MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 548 It-Tnejn, 9 ta' Lulju, 2007 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 548

It-Tnejn, 9 ta' Lulju, 2007

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.02 p.m.

Talba

Seduta Nru. 548

It-Tnejn, 9 ta' Lulju, 2007

WERREJ

MINUTI 293

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 293

TQEGĦID TA' KARTI 299

KSUR TA' PRIVILEĠĠ 301

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IR-RATIFIKA TA' PATTIJIET BEJN MALTA U L-ISTATI UNITI TA' L-AMERKA FUQ L-IMBARKAZZJONI TA' BASTIMENTI (L-Ewwel Qari) 310

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-AMMINISTRAZZJONI PUBBLIKA (It-Tieni Qari)

PUBLIC ADMINISTRATION BILL (Second Reading) 310

AĠĠORNAMENT 323

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 327

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 347

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 547 li saret fl-4 ta' Lulju, 2007 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

SAN ĠILJAN - FLOODING EĊĊESSIV

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jistgħu jittieħdu passi biex meta tagħmel xita bil-qliel ma jkunx hemm flooding eċċessiv fil-pjazza ta' San Ġiljan quddiem l-għassa tal-pulizija?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq): Fil-pjazza msemmija jeżistu culverts li jwasslu għall-baħar.

Madanakollu wieħed jifhem li minħabba li din il-pjazza tinsab proprju fit-tarf tal-wied, meta tagħmel xita bil-qliel l-ilma jieħu ftit tal-ħin sakemm isib postu fil- culverts.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Il-Ministru għandu xi ħaġa x'jibdel, x'iżid jew x'jemenda fir-risposta li ta bħal-lum ġimgħa għall- mistoqsija parlamentari li għamiltlu jien dwar id-deċiżjonijiet li ttieħdu fuq persuni li nstabu akkużati b'tixħim mill-qorti u li nżammu għal ċertu żmien impjegati ta' l-awtorita' tat-trasport meta d-deċiżjoni kienet waħda ċara li dawn m'għandhomx jibqgħu hemmhekk?

MR SPEAKER: Niġbed l-attenzjoni li din id-domanda m'hijiex relatata mal- mistoqsija oriġinali imma jekk il-Kamra tagħti l-permess, insejjaħ lill- Ministru biex jirrispondi.

On a point of order, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Nerġa' ngħid li m'huwiex lok tiegħek li tgħidhom dawn l- affarijiet, Sur President.

Jekk qed tgħidhom inti u qed tiddeċiedi bħala ruling tiegħek li tgħidhom, qed nerġa' niġbidlek l-attenzjoni li din se tkun xi ħaġa li tapplika mhux biss għal din il-leġislatura imma għal- leġislaturi li ġejjin u tkun responsabbilta' personali tiegħek.

MR SPEAKER: Naturalment id-deċiżjoni tapplika mhux biss għal din il- leġislatura imma għal-leġislaturi kollha, sakemm ma jinbidlux l-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra kif qegħdin intavolati quddiem din il-Kamra.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Tista' bħala point of order tagħmilha ċara illi hija deċiżjoni tiegħek li kull darba tistqarrha b'dan il-mod?

L-ebda Speaker qablek m'għamilha din il-ħaġa.

Hija deċiżjoni tiegħek, b'ruling tiegħek, li tibda ssir, mela allura la se ssir issa, se tibqa' ssir f'leġislaturi oħra.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Ġustizzja u Intern): Naturalment l-intervent tiegħi huwa biex nesprimi opinjoni bħala membru ta' din il-Kamra, għax id-deċiżjoni hija dejjem tas-Sedja, hi min hi.

Safejn naf jien is-Sedja diġa' ġibdet l-attenzjoni għall-fatt illi d-domandi huma regolati fl-istanding orders tagħna u m'hemm xejn dwar id-domandi supplimentari.

Allura għandna ngħidu li m'għandux ikun hemm mistoqsijiet supplimentari?

Le.

Allura x'nagħmlu?

Nirriferu għat-tradizzjonijiet u l- prattiċi tal-House of Commons Ingliża.

Dan huwa l-prinċipju fl-opinjoni ta' din in-naħa tal-Kamra.

Ġaladarba m'hawnx provvediment dwar mistoqsijiet supplimentari, ma ngħidux li m'għandhomx isiru mistoqsijiet supplimentari imma nsegwu din il-prattika.

Jekk b'dik il-prattika d- domanda supplimentari trid tkun relatata, allura s-Sedja għandha d- diskrezzjoni - għax ma naħsibx li hu obbligu li nsegwu l-prattika tal- House of Commons - issegwihiex jew le.

Naħseb li hekk għandna nimxu f'dawn l-affarijiet.

Jekk se noqogħdu ngħidu kif qal l-aħħar darba l-Kap ta' l- Oppożizzjoni, li m'hemm imkien fl-istanding orders li d-domanda supplimentari trid tkun relatata mad-domanda prinċipali, jiena nista' nġib l-argument li allura nistgħu ma nagħmlu xejn domandi supplimentari għax m'hawn xejn dwarhom fl-istanding orders u naturalment din l- interpretazzjoni ma tkunx waħda raġjonevoli.

MR SPEAKER: Naturalment dan diġa' ġie rilevat f'seduti oħrajn.

On a point of order, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, huwa veru li hemm il-prattika tal-House of Commons li nipprovaw insegwu, u sewwa nagħmlu, li fejn ma jkunx hemm prattika f'din il-Kamra naraw il-prattika ta' Kamra oħra li nirrispettaw u nsegwuha.

Imma huwa ċar u lampanti li għal snin sħaħ kien hawn il-prattika f'din il-Kamra taħt l-iSpeaker preżenti u taħt l-iSpeakers ta' qablu, li ppermettew li jsiru mistoqsijiet supplimentari u ma nnotaw qatt li qed isiru mistoqsijiet supplimentari li m'humiex relatati.

Dawn tħallew għad- diskrezzjoni u għar-responsabbilta' politika tal-gvern li jiġi dikjarat li ma jiġux risposti għax ma jkunux relatati mal-mistoqsijiet oriġinali.

Il-prattika li qed tiddaħħal issa, ma tista' bl-ebda mod tiġi ġustifikata b'riferenza għall-prattika tal-House of Commons, għax għandna prattika tagħna li hija stabbilita ormai għal ma nafx kemm-il sena issa.

U ġiet ikkwotata anke minnek stess Sur President, f'deċiżjonijiet li ħadt.

Issa għandna diskontinwita' u d-diskontinwita' hija preċiżament li l-iSpeaker tal-Parlament ta' Malta qed jippronunzja ruħu fuq mistoqsija li qed issir minn deputat bħalu u qed jgħid: Din hija mistoqsjia supplimentari mhux relatata ma' ta' qabel.

Din hija unheard of.

Il-prattika tagħna m'hijiex il-prattika li ppermettitha dik.

Jekk hemm ruling ta' dan it-tip, qed nerġa' nirrimarka bl-aktar mod solenni li hija diskontinwita' u warajha, Sur President - oqgħod attent, għax qed tkun inti li qed tiftaħ il-bibien - jista' jkun hemm diskontinwitajiet oħra, b'kull leġittima issa għax jekk inħarsu lejn il-prattika tal-House of Commons f'ċerti affarijiet u napplikawhom għal Malta, diskontinwitajiet oħra joħorġu żgur minnha fil-prattika ta' din il-Kamra.

Jien l-ewwel wieħed li ma nixtieqhomx dawn l-affarijiet.

Imma jekk l-iSpeaker tal-lum qiegħed jiġġudika b'ċertu mod u qed idaħħal dan ir-ruling, għalija arbitrarju, għax kien hemm diġa' proċedura, il-gvern tal-ġurnata, kif diġa' għamel, jgħid li din il-mistoqsija supplimentari m'hijiex relatata ma' dik oriġinali u ma jirrispondix.

M'għandux ikun l-iSpeaker li jgħidlu jew jindikalu li għandu jgħid hekk.

Mhux kull darba li ssir din il-ħaġa għandu jkun hemm ir-ruling ta' l-iSpeaker!

Għaldaqstant qed nerġa' niġbed l-attenzjoni tiegħek, Sur President, u ta' din il-Kamra, li qegħdin quddiem proċedura illi tniżżilna fi triq li jekk irridu nimxu fuqha, nimxu fuqha, jiena l-ewwel wieħed ma nixtieqx, imma imbagħad mhux two weights and two measures.

Jekk qed tiġi implimentata llum b'dan il-mod, ma nistgħux niġu darb'oħra mbagħad nqaqu b'ċertu sens ta' bikja u ta' lament li ma jkunx ġustifikat quddiem il-prattika li qed niġu issa pproċeduti biha.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, Standing Order 197 ma jgħidx meta m'hemmx prattika u mhux prattika - nirriferu għall-House of Commons - imma jgħid "in all cases not provided for by the standing orders", jiġifieri f'affarijiet fejn l-istanding orders m'humiex regolati u l-mistoqsijiet supplimentari m'humiex regolati mill-istanding orders.

Allura s-Sedja għandha d-dritt, jekk trid hi, li tirriferi għall-prattika tal-House of Commons.

Jien m'għandix dubju li jekk fil-House of Commons issir mistoqsija supplimentari li kompletament m'għandhiex x'taqsam mad-domanda oriġinali, is-Sedja għandha dritt, jekk trid hi, tiġbed l-attenzjoni ta' dak li jkun għal dan il-fatt.

U ngħid hekk għax li kieku m'hemmx skop li wieħed jagħmel question time bil-miktub u nirrispondu oralment.

Nistgħu niddeċiedu li f'ċerta ġurnata d-domandi jkunu kollha fuq ċertu settur, per eżempju, fuq l-intern, u l-għada dwar it-trasport.

Proprjament jeżistu domandi speċifiċi bil-miktub sabiex kwalunkwe domanda supplimentari ssir relatata ma' dak is-suġġett.

Mela s-Sedja - naħseb li dan jiġri anke fl- Ingilterra - għandha d-dritt li tiġbed l-attenzjoni.

Il-punt imbagħad li wieħed irid jiddibatti huwa x'jiġri wara li s-Sedja tkun ġibdet l- attenzjoni ta' l-individwu.

Meta konna taħt gvern Laburista min jaf kemm-il darba jiena stess għamilt domandi li ma kenux relatati mal-mistoqsijiet oriġinali, is-Sedja ġibditli l-attenzjoni dwar dan u mbagħad xorta waħda ngħatajt risposta.

Ġieli ma ngħatajtx risposta wkoll, ħalli ma mmorrux naħsbu issa li dawn l-affarijiet ġraw taħt leġislatura jew oħra!

Niftakar li fi żmien meta l-Kap ta' l- Oppożizzjoni kien Prim Ministru ridt nistaqsih dwar xi allowances li naqqsu lill-pulizija, kien hemm domanda dwar l-allowances u bil-ħniena ppermettew li nistaqsi domanda fuq allowances oħra li kienu tnaqqsu wkoll u li ma kenux mertu ta' dik id-domanda, jiġifieri lanqas irridu nilagħbuha tal- qaddisin issa!

M'għandix dubju li s-Sedja għandha d-dritt tiġbed l-attenzjoni meta mistoqsija supplimentari ma tkunx relatata ma' dik oriġinali.

Li wieħed irid jara hu x'jiġri minn dak il-mument 'il quddiem.

Jekk il-ministru jagħżel li jweġibha, xorta waħda ngħaddu għat-tweġiba jew inkella hemm bżonn il-kunsens tal-Kamra?

Naħseb li dak huwa l-punt!

Il-Kap ta' l- Oppożizzjoni qed jagħmel il-cavallo di battaglia fuq jekk is-Sedja tistax tiġbed l-attenzjoni ta' l-Onor.

Interpellant li qed jagħmel domanda li m'għandha x'taqsam xejn mad-domanda oriġinali.

Naħseb li mhux fuq dik għandna niddiskutu.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ħloqna dibattitu, pero' dibattitu interessanti.

Il- Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, il-point of order għadna għaddejjin bih.

Bir-rispett kollu, il-mistoqsija m'hijiex jekk ħallejniex jew ma ħallejniex xi darba jew oħra lill-Ministru Tonio Borg meta kien deputat ta' l-Oppożizzjoni, jistaqsi mistoqsija li ma kenitx relatata mal-mistoqsija oriġinali.

Il-gvern tal-ġurnata għandu kull dritt jieħu r-responsabbilta' politika li ma jirrispondix il-mistoqsija għax ma tkunx relatata, jiġifieri li jieħu r-responsabbilta' politika hu u jgħid hu li m'hijiex relatata.

(Interruzzjonijiet) Issa agħtini permess ħalli niżvolġi l-argument tiegħi, għax inkella nkunu qed niddevjaw l-attenzjoni kif dejjem nagħmlu f'dan il- pajjiż.

Il-mistoqsija m'hijiex jekk il-gvern għandux id-dritt illi jgħid li ma jistax u ma jridx jirrispondi għall-mistoqsija supplimentari li m'hijiex relatata ma' dik oriġinali.

Saret miż-żewġ naħat tal-Kamra u ħadu r- responsabbilta' politika għaliha.

U hekk għandha tibqa', għax safejn naf jien dik hija l-prattika tal-Kamra!

Kemm ilni f'din il-Kamra jien, fil- maġġoranza enormi tal-każi, qatt ma ndaħal l-iSpeaker biex jippronunzja ruħu fuq din il-ħaġa!

Qatt ma kien hemm ruling ta' l-iSpeaker li tgħid: Din il-mistoqsija supplimentari m'hijiex relatata mal-mistoqsija oriġinali.

U bir-rispett kollu, l-iSpeaker m'għandu l-ebda bażi, la legali u lanqas morali biex jgħidha.

Matul is-snin tħallew isiru mistoqsijiet supplimentari mhux relatati mal-mistoqsijiet prinċipali u mbagħad sta għall- gvern li jgħid li ma jridx jirrispondi għal din ir-raġuni.

U għalhekk il- prattika tal-House of Commons f'dan il-każ ma tapplikax!

Għax kellna patafjun ta' rulings min-naħa ta' l-iSpeaker tal-Kamra, inti u ta' qablek, li marru fuq il-prassi ta' din il-Kamra!

U din il-prassi kienet sa ftit ta' żmien ilu illi sta għall-gvern li jaċċetta jew ma jaċċettax ir- responsabbilta' politika tiegħu u li ma jirrispondix għal mistoqsija oħra u mhux jgħidlu l-iSpeaker!

Qisu l-iSpeaker għandu bżonn jgħid lill-Ministru Mugliett li t-tali mistoqsija supplimentari m'hijiex relatata ma' dik oriġinali u li jista' ma jirrispondix jekk irid.

Nittama li l-Ministru Mugliett jew xi ministri oħra m'għandhomx bżonn toqgħod timbuttahom fuq ħaġa bħal din, Sur President.

Din hija xi ħaġa bla preċedent fil-mod kif qed tiġi indirizzata u qed tiftaħ avenues ġodda.

Mhux biss qed torbot leġislaturi oħra għal li ġej, meta ma tkunx speaker int u meta ma jkunx hawn l-istess gvern, imma qed tiftaħ ukoll bħala preċedent l-ewwel triq għal triq oħra u oħra.

Imbagħad insegwu preċedenti msemmija mill-House of Commons li jkunu qed jillimitaw u mhux iwessgħu ċ- ċans biex dan il-Parlament jagħmel l-iskrutinju tiegħu.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Qed inħawdu żewġ affarijiet, Sur President.

L-ewwelnett naqblu illi d-domandi supplimentari jridu jkunu relatati?

Għax jekk ma naqblux fuq din, allura ma nistgħu naqblu qatt.

Jekk naqblu ma' dik ir- regola u napplikaw dak il-prinċipju, li m'hijiex qiegħda fl-istanding orders bħalma m'hemm xejn fl-istanding orders dwar domandi supplimentari u napplikaw il-prinċipji tal-House of Commons li jridu jkunu relatati, kif nistgħu noħorġu bl-argument li s-Sedja ma tistax tiġbed l-attenzjoni tal- Kamra illi qed tinkiser prattika li bis-saħħa ta' standing order nagħmluha applikabbli f'Malta?!

Mela malli tgħid illi għandha tkun relatata, is-Sedja għandha dritt tikkummenta u tiddeċiedi li dik id-domanda supplimentari m'hijiex in order.

Issa għaliex għandha d-dritt li tagħmel hekk?

Għax jekk hija in order il- Ministru jista' jweġibha kif irid u jista' ma jweġibhiex u jgħid li m'huwiex fl-interess pubbliku li jagħti tweġiba.

Fil-fatt din saret kemm- il darba.

Imma meta m'hijiex in order, tista' tieqaf hemm, jiġifieri mhux jaħrab mid-domanda imma d-domanda ma tistax issir!

Allura f'dak il-każ imbagħad is-Sedja ddur u tara jekk hemmx permess.

L-aħħar darba nqala' dan l-istess inċident u l-Ministru Mugliett iddeċieda li jwieġeb id-domanda.

Imma ma nistgħux nattakkaw id-dritt tas-Sedja li tgħid li t-tali domanda supplimentari m'hijiex skond ir-regoli.

MR SPEAKER: Ladarba qegħdin nidħlu fil-mertu tal-ħaġa, jekk tippermettuli ftit se nagħmel ukoll il-kumment tiegħi.

Dak li qegħdin niddiskutu llum ġej minn seduti oħrajn ta' qabel.

U meta jkollok pożizzjoni biex tara eżattament x'jgħidu l-istanding orders, fejn m'hemmx rimedju fil-prattika trid taqa' fuq l-istanding orders ta' l-Ingilterra.

Biex niċċara ftit il- pożizzjoni se nikkwota dik il-parti rilevanti ta' x'jgħid il-handbook tal- prattika fil-House of Commons.

Dan jgħid hekk:

"The member asking the question then has the opportunity to ask a supplementary question which must relate to the subject of the main question, as printed in the order paper and after the minister's reply to that, the chair may call a member or other members to ask supplementaries which must likewise be relevant to the main question before proceeding to call the next question printed on the order paper.".

Dan huwa meħud minn paġna 52 tal-"Handbook of the House of Commons Procedure" ta' Paul Adams - Dealing with Question Time, Second Edition.

Jiġifieri din hija l-pożizzjoni li s-Sedja ħadet għax kien hemm osservazzjonijiet li qegħdin isiru jekk kemm-il darba aħniex mexjin skond l- istanding orders jew le.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Dejjem fuq dan il-point of order, Sur President.

Issa niġi għall-punt li qajjimt int imma se nħallih għall-aħħar.

Ħalli nibda l- ewwel b'dak li qal il-Viċi Prim Ministru.

Ma rridx nakkużah bi skiżofrenija, allaħares!

Imma għadu kemm qal jekk naqblux jew le li l- mistoqsijiet supplimentari għandhom ikunu relatati mal-mistoqsijiet oriġinali.

U qal li hekk naqblu jew li hekk għandna naqblu.

Imma ħames minuti ilu l-istess Viċi Prim Ministru kien qed isemmilna każ fejn hu stess għamel mistoqsija supplimentari li ma kenitx relatata mal-mistoqsija oriġinali!

(Interruzzjonijiet) Mela skużi, m'aħniex qed naqblu illi s- supplimentari għandhom ikunu relatati mal-mistoqsija prinċipali, għax int stess, in faciem curie għadek kemm għidtilna li staqsejt mistoqsija li ma kenitx relatata!

Allura kif tistaqsi mistoqsija li ma kenitx relatata meta kulħadd qed jaqbel, skond int, li għandha tkun relatata?

(Interruzzjonijiet) Mhux dak l-argument!

Jekk aħniex naqblu li għandha tkun relatata.

U m'aħniex naqblu.

La intom ma qbiltu meta kontu fl- Oppożizzjoni u lanqas aħna ma naqblu!

U dik hija l-prassi tal-Kamra.

Għalhekk imbagħad se ndur fuq il-punt tiegħek, Sur President.

In my view il-punt tiegħek huwa invalidu għax hemm prassi ta' din il-Kamra illi tissupera l-prassi tal-House of Commons!

Il-prassi ta' din il-Kamra dejjem kienet - sakemm ili hawn jien żgur u dan il-gvern ilu ormai 20 sena, naħseb li ta' qabli aktar u aktar - li l-mistoqsijiet supplimentari dejjem kienu jkunu fuq dak li d-deputat tan-naħa l-oħra jħoss li għandu jistaqsi.

U sta għall-ministru tan-naħa tal-gvern li jassumi r-responsabbilta' politika u jekk ma jkunx irid jirrispondiha għax ma tkunx relatata mal- mistoqsija oriġinali, ma jirrispondihiex.

Mela l-prassi tal-House of Commons fuq dan il-punt, fejn hawn prassi tagħna, m'hijiex applikabbli!

U dan hu l-argument kollu!

Għandna l-Viċi Prim Ministru Tonio Borg li meta jkun fl-oppożizzjoni jaqbel li jista' jagħmel mistoqsijiet supplimentari li ma jkunux relatati u meta jkun fil- gvern imbagħad jieħu pożizzjoni differenti.

Għandu kull dritt jagħmel hekk!

Jekk qed nibdluha b'dan il-mod radikali, jiġifieri li l-iSpeaker issa jeħodha in his own right u jgħid lil dak li jkun li ma jistax jagħmel dik dik it-tip ta' domanda, kollox sew, nagħmluha, imma qed nerġa' ninnota jien illi b'dan il-mod qed jiftaħ it-triq mhux biss biex din tiġi applikata għal leġislaturi oħra imma qed tiftaħ it-triq ukoll għall- interpretazzjonijiet li joħorġu minnha, li huma konsegwenti minnha, li wkoll jistgħu jiġu riferuti mhux daqstant b'mod ċar għall-prattika tal- House of Commons, li jkomplu jnaqqsu ż-żmien, il-ħin u l-potenzjal ta' skrutinju ta' din il-Kamra.

U din m'hijiex ħaġa tajba, Sur President!

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Il-Kap ta' l-Oppoiżizzjoni qed ipoġġi kliem f'ħalqi li jiena m'għidtx u qed jinterpretah kif irid hu.

Jien għidt li għamilt domanda li kienet marġinalment konnessa u s-Sedja ġibditli l-attenzjoni u qaltli li dik id-domanda ma kenitx relatata.

Pero' ladarba by leave of the House ħadd m'oġġezzjona, imbagħad il-ministru kien weġibni, kif tlett ijiem ilu, minkejja li d-domanda tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni ma kenitx relatata, il-Ministru Mugliett weġibha.

Imma dan ma jfissirx li s-Sedja m'għandhiex dritt, biex ma ngħidux obbligu, li tgħid li dik id-domanda m'hijiex relatata.

Imma ma jfissirx li ma nistax inqum u nieħu ċans nagħmilha, bħalma kemm-il darba miż-żewġ naħat tal-Kamra saru domandi mhux relatati, ma kienx hawn oġġezzjoni mingħand ħadd u twieġbu.

Imma allura dan ifisser li s-Sedja m'għandhiex dritt tgħid: Din id-domanda m'hijiex relatata, issa agħmlu intom?!

MR SPEAKER: Irrid nagħmel żewġ osservazzjonijiet.

Is-Sedja fl-aħħar dejjem tgħid li jekk hawn il-permess tal-Kamra, il-Ministru jista' jirrispondi.

Naħseb li dik bħala regola dejjem issir.

L-appell tiegħi huwa illi r- reviżjoni ta' l-istanding orders attwali għandhom bżonn verament li xi ħadd ikun attiv biex jara li jkunu jkopru l-bżonnijiet kollha tal-Parlament.

Din hija idea personali tiegħi pero' se nesprimiha.

Ma naħsibx li dan il- Parlament għandu għalfejn imur daqshekk snin lura biex jara x'jagħmel parlament ieħor għax ma sabx il-ħin biex jagħmel reviżjoni ta' l-istanding orders tiegħu biex ikun jista' jattwahom ħalli jilqgħu għal kull eventwalita' li tista' tkun tal-Parlament tagħna u d-dibattitu li sar illejla forsi jista' jservi biex nilħqu dan l-iskop.

Il-Ministru Jesmond Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Sur President, tajjeb li nfakkru xi staqsa l-Kap ta' l-Oppożizzjoni l-ġimgħa li għaddiet ħalli norbot ir-risposta li tajt mal-mistoqsijiet li għamel hu.

Hu kien staqsieni jekk huwiex aċċettabbli li ministru jdur fuq chairman ta' awtorita' u jgħidlu biex ma jkeċċix nies, jekk huwiex aċċettabbli li nippreżumu fuq x'se tkun l-outcome tal-maħfra presidenzjali, jekk kienx jidhirli li meta ministru qal liċ-chairman ta' l- ADT biex ma jkeċċix lin-nies, kien qed jeċċedi l-poteri ministerjali tiegħu u r-raba' mistoqsija kienet jekk jidhirlix li għandi noffri r-riżenja tiegħi.

Dawn kienu l-erba' mistoqsijiet.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni kien speċifiku u ħlief għall-aħħar mistoqsija indika liċ-chairman.

Jien ovvjament kelli nirrispondi with the chairman in mind u għidtlu li jiena qatt ma tajt xi ordni lill-bord biex ma jkeċċix nies.

Ma naħsibx li dawn huma yes men, dawn għadhom kif ġew appuntati, kieku l-aktar ħaġa ovvja li kienu jagħmlu dawn kienu li jgħidulek biex ma jkunux appuntati u għidt li qabel id-deċiżjoni kienet meħuda, ġiet mitkellma kollettivament u ttieħdet ċerta direzzjoni.

Ovvjament inqalgħu affarijiet oħrajn wara li għamilt dan l-istatement, partikolarment l-ittra u l-kummenti taċ-chairman fil-media, pero' jekk tixtarr sew x'kiteb iċ-chairman fl-ittra tiegħu, nemmen bis-sħiħ li ma jikkontradixxix dak li jien għidt lil dan il-Parlament.

Fil-fatt iċ- chairman kiteb hekk:

"It is also important to point out that the chairman and board of ADT were never told or influenced in what to do about such a case by anyone and I have enough confidence in the board members to be sure that they will not be influenced by anyone in such matters.".

Naħseb li dik hija stqarrija ċara li tikkonferma dak li għidt jiena hawnhekk fil-Parlament, li ma tajt l-ebda ordni liċ-chairman.

Forsi l- mistoqsija li wieħed tista' tirriżulta f'moħħu kienet il-kelma "kollettivament".

F'moħħi kont qed ninkludi liċ-chairman meta għidt "kollettivament"?

Forsi anke meta kiteb l-ittra tiegħu lilek, li ġiet iċċirkolata fil-media llum wara nofsinhar, li jiena ktibt lil dan il- Parlament forsi minħabba din qed jgħid li jiena gdibt lil dan il-Parlament?

Pero' x'ridt infisser meta għidt il-kelma "kollettivament"?

Jiena ridt infisser li ġbidt l-osservazzjoni tal-kap eżekuttiv bil-preċedent, kien anke kkonsultat l-avukat ta' l-ADT u ttieħdet id-deċiżjoni li jkun mistenni l-outcome tal-president, jiġifieri l-presidential pardon.

Jiġifieri niċħad li tajt xi ordni u f'dan is-sens użajt il-kelma "kollettivament".

Il-ġimgħa li għaddiet naħseb li kienet għadha friska li kont għadni kif inkellem lill-Prim Ministru dwar ir-riżenja tiegħi u kien bħal-lum, jiġifieri kien hemm mistoqsija, kien hemm ħafna battibekki jekk għandniex nirrispondu il-mistoqsijiet supplimentari u fil-fatt kelli ftit minuti sakemm nirrispondi dak li qal il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

U fir-risposta tiegħi ma rriferejt xejn għall-aħħar mistoqsija tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni jekk jidhirlix li għandi noffri r-riżenja tiegħi.

Jiena m'għandi bżonn l-ebda Kap ta' l-Oppożizzjoni biex nerfa' r- responsabbilta' politika tiegħi.

Għamiltha qabel ġejt f'dan il-Parlament, fil-fatt il-laqgħa li kelli mal-Prim Ministru kienet fl-4.00 p.m., ovvjament ma stajtx nitkellem b'mod espliċitu fuqha hawnhekk, il-Prim Ministru ma kienx għadu tani r-risposta tiegħu, pero' kulħadd jaf ir- risposta li ta l-Prim Ministru, cioe' li ma laqax ir-riżenja tiegħi, għalkemm jien offrejthielu bil-frankezza kollha, għax qalli li din m'hijiex korruzzjoni imma ġudizzju li jista' jkun dibattibbli, imma żgur ma biddilx id-deċiżjoni tat-tkeċċija ta' dawn iż-żewġ impjegati misjuba ħatja.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Opppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jista', jekk jogħġbu, il-Ministru jispjega x'ifisser meta jgħid il-kelma "kollettivament"?

Din tfisser il-Ministru flimkien mal- legal advisor ta' l-awtorita'?

Kollettivament tfisser li saret mas-CEO li qal ċar u tond illi ingħata d-direttiva biex jagħmilha, ma qabilx magħha u kellu jsegwiha?

Kollettivament tfisser maċ-chairman u mal-membri tal-bord li nnegaw li kienu parteċipi f'xi deċiżjoni?

U kif il-Ministru filli jgħidilna li ma tax ordni u mbagħad fir-risposta tiegħu stess semma l-kelma "ordni".

Jiġifieri l-ordni - nerġa' ninnega t-tieni ħaġa - ma kenitx biex dawn jitkeċċew.

Allura ordni kienet!

Filli ngħidu ordni filli ngħidu mhux ordni.

U bir-rispett kollu, safejn naf jien m'aħniex qegħdin nitkellmu fuq ir- riżenja tiegħu hawnhekk.

Qed nitkellmu fuq jekk qalx il-verita' lill- Parlament.

Kollettivament ma' min tkellem il-Ministru biex jasal għad- deċiżjoni?

Kollettivament tfisser - kif nafha jien u kif naħseb jafha l- poplu Malti u Għawdxi - illi kien hemm konsultazzjoni wiesgħa u sħiħa, give and take, mhux ordni lis-CEO biex jagħmel ċerti affarijiet, u minn dak li qed jgħid issa l-Ministru jirriżulta li kollettivament ma kienx hemm diskussjoni.

Iċ-chairman qalha, f'isem il-bord tad-diretturi, is-CEO qal li ngħata l- ordni - qed jikkonferma l-Ministru li ta l-ordni, mhux billi jgħid li ma tax l-ordni, hu semmiha l-ordni - u issa qed jgħidilhom li lanqas ta ordni.

Dan x'taħwid hu!

Allura "kollettivament" xi tfisser?

Jien fhimtha, il- poplu Malti u Għawdxi fehemha, li din kienet deċiżjoni kollettiva.

Jiġifieri kulmin għandu x'jaqsam fiha, mill-ministeru, għall-bord, għat-top management, kienu involuti fiha!

Inkella bir-rispett kollu, għaliex uża l- kelma "kollettivament"?

MR SPEAKER: Il-Ministru Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Sur President, naħseb li spjegajt x'ridt infisser bil-kelma "kollettivament".

Issa it's my word against his, is-CEO jew jiena.

Jien qatt ma aċċettajt dak li qal is-CEO meta qal li kellu xi direzzjoni.

Pero' - forsi naslu anke biex nikkollaboraw il-pożizzjoni tiegħi - kollettivament tista' ddejjaqha jew twessagħha kemm trid, mhux bilfors tinvolvi lill-bord, dik inti qed tgħidha, għax jista' jkollok tlieta min-nies ikkonsultati u jistgħu jkunu biżżejjed għax wara kollox hija deċiżjoni eżekuttiva tal-posponiment u mhux deċiżjoni tal-bord.

Pero' jekk naqra eżatti x'għidt jien, jiġifieri l-ordni - nerġa' ninnega t-tieni ħaġa - ma kenitx biex dawn ma jitkeċċewx.

Imbagħad erġajt ippreċiżajt li d- direzzjoni li ngħatat kienet fuq li kellek talba ta' l-avukat difensur ta' wieħed minnhom, li kien qed jikkwota preċedent fl-istess awtorita' fuq każ fejn kien involut impjegat taċ-ċivil, li fuqu kienet esprimiet ruħha il- public service commission.

Naħseb li mbagħad il-kelma "ordni" ippreċiżajtha, Sur President.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti u nsejjaħ lill-Viċi Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi nqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Report on the working of the General Contracts Committee and the Public Contracts Appeals Board during 2006; u maħruħ mid-Dipartiment tal-Kuntratti fil-Ministeru tal-Finanzi; u

Tagħrif dwar kumpanniji ta' konsulenza mqabbda mill-Ministeru tal- Finanzi, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari 27023.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien għandi point of order rigward l-istqarrija tal- Prim Ministru.

Kellna l-wegħda li l-Prim Ministru se jagħmel stqarrija dwar il-ftuħ jew l-inawgurazzjoni ta' l-isptar il-ġdid f'Tal-Qroqq.

Kellna l-wegħda wkoll – mingħalija din għamilha l-Ministru Louis Galea f'isem il- Prim Ministru - li din l-istqarrija se ssir fi żmien relattivament qasir u li se ningħataw twissija minn qabel għaliha.

Nisgħtu nkunu nafu fejn wasalna fuq din il-ħaġa għaliex qed jgħidulna li l-Parlament se jagħlaq fit- 18 ta' Lulju, bejn wieħed u ieħor, u tajjeb li nkunu nafu jekk u meta se ssir din l-istqarrija.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Ma nafx kemm dan huwa point of order!

L-istqarrijiet isiru jekk tkun trid il-persuna li tkun qed tagħmel l-istqarrija.

Jien wegħidt lill-whip li jekk issir stqarrija mill-Prim Ministru ninformah minn qabel.

Mela hawn xi obbligu li tagħmel l-istqarrijiet!

Meta jrid il- gvern jagħmel stqarrija.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Fuq l-istess point of order, Sur President.

Kollox sew, il-mistoqsija m'hijiex fuq jekk u mhux jekk.

Mingħalija kellna l- wegħda tal-Ministru Louis Galea f'isem il-Prim Ministru li se jagħmlu stqarrija fuq l-isptar f'Tal-Qroqq li ġie jiswa lill-fisku Malti Lm300 miljun.

Għamlu ħafna song and dance fuqu u sewwa għamlu, imma issa huwa tajjeb li kif għamlu fuq affarijiet oħra inqas importanti, jagħmlu din l- istqarrija wkoll.

Ma ninsewx li tliet snin ilu l-Prim Ministru kien għamel stqarrija lil dan il-Parlament li kien se jinfetaħ l-isptar bil-pazjenti kollha deħlin.

Għalhekk jekk l-istqarrija mhux se ssir għandhom jgħidulna li mhux se ssir u mhux jgħidulna li l-Prim Ministru jaħseb li għandha ssir jew li għad iridu jaraw jekk hux se ssir.

Aħna mingħalina li kellna l- wegħda formali tal-Ministru Louis Galea fuq din il-ħaġa.

Jekk ma teżistix din il-wegħda għandhom jgħidulna li ma teżistix.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni, żgħażagħ u Impjiegi): Sur President, f'din il-Kamra jien kont għidt lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni li jien nemmen li l-Prim Ministru ma jkollu l-ebda diffikulta` li jagħmel stqarrija fuq l-isptar u li jien kont se ngħaddi din ix-xewqa lill-Prim Ministru, xi ħaġa li fil-fatt għamilt għax anke l-unedited version tat- transcript ta' dik il-parti tal-question time għaddejthielu biex hu jkun jista' jieħu dawk il-passi li jidhirlu li huma xierqa.

Issa sta għall-Prim Ministru li jevalwa sew il-kummenti li saru dakinhar u li qed isiru llum biex imbagħad hu jkun jista' jidderieġi ruħu kif jidhirlu li jemmen li huwa l-aħjar fiċ-ċirkostanzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, jien napprezza l-mod kif qed jesprimi ruħu l-Ministru Louis Galea imma ma nistgħux noqogħdu nilagħbu l-basketball b'affarijiet bħal dawn, fejn toqgħod tgħaddi l-ballun 'l hemm u 'l hawn.

Meta xi ħadd ewlieni u prinċipali bħall-Ministru Louis Galea jgħidilna u jgħid lill-poplu Malti u Għawdxi li jinsab żgur li l-Prim Ministru mhux se jsib problema biex jagħmel din l-istqarrija, jien fhimt – kif fehmu wkoll sħabi u l-poplu Malti - li se ssir din l-istqarrija.

Issa nistgħu nkunu nafu x'iddeċieda l-Prim Ministru?

Se jagħmilha l-istqarrija jew le?

Jekk mhux se jagħmilha jgħidulna li mhux se jagħmilha.

Inutli noqogħdu ngħidu: Jekk il-Prim Ministru jaħseb li din tkun tajba, issa jara t-transcripts ta' x'intqal fil-Parlament u forsi mbagħad jerġa' jara x'għandu jagħmel.

Jiġifieri l-istqarrija mill-aspetti l-oħrajn trid issir.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, qegħdin kompletament out of order.

Ħadd m'għandu dritt jistaqsi meta jsiru l-istqarrijiet.

L-istqarrijiet isiru meta jsiru.

L-aħħar darba l-Ministru Galea qal li se jgħaddi messaġġ lill- Prim Ministru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Inkomplu bit-Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar skejjel tal-gvern li għandhom, jew se jkollhom matul l- 2007, grawnd bit-turf artifiċjali, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari W 372.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Ninu Zammit.

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Kopja tal-permess ta' l-Awtorita` ta' Malta dwar l-Ambjent u l- Ippjanar (PA 4716/2006) datata 8 ta' Frar, 2007, b'riferenza għal pavimentar ta' l-area quddiem il-Kon-Katidral ta' San Ġwann u parti minn Triq il-Merkanti, il-Belt Valletta, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari 27048;

f'isem il-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l- Informazzjoni, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar ħaddiema fid-dekasteru li għalih hu responsabbli l- Ministru għall- Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l- Informazzjoni, li għalqu l-61 sena u għadhom fl-impjieg, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari 25687;

u f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent inqiegħed fuq il- mejda tal-Kamra:

Avviż Legali 171 ta' l-2007 - Regolamenti ta' l-2007 li jemendaw ir- Regolamenti dwar il-Bijoċidi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Louis Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita`) Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar impjegati part-time jew bil-kuntratt, fil-perjodu bejn Jannar u Marzu 2007, fid-dekasteru li għalih hu responsabbli l- Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita`, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari 26049.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Dolores Cristina.

ONOR.

DOLORES CRISTINA (Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali): Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar stallar ta' lifts mill-Awtorita` tad-Djar għall-perjodu bejn l-2002 u 2007, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari 26991.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ngħaddu għal Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet.

Il- Kap ta' l-Oppożizzjoni.

KSUR TA' PRIVILEĠĠ

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, l-ewwelnett nixtieq nirriferi għall- ittra li bgħattlek dalgħodu riferibbli għall-każ tal-Ministru Jesmond Mugliett.

Nixtieq il-permess tal-Kamra biex naqraha għax imbagħad nixtieq li inti tgħidli x'għamilt fuqha.

Jien stennejt risposta mingħandek u ma kellix.

MR SPEAKER: Jien irċevejt l-ittra mingħand il-Kap ta' l-Oppożizzjoni u qed nagħtiha l-konsiderazzjoni li jixirqilha.

Naturalment irrid nikkonsulta ruħi wkoll.

Kienet korrispondenza jiġifieri ma kenitx xi proċedura parlamentari għas-seduta tal-lejla.

Pero` jekk hawn il-permess tal-Kamra, jista' jaqraha.

(Interruzzjonijiet) Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni qed jitlob li jaqra korrispondenza lis-Sedja.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien se nispjega għaliex ukoll, Sur President.

Skond ir-regoli tal-Kamra, biex nagħmel il-pass li jmiss għandi din is-seduta biss u dan il-ħin biss huwa disponibbli għalija.

Mela jien nixtieq inkun naf x'inhi r-risposta min-naħa tas-Sedja fuq din l-ittra ħalli mbagħad inkunu nafu kif għandna nirregolaw ruħna, mhux imbagħad jgħidulna li tlifna l-qaleb u l-ġbejna.

Jiġifieri jekk tippermettili l-Kamra jien nixtieq naqra din l-ittra, imbagħad nistaqsik x'inhi r-reazzjoni tiegħek għaliha, Sur President.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, bħalissa m'aħniex qegħdin fil-question time.

Jekk irid jagħmel mozzjoni għal dibattitu urġenti jagħmilha u mhux nibqgħu sejrin.

Il-question time sar, it-tqegħid ta' karti sar u issa qegħdin fil-ħin tal-mozzjonijiet.

L-uniċi mozzjonijiet li jistgħu jsiru huma dawk li jew bil-leave of house jingħataw permess, jew dawk li jingħataw in-notice tagħhom jew dawk, inkluż tal-mozzjoni urġenti, li jistgħu jitressqu minn kwalunkwe membru tal-Kamra.

Issa jekk irid jagħmilha, jagħmilha.

Jaqra l-mozzjoni, jagħmel it-talba, naraw jekk hijiex urġenti jew le u tiddeċiedi s-Sedja.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Kif taf int, Sur President, il-biċċa hija ftit aktar komplikata minn hekk għax ninsabu fil-ħin fejn għandna kull dritt inqajmu każ ta' ksur ta' privileġġ.

Fil-fatt dan il-ksur ta' privileġġ huwa ħafna aktar differenti minn tas-soltu.

Għalhekk jien xtaqt li jkolli l-permess li naqra l-ittra li bgħatt lilek dalgħodu, Sur President, biex imbagħad mir- reazzjoni tiegħek inkun nista' niggwida ruħi.

Każijiet ta' ksur ta' privileġġ jistgħu jitqajmu biss fl-ewwel seduta, fl-ewwel opportunita` u wara li jkun qam il-każ.

Issa dan huwa każ differenti minn tas-soltu u l- ittra tiegħi lilek dalgħodu hija riferibbli għal din il-ħaġa.

Issa jekk m'hemmx permess nibqa' miexi bil-proċeduri ta' ksur ta' privileġġ u xorta waħda naqra l-ittra.

Imma m'aħniex qed inkunu konformi ma' kif naħdmu b'ċerta lealta` jekk se nagħmlu hekk.

Jien xtaqt li l-ewwel naqra din l- ittra u nistaqsi lill-president tal-Kamra x'inhi r-reazzjoni tiegħu ħalli nirregola ruħi.

Din hija unreasonable bħala approach?

Jien ma narahiex unreasonable anzi naraha raġjonevoli.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Jien ma nafx x'għandha x'taqsam ir-risposta li tagħti s- Sedja għall-ittri.

Jekk hu jidhirlu li hemm każ ta' ksur ta' privileġġ, dan huwa pprovdut fl-iStanding Order 35, iressaq il-ksur ta' privileġġ, jagħti r-raġunijiet tiegħu u mbagħad tiddeċiedi s-Sedja.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, jekk ma jafx is-suġġett kif jista' jippronunzja ruħu b'dan il-mod il-Viċi Prim Ministru?

(Interruzzjonijiet) L-ewwel irrid ikolli ċ-ċans li nartikola ċerti affarijiet li għal dan il- Parlament u għal din id-demokrazija huma kruċjali.

Issa jekk ma tridunix nartikolahom b'ċertu mod, b'mod li għalija huwa ċivili, huwa raġunat u jimxi b'pass wara l-ieħor, nagħmluha at one go.

MR SPEAKER: Dak li esprimejt ftit qabel jibqa'.

Fil-fatt jien nikkonferma li rċevejt l-ittra mingħand il-Kap ta' l-Oppożizzjoni u qiegħed nagħtiha l- attenzjoni li jixirqilha u l-konsultazzjoni meħtieġa.

Ma jidhirlix li fl- ittra kien hemm li jien irrid nagħti risposta sal-lejla jiġiferi jidhirli li kien hemm "fi żmien raġjonevoli".

Għalhekk ma fhimtx li kien hemm dik l- urġenza fl-ittra per se.

Pero` nerġa' ngħid li rċevejt ittra u korrispondenza aktar milli proċedura parlamentari.

Jien ħadtha bħala korrispondenza li rċevejt mingħand il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Din hija l- pożizzjoni tas-Sedja f'dan il-mument.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, kif taf int, il-pożizzjoni tas-Sedja trid tkun konformi ma' dak li jgħidu l-iStanding Orders.

Naħseb li tista' tikkonfermali li l-iStanding Orders jgħidu li każ ta' ksur ta' privileġġ irid jitqajjem fl-ewwel opportunita`.

(Interruzzjonijiet) Is-Sedja taf li każ ta' ksur ta' privileġġ irid jitqajjem fl-ewwel opportunita` wara li jkun sar jiġifieri fl-ewwel seduta tal-Parlament.

Jiġifieri meta jien ktibtlek "fi żmien raġjonevoli" hija ħaġa ċara li jekk jien nibqa' nistenna t-tweġiba tiegħek sa għada, il-każ ta' ksur ta' privileġġ li, fl- opinjoni tiegħi, għandu jiġi artikolat b'ċertu mod jintilef jekk jiġi artikolat mod ieħor għax tkun skadiet l-ewwel opportunita`.

Għalhekk jien għidt b'mod ċivili u trasparenti li l-ewwel irridu naħdmuha b'dan il-mod.

Jien naqra din l-ittra, inti tgħidli fejn wasalt fir-risposta tiegħek, imbagħad din il-Kamra għandha kull dritt li tirregola ruħha.

Imma rrid regolamentazzjoni u mhux imbagħad għada jew pitgħada tgħidli li ddeċidejt hekk u l-każ jaqa'.

Ma tarax!

Jekk jiġri hekk ma tkunx tagħmel sens.

Jien qed ngħid li bil-permess ta' din il-Kamra jiena naqra din l-ittra, inti tgħidli fejn wasalt fid-deliberazzjonijiet tiegħek, imbagħad jekk tgħidli li ma tistax tagħtini deċiżjoni llum imma nistennew jumejn oħra, nitlob il- permess tal-Kamra u tiegħek biex dak li għandi nagħmel, jekk tiddeċiedi fin- negattiv, inkun nista' nagħmlu sa jumejn oħra.

Mhux imbagħad tgħidli li l- istorja skadiet.

Naħseb li qed inkun raġjonevoli.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: M'hu qed ikun raġjonevoli xejn.

Jekk għandu każ ta' ksur ta' privileġġ, iqajjem dan il-każ ta' ksur ta' privileġġ, jgħid x'inhu u m'għandha x'taqsam xejn ir-risposta tas-Sedja.

S'issa min qed jismagħna ma fehem assolutament xejn għax lanqas jaf fuqiex inhu l-każ ta' ksur ta' privileġġ.

Il-privileġġi tal-Kamra huma dawk li huma.

Jekk jidhirlu li fl- ittra li bagħat hemm xi allegazzjoni li xi ħadd f'din il-Kamra jew barra minn din il-Kamra kiser il-privileġġi tal-Kamra jgħidha u jqajjem dan il- punt issa.

Jekk l-allegazzjoni hija li fl-aħħar seduta xi membru tal- Parlament kiser il-privileġġi tal-Kamra, issa jrid iqajjimha f'din is- seduta, imbagħad illum jew f'xi seduta oħra, is-Sedja tagħti ruling dwar dan il-ksur ta' privileġġ.

Mela dawn il-misteri kollha!

Jaqbad u jgħidha!

U mela noqogħdu ngħidu: L-ewwel nistennew ir-risposta ta' l- iSpeaker u mbagħad naraw fiex tkun waslet.

Issa jqajjem il-ksur ta' privileġġ kif jidhirlu hu, taħt artiklu 35 li hemm fl-iStanding Orders kopert minn "Motions without notice" imma jgħid x'inhu.

Jekk irid jaqra l- ittra biex isostni l-ksur ta' privileġġ tiegħu jagħmilha u jingħata ruling.

Mhux jien se niddeċiediha din u lanqas hu.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, jien m'għandix problema biex ngħid x'inhu l-każ ta' ksur ta' privileġġ.

Mhux dik il-problema.

Il-problema hija li fin-nofs hemm issues li huma ħafna aktar fundamentali li jirrigwardaw il-pożizzjoni tiegħek ukoll, kif għidtlek dalgħodu fl-ittra li bgħattlek.

Kollox huwa marbut waħda ma' l-oħra.

L-ewwel tassumi r- responsabbiltajiet tiegħek int, Sur President, imbagħad nassumihom jien.

Jien ma nsibx oġġezzjoni biex nassumihom.

Imma rridu naraw kif se nipproċedu.

Jien lest li naqra l-ittra imbagħad immexxu.

Jekk għandi l- permess naqra din l-ittra, imbagħad nipproċedu.

Nagħmilha jien jekk l- iSpeaker ma jridx.

Din m'hijiex problema għalija.

MR SPEAKER: Jekk hawn każ ta' ksur ta' privileġġ, dan jitressaq imma aħna rridu nimxu skond l-Ordnijiet Permanenti.

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Jien ma nsib l-ebda oġġezzjoni li jaqra l-ittra in sostenn tal-ksur ta' privileġġ.

Jekk dan huwa każ ta' ksur ta' privileġġ, iqajmu.

Jien qrajtha din l-ittra u nista' ngħid li hemm allegazzjoni li l-Ministru Mugliett ma qalx il-verita` fuq domanda.

Issa jekk jidhirlu li dan huwa każ ta' ksur ta' privileġġ iqajmu.

L-iSpeaker ma jidħolx fl-istadju fejn tidħol ir-risposta ta' l-ittra ...

(Interruzzjonijiet) Imbagħad wara li tqajjem il-każ ta' ksur ta' privileġġ jidħol f'dik il-kwestjoni.

Ikun irregolari jekk l-iSpeaker jikkummenta qabel.

L-iSpeaker issa kważi qiegħed f'pożizzjoni ġudizzjarja.

Malli jitqajjem dan il-każ ta' ksur ta' privileġġ, dan il-misteru li issa niskopru x'inhu, dwar allegazzjoni li xi ħadd f'din il-Kamra kiser il- privileġġi ta' din il-Kamra – qed nieħu l-ġist ta' din l-ittra għax hemm allegazzjoni li l-ministru ma qalx il-verita` f'din il-Kamra - ....

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

ALFRED SANT: Point of order, Sur President.

MR SPEAKER: Ippermettili ftit, Onor. Borg.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

TONIO BORG: Allura x'nagħmel?

Inqajjem point of order waqt li jkun qed jitkellem hu ħalli ma jitkellimx hu?

Ħalli nispiċċa s-sentenza.

(Interruzzjonijiet) Ikun irregolari jekk tippronunzja ruħek qabel!

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiena ma tħallejtx naqra l-ittra u issa l-Viċi Prim Ministru qed jitħalla jikkwota minnha.

Jien qgħadt attent biex ikolli l- permess li naqra l-ittra imbagħad jikkwota minnha hu!

Dawn x'affarijiet huma!

(Interruzzjonijiet) Hawnhekk qed nitkellmu għall-Parlament.

Jien lest li nitkellem skond il-prassi tal-Parlament.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Jien ma kkwotajt xejn mill-ittra imma għidt x'inhu s- suġġett.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għamilha pubblika din l-ittra.

Issa jien qed nassumi li l-ksur ta' privileġġ se jkun ibbażat fuq hekk.

Fl- opinjoni tiegħi, ikun irregolari jekk is-Sedja, qabel ma tinqala' din il- kwestjoni twieġeb lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni u tagħti l-ġudizzju tagħha dwar x'inhi l-opinjoni tagħha.

Kif tista' tiddeċiedi hi - f'kapaċita` li tiddeċiedi bħala kapaċita` ġudizzjarja - jekk fil-fatt dan il-kontenut huwiex veru jew le?

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, dan huwa l-crux ta' l-ewwel punt tiegħi.

Is-Sedja m'hijiex ġudizzjarja hawnhekk.

Is-Sedja hija regolatorja, jiġifieri tirregola l-mod kif jimxi l-Parlament.

(Interruzzjonijiet) Għall-informazzjoni tagħkom kwestjonijiet ġudizzjarji jistgħu anke jiġu riferuti lill-qorti u bħala avukati jmisskom tafu aktar minni.

Fuq il- kwestjoni li għandna quddiemna, li għandi sal-lejla biss sabiex inqajjimha, bħala deputat inħoss li l-ewwel dover m'huwiex tiegħi jew ta' xi deputat ieħor imma huwa tal-president tal-Kamra.

Hu jrid jippronunzja ruħu quddiem xi ħaġa li hija manifesta u lampanti.

Kien għalhekk li jiena bgħattlu l- ittra ħalli jkun hu li l-ewwel jieħu pożizzjoni.

Il-president tal-Kamra għandu kull dritt li ma jeħux pożizzjoni u għandu kull dritt ma jaqbilx li għandu jieħu pożizzjoni.

Għandu kull dritt li jieħu pożizzjoni "X", "Y" jew "Z", imma se mai, irridu nkunu nafu ħalli mbagħad inkun nista' neżerċita d-dover tiegħi bħala membru parlamentari.

Għalhekk il-punt kollu u għalhekk I resent li ma nistax naqraha l-ewwel.

Allura qiegħed neżonera – li ma rridx nagħmilha – lill-iSpeaker mid-dover kardinali tiegħu li jiddefendi d-drittijiet u l-integrita` ta' din il- Kamra.

Min-naħa l-oħra, jekk jieħu l-pożizzjoni tiegħu, immexxi.

Imma ma rridux noqogħdu nistennew - sakemm jieħu l-pożizzjoni tiegħu – jumejn jew tlieta għaliex inkella jiġu jgħiduli li ma nistax nieħu pożizzjoni peress li skond l-istanding orders tkun għaddiet l-ewwel okkażjoni li kelli sabiex intellagħha.

Din hija l-kjarifika li qiegħed nitlob jien.

L-ewwel hemm bżonn li l-iSpeaker, fil-funzjoni regolatorja tiegħu, mhux ġudizzjarja, għandu d-dritt u d-dmir li jekk xi ħadd ikun qiegħed, per eżempju, jgħid xi ħaġa kontra l-President tar-Repubblika, iwaqqfu milli jkompli.

Din qiegħda fl-istanding orders.

Jekk xi ħadd jinsulta lil xi ħaddieħor, il-president tal-Kamra għandu d-dmir li jwaqqfu.

Dak ġudizzjarju jew regolatorju?

Bl-istess mod, jekk xi ħadd qiegħed jagħmel xi ħaġa li tmur kontra r-running ta' din il-Kamra b'mod gravissimu, il- funzjoni regolatorja ta' l-iSpeaker timplika li hu jieħu l-ewwel pożizzjoni.

Jekk ma jridx jeħodha hu, neħodha jien u jeħduha sħabi.

Dan huwa l-punt kollu.

U għalhekk l-ittra tiegħi ta' dalgħodu, fejn stennejt li se jkolli comeback mingħandek qabel din is-seduta ħalli mbagħad inkun nista' nirregola l-pożizzjoni tiegħi.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, allaħares insegwu dan ir-raġunament!

Li kieku kellu l-president ta' din il-Kamra jwieġeb għaliha u jgħid li l- membru parlamentari gideb jew ma gidibx u mbagħad, jitqajjem il-każ ta' ksur ta' privileġġ wara, x'ġudizzju tkun se tieħu?

Il-ġudizzju tkun diġa' ħadtu barra l-Parlament.

U jista' jkun li forsi għalhekk intbagħtet l- ittra.

Jien qiegħed ngħid li jekk jidhirlu l-Kap ta' l-Oppożizzjoni li hemm ksur ta' privileġġ, għandu jqajjem dak il-ksur ta' privileġġ.

Il-ksur ta' privileġġ jista' jkun meta xi ħadd kiser il-liġi, bħal per eżempju, editur kiteb artiklu libelluż fil-konfront ta' xi ħadd - bħall-każ ta' Demicoli meta huma kienu kaxkruh hawn u mbagħad għidna li dak il-każ għandu jispiċċa jmur quddiem il-qorti – u jista' jkun hemm affarijiet oħra li jiksru l-privileġġi imma ma jiksrux il-liġi.

Xorta waħda l-iSpeaker jagħti ġudizzju.

Mela ma jagħtix ġudizzju.

Tant jagħti ġudizzju li jekk prima facie jidhirlu li m'hemmx każ jieqaf kollox hemm u jekk prima facie jidhirlu li hemm każ f'dak l-ewwel stadju, imbagħad hemm proċedura speċjali sabiex naraw x'piena se nagħtu lil xi ħadd li jkun kiser il-privileġġi.

Riċentement din ġiet applikata wkoll.

Kien hemm xi ħadd li ċempel membru parlamentari Laburista fuq xi mistoqsija parlamentari li għamel u l-iSpeaker, l-ewwel ħa deċiżjoni fuq jekk dan huwiex ksur ta' privileġġ u mbagħad, meta qal li dan huwa ksur ta' privileġġ, morna quddiem il-kumitat permanenti dwar il-privileġġi ħalli naraw dan il-każ x'inhu.

Issa ħalli ngħidu li dik il-persuna kitbet ittra lilek, Sur President, u l- membru parlamentari staqsa jekk huwiex ksur ta' privileġġ il-fatt li xi ħadd ċempillu fuq mistoqsija parlamentari.

Li kieku f'dak il-każ ġara hekk, l-iSpeaker kien jirrispondi lil dik il-persuna.

Mentri l-proċedura hawnhekk hija li jitqajjem ksur ta' privileġġ, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jaqra l-ittri li jrid hu in sostenn ta' dak il-ksur ta' privileġġ - apparti li l-ittra hija diġa` pubblika - u mbagħad tiddeċiedi s-Sedja.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, dan huwa veru każ ta' argumentazzjoni li tqabbel like with unlike sabiex taparsi tasal għal soluzzjoni jew għal deċiżjoni.

Qiegħed tqabbel like with unlike.

Aħna qegħdin nitkellmu fuq każ fejn l-inċidenti ġraw fil-Parlament u ġraw quddiem il-president ta' din il-Kamra, bil-funzjonijiet regolatorji li hu għandu f'din il-Kamra.

Dan il- każ għandu żewġ aspetti.

Hemm il-pożizzjoni li se tieħu int bħala Speaker - li quddiemek ġara l-inċident - u l-pożizzjoni li se jieħdu d-deputati li f'wiċċhom ġara l-inċident.

Bir-rispett kollu inti għandek il-poter, il- funzjoni u d-dmir li meta jkun hemm xi ħaġa li ġrat b'mod lampanti u li tmur kontra kull proċedura demokratika u parlamentari, allura tieħu l-passi meħtieġa.

Issa għandek id-dritt ukoll - tajjeb kemm hu tajjeb jew ħażin kemm hu ħażin - li ma teħux dak il-pass.

Jekk inti tiddeċiedi li f'dan il-każ tieħu l- passi tiegħek, allura ma jkun hemm l-ebda raġuni għalfejn membri ta' din il- Kamra, inkluż jien, inkomplu bl-argument tagħna.

Inħallu f'idek.

Imma jekk tiddeċiedi li ma teħux passi – u għalhekk il-mistoqsija tiegħi – allura minn hemm imbagħad jaqa' d-dover fuqna li nipproċedu f'dan il-każ.

Jien ma nafx x'għandu x'jaqsam l-eżempju li ġab il-Ministru Borg?

Bir- rispett kollu imma jien kien mingħalija li quddiemi għandi l-avukati.

Safejn naf jien like with unlike ma jwasslek imkien bħala argumentazzjoni.

Sur President, hawnhekk għandna każ fejn quddiem din il-Kamra xi ħadd għamel xi ħaġa, fejn b'mod lampanti - ngħid jien u jgħid il-poplu - inkisru ċerti regoli elementari ta' kif inġibu ruħna fid-demokrazija.

Il- mistoqsija tiegħi fl-ittra li bgħattlek dalgħadu kienet: "Int x'se tagħmel Sur President?" ħalli mbagħad nirregola ruħi.

Dan il-każ m'għandux x'jaqsam mal-każ li qajjem il-Ministru Tonio Borg.

Assolutament m'għandux x'jaqsam!

Il-prinċipju m'huwiex l-istess.

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq kif jaħdem dan il-Parlament u fuq kif taħdem id-demokrazija.

MR SPEAKER: Ma jistax ikun li nkomplu sejrin fuq hekk.

Il-Ministru Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, on a point of order.

Jien noġġezzjona bħala membru ta' din il-Kamra li b'xi mod tiġi adottata proċedura fejn allegazzjoni kontra membru parlamentari, fi kwadru ta' ksur ta' privileġġ, tiġi diskussa u deċiża fis-sigrieta tal-president tal-Kamra mingħajr ma l- Kamra u l-membru konċernat ma jkollu d-drittijiet kostituzzjonali u d- drittijiet tal-ġustizzja naturali li jkun jaf x'inhi l-allegazzjoni u li jkun jista' jiddefendi ruħu kontra tagħha.

Dan ikun ħażin ħafna!

U jien qiegħed noġġezzjona bħala membru ta' din il-Kamra li jkun hawn xi membru hawn li jagħmel allegazzjoni fil-konfront tiegħi ...

L-ittra li qiegħed jitkellem fuqha b'manjiera ta' tfigħ ta' tajn qabad u għamilha pubblika.

U issa qegħdin noqogħdu niktbu n-novelli sabiex nitkellmu fuq xi ħadd!

Dan imur kontra d-drittijiet tal-ġustizzja naturali li għandi dritt għalihom jien, id-drittijiet kostituzzjonali tiegħi u m'hawn ħadd li jista' jġib xi ħaġa kontra xi membru parlamentari li tiġi deċiża u diskussa fis-sigriet ta' presidenza.

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom, irridu nikkonkludu.

Il-Kap ta' l- Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, dan it-tbaqbiq isteriku jħallini kompletament ...

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom, inżommu l-kalma fil-Kamra.

Il-Kap ta' l- Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Dan it-tbaqbiq isteriku jġegħilni nissuspetta affarijiet aktar strambi għaliex safejn naf jien, ħadd ma semma l-kelma "sigrieta".

Sur President, jiena semmejt il-kelma "sigrieta" fl-ittra tiegħi?

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

LOUIS GALEA: Mhux hekk ifisser meta qiegħed tgħid li "jiddeċiedi hu" u jippreġudika l-każ.

Hawnhekk qegħdin ngħidu prejudging without the right of answer.

Audi alteram partem.

Hekk qiegħed tgħidlu.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-Ministru Galea kollu mbaqbaq qed jgħidli li jiena għidt lilek, Sur President, sabiex tiddeċiedi fis-sigriet.

Dan m'hu veru xejn.

Minn fejn ġabha din?

Fil-funzjoni regolatorja tiegħu l-president ta' din il-Kamra għandu d-dritt u d-dmir, li fejn bl-aktar mod lampanti r- regoli ta' mġieba demokratika trasparenti qed jinkisru, b'disprezz lejn il- membri kollha ta' din il-Kamra, jieħu l-passi meħtieġa.

Il-passi mhux fis- sigriet, imma jrid jieħu passi.

Jien l-ewwel wieħed se neħodhom b'mod moħbi?

Ma tarax!

Qed nitkellmu fuq xi ħaġa li saret b'mod moħbi, fejn ċerti nies li kellhom jitkeċċew intqal lilhom li ma jitkeċċewx u mbagħad jgħidu li dak li ġara, ġara b'mod kollettiv!

Huwa ovvju li l-mod ta' kif jipproċedi l-president ta' din il-Kamra, għandu jkun wieħed trasparenti, miftuħ u kompletament ġust.

Imma l-ewwel irid jiddeċiedi l-president ta' din il-Kamra jekk huwiex se jieħu passi hu, jekk hux se jċaqlaq hu l-affarijiet jew le.

Jekk jiddeċiedi li ma jridx jieħu passi, allura mbagħad neħduhom aħna.

Min daħħal is-sigriet?

Ma tarax!

Dawn l-affarijiet intom qegħdin tivvintawhom.

Il-mistoqsija tibqa' din: Jien se naqraha l-ittra jew mhux se naqraha?

Se tieħu passi jew m'intix se tieħu passi?

Jekk ma tridx tieħu passi int, allura se jkolli nressaq ksur ta' privileġġ.

(Interruzzjonijiet) Ħalli jitkellem il-president tal- Kamra l-ewwel għaliex din hija xi ħaġa ħafna iktar importanti.

Hawnhekk il- president tal-Kamra għandu d-dmir u d-dover li jħares u jipproteġi l- funzjoni ta' din il-Kamra.

Jekk ma jridx jeżerċitahom affari tiegħu, imma għandu jgħidilna l-ewwel xi jrid jagħmel.

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom, żommu l-kalma u nikkonkludu.

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, m'huwiex minnu li jien qiegħed noġġezzjona li tinqara l-ittra.

Jien qiegħed ngħid li għandha tinqara fil- kontest ta' ksur ta' privileġġ.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Tista' tagħti ruling fuq jekk nistax naqra din l-ittra l-ewwel u mbagħad inkun nista' nimxi fuq dak li tgħidli int?

MR SPEAKER: Jekk hawn permess li tinqara l-ittra ma nsib l-ebda oġġezzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, mhux permess trid tagħti imma ruling issa.

MR SPEAKER: Ma nsibx oġġezzjoni min-naħa tas-Sedja li tinqara l-ittra sakemm ikun hawn il-permess tal-Kamra.

Insejjaħ liIl-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, qegħdin out of order sabiex taqbad taqra ittra.

Hawnhekk ħadd ma jista' jaqbad iqum u jaqra ittra għaliex inkella kulħadd jibda jiġi bl-ittri u jaqrahom.

L-ittri tista' taqrahom fil- kontest ta' mozzjoni.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għandu d-dritt taħt l- artiklu li semmejt, sabiex iressaq ksur ta' privileġġ u jaqra mitt ittra jekk irid.

Imma ma jistax jaqbad u jaqra ittra hekk.

Irid iqum jgħid x'inhu l-ksur ta' privileġġ.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni ilu aktar minni fil- Parlament u għalhekk naħseb li jaf x'inhuma l-proċeduri.

Iqum, jgħid x'inhu l-ksur ta' privileġġ u mbagħad isostnih kif irid hu, jagħmel l- argumentazzjoni tiegħu u wara ssir l-argumentazzjoni minn din in-naħa, imbagħad jingħata ruling.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu, il-punt kollu huwa dan.

Min se jressaq ksur ta' privileġġ?

Int jew jien?

Dan huwa l-punt kollu.

Hawnhekk ninsabu quddiem xi ħaġa li m'hijiex tas-soltu.

Din hija xi ħaġa sui generis u m'hu veru xejn li ma nistax naqra din l-ittra.

Jekk il- president tal-Kamra jiddeċiedi li l-ittra tinqara b'ruling, allura tinqara għaliex il-president stess huwa in cause fuq din il-biċċa xogħol.

L-elementi prinċipali ewlenin ta' kif jitmexxa dan il-Parlament jiddependu minnu, u l-każ quddiemna huwa xi ħaġa li toħroġ minn dak li ġara quddiemu fil-funzjoni regolatorja tiegħu.

Issa meta ġara l-każ ma setax jieħu azzjoni għaliex ħaseb li hemm ċerti affarijiet li huma in regola.

Pero' wara sar jaf mod ieħor, kif sirna nafu aħna wkoll.

Issa se jieħu miżuri jew le?

Għandu jgħidilna.

Jekk mhux se jieħu miżuri, nimxu aħna.

Jiġifieri qegħdin inkunu kompletament kongruwenti ma' kif għandha timxi din il-Kamra.

Issa sta għalik, Sur President, li tagħti ruling fuqha.

MR SPEAKER: Il-pożizzjoni tas-Sedja hija li kull membru jista' jressaq - dan jibqa' allegazzjoni sakemm ikun ipprovat - ksur ta' privileġġ.

Dik l- ittra hija konnessa mal-ksur ta' privileġġ.

L-Ordnijiet Permanenti jgħidu li jekk kemm-il darba xi ħadd jidhirlu li għandu ksur ta' privileġġ, allura jressaq il-ksur ta' privileġġ, irrispettivament minn dak id-diskors kollu li ntqal u irrispettivament mill-korrispondenza li għaddiet.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, nerġa' nikkjarifika dak li għidt.

S'issa għadni ma ressaqtx każ ta' ksur ta' privileġġ għaliex qiegħed nistenna l-pożizzjoni tas-Sedja fuq xi ħaġa serjissima, li ġrat bħal-lum ġimgħa quddiemek.

S'issa għadni ma nafx x'inhi din il-pożizzjoni u qiegħed nistenna li nkun nafha.

Għalhekk qiegħed ngħid li nieħu l-pożizzjoni tiegħi skond id-deċiżjoni tas-Sedja.

X'inhi l-pożizzjoni tas-Sedja fuq l- ittra li bgħattlek?

Xejn aktar u xejn anqas.

Ħalli nibdew.

MR SPEAKER: Is-Sedja diġa' esprimiet ruħha meta jiena għidt li rċevejt ittra mingħand il-Kap ta' l-Oppożizzjoni u li din kienet korrispondenza u mhux proċedura parlamentari.

Jiena għidt ukoll li s-Sedja qiegħda tagħti l- attenzjoni kollha u qiegħda tikkonsulta ruħha fuq il-kwestjoni u meta jkollha l-mument li tirrispondi, tirrispondi għal dik l-ittra li rċeviet.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, qegħdin kompletament out of order.

Hawnhekk qegħdin fil-ħin tal-mozzjonijiet.

Meta qegħdin waqt mozzjonijiet, għandha titressaq mozzjoni u inti trid tagħti tlett ijiem notice ħlief meta jkun hemm xi ħaġa li tkun tinsab fil-lista ta' l-artiklu 35.

Issa aħna f'liema stadju qegħdin għaliex hawnhekk qisna qegħdin fil-limbu?!

MR SPEAKER: Qegħdin fl-istadju tal-mozzjonijiet.

ONOR.

TONIO BORG: Mela allura l-Kap ta' l-Oppożizzjoni jressaq il- mozzjoni.

Jekk ma jridx iressaq il-mozzjoni u juri li hu ma qajjimx....

(Interruzzjonijiet) Mhux noqogħdu nilagħbu hide and seek.

MR SPEAKER: It-talba tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni għamilha issa li wasalna fil-ħin tal-mozzjonijiet.

ONOR.

TONIO BORG: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għandu jaqbad jgħid li jrid iressaq mozzjoni ta' ksur ta' privileġġ.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, nerġa' ngħid x'inhu l-punt tiegħi.

X'pożizzjoni qiegħda tieħu s-Sedja fuq din il-kwestjoni?

Hawnhekk m'iniex out of order.

Mozzjoni li għandha x'taqsam ma' kif titmexxa din il-Kamra hija dejjem in order u trid tiġi ċċarata.

Ma jistax ikun li din il-Kamra titmexxa b'mod li ma jkunx hemm president li jifhem li jrid jikkjarifika kif isiru l-proċeduri li bihom membru ta' din il-Kamra jrid juri responsabilita' sħiħa lejn in-nazzjon u lejn dan il-Parlament.

MR SPEAKER: Is-Sedja terġa' tiġbed l-attenzjoni li dan kollu qam fil-ħin tal-mozzjonijiet, pero' ma tressqet l-ebda mozzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, issa hawnhekk se nagħmel protesta kontra tiegħek personali għaliex m'intix qiegħed tassumi r-responsabbiltajiet kostituzzjonali tiegħek.

Nixtieq inressaq mozzjoni fuq ksur ta' privileġġ tal-Ministru Mugliett li lanqas jixraqlu jkun ministru aktar f'din il- Kamra!

Bħal-lum ġimgħa staqsejtu jispjega l-pożizzjoni tiegħu fuq meta ġew imkeċċija żewġ impjegati ta' l-awtorita' dwar it-trasport akkużati u misjuba ħatja mill-qorti b'tixħim.

Jiena staqsejtu x'kienu r- responsabilitajiet tiegħu.

Kif taf, għaliex inti kont preżenti Sur President, ir-risposta li ta kienet fis-sens li d-deċiżjoni ttieħdet kollettivament.

U se nerġa' naqraha:

"Jiġifieri l-ordni, nerġa' ninnega t-tieni ħaġa, ma kenitx biex dawn ma jikteċċewx.

Id-direzzjoni li ngħatat kienet fuq li kellek talba ta' avukat difensur ta' wieħed minnhom li kien qed jikkwota preċedent.".

Qabel dan il-kliem il-Ministru Mugliett qal hekk:

"Din kienet deċiżjoni li qabel ma ttieħdet ġiet mitkellma kollettivament u ttieħdet ċerta deċiżjoni.".

Sur President, qiegħed jgħid "kollettivament".

Jien dalgħodu bgħattlek din l-ittra u se naqraha għaliex jiena ma ppretendejtx li wara dak li ħareġ fil-gazzetta – ma kenux il-gazzetti tal-partit Laburista li ħarġu dawn l- affarijiet ħalli ħadd ma jiġi jgħid li kien hemm xi witch-hunt jew li qegħdin nipprovaw nassassinaw in-nies - "The Times", fejn ħarġet ittra taċ- chairman ta' l-awtorita' dwar it-trasport flimkien ma' artiklu li jikkorraborah, u ċaħad li kien hemm xi involviment kollettiv u meta jkun hemm gideb sfaċċat u lampanti bħal dan, minn ministru tal-gvern quddiem dan il-Parlament, inti se tibqa' sieket.

Għalhekk bgħattlek dik l-ittra għaliex stennejt li l-ewwel passi fuq din il- ħaġa se teħodhom int - u mhux fis-sigriet - fil-funzjonijiet regolatorji li għandek hawnhekk, billi tibgħat għall-persuna konċernata u tgħidlu jispjega quddiem dan il-Parlament.

Għallinqas nibdew minn x'imkien ħalli jkollna kontabilita' f'dan il-pajjiż.

Għalhekk ktibtlek dalgħodu din l- ittra li tgħid hekk:

L-Onor.

Anton Tabone, Speaker, Kamra tar-Rappreżentanti.

Onorevoli,

Permezz ta' din l-ittra, nixtieq niġbidlek l-attenzjoni għat-tweġiba li kien ta l-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq, Jesmond Mugliett, waqt is-seduta tal-Parlament ta' nhar it-Tnejn 2 ta' Lulju 2007, għal mistoqsija li għamiltlu jien fil-ħin tal-mistoqsijiet.

Jien staqsejtu dwar l-involviment tiegħu fid-deċiżjoni meħuda fi ħdan l- ADT biex impjegati misjuba ħatja ta' tixħim, jinżammu fl-impjieg tagħhom ma' l-awtorita`.

Il-Ministru stqarr ...'',

– u għadni kemm ikkwotajt dak li stqarr –

"....li d-deċiżjoni meħuda kienet waħda kollettiva.

Diġa` il-kap eżekuttiv ta' l-ADT kien stqarr li l-istess deċiżjoni kienet komunikata lilu mill-Ministru Mugliett u li esegwiha minkejja li ma qabilx magħha.

Nhar il-Ġimgħa li għaddiet, 6 ta' Lulju 2007, il-gazzetta "The Times" ippubblikat korrispondenza taċ-chairman ta' l-ADT fejn dan stqarr li hu u sħabu membri tal-bord ta' l-ADT ma kellhom xejn x'jaqsmu mad-deċiżjoni meħuda u ma jaqblux magħha.

Bl-aktar mod lampanti nhar it-Tnejn li għaddew il-Ministru Mugliett gideb lill-Parlament.

F'kull demokrazija parlamentari, aġir bħal dan ma jiġix tollerat.

Li ministru tal-gvern jigdeb b'mod sfaċċat lill-Parlament jammonta mhux biss għal disprezz lejn il-Parlament kollu kemm hu, imma għal affront lejn id-demokrazija.

Fil-kariga tiegħek, Mr Speaker, inti għandek bħala wieħed mid-dmirijiet ewlenin tiegħek dak li tħares lill-Parlament minn kull aġir li jimmina r- rispett li għandu jgawdi, u li tieħu passi kontra membri tal-Parlament li jagħtu xhieda ta' aġir bħal dan.

Għalhekk inkunlek grat jekk tinformani kemm jista' jkun malajr x'inhuma l-passi li beħsiebek tieħu fir-rigward tal-Ministru Mugliett bħala deputat tal-Kamra, wara dan l-aġir inaċċettabbli tiegħu.".

Din hi l-ittra li bgħattlek dalgħodu, Sur President, u bgħatthielek għal din ir-raġuni, li jien stennejt li se jkun il-president tal-Parlament li jara x'għandu jsir fuq xi ħaġa bħal din.

Jien kemm ilni fil-Parlament qatt ma rajtha tiġri b'dan il-mod, cioe' li ministru jigdeb lil dan il- Parlament in the understanding li l-bord li qed jirriferi għalih ...

Issa xi tfisser "kollettiv"?

Kollettiv fhimniha - u hekk tiftiehem bilfors - li l-ministru tkellem mal-kap eżekuttiv u qallu x'għandu jagħmel.

Imma hawnhekk qalilna li kien hemm intesa kollettiva.

Issa intesa kollettiva jiena nifhimha - u jifhimha kulħadd u hekk hi - li għallinqas tkellem mal- bord u tal-bord qablu.

Allura l-ingann quddiem dan il-Parlament kien sfaċċat u lampanti: Li ċ-chairman u l-membri tal-bord ta' l-ADT se jibqgħu ħalqhom magħluq quddiem dan l-ingann.

Imma ġara bil-maqlub għaliex tlett ijiem wara, fil-gazzetta "The Times" – li għadni kemm irriferejt għaliha u nistgħu npoġġu l-biċċiet riferribbli fuq il-mejda tal-Kamra - ħarġu jgħidu li m'hu veru xejn u qalu: Ma konniex nafu, ma ġejniex ikkonsultati, ma naqblux mad-deċiżjoni.

Allura xi ngħidu fuq xi ħaġa bħal din, Sur President?

Ngħidu li din hija xi ħaġa inaċċettabbli f'demokrazija u ma tistax tiġi tollerata.

Jien stennejt li se tieħu passi inti l-ewwel u għalhekk qajjimt il-punt bil-mod ta' kif qajjimtu, ħalli jekk ma teħux il-passi inti jew għallinqas tgħidli li għandek bżonn tlett ijiem sakemm tikkonsidra u tagħti deċiżjoni fi tlett ijiem u nħallilek l-ispazju bil-qbil tal-Kamra biex jekk jien naħseb xi ħaġa int ittellagħha mod ieħor, nagħmluha.

Dan huwa mod ċivili ta' kif isiru l-affarijiet quddiem ħniżrija bħal dik.

Imma minn dan kollu ma sar xejn.

Ma sar xejn u allura qiegħed inressaq bl-aktar mod qawwi u bl-aktar mod ta' diżġust ...

Jien imqażżeż b'dawn l-affarijiet!

Nafu b'każijiet fejn ministru ma jirrispondix jew joqgħod jiżgiċċa 'l hawn u 'l hemm, jew joqgħod jistaħba wara sħaba ta' kliem vojt imma li jigdeb sfaċċattament lil din il-Kamra dwar każijiet ta' korruzzjoni, ma naċċettawhiex!

Li kieku qiegħed jigdeb għaliex xi ħadd qrib tiegħu għamel overspeeding u kien se jidħol f'roundabout nifhimha, imma fuq każi ta' tixħim lampanti jigdeb b'dan il-mod u jieħu dan l-aġir b'dan il-mod u qisu ma ġara xejn, m'huwiex aċċettabbli, Sur President.

Għalhekk qiegħed inressaq din il-mozzjoni ta' ksur ta' privileġġ fir- rigward tal-Ministru Mugliett li fl-opinjoni tiegħi m'huwiex dehen li la jkun ministru u lanqas membru ta' din il-Kamra.

Sur President, se npoġġi fuq il-mejda tal-Kamra:

Kopja ta' ittra li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni bagħat lil Mr Speaker fid- 9 ta' Lulju 2007 b'riferenza għat-tweġiba li l-Ministru Mugliett ta fis-seduta parlametnari tat-Tnejn, 2 ta' Lulju 2007.

MR SPEAKER: Aktar rimarki?

Insejjaħ lill-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, jekk fhimt sew hawnhekk qegħdin fi stadju biex is-Sedja tara jekk prima facie hemmx każ ta' ksur ta' privileġġ.

Jekk tiddeċiedi li hemm każ ta' prima facie, imbagħad hemm proċedura oħra, jiġifieri mhux se nagħmlu l-provi hawn naħa jew oħra, sempliċement li wieħed iqajjem il-każ prima facie.

Hemm indikat taħt liema artiklu ta' l- Ordinanza sar il-ksur tal-privileġġ?

Is-soltu wieħed jagħmel riferenza għal xi artiklu taħt il-House of Representatives (Privileges and Powers) Ordinance.

Hemm xi riferenza partikolari?

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni ma rrifera għall-ebda artiklu.

Nerġa' nsejjaħ lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, qiegħed nagħmilha fir-rigward ta' l- iStanding Orders kollha ta' din il-Kamra.

Xi ħadd li jigdeb lil dan il- Parlament qiegħed jikser l-iStanding Orders kollha tal-Kamra, inklużi dawk riferibbli għall-ksur ta' privileġġ.

Għalhekk hija daqshekk serja din il- biċċa xogħol.

Kif nistgħu nittolleraw sitwazzjoni f'dan il-Parlament fejn ministri jiġu jigdbu?!

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom, inżommu l-ordni u nikkonkludu.

Insejjaħ lill- Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, ksur ta' privileġġ hija xi ħaġa speċifikata fil-liġi.

Ladarba nifhmu tant fil-liġi jista' jgħidilna taħt liema waħda.

Peress li ma jafx taħt liema waħda qalilna li taħt kollha.

Issa mbagħad tara s-Sinjorija Tiegħek.

Il-ksur ta' privileġġ huwa regolat b'liġi mgħoddija minn dan il-Parlament.

Li xi ħadd jgħajjar lil xi ħaddieħor, li xi ħadd jinsulenta, kemm bejnietna kif ukoll lil terzi, li xi ħadd jgħid kliem inġurjuż jew inkella jikteb affarijiet inġurjużi, li wieħed imħarrek ma jersaqx quddiem din il-Kamra jew li jhedded lil xi ħadd f'din il-Kamra, jew li jipprova jagħmel xi ħaġa irregolari f'din il-Kamra huma kollha regolati bil-liġi u naturalment wieħed irid jagħmel riferenza għal dik il-liġi.

Issa jekk l-Oppożizzjoni ma tridx tagħmel dik ir- riferenza. is-Sedja tara x'inhuma l-konsegwenzi ta' dan.

Issa jekk fhimt sew, il-punt kollu qam wara ittra taċ-chairman ta' l-ADT.

Tant hu veru li l-ksur ta' privileġġ ma tqajjimx qabel.

L-argument tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni huwa li wara dik l-ittra din il-Kamra suppost kollha ndunat li l-Ministru Mugliett ma qalx il-verita`.

Dan huwa kontestat minn din in-naħa tal-Kamra u se nispjega għaliex.

Dan l-inċident qam minn mistoqsija li saret mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni li tgħid:

"Ma jidhirlux il-Ministru Mugliett li assolutament mhux xieraq għall- imġieba ministerjali li ministru jdur fuq iċ-chairman ta' awtorita` li taqa' taħtu u jgħidlu biex ma jkeċċix nies?".

Mela l-mistoqsija hija: Ma jmissekx tistħi ddur fuq iċ-chairman u tagħtih ordni?

U r-risposta tal-ministru kienet din:

"Ninnega li jiena tajt xi ordni lill-bord biex ma jkeċċix nies.".

U din il-famuża ittra li qiegħed jibbaża fuqha l-Kap ta' l-Oppożizzjoni tgħid hekk:

"It is also important to point out that the chairman and board of ADT were never told or influenced in what to do about such a case by anyone.".

Ħadd f'Malta, mill-ministru 'l isfel, ma qal lill-bord x'għandu jagħmel.

Dan jikkorrobora l-istatement li għamel il-ministru b'risposta għall- mistoqsija tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni qal lill- ministru: Ma jmissekx tistħi li inti tajt ordni lill-bord!

Il-ministru jiċħad li ta ordni lill-bord u ċ-chairman tal-bord qiegħed jikkonferma li la l-ministru u lanqas ħadd ma qatt kellmu jew influwenzah jew ta xi ordni fuq dan il-każ.

Mela din il-famuża allegazzjoni li bis-saħħa ta' l-ittra taċ-chairman ta' l-ADT inkixef li l-Ministru Mugliett ma qalx il-verita` m'hijiex vera.

Jien qiegħed nikkwota mit-tliet affarijiet; mill-mistoqsija tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni, mir-risposta tal-Ministru Mugliett u mill-ittra li nkitbet fis-6 ta' Lulju.

Mela ġaladarba l-każ huwa dgħajjef, ipprovajna naqbdu mal-kelma "kollettivament".

Meta l-ministru qal li ngħatat direzzjoni wara li kien hemm konsultazzjoni kollettiva - anzi ġiet mitkellma kollettivament - żgur li ma kienx qiegħed jirriferi għall-bord.

Dan għaliex f'żewġ sentenzi qabel kien diġa' nnega li ta xi ordni lill-bord.

Il-ministru llum spjega x'ried jgħid bil-kelma "kollettivament" u l-ministru m'huwiex qiegħed jiddefendi ruħu għaliex tqajjem il-każ ta' ksur ta' privileġġ.

Imma l- ministru ġie hawnhekk u rrisponda mistoqsija supplimentari li ma kellha x'taqsam xejn mal-mistoqsija prinċipali.

Fiha ta l-verżjoni tal-fatti tiegħu u spjega għaliex uża l-kelma "kollettivament".

Jien qiegħed nispjega aktar għaliex issa tqajjem dan il-każ ta' ksur ta' privileġġ.

U meta kien qiegħed juża l-kelma "kollettivament" żgur li ma kienx qiegħed jirriferi għall-bord għaliex wara li nnega li ngħatat xi ordni lill-bord, qal ukoll li hu kien iddiskutiha ma' l-avukat ta' l- awtorita' kif ukoll maċ-chief executive.

Mela mhux veru li l-Ministru Mugliett immiżlijdja lill-Kamra jew inkella – kif ġie allegat – gideb lil din il-Kamra.

Din toħroġ mill-atti tal-parlament, mill-mistoqsija tiegħu, mir-risposta tal-Ministru Mugliett u mill-ittra taċ-chairman.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Dażgur li nagħmlu dibattitu.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Fil-qosor, jekk jogħġbok, Onor. Sant.

ONOR.

ALFRED SANT: L-ewwelnett hija ċara kif ġiet mitkellma "kollettivament".

Kollettivament ma setax ikun mal-bord għaliex il-bord qal li ma kienx involut, li ma kienx jaf biha u li ma jaqbilx magħha.

Is- CEO qal li ġiet imponuta fuqu d-deċiżjoni.

Ma jaqbilx magħha imma kellu jagħmilha.

U mbagħad jiġi jgħidilna "kollettivament".

Din hija gidba li torbot b'mod ċar ma' l-argumenti kollha ta' kif dan il-pajjiż sejjer jittratta l-korruzzjoni.

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq każi ta' tixħim.

Il-ministru ried idaħħal lura żewġ canvassers tiegħu li kienu xaħħmu u nqabdu li xaħħmu.

Sur President, għal dak li għandu x'jaqsam mal-legaliżmu, insibu li s- subartiklu (4)(a) ta' artiklu 11 ta' l-Ordinanza dwar il-Privileġġi u s- Setgħat tal-Kamra jgħid hekk:

"kull att ta' nuqqas ta' qima lill-awtorita' tal-Kamra bi kliem jew b'ġesti minn xhud jew persuna oħra quddiem il-Kamra jew Kumitat tal- Kamra;".

Mela qegħdin ngħidu "Kull insult jew nuqqas ta' qima".

Igdeb mela!

MR SPEAKER: Grazzi.

Nitlob lill-Onor.

Membri sabiex inkomplu bis-seduta.

Nifhem li hemm mozzjoni ppreżentata.

Naturalment is-Sedja tagħti ruling f'mument ulterjuri.

Nifhem li hawn xi mozzjonijiet għall-Ewwel Qari ta' Abbozzi ta' Liġi.

Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IR-RATIFIKA TA' PATTIJIET BEJN MALTA U

L-ISTATI UNITI TA' L-AMERKA FUQ L-IMBARKAZZJONI TA' BASTIMENTI

ONOR.

MICHAEL FRENDO (Ministru għall-Affarijiet Barranin): Sur President, nipproponi l-Ewwel Qari ta' Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l-2007 dwar ir-Ratifika ta' Pattijiet bejn Malta u l-Istati Uniti ta' l-Amerka fuq l- Imbarkazzjoni ta' Bastimenti".

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l-2007 dwar ir-Ratifika ta' Pattijiet bejn Malta u l-Istati Uniti ta' l-Amerka fuq l-Imbarkazzjoni ta' Bastimenti" ikun moqri l-ewwel darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR

L-AMMINISTRAZZJONI PUBBLIKA

PUBLIC ADMINISTRATION BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mit-3 ta' Lulju, 2007.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MR SPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

Francis Aguis.

ONOR.

FRANCIS AGIUS (Segretarju Parlamentari): Sur President, quddiemna għandna abbozz ta' liġi li l-għan prinċipali tiegħu huwa dak li jafferma l- valuri ta' l-amministrazzjoni pubblika, li jipprovdi għall-applikazzjoni tagħhom fis-settur pubbliku kollu u li jipprovdi għall-organizzazzjoni u għat-tmexxija tas-settur pubbliku.

Hawnhekk qegħdin nittrattaw is-settur pubbliku kollu f'kuntrast mas-settur privat, pero' din hija l-ewwel darba li qegħdin inħarsu lejn is-settur pubbliku bħala totalita'.

Naħseb li fih innifsu dan huwa tajjeb għaliex f'pajjiżna, l-ekonomija tagħna tiddependi minn diversi setturi prinċipali.

U allura, li jkollna affermazzjoni ta' dawn ir-regolamenti fis-setturi differenti, diġa' huwa pass 'il quddiem.

Smajna lil min jikkritika dan l-abbozz ta' liġi għaliex kien ilu ġej fil- pipeline.

Jista' jkun li dan huwa minnu, pero' dan huwa abbozz li qiegħed ikopri settur vast ħafna.

Illum bis-settur pubbliku nifhmu mhux biss id- dipartimenti tal-gvern, imma anke ħafna entitajiet li matul iż-żmien kibru minħabba l-esiġenzi ta' stat modern.

Aħna qegħdin kontinwament ngħixu fi stat ta' bidla f'dak li huwa l-mod ta' kif għandu jitmexxa l-pajjiż u x'inhuma r-responsabilitajiet differenti ta' min imexxi l-pajjiż.

U aktar ma nidentifikaw dawn l-affarijiet, aktar ma nidħlu fil-fond ta' kif għandu jitmexxa l-pajjiż, aktar ikollna bżonn ta' regolamentazzjoni, ta' liġijiet u ta' kodiċi ta' etika.

Madanakollu wieħed irid jagħmel distinzjoni bejn regolamenti u kodiċi ta' etika għaliex dawn m'humiex l-istess ħaġa.

Lanqas il-kelma "settur pubbliku" m'hijiex l-istess bħalma huma "dipartimenti tal- gvern".

U għal ħafna snin f'dan il-pajjiż qamet il-kuxjenza ta' x'jiġifieri tkun ħaddiem fil-qasam pubbliku.

Sur President, qabel ma dħalt fil-politika jien ukoll kont naħdem fis- settur pubbliku u allura kelli diversi esperjenzi li ġiegħluni nifhem aktar l-animu li jaħdem fih il-ħaddiem tal-gvern.

Aħna għandna l-iskali minn 1 sa 20 u din hija xi ħaġa interessanti.

Allura ma naħsibx li din tagħti lok għal xi differenzi kbar li jistgħu jinħolqu bejn is-saffi differenti tal- ħaddiema.

Fih innifsu dan jindika kemm għandna soċjeta' li verament tħaddan l-ugwaljanza.

U b'dan il-fatt għandna nkunu kburin ukoll.

Huwa importanti li nħarsu lejn il-ħaddiema tal-gvern bħala persuni li qegħdin jagħtu kontribut lis-soċjeta' tagħna għaliex is-servizz pubbliku jiddependi ħafna fuq kull ħaddiem, sew jekk huwa ħaddiem li qiegħed fl-iskali t'isfel - u allura qiegħed jagħmel xogħol ta' labourer jew inkella gradi ta' industrijali jew ta' xi sengħa - u sew jekk huwa fl-iskali ta' fuq u li allura qiegħed imexxi d-dipartiment li għalih huwa responsabbli.

Illum kapijiet ta' dipartimenti, diretturi u ħaddiema tal-gvern li qegħdin imexxu qegħdin aktar fin-numru u hemm aktar firxa ta' poteri.

Matul is-snin żdiedet il-kapaċita' ta' dawn in-nies li jagħtu mill-expertise tagħhom u allura fil-funzjoni professjonali tagħhom, bilfors jiddeterminaw ħafna deċiżjonijiet.

Issa hawnhekk qiegħed nitkellem fuq l-aspett tekniku ta' ċerti gradi fiċ-ċivil.

Imma nerġa' ngħid li dawn in-nies qegħdin jagħtu kontribut importanti u għandhom ħafna responsabilitajiet ta' deċiżjonijiet li jridu jieħdu.

Dan l-abbozz ta' liġi jħares lejn dawn l-aspetti kollha li jridu joperaw fihom dawn il-ħaddiema.

Naturalment wieħed dejjem jista' jagħmel suġġerimenti u jagħti l-ideat tiegħu fl-istadju tal-kumitat ħalli l-liġi tinbidel b'xi mod jew ieħor minn kif inhi proposta.

Pero' wieħed irid japprezza l-fatt li wasalna għal dan l-istadju fejn qegħdin nippreżentaw din il-liġi.

Huwa minnu li xi kultant it-temperatura tibda tiela' xi ftit, forsi minħabba t-temp tas-sajf, imma aħna obbligati li nkomplu bix-xogħol tagħna.

Ħafna nies qegħdin jitkellmu fuq il-fażi li għaddejjin minnha bħalissa, jiġifieri l-fażi ta' l-elezzjoni.

Pero' l-elezzjoni dejjem tkun ġejja għaliex meta tgħaddi l-elezzjoni u jkollok il-ħames snin quddiemek, tibda tgħid li ħames snin oħra l-elezzjoni.

U allura din hija xi ħaġa relattiva.

Il-gvern ma jistax jieqaf mix-xogħol tiegħu u llum ġibna din il-liġi mhux għaliex ġejja l-elezzjoni.

Dik hija prerogattiva tal-Prim Ministru u dan il-gvern jista' jdum sa Awissu tas-sena d-dieħla u jista' jdum inqas, pero' aħna rridu niffokaw fuq ix-xogħol tagħna u rridu nkomplu bil-liġijiet.

Irridu ngħidu li għaddejna ħafna liġijiet minn dan il-Parlament u wieħed irrid jafferma wkoll li ħafna mil-liġijiet għaddew bil-kunsens taż-żewġ naħat tal-Kamra.

Kważi kważi qiegħda ssir xi ħaġa rari li nieħdu l-vot f'din il-Kamra, pero' l-fatt jibqa' li l-gvern irid ikompli jgħaddi l- liġijiet u jkompli jagħti s-sehem tiegħu fid-diskussjoni tal-liġijiet.

Żgur li din hija liġi ta' importanza nazzjonali mhux biss għaliex qiegħda taffettwa s-settur pubbliku kollu; fil-fatt jekk nieħdu l-gvern bħala dak li jimpjega l-akbar ammont ta' nies f'pajjiżna, allura diġa' huwa biżżejjed sabiex wieħed jagħti l-importanza lil din il-liġi.

Irrid ngħid li s-settur pubbliku żviluppa b'tali mod li ħafna drabi ma jkunx hemm definizzjoni eżatta ta' x'jaqa' taħt is-settur pubbliku jew le.

Huwa importanti li r-relazzjonijiet bejn is-setturi differenti fi ħdan is- settur pubbliku jiġu identifikati, spjegati u jiġu aktar streamlined ħalli jkunu jistgħu jaħdmu aħjar.

Waħda mill-affarijiet li forsi ma tiġix indirizzata f'din il-liġi imma żgur li l-gvern u l-pajjiż tikkonċernah hija meta jkun hemm moviment ta' ħaddiema li jiċċaqilqu minn post għal ieħor.

Hemmhekk jaf ikollok parti mill-gvern stess li tissaħħaħ u parti oħra li tiddgħajjef.

Dan jista' jsir f'forma ta' poaching ta' ħaddiema jew jista' jsir b'mod naturali.

Il-ħaddiema jagħmlu hekk għaliex ikun fl-interess pekunarju tagħhom minħabba l-kondizzjonijiet tax-xogħol u allura b'dan il- mod, jinħolqu problemi f'ċerti setturi fejn ikollok shortage ta' manpower u allura jista' jagħti l-każ li ċerti servizzi ma jkunux jistgħu jiġu mogħtija bl-aktar mod faċli.

Sur President, dan huwa ż-żmien opportun li ngħaddu din il-liġi għaliex is- settur pubbliku jinsab għaddej minn tibdil kontinwu, anke fit-teknoloġija.

Illum nafu kemm it-teknoloġija ta' l-informatika hija komplessa u anke l- mod ta' kif nikkomunikaw ma' xulxin inbidel minn dak li kien qabel.

Ħafna drabi anke ċerti deċiżjonijiet qegħdin jittieħdu permezz ta' sms jew permezz ta' e-mail.

L-importanza ta' l-ittra tibqa' imma llum it- teknoloġija qiegħda tbiddel il-mod ta' kif jaħdmu l-ħaddiema tagħna.

Matul dawn l-aħħar 11-il sena kemm ilni membru ta' din il-Kamra rajt titjib fis- settur pubbliku.

Fil-fatt illum jiġu fuqek ħaddiema u jistaqsuk meta se jkunu jistgħu jieħdu x-xogħol magħhom id-dar.

Din il-flessibilita' qiegħda taffettwa wkoll lill-mara li taħdem u li jkollha l-obbligi tal-familja bħalma jkollu r-raġel.

Dawn huma punti li s-settur pubbliku qiegħed jgħaddi minnhom u dawn il-punti jaffettwaw lill-kapijiet u lil dawk li jieħdu ħsieb il-personnel - il-human relations personnel divisions tas- setturi kollha - għaliex iridu jattwaw u jieħdu ħsieb ħafna aspetti differenti ta' kif isir ix-xogħol fis-settur pubbliku.

Nemmen ukoll li dan l-abbozz ta' liġi b'xi mod jew ieħor se jaffettwa wkoll ir-relazzjoni mas-settur privat għaliex dak li jagħmel il-ġarr tiegħek, dak li jagħmlu ta' madwarek, se jaffettwa lilek ukoll.

Għalhekk it-titjib li jista' joħroġ minn din il-liġi, naħseb li se jaffettwa wkoll il-mod ta' kif jopera s-settur privat u se jerfa' wkoll ir-responsabilitajiet kbar li għandu s-settur privat versus l-ekonomija u l-iżvilupp li jkun miexi bih il- pajjiż.

Is-settur privat, flimkien mas-settur pubbliku, jimplimentaw l- ekonomija tal-pajjiż u naħseb li wieħed irid jara x'se jkunu l-effetti ta' l-introduzzjoni ta' dawn ir-regolamenti li għandna quddiemna - li qegħdin jipprovdu sabiex wieħed iħares lejn il-valuri ta' l-amministrazzzjoni pubblika – fuq is-settur privat.

Naturalment dawn m'humiex se jiddaħħlu mill-ewwel, pero' żgur li se jkun hemm konjizzjoni u għalhekk, wieħed irid jara x'jista' jsir f'dak li huwa s-settur privat.

Il-prinċipji ġenerali diskussi u trattati f'dan l-abbozz ta' liġi huma prinċipji li ilna ngħixu bihom.

Sa ċertu punt wieħed jista' jistaqsi għalfejn qegħdin inressqu din il-liġi meta ċ-ċivil li għandna servina għal tant għexieren ta' snin, u li by and large ta servizz lill-pajjiż minkejja l-isterjotipi li pprovaw jinħolqu fuq il-ħaddiema tal-gvern f'kull qasam.

M'ilux kont qiegħed is-Serbja u waħda mill-mistoqsijiet li saret kien dik fuq jekk taqbilx li l-ħadidema tal-gvern għandhomx jibqgħu jaħdmu bin-nofs ta' nhari.

Naħseb li llum naqblu li tbiddlu ħafna affarijiet.

Illum ħafna work practices qegħdin jinbidlu u ħafna drabi, jinbidlu għall-aħjar.

U dan qiegħed isir għaliex hekk hemm bżonn, għaliex l-effiċjenza u l-metodi ġodda ta' management hekk jitolbu.

Illum hemm bżonn li l-ħaddiem jagħti l- effiċjenza kollha tiegħu, hemm bżonn li jagħti l-ħin kollu tiegħu u għandu d-doveri, li xi kultant ikunu bil-miktub sabiex il-gvern ikun jista' jagħti servizz aħjar lill-pubbliku.

Il-ħaddiema tal-gvern ma jagħmlux xogħolhom għall-gvern imma jagħmlu xogħolhom għall-pubbliku kollu.

L-impatt tax-xogħol tal-ħaddiema li jaħdmu fil-qasam tas-saħħa se jħossuh il-pazjenti b'mod dirett.

Ix-xogħol tajjeb li jagħmel il-cleaner ġewwa ward se jgawdi minnu direttament il-pazjent li hemm f'dik is-sala.

In-nuqqasijiet fix-xogħol ta' ħaddiem fil-maintenance se jħossu direttament il-pazjent.

Min-naħa l-oħra jekk se jagħmel xogħlu tajjeb se jgawdi minnu direttament il-pazjent u la se jbati l-kap ta' dik is-sezzjoni, la se jbati l-kap tad-dipartiment u lanqas se jbati xi ħadd minna f'din il-Kamra, sakemm ma nkunux bħala pazjenti f'dik is-sala.

Minn dak in-nuqqas fix-xogħol se jbati direttament il-persuna li qiegħda tieħu s- servizz.

Wieħed jista' jibqa' jagħti eżempji f'kull qasam.

Hemm bżonn li nfiehmu aktar u aktar ir-responsabilita' li għandu kull impjegat fil-qasam tas- settur pubbliku għaliex dan ismu miegħu.

Is-settur pubbliku huwa ffinanzjat mill-fondi pubbliċi, mill-flus li jinġabru mingħand kulħadd u allura jrid ikun hemm accountability ta' dawn il-flus u fuqxiex qegħdin jintefqu dawn il-flus.

Dawn il-flus mhux biss jintnefqu fuq xiri ta' apparat, imma ħafna drabi, l-ispiża prinċipali fis-settur pubbliku - u anke fis-settur privat – tmur għall-pagi.

Fil-fatt ikollok 75% jew 80% ta' dawn il-flus li jmorru għall-pagi tal-ħaddiema.

Għalhekk nerġa' norbot l-importanza ta' dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna għaliex hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq il-ħaddiema, fuq il- kondizzjonijiet tax-xogħol tagħhom, fuq kif għandhom iġibu ruħhom, x'valuri għandu jkollhom, x'servizz iridu jagħtu u x'accountability irid ikun hemm matul il-linja kollha ta' servizz li jagħtu.

Ċertament li fil-ħidma ta' kull wieħed li jaħdem fis-settur pubbliku, f'xi ħin jew ieħor, l-imġieba tiegħu se taffettwa s-servizz li jagħti.

Allura jrid ikun hemm il-kontroll, irid ikun hemm x'jirregola u jrid ikun hemm il-kodiċi ta' etika li qiegħed jitkellem fuqu dan l-abbozz ta' liġi.

Jiena ċert li anke fl-istadju tal- kumitat, wieħed irid iħares fid-dettall ta' kif nistgħu ntejbu u nagħmlu aktar komplet dan l-abbozz ta' liġi.

L-imġiba tal-membri taċ-ċivil hija l-imġieba ta' kull wieħed u waħda minna fix-xogħol tagħna.

Ma naħsibx li l-imġieba tagħna għandha tkun b'xi mod differenti meta qiegħed fuq ix-xogħol jew meta qiegħed tagħmel xi xogħol volontarju jew barra mid-dar jew ġod-dar.

Jiena naħseb li l-valuri prinċipali tal-kodiċi ta' etika għandhom ikunu l-onesta' u li wieħed jagħti l-ġurnata tax-xogħol tiegħu bl-aħjar mod li jista'.

Irrid ngħid li llum għandna settur pubbliku li huwa aktar imħarreġ u huwa aktar professjonali.

Naħseb li dan huwa punt importanti ħafna u li rridu nisħqu fuqu.

Il- ħaddiema tagħna jridu jkunu mħarrġa mhux biss fix-xogħol speċifiku li jridu jagħmlu.

Illum nurse fl-isptar trid tagħmel kors ta' baċċellerat fl- universita' u trid tkompli tistudja.

Ħafna nies illum qegħdin jispeċjalizzaw f'oqsma differenti.

Huwa importanti mhux biss it-taħriġ u l-aspett tekniku, imma huwa importanti wkoll l-aspett ta' kif wieħed iġib ruħu meta jkun qiegħed jaħdem fi grupp biex ikun jista' jagħti servizz aħjar, biex ikun jista' jipparteċipa fil- proċess ta' l-ippjanar, fil-proċess ta' deċiżjonijiet li jittieħdu - wieħed dejjem jittama li kemm jista' jkun minn isfel għal fuq imma kultant bilfors iridu jittieħdu minn fuq għal isfel - u kif dawn jiġu maqbula u aċċettati ħalli mbagħad ikun hemm aktar l-implimentazzjoni tagħhom b'mod aktar korrett u anke skond kif il-gvern ikun se jfassal il-policy.

Dan l-abbozz ta' liġi proprjament jitkellem fuq il-ħaddiema tal-gvern u fuq l-obbligu tagħhom li jimxu mal-policies tal-gvern.

Dan huwa punt importanti ħafna għal kull gvern u nixtieq nagħmel ftit enfasi fuqu għaliex irridu nifhmu li l-policies li jadotta l-gvern, ikunu dawk il-policies li jkunu tellgħuh fil-gvern b'mod demokratiku f'dan il-Parlament sabiex jagħmel liġijiet u regolamenti li mbagħad għandhom jissarfu f'policies u jitwettqu fi programmi fid-diversi dipartimenti.

U ħafna drabi dawn iridu jitwettqu permezz tas-settur pubbliku, sew mill-amministrazzjoni, sew mill- parti maniġerjali u sew mill-parti eżekuttiva.

Valur importanti mill- kodiċi ta' etika huwa dak li min qiegħed jagħti dan is-servizz, ma jridx iħares lejn il-politika partiġġjana, imma jrid iħares lejn il-lealta' li għandu lejn il-gvern tal-ġurnata ħalli jwettaq il-programm ta' politika ta' dak il-gvern.

Sur President, min qiegħed jagħti dan is-servizz m'għandux ikollu xi jfixklu milli jagħmel dan.

M'għandux ikollu konflitt ta' interess minħabba xi xogħol privat li jkun qiegħed jagħmel.

Kif nafu ħafna mill-ħaddiema tal- gvern ta' ċertu grad jagħmlu xogħol fil-privat.

Dan ix-xogħol jista' jkun relatat max-xogħol li jagħmlu mal-gvern - ovvjament hemm ċerti kondizzjonijiet - u jista' jkun xogħol li ma jkunx relatat max-xogħol li jagħmlu fil-ħidma normali tagħhom mal-gvern.

Ikun x'ikun dan ix-xogħol, dejjem irid ikollhom il-permess min-naħa tal-kapijiet tad-dipartiment u dan jinsab ukoll fir-regolamenti tagħhom.

Dan il-konflitt ta' interess mhux biss ma jridx ikun mill-aspett finanzjarju jew mill-aspett ekonomiku, imma anke mill-aspett ta' kif jaħsibha dak l-individwu.

Jekk l-individwu jħoss li fix-xogħol tiegħu ma jistax iwettaq dak li għandu jwettaq bħala politika tal-gvern, allura l- etika titlob li ma jagħmilx dak ix-xogħol proprju għaliex ma jkunx jista' jwettaq il-politika tal-gvern.

Fil-fatt f'dan l-abbozz ta' liġi naraw li l- impjegat irid ikun qiegħed isegwi t-talbiet li ministru jew inkella kap ta' dipartiment, permezz tas-segretarju permanenti, jitolbu li jagħmel.

Ovvjament iridu jkunu talbiet li jagħmlu sens u mhux talbiet li jmorru kontra xi regolament naturali.

Jien hawnhekk qiegħed nitkellem b'mod li dawn iwettqu l-politika tal-gvern mingħajr tfixkil fil-ħidma tagħhom.

Sur President, l-entitajiet ta' l-edukazzjoni bħalma huma l-universita', l- MCAST, l-iskejjel sekondarji u anke dawk primarji kollha huma parti mill- istess gvern.

U dawn qegħdin jagħtu s-sehem tagħhom sabiex iħarrġu, jiżviluppaw u jkabbru l-aqwa investiment li għandu pajjiżna, jiġifieri r- riżorsi umani.

Naħseb li anke jekk inħarsu lejn din il-liġi bħala żvilupp tar-riżorsi umani li jista' jkollna f'dan il-pajjiż, hemm biżżejjed riflessjonijiet sabiex wieħed jitkellem fil-fond u fit-tul dwar kemm tista' tagħmel ġid u dwar kemm nistgħu nimxu 'l quddiem fir-riżorsi umani.

Jiena nemmen li fadal ħafna xi jsir ħalli tinħoloq dik il-klima fejn ir-riżorsi umani tagħna nkunu nistgħu nużawhom dejjem aħjar.

Issa ħalli nibda b'waħda mill-problemi li forsi tmur ftit lil hinn minn dan l-abbozz ta' liġi, imma hija problema li bilfors tinkwieta lil kulħadd, il-problema ta' meta nitilfu r-riżorsi umani, meta wħud minn uliedna jkollhom bilfors - ngħid "bilfors" għaliex ħafna drabi tkun kostrett – jitilqu mill-pajjiż jew għal raġunijiet ta' żvilupp, għax ma jkunx hawn biżżejjed opportunitajiet f'pajjiżna, jew inkella għal raġunijiet ta' studju.

Mill-banda l-oħra llum nafu li minħabba l-mod ta' kif topera l- ekonomija internazzjonali rridu nħarsu wkoll lejn kemm nistgħu nżidu fir- rikkezza tar-riżors uman bi skambju ta' nies - jistgħu jkunu Maltin, jistgħu jkunu barranin li aħna nġibu biex jaħdmu fis-settur pubbliku tagħna - li ovvjament iridu joqogħdu għal dan li aħna qegħdin nabbozzaw hawnhekk.

Huwa importanti li nieħdu ħsieb ir-riżors uman tagħna, niżviluppawh, inkomplu ninvestu fih u noħolqu l-klima li persuna tista' taħdem fis-settur pubbliku.

Hawnhekk għandna responsabbilta` kbira bħala politiċi u bħala membri ta' partit jew ieħor.

Kif nafu s-sistema f'pajjiżna hija bi-partitika, għandna żewġ partiti ewlenin, forsi b'alternanza ta' ċertu ammont ta' snin, daqqa iżgħar u daqqa ikbar.

Żgur li din taffettwa ħafna l-output u l-effiċjenza u l-well-being tal-ħaddiema tagħna fis-settur pubbliku li jridu jħossuhom li huma qegħdin jagħmlu x-xogħol tagħhom mingħajr tfixkil u mingħajr ma jkunu influwenzati mis-sistema politika tal-pajjiż.

Apparti l-ħaddiema tal-gvern li qegħdin fit-top post, hemm dawk li għandhom influwenza kbira għax huma nies tekniċi li mingħandhom trid tieħu l-parir.

Dawn għandhom responsabbiltajiet partikolari għax huma fdati peress li huma esperti u huma mħallsin proprju biex jirriċerkaw mhux biss b'mod teoretiku fix-xogħol tagħhom imma anke jaraw x'qed jiġri u xi jkun l-aħjar għal pajjiżna.

Ħafna drabi d-deċiżjonijiet li jittieħdu minna hawnhekk ikunu influwenzati minn diskors li huma jgħidu, minn artikli li huma jiktbu u minn pariri li huma jagħtu sew fix-xogħol ta' kuljum u sew minn pariri speċifiċi li jiġu mitlubin jagħtu.

Dawn in-nies għandhom responsabbilta` partikolari li jimxu ma' dan l-abbozz, mal-kodiċi ta' etika, li jkunu accountable, li jagħtu dak li huma tgħallmu b'mod onest, b'mod mill-iktar trasparenti u b'mod li jġibu a konjizzjoni kull tip ta' informazzjoni meta jkunu qed jagħtu parir lill-gvern tal-pajjiż.

Naħseb li ma kienx fair li wieħed jikkritikana li domna ġejjin b'din il- liġi għax kien hemm konsultazzjonijiet, kien hemm white paper u nemmen li kien hemm biżżejjed żmien ta' diskussjoni, anzi forsi kien hemm iż-żejjed żmien ta' diskussjoni, pero` l-gvern żgur li ma kienx b'idejh fuq żaqqu, anzi ħafna drabi l-ammont ta' xogħol li nkunu għaddejjin bih f'dan il- Parlament lanqas iħallilna n-nifs li nispjegaw preċiżament x'qegħdin inwettqu.

F'dawn l-aħħar tliet snin dħalt f'settur li ma kontx midħla tiegħu - qabel kont iktar midħla tas-servizzi tas-saħħa f'pajjiżna, wieħed mis-setturi li jħaddem numru kbir ta' nies fis-settur pubbliku - u li bħala numru ta' ħaddiema mhuwiex daqshekk kbir, pero` ġimgħa wara ġimgħa, xahar wara xahar tara d-differenza kbira li ried jadatta ruħu għaliha s- settur pubbliku Malti.

Fejn qabel ftit li xejn kellna regolamentazzjoni ta' ħafna aspetti fil-qasam tal-biedja, illum hemm patafjun ta' liġijiet għall- benefiċċju jew tal-ħaddiem stess fejn jidħol health and safety jew inkella aspetti ta' iġjene li dejjem qegħdin favur il-konsumatur.

Dawn huma regolamenti li ma nistgħux ma naqblux magħhom minkejja li kienu l-bone of contention bejn iż-żewġ naħat ta' din il-Kamra, jiġifieri jekk finalment insegwux il-common agricultural policy għas-settur tal-biedja u s-sajd għaliex fuq kollox dak li aħna qegħdin nimplimentaw fis-settur pubbliku u din hija xi ħaġa li tkun ilha qed tiġi msajra u ħafna konsultazzjonijiet ta' x'għandhom ikunu r-regolamenti f'dan il-qasam.

Pero` nerġa' niġi għall-bidla radikali li affettwat is-settur pubbliku b'mod partikolari dan il-qasam.

Lanqas biss tista' tqabbel għax is- sitwazzjoni qed tinbidel kontinwament.

Hemm l-aspetti ta' paying agency, li inti trid tħallas ammonti sostanzjali lill-bdiewa u lir-raħħala tagħna, trid toħloq sistemi ta' IT kif tagħtihom dan is-servizz u kif toħloq sistemi ta' awditjar.

Dawn huma kollha aspetti ġodda li daħlu fi ftit snin f'dipartiment li żgur ma kienx qed jara dan l-ammont ta' tibdil, dan l- ammont ta' xogħol u dan l-ammont ta' ħidma.

Pero` s-settur pubbliku f'dan il-qasam żgur li qiegħed jimxi mat-tibidliet li huma meħtieġa, qiegħed jimxi b'mod li jagħmel ġieħ lill-istess ħaddiema għax qed jadattaw ruħhom għal dan it-tibdil kollu.

U rrid ngħid li minkejja d-diffikultajiet kollha qiegħed jilħaq l-iskopijiet prinċipali.

Min hu perfett fid-dinja, Sur President?

Ħadd m'hu perfett fid-dinja u naħseb li nkunu żbaljati jekk naħsbu li lħaqna l-istat tal-perfezzjoni.

Dejjem hemm x'wieħed itejjeb, dejjem wieħed jimmira għall-aħjar u żgur li f'dan il-kontest l-imġieba tal- ħaddiema tas-settur pubbliku, dak li nsejħulu ċ-ċivil, tista' titjieb.

Huwa l-iskop ta' dan l-abbozz li jagħmel iktar sens mill-organizzazzjoni tas-servizz pubbliku.

Jekk wieħed iħares lejn it-taqsimijiet differenti ta' din il-liġi jsib li mhux biss għandna l-qasam tal-kodiċi ta' etika, imma għandna wkoll oqsma bħalma hija l-organizzazzjoni stess.

Kif diġa` għidt, hemm dipartimenti, aġenziji u foundations li tajjeb li naraw jekk humiex qegħdin jaqdu l-funzjonijiet li għalihom twaqqfu.

Wara kollox xi jrid il-pajjiż?

Irid li s-servizz jingħata fil-mument li għandu jingħata għax, bħalma ngħidu fejn tidħol il-ġustizzja, justice delayed is justice denied u jekk aħna għandna servizz li qegħdin indumu ma nagħtuh, allura qegħdin niċħduh lill-poplu tagħna.

Sur President, kulħadd huwa konsumatur tas-settur pubbliku għax dan illum tant ikopri servizzi differenti li at some point or other żgur kulħadd se jiġi bżonn is-settur pubbliku.

Għandna faxxa ta' nies li jiddependu ħafna fuq is-settur pubbliku.

M'iniex qed nirriferi biss għal dawk li jgħixu fuq is-servizzi soċjali, imma anke għas-settur kollu ta' l-anzjani li jiddependi ħafna fuq is-settur pubbliku.

Allura l-organizzazzjoni jeħtieġ li tkun geared biex tagħti l-aħjar.

Jien nippretendi li meta jkollna ċ- ċans f'din il-Kamra li nitkellmu fuq xi strutturi li se nwaqqfu biex ikun hemm iktar effiċjenza, l-Oppożizzjoni tappoġġja lill-gvern.

Se jitwaqqfu dawn l-organizzazzjonijiet mhux bħala forma ta' sfiduċja f'dipartimenti jew inkella fis-servizzi li kienu jingħataw minn dejjem - għaliex iċ-ċivil serva u serva tajjeb għal għexieren ta' snin mingħajr ma kellu din il-liġi - imma għaliex nemmen li l-esiġenzi tal-lum, l-esiġenzi tax-xogħol, l- esiġenzi ta' l-istess klijienti jitolbu li jkollna organizzazzjonijiet robusti, flessibbli, li jilqgħu għall-bżonnijiet u għat-talbiet tal- klijenti tagħna.

Illum is-soċjeta` tagħna qed titbiddel, hawn ħafna iktar moviment u l-mod ta' kif nikkomunikaw bejnietna qed jitbiddel kompletament.

Illum in-nies jistgħu jaħdmu anke mid-dar, il-mediċina tista' ssir permezz tat- telemediċina, qed nagħmlu ħafna affarijiet differenti minn kif konna nagħmluhom il-bieraħ.

Għaldaqstant hemm bżonn li l-organizzazzjoni tas- servizz pubbliku tilqa' u tkopri dan it-tibdil kollu għax jekk aħna ma nkunux kapaċi li nevolvu l-istituzzjonijiet tagħna għal dak li jkun qed jiġri madwarna, allura żgur li s-servizz imur lura.

M'huwiex faċli li tindirizza settur tant vast għax kull wieħed ikollu l-eżempju tiegħu ġo moħħu rigward kif għandna nagħmlu l-aħjar minn din il-liġi, pero` jien konvint li bil-kontribut ta' kulħadd naslu biex infasslu liġi li tgħin lil dan is-settur li huwa s-sinsla tal-pajjiż u jeħtieġ li jkollu dejjem iktar stima.

Forsi l-problema ta' l-istereotype li nħoloq bħala ħaddiem tal- gvern u xogħol mal-gvern illum hija xi ħaġa li qed tispiċċa.

Pero` għad fadal din l-idea fl-imħuħ tan-nies u għandna niġġeldulha.

Hija bidla fil- kultura u nemmen li min jidħol għal dan ix-xogħol m'għandux ikollu l- attitudni li se jmur jaħdem mal-gvern biex ikolli job komdu, biex igawdi min-nofs ta' nhari, biex kemm jista' jkun ma jagħmel xejn.

Pero` jien ċert li m'hijiex dik ir-realta` għal ħafna ħaddiema tal-gvern.

Huwa d-dover tagħna mhux biss li niktbu l-kodiċi ta' l-etika għaliex hawnhekk nistgħu niktbu ħafna affarijiet, imma li naraw ukoll xi jkun qed jiġri fid-dipartimenti, fl-uffiċċji u fil-postijiet tax-xogħol għax dan jista' jkun totalment differenti.

Mill-esperjenza tiegħi mhuwiex il-każ li hemm dan l-istereotype, pero` hemm bżonn li niġġeldulu, u naħseb li b'liġi bħal din se nkomplu nsaħħu l-amministrazzjoni ta' pajjiżna.

Huwa importanti li f'għajnejn in-nies l-amministrazzjoni tal-pajjiż mhux biss tkun, imma tidher li hija mmexxija b'mod għaqli, b'mod onest u b'mod accountable.

Fost l-eluf ta' ħaddiema jista' jkun hemm min jiżbalja, pero` huwa fid-dover tagħna li nagħmlu ċ-checks and balances minn fuq s'isfel u fil-ġenb ukoll, jekk hemm bżonn, ħalli wieħed jinduna mill-ewwel b'xi problemi li jista' jkun hemm u jeliminahom.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Ministru Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għall-Kompetizzjoni u Kompettitivita'): Sur President, kif qal l-Onor.

Francis Agius, aħna nemmnu li s-settur pubbliku huwa s-sinsla ta' l-amministrazzjoni tal-pajjiż, għax permezz tad-diversi organizzazzjonijiet, dipartimenti u entitajiet oħrajn li jaqgħu taħtu l- gvern jagħti diversi servizzi li l-poplu Malti għandu dritt għalihom.

Hawnhekk għandna quddiemna liġi importanti għaliex permezz tagħha qegħdin inkunu iktar ċari dwar x'inhuma d-diversi rwoli li għandu kull min imiss ma' l-amminstrazzjoni pubblika ta' pajjiżna.

Dan l-abbozz ta' liġi qed jipprova jidentifika - u ngħid "jipprova jidentifika" għax tpoġġi kemm tpoġġi klawsoli, tpoġġi kemm tpoġġi responsabbiltajiet, tpoġġi kemm tpoġġi definizzjonijiet f'xi liġi partikolari, dejjem jibqa' ċ-ċirkostanzi speċifiċi li mbagħad iridu jittieħdu in konsiderazzjoni mid-diretturi u personnel ieħor li jkunu qegħdin jamministraw f'mument partikolari fi ħdan il-gvern ta' pajjiżna.

Dak li jkun irid jimxi mal-linji prinċipali ta' l-amministrazzjoni, imbagħad is-sens komun għandu jwassal biex jittieħdu ħafna mid- deċiżjonijiet.

L-ebda ministru, l-ebda segretarju parlamentari, l-ebda segretarju permanenti ma jista' jkun jaf preċiżament xi jkun qed jagħmel kull individwu li jaqa' taħt id-dekasteru tiegħu.

M'hemmx dubju li biex l- amministrazzjoni pubblika tal-pajjiż timxi 'l quddiem, mhux biss il- ministru, mhux biss l-istaff fil-ministeru, mhux biss is-segretarju permanenti, imma dawk kollha li għandhom xi responsabbilta` żgħira jew kbira fl-amministrazzjoni ta' pajjiżna, iridu jerfgħu l-piż tar- responsabbilta` tagħhom.

Iridu jġibu quddiem għajnejhom, iktar minn kull ħaġa oħra, li għandhom responsabbilta` li tmur 'l hemm minn dawk li jistgħu jkunu l-ħtiġijiet immedjati ta' ċirkostanzi partikolari.

Sur President, ma rridx nilludi lili nnifisi u nipprova ngħid li l-membri taċ-ċivil m'għandhomx l-opinjonijiet politiċi tagħhom, pero` huma għandhom ir-responsabbilta` li d-deċiżjonijiet kollha li jieħdu ma jeħoduhomx abbażi ta' twemmin politiku partikolari li jkunu jħaddnu, imma abbażi ta' l-aħjar interess ta' l-organizzazzjoni, tad-dipartiment, tal-ministeru li jkunu qegħdin jagħtu sehemhom fih fl-aħjar interess tal-pajjiż.

Ngħid dan għax jekk ikollok sitwazzjoni bħalma għandna f'pajjiżna, fejn kulħadd għandu t- twemmin l-politika tiegħu u kulħadd jaf id-difetti ta' xulxin, importanti li meta nkunu qegħdin naqdu d-doveri tagħna nkunu retti kemm jista' jkun f'dak li nagħmlu.

Irridu nassiguraw li d-deċiżjonijiet kollha jittieħdu in line mal-policies ġenerali tal-gvern tal-ġurnata.

Jien ilni nieħu sehem fl-amministrazzjoni ta' dan il-pajjiż għal numru twil ta' snin, u matul dan iż-żmien kelli taħt ir-responsabbilta` politika tiegħi d-dipartiment tal-housing, id-dipartimenti marbutin ma' l- agrikoltura u s-sajd, mat-trasport, ma' l-avjazzjoni ċivili, l-awtorita` marittima u numru ta' organizzazzjonijiet oħra.

Jiġifieri matul dawn is- snin kelli l-opportunita` li naħdem ma' persuni li għandhom twemmin politiku li mhux bilfors jaqbel mat-twemmin politiku tiegħi, imma dejjem ipprovajt inwarrab fil-ġenb it-twemmin politiku biex naħdmu flimkien ħalli nassiguraw futur aħjar għall-poplu, għall-ekonomija ta' dan il-pajjiż li lkoll kemm aħna qegħdin nipprovaw nimbuttaw 'il quddiem.

M'hemmx dubju li tipprova kemm tipprova tkun fair ma' dawk li jkunu taħt ir-responsabbilta` tiegħek f'xi ħin jew ieħor tirrealizza li jkun hemm persuni li dik il- fiduċja li tkun tajthom – għax kull ministru jipprova joħroġ l-aħjar kapaċitajiet mill-individwu li jkun qed jaħdem taħt ir-responsabbilta` tiegħu - ma tkunx reċiprokata u mħarsa kontinwament f'kull pass li jittieħed.

Hawnhekk nixtieq nagħmel parentesi żgħira.

Qabel ma dħalt fil-politika u sirt parti minn dan il-Parlament, kont student ħaddiem u għamilt perjodu qasir naħdem maċ-ċivil meta ċ-ċirkostanzi politiċi ta' dak iż-żmein kienu ferm differenti minn tal-lum.

F'dawn il-ġranet smajna kemm-il darba dwar xi drittijiet u dmirijiet għandu l-whistle blower.

Qabel l-1987 f'dan il- pajjiż membru taċ-ċivil f'pajjiżna li kien jipprova, imqar bl-iċken mod possibbli, jesprimi opinjoni diverġenti minn dik tal-gvern tal-ġurnata kien jispiċċa msallab, itturufnat, imkeċċi, iddixxiplinat għal raġuni waħda, mhux għax ma kontx qed taqdi dmirek, mhux għax ma kontx qed terfa' r- responsabbiltajiet tiegħek, kif ħadt ġurament li tagħmel, imma għas- sempliċi raġuni li inti kellek twemmin politiku partikolari.

Illum ikun hawn min jgħid li dawk iż-żmenijiet issa għaddew.

Nispera li għaddew għax meta naraw nies li huma ta' twemmin politiku tan-naħa ta' l-Oppożizzjoni jagħmlu ċerti affarijiet madwari niddubita ferm l-intenzjonijiet tagħhom.

Pero` ż-żmenijiet verament inbidlu f'pajjiżna.

Perjodu ta' 20 sena huwa żmien twil ħafna u llum – jien ngħid għall-grazzja ta' Alla - il-ministru ma jistax jagħmel li jrid.

Illum min imexxi f'dan il-pajjiż ma jistax jagħmel li jrid, il-ministru ma jistax jimponi dak li jidhirlu hu fuq persuna li taħdem f'xi grad taħtu.

Illum il-ministru ma jistax jagħti ordnijiet li ta' taħtu jridu jobduhom, iridu u ma jridux, inkella jaqilgħuha fuq rashom.

Għalkemm matul is-snin li għaddew żviluppat din is- sitwazzjoni għadna niltaqgħu ma' numru sostanzjali ta' nies li meta tgħidilhom li ż-żmenijiet inbidlu, cioe' li m'għadux iżjed iż-żmien ta' meta l-ministru jagħmel dak li jfettillu f'moħħu, imma għandu regoli, liġijiet li jrid josserva huwa wkoll, għadhom jaħsbu li l-ministru jista' jagħmel dak li jrid.

U ssib persuni li għax ma tagħmilx dak li jridu huma jeħduha kontra tiegħek, ma jaqblux miegħek u jgħidu li inti ma tridx tagħtihom dak li huma jaħsbu li huma d-drittijiet tagħhom.

Illum għandna ċirkostanzi totalment differenti għax persuni li jaħdmu fil- qasam governattiv għandhom ċerti drittijiet li jistgħu jeħduhom permezz ta' istituzzjonijiet li twaqqfu minn dan il-partit fil-gvern.

Dawn huma t- tribunal għall-investigazzjoni ta' inġustizzji, l-Ombudsman u l-kummissjoni permanenti kontra l-korruzzjoni.

Dan kollu sar u għadu qed isir għax nemmnu li ċ-ċittadin Malti għandu jkollu d-dritt ifittex li jingħata d- drittijiet tiegħu.

Fl-abbozz li għandna quddiemna dwar l-amministrazzjoni pubblika hemm indikazzjoni ċara ta' kif għandha tkun ir-relazzjoni bejn il- gvern, il-ministru u dawk li jaħdmu fiċ-ċivil.

Qegħdin nelenkaw b'mod iktar ċar id-drittijiet u r-responsabbiltajiet li għandu min jaħdem fiċ- ċivil u r-relazzjoni bejn l-amministratur, bejn il-politiku u dawk li jkunu qegħdin imexxu taħtu.

Kif għidt iktar kmieni, jiena kelli l-opportunita` li naħdem ma' numru ta' dipartimenti u allura ma' numru ta' segretarji permanenti li kull wieħed minnhom kellu l-mod tiegħu kif jipprova jilħaq l-għan ta' l- amministrazzjoni tiegħu.

Pero` kull meta kelli laqgħat mas-segretarji permanenti, speċjalment meta jkun hemm persuni li ġejjin minn barra minn Malta jew persuni li jirrappreżentaw xi korp ieħor mhux governattiv f'pajjiżna, dejjem introduċejt lis-segretarju permanenti bħala l-head tas- civil service fi ħdan il-ministeru.

Dejjem għamilt dan għax is-segretarju permanenti għandu r-responsabbilta` li jara li d-dipartimenti jew l- awtoritajiet li jaqgħu taħt l-istess ministeru jkunu qegħdin jiffunzjonaw fl-aħjar interess ta' dan il-pajjiż li wieħed jispera li verament għandu pedamenti sodi demokratiċi biex dak li jkun, minkejja li jħaddan opinjoni politika partikolari, ikun kapaċi jamministra u jmexxi 'l quddiem l-aħjar interessi tal-poplu anke f'mumenti meta l-partit tiegħu ma jkunx qed imexxi l-pajjiż.

Hawnhekk wieħed irid jara wkoll kemm bis-serjeta' jew mhux bis- serjeta' aħna f'dan il-pajjiż qegħdin naraw li kull wieħed minna jerfa' r- responsabilitaijiet tiegħu.

M'għandix dubju li kull membru ta' din il- Kamra jaf persuni li jaħdmu fiċ-ċivil, jiltaqa' ma' persuni li jaħdmu fiċ- ċivil u jiddiskuti punti li huma marbutin max-xogħol li jagħmlu.

Li ma nifhimx huwa inċident li kelli reċentement madwar ħames ġimgħat ilu meta ltqajt ma' deputat min-naħa l-oħra tal-Kamra f'bar fl-Imġarr u dan kellu miegħu numru ta' persuni li jaħdmu, almenu wħud minnhom jaħdmu, fl-istess dipartimenti li hu shadow minister tagħhom.

Għaġeb ta' l-għeġubijiet, dan id-deputat minflok ħareġ mill-bieb normali li minnu joħorġu n-nies li jkunu qegħdin jieklu f'dan il-post, fetaħ il-bieb tal-ġenb li jkun imsakkar bil- firrolli u ħareġ minn hemmhekk.

Kulmin kien f'dak il-bar baqa' jħares lejh skantat.

Sur President, hawnhekk wieħed jagħmel id-domanda dwar għalfejn kien hemm il-biża' jew il-ħtieġa li dan id-deputat, man-nies li kellu miegħu, joħorġu mill-bieb tal-ġenb li dejjem ikun imsakkar.

Forsi dan id-deputat kien qed jiddejjaq li kumbinazzjoni inzerta li fl-istess post fejn kont jien?

Jew forsi wħud minn dawk li kellu miegħu ddejqu jaraw li kienu qegħdin jagħmlu xi ħaġa li mhux suppost jagħmluha?

Dawn huma domandi li wieħed jistenna li xi darba jiġu mwieġba.

Kull wieħed minna għandu d-dritt u r- responsabilita' li naraw li dak li qegħdin nagħmlu nkunu qegħdin nagħmluh fl-aħjar interess ta' dan il-pajjiż, u hawnhekk f'dan l-abbozz partikolari għandna numru ta' sitwazzjonijiet li wieħed irid jeħodhom in konsiderazzjoni.

Per eżempju, għandna sitwazzjoni fejn permezz ta' din il- liġi qegħdin naraw b'mod ċar kif għandha tkun magħmula b'mod iktar ċar l- organizzazzjoni ta' dak li huwa s-servizz pubblliku.

Għandna indikat il-mod ta' tmexxija ta' kif isiru l-affarijiet mil-lat amministrattiv ta' kuljum u għandna definizzjoni dwar x'inhuma l-persuni li jikkostitwixxu l-uffiċjali pubbliċi f'dan il-pajjiż.

Hemm ukoll indikat il-mod ta' kif nagħtu daqqa t'għajn lejn il-kummissjoni għall-ħarsien tal-mertu, lejn l-aġenziji li jaqgħu taħt id-diversi ministeri u lejn l-entitjaiet tal-gvern u bordijiet u kummissjonijiet oħra.

Hawnhekk, b'xi mod jew ieħor, ħlief għal xi eċċezzjonijiet, wieħed jista' jara l-mod ta' kif isiru l-affarijiet f'dan il-pajjiż.

Sur President, aktar kmieni għamilt riferenza għall-awtoritajiet differenti li kont responsabbli minnhom jien.

Hawnhekk wieħed jibda jagħmel id- distinzjoni politika netta dwar il-mod ta' kif tista' tittratta ma' awtoritajiet partikolari.

Per eżempju, jiena illum responsabbli - u ilni responsabbli sa mit-twaqqif tagħha - mill-Malta communications authority.

Din hija awtorita' li min-natura tagħha stess, mir-rwol tagħha fl- amministrazzjoni ta' dan il-pajjiż, għandha d-dover li tkun indipendenti u distakkata l-ħin kollu mill-gvern tal-ġurnata.

Dan ifisser li din m'hijiex xi awtorita' li għandek toqgħod tiltaqa' magħha xi darbtejn fil-ġimgħa imma l-messaġġi li jaslu mingħand l-awtorita' Maltija dwar il-komunikazzjoni jridu jkunu tali li jiddistingwu l-indipendenza netta bejn il-gvern, il- ministru, il-ministeru u din l-awtorita'.

Aktar u aktar issa li l-gvern iddistakka lilu nnfisu għal kollox mill-investimenti f'dawk li huma telekomunikazzjonijiet f'pajjiżna, din l-awtorita' għandha r-rwol prinċipali li tara li l-operaturi tas-servizzi ta' komunikazzjoni f'dan il- pajjiż jagħtu l-aħjar servizzi posibbli, jagħtuh bl-inqas spiża possibbli għal min ikun qed jirċievi s-servizz u jkun ta' l-ogħla kwalita'.

Barra minn hekk, billi kif nafu l-qasam tat-telekomunikazzjonijiet jinbidel u jiddiversifika l-ħin kollu, din l-awtorita' trid tara li bis-serjeta' tkun organizzazzjoni li tiggarantixxi l-hekk imsejjaħ level playingfield li llum ħafna drabi nitkellmu dwaru u forsi ħafna minna lanqas għandhom ħjiel ta' x'ifisser.

Il-famuża statement ta' level playingfield hija sitwazzjoni fejn dak li jkun irid jiggarantixxi li l-operaturi jkunu qed jingħataw l- istess ħarsien mil-liġi u mhux wieħed jiġi preferut jew vantaġġjat fuq l- ieħor.

Sur President, meta ġejna biex ngħaddu l-liġi li twaqqaf din l-awtorita' kien hawn ħafna dibattitu speċjalment fl-istadju ta' kumitat fejn aħna ġejna attakkati li qegħdin nagħmlu affarijiet li permezz tagħhom ma konniex qed nerfgħu r-responsabiltajiet tagħna lejn pajjiżna.

Konna għadna ma fhimniex li l-awtorita' Maltija dwar il-komunikazzjonijiet, bħal kull communications authority oħra partikolari ta' pajjiż fl-Unjoni Ewropea, trid tkun indipendenti għal kollox min-naħa tal-politiku.

Sur President, irrid ngħid li mbagħad hemm awtoritajiet u dipartimenti oħrajn bħad- diviżjoni tal-kummerċ, li għalkemm hi responsabilita' li tara li tkun qed issir l-aħjar ħidma fl-interess ta' pajjiżna, m'hijiex diviżjoni daqshekk distakkata b'mod ċar minn mal-gvern bħalma hija l-Malta communications authority għax hawnhekk anke minħabba n-natura tax-xogħol innifsu, ikun hemm il-ħtieġa ta' iktar diskussjoni diretta min-naħa tal-politiku mad- diretturi ta' din l-istess diviżjoni.

Hawn irrid nagħmilha ċara li minkejja li qed ngħid dan, la l-ministru, la l-ministeru u lanqas is- segretarjat tal-ministeru m'għandhom jindaħlu fuq deċiżjonijiet ta' kuljum li jsiru fid-day-to-day running tad-diviżjoni.

Dan ma jfissirx li min qed jagħmel id-deċiżjonijiet se jaħrab jew għandu jaħrab mir-responsabilitajiet tiegħu lejn il-poplu u lejn dan il-pajjiż.

Għall-kuntrarju, persuna f'dan l-inkarigu għandha responsabilitajiet lejn il-persuni li jmorru quddiemha biex jingħataw servizz.

Dan huwa dover meħtieġ għall-aħjar amministrazzjoni pubblika ta' dan il-pajjiż u mhux għall-aħjar interessi politiċi ta' dan il-pajjiż.

Dan ngħidu għax minn żmien għal żmien jaslu l-ministeru u anke għandi personali lmenti li jkunu ġejjin minn sitwazzjonijiet ta' persuni li għalkemm għandhom responsabbilita', għalkemm għandhom dover x'jaqdu lejn il-post tax-xogħol tagħhom, ħafna drabi ssib li dawn il-persuni, minflok ma jagħmlu d-dover tagħhom kif suppost jagħmluh, ma' l-ewwel ftit maltemp jibdew iġibu l- iskużi.

Sur President, wieħed irid jara hawnhekk fejn tispiċċa jew fejn tibda r- responsabbilta' individwali ta' dak li jkun qed jinterpreta l-liġi ta' pajjiżna, per eżempju, f'dak li huma għoti u ħruġ ta' liċenzji għan- negozju.

Barra minn dan, kultant, meta persuna tagħmel rapport, għall- grazzja ta' l-argument, fil-konfront ta' xi ħadd, lanqas jgħaddu ħames minuti li dak li jkun irċieva r-rapport ma jinformax lil dak li jkun ġie rapportat.

Fir-realta' dak li jkun irċieva r-rapport ma kellux għalfejn joqgħod jgħid xejn dwar min irrapporta, anzi kien messu, b'inizjattiva tiegħu nnifsu, ħa l-passi neċessarji skond is-sitwazzjoni li tkun.

Irrid ngħid ukoll li kemm-il darba jiġu nies – naħseb iż-żewġ naħat tal-Kamra – u jgħidulek li t-tali impjegat qalilhom li kieku kien għalih dak il-permess joħroġ pero' dan ma jistax joħorġu għax hemm affarijiet illi jmorru lil hinn minn dawk li huma l-poteri ta' dak l-individwu.

Issa huwa veru li kultant lil dak li jkun tinħoloqlu sitwazzjoni antipatika u jsibha diffiċli li jgħid le, imma wieħed għandu jkollu l-kuraġġ li lil dak li jkun jinformah b'mod ċar li r-regolamenti u l-liġijiet ta' pajjiżna ma jippermettux li hu joħroġ dak il-permess partikolari.

Dan ikun fl-aħjar interess ta' pajjiżna.

Sur President, fl-aħħar mill-aħħar, ir-responsabbiltajiet tagħna lkoll, mill-politiku sa l-inqas ħaddiem taħt il-kappa ta' din il-liġi huma responsabbiltajiet li iktar minn ħaġa oħra huma intenzjonati biex kull wieħed minnha jerfa' l-biċċa tiegħu.

Jekk kemm-il darba mhux kull wieħed minna – hi x'inhi l-funzjoni pubblika tiegħu – jerfa' l-biċċa tiegħu, nispiċċaw biex ikollna numru ta' persuni li għaliex jibżgħu, għaliex mhux kapaċi, għaliex ma jridux jerfgħu l-biċċa tagħhom, jipprovaw jassiguraw li huma ma jidhrux koroh ma' dak li jkollok quddiemhom.

Hawnhekk jiena dejjem insostni u ninsisti li għal kull dritt hemm ukoll dover.

Għal kull dritt li għandha persuna li qiegħda f'kariga partikolari hemm ukoll dover.

Mhux biss għandi d-dritt li mmur fuq il-post tax-xogħol u ningħata l-paga, imma għandi wkoll id-dover, hi x'inhi l-entita' tax-xogħol li nagħmel jien, li dak li jien responsabbli minnu nagħmlu b'mod sewwa, nagħmlu l-ħin kollu u bl-aħjar mod possibbli.

Sur President, f'dan id-dibattitu kellna wkoll riferenzi għall-mod ta kif inħarsu lejn l-għodda ta' l-amministrazzjoni pubblika f'dan il-pajjiż.

Kellna dikjarazzjonijiet u kellna statements fuq in-nuqqasijiet li jista' jkun hemm minn diversi persuni, minn diversi uffiċjali li jaqgħu taħt il- kappa tal-liġijiet li għandna f'pajjiżna.

Issemma wkoll il-kodiċi ta' etika minn diversi kelliema, fosthom mill-Onor.

Francis Agius ftit tal-ħin ilu.

Permezz ta' dan il-kodiċi kull individwu li jaħdem fi ħdan xi awtorita' jew mal-gvern għandu jara li dawk ir-responsabbiltajiet tiegħu jagħmilhom bl-aħjar mod possibbli, bl-aħjar konoxxenza possibbli u bl-iktar mod serju possibbli għal kull persuna.

Ovvjament dejjem ikun hemm it- tentazzjoni li wieħed ma jagħmilx xogħlu sewwa għaliex il-gvern tal-ġurnata m'huwiex il-partit tiegħu, għaliex jinsab miġġieled ma' dak ta' fuqu u għal ħafna raġunijiet oħra.

Dawn huma sitwazzjonijiet li jitfgħu responsabbilta' fuqna lkoll biex naraw li l-affarijiet isiru b'mod serju, b'mod tajjeb u wkoll b'mod onest.

Sur President, waqt dan id-dibattitu kellna wkoll diversi riferenzi għall- accountability f'dan il-pajjiż.

L-accountability f'dan il-pajjiż hija xi ħaġa mhux tal-ministru waħdu, hija accountability li tibda mill-ministru u tibqa' nieżla s'isfel inkluż fuq kull membru ta' din il-Kamra u kull wieħed u waħda minna b'xi mod jew b'ieħor għandna r-responsabbilta' li naraw bis- serjeta' x'inhuma l-funzjonijiet tagħna.

Dan qed ngħidu għax fid-dibattitu kien hawn ukoll numru ta' riferenzi għal affarijiet li ġraw f'dawn il- ġimgħat li għaddew marbutin ma' diversi awtoritajiet.

Hawnhekk inħossni fid- dover li nipprova għal darb'oħra – ma naħsibx li tkun l-aħħar darba, pero' forsi tkun l-aħħar darba – niġi hawnhekk u ngħid il-fatti kif inhuma marbutin ma' ċerti dikjarazzjonijiet li saru iktar minn darba f'dan il- Parlament.

Uħud minnhom saru anke fil-pubbliku fil-jiem li għaddew fosthom li jien kont akkużat li f'dan il-Parlament gdibt darbtejn.

L-ewwel gidba hija marbuta mad-domanda parlamentari 35,055 li saret mill- Onor. Carmelo Abela u li tweġiba għaliha ngħatat fis-16 ta' Settembru, 2002.

Din id-domanda kienet ċara u kienet tgħid hekk:

"Jista' l-Ministru jgħid kemm-il ħaddiema nqabdu li ma kinux fuq xogħolhom fl-ewwel sitt xhur tas-sena u dan fid-dipartimenti li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu?

X'kien ix-xogħol tagħhom u x'passi ttieħdu?"

U r-risposta għal din id-domanda kienet tgħid hekk:

"Jien informat li fl-ewwel sitt xhur ta' din is-sena ma kienx hemm ħaddiema li nqabdu mhux fuq xogħolhom".

Naturalment hija risposta ċara għal domanda ċara.

Naturalment biex tajt dik ir-risposta jiena ma mortx fuq il-postijiet tax-xogħol kollha li dak iż- żmien kienu jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħi, pero' tlabt lid-diversi diretturi li kienu jaqgħu taħt il-ministeru tiegħi, jekk huma kellhomx każi ta' persuni li fl-ewwel sitt xhur tas-sena 2002 kienu nqabdu mhux fuq il- post tax-xogħol.

Ir-risposta li kelli kienet li ma kienx hemm persuni li nqabdu.

Jien ġejt f'dan il-Parlament u tajt dik ir-risposta.

Għaliex xi ħadd għoġbu b'mod illegali jagħmel recordings li mbagħad għaddihom lill- partit Laburista ...

Jiena ma nafx il-prezz li talab għal dawn ir- recordings pero' nerġa' nirrepeti li din kienet persuna li fil-25 ta' Novembru 1996 kellha żewġ akkużi serji fil-konfront tagħħa li ġew maħfura naħseb bħala parti miċ-ċelebrazzjonijiet tar-rebħ tal-Partit Laburista fl- 1996.

Issa jiena naqta' rasi li hemm min ma jkunx fuq il-post tax-xogħol u jiffirma, pero' dan m'huwiex f'kontradizzjoni ma' dak li tajt bħala risposta, għaliex id-domanda kienet titlob jekk kienx hemm min inqabad.

Ma kienx hemm min inqabad, u forsi r-raġunijiet għaliex ma kienx hemm min inqabad wieħed ikun jista' jitkellem fuqhom iktar 'il quddiem.

Iktar riċenti f'dan il-Parlament kien hawn akkuża oħra li jiena wkoll m'għidtx il-verita' f'dan l-istess Parlament.

Skond dak li ngħad fid- dibattitu jiena m'għidtx il-verita' fil-5 ta' Ġunju li għadda f'domanda marbuta mal-bord tal-MMA.

Kont ġejt mistoqsi jekk dan il-bord huwiex qed jieħu remunerazzjoni għalxejn u jekk il-ministru jaħsibx li għandu jinvestiga l-allegat abbuż li biex persuna tingħata ċertifikat qed tintalab tħallas Lm170.

Imbagħad id-domanda tkompli hekk:

"Ma jaħsibx li huwa fl-interess tal-poplu li jagħmel din it-tip ta' investigazzjoni biex jara hemmx diskrepanza bejn in-numru ta' persuni li qagħdu għall-eżami u n-numru ta' ċertifikati li ħarġu fir-realta'?"

Kif għidt diversi drabi, dawn l-allegazzjonijiet kollha li kien hawn f'dan il-Parlament f'dawn l-aħħar ġimgħat, jiena għaddejthom lill-kummissjoni permanenti kontra l-korruzzjoni biex tinvestigahom.

Għaġeb ta' l- għeġubijiet, meta dawn il-każijiet marru quddiem il-kummissjoni permanenti kontra l-korruzzjoni, f'daqqa waħda l-partit Laburista qalilna li hu m'għandux fiduċja fil-kummissjoni permanenti kontra l-korruzzjoni.

Xejn ġdid f'dan kollu!

Meta jkun hemm istituzzjoni li b'xi mod tista' tinvestiga allegazzjonijiet bħal dawn, il-partit Laburista jitlef il- fiduċja f'dik l-istituzzjoni.

Pero` snin ilu, meta deherlu, l-istess partit Laburista ma kienx iddejjaq illi jakkuża lili b'każ ta' housing.

Qed ngħid dan għax bejn l-1993 u l-1994, quddiem l-istess kummissjoni, il-partit Laburista kien akkużani li għamilt xi affarijiet li mhux suppost għamilthom.

Mela għaliex dakinhar l-akkużi kienu diretti fil-konfront tiegħi, il-partit Laburista kellu fiduċja f'din il-kummissjoni.

Dakinhar il-partit Laburista ma ddejjaqx jibgħatu l-każ.

Issa qed jgħidilna li ma baqagħlux fiduċja.

Għalhekk nerġa' nagħmel appell lil min ġie bl-allegazzjonijiet hawnhekk, lil min tkellem f'dan il-Parlament u lil min inħeba wara l-privileġġ parlamentari biex meta jasal u jkun il-mument illi jgħid l-affarijiet li għandu jgħid, jgħidhom mingħajr ma jiddejjaq jekk inhu raġel.

M'għandniex ninqdew bil-ħabi ta' dan il-Parlament u ngħidu dak illi jfettlilna.

Ir- risposta tiegħi għal dawk iż-żewġ domandi - jekk il-bord jeħux il-flus għalxejn u jekk kontx naf bil-Lm170 li suppost jitħallsu – kienet din:

"Mr Speaker, jekk inti qed taċċetta dawn id-domandi ..."

– għax dakinhar ukoll kien hawn kontroversja dwar jekk għandniex jew le nwieġbu mistoqsijiet supplimentari li ma jkunux marbutin direttament mal-mistoqsija oriġinali –

"... jien se nqum biex nirrispondihom.".

L-Onor.

Mizzi għamel żewġ domandi.

F'waħda minnhom staqsa jekk il-membri tal-bord tal-MMA humiex qegħdin jirċievu remunerazzjoni għalxejn u r- risposta tiegħi hija le.

Dawn jirċievu remunerazzjoni skond kif tistipula l- liġi ta' pajjiżna dwar sitwazzjonijiet bħal dawn.

Dwar it-tieni parti fejn qal li hemm persuni li ħallsu Lm170 biex jingħataw ċertifikat nitolbu jagħmel mistoqsija speċifika bil-miktub ħalli nkun nista' nivverifika jekk dan huwiex minnu.

Nerġa' nirrepeti dak li għidt hawnhekk, nerġa' nirrepeti dak li għidt fil-pubbliku u nerġa' ngħid dak illi sfidajt bħal-lum tmint ijiem fuq stazzjonijiet tat-televiżjoni f'pajjiżna biex min irid, jiġi u jgħid il-fatti barra minn dan il- Parlament.

Sa dakinhar li qamet il-kwestjoni tal-ħlasijiet ma kien hemm l- ebda individwu li b'xi mod ġibed l-attenzjoni li qed jitħallsu xi flus.

Pero` bejn l-24 u l-25 ta' Ġunju kien hemm indikazzjoni mill-awditur intern li kien hemm diskrepanza bejn in-numru ta' persuni li huma liċenzjati u n- numru ta' persuni li fil-fatt marru jagħmlu l-kors fin-nautical institute.

Dakinhar stess, jiġifieri fl-24 ta' Ġunju, l-avukati ta' l-awtorita` marittima kitbu lill-kummissarju tal-pulizija biex jagħmel l- investigazzjonijiet tiegħu.

Dik hija l-verita`, Sur President.

M'hawnx żewġ veritajiet fid-dinja.

Nafu li minn dak iż-żmien 'il hawn saru ċerti investigazzjonijiet li għadhom għaddejjin imma mhux se nidħol fihom għax irrid noqgħod 'il bogħod minn investigazzjoni li tkun għadha qed tiġi konkluża u ma jkunux għadhom ittieħdu l-passi fil-konfront ta' min hu impjegat ta' l-awtorita` u anke fil-konfront ta' min m'huwiex impjegat ta' l-istess awtorita`.

B'dan il-mod nassigura li jkun hemm l-indipendenza meħtieġa bejn il-ministru, il-gvern u min qal xi affarijiet.

Jien poġġejt fuq il-mejda tal-Kamra l-ittra ta' l-24 ta' Ġunju li kienet titkellem fuq dan il-fatt.

Din l-ittra dokumentata ma kenitx iffirmata mill-ministru imma kienet iffirmata mill-avukat illi żgur li mhux se joqgħod jirriskja r-reputazzjoni tiegħu għall-wiċċ xi ministru.

Issa x'inhu r-riżultat ta' dan kollu?

Ir-riżultat huwa li tibqa' tisma' għal darba, darbtejn, tlieta li jien b'xi mod bdejt l-investigazzjonijiet wara li kien hawn l-istorbju f'dan il-Parlament fuq din il-kwestjoni.

Kull wieħed u waħda minna għandu r-responsabbilta` li jara li dak li jsir b'mod żbaljat u dak li jsir mhux kif suppost isir jgħaddih lill-awtoritajiet konċernati biex jiġu investigati.

Dak hu li għamilt sal-lum u li se nkompli nagħmel kull darba li tinġibed l-attenzjoni tiegħi, tal-bord jew ta' xi dipartiment li jaqa' taħti – ikun min ikun involut – li jkun hemm xi forma ta' abbuż jew ta' nuqqas, ta' ħarsien tar-regolamenti ta' l- amministrazzjoni pubblika f'pajjiżna.

Naturalment ikun hemm min jipprova jirrepeti l-gideb – kif għidt il-bieraħ anke fi stqarrija pubblika li ħriġt – għax jaħseb li xi darba jista' jitwemmen minn xi ħadd.

Għalhekk jien għandi r-responsabbilta` li nara li fejn ikun hemm l-allegazzjonijiet ngħaddihom lil min għandu jinvestigahom.

Imbagħad min jagħmel l-allegazzjonijiet għandu wkoll id-dover u r- responsabbilta` li jassigura li minflok iħalli l-allegazzjonijiet itiru, jgħaddi dak li jaf lil dawk li għandhom id-dritt li jinvestigaw proprju biex nassiguraw li min jabbuża, jieħu dak li ħaqqu u jkun ikkundannat u ssentenzjat skond il-liġijiet ta' pajjiżna.

Pero` jkun għalxejn li nitkellmu fuq whistle blowers, ikun għalxejn li nitkellmu fuq responsabbiltajiet u jkun għalxejn li nagħmlu l-allegazzjonijiet jekk imbagħad ma nkunux kapaċi nkunu f'qagħda li nsostnu dak li nallegaw.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Ministru Michael Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Sur President, fil-ftit ħin li baqa' nħoss li għandi nagħmel punti partikolari fuq din il-liġi li diġa` ntqal ħafna dwarha.

L- ewwel punt li rrid nagħmel huwa dwar l-importanza ta' kif taħdem l- amministrazzjoni pubblika.

Peress li missieri kien jaħdem fis-servizz ċivili jien dejjem trawwimt fl-importanza li pajjiż jimxi 'l quddiem anke bil-kapaċita` ta' kif jiġi amministrat mis-civil servants tiegħu.

Naħseb li waħda mill-affarijiet li f'dan il-pajjiż ħadmet ukoll biex illum huwa wieħed mill-pajjiżi ż-żgħar fid-dinja li l-aktar għamlu suċċess, huwa wkoll għaliex is-servizz pubbliku tagħna huwa servizz fis-sod, huwa servizz li għandu l-istima fil-pajjiż, huwa servizz stmat mill-popolazzjoni u għandu – kif dejjem għandu jkollu – dik in-natura ta' servizz lejn il-pubbliku li tiddistingwih ukoll mis-servizz privat.

Jien mhux qed ngħid kontra s-servizz privat anzi dan huwa l-mutur ta' l- ekonomija fil-pajjiż.

Pero` ma jistax ikollok settur privat li jkun il- mutur ta' l-ekonomija fil-pajjiż jekk ma jkollokx good governance fil- pajjiż.

L-iggvernar tajjeb ta' pajjiż jiddependi wkoll minn kif l- uffiċjali tas-servizz ċivili jaġixxu u jaqdu d-doveri tagħhom.

Naħseb li din hija liġi li toħloq il-qafas neċessarju ta' kif għandha taħdem l- amministrazzjoni pubblika.

Waħda mill-affarijiet li jolqtuni f'din il-liġi hija li titkellem fuq il-prinċipji tar-responsabbilta` u se nikkwota minn klawsola 3 li tgħid hekk:

"Id-dipartimenti, aġenziji u entitajiet tal-Gvern huma korpi li jamministraw riżorsi pubbliċi u li jipprovdu servizzi lill-pubbliku jew jaqdu funzjonijiet oħra f'isem l-Istat, u bħala tali dawk il-korpi u l-impjegati pubbliċi li jaqdu dmirijiet hemmhekk, għandhom:

ikunu regolati bid-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att, magħduda l-valuri ta' l-amministrazzjoni pubblika u l-Kodiċi ta' Etika;".

Imbagħad fi klawsola 4 hemm li dawn jeżerċitaw is-setgħa tagħhom mogħtija bil-liġi billi jagħtu servizzi lill-pubbliku u billi jagħtuh b'korteżija, billi jagħtuh malajr u billi jagħtuh b'imparzjalita`.

Hawnhekk għandna enfasizzat l-importanza li min ikun qed jagħmel ix-xogħol tiegħu fis- servizz ċivili jrid ikun imparzjali u serju għaliex huwa ma jkunx qiegħed hemmhekk għas-servizz partiġġjan imma jkun qiegħed hemmhekk għas-servizz tal-gvern tal-ġurnata.

Din hija tradizzjoni importantissima għall- istabilita` tal-pajjiż.

Għandu jkollok servizz ċivili li jaqdi lill-gvern tal-ġurnata, li jaqdi x-xogħol tiegħu b'mod mill-aktar imparzjali u ma jħallix it-twemmin u l-fehmiet politiċi tiegħu, li kulħadd għandu dritt ikollu, ikunu t-timbru li bih taqdi x-xogħol li għandek tagħmel.

Il-liġi tkompli tgħid li min qiegħed fis-servizz għandu d-dover li jagħti pariri b'mod oġġettiv u b'għarfien tal-ħwejjeġ li jkunu fil-kompetenza tagħhom u li jimplimenta l-politika tal-gvern tal-ġurnata b'mod effiċjenti u effettiv.

Din hija fil-qalba ta' kif dan il-pajjiż għamel progress u jista' jkompli jagħmel progress.

Abbażi ta' dan naħseb li huwa importanti l-prinċipju l-ieħor li jsemmi dan l-abbozz ta' liġi fi klawsola 21 li meta tiġi biex tagħżel min ikun f'kariga pubblika, inti tagħmel din l-għażla fuq bażi kompetittiva skond il-mertu.

Il-mertu għandu jkun dak li jiggwida kif persuna timxi 'l quddiem.

Waħda mid-diffikultajiet meta tkun fl-amministrazzjoni pubblika - issa ilni 20 sena f'dan il-Parlament u kważi għaxar snin minnhom f'kariga eżekuttiva - hija li l-ministri u s-segretarji parlamentari tagħna, minbarra li għandhom funzjoni ta' policy, f'pajjiż żgħir bħal tagħna b'riżorsi żgħar jista' jkun li f'ċerti mumenti jkollhom funzjonijiet ta' management.

Id- diffikulta` hija li kemm jista' jkun il-management u l-amministrazzjoni jitħallew f'idejn is-segretarji permanenti u d-diretturi ġenerali u d- diretturi imma anke huma għandhom id-diffikulta` kif wieħed jista' jħaddem dan il-konċett li bih jippremja lil min ikollu l-mertu billi tippremja b'mod oġġettiv u mhux b'mod personalizzat jew b'mod li jkun biased bi kwalunkwe mod.

Din hija xi ħaġa ta' importanza kbira ta' kif jitħaddem is- servizz ċivili u hemm il-metodi u hemm iċ-checks and balances biex jipprovaw li dan isir.

Fil-fehma tiegħi, huwa importanti ħafna li daħħalna l-issue tal-mertu u allura din m'hijiex kwestjoni ta' seniority imma hija kwestjoni ta' mertu rigward kif wieħed jimxi 'l quddiem fis-servizz ċivili.

Il-prinċipju tal-mertu f'din il-liġi huwa ta' importanza fundamentali biex is-servizz ċivili jkun ta' l-aqwa kwalita` għax pajjiż modern ma jistax ma jkollux servizz ċivili ta' l-aqwa kwalita` jekk irid ikun kompetittiv.

Kemm is-servizz pubbliku kif ukoll is-settur privat qed jaħdmu biex pajjiżna jkun suċċess, ikun aktar kompetittiv, jimxi aktar 'il quddiem u jikkompeti ma' pajjiżi oħrajn b'suċċess.

Ħafna drabi nitkellmu fuq is- settur privat bħala l-mutur ta' l-ekonomija tagħna imma tajjeb li nirrikonoxxu wkoll li fil-qadi tad-dmirijiet tagħhom il-public servants qegħdin jagħtu kontribut importantissimu għall-good governance ta' dan il- pajjiż li mingħajru ma jinġibidx l-investiment u ma jkunx hemm aktar kummerċ.

Meta wieħed jara l-esperjenzi ta' diversi pajjiżi madwar id-dinja jsib li jkun hemm diffikultajiet enormi ta' żvilupp ekonomiku.

Għalhekk huwa importanti li jkun hemm żvilupp fil-konċett ta' x'inhu mertu, mhux biss mertu rigward kemm wieħed ikun għamel eżamijiet imma wkoll kemm wieħed ikun serva u jkun ta servizz tajjeb u konsistenti.

Sur President, huwa importanti ħafna li din il-liġi tirregola l-konċett ta' l-aġenziji.

Huwa importanti li l-liġi tispjega bl-aktar mod ċar kif jiġu mwaqqfin u kif joperaw l-aġenziji għax dan jagħti ċerta flessibilita` li toħloq entitajiet li xorta jibqgħu fl-isfera tas-servizz pubbliku.

Għalhekk bħalma ġara f'pajjiżi oħrajn inti tkun tista' tuża dawn il-forom ġodda biex aġenzija jkollha personalita` legali separata u distinta u tkun kapaċi tagħmel kuntratti u allura tkun kapaċi topera bħala aġenzija pero' mingħajr ma titlef dik in-natura pubblika u dik il-forma mentis li tfisser li tkun qiegħed f'sitwazzjoni fejn trid topera bi flus pubbliċi u trid toqgħod attent ħafna kif taqdi d-dmirijiet tiegħek.

Jien nista' niġi f'numru ta' sitwazzjonijiet fejn inħoss li dawn l-aġenziji jistgħu jkunu ta' effett tajjeb u li jagħmlu l-ġid.

Sal-lum kien hemm diffikultajiet dwar x'forom tista' ssib.

Kien hemm il-forom tal- fondazzjonijiet u l-forom ta' entitajiet maħluqin bil-liġi imma f'din il- liġi għandna wkoll regoli miġburin dwar l-aġenziji u kif dawn għandhom joperaw partikolarment rigward l-amministrazzjoni finanzjarja u l-verifika għall-aġenziji.

Naħseb li meta wieħed iħares lejn liġi bħal din jifhem li hija liġi li tenfasizza l-aspett tal-good governance fil-pajjiż.

Din il- liġi turi wkoll li dan huwa pajjiż li qed jiġbed investiment rekord fl- istorja tiegħu għax huwa pajjiż rikonoxxut li huwa mmexxi b'mod serju.

Naħseb li din hija liġi li tkompli ssaħħaħ dik il-perception tant importanti biex pajjiżna jimxi 'l quddiem ekonomikament.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

MR SPEAKER: Nitlob liIl-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin biex, jekk jogħġbu, jipproponi l-Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Sur President, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tlieta, 10 ta' Lulju, 2007, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni Pubblika - Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Awtorita' Maltija dwar l- iStandards u Diversi Liġijiet - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Ħaddiema tal-Port - Tieni Qari.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili (Emenda Nru 2) - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Mediċini - Tielet Qari; u

Abbozz ta' Liġi dwar il-Foster Care - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Awtorita' ta' Malta dwar ir- Riżorsi - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza li tneħħi l-Kontroll tad-Djar - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kumpanniji - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Istituzzjonijiet Finanzjarji - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda diversi liġijiet dwar servizzi finanzjarji - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi dwar l-Organizzazzjonijiet Volontarji - Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Joseph Sammut.

ONOR.

JOSEPH SAMMUT: Sur President, nixtieq nieħu ftit ħin biex nagħmel riferenza għal dak li għidt hawnhekk waqt l-Aġġornament tat-3 ta' Lulju għax mill-mod kif ġie rraportat dak li għidt ħareġ bl-aktar mod sfaċċat in- nuqqas ta' professjonalita` tal-ġurnalisti lokali tagħna.

Qed ngħid "unprofessional" għax dawn bl-ebda mod ma kkwotaw dak li verament għidt jien f'dan il-Parlament.

Hawnhekk nixtieq nitlob il-protezzjoni tas-Sedja f'dan is-sens u ngħid li kelli kull opportunita' li nqajjem każ ta' ksur ta' privileġġ għax ġejt ikkwotat ħażin.

Nemmen li huwa d-dover ta' kwalunkwe ġurnalist, li jekk qed jikkwota x'qed jintqal f'din il-Kamra, jikkwota eżatt dak li verament jintqal u mhux jivvinta fuq is-suġġett.

Sfortunatament ħareġ biċ-ċar li kulmin kellu aptit li jikkummenta jew jikteb dwar dak li għidt jien, irrepeta dak li qal ħaddieħor b'mod skorrett.

Għalfejn qiegħed ngħid dawn l-affarijiet, Sur President?

Bażikament se nillimita ruħi għal tliet punti partikolari u nibda bl-ewwel punt.

Qiegħed hawnhekk nagħmel riferenza dwar il-kwestjoni ta' jekk jien espremejtx ruħi kontra nies ta' karnaġġjon differenti minn tagħna.

Bir-rispett kollu, jien fl-ebda ħin ma espremejt ruħi kontra nies ta' nazzjonalita' jew karnaġġjon differenti.

Naħseb li hawnhekk mingħajr ħadd ma nduna, il-misunderstanding kollu beda meta kulħadd qagħad fuq dak li qalet l-Onor.

Dolores Cristina.

Il-ġurnal "The Times" ikkwota lill-Onor.

Cristina li kkwotat lili li għidt "I am not a racist but" jiġifieri "jien m'iniex razzist imma" pero' bir- rispett kollu jien fl-ebda ħin ma wżajt dan il-kliem.

Fil-fatt "The Times" ikkwotatha tgħid:

"I am not a racist but" as though implying that there are exceptions to racism.".

Sur President, jiena fl-ebda ħin ma wżajt jew għidt il-kliem "jien m'iniex razzist imma" imma għidt ad verbatim mit-transcript hekk u nikkwota:

"Xi ħaġa oħra li fuqha rrid niddedika l-ftit minuti li baqagħli hija l- kwestjoni ta' l-immigranti illegali.

Diġa' kelli l-opportunita' li nitkellem fuq dan is-suġġett, u nerġa' nagħmilha ċara minn issa li dan mhux każ li rrid nkun razzista u mhux każ li jiena kontra dawn in- nies.

Imma x-xogħol tiegħi f'dan il-Parlament huwa proprju li nirrappreżenta liċ-ċittadini li kellhom il-pjaċir jivvotaw lili biex inkun rappreżentant tagħhom f'dan il-Parlament.".

Jien fl-ebda ħin ma għidt il-kliem li kkowtat l-Onor.

Dolores Cristina u bir-rispett kollu, kulmin ikkwota u bbaża l-attakki tiegħu fil-konfront tiegħi fuq dawk il-preċiżi kelmiet, huwa żbaljat u wera biċ-ċar li m'għamilx il-homework tiegħu suret in-nies kif kien fid-dover tiegħu li jagħmel.

Jiena nippretendi li kull ġurnalist kellu jitlob kopja tat- transcript u jimxi fuqha.

Nerġa' ngħid, Sur President, li jien fl-ebda ħin m'għidt "jien m'iniex razzist imma" kif qalet l-Onor.

Cristina.

Dak huwa l- ewwel punt li xtaqt nagħmel.

Imbagħad, Sur President, talbu lill-esponenti tal-partit jgħidu jekk jassoċjawx ruħhom jew le ma' dan il-kliem.

Meta taqra dan it-tip ta' diskors li qalu li għidt jiena, kellhom raġun l-esponenti prinċipali tal- partit Laburista li ma jassoċjawx ruħhom miegħu, anke jiena hekk kont nagħmel imma l-punt hawnhekk hu li jiena fl-ebda ħin m'għidt dak it-tip ta' diskors.

Allura nikkundanna lil min ikkwotani ħażin għax il-ġurnalist kellu jkun fidil lejn dak li ntqal f'din il-Kamra, u għalhekk għal darba oħra nitlob l-intervent tiegħek biex min jikkwota x'ngħidu u jagħmel it- transcripts f'dan il-Parlament, jagħmilhom b'mod fidil għal dak li verament intqal.

Imbagħad hemm il-kwestjoni l-oħra, it-tieni punt li jidher li qajjem tant għagħa.

Jien ġejt ikkwotat minn "The Times" li għidt, u nikkwota:

"He proposed that the Malta Transport Authority either increase the number of buses on the route ..."

- jiġifieri Bus Nru. 13 -

"or introduce a different service for migrants.".

Din ġiet interpretata bħallikieku jien qed nissuġġerixxi li ssir segregazzjoni ta' nies b'karnaġġjon differenti minn tagħna u dawn ikollhom transport pubbliku għalihom biss.

Jien bir-rispett kollu fl-ebda ħin m'għidt dan id-diskors u se nerġa' għal darba oħra nagħmel riferenza għal dak li għidt jiena u naqra mit-transcripts ad verbatim:

"Imbagħad għandek ukoll il-problema l-oħra, Sur President, u hawnhekk jidħol il-ministeru responsabbli mit-trasport.

F'Birżebbuġa sar impossibbli li titla' f'tal-linja.

Għandek kamp ieħor f'Ħal Far u litteralment kwalunkwe karozza tar-rotta numru 13 li suppost qiegħda hemm biex taqdi r-residenti ta' Birżebbuġa, tmur x'ħin tmur, tkun ippakkjata b'dawn il-klandestini.

Irid iżid l-ammont ta' karozzi tal- linja fuq din ir-rotta għax bħalissa huwa impossibbli li r-residenti ta' Birżebbuġa jinqdew.

Din qisha saret shuttle dritt mill-Belt għall- Birżebbuġa u min jinqabad fin-nofs m'għandux ċans jitla' fuq tal- linja.

Il-ministru responsabbli mit-trasport għandu jew iżid is- servizz fuq din ir-rotta jew jara x'se jivvinta.

Forsi jagħmlilhom karozza għalihom?

Imma ċ-ċittadini tagħna ma jistgħux jiġu injorati.".

Kont diskriminatorju meta għidt dan id-diskors, Sur President?

L-ewwelnett fl-ebda ħin jien ma tajt option ta' either or.

Il-ġurnal "The Times" kien fidil lejn dak li għidt u t-translation tiegħu kienet tajba pero' l-uniku żball li għamlet kienet li fit-translation riedu jdaħħlu l-kelma "perhaps" għal "forsi".

Imma x'ġara?

Kien hemm min ħataf dan l-iżball fit- traduzzjoni tal-ġurnal "The Times" u qabad u qal li jien irrid li jinħoloq xi transport distint għal dawn il-klandestini.

Jien fl-ebda ħin m'għidt dan id-diskors, Sur President.

Dan l-aħħar sar servizz tat-trasport pubbliku mill-airport direttament għaċ-Ċirkewwa u allura se nagħmlu diskriminazzjoni kontra l-Għawdxin għaliex għamilnilhom transport pubbliku għalihom biex ikunu komdi?

Barra minn hekk, illum irridu nġibu quddiem għajnejna li fil-kamp ta' Ħal Far - u qed nitkellmu fuq Ħal Far u mhux Birżebbuġa, jiġifieri post distint minn Birżebbuġa - illum il-ġurnata hemm 2,000 ruħ.

Għandek villaġġ ġdid; allura se nibqgħu bil-bus number 13 hemmhekk?

Ma wasalx iż-żmien li jsir servizz ta' trasport dirett għal Ħal Far?

Dan il-klandestini biss se jinqdew bih?

M'hemmx l-uffiċjali ta' l-armata hemmhekk?

M'hemmx min imur l- ETC?

M'hemmx min jaħdem fl-industrial estate?

Dan trasport pubbliku se jkun.

Sur President, kulma rrid ngħid hu li ma nistgħux f'dan il-Parlament niġu sottomessi għal dan it-tip ta' affarijiet b'mod li nibżgħu nesprimu ruħna.

Hawn dan li qed jiġri, għandna dawn il-ħafna ġurnalisti li jagħmlu lilhom infushom bħala untouchables.

L-ewwel xogħol imisshom jaraw x'intqal eżatt f'dan il-Parlament u mhux jikkwotaw lil ħaddieħor bl-iktar mod żbaljat kif ġara f'dan il-każ.

Barra minn hekk, ma jistax ikun li tiġi maħluqa din il- biża' fost il-parlamentari.

Jien kulma għamilt hu li għidt li hawn dawn il- problemi.

F'"The Times kien hemm id-diskors ta' l-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando kkwotat ġenb ma' ġenb ma' dak li ġejt ikkwotat li għidt jien fejn dan għamilha ċara li veru li aħna magħrufin għall-ospitalita' tagħna lejn dak li jkun, imma wasalna f'punt fejn il-bużżieqa tista' tinfaqa' jekk indaħħlu wisq klandestini.

Allura ħadd ma kkundannah lil dan?

Mhux l- istess ħaġa qal?

Jien għidt li għandna dawn il-problemi u għandna naġixxu qabel ikun tard wisq.

Għandna problemi li qegħdin hemmhekk u kull deputat li jmur iħabbat il-bibien - naħseb ma' Malta kollha - jisma' fuq dawn il- problemi imma Alla jbierek donnhom ma jeżistux dawn il-problemi.

Jien fl- ebda ħin m'għidt biex inkeċċu lil xi ħadd u fl-ebda ħin m'għidt li rridu nagħmlu diskriminazzjoni kif ġejt ikkwotat li għidt.

Niċħad b'mod kategoriku li għidt dan il-kliem u kulħadd jista' jaqra t-transcript - għax huwa pubbliku – u jara li dan hu minnu.

Sur President, jiena kulma għidt li hemm problema u għandna naraw kif insolvuha.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Buontempo.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Illum nixtieq nitkellem fuq esperjenza li għaddejt minnha il-Ħadd, 4 ta' Frar ta' din is-sena.

Verament ma xtaqtx nitkellem fuq dan il-każ, imma nħoss li ż-żmien għadda u nixtieq naqsam din l- esperjenza mal-Maltin u l-Għawdxin.

Nhar il-Ħadd, 4 ta' Frar għal ħabta tal- 11.00 ta' filgħodu, jiena kont sejjer iċ-ċentru nazzjonali tal-partit Laburista biex nattendi għall-konferenza ġenerali tal-partit u meta ġejt biex nidħol għat-triq fejn hemm iċ-ċentru nazzjonali, rajt rixtellu li waqqaf l-aċċess għat-triq fejn hemm l-entratura ta' l-istess kwartieri tal- partit Laburista.

Ma kien hemm l-ebda pulizija u mill-bogħod, min-naħa ta' Gwardamangia – jien kont ġejt mill-Ħamrun - rajt karozzi bil-bandiera ta' xi ambaxxati telgħin biex jattendu - bħala osservaturi - għall-istess konferenza tal-partit.

Kien hemm traffic jam u f'daqqa waħda żewġ kuntistabbli ħarġu mill-club tal-football tal-Ħamrun, qasmu jiġru - jiena kont għadni sa dak il-ħin fit-traffic jam bl-indicator biex nidħol on the right hand side għal fejn hemm il-kwartieri tal-Partit Laburista – fetħu r- rixtellu u dan l-ambaxxatur – ma nafx min kien – daħal biex jipparkja fit- triq quddiem il-kwartieri tal-Partit Laburista.

Sa dak il-ħin, jiena kont għadni fit-traffiku u kont qed nipprova nidħol hemmhekk.

Issa hemmhekk hemm il-garaxx tal-partit Laburista u kull darba li jkollna xi attivita', aħna d-deputati nipparkjaw hemmhekk u faċċata tal- parking kien riservat naħseb għall-ambaxxaturi.

Dehru wkoll karozzi tal- kollegi tiegħi membri parlamentari.

Meta jiena xegħelt l-indicator biex nidħol, wieħed mill-pulizija bin-numru 944 ġie jgħajjat u jwerżaq ma' wiċċi u jdaħħal rasu fil-karozza tiegħi.

Jiena bħala bniedem prudenti, edukat u li ma nħobbx il-ġlied - anzi nemmen fil-paċi - irriversjajt il-karozza.

Sa dak il-ħin jiena kont għadni ma kellimtux.

Meta ndikajtlu li jiena membru parlamentari u għandi kull dritt li nipparkja fil-garaxx, dan baqa' jwerżaq u jgħajjat qisu żiemel sfrattat bl-arroganza kollha.

Imbagħad induna li ġejja karozza oħra ta' xi ambaxxatur u kważi pprovokani għall-ġlied bl- idejn.

Sur President, dan kien wieħed mill-ftit pulizija – jiddispjaċini ngħid – li huma arroganti, pastażi u bla edukazzjoni.

M'għandux isir dak it-tip ta' diskors ma' ċittadin ordinarju tal-pajjiż, Sur President, biex ma nsemmix ma' membru parliamentari.

Hawnhekk nieħu l-opportunita' biex insellem lill- korp tal-pulizija u lill-kummissarju tal-pulizija, John Rizzo, l- assistenti, id-deputati u l-ħafna pulizija għas-sagrifiċċji li qed jagħmlu.

Imbagħad jiġi dan il-pulizija nru.

944 – u qed insemmiha biex il-poplu jkun jaf min huma dawn il-pulizija arroganti li jagħtu isem ħażin lill-korp – u jirrovina l-image u x-xogħol tajjeb tal-pulizija u għalhekk hemm bżonn li nies bħal dawn jittieħdu l-passi kontrihom.

Meta rajtu baqa' jgħajjat u jwerżaq f'widnejja rriversjajt lura – u dan naħilfu kollu b'ġurament – u mort infittex parking space pero' ma sibt xejn, inżilt fejn id-dar ċentrali tal-partit Nazzjonalista u dawwart mar-roundabout biex nerġa' nitla' għax ma sibtx post fejn nipparkja.

Waqt li kont tiela' għal darb'oħra, waqaft u għidtlu: Skużi kuntistabbli, jimporta tagħtini n-numru tiegħek?

Dan mhux numru tani imma bellagħli n-numru ma' wiċċi!

Ara x'arroganza!

X'qed nipprova ngħid hawnhekk?

Meta għaddejt minn dan l-ordeal kollu mort nipparkja u kien hemm ħafna nies quddiem l-entratura tal-kwartieri tal- partit Laburista li riedu jmorru għal dan il-pulizija.

Jiena waqqafthom milli jmorru għal dan il-pulizija għax ħassejt li din setgħet tiġi mpinġija b'ċertu mod mill-partit Nazzjonalista għax naf kif jaħdem dan.

Allura għax jiena bniedem, kif għidt qabel, li nħobb il-paċi, ma xtaqtx li jinqala' l- inkwiet.

In-nies ħdejn l-entratura tal-kwartieri tal-partit Laburista għidtilhom biex jinsewha, qisu ma ġara xejn u dawn bdew jgħidu: Imma Onor. Buontempo kif jista' ikun tħallih jgħajjat b'dak il-mod miegħek, bl- aggressivita' kollha?

Meta mbagħad mort id-dar wara l-konferenza, ktibt lill-kummissarju tal- pulizija u lill-Viċi Prim Ministru permezz ta' e-mail u fis-6 ta' Frar irċevejt e-mail mingħand il-kummissarju fejn qalli li l-każ se jiġi investigat immedjatament, imbagħad irċevejt mingħand ċertu Johan Parnis, police sergeant u qalli:

"This office would like to inform you that your complaint will be investigated and the outcome will be communicated to you in due course.".

Issa jiena, Sur President, nipprova nagħti reputazzjoni tajba lill-korp tal- pulizija.

Per eżempju, il-bieraħ stess kellna l-festi fid-distrett tiegħi u trid tara l-impenn kbir tal-pulizija, kemm jafu jmorru man-nies.

Imma bniedem bħal dan – u hemm puliziija għax aħna smajna b'każijiet bħal dawn, mhux l-ewwel wieħed – irridu nieħdu ħsiebu.

Jekk dawn ma jkunux kapaċi jidhru quddiem in-nies, mhux jiena se nagħti s-soluzzjoni, imma fl-interess tan-nazzjon ma jistgħux jidhru quddiem in-nies.

Imbagħad fl-10 ta' Marzu irċevejt mingħand l-ispettur Kenneth Haber, fejn qalli li se jittieħdu passi dixxiplinarji kontra l-kuntistabbli involut u minn hawn u ftit ieħor se miġi msejjaħ sabiex nagħti x-xhieda tiegħi f'dan il-każ.

Erġajt ipprovajt nara kif baqa' dan il-każ – saru diversi domandi wkoll – u l-aħħar korrispondenza li għaddiet fit-12 ta' Ġunju kienet tgħid hekk:

"Ninsab informat li għamilt interpellanza fil-Parlament.

L-ilment imressaq mill-Onor.

Interpellant ġie investigat mit-taqsima ta' l- affarijiet interni tal-korp tal-pulizija u bħala riżultat ta' din l- investigazzjoni, se jittieħdu passi dixxiplinarji ta' natura sommarja kontra l-kuntistabbli involut li għalihom l-Onor.

Interpellant se jkun imħarrek biex jagħti x-xhieda tiegħu f'dan il-każ.".

Issa għaddew ħames xhur u assolutament għadu ma sar xejn.

Probabbli dan il- pulizija – ma nafx min hu, naf biss in-numru tiegħu – għadu jiġri u jaqdi s- suppost doveri li huwa rikjest mis-superjuri tiegħu.

Jiena naħseb li wasal iż-żmien li verament jittieħdu l-passi.

Id-diskors ta' dan il-kuntistabbli kien jipprovoka l-ġlied u jiena kontra l-ġlied.

L-aggressivita' li kellu kienet out of proportion u ma kenitx ġustifikata, Sur President.

Jiena nixtieq inkun naf għaliex dan aġixxa b'dan il-mod.

Għaliex jiena nirrappreżenta lill-poplu Malti u Għawdxi jew għax huwa ta' dak il- karattru?

Ma rridx nitfa' dubju ikrah fuq il-korp tal-pulizija imma ma nistax inħalli kuntistabbli jaġixxi b'dak il-mod u jipprovoka l-inkwiet u l- ġlied.

Dan il-każ ilu jkaxkar aktar minn ħames xhur u nixtieq li jittieħdu l-passi neċessarji fl-interess mhux tiegħi imma tan-nazzjon.

Nixtieq ukoll li filwaqt li l-korp għandu jagħmel eżerċizju biex jidentifika l-pulizija li għandhom dan it-tip ta' atteġġjament ħażin fil-konfront taċ-ċittadin, irridu naraw għaliex hawn ċerti pulizija - u nafu b'każi reċenti wkoll – li jġibu ruħhom b'mod arroganti maċ-ċittadini ordinarji.

Ħalli ninsew li jiena membru parlamentari imma ma tistax titkellem b'dak il-mod ma' ċittadin għaddej bil-karozza u tipprovoka l-ġlied.

Nemmen li l-korp irid jagħfas iżjed biex ċerti pulizija ma jkunux arroganti.

Hawnhekk niftakar li ftit taż-żmien ilu kont qiegħed l-Irlanda ta' Fuq u hemmhekk iltqajt ma' ċerta Mrs. Nuala O'Loan li hija Police Ombudsman u xogħolha huwa li tinvestiga ilmenti mingħand il-pubbliku kontra l-police officers.

Din m'hijiex pulizija u m'hemmx pulizija jaħdmu magħha, u hawnhekk nasal għad-dunque.

Wara kollox hu faċli li niġi nitkellem fuq dan il-każ imma fl-interess tan-nazzjon qed nipproponi biex f'każijiet bħal dawn issir il-ġustizzja pero' qabel ma nipproponi l-Police Ombudsman, nemmen li l-pulizja ma jistgħux ikunu kemm il-prosekuturi kif ukoll il- ġudikanti.

Irid ikun hemm struttura separata u indipendenti li tiddeċiedi l- każ u l-passi dixxiplinarji li għandhom jittieħdu kontra l-pulizija li jkunu kisru l-kodiċi ta' etika jew xi regolament ieħor.

Dan il-pulizija partikolari kiser wieħed mill-code of ethics.

Sur President, l-istituzzjoni tal-police ombudsman hija xi ħaġa pożittiva u nissuġġerixxi lill-gvern biex jaħdem fuq din l-istituzzjoni.

L- istituzzjoni tal-police ombudsman hija pożittiva għax l-ewwelnett m'għandha l-ebda konnessjoni mal-korp tal-pulizija u f'dan is-sens il-police ombudsman ikun imparzjali u indipendenti.

Meta jkun hemm entita' separata li tinvestiga l-każ kemm dak li jkun qed jiġi investigat u kemm il-pubbliku in ġenerali jkollu l-fiduċja f'din l-istituzzjoni.

Għalhekk qed ngħid, aħna ltqajna ma' dawn it-tip ta' każi, nafu through the media x'ġara minn ċerti pulizija kuntistabbli u għalhekk qed nirrakkomanda li jsir police ombudsman u fl-istess ħin il-korp għandu jagħmel ħiltu kollu biex iżomm reputazzjoni tajba u m'għandix dubju li l-parti l-kbira tal-pulizija jagħmlu xogħol siewi.

Huwa importanti li ma titkissirx ir-reputazzjoni u s- sagrifiċċji li ħafna pulizija u l-familji tagħhom jagħmlu minħabba xi erbgħa ta' din il-kwalita'.

Sur President, hemm bżonn ta' l-istituzzjoni tal-police ombudsman għax nemmen li l-pulizija ma jistgħux ikunu kemm prosekuturi kif ukoll ġudikanti.

Qabel nagħlaq, nitlob il-permess tal- Kamra biex inqiegħed xi dokumenti li semmejt tul l-intervent tiegħi fuq il- mejda tal-Kamra.

MR SPEAKER: Hawn il-permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

STEFAN BONTEMPO: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Dokumenti relatati ma' aġir ta' kuntistabbli tal-Pulizija fil-konfront ta' l-Onor.

Stefan Buontempo.

MR SPEAKER: Il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta, 10 ta' Lulju 2007, fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

LUQA: BINJA FI TRIQ MIKELANG SAPIANIO - IMPACT ASSESSMENTS

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA staqsiet lill-Ministru għall- Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid x'tip ta' impact assessments saru fuq l-area fejn qed tiġi żviluppata binja li minn dak li qed jintqal se takkomoda madwar 400 housing unit, fi Triq Ħal Tarxien f'Ħal Luqa?

Jekk saru dawn l-impact assessments f'liema oqsma saru?

Jekk saru, jista' jqiegħedhom fuq il-mejda tal-Kamra?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab infurmat li żvilupp fit-triq imsemmija faċċata fuq Triq Tarxien, Triq Mikelanġ Sapiano u Triq Patri Indri Schembri hu kopert b'permess għal żvilupp ta' 150 residenza, 201 garaxxijiet u 29 spazju għall-parkeġġ.

Sar studju dwar l-impatt tat- traffiku fiż-żona liema dokument huwa diġà aċċessibbli pubblikament mill- Awtorità ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar (MEPA).

SIĠAR TAŻ-ŻEBBUĠ

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li s-siġar taż-żebbuġ li jinsabu f'Wied Dalam, Has-Saptan, Haz-Zabbar, Fgura u Mġarr Malta huma totalment abbandunati?

Jista' jgħid meta se jitnaddaf madwarhom qabel jinħarqu u jmutu għax ikun aħjar nieħdu ħsieb dawn is-siġar li jrid snin twal biex jimmaturaw, qabel ma nikkonċentraw biex inħawlu oħrajn ġodda?

Id- dipartiment x'inhu jagħmel biex jaħseb għal ilqugħ aħjar ta' l-ilma tax- xita sabiex inkunu nistgħu insaqqu dawn is-siġar?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab infurmat li twaqqaf kumitat sabiex janalizza applikazzjonijiet li saru għal sejħa pubblika sabiex l-immaniġġar ta' dawn l-imsaġar jgħaddi f'idejn il-privat ħalli jisfrutta aħjar il- potenzjal li għandhom dawn l-imsaġar taż-żebbuġ.

Ir-responsabbiltà ta' ilqugħ ta' ilma taqa' taħt Ministeru ieħor.

Meta l- immaniġġar ta' l-imsaġar jgħaddi f'idejn il-privat dan jista' jinvesti fil- ħażna ta' l-ilma għat-tisqija.

ĦADDIEMA LI GĦALQU 61 SENA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm ħaddiema f'xi entita' li taqa' taħt ir-responsabbilta' tiegħu li għalqu l-61 sena?

Minn liema entita' ġejjin?

Kemm għandhom eta'?

Għal kemm żmien ingħataw extension u għal liema raġuni?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninsab infurmat illi hemm impjegat wieħed biss li għalaq il-61 sena ma' l-Awtorita' ta' Malta dwar ir-Riżorsi.

Dan għandu 61 sena.

Il-kuntratt tiegħu qiegħed jiġi estiż minn xahar għal xahar.

Din l- extension qiegħda tingħata minħabba li l-Awtorita' ta' Malta dwar ir- Riżorsi għad għandha bżonn is-servizzi ta' dan l-uffiċjal.

ĦADDIEMA LI GĦALQU 61 SENA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid kemm hemm ħaddiema f'xi entita' li taqa' taħt ir- responsabbilta' tagħha li għalqu l-61 sena?

Minn liema entita' ġejjin?

Kemm għandhom eta'?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant rigward impjegati li għalqu l-61 sena u ngħataw estensjoni hija kif murija fit-tabella li tidher hawn taħt.

|Numru ta' |1 | |ħaddiema | | |Minn liema |Sptar Ġenerali | |sezzjoni ġejjin| | |Eta' |68 | |Grad |Konsulent tal- | | |Ġinekoloġija | |Għalkemm żmien |Għal tnax | |ingħataw |il-xahar li | |extension u |jiskadu f'Awissu | |għal liema |2007 | |raġuni | |

ĦADDIEMA LI GĦALQU 61 SENA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm ħaddiema f'xi entita' li taqa' taħt ir-responsabbilta' tiegħu li għalqu l-61 sena?

Minn liema entita' ġejjin?

Kemm għandhom eta'?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Fl-isptar Zammit Clapp hemm 7 ħaddiema li għalqu -il 61 sena: tnejn għandhom 61, tnejn għandhom 62, tnejn għandhom 63, wieħed għandu 64.

Fl-isptar Zammit Clapp hemm min għandu extension on a month-to-month basis waqt li oħrajn impjegati fuq part time basis.

Dawn il-persuni ma jinkludux nies li huma fuq il-Hospital Management Committee jew impjegati bħala konsulenti.

Dawn il-kuntratti ġew estiżi minħabba l-esiġenzi tal-isptar, tal-esperjenza tagħhom u minħabba li dawn il-persuni kollha huma b'saħħithom.

L-Awtorita' dwar il-Mediċini għandha magħha żewġ Medical Assessors impjegati b'kuntratt definit.

Dawn għandhom 72 u 73 sena.

Il-kuntratti tagħhom jagħlqu wieħed f'Mejju 2007 u l-ieħor f'Ġunju 2007.

ĦADDIEMA LI GĦALQU 61 SENA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm ħaddiema f'xi entita' li taqa' taħt ir-responsabbilta' tiegħu li għalqu l-61 sena?

Minn liema entita' ġejjin?

Kemm għandhom eta'?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-informazzjoni kif mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta waqt il-ħin tat- Tqegħid ta' Karti.

ĦADDIEMA LI GĦALQU 61 SENA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm ħaddiema f'xi entita' li taqa' taħt ir-responsabbilta' tiegħu li għalqu l-61 sena?

Minn liema entita' ġejjin?

Kemm għandhom eta'?

Għal kemm żmien ingħataw extension u għal liema raġuni?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab infurmat li fl-Awtorità ta' Malta dwar l- Ambjent u l-Ippjanar (MEPA) persuna waħda għalqet il-61 sena fl-1 ta' Marzu 2007 u ingħatat estensjoni ta' 6 xhur biex ma' jkunx imfixkel il-ħruġ ta' permessi sakemm issir il-handover.

ĦADDIEMA LI GĦALQU 61 SENA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm ħaddiema f'xi entita' li taqa' taħt ir-responsabbilta' tiegħu li għalqu l-61 sena?

Minn liema entita' ġejjin?

Kemm għandhom eta'?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab infurmat li fl-Awtorita' dwar it-Trasport hemm tlett impjegati li għalqu l-61 sena.

Dawn għandhom 70 sena, 63 sena u 62 sena.

Dawn il-persuni li kienu diġa impjegati ma' l-Awtorita' qabel ma għalqu l- eta' ta' l-irtirar.

Tnejn minnhom qegħdin fuq bażi part-time.

Huma nżammu fl-impieg għaliex l-esperjenza tagħhom hi valida ghall- Awtorita'

ĦADDIEMA PART-TIME JEW BIL-KUNTRATT

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid kemm kellu mpjegati fuq bażi part- time jew bil-kuntratt matul x-xhur ta' Jannar, Frar u Marzu, 2007 fil- Ministeru, dekasteru u enti tiegħu, li m'humiex uffiċjali pubbliċi, min huma, x'pożizzjoni għandhom u fejn qegħdin jaħdmu, x'salarju jew x'rata jitħallsu biha u minn liema distrett elettorali jiġu?

Jista' jgħid, jekk il-kuntratt ta' dawn l-impjegati hux definit u għal kemm perjodu f'każ li fl-affermattiv?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi fil-Ministeru għar-Riżorsi u l-Infrastruttura, matul ix-xhur ta' Jannar, Frar u Marzu 2007, kien hemm 22 impjegat/a li mhumiex uffiċċjali pubbliċi, fuq bażi ta' part-time jew kuntratt definit.

Fis-Segretarjat Privat tal-Ministeru, dawn l-impjegati qegħdin fuq kuntratt definit li jiġġedded kull sena:

|Grad |Salarju|Distr| | |(Lm) |ett | |Driver/Security |5,374 |5 | |Driver | | | |Secretariat Pool|5,374 |6 | |Private |9,560 |12 | |Secretary | | | |Assistant |8,316 |5 | |Private | | | |Secretary | | | |Head Minister's |10,818 |5 | |Secretariat | | | |Office |8,316 |5 | |Co-ordinator | | | |Secretariat |2,326 |5 | |Messenger | | | |Secretariat |6,832 |5 | |Officer | | | |Driver/ Security|5,374 |5 | |Officer | | | |Secretariat |5,084 |6 | |Messenger | | | |Secretariat |5,084 |5 | |Messenger | | |

Dawn l-impjegati qegħdin fuq kuntratt definit li jiġġedded kif jidher hawn taħt:

|Grad |Fejn |Salar|Dis| | |jaħdmu |ju |tre| | | |Lm |tt | |Chairman/Chi|BICC |10,37|6 | |ef Executive| |0 | | |Officer (3 | | | | |snin) | | | | |EU Funds |EU |8,316|9 | |Manager (3 |Affairs| | | |snin) |& | | | | |Policy | | | | |Develop| | | | |ment | | | |Adviser (6 |Transpo|6,878|9 | |xhur) |rt Unit| | | |Adviser (6 |Ministe|4,242|11 | |xhur) |ru | | | |Executive |VRP |8,798|1 | |Co-ordinator| | | | |Rehabilitati| | | | |on Projects | | | | |(3 xhur) | | | | |Chief |MRA |14,50|11 | |Executive | |7 | | |Officer | | | | |(xahar | | | | |b'xahar) | | | | |Head of |MRA |9,091|12 | |Accounts & | | | | |Administrati| | | | |on (definit | | | | |sa l-31 ta' | | | | |Marzu 2009) | | | | |Project |MRA |6,065|5 | |Officer I | | | | |(sena) | | | | |Project |MRA |6,065|13 | |Officer I | | | | |(sena) | | | |

Fil-BICC hemm impjegata waħda li taħdem fuq bażi part-time li tagħmel xogħol ta' tindif fl-istess uffiċċju.

Din titħallas bir-rata ta' Lm2.50/is- siegħa u matul l-ewwel tlett xhur ta' din is-sena tħallset is-somma ta' Lm425.90.

Din il-persuna hi mis-6 Distrett.

Fl-MRA hemm segretarja li taħdem fuq bażi part-time.

Din titħallas is-somma ta' Lm2,625 fis-sena.

Din il-persuna hi mit-8 Distrett.

XOGĦOL TA' SUBCONTRACTING

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid kemm sewa flus ix-xogħol li sar permezz ta' subcontracting mil-Ministeru, dekasteru u enti tiegħu matul Jannar, Frar u Marzu 2007 separtament u xahar b'xahar?

Jista' jgħid jekk għal dan ix-xogħol ħarġitx tender fejn kien hemm bżonn u min kien il- kuntrattur f'kull każ li ngħata x-xogħol u kemm kien l-ammont separatament?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Meta jkun stabbilit li kuntrattur jista' jagħti xogħol ta' subcontracting, allura l-Ministeru jew dipartiment konċernat mhux bilfors ikollu għad-dispożizzjoni tiegħu l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant għar-raġuni li d-dritt tas-subcontracting jemani mill-istess kuntratt.

Jekk l-Onor.

Interpellant irrid informazzjoni fuq xi kas partikolari u/jew qed jirreferi għall-għoti ta' kuntratti pjuttost mill-subcontracting, allura huwa mitlub jiċċara u jerġa' jissotometti mistoqsija parlamentrai oħra.

DIRECT ORDERS

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid jekk ingħatawx direct orders matul Jannar, Frar u Marzu 2007 mil-Ministeru, dekasteru u enti tiegħu u f'każ li fl-affermattiv kemm ingħataw, għal liema raġuni, kemm kien l-ammont u min ingħata d-direct order separatament?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li r-risposta tingħata f'xi seduta oħra.

ĦADDIEMA PART-TIME JEW BIL-KUNTRATT

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid kemm kellu mpjegati fuq bażi part-time jew bil-kuntratt matul x-xhur ta' Jannar, Frar u Marzu, 2007 fil- Ministeru, dekasteru u enti tiegħu, li m'humiex uffiċjali pubbliċi, min huma, x'pożizzjoni għandhom u fejn qegħdin jaħdmu, x'salarju jew x'rata jitħallsu biha u minn liema distrett elettorali jiġu?

Jista' jgħid, jekk il-kuntratt ta' dawn l-impjegati hux definit u għal kemm perjodu f'każ li fl-affermattiv?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni kif mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta waqt il-ħin tat- Tqegħid ta' Karti.

XOGĦOL TA' SUBCONTRACTING

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid kemm sewa flus ix-xogħol li sar permezz ta' subcontracting mil-Ministeru, dekasteru u enti tiegħu matul Jannar, Frar u Marzu 2007 separtament u xahar b'xahar?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Meta jkun stabbilit li kuntrattur jista' jagħti xogħol ta' subcontracting, allura l-Ministeru jew dipartiment konċernat mhux bilfors ikollu għad-dispożizzjoni tiegħu l-informazzjoni mitluba mill- Onor. Interpellant għar-raġuni li d-dritt tas-subcontracting jemani mill- istess kuntratt.

Jekk l-Onor.

Interpellant irid informazzjoni fuq xi każ partikolari u / jew qed jirreferi għal l-għoti ta' kuntratti pjuttost mill-subcontracting, allura huwa mitlub jiċċara u jerġa jissotometti mistoqsija parlamentari oħra.

DIRECT ORDERS

L-ONOR.

JOSEPH DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid jekk ingħatawx direct ordersmatul Jannar, Frar u Marzu 2007 mil-Ministeru, dekasteru u enti tiegħu u f'każ li fl-affermattiv kemm ingħataw, għal liema raġuni, kemm kien l-ammont u min ingħata d-direct order separatament?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Matul Jannar, Frar u Marzu 2007 ingħataw dawn id- direct orders kif ġej:

|Deskrizzjoni |Kuntrattur |Valur| | | |Lm | |Refurbishment |V. J. |7,421| |ta' TDxFLx |Salamone |.37 | |Analyzer |Marketing | | | |Ltd | | |Translokazzjon|AG Packaging|2,655| |i |System Ltd |.00 | |tal-Packaging | | | |Machine | | | |mic-CSSD, SLH | | | |għal Sptar | | | |Mater Dei | | | |Mounting |Associated |17,04| |Brackets |Equipment |9.19 | |għall-Monitors|Ltd | | |għall-Sptar | | | |Mater Dei | | | |Portable |Associated |22,24| |Reverse |Equipment |1.59 | |Osmosis Units |Ltd | | |Qty 13 - 12 |Associated |3,443| |month Bonded |Equipment |.73 | |Carbon |Ltd | | |Glutarldehyde | | | |& Opa filters | | | |Xiri ta' |Technoline |3,929| |Gammex Test |Ltd |.68 | |Objects | | | |għall-Medical | | | |Imaging | | | |Department, | | | |Sptar Mater | | | |Dei | | | |Xiri ta' |Southern |15,42| |Quality |Scientific |8.31 | |Assurance |Ltd, USA | | |Items | | | |għall-Medical | | | |Imaging | | | |Department, | | | |Sptar Mater | | | |Dei | | | |Implants |Synthes Ltd,|3,805| |għall-operazzj|UK |.62 | |onijiet | | | |tal-Ortopedija| | | |Xiri ta' |Barts and |5,022| |Qaulity |the London |.81 | |Assurance |NHS Trust | | |Objects | | | |Substitute | | | |Materials | | | |għall-Medical | | | |Imaging | | | |Department, | | | |Sptar Mater | | | |Dei | | | |Refurbishment |Pharma-Cos |15,70| |ta' Maquet |Ltd |3.80 | |Operating | | | |table columns | | | |Xogħol |Omnitec Ltd |3,597| |fl-entratura | |.22 | |tal-foyer SVPR| | | |Landscapping |Derek Centre|7,311| |f'SVPR | |.20 | |Xogħol ta' |Mr Clean Ltd|6,943| |tindif ġewwa | |.70 | |SVPR | | | |Spare parts |Tetrako Ltd |6,490| |għall-equipmen| |.00 | |t li hemm SVPR| | | |Tindif |ELC |14,16| |tal-ġonna | |0.00 | |ġewwa SVPR | | | |Smantellar ta'|Panta |5,788| |chillers and |Marketing |.00 | |ductwork | | | |Total parental|Baxter |50,24| |nutrition bags|Healthcare |8.78 | | |Ltd - UK | |

SKEJJEL - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: B'referenza għal mistoqsija parlamentari 26398, jista' l-Ministru jgħid x'xogħol kontinwu qed isir fil-preżent u f'liema skejjel?

Jista' jgħid x'inhuma l-proġetti li l-FTS qed taħdem fuqhom matul din is- sena u meta huwa maħsub li l-proġett kollu jkun lest?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tagħrif dwar il-proġetti li qed taħdem fuqhom l-FTS rigward skejjel diġa hu publiku u pubblikat.

XORB ALKOĦOLIKU

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk il-mużuri dwar li żgħażagħ taħt is-16-il sena ma jistax jixtru jew jingħataw xorb alkoħoliku daħlux in vigore?

Jekk iva, meta?

Jekk le, għaliex?

ONOR.

TONIO BORG: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għall-Avviż Legali 162 ta' l-2007 li stabbilixxa l-1 ta' Lulju 2007 bħala d-data meta għandu jidħol fis-seħħ dan l-Att.

LIĠIJIET DWAR ID-DIVERTIMENT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk tlestiex ir- rapport tal-kumitat li twaqqaf wara it-traġedja tal-mara żagħżugħa li waqgħet wara party ta' lejliet l-Ewwel tas-Sena ta' sentejn ilu biex jiġu emendati jew rranġati l-liġijiet dwar id-divertiment?

ONOR.

TONIO BORG: M'għandi xejn x'inżid mat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari 24010.

INVESTIGAZZJONI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari 26455, tista' l-Ministru tgħid jekk saritx l-investigazzjoni u x'irriżulta?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab infurmata li l-investigazzjoni għadha mhix konkluża.

KORP TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk dawk il-membri tal-Korp li jitkellmu sew b'lingwa barranija hux qed jingħataw xi inċentivi?

Isiru korsijiet għat-tagħlim ta' lingwi barranin għall-puliżija speċjalment dawk li fid-doveri tagħhom ikollhom x'jaqsmu mat-turisti?

Kemm fil-fatt hemm membri tal-korp li jitkellmu b'lingwa barranija?

Jista' jindika liema lingwa jitkellmu?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi l-Korp tal-Pulizija minn żmien għal żmien kien joffri taħriġ f'lingwi barranin, lil dawk il-membri tal-Korp li jkollhom ix-xewqa li jitgħallmu lingwa barranija fuq bażi volontarja.

Pero' minħabba nuqqas ta' konkorrenza dan it-taħriġ ma baqax ikun organizzat mill-Korp, għalkemm kull membru tal-Korp jista' jitlob sabiex jattendi korsijiet f'lingwi barranin organizzati mill-iStaff Development Organization fl-uffiċju tal-Prim Ministru.

Infurmat ukoll illi fil-preżent hemm 905 membru tal-Korp li jafu lingwa barranija, fosthom Taljan, Franċiż, Għarbi, Ġermaniż u Spanjol.

GĦALLIEMA – WARRANT MILL-EFL MONITORING BOARD

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm għalliema li għandhom warrant mogħtija mill-Monitoring Board biex igħallmu biss il- lingwa Ingliża lill-barranin?

Dan ikun wieħed temporanju?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li b'kollox hemm 2,332 għalliem li għandhom warrant mogħti mill-EFL Monitoring Board, sabiex jgħallmu l-Ingliz bħala Lingwa Barranija.

Dan il-warrant ikun wieħed temporanju.

GĦAWDEX - TFAL DIABETIĊI

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid x'servizzi jiġu offruti mill-isptar ġenerali ta' Għawdex lill-pazjenti diabetiċi tfal?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Ninsab infurmata li s-servizzi kollha meħtieġa jiġu offruti lill-pazjenti diabetiċi tfal fl-Isptar Ġenerali t'Għawdex.

Dawn is- servizzi huma:

malli jsir d-diagnosis li l-pazjent f'dan il-każ tifel/tifla huwa diabetiku jingħata immediatement il-kura kollha meħtieġa;

wara jingħata wkoll it-tagħlim u tagħrif meħtieġ lilhom kif ukoll lill- ġenituri tagħhom dwar il-kundizzjoni, l-ikel, l-kura, mediċina li hemm bżonn; u

jsirulhom ukoll appuntamenti regolari l-outpatients sabiex jsirilhom dak kollu li jkun meħtieġ bħal blood tests u osservazzjonijiet oħra mediċi.

TELGĦA BAY JUNCTION - TRAFFIKU

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru u l-Awtorita' dwar it-Trasport jikkunsidraw li t- triq jew telgħa Bay Junction li llum saret traffikuża minħabba l-ftuħ ta' hotel kbira, tiġi one way minflok two way bħalma qiegħda llum peress li ħafna karozzi jibblukkaw lil xulxin f'din it-triq?

Hemm mod kif wieħed jista' jitla' minn din it-triq u jinżel minn Birkirkara Hill?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: It-taqsima għall-Immaniġjar tat-Traffiku talbet lil l-Awtorita' ta' Malta Dwar l-Ambjent u l-Ippjanar kopja tat-Traffic Impact Assessment tal-hotel li għaliha qed tirreferi din il-mistoqsija parlamentari.

Dan intalab sabiex it-taqsima tkun infurmata bl-istudji li kienu saru dwar l-impatt ta' tali hotel fuq l-inħawi u il-miżuri li kienu gew rakkomandati/deċiżi sabiex jilqgħu għal dan l-impatt fuq Bay Junction u l-inħawi.

It-taqsima għall-Immaniġjar tat-Traffiku qed tistenna li tirċievi kopja ta' dan it-Traffic Impact Assessment mingħand l-Awtorita' ta' Malta Dwar l- Ambjent u l-Ippjanar.

TFAL DIABETIĊI

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid x'servizzi jiġu offruti mill- istat lill-pazjenti diabetiċi tfal?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nixtieq ninfurmak li s-servizzi b'xejn offruti lit- tfal bid-Dijabete jinkludu:

servizz professjonali minn tobba u konsulenti;

servizz professjonali minn dietician u podolġisti;

programm ta' edukazzjoni u informazzjoni dwar il-kundizzjoni tad-dijabete u l-kura tagħha lit-tfal u l-ġenituri minn tobba u diabetes education nurse;

servizz ta' psikologa għall-ġenituri u t-tfal;

mediċini għall-kura tad-dijabete;

testijiet tad-demm u urina skond il-bżonn;

strips għall-moniteraġġ tal-livell taz-zokkor fid-demm;

summer camp li jiġi organiżżat darba fis-sena flimkien mal-Għaqda Maltija Kontra id-Dijabete;

SKA allowance lill-ġenituri jekk jikkwalifikaw;

kartuna roża; u

mediċini kollha fuq il-formalarju.

GĦAWDEX - BEJGĦ TA' PROPRJETA'

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm ġew reġistrati kuntratti u konvenji ta' bejgħ ta' proprjeta' f'Għawdex fis-snin 2005, 2006, 2007 (sa Mejju)?

ONOR.

TONIO BORG: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari 15935.

GOZO CHANNEL - FOOT PASSENGER RAMPS

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għall- Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm se jiswew ix- xogħlijiet in konnessjoni mal-foot passenger ramps li saru ta' qies differenti milli suppost u allura ma jiffittjawx mal-vapuri tal-Gozo Channel?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li l-allegazzjoni li qed issir fid- domanda ma tirriżultax, fil-fatt ir-rampi ġew maħduma skond id-disinji oriġinali.

GĦAWDEX: XEWKIJA – TRIQ TORRI GORGUN

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' Informazzjoni: Peress li r-residenti ta' Triq Torri Gorgun, Xewkija, Għawdex qed jilmentaw minħabba l-fatt li f'din it- triq għad m'hemmx sistema ta' drenaġġ imma għadhom jinqdew bil-fosos, jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi pjanijiet biex din is-sitwazzjoni tiġi rimedjata peress li għar-residenti s-sistema preżenti hija ta' nkonvenjent kbir?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninsab infurmat li l-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l- Ilma qegħda fil-fażi ta' ippjanar tas-sistema sħiħa tad-drenaġġ fl-inħawi tat-triq imsemmija fil-mistoqsija.

Dan ix-xogħol jinkludi t-tqegħid ta' mejnijiet tad-drenaġġ (Gravity u rising mains) kif ukoll il-bini ta' pumping station.

Irid isir ukoll l- akwist ta' l-art fejn trid tinbena il-pumping station.

GĦAWDEX - SKART TAL-KOSTRUZZJONI

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Peress li bħalissa f'Għawdex hemm chaos kbir għaliex il-kuntratturi u dawk kollha involuti fis-settur m'għandhomx fejn jarmu l-iskart tagħhom, tista' l- Ministru tgħid x'passi qed jieħu l-gvern biex din is-sitwazzjoni tissolva?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta diġa' mgħotija għall-mistoqsija parlamentari 26736.

BORD TA' L-ISPLUSSIVI

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm-il membru se jispiċċa mill-Bord ta' l-Isplussivi?

Kif isiru l-ħatriet biex jiġu appuntati l-membri fuq dan il-bord?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi hemm membru wieħed li ser jispiċċa minn membru fuq il-Bord ta' l-Isplussivi għax ser jirtira mis-Servizz.

Fil- fatt diġa' ġie nominat is-sostitut tiegħu.

Il-ħatriet fuq dan il-bord isiru mill-President ta' Malta fuq parir tal- Ministru responsabbli mill-Pulizija.

STUDENTI LI TEMMEW L-ISTUDJI TAGĦHOM

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid kemm studenti ngħataw il- permess jtemmu l-istudji tagħhom (a) fl-iskejjel tal-Gvern, (b) fl-iskejjel tal-Knisja (ċ) fl-iskejjel privati qabel laħqu l-eta' ta' 16-il sena matul is-sena skolastika li waslet biex tintemm?

Kemm minnhom kienu subien u kemm bniet u x'kienu r-raġunijiet li temmew l-istudji tagħhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

TISFIJA TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fiex waslu ż-żewġ proġetti ġodda għat-tisfija tad-drenaġġ li qed isiru f'Malta, jiġifieri fil-limiti tal-Mellieħa u fin-nofsinhar tal-pajjiż?

Kemm mistenni jkun l-investiment fuq dawn iż-żewġ impjanti, separatament u kemm se jkun il-finanzjament li se joħroġ il-Gvern Malti?

Min se jiffinanzja l- kumplament taż-żewġ impjanti?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MARSA - PUMPING STATION

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fiex wasal il-proġett tat-tisħiħ tal-pumping station tal-Marsa u x'rabta se jkollu mal-bini ta' l-impjant tat-tisfija tad-drenaġġ fin-nofsinhar tal- pajjiż?

Fiex se jkun jikkonsisti dan it-tisħiħ, għaliex kien hemm il- ħtieġa li jsir u kemm se jiswa l-investiment li mistenni jsir?

Jikkonferma li dan it-tisħiħ se jkun finanzjat ukoll minn fondi ta' l- Unjoni Ewropea?

ONOR.

TESTIJIET TAN-NIFS FUQ SEWWIEQA

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru matul is-sena li għaddiet u fl-ewwel ħames xhur ta' din is-sena, separatament, testijiet tan- nifs fuq sewwieqa ta' vetturi?

Kemm minn dawn it-testijiet saru wara li s- sewwieq konċernat kien involut f'xi aċċident tat-traffiku?

Kemm mit- testijiet li saru rriżultaw pożittiv u kemm kien hemm sewwieqa li rrifjutaw li jagħmlu t-test?

X'jiġri f'każi fejn sewwieq jirrifjuta li jagħmel it- test u allura l-pulizija ma jistax ikollha provi?

Kemm persuni tressqu l- qorti akkużati li kienu qed isuqu vetturi b'livell alkoħoliku li jaqbeż il- limitu stabbilit skond il-liġi?

ONOR.

TONIO BORG: Il-pulizija żżomm biss statistika dwar testijiet li jirriżultaw pożittivi.

Ninsab infurmat illi matul is-sena 2006 kien hemm 133 sewwieq/a, li l- Pulizija għamlitilhom it-test tan-nifs wara li r-riżultat fl-ewwel test fit- triq kien pożittiv.

127 minnhom kienu nvoluti f'inċident tat-traffiku.

Minn dawn kollha 88 kellhom riżultat pożittiv, filwaqt li 39 irrifjutaw jew it-test ma kienx komplut.

Ninsab infurmat ukoll illi matul l-ewwel ħames xhur ta' din is-sena kien hemm 64 sewwieq/a, li l-Pulizija għamlitilhom it-test tan-nifs wara li r- riżultat fl-ewwel test fit-triq kien pożittiv.

16 minnhom kienu nvoluti f'inċident tat-traffiku.

Minn dawn kollha 44 kellhom riżultat pożittiv, filwaqt li 20 irrifjutaw jew it-test ma kienx komplut.

Persuna li tirrifjuta jew tonqos milli tagħti kampjun tan-nifs, tkun ħatja ta' reat, skond kif maħsub fl-artikolu 15E(4) tar-Regolamenti tat-Traffiku (Kap. 65).

F'kull każ fejn kien hemm riżultat pożittiv, jew it-test kien rifjutat jew mhux komplut, ittieħdu proċeduri kriminali quddiem il-Qorti skond il-liġi.

STALLAR TA' LIFTS

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid kemm ilha l-Awtorita' tad- Djar tistalla liftijiet fi blokki ta' akkomodazzjonijiet li nbnew mill- Gvern jew mill-istess Awtorita'?

Kemm ġew stallati liftijiet kull sena, sa Mejju ta' din is-sena, u x'kienet l-ispiża s'issa?

Kemm-il familja hu kalkulat li bbenefikat mill-benefiċċju tal-lift?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant hu kif jidher fit-tabella li tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis- seduta waqt il-ħin tat-Tqegħid ta' Karti.

MALTIN F'ĦABSIJIET BARRANIN

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm Maltin miżmumin f'ħabsijiet barranin, inklużi persuni li għadhom jistennew li jiġu sentenzjati?

F'liema pajjiżi jinsabu u r-raġuni li għaliha jinsabu miżmuma f'ħabs barra minn Malta?

Peress li Malta għandha ftehim ta' ripatrijazzjoni ta' priġunieri ma' żewġ pajjiżi, jiġifieri l-Libja u l-Eġittu, jista' l- Ministru jgħid kemm ilhom fis-seħħ dawn il-ftehim, kemm kien hemm priġunieri li bbenefikaw minnu, dwar xhiex instabu ħatja u x'kienet is- sentenza li kienu qegħdin jiskontaw?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta għall-mistoqsijiet parlamentari 23126 u 23612.

PSC – TRIBUNAL GĦALL-INVESTIGAZZJONI TA' INĠUSTIZZJI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hemm każi fejn il-Public Service Commission iddikjarat uffiċjalment li ma kenitx taqbel ma' xi deċiżjoni u cioe' ma xi sentenza li ngħatat mit-Tribunal għall- Investigazzjoni ta' l-Inġustizzji mit-twaqqif ta' dan it-tribunal sal-lum?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

VANN TA' BEJJIEGĦ TAL-ĦAXIX

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 26926 li oriġinarjament saret lill-Ministru għall- Kompetittivita' u Komunikazzjoni u li issa ġie riferuta lilu, u jindaga għalfejn il-vann tal-ħaxix, li d-dettalji tiegħu qed jintbagħtu separatament, qiegħed jitkeċċa mill-pulizija meta qiegħed xi 800 pied 'l bogħod minn ħwienet oħra?

ONOR.

TONIO BORG: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħtini aktar dettalji tal-persuna u l-post minn fejn allegatament qed ikun imkeċċi dan il- bejjiegħ, sabiex inkun f'pożizzjoni li nitlob it-tagħrif meħtieġ.

SUSSIDJU LILL-BDIEWA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jagħti breakdown tas-sussidji li tħallsu lill- bdiewa, raħħala u sajjieda separatament matul l-ewwel sitt xhur tas-sena?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab infurmat li s-sussidji li tħallsu lill- bdiewa, lir-raħħala u lis-sajjieda fl-ewwel sitt xhur tas-sena 2007 huma hekk:

|Sussidju |Ammont | | |(Lm) | |Pig Meat |481,979.2| | |2 | |Poultry |123,513.6| | |7 | |Eggs |318,169.5| | |4 | |Poultry Gozo |34,352.12| |Eggs Gozo |28,154.98| |Fruit & Vegetables |582,561.2| |(Pitkali) |3 | |Milk |333,621.1| | |5 | |Tomatoes (EU and |675,593.1| |SMPPMA) |7 | |Technical |54,724.20| |Assistance | | |Ad Hoc |56,252.26| |Aid For Deprived |56,727.03| |(incl.

Lm 6,205.03 | | |transport costs) | | |Rubble Walls |153,311.5| | |6 | |Less Favoured Areas|904,265.2| |(LFA) |9 | |Potatoes |59,342.06| |Arable |53,080.79| |Viticulture (EU and|489,391.5| |SMPPMA) |8 | |Dairy Premium and |250,793.0| |Additional Payment |4 | |Livestock Payments |145,326.2| | |2 | |TOTAL |Lm4,801,1| | |59.11 |

Din iċ-ċifra ma tinkludix xi għajnuniet finanzjarji li tħallsu lis-sajjieda u lill-bdiewa taħt skemi ta' għajnuna.

BIĊĊERIJA – MEAT AND DEBONING PLANT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jinfurmani meta se jiftaħ/jopera l-meat and deboning plant fil-Biċċerija?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

BIĊĊERIJA - INĊINERATUR

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jinfurmani meta se jibda jopera l-inċineratur?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab infurmat li l-inċineratur ser jibda jopera iktar tard din is-sena hekk kif il-permessi ta' l-operat ikunu kollha pproċessati u maħruġin mill-awtoritajiet konċernati.

KORP TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' membri tal-korp tal-pulizija li fl-ewwel sitt xhur tas-sena weġġgħu waqt il-qadi ta' dmirijiethom?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi matul l-ewwel sitt xhur ta' din is- sena kien hemm 30 membru tal-Korp tal-Pulizija li weġgħu waqt il-qadi ta' dmirijiethom.

MĠARR - HWIENET

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi għall-mistoqsija parlamentari 25999 billi jgħid x'se jsir mill-ħwienet li kien hemm fil-port tax-xatt ta' l-Imġarr, Għawdex u li kienu mikrija mill-Lands lil terzi?

Jista' jgħid jekk dawn it-terzi humiex sejrin jinstabulhom ħwienet alternattivi jew jekk huma humiex se jingħataw xi forma ta' kumpens?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li l-mistoqsija msemmija saret lill- ministeru ieħor li fit-tweġiba tiegħu ndika li ser jirrispondi f'seduta oħra.

PERSUNI/KUMPANNIJI MRESSQA L-QORTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni/kumpanniji li l-pulizija ressqet fil-Qorti ta' Malta u Għawdex matul l-ewwel sitt xhur tas-sena?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi matul l-ewwel sitt xhur ta' din is- sena l-Pulizija ressqet 896 persuna quddiem il-Qorti fuq akkużi li l-piena tagħhom taqbeż is-sitt xhur priġunerija.

SANTA VENERA - SIENJA FI TRIQ MONS DE PIRO

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Billi hemm sienja sħiħa f'għalqa fi Triq Mons. De Piro, Santa Venera, jista' l-Ministru jara din tistax tiġi ppreservata?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li s-Supratendenza għall- Patrimonju Kulturali se jispezjona l-post imsemmi fil-mistoqsija parlamentari, sabiex ikun jista' jipprepara rapport dwar din il-proposta.

FORZI ARMATI - INCREMENTS

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim MInistru jagħti nformazzjoni dwar jekk hux sejrin jilħqu joħorġu l-increments fl-armata sa l-aħħar tas-sena?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PBS - ŻIEDA TA' MPJEGATI

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid hemmx xi proposta fil-PBS biex jiżdiedu l-impjegati?

Jista' jgħid jekk hemmx xi deċiżjoni li jiżdiedu l-impjegati?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninsab infurmat li ma ttieħdet ebda deċiżjoni dwar żieda t'impjegati.

Bħal issa qed issir evalwazzjoni dwar id-dipartimenti ta' l-isports, aħbarijiet u reklamar biex jiġi deċiż kif dawn għandhom jissaħħu biex jitjieb is-servizz lill-udjenzi u lil min jirriklama.

ŻWIĠIJIET/SEPARAZZJONIJIET

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kellna żwiġijiet u kemm kellna separazzjonijiet fis-snin 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005 u 2006?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi n-numru ta' żwiġijiet fis-snin indikati fil-mistoqsija hu kif ġej:-

|Sena |Malta |Għawde| | | |x | |2000 |2,164 |173 | |2001 |2,017 |136 | |2002 |2,077 |172 | |2003 |2,169 |181 | |2004 |2,176 |193 | |2005 |2,188 |158 | |2006 |2,285 |184 |

Dwar in-numru ta' separazzjonijiet, nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat- tweġiba li jien tajt għall-mistoqsija parlamentari 26336.

WSC - KONT B'INDIRIZZ ŻBALJAT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jara li l- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma tieħu passi biex ma tibqax tibgħat il-kontijiet tad-dar fi Triq Sant'Elena, Sliema lil min jgħix fir-residenza ta' ħdejha li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MĠARR - ĦWIENET

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid x'sejjer isir mill-ħwienet li kien hemm fil-port tax-xatt ta' l-Imġarr, Għawdex u li kienu mikrija mill-Lands lil terzi?

Tista' tgħid jekk dawn it-terzi humiex sejrin jinstabulhom ħwienet alternattivi jew jekk huma humiex se jingħataw xi forma ta' kumpens?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Peress li l-kirjiet tal-ħwienet propjeta tal-Gvern huma regolati mid-Dipartiment tal-Artijiet nitlob l-Onor.

Interpellant jirreferi l-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

GĦADIRA - KAMRA TAS-SAJJIEDA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 26895 u jgħid meta se ssir it-tiswija meħtieġa tal-binja magħrufa bħala "Il-Kamra tas-Sajjieda" fl-Għadira fil-Mellieħa għax se tkompli ssirilha ħsara kbira u b'periklu li taqa'?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab infurmat li x-xogħol ta' tiswija meħtieġ fuq "Il-Kamra tas-Sajjieda" fl-Għadira fil-Mellieħa ser jibda dalwaqt mill- Ministeru għar-Riżorsi u l-Infrastruttura.

XOGĦOL MINN KUMPANNIJI TA' KONSULENZA

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 26907 u jgħid liema xogħol fil-Ministeru tal-Finanzi ġie kuntrattat lil kumpanniji ta' konsulenza u kumpanniji ta' l-awditjar u jekk inħarġux tenders għal dan ix-xogħol?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni kif mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta waqt il-ħin tat- tqegħid ta' karti.

DJAR – KERA TA' BIĊĊA KURITUR

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tara li l-familja, li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, tingħata b'kera biċċa mill-kuritur fuq in-naħa ta' wara tad-dar biex ikollha fejn tista' tagħmel kċina diċenti għax bħalissa jkollha tuża kamra li lanqas konnessjonijiet mad-drain ma jista' jkollha?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħti parir lill- persuna ndikata li tmur l-Customer Care tad-Dipartiment għall- Akkomodazzjoni Soċjali biex tingħata l-informazzjoni u l-għajnuna meħtieġa.

MTA - ĦADDIEMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra figuri dwar il- ħaddiema kollha ta' l-Awtorita' Maltija tat-Turiżmu, kemm f'Malta kif ukoll barra, kemm full-time, part-time, b'kuntratt u b'konsulenza u jgħid f'kull każ x'inhu x-xogħol tagħhom?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li d-dettalji mitluba mill- Onor Interpellant huma kif gej:

Impjegati barra minn Malta li huma mħallsin salarju bażiku mill-Payroll lokali - 2 (Diretturi Germanja u UK).

Impjegati barra minn Malta li huma mħallsin mill-ufficini ta' barra fil- Ġermanja u UK - 14 (3 Managers, 4 Co-ordinators, 7 Executives)

Impjegati lokali Full Time - 122.

(5 Diretturi, 1 Konsultent, 14 Senior Managers & Heads, 10 Managers, 9 Assistant Managers, 38 Executives, 6 Divisional Secretaries, 25 Senior Clerks, 4 Clerks, 4 Messenger Drivers, 4 Housekeepers u 2 impressed drivers)

Impjegati Lokali Full bil-Kuntratt definit - 12 ( 2 Diretturi, 1 Manager, 5 Executives, 2 Senior Clerks u 2 Clerks)

MTA - SALARJI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra lista tal- livelli differenti ta' salarji, allowances u fringe benefits oħra li jgawdu minnhom il-ħaddiema ta' l-Awtorita' Maltija tat-Turiżmu?

ONOR.

|Grad |Salar|Allowance|Fring|Benefi| | |ju |Taxxabbli|e |ccji | | |Gross| |Benef|Oħra | | |Lm | |its | | | |Fis-S| |Taxxa| | | |ena | |bbli | | |Diret|11,38|2,500 |Karoz|Mobile| |turi |7 | |za u |Phone | |Lokal| | |Fuel |(cappe| |i | | | |d) | |Senio|10,35|3,537 | |Home | |r |0 | | |Phone | |Manag| | | |(cappe| |ers/ | | | |d) | |Heads| | | | | |i/c | | | | | |Depar| | | | | |ts | | | | | |Senio|10,35|1,300 | |Mobile| |r |0 | | |Phone | |Manag| | | |(cappe| |ers/ | | | |d) | |Heads| | | | | |Manag|8,945| 950 | |Home | |ers | | | |Phone | | | | | |(cappe| | | | | |d) | |Assis|8,451|600 | |Home | |tant |.08 | | |Phone | |Manag| | | |(cappe| |ers | | | |d) | |Senio|7,390|400 + | | | |r |.72 |Extra | | | |Execu| |Allowance| | | |tives| |250 - | | | | | |Marketing| | | | | | | | | | | |+ Extra | | | | | |Allowance| | | | | |100 – | | | | | |Enforceme| | | | | |nt | | | | | |+ Extra | | | | | |Allowance| | | | | |100 - | | | | | |Product | | | | | |Planning | | | |Execu|6,491| | | | |tive |.08 | | | | |Secre| | | | | |tarie| | | | | |s | | | | | |Senio|5,751| 400 | | | |r |.40 | | | | |Clerk| | | | | |s i/c| | | | | |of | | | | | |Driv.| | | | | |/Mess| | | | | |Touri|5,751| | | | |st |.40 | | | | |Info | | | | | |Clerk| | | | | |s & | | | | | |Senio| | | | | |r | | | | | |Clerk| | | | | |s | | | | | |Clerk|5,751| | | | |s |.40 | | | | |Offic| | 300 | | | |e |4,749| | | | |Asst.| | | | | |Junio| | | | | |r |4,449| | | | |Offic| | | | | |e | | | | | |Asst.| | | | |

Il-ħaddiema kollha igawdu minn Health Scheme u Endowment Policy.

Diretturi Stazzjonati fl-ufficini ta' barra minn Malta (Ġermanja /UK)

|Grad |Salarju|Allowan| | |Gross |ce | | |Lm |Taxxabb| | |Fis-Sen|li | | |a | | |Lokali (Grad |11,387 |23,829 | |ta' Direttur) | | | |Lokali (Grad |10,350 |26,236 | |ta' Senior | | | |Manager) | | |

Allowance oħra applikabbli ma' L'emolumneti globali:

Settling in Allowance - 40 gurnata / jew klassi A jew B. B tiddependi mill- grad.

Titjira lill-uffiċjal fil-bidu u fl-aħħar tas-servizz tiegħu barra minn Malta.

Trasport ta' l-affarijiet personali għal / mill post ta' stazzjonar barra minn Malta.

Insurance ta' saħħa u ħlas ta' 90% għal spejjeż mediċi li ma humiex koperti bl-insurance.

Hlas tat-telephone calls u kera tat-telephone.

Allowance għal edukazzjoni tad-dipendenti (100%)

Kiri ta' karozza inkluz ir-running expenses.

(Applikabbli biss għad- Direttur tal-Germanja minħabba il-Grad Lokali).

TIME-SHARE TOUTS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-Ministru jgħid matul din is-sena s'issa, mill-1 ta' Jannar sat-30 ta' Ġunju 2007, x'passi ttieħdu kontra time-share touts li għadhom idejqu u jabbużaw mit-turisti f'diversi lokalitajiet?

Jista' jgħid kemm kien hemm time-share touts involuti u f'liema lokalitajiet?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li mill-ewwel ta' Jannar 2007 sat-tletin ta' Gunju 2007 ittieħdu 21 azzjoni legali kontra 18-il outside promotional contact.

Il-pieni jammontaw għall Lm 6,500.

L-infrazzjonijiet tal-ligi saru kif gej:

Qawra 13 Bugibba 1 Sliema 5 San Giljan 1 Mellieha 1

ĦLAS TA' ĊENS

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA staqsiet lill-Ministru għall- Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid x'se jkun it-titolu legali ta' dawk li qed jiġu nfurmati mill-Awtorita' tad-Djar li jistgħu jifdu ċ-ċens ta' l-art li fuqha kienu bnew id-dar tagħhom meta ngħataw HOS Plot fuq bażi ta' ftehim preliminari fl-1982?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab infurmata li l-plots maħruġa mill-Awtorita' tad-Djar ingħataw b'titolu ta' ċens perpetwu u, jekk dan iċ-ċens jinfeda, l- art li fuqha nbnew ir-residenzi tkun libera u franka.

WORK PERMIT

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-persuna, li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separtament, ġiet rifjutata lilu l-work permit?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-work permit tal-persuna indikata ġie rrifjutat għaliex ma jirrizultax ġustifikat skond il-policy.

SPTAR MATER DEI – XIRI TA' PCs

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 26731 cioe' wara li ġie sospiż it-tender ta' l-IT ta' l-Isptar Mater Dei, jista' jgħid kemm inxtraw PCs u affarijiet oħrajn relatati mal-informatika li oriġinarjmanet kellhom jkunu koperti mit-tender u jekk dawn inxtrawx b'direct order?

Min għand min inxtraw u kemm ġew jiswew?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MITTS - KONSULENTI MANIĠERJALI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 26674 u jikkonferma li bħalissa hemm grupp ta' konsulenti maniġerijali li qed jagħmlu xogħol ta' konsulenza dwar l- istruttura u s-sistemi maniġerijali tal-MITTS?

Jekk iva, liema hi din id- ditta, kif saret is-sejħa għas-servizzi tagħha u liema kienu d-ditti jew kumpanniji oħra ta' konsulenza li ġew ikkonsultati?

Kemm se jiswa dan l- eżerċizzju ta' konsulenza?

Kemm mistenni jdum biex jitwettaq?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SCHENGEN - IT TENDERS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari 26671 jista' l-Viċi Prim Ministru jwieġeb fir-rigward ta' l-IT tenders kollha marbutin mal-arranġamenti dwar Schengen?

Min kienu l-adjudication committee members u l-core evaluation committee members f'kull każ?

ONOR.

TONIO BORG: Is-sistema ta' IT magħrufa bħala SISoneforall ġiet mogħtija lill-pajjiżi kollha li qed jaspiraw li jidħlu fix-Schengen fit- tkabbir li jmiss mill-Gvern Portugiż.

Is-sistema l-oħra li eventwalment ser tintuża għas-SIS II ingħatat mill-awtoritajiet Taljani li preżentement qed jgħinu lill-pulizija Maltija fi proġett ta' kooperazzjoni ko-finanzjat mill-Unjoni Ewropea.

Sistema oħra magħrufa bħala National Stop List qed tiġi żviluppata internament mill-MITTS waqt li ċertu tibdil fis-sistema Personal Identification Secure Comparison and Evaluation System (PISCES) qed isir bħala għajnuna mill-awtoritajiet Amerikani.

F'dawn iċ-ċirkostanzi ma kienx hemm bżonn li jinħareġ tender u għalhekk l- ebda adjudication committee ma ġie maħtur.

IBRAĠĠ – GĦALQA FI TRIQ IS-SIEGĦ

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsiijiet parlamentari 26387 u 26490 u 26688 cioe' : Għandi rapporti li fi Triq is-Siegħ, l-Ibraġġ hemm għalqa li tinfed għal Triq il-Miżieb li qed tintuża bħala rubbish dump u li minkejja li skond il-mapep tal-MEPA hija pproġettata li trid issir Triq il- Wejba, għandha bini fuq art li n-nies ingħataw x'tifhem li hi art tal- gvern.

Jista' l-Ministru jikkonferma jekk hiex se ssir din it-triq kif indikat fil-website tal-MEPA?

U jekk iva, jista' jikkonferma wkoll jekk xi bini mbarrat li hemm fl-inħawi ħdejn Triq il-Miżieb li jinfed għal Triq is- Siegħ inbeniex bil-permessi meħtieġa?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

BALZAN - TRAFFIC LIGHTS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jara li jiġu nstallati traffic lights fil- junctionbejn Triq Birbal u Vjal il-Bon Pastur/Wesgħa Prof. Guze Aquilina, Hal Balzan peress li matul ir-rush hour hu diffiċli li wieħed jimmanuvra f'dawn it-toroq?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab infurmat li t-Taqsima għall-Immaniġjar tat- Traffiku qed tinvestiga din il-talba ħalli naraw x'jista jsir.

SPTAR SAN LUQA - TESTIJIET FUQ PAZJENTI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jikkonferma jekk isirux testijiet tad- demm, ECG u chest x-ray bħala rutina fuq kull pazjent li jingħata loppju ġenerali fl-Isptar San Luqa, irrispettivament mill-eta' ta' l-individwu?

Nista' ningħata wkoll tagħrif dwar kemm tlaħħaq l-ispiża fis-sena biex isiru dawn it-testijiet?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: It-testijiet li jsiru fuq il-pazjenti jsiru meta jintalbu klinikament u mhux b'rutina.

Numru ta' sorsi awtorevoli jindikaw li r-relevanza ta' dawn it-testijiet dejjem qegħda tonqos.

L-ispiża ta' dawn it-testijiet ma tistax tingħata għaliex ma tinżammx informazzjoni separata għal kull każ iżda tinżamm informazzjoni b'ċifra globali.

VALLETTA - PAVIMENTAR

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu r-rwol tal-Valletta Rehabilitation Project fil-proġett tal-pavimentar tat-toroq tal-Belt?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninsab infurmat li l-proġett tal-pavimentar tat-toroq tal-Belt Valletta qiegħed jitmexxa mid-Dipartiment tal-Bini u l-Inġinerija u mid-Dipartiment tal-Kostruzzjoni u Manutenzjoni fi ħdan it-Taqsima tax- Xogħlijiet.

Il-Valletta Rehabilitation Project mhux involut direttament fl- eżekuzjoni ta' dan il-proġett.

VALLETTA - PAVIMENTAR

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: B'referenza għax-xogħol ta' pavimentar li qiegħed isir fil- Belt Valletta, jista' l-Ministru jgħid għaliex ma ttieħditx l-opportunita' sabiex il-cables ta' l-Enemalta jitpoġġew taħt wiċċ it-triq bħalma sar meta ġew pavimentati toroq oħra?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninsab infurmat illi fi Triq il-Merkanti u t-toroq u l- pjazez tal-madwar, fil-Belt Valletta, il-cables ta' l-Enemalta diġa' għaddejjin minn taħt l-art.

Barra minnhekk, tpoġġew duet routes ġodda f'każ li l-EneMalta ikollha bżonn tgħaddi xi servizzi ġodda f'din it-triq.

Tqiegħed ukoll duet route ġdid sabiex jinxtgħel bini storiku f'din it-triq.

Dan ix-xogħol kollu qiegħed isir bi qbil ma' l-EneMalta li ser tieħu ħsieb ukoll li jtejjbu u jżidu s-sistema ta' street lighting.

MTARFA BYPASS - STREET LIGHTING

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju waslu d-diskussjonijiet ma' l-Enemalta sabiex jiġi provdut street lighting fil-bypass ta' l-Imtarfa?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninforma lill-Onor.

Nterpellant li ġie deċiż li jsir lighting man-naħa tal-pedestrian facilities li hemm f'din it-triq peress li fi triq se jitwaħħlu il-'cats eyes'.

VALLETTA - PAVIMENTAR

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: B'referenza għall-pavimentar ta' toroq fil-Belt Valletta, jista' l-Ministru jgħid meta nħarġet it-tender għax-xiri tal-materjal għall- pavimentar?

Meta se jibda x-xogħol ta' pavimentar u meta suppost jitlesta?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninsab infurmat illi t-Tender għall-provvista u tqegħid ta' pavimentar fi Triq il-Merkanti u Triq San Ġwann fil-Belt Valletta, ġiet ippublikata fit-13 ta' April, 2007 u għalqet fil-5 ta' Ġunju, 2007.

Bħalissa għaddej il-proċess ta' aġudikazzjoni ta' l-offerti sotomessi.

Ix-xogħol ta' pavimentar jinbeda meta tingħata din it-Tender.

PAVIMENTAR FIL-BELT VALLETTA – PERMESS TAL-MEPA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja tal- permess tal-MEPA għax-xogħlijiet li qegħdin isiru fi triq il-Merkanti u Triq Santa Luċija fil-Belt?

Dawn il-permessi jinkludu ċ-ċaqliq tal-monti għal quddiem is-suq?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Kopja tal-permess Nru.PA4716/06 kif mitlub mill-Onor Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta waqt il-ħin tat-Tqegħid ta' Karti.

Dan il-permess ikopri x-xogħol fi Triq il-Merkanti u Triq San Ġwann fil- Belt Valletta iżda ma jkoprix ix-xogħlijiet li qegħdin isiru fi Triq Santa Lucia.

Dawn ix-xogħlijiet huma żvilupp permess skond DNO Class 3 Section 1(ii) – (titjib u manutenzjoni ta' toroq eżistenti).

Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-permess tal-MEPA ta' dawn ix- xogħolijiet ħareġ wara perjodu ta' evalwazzjoni u konsultazzjoni wiesgħa mal-partijiet kollha konċernati.

Dan jikkontrasta bil-kbir ma' dak li ġara fuq il-permess ta' Strada Repubblika (PA01017/98) li f'xahrejn kien ġie evalwat u approvat.

Dwar iċ-ċaqliq tal-Monti, l-Onor.

Interpellant hu ġentilment mitlub jagħmel din il-parti tal-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

PROBLEMA FIS-SISTEMA TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jara li ħaddiema mid-dipartiment tad-drenaġġ jaraw il-problema li għandha anzjana li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, peress li jidher li din il-problema hija minn barra?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninsab infurmat li l-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l- Ilma se tinvestiga dan l-ilment.

ĊITTADINANZA MALTIJA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li tinħareġ iċ- ċittadinanza Maltija lil persuna Bulgara li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, li ilha miżżewġa Malti mis-sena 2000?

Jista' jitmexxa dan il-każ?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li l-applikazzjoni li qiegħed jirreferi għaliha l-Onor.

Interpellant għadha qed tiġi pproċessata.

Malli tittieħed deċiżjoni dwar dan il-każ il-persuna konċernata tiġi mgħarrfa biha minnufih.

SUSSIDJU FUQ DAWL U ILMA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tagħti spjegazzjoni lill-koppja anzjana, li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, għaliex ma għadhiex tieħu sussidju fuq l-arloġġ tad-dawl u l-ilma u għaliex mhux tieħu sussidju fuq is-surcharge?

Tista' tiġi nfurmata direttament?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħti parir lill- persuna ndikata li tmur l-Uffiċċju Distrettwali tad-Dipartiment tas- Sigurta' Soċjali li jkopri l-lokalita' tagħha biex tingħata l-informazzjoni u l-għajnuna meħtieġa.

MARDA FIBROMYALGIA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid jekk il-marda Fibromyalgia hijiex rikonoxxuta mill-gvern?

Kemm hawn minnha Malta?

X'tip ta' benefiċċju għandhom?

X'tip ta' pilloli jieħdu għaliha?

Hemm kumpens għaliha?

Qatt il-gvern bagħat persuni għall-kura barra l-pajjiż?

Jekk iva, kemm?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Fibromyalgia hija kundizzjoni li ma hawnx kura speċifika għaliha.

Mediċini li jintużaw biex itaffu s-sintomi ta' din il- kundizzjoni jinkludu pilloli għal uġieħ, tricyclic antidepressants, selective serotonin reuptake inhibitors u anti-seizure drugs.

Il- fibromyalgia mhix inkluża fil-lista tax-Schedule V. Għaldaqstant il- pazjenti huma ntitolati biss għal dawn il-mediċini li jistgħu jinkisbu fuq il-kartuna r-roża bħal ma huma l-amitriptyline, fluoxetine, paroxetine, diazepam, paracetamol, ibuprofen, codeine.

Ma jeżistux studji li jiddeterminaw preċiż il-frekwenza tal-fibromyalgia f'Malta.

Qatt ma ntbagħtet xi persuna għal kura barra minn Malta.

BONUS LILL-ANZJANI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk il-bonus ta' Lm58 li jingħata kull sitt xhur lill-anzjani hux taxxabbli?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant illi l-bonus li jitħallas kemm lill-ħaddiema kif ukoll lill-pensjonanti huwa taxxabbli.

Naturalment dan japplika jekk id-dħul totali tal-persuna jaqbeż it-tax free bracket.

PILLOLI OMEPRAZOLE

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Peress li l-pilloli Omeprazole-20 huma out of stock mill-Isptar Ġenerali ta' Għawdex u ħafna pazjenti qed ibatu minn inkonvenjenti kbar, tista' l- Ministru tara li din is-sitwazzjoni tiġi rimedjata?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Ninsab infurmata li l-mediċina Omerprazole hija out ot stock fl-istores ta' St. Luke's. Il-problema hija waħda teknika rigward xi reġistrazzjoni li għandha bżonn approvazzjoni biex tinxtara minn barra.

SMARTCITY

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsijiet parlamentari 26964 u jgħid kemm hu l-ammont ta' flus li l- Ministeru tal-Finanzi approva għall-investiment tal-gvern fi SmartCity?

Fhiex jikkonsisti dan l-investiment?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nitlob lill-Onor Interpellant jirreferi għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari 26964.

BINI TA' PENT HOUSE

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari 26379, jista' l-Ministru jgħid jekk il-bini ta' pent house hux kopert bil-permess imsemmi fit- tweġiba għall-mistoqsija msemmija?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab infurmat li l-penthouse li qed jirreferi għaliha l-Onor.

Membru hija koperta bil-permess PA 5884/05.

NEFQA FUQ L-ISPTAR MATER DEI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kienet in-nefqa sa' l-1 ta' Lulju, 2007 mill-bidu li twieled il-ħsieb li jinbena sptar fl-area f'Tal Qroqq?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SPTAR MATER DEI - OPEN DAYS

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid min-naħa tad-dekasteru tiegħu kemm kienet in-nefqa u jagħti breakdown ta' din in-nefqa inkluż rati mħallsa lill-ħaddiema li ħadu parti għall-open days li saru f'Mater Dei fit- 30 ta' Ġunju, 2007 u l-1 ta' Lulju, 2007?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: In-nefqa f'overtime tal-ħaddiema li ħadu parti għall- Open Days li saru f'Mater Dei bejn it-30 ta' Ġunju u l-1 ta' Lulju 2007 għadhom qed jiġu verifikati mal-attendenzi.

L-informazzjoni ser tittpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra la darba tkun lesta.

SPTAR MATER DEI - OPEN DAYS

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kienet in-nefqa u jagħti breakdown ta' din in-nefqa inkluż overtime ta' ħaddiema għall-open days li saru f'Mater Dei fit-30 ta' Ġunju, 2007 u l-1 ta' Lulu, 2007?

ONOR.

SPTAR MATER DEI – ĊERIMONJA

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm ġiet tiswa ċ-ċerimonja li saret fid-29 ta' Ġunju, 2007 fl-isptar Mater Dei?

Jista' jagħti breakdown ta' dawn l-ispejjeż?

ONOR.

SPTAR MATER DEI – NEFQA FUQ REKLAMAR

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid fl-aħħar tlett xhur, min-naħa tad-dekasteru tiegħu kemm kienet in-nefqa f'reklamar dwar l-isptar Mater Dei fuq it-televiżjoni, radjijiet, gazzetti, magazines, billboards, eċċ?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-mistoqsija għandha tiġi riferuta lill-Ministru konċernat.

SPTAR MATER DEI – NEFQA FUQ REKLAMAR

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid fl-aħħar tlett xhur, kemm kienet in- nefqa f'reklamar dwar l-isptar Mater Dei fuq it-televiżjoni, radjijiet, gazzetti, magazines, billboards, eċċ?

ONOR.

SPTAR MATER DEI - RIKLAMI AWDJO-VIŻIVI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 26749 li oriġinarjament saret lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil- Komunita' u issa ġiet riferuta lilu u jgħid kemm intnefqu flus f'riklami awdjo-viżivi biex jipproġettaw l-Isptar Mater Dei meta din m'hijiex ażjenda kummerċjali u għaldaqstant kulħadd ser ikun intitolat - almenu għall-bidu - li jagħmel użu b'xejn mis-servizzi mediċi tiegħu?

B'kollox kemm huwa budgeted li jintefaq f'reklami bejn issa u l-ftuħ uffiċjali ta' l-isptar?

Minn liema budget qed jittieħdu dawn il-fondi?

ONOR.

PSC - KAŻIJIET PENDENTI

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA staqsiet lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm il-Public Service Commission għandha każijiet pendenti u kemm ilhom pendenti?

X'inhi l- proċedura li timxi fuqha biex titratta l-każijiet pendenti?

Hija parti mill-proċedura stabbilita tal-PSC li tibgħat biex tisma' lil kulmin ikun involut fil-każ?

ONOR.

HAL QORMI - TRIQ PIETRU FELICI

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex id-dawl tal-lampi ta' Triq Pietru Felici f'Ħal Qormi qed jinqata' ta' spiss u ta' sikwit ir-residenti li jgħixu f'din it-triq jisfaw fid- dlam?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninsab infurmat li mill-investigazzjonijiet li għamlet l-Enemalta ma jidhirx li hemm problema ta' street lighting fit-triq imsemmija.

CHADWICK LAKES - TARMAC

L-ONOR.

DAVID AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid, wara talba li saret minn diversi residenti, lil min ingħatat it-tender biex isir xogħol ta' tarmac fiċ-Chadwick Lakes?

Kemm hu stmat li jiswa dan ix-xogħol?

X'xogħol ser isir u meta se jibda dan ix-xogħol?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab infurmat li wara sejħa għall-offerti ta' xogħol it-tenders kienu adgudikati w ix-xogħol ingħata lid-ditta Polidano Brothers.

Il-valur tax-xogħol huwa ta' madwar Lm35,000 u jikkonsisti l- iżjed fl-asfaltar tat-triq.

Ix-xogħol mistenni jibda fil-gimgħat li ġejjin. .

KAPPARA - TINDIF TA' TOROQ

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk huwiex veru dak li qed jgħid il-Kunsill Lokali ta' San Ġwann li m'għandux flus mill-gvern ċentrali biex inaddaf it-toroq fil-Kappara?

Jekk fl-affermattiv, x'jista' jagħmel wieħed biex dawn it-toroq jitnaddfu?

Peress li l-ġnien Camilleri għadu fi stat ħażin, jista' jgħid jekk dan huwiex minħabba nuqqas ta' flus ukoll?

ONOR.

TONIO BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi l-formola ta' finanzjament tal-Kunsilli Lokali tieħu in konsiderazzjoni il-funzjonijiet statutorji kif ukoll l-assi tagħhom.

Għar-rigward il-Kunsilli Lokali ta' San Ġwann ninsab infurmat illi, għas- sena finanzjarja li qegħdin fiha (i.e.

2007 - 2008), il-Kunsill ingħata ammont ta' Lm7,272 biex jieħu ħsieb il-ġonna fil-lokalita' tiegħu.

Għal ġnien G.M.Camilleri in partikolari ġiet allokata s-somma ta' Lm2,106.

Fejn jirrigwardja knis u qtugħ ta' ħaxix, il-Kunsill Lokali ta' San Ġwann din is-sena ġie allokat is-somma ta' Lm30,797.

Minn dawn, Lm7,374 huma allokati għall-Kappara.

SMARTCITY

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 26965 u jgħid x'tip ta' investiment irid jagħmel il- Gvern in konnessjoni ma' SmartCity?

X'inhi l-istima biex isiru xogħljiet infrastrutturali li hemm bżonn biex tibda topera SmartCity?

X'tip ta' xogħlijiet iridu isiru u li ġew approvati mill-Ministeru tal-Finanzi?

ONOR.

AUSTIN GATT: Fir-rigward ta' l-ewwel mistoqsija nirreferi lill- Onor. Interpellant għat-twegiba li tajt għal mistoqsija parlamentari 26964.

Fir-rigward tat-tieni u t-tielet mistoqsija nikkonferma li ma hemm l-ebda xogħlijiet infrastrutturali necessarji biex SmartCity tibda topera.

Dan minħabba li l-infrastruttura ezistenti hija adegwata għall-ewwel fazi tal- progett.

Ix-xogħlijiet li huma ppjanati huma necessarji għal-fazijiet sussegwenti tal-progett.

Nemfasizza li dawn ix-xogholijiet ser jibennefika minnhom in-nofsinhar ta' Malta kollu u mhux il-progett biss.

Biex ineħħi kull dubbju li jista' jkun hemm ix-xogħolijiet infrastrutturali kollha marbutin mal-progett innifsu huma r-responsabbilta tal-kumpanija SmartCity (Malta) Ltd.

BENEFIĊĊJU GĦAL MARD

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA staqsiet lill-Ministru għall- Familja u Solidarjeta' Soċjali: Tista' l-Ministru tgħid għaliex il- benefiċċju għal mard jitħallas fuq bażi ta' sitt ijiem u mhux sebat ijiem, meta ħaddiem irid jiekol u jgħix sebat ijiem u mhux sitta biss?

U għaliex ma jitħallasx tal-festi pubbliċi?

Ma jidhrilhiex li din hija inġustizzja u twaddab lura lil dawk il-familji u individwi li jkunu qed jiddependu minn dan il-benefiċċju biss għall-għixien tagħhom?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: L-Att dwar is-Sigurta' Soċjali jipprovdi għall- ħlas ta' benefiċċju kontributorju għal mard għal dawk il-ġranet li persuna normalment taħdem.

Din hi r-raġuni għaliex dan il-benefiċċju ma jitħallasx għas-sebat ijiem kollha tal-ġimgħa.

Kif kelli l-okkazzjoni li ngħid pubblikament, anki f'din il-Kamra, bħalissa għaddej studju dwar r-riforma fil-liġi tas-Sigurta' Soċjali u l-punt imqajjem mill-Onor.

Interpellanti ġie mressaq għall-konsiderazzjoni tal- grupp ta' esperti involuti.

SMARTCITY

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 26967 u jgħid kemm intnefqu flus mill-ministeru fi SmartCity matul din is-sena 2007?

Kemm minn din is-somma kienet għal konsulenza jew pariri legali?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li r-risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MITI - IMPJEGATI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 26970 u jgħid kemm ġew impjegati ħaddiema mal- ministeru tiegħu u mal-entitajiet li jaqgħu taħtu, separatament matul din is-sena?

X'inhu x-xogħol tagħhom?

X'rimunerazzjoni u jew benefiċċji għandhom u jekk ġewx ingaġġati fuq bażi temporanja jew le?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor Interpellant li r-risposta se tingħata f'seduta oħra.

NSO – ĦLAS LILL-ĦADDIEMA

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid meta se jitħallsu dawk il-ħaddiema mqabbda mill-Uffiċċju ta' l-Istatistika biex jiġbru informazzjoni dwar survey li sar lejn l-aħħar tas-sena 2006?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant illi l-ħlas għas- survey li sar lejn l-aħħar tas-sena 2006 se jkun mas-salarju tat-12 t'Awissu 2007.

IMPJIEGI MAL-GVERN – CALL FOR APPLICATIONS

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 26966 u jgħid kemm ġew approvati call for applications għall-impjiegi mal-gvern jew ma' entitajiet tal-gvern matul din is-sena?

Kemm minn dawn kienu fuq bażi temporanja u kemm fuq bażi indefinita?

Kemm minn dawn il-call for applications kienu internal u kemm external u x'inhu s-salarju offrut u x'benefiċċji hemm ma' tali mpjiegi?

Jista' jagħti l-informazzjoni mitluba għas-snin 2005, 2006, 2007?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SLIEMA – INKONVENJENT FI TRIQ SANTA MARIJA

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: Peress li r-residenti ta' St Mary Street, Sliema ilhom għal 99 ġurnata bla rqad, kawża ta' tappieri li qegħdin jagħmlu ħoss kbir minħabba xogħol ħażin li sar minn kuntrattur, li d-dettalji tiegħu qed jintbagħtu separatament, li ħadem it-triq u li l- pedamenti ta' dawn it-tappieri sar ħażin jew ma sarx, jista' l-Ministru jara li l-ħsarat jitranġaw minnufih mill-istess kuntrattur u forsi jekk hemm xi retention money dan jintuża biex ix-xogħol isir sew?

F'każ negattiv, min hu responsabbli għal dan ix-xogħol u min allura suppost jirranġa dawn in-nuqqasijiet?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor Interpellant li r-risposta tingħata f'xi seduta oħra.

QAWRA – INGOMBRU FI TRIQ ĠULJU

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li fi Triq Ġulju Qawra/Buġibba, għad li l-kostruzzjoni li kienet għaddejja tlestiet, is- sodda tat-tower crane ma tneħħietx u hi ta' ngombru u eyesore?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li permessi ta' "tower cranes" huma fil-kompitu tal-Kunsill Lokali kkonċernat.

L-ADT ġibdet l-attenżjoni tal-Kunsill ta' San Pawl il-Baħar biex jieħu azzjoni mmedjata.

BEJGĦ TA' ART TAL-GVERN

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid hux minnu li meta nbiegħet il-Jerma Palace Hotel il-gvern biegħ dik l-art tal-gvern li fuqha kien sar encroachment mis-sidien preċedenti?

Jekk hu minnu, jista' l- Ministru jippreżenta kopja ta' dan il-kuntratt?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li, mhux minnu li meta nbiegħet il- lukanda Jerma Palace f'Marsaskala, il-gvern biegħ xi art tal-gvern.

PENSJONI LIL ROMOL LI JIBQGĦU JAĦDMU

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali: In vista tal-wegħda li saret fl-aħħar budget u ċioe' illi dawk li jormlu u jkunu kapaċi jaħdmu u effettivament ikunu fl-impjieg m'humiex se jitilfu d-dritt tagħhom li jibqgħu jirċievu l-pensjoni tar- romol u dan b'effett minn Jannar 2007, jista' l-Ministru jgħid x'inhi r- raġuni li tali persuni ġew imċaħħda mid-dritt li jirċievu l-benefiċċju tal- pensjoni għax jinsabu fl-impjieg?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab infurmata li d-Dipartiment konċernat għaddej b'eżerċizzju biex jiġu identifikati l-persuni li se jibbenefikaw mill-miżura li rrefera għaliha l-Onor.

Interpellant u qed isir it-tibdil meħtieġ fis-software tas-sistema ta' l-assessment u l-ħlas biex dawn il- benefiċjarji jirċievu l-pensjoni dovuta.

Ninsab infurmata wkoll li, hekk kif jiġu finalizzati dawn il-proċessi, dawk li għandhom dritt għal din il-pensjoni minn Jannar 2007 ser jirċevuha bl- arretrati minn dik id-data.

Għalhekk mhux il-każ li jingħad li dawn il- persuni ġew imċaħħda mid-dritt li jirċievu l-benefiċċju dovut.

RECEIVER OF WRECKS

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jiġi appuntat receiver of wrecks sabiex jiġu mgħoddija skond il-liġi dawk il-bċejjeċ tal-baħar li nstabu abbandunati u li qegħdin isofru ħsara?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li l-Awtorita' Marittima se tieħu l-passi neċessarji biex jinħatar receiver of wrecks.

MEPA – TIMBER REPLACEMENT SCHEME

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA staqsiet lill-Ministru għall- Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid għaliex l-iskema li għandha l-MEPA magħrufa bħala Timber Replacement Scheme, ma tapplikax għal raħal antik bħal Hal Qormi u meta l-istess MEPA tidentifika ħafna mill-area f'dan ir-raħal bħala urban conservation area?

X'inhi r-raġuni?

NOR.

GEORGE PULLICINO: Sal-lum l-iskema kienet limitata għall-Belt Valletta, għall-Floriana u għall-ibliet tal-Kottonera għal raġunijiet ta' limitazzjonijiet ta' fondi.

MEDIĊINA OMERPRAZOLE

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA staqsiet lill-Ministru tas- Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru jgħid għaliex il- mediċina Omerprazole 20mg hija out of stock?

Kemm ilha out of stock?

Meta se tkun available fl-ispiżeriji tal-gvern?

X'qed jiġu offruti l-pazjenti li huma eliġibbli għal mediċini b'xejn u huma ordnati li jieħdu din il- mediċina bħala kura għall-kundizzjoni tagħhom mill-ispiżeriji tal-gvern?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-mediċina Omeprazole 20 mg waqgħet out of stock madwar ġimgħa ilu, minħabba żieda fil-konsum fi żmien meta s-servizzi farmaċewtiċi tal-Gvern kien hemm problemi waqt l-aġġudikar tat-tender, ta' natura regolatorja u ta' prezz.

Is-servizzi farmaċewtiċi tal-Gvern qed jistennew ordni ġdida imminenti.

Saret ridistribuzzjoni ta' l-istock bejn id-diversi sptarijiet u polikliniċi tal-Gvern sabiex il-pazjenti xorta jibqaw jinqdew kemm jista jkun f'dan il-perjodu fejn il-mediċina spiċċat out of stock.

TRAFFIKU - LINJI SOFOR DOPPJI

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-awtoritajiet konċernati b'mod partikolari l-ADT, qed tippermetti ksur tal-liġi billi tħalli li jsiru linji sofor doppji quddiem aċċessi li ma jintużawx bħala garage, stante li l-fond jintuża bħala kċina bħalma hu l-każ fi Triq il- Biedja, Safi?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab infurmat li l-Awtorita Dwar it-Trasport ta' Malta ma tapprovax linji sofor doppji quddiem garaxxijiet.

Permessi għal linji sofor relatati ma' access liberu għal garaxx, jinħarġu skond il- Policy for Unimpeded Access to Garages.

Skond l-Att ta' l-Awtorita' Dwar it-Trasport, l-awtorita' hija responsabbli mill-aspetti tat-trasport li jseħħ f'toroq pubbliċi kif definit l-istess att.

L-Onor Interpellant qed jirreferi għall allegat abbużi relatati mal- uzu ta' propjeta' privata.

L-Awtorita' m'għandiex dritt bil-liġi li titlob għal aċċess ta' garaxxijiet privati sabiex tivverifika l-użu tagħhom.

Għaldaqstant, f'każijiet bħal dawn, l-awtorita' tibbaża d-deċiżjonijiet relatati ma' garaxxijiet privati fuq il-permessi tal-bini maħruġin mill- Awtorita' ta' Malta Dwar l-Ambjent u l-Ippjanar.

TFIGĦ TA' ILMA

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Anzjani u Kura fil-Komunita': Jista' l-Ministru, in vista tal-fatt li għad li saru diversi rapporti lid-dipartiment konċernat baqa' inedempjenti u ma ħa l- ebda passi sabiex jara li ma jkun hemm l-ebda traskors ta' tfigħ ta' l-ilma fi Triq l-Imħar, Triq Ġulju, Triq il-Knisja fost toroq oħra f'San Pawl il- Baħar, Qawra u Buġibba?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nixtieq ninforma lil-Onor.

Interpellant li kull darba li ġie reġistrat xi ilment dwar xi tfigħ jew ħruġ ta' ilma, dan dejjem ġie investigat kontra dak li qiegħed jallega l-Onor.

Interpellant u dejjem ittieħdu l-passi neċessarji skond il mertu tal-każ mill-ispetturi rispettivi tad-Dipartiment tas-Saħħa Pubblika.

Minn spezzjonijiet li saru mill-ispetturi tar-reġjun fil-5 ta' Lulju 2007 f'diversi toroq f'San Pawl il-Baħar, Buġibba u Qawra nkluż dawk indikati jiġifieri Triq l-Imħar u Triq il-Knisja, ma ġie nnutat l-ebda ilma.

Fir- rigward ta' Triq Ġulju f'Buġibba, l-ilma li kien nieżel mat-triq kien kawża ta' tiswijiet mill-ħaddiema tal-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma fuq main ta' l-ilma fi Triq Luigi Preziosi.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

SKEJJEL - GENERAL HANDS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-gradi ta' general hand fl-iskejjel humiex obbligati li jagħmlu ċertu xogħol fil-għoli?

Jekk fl-affermattiv kemm huwa l-għoli li huma obbligati jitilgħu?

Barra minn dan x'inhuma l-prekawzjonijiet li huma mitluba jsegwu minħabba raġunijiet ta' saħħa u sigurta'?

Jista' jgħid ukoll jekk id-Divizjoni tipprovdix dak li huwa meħtieġ għal dan l-għan?

Jekk fl-affermattiv, x'inhu dan l-apparat?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fost affarijiet oħra il-general hands huma obbligati jagħmlu xogħol fil-għoli inklużi tibdil ta' bozoz tad-dawl, xogħol ta' manutenzjoni fil-bini bħal tibjid u tikħil.

Il-prekawzjonijiet li huma mitluba jsegwu huma dawk stipulati fil-Liġi dwar is-Saħħa u s- Sigurta' fuq il-Post tax-Xogħol.

Id-Divizjoni ta' l-Edukazzjoni tipprovdi dak meħtieġ sabiex titħares is- saħħa u s-sigurta' ta' dawn il-ħaddiema.

INVESTIGAZZJONI DWAR VULTAĠĠ BAXX TA' DAWL

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informazzjoni: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari W358, jista' l-Ministru jgħid jekk saritx l-investigazzjoni meħtieġa u x'irriżulta?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninsab infurmat li minn investigazzjonijiet li saru mar- residenti ta' l-inħawi ma jirriżultax li hemm ilmenti ta' vultaġġ baxx fit- triq imsemmija.

Nitlob lill-Onor Interpellant ikun aktar speċifiku biex tkun tista' issir investigazzjoni aktar dettaljata.

TENDER DOCUMENTS TAT-TURF SINTETIKU

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tat-tender documents tat-turf sintetiku ta' l-iskola Primarja ta' Hal Luqa?

Kemm kien hemm tenders mitfugħa u kemm kienu kull waħda minnhom?

Min ġie magħżul u x'kienu r-raġunijiet?

Min kienu l-membri tal-bord ta' l- għażla?

Min kien responsabbli ħalli jara li x-xogħol jitwettaq skond dak li ġie mitlub?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ser ngħaddi kopja tat-tender dipartimentali li ġiet pubblikata f'Jannar 2006 mill-Fondazzjoni għall-iSkejjel ta' Għada, li tinkludi d-dokumenti tat-tender tat-turf sintetiku uzat fl-iskola Primarja ta' Ħal Luqa, lill-Onor.

Interpellant.

Informat li f'dan il-kaz intefgħu 3 tenders b'offerti kif ġej:

Allsport International - Lm 11,725

Sports Planet Ltd - Lm17,525

Asfaltar Ltd - Lm17,925

Informat li ntagħzlet l-offerta ta' Allsport International Ltd. għaliex l- offerta kienet skond l-ispeċifikazzjonijiet mitluba u għaliex kienet l- irħas u l-aktar waħda vantaġġjuza.

Ma kien hemm l-ebda appell fuq id- deċizjoni meħuda.

Intant il-Bord ta' l-Għazla kien kompost hekk:

Il-Perit Andrew Ellul Is-Sur Christopher Pullicino Is-Sur Ivan Zammit

Informat li l-persuna teknika li segwiet it-twettiq tax-xogħol kien il- Perit Leonard Zammit.

KULLEĠĠ SAN BENEDITTU – TURF SINTETIKU

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja tat-tender documents tat-turf sintetiku u t-track ta' l-iskola sekondarja tal-Kulleġġ San Benedittu ġewwa Hal Kirkop?

Kemm kien hemm tenders mitfugħa u kemm kienu kull waħda minnhom, separatament għat-track u l- ground?

Min ġie magħżul u x'kienu r-raġunijiet?

Min kienu l-membri tal- bord ta' l-għażla?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ser ngħaddi kopja tat-tender li ġiet pubblikata mid- Dipartiment tal-Kuntratti f'Mejju, 2005 li tinkludi it-tender document tat- turf sintetiku u track sintetiku ta' l-iskola sekondarja tas-subien fil- Kulleġġ San Benedittu f'Ħal Kirkop, lill-Onor.

Interpellant.

Informat li intefgħu 9 offerti fid-Dipartiment tal-Kuntratti għal din it- tender tat-turf sintetiku u t-track sintetika bl-offerti għaz-zewġ affarijiet flimkien kif indikat hawn taħt:

Turf/Track Sports Planet Ltd Lm112,449 Tarkett Ltd Lm 84,788.20 John G. Cassar Ltd Lm115,867 MB Promotions Ltd Lm113,120 EMM Ltd Lm132,948 Sports & Play Ltd Lm 97,304 Three Eight Nine Ltd Lm122,814.80 Mizzi Group, Millennia Ltd Lm 73,672 All Sports International Ltd Lm 71,600

Informat li ntagħzlet l-offerta ta' Allsports International Ltd għaliex kienet l-irħas u l-aktar waħda vantaġġjuza u skond l-ispesifikkazzjonijiet mitluba.

Ma kien hemm l-ebda appell mid-deċizjoni tal-Kumitat tal- Kuntratti.

Informat li l-Bord ta' l-għazla kien kompost mill-Perit Andrew Ellul, is- Sur Chris Pullicino u mis-Sur Victor Battistino mill-Kunsill Malti għall- iSport, waqt li t-Technical Adviser kien il-Perit Leonard Zammit li kien ukoll responsabbli mit-twettiq tax-xogħol li ġie awarded taħt din it- tender.

SKEJJEL - GROUNDS BIT-TURF SISTETIKU

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi: Jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk l-iskejjel tal- gvern fejn għandhom ground bit-turf artifiċjali?

Meta saru u kemm kienet l- ispiża f'kull każ?

Jista' jgħid ukoll min għamel ix-xogħol f'kull ground u mingħand min inxtara t-turf sintetiku?

Jista' jgħid x'maintenance qed isir fil-grounds imsemmija, fosthom kemm-il darba qed jiġu mxarrba u minn fejn qed jinġieb l-ilma f'kull każ separatament?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni kif mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta waqt il-ħin tat- tqegħid ta' karti.