differenti tan-naħa ta' kif il-Gvern qed jinterpreta dik il-parti tal-liġi, bilfors li dan huwa l-uniku metodu kif dik il-piena tista' tiġi mposta wkoll fuq l-undertaking.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Allura hemm skop li jkun solidali anke personalment?

Tista' tkun il-kumpannija, per eżempju.

ONOR.

TONIO BORG: GĦax jista' jagħmel xi ħaġa li mbagħad ma jkunx għamilha f'isem il-kumpannija, imma jkun abbuż personali tiegħu.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma jekk hu abbuż personali tiegħu, il- kumpannija għaliex tkun solidali miegħu?

Jew waħda jew oħra.

Jekk tistabbilixxi abbuż personali hu biss ikun responsabbli, imma jekk dan ikun aġixxa għall-kumpannija il-kumpannija hija responsabbli.

Imma għalfejn tidħol is-solidarjeta?

ONOR.

TONIO BORG: Mill-assi tal-kumpannija jidher li hija falluta u allura tista' tesegwixxi fuq l-assi personali, jiġifieri l-assi tal-persuna li tkun ikommettiet ir-reat.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma jekk ma jkunx personalment responsabbli, tkun qed tħarrku bħala rappreżentant tal-kumpannija.

Allura għaliex għandu jkun personalment responsabbli?

ONOR.

TONIO BORG: Għaliex huwa direttur, segretarju jew manager.

Jien ngħid li anke llum qiegħda hekk fl-Interpretation Act.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jiġifieri jekk il-kumpannija tkun falluta, fuq turnover - u mhux fuq il-profitt - ta' Lm10 miljun tkun għamlet Lm1 miljun telf.

Allura hawn il-piena se tkun fuq it-turnover u mhux fuq il- profitt - jiġifieri din se tkun 10% tat-turnover.

Mela int qed tgħid li għalkemm il-kumpannija tkun falluta, xorta se jeħilhom personalment.

Jien ma narax li tagħmel sens.

Iktar ma nagħmluhom drakonjani, iktar inkunu qed nagħtu raġun - mhux pretest - lill-imħallef jew lill-maġistrat biex jilliberah.

Allura hawn bilfors irid iċedi hu.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Forsi għalkemm qed tintrepretaha bħala drakonjana, pero' hemm ċertu element ta' salvagwardja.

Il-parir li qed jagħtuni huwa li jekk ineħħuha jaf ikollna lok għal abbuż ieħor.

Għall-klawsola 21 għandi din l-emenda:

"FF" Il-klawsola 21 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) Fis-subklawsola (1) tagħha, minflok il-kliem "skond liema minnhom tkun l-ogħla multa." għandhom jidħlu l-kliem "skond liema minnhom tkun l-ogħla multa:" u minnufih wara għandu jidħol il-proviso li ġej:

"Iżda fejn il-persuna hekk misjuba ħatja tkun id-direttur, manager, segretarju jew uffiċjal ieħor simili ta' l-intrapriża fuq msemmija dik il-persuna titqies għall-finijiet ta' dan l-artikolu bħala li għandha r- rappreżentanza legali ta' l-istess intrapriża li għalhekk tkun responsabbli in solidum mal-persuna ħatja għall-ħlas ta' l-imsemmija multa.". (b) Minnufih wara s-subklawsola (2) tagħha għandha tidħol is- subklawsola ġdida li ġejja:

"(3) Id-dispożizzjonijiet ta' l-Att dwar il-Probation ta' Ħatjin (Kap. 152) u ta' l-artikolu 21 tal-Kodiċi Kriminali (Kap. 9) ma għandhomx japplikaw għar-rigward tar-reati msemmija fis-subartikolu (1) ta' dan l-artikolu.".

"FF" Clause 21 shall be amended as follows:

(a) In subclause (1) thereof, for the words "whichever is the higher." there shall be substituted the words "whichever is the higher:" and immediately after there shall be added the following proviso:

"Provided that where the person so found guilty is the director, manager, secretary or other similar officer of the aforesaid undertaking the said person shall, for the purposes of this section, be deemed to be vested with the legal representation of the same undertaking which accordingly shall be liable in solidum with person found guilty for the payment of the said fine.".

(b) Immediately after subclause (2) thereof there shall be added the following new subclause:

"(3) The provisions of the Probation of Offenders Act (Cap.

152) and of section 21 of the Criminal Code (Cap.

9) shall not apply with respect to offences referred to in subsection (1) of this section.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda "U" .

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Carried.

L-emenda "U" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "FF".

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Carried.

L-emenda "FF" għaddiet.

THE DEPUYT CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 21, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Carried.

Klawsola, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

KLAWSOLA ĠDIDA 32

NEW CLAUSE 32

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nitlob il-permess tal-Kamra ħalli nressaq Klawsola Ġdida 32 għall-Ewwel Qari.

L-Iskrivan tal-Kamra qara in-nota marġinali, u l-klawsola tqieset li nqrat l-Ewwel Darba, skond l-Ordni Permanenti Nru. 101.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nipproponi t-Tieni Qari ta' Klawsola Ġdida 32:

Minnufih wara l-klawsola 31 għandha tidħol din il-klawsola 32 ġdida li ġejja:

"Azzjoni bona fide.

Ma tista' tittieħed ebda azzjoni kontra membru tal-Kummissjoni, id-Direttur, jew xi persuna oħra dwar xi att jew omissjoni magħmulin jew li jonqsu milli jsiru, sakemm dan l-att jew omissjoni ġew magħmula minnhom b'mala fede".

Immediately after clause 31 there shall be inserted the following new clause 32:

"Action in good faith.

No action shall lie against any member of the Commission, the Director, or any other person for any act or omission done or omitted by him unless such act or omission were done in bad faith.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija li Klawsola Ġdida 32 tkun moqrija t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u Klawsola Ġdida 32 ġiet moqrija t-Tieni Darba.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, nipproponi li Klawsola Ġdida 32 tkun tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Dan ifisser li b'negliġenza tista' għax negliġenza m'għandhiex x'taqsam mal-"bona fide".

(Interruzzjonijiet) Negliġenza ma teskludix good faith.

Imma intom tridu teskludu kull possibilita' ta' azzjoni għar-riżarċiment tad-danni?

Dak li qed nipprova ngħid huwa li "bona fide" waħedha m'hijiex biżżejjed inkella trid tagħmel ...

M'hemmx azzjoni jekk ma tipprovax bad faith.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, se nemenda ftit il-klawsola li għadni kif qrajt u se nerġa' naqraha:

"GG" Minnufih wara l-klawsola 31 għandha tidħol din il-klawsola 32 ġdida li ġejja:

"Azzjoni bona fide.

"GG" Immediately after clause 31 there shall be inserted the following new clause 32:

"Action in good faith.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija li Klawsola Ġdida 32 tkun tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola Ġdida 32 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 1 - Titolu fil-qosor u bidu fis-seħħ.

Clause 1 - Short title and commencement.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, nipproponi din l-emenda:

"HH" Minflok il-kliem "l-Att ta' l-1993" fil-klawsola 1 għandhom jidħlu l- kliem "l-Att ta' l-1994".

"HH" For the words "Act, 1993" in clause 1 there shall be substituted the words "Act, 1994".

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Onor.

Josef Bonnici.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "HH" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 1 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 1, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

It-Titolu għadda nem.con. u kien ordnat isir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, nipproponi li l-Kumitat jawtorizza lill-Iskrivan tal-Kamra biex jikkorreġi xi żbalji ta' l-ortografija li jista' jkun hemm bżonn u jagħmel ir-renumbering meħtieġ.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Kumitat jaqbel?

(Onor. Membri: Iva)

Il-Kumitat qabel li l-Iskrivan tal-Kamra jkun awtorizzat li jikkorreġi xi żbalji ta' l-ortografija u jagħmel ir-renumbering neċessarju.

Il-Kamra rriżumiet u l-Viċi President tal-Kumitati rrapporta l-Abbozz ta' Liġi mgħoddi b'emendi.

KONSIDERAZZJONI MILL-ĠDID FIL-KUMITAT

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Speaker, nipproponi li klawsola 22 tiġi kkonsidrata mill-ġdid fil-Kumitat.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

TONIO BORG: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hija li klawsola 22 tiġi kkonsidrata mill-ġdid fil-Kumitat.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, Viċi President tal-Kumitati, jippresjedi.

Klawsola 22 - Reati kontra l-artikoli 6 u 10.

Clause 22 - Offences against sections 6 and 10.

ONOR.

"II" Klawżola 22 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) Fit-test Malti biss tagħha, minnufih qabel il-kliem "Id- dispożizzjonijiet tas-subartikolu (2) ta' l-artikolu 21" għandha tidħol iċ-ċifra "(2)";

(b) Fis-subklawżola (2) tagħha, minnufih wara l-kliem "Id- dispożizzjonijiet" għandhom jidħlu l-kliem "tal-provisos tas- subartikolu (1) u".

"II" Clause 22 shall be amended as follows:

(a) In the Maltese text only thereof, immediately before the words "Id-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (2) ta' l-artikolu 21" there shall be inserted the number "(2)";

(b) In subclause (2) thereof, immediately after the words "The provisions" there shall be inserted the words "of the provisos of subsection (1) and".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "II" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 22 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 22, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Il-Kamra rriżumiet u l-Viċi President tal-Kumitati rrapporta Klawżola 22 mgħoddija b'emenda.

MR SPEAKER: Skond il-ftehim milħuq fis-seduta Nru 366 tad-9 ta' Diċembru 1994, il-Kamra issa tgħaddi għat-Tielet Qari ta' dan l-Abbozz ta' Liġi.

L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nipproponi t-Tielet Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jirregola l-kompetizzjoni u jipprovdi għal kummerċ ġust f'Malta".

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

TONIO BORG: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hija li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jirregola l-kompetizzjoni u jipprovdi għal kummerċ ġust f'Malta".

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem.con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tielet Darba u għadda.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GUIDO DE MARCO (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarjijiet Barranin): Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 12 ta' Diċembru fid-9.00 a.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

Riżoluzzjoni dwar Ħtiġijiet Speċjali tal-Kunsilli Lokali.

MR SPEAKER: Skond il-ftehim milħuq fis-Seduta Nru 366 tad-9 ta' Diċembru, 1994, il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tnejn, 12 ta' Diċembru, fid-9.00 a.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fil-11.53 a.m. il-Kamra aġġornat.

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

FOOTBALL GROUNDS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Nirreferi l-Ministru għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari tiegħi numru 22312.

Jista' l-Ministru jgħid liema huma l-grounds tal-football li ngħataw lil xi għaqda/organizzazzjoni biex jintlagħab logħob regolari matul dan l- istaġun tal-football?

Liema hu l-kunsill li ressaq talba biex jieħu l-ground tal-lokalita' tagħhom f'idejhom?

X'raġunijiet ingħataw minn dan il-kunsill?

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: L-Onor.

Interpellant ninformah li l-grounds tal-football li ngħataw lil xi għaqdiet-organizzazzjonijiet biex jintlagħab logħob regolari matul dan l-istaġun tal-football huma dawk li ġew mogħtija lil MFA, fosthom il-grounds ta` Ta` Qali u Pace Grasso.

Hemm ukoll il- ground tas-Siġġiewi li jintuża regolarment mill-MAFA għall- kompetizzjonijiet tagħha.

Il-Kunsill tas-Siġġiewi kien talab biex jieħu l-ġurisdizzjoni tal- Kumpless Sportiv kollu tal-lokal f`idejh fil-waqt li dak ta` Pembroke għamel aċċenn simili fil-kwestjonarju li kien intbagħatilhom mill- Ministeru.

SPTAR KAREN GRECH: DIPARTIMENT TAL-MATERNITA' - QWIEBEL

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm midwives jaħdmu fil-Labour Suite fid-Dipartiment tal-Maternita' fl-Isptar Karen Grech?

Kemm-il shift jeżisti u kemm hemm midwives f'kull shift?

Kemm hemm postijiet ta' midwives vakanti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fil-'Labour Suite' tad-Dipartiment tal- Maternita' ta' l-Isptar Karen Grech, hemm 41 'midwife' li huma mqassmin hekk:

21 'Full-time' 10 'Part-time' 10 'Casual' jaħdmu 'roster' ta' 40 siegħa fil-ġimgħa.

Hemm tliet 'shifts' differenti:

'Shift BBO' li fih hemm żewġ 'midwives' li jagħmlu xogħol ta' 'Nursing Officer in charge' u ta' 'Deputy Nursing Officer'.

'Shift NNOO' li fih hemm tliet 'midwives'.

'Shift' normali ANRO li huwa magħmul minn:

'Shift A' fih 6 'midwives' 'Shift B' fih 7 'midwives' 'Shift C' fih 7 'midwives' Shift D' fih 6 'midwives'

Il-livell ta' 'staff' mixtieq huwa ta' seba' 'midwives on duty' f'kull ħin u nformat li dan l-iskop qed jintlaħaq bl-użu tal-'part-time midwives'

SPTAR KAREN GRECH - DIPARTIMENT TAL-MATERNITA'

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti xi informazzjoni fuq il-pilot scheme li qed titħaddem fil-preżent fid-Dipartiment tal-Maternita' fl-Isptar San Luqa u tikkonċerna Team Approach ta' Midwives waqt u wara t-tqala?

ONOR.

LOUIS GALEA: Din il-'Pilot Scheme' qed titħaddem minn 'team' ta' 'midwives' bil-koperazzjoni tad-Direttur u l-konsulenti tad-Dipartiment tal- Maternita' u ta' l-amministrazzjoni tan-'Nursing and Midwifery' ta' l- Isptar San Luqa.

L-iskop ta' din il-'Pilot Scheme' huwa biex l-omm tingħata attenzjoni aktar personali matul u wara t-tqala.

'Team' ta' sitt 'midwives' huwa nvolut f'dan il-proġett.

L-ommijiet jintgħażlu għal din il-'Pilot Scheme' jekk ikunu fil-kategorija ta' 'Low Risk', u jekk ikunu jixtiequ huma.

Tul iż-żmien tat-tqala, l-omm tiġi eżaminata mill-'midwives' tat-'team' u l-konsulent jiġi mgħarraf jekk jinqalgħu xi problemi.

L-ommijiet jiġu eżaminati minn speċjalista meta jiġu jagħmlu l-ewwel 'booking'; u meta jkollhom 32 u 36 ġimgħa tqala.

Il- 'midwives' tat-'team' jiltaqgħu ma' l-omm u jaraw li matul ix-xhur tat- tqala jistabbilixxu relazzjoni tajba bejniethom.

B'hekk tiġi assigurata aktar kontinwita' u l-omm tkun iżjed tħossha kalma u konfidenti matul it- tqala u waqt il-ħlas.

L-ommijiet kollha se jingħataw lista ta' mistoqsijiet li jimtlew matul u anke wara t-tqala.

L-'istaff' ukoll se jingħataw lista ta' mistoqsijiet, li wara li jiġu analizzati jkun jista' jiġi 'assessed' kif intlaqgħet din l- iskema u jekk ipprovdietx iżjed sodisfazzjon lill-ommijiet u anke lill- 'istaff'.

Huwa maħsub li jekk din il-'Pilot Scheme' tirnexxi jkun hemm sitt 'teams' ta' 'midwives-team' għal kull konsulent.

Jien nixtieq li l-professjoni tal- 'midwifery' terġa' tieħu l-irwol oriġinali tagħha b'mod proattiv, estiż kemm jista' jkun fil-livell primarju bl-iskop li t-twelid ma jibqax medikalizzat daqs kemm sar u biex tiġi imsaħħa l-idea li t-twelid hu parti integrali mill-iżvilupp u t-tgawdija tas-saħħa tal-bniedem.

FONDAZZJONI GĦAX-XJENZA U SERVIZZI MEDIĊI

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: B'referenza għall-"Construction Supervision Contract Agreement" li ġie ffirmat bejn il-Fondazzjoni għas-Servizzi u Xjenzi Mediċi u l-Italo- Maltese Foundation Monte Tabor fit-2 ta' Ġunju, ta' din is-sena il- partijiet ftiehmu fuq erbgħa kuntratti wieħed minn dawn kien il-kuntratt tad-Design fejn l-operatur (Italo-Maltese Monte Tabor) kellha tkun responsabbli għad-designs ta' l-Isptar il-Ġdid u kemm ukoll għal preparazzjoni tat-Tender Documents.

Jista' l-Ministru jikkonferma li dawn eventwalment instabu li ma kenux aċċettabbli u għaldaqstant kellhom jinġiebu speċjalisti Ingliżi fejn biddlu ħafna affarijiet u rranġawhom qabel ma ħarġet il-call for tenders?

X'kienet in-nefqa żejda għal dawn il- konsultazzjonijiet ma' speċjalisti Ingliżi?

Min ħallas għal dawn?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nikkonferma li l-Fondazzione Italo-Maltija Monte Tabor kellha l-inkarigu li tagħmel id-disinji u l-preparazzjoni tad- dokumenti għall-Appalt ta' l-Isptar il-Ġdid.

Ġie miftiehem ukoll li l-Fondazzjoni Maltija għas-Servizzi u Xjenzi Mediċi teżamina dawn id-disinji u dokumenti biex tiżgura li huma teknikament ta' l-aqwa' kwalita u konformi ma' l-esiġenzi tal-Gvern Malti.

Biex tagħmel dan l-FMSS kellha bżonn ta' esperti, Maltin u Barranin, fid- diversi oqsma li naturalment kellhom jitħallsu għas-servizzi tagħhom.

Il- Gvern jidhirlu li din in-nefqa kienet ġustifikata in vista tad-daqs u l- importanza ta' dan il-proġett.

Dan kollu kien proċess wieħed u xi suġġerimenti u korrezzjonijiet li għamlu dawn l-esperti naturalment ġew inkorporati mid-'designers' Taljani, iżda dan għax kienu jtejjbu d-dokumentazzjoni u mhux minħabba xi nuqqas ta' kapaċita' tat-Taljani kif donnha qed tinsinwa il-mistoqsija.

SPTAR SAN LUQA - REFURBISHMENT

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'għandu x'jaqsam is-Sur Michael Galea max-xogħol tar-refurbishment ta' l-Isptar San Luqa li għandu uffiċċju fl- istess kumpless fejn qegħdin l-uffiċċji tar-Refurbishment Division flimkien mas-Sur Philip Rizzo?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-persuna li qed issir referenza għaliha hi uffiċjal pubbliku impjegata bħala 'Works Technical Officer' fid-Diviżjoni tas-Saħħa, u tagħmel kull xogħol ta' dan il-grad li jingħatala.

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - AMBULANZI

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jikkonferma li fl-aħħar ġimgħatejn ambulanza li ħarġet biex tiġbor pazjent mill-Imsida minflok li rritornat l-isptar bil- pazjent, ġiet rrapportata li marret fil-viċinanza ta' San Anton, minħabba li x-xufier kien taħt l-influwenza ta' xorb alkoħoliku?

Jekk fl- affermattiv, x'investigazzjonijiet saru u x'miżuri ta' dixxiplina ttieħdu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li ma kien hemm l-ebda rapport ta' inċidenti ta' din ix-xorta fl-aħħar ġimgħatejn.

FONDAZZJONI GĦAX-XJENZA U SERVIZZI MEDIĊI - INĠINIER EMANUEL FARRUGIA

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'esperjenza kellu l-Inġinier Emanuel Farrugia speċjalment fil-bini ta' sptarijiet jew proġetti kbar li naturalment ġew ikkonsidrati qabel ma ġie ngaġġat bħala Project Director mal-Fondazzjoni tas-Servizzi u Xjenxi Mediċi b'responsabilita' għall-bini ta' l-isptar l-ġdid?

Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' curriculum vitae ta' l-Inġinier Farrugia?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tlabt li jinġabar it-tagħrif mitlub u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

GĦAJN TUFFIEĦA - PULIZIJA FIL-PARKING AREAS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Billi l-parking areas tal-bajjiet ta' Għajn Tuffieha ikunu frekwentati s-sena kollha minn numru kbir ta' ċittadini Maltin u turisti speċjalment fil-Ħdud u l-btajjel, jista' l-Ministru jirrimedja b'servizz ta' pulizija f'dawn l-inħawi naturalment fil-ħinijiet l-aktar frekwentati, sabiex ikun hemm aktar żamma ta' ordni?

Billi dan ix-xogħol mhux dejjem ikun possibbli li jsir mill-għases tad- distrett, jista' l-Ministru jikkonsidra li għal dawn l-inħawi u l-problemi rurali ma' jkunx hemm biss patrols imma l-preżenza tal-pulizija?

ONOR.

LOUIS GALEA: Għaddejt is-suġġeriment lill-Kummissarju tal- Pulizija.

MANIKATA - TRASPORT PUBBLIKU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Billi l-problema tat-trasport pubbliku fil-Manikata qegħda kulma tmur tikber, b'detriment li residenti ta' dan il- villaġġ qed ikunu l-vittmi ta' dawn in-nuqqasijiet, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra x'arranġamenti qed isiru mid-Dipartimenti u l- Awtoritajiet konċernati sabiex dawn il-problemi jiġu rimdejati u solvuti?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nformat li xi drabi jkun hemm xufiera li jonqsu milli jkomplu r-rotta għall-Manikata.

Kull meta l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku jkollha provi biżżejjed, titlob lill-Pulizija biex tipproċedi kontra dawn ix-xufiera.

Barra minn hekk, kull tant żmien jintbagħtu l-Enforcement Officers biex jissorveljaw l-inħawi ħalli jkun żgurat li x-xufiera jsegwu r-rotta kollha.

MANIKATA - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk l-istat tat-toroq tal-Manikata humiex aċċettabbli?

Għaliex tħallew f'dan l-istat matul dawn l-aħħar snin u x'qed isir biex tinstab soluzzjoni sabiex jitwettaq programm ta' l-għoti tat-tarmac sabiex dan il-villaġġ li huwa wkoll ikkonsidrat bħala bypass għall-bliet oħra jkollu t-toroq deċenti?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nformat li bħalissa fil-Manikata qed isir xi xogħol, infatti qed issir Triq Dun Mikiel Grima.

Dwar il-programm tas-sena d-dieħla, bħalma diġa' għidt fi tweġibiet oħra, il-programm ta' l-asfaltar irid jinħadem bejn id-Dipartiment tat-Toroq u d- Dipartiment tal-Kunsilli Lokali.

MANIKATA - TWESSIGĦ TA' TRIQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid x'ġara mill-pjan tad-Dipartiment sabiex titwessa' t- Triq Prinċipali tal-Manikata?

Meta fil-fatt kien l-ewwel darba ppjanat li jsiru dawn ix-xogħlijiet u għaliex qed jitħalla abbandunat dan ix-xogħol tant meħtieġ biex isolvi ħafna problemi li għandha l-komunita' tal- Manikata?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jiagħmel din il-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

FORZI ARMATI - GĦAJNUNA LILL-PERSUNI B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jikkonsdira li għal matul is-sena d-dieħla jsir pjan ta' ħidma bejn l-Armata u dawk l-għaqdiet volontarji li jgħinu lill-persuni b'diżabilita'?

Billi dan jawgura tajjeb biex l-Armata ttejjeb ir-rwol ċivil tagħha u jkun ta' benefiċċju kbir għas-soċjeta' Maltija li kulma tmur qed iżżid l- inizjattivi tagħha biex tgħin lill-persuni b'diżabilita' jilħqu livelli aħjar fis-soċjeta' tagħna, jista' l-Prim Ministru jagħmel dan fl- affermattiv?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li l-Forzi Armati ta' Malta huma sensittivi ħafna għall-ħteġijiet ta' persuni b'diżabilita', tant, li jagħtu l-għajnuna tagħhom b'mod konkret lil bosta għaqdiet f'dan il-qasam.

Bħala eżempju, f'dan il-mument qed iħejju kampanja b'risq l-"Eden Foundation".

Pero' irid jingħad li l-Forzi Armati huma mgħobbija b'ħafna dmirijiet direttament konnessi ma' rwoli speċifiċi ta' l-Armata u għaldaqstant mhux possibbli li jingħataw, addizzjonalment, id-dmir imsemmi fil-mistoqsija bħala rwol ġdid.

Madankollu, jekk l-Onor Membru għandu xi suġġeriment speċifiku, dan jiġi kkonsidrat skond iċ-ċirkostanzi.

LUKANDA VERDALA - ĦLAS LILL-EX-ĦADDIEMA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: X'kienu l-aħħar żviluppi dwar il-ħlas lill-ex ħaddiema tal- Lukanda Verdala tar-Rabat?

Billi l-liġi li tiggarantixxi ħlas privileġġat lill-ħaddiema kienet ġiet emendata fl-1973 għall-ammont ta' Lm200 u minkejja li żdiedu sostanzjalment il-pagi matul dawn l-aħħar 20 sena qatt ma ġiet riveduta u aġġustata skond iż-żmenijiet tal-lum, jista l-Ministru jqis dawn iċ-ċirkostanzi sabiex in vista ta' dawn in-nuqqasijiet, ma jkunux il-ħaddiema li jerġgħu isofru l- inġustizzja kif sar fl-imgħoddi?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Dwar l-ewwel parti tad-domanda nirrefei lill-Onor.

Interpellant għat-twegiba tal-mistoqsija parlamentari numru 22264.

Dwar it-tieni parti tad-domanda navza lill-Onor.

Interpellant li jekk hemm bzonn li ssir xi emenda tal-ligi din issir fiz-zmien opportun.