MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 167 It-Tnejn, 4 ta' Ottubru, 2004 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 167 It-Tnejn, 4 ta' Ottubru, 2004

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.01 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 4 ta' Ottubru, 2004

WERREJ

MINUTI 308

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI 308

TQEGĦID TA' KARTI 315

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IT-TRUSTS (IT-TIENI QARI)

TRUSTS (AMENDMENT) BILL (SECOND READING) 316

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-MEDJAZZJONI (IT-TIENI QARI)

MEDIATION BILL (SECOND READING) 329

AĠĠORNAMENT 339

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 346

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 367

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 166 li saret fid-29 ta' Settembru, 2004 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

FONDAZZJONI TAL-KONKATIDRAL TA' SAN ĠWANN - DIRECT ORDERS

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Charles Buhagiar) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm huma d- direct orders li ngħataw mill-fondazzjoni tal-Konkatidral ta' San Ġwann u x'kien il-valur tagħhom?

Min jawtorizza l-ħlasijiet?

ONOR.

ANTHONY ABELA (Segretarju Parlamentari) (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari 5937.

FONDAZZJONI TAL-KONKATIDRAL TA' SAN ĠWANN - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Charles Buhagiar) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kif intgħażlu l-ħaddiema mill-fondazzjoni tal-Konkatidral ta' San Ġwann li jdawru lit-turisti?

Kif intgħażlu l-periti u l-konsulenti l-oħra?

Qatt saret sejħa pubblika qabel ma saret l-għażla?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari 5936.

FONDAZZJONI TAL-KONKATIDRAL TA' SAN ĠWANN

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Charles Buhagiar) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm kellha dħul il-fondazzjoni tal-Konkatidral ta' San Ġwann minn meta twaqqfet sal- lum?

Kemm hu d-dħul tal-fondazzjoni mill-kirjiet tal-ħwienet li hemm fil- blokk?

Kif intużat l-għotja ta' Lm300,000 li saret mill-gvern lill- korporazzjoni?

Min jivverifika l-kotba ta' l-accounts tal-fondazzjoni?

Dawn isiru indipendentement minn dawk tal-gvern?

ONOR.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari 5938.

WSC - DĦUL TA' ILMA F'RESIDENZA PRIVATA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jara li jittieħdu l-passi biex tiġi solvuta l-problema ta' ilma li dieħel fil-kamra ta' dar fil-Birgu, li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika): Jiena nformat li uffiċjali tal-korporazzjoni għas- servizzi tal-ilma ikkuntattjaw lir-residenti konċernati.

Mill- investigazzjonijiet li saru jidher li dan l-ilma li qed inixxi m'huwiex ġej mill-mains tal-KSI iżda minn xi residenza privata fil-viċin.

THE DEPUTY SPEAKER (Carmelo Abela): L-Onor.

Mizzi, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, il-ġimgħa l-oħra fl-assenza tal-Ministru kont staqsejt dwar il-kwestjoni tad-drenaġġ li qiegħed ifur ġol-bajja tal- Kalkara.

Jaf il-Ministru li meta tagħmel xi ħalba xita, joħroġ ammont kbir ta' drenaġġ li qed ikun ta' periklu għas-sidien ta' l-opri tal-baħar għax meta jkun il-maltemp lanqas ikunu jistgħu jiġbduhom minħabba li d-drenaġġ qed jiżbroffa b'ammont kbir?

Ma jidhirlux li din il-problema kellha tiġi solvuta permezz ta' xogħol li kellu jsir fis-sistema tad-drenaġġ li tagħti għall-Kalkara u anke permezz ta' l-impjant il-ġdid ta' purifikazzjoni li kellu jsir?

Barra minn hekk ma kellux isir ukoll proġett temporanju ta' emerġenza?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, għalkemm m'għandix id-dettalji quddiemi rrid ngħid li huwa importanti li din il-problema tiġi solvuta immedjatament.

Rigward id-dettalji l-oħra li semma l-Onor.

Mizzi, nitolbu jagħmel domanda bil-miktub ħalli nkun nista' nagħtih l-informazzjoni kollha.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, gvern Nazzjonalista kien ta indikazzjoni li mill-flus tal-protokoll Taljan jew ta' l-Unjoni Ewropea kien se jagħmel proġett ta' impjant ta' purifikazzjoni ta' l-ilma tad-drenaġġ fil-Kalkara.

Għadu b'dan il-ħsieb?

Jew minflok se jkabbar l-impjant ta' Sant'Antnin f'Wied il-Għajn, kif kien ipproġetta li jagħmel gvern Laburista?

F'każ li għadu b'dan il-ħsieb, se jsir il-proġett li permezz tiegħu kienet se tinbidel is-sistema tad-drenaġġ li tagħti mill-Marsa għan-naħa t'isfel ta' Malta?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, filwaqt li nikkonferma li l-impjant ta' Sant'Antnin għadu qed jintuża ngħid ukoll li qatt ma kien ġie pproġettat li ssir it-tisfija tad-drenaġġ tiegħu u tan-naħa tas-south ta' Malta.

Kif taf il-Kamra, għandhom isiru tliet impjanti biex inkopru lil Malta kollha; wieħed f'Għawdex, li safejn naf jien riċentement ħarġu l- permessi tal-MEPA, ieħor fin-north, fejn ix-xogħol miexi mhux ħażin, u ieħor fis-south, li għandu jiġbor id-drenaġġ u t-tisfija tiegħu mhux biss tan-naħa tal-Kalkara u tat-tlett ibliet imma tas-south kollu.

Biex tiġi solvuta l-problema li rrifera għaliha l-Onor.

Mizzi dwar il- Kalkara ma jidhirlix li għandna noqogħdu nistennew li jsir dan il-proġett - għalkemm din eventwalment tkun trid torbot mas-sistema sħiħa ġdida - imma għandna nsibu soluzzjoni immedjata kemm jista' jkun.

Jekk l-Onor.

Mizzi jagħmilli domanda bil-miktub, inkun nista' nistaqsi lill-korporazzjoni x'miżuri temporanji beħsiebha tieħu biex issolvi din il-problema almenu b'mod parzjali permanenti.

DJAR - TALBA GĦAL AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'tama hemm li żewġ ġenituri aħwa li huma single parents u li applikaw għal post tal-gvern quddiem id- dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali jieħdu flimkien post wieħed tal- gvern?

ONOR.

DOLORES CRISTINA (Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta' Soċjali): Jiena nformata li d-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali qed jikkonsidra l-applikazzjoni ndikata flimkien ma' oħrajn simili.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Buontempo, domanda supplimentari.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Fid-dawl tar-risposta li tat il-Ministru, tista' tgħidilna jekk il-gvern għandux il-ħsieb li jilliberalizza s-suq tal-kera privata?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Sur President, fl-1995 kienet saret liġi li permezz tagħha s-suq tal-kera kien ġie lliberalizzat.

Illum is-sidien jistgħu jikru l-proprjeta' tagħhom kif iridu u kif jixtiequ huma.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Buontempo.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Naqbel perfettament ma' dak li qalet il-Ministru iżda jien qed nirriferi għal dawk il-kirjiet li saru qabel l-1995.

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Sur President, huwa importanti li nispeċifikaw għal liema kirjiet inkunu qegħdin nirriferu għax meta l-Onor.

Interpellant tkellem fuq il-liberalizzazzjoni tas-suq tal-kera ħsibtu kien qed jirriferi għall-kera kif qiegħda llum, li ilha mill-1995.

Naħseb li l-Onor.

Interpellant bħali ra l-gazzetti tal-bieraħ u tal-ġranet li għaddew fejn jien weġibt – u dan se nkompli nikkonfermahulu - li aħna qegħdin naħdmu fuq ir-rapport li hu stess staqsieni dwaru xi ġimgħa ilu, liema rapport ingħata lili minn Dr. Peter Grech, li kien membru ta' kummissjoni li kienet twaqqfet fl-1997.

Aħna qegħdin naraw x'joħroġ minn dan ir-rapport u allura, anke fid-dawl ta' ħafna affarijiet li qegħdin jidhru fil-gazzetti u ta' ħsebijiet oħra, nista' ngħid li l-konsiderazzjoni qiegħda hemm.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Buontempo.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Sur President, ftit tal-jiem ilu, eżattament fiċ- ċelebrazzjoni ta' jum l-Indipendenza, il-Prim Ministru tkellem dwar il-liġi tar-rekwiżizzjoni.

Tista' il-Ministru tgħidilna jekk il-gvern għandux il- ħsieb li l-proprjeta' li ġiet rekwiżizzjonata u li tikkonsisti f'madwar 9,000 post, hijiex se tiġi derequisitioned fil-futur qarib?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Il-kwantita' ta' proprjeta' li qed isemmi l- Onor. Interpellant hija fdal ta' numru li kien ħafna ikbar fis-snin li għaddew għax f'dawn l-aħħar snin id-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali għamel numru sostanzjali ta' derequisitions.

Il-prassi hi li meta post jiġi vakanti u s-sidien jitolbuh lura għal raġunijiet validissimi, toħroġ derequisition fuqu.

UNIVERSITA' - FAKULTA' TA' L-INĠINERIJA ELETTRIKA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjieg: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 6736 u jgħid jekk ir-riċerki għat-teżijiet ta' l-istudenti tal-fakulta` ta' l-inġinerija elettrika humiex se jiġu ffinanzjati mill-universita' ta' Malta, bħas-snin ta' qabel, jew humiex se jiġu imposti fuq l-istudenti stess?

ONOR.

ANTHONY ABELA (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjieg): Il-mistoqsija parlamentari li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Interpellant diġa` ġiet imwieġba f'seduta 166.

DJAR - TALBA GĦAL BDIL TA' POST TAL-GVERN

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid x'tama hemm li mara separata, li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament u li tgħix f'post tal-gvern, tibdel ma' post ieħor tal-gvern?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Jien informata li d-dipartiment għall- akkomodazzjoni soċjali qed jikkonsidra l-applikazzjoni ndikata flimkien ma' oħrajn simili.

Sur President, jekk tippermettili nixtieq inżid ngħid li m'hijiex il-prassi tad-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali li joqgħod jagħmel il-matching partikolari.

Ħafna drabi l-persuna li tkun diġa` tgħix fil-post u li tkun tixtieq tibdel, tipprova hi stess issib lil ħaddieħor li jkun jixtieq jibdel minflokha għax id-dipartiment m'huwiex xi estate agent.

Proprju llum kont qed niddiskuti din l-issue biex naraw il-mod u manjiera ta' kif nistgħu nagħmlu matching ħafna aktar faċli.

UFFIĊĊJU KONĠUNT - KUNTRATT TA' POST

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid meta se jsir il-kuntratt ta' inkwilin anzjan li d-dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament u li jgħix f'dar li s-sid tagħha huwa l-uffiċċju konġunt?

ONOR.

TONIO BORG (Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l- Intern): Ninsab informat li l-applikazzjoni ta' l-inkwilin imsemmi mill- Onor. Interpellant qiegħda tiġi pproċessata u l-applikant se jiġi nformat bil-prezz li bih jista' jixtri l-fond.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Buontempo, domanda supplimentari.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Sur President, skond diċerija li qed tinstema', dawk li japplikaw biex jixtru l-fond tagħhom u li jkun jaqa' taħt l- uffiċċju konġunt, jieħdu x-xhur u anke s-snin biex jersqu għall-kuntratt.

Jista' il-Ministru jgħid x'inhu jiġri eżattament?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, din l-iskema tant kienet suċċess li għaliha applikaw ħafna aktar nies milli kien mistenni.

Pero` id-direttiva li għandu l-uffiċċju konġunt hi li jaqsmu l-applikazzjonijiet bejn dawk li huma faċli u oħrajn li huma diffiċli.

Ma nafx jekk il-persuna li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Interpellant taħt liema kategorija taqa' pero` ħalli nispjega xi rrid infisser biha meta ngħid li applikazzjoni tista' tkun aktar faċli.

Jekk iċ-ċens ta' dawk il-persuni li qegħdin jgħixu ġo residenza u jixtiequ jifdu ċ-ċens tagħhom beda jitħallas qabel il-21 ta' Ġunju, 1979 u dan kien għal perjodu ta' aktar minn 30 sena, bil-liġi kif inhi llum, f'għeluq l- enfitewsi – ejja ninsew l-iskema – iċ-ċens jista' jogħla b'sitt darbiet u jsir perpetwu.

Mela allura aħna qegħdin ngħidu li dawn l-applikazzjonijiet huma aktar faċli li wieħed jipproċessahom.

Tant hu hekk, li ma jintbagħatx perit biex jagħmel stima tal-post imma wieħed jimxi skond l-iskeda li għandu l-joint office.

Jiena tajt id-direttiva li każijiet bħal dawn jeħilsuhom malajr, basta jkunu residenzi għax bil-liġi kif inhi llum, f'għeluq iċ-ċens xorta waħda l-gvern ma jistax jeħodhom lura peress li ċ- ċens jista' jogħla sitt darbiet u jsir perpetwu.

Allura vale la pena li l- gvern ibigħhom u jieħu l-flus issa minflok jeħodhom 20 jew 30 sena oħra.

Issa l-kumplikazzjonijiet iqumu f'żewġ każijiet; waħda meta xi ħadd jgħid li qed joqgħod fil-post u ma jkunx joqgħod fih ...

Għaliex din hija importanti?

Għax bil-liġi u bil-policy approvata minn dan il-parlament, il- gvern ma jistax ibigħ direttament mingħajr tender lil persuna jekk hi ma tkunx qed toqgħod fil-post.

Mela ħanut jew garaxx ma jistax jinbiegħ b'dan il-metodu u biex jinbiegħ trid toħroġ sejħa għal offerti.

U ħafna nies ħasbu li xorta waħda jistgħu japplikaw taħt din l-iskema meta fil-fatt ma kellhomx dritt japplikaw.

L-intenzjoni hi li wieħed iħaffef il-proċess ta' dawn l-applikazzjonijiet u anke li d-data ta' l-applikazzjonijiet, li konna estendejniha s-sena li għaddiet, nestenduha għal din is-sena wkoll.

L-iskop hu li ma jkunx hemm rush f'salt.

Jiġifieri anke min imur din is-sena biex japplika ħalli jifdi ċ-ċens, id-dipartiment ikun jista' jaqdih meta jkun imissu.

Naturalment wieħed irid japprezza li hemm madwar 2000-il applikazzjoni u filwaqt li bl-ebda mod ma rrid ngħid li ma kienx hemm xi nuqqasijiet – għax jien inħobb ngħid l-affarijiet kif inhuma - inqalgħet ukoll il- kumplikazzjoni li bit-trattat li għamel il-gvern permezz tal-liġi tal-joint office, kwalunkwe proprjeta` li tiġi trasferita, trid tiġi reġistrata mal- land registry u għal dan hemm ċertu żmien.

Għalkemm jiena m'iniex kuntent dwar ir-rata li biha qed jinqatgħu l-applikazzjonijiet, ngħid li huwa proċess sodisfaċenti u nittamaw li nkunu nistgħu nsaħħu wkoll ir-riżorsi ħalli l-gvern idaħħal il-flus minn affarijiet li qed jaħlulu ħafna spejjeż amministrattivi.

Iż-żieda fl-applikazzjonijiet hija dovuta wkoll għas-sentenza kostituzzjonali ta' madwar tliet snin ilu li qalet li dik il-liġi li biha tista' tgħolli ċ-ċens sitt darbiet, m'hijiex kostituzzjonali.

Allura ħafna nies aktar u aktar applikaw għax beżgħu li jistgħu jintlaqtu b'dik il-liġi.

Pero' niftakar li b'risposta għal domanda li kien għamilli l-Onor.

Abela fl-aħħar leġislatura, kont tajt l-assigurazzjoni li l-gvern jidhirlu li għandu jibqa' obbligat bil-liġi kif inhi llum.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Buontempo.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Jista' il-Ministru jgħid jekk l-uffiċċju konġunt jagħmilx spezzjonijiet fil-fondi li jaqgħu taħtu?

Għax jirriżulta – dejjem skond diċeriji – li jeżisti numru kbir ta' proprjetajiet li huma ta' l- uffiċċju konġunt u li fihom jgħixu nies li m'humiex inkwilini rikonoxxuti.

Nafu wkoll li jeżistu ħafna proprjetajiet li huma suppost ta' l-uffiċċju konġunt u jinsabu battala.

Il-Ministru ma jarax li din qed tkun inġustizzja għal ċerti gruppi fis-soċjeta` li m'għandhomx post fejn jgħixu?

L-uffiċċju konġunt għandu diversi proprjetajiet - jien ċert li ma ġiex ivverifikat jekk dawn jinsabux battala jew le – li ħafna minnhom jinsabu fi Strada San Paolo u f'Melita Street ġewwa l-Belt.

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, l-ewwelnett nirringrazzja lill-Onor.

Interpellant li qajjem din il-kwestjoni għax l-intenzjoni hi – fil-fatt bħalissa għaddejjin diskussjonijiet f'dan ir-rigward – li r-residenzi li huma proprjeta` tal-joint office, jgħaddu f'idejn id-dipartiment tad-djar jew l-awtorita` tad-djar ħalli jkun hemm kap wieħed u anke sabiex ikun jista' jsir enforcement aħjar.

Ħafna drabi l-enforcement aktar isir fuq rapporti milli jkun hemm random checks.

L-Onor.

Interpellant irid japprezza li ħafna drabi jinqalgħu komplikazzjonijiet dwar min ikun jgħix f'post u min ma jkunx.

Il-fatt hu li kulħadd idawwar il-karta ta' l-identita` fejn irid u fejn jaqbillu għax jaħseb li b'hekk jista' jeżerċita` xi drittijiet.

Kontra dawn in-nies jittieħdu passi imma kultant jinħela ħafna żmien sakemm jitneħħew nies li jkunu qegħdin jokkupaw xi proprjeta` tal-gvern b'mod illegali.

L- intenzjoni tagħna hi li jkun hemm politika waħda kemm jista' jkun u li dawk ir-residenzi li huma mikrijin lil individwi differenti mill-joint office u li jammontaw għal madwar 1,700, jiġu trasferiti lill-housing department taħt ċerti kondizzjonijiet proprju biex jintlaħaq l-iskop li semma l-Onor.

Interpellant.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, din id-domanda li se nagħmel m'għandhiex x'taqsam ma' dan li qed jingħad u ma nafx jekk il-Ministru huwiex f'pożizzjoni li jirrispondiha pero` nħoss li hija ta' ċerta importanza.

Jaf il-Viċi Prim Ministru li ftit tal-ħin ilu ġiet mgħarrqa lanċa bil- klandestini?

Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħidilna jekk dan ġarax fit- territorju Malti u x'għajnuna ingħatat mis-servizzi ta' salvataġġ ta' Malta?

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, dwar l-armata m'iniex responsabbli jiena u allura ma nistax nagħtih tweġiba.

Jiena sirt naf ftit ilu wkoll dwar dan l-inċident.

Fil-fatt qed nipprova niġbor l-informazzjoni dwaru u nispera li nkun nista' ngħaddihielu.

Naf li din kienet fl-aħbarijiet tal- BBC pero` ma nistax nikkonferma jekk saritx fir-rescue zone ta' Malta, li joħroġ 'il barra madwar 80 mil.

B'daqshekk ma jfissirx li Malta hija dejjem responsabbli hi li tmur għas-salvataġġ u lanqas ifisser li tkun taf neċessarjament meta jkun hemm dgħajsa li tinsab in distress.

Jiġifieri m'hemmx dubju li ħafna mid-dgħajjes li jgħaddu lejn l-Italja – bħalissa reġa' hawn exodus – jgħerqu u lanqas biss inkunu nafu bihom la aħna u lanqas it-Taljani.

Skond il-liġi tas-salvataġġ fuq il-baħar, l-obbligu jaqa' fuq l-eqreb vapur.

Jiġifieri jekk hemm vapur li huwa eqreb lejn dik il-pożizzjoni, għandu jmur hu imbagħad dak il-vapur għandu jieħu lil dawk in-nies lejn l- eqreb port sikur.

Għallinqas l-interpretazzjoni tagħna tal-liġi internazzjonali tal-baħar – naf b'dan minħabba kuntatti ma' l-armata – hi li mhux għaliex ikun qiegħed fir-rescue zone tagħna, irid imur fil-port tagħna.

Għalkemm aħna nikkordinaw, dan irid imur fl-eqreb port li huwa safe u allura għalissa ma nistax nagħti dettalji dwar dan il-każ partikolari.

BINI TAL-GVERN - DĦUL TA' ILMA F'RESIDENZA PRIVATA

L-ONOR.

STEFAN BUONTEMPO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara li d-dipartiment tal- kostruzzjoni u tiswija ta' djar isolvi l-problema ta' ilma li dieħel minn postijiet tal-gvern għal fond privat li d-dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Għaddejt it-talba ta' l-Onor.

Interpellant lid- dipartiment tal-bini u tiswija ta' djar għall-azzjoni meħtieġa.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Buontempo, domanda supplimentari.

ONOR.

STEFAN BUONTEMPO: Peress li ilna madwar għaxar snin nisimgħu dwar l-amalgamazzjoni li se ssir bejn id-dipartiment tad-djar u l-awtorita` tad- djar, tista' il-Ministru ġentilment tgħid fejn waslu dawn it-taħdidiet?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Sur President, billi bħalissa għandna l- awtorita` tad-djar, id-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali u d- dipartiment tal-bini u l-manutenzjoni, kultant anke n-nies jitfixklu fejn għandhom imorru.

L-amalgamazzjoni ilha fil-ħsieb u għalhekk ngħid li hemm differenza kbira bejn il-ħsieb li tagħmel xi ħaġa u l-implimentazzjoni vera tagħha.

Naħseb li issa morna oltre mill-ħsieb għax attwalment tlesta l-ewwel fażi ta' studju ta' kif għandha ssir l-amalgamazzjoni.

L-Onor.

Interpellant, li hu midħla ta' dan is-settur, japprezza li din m'hijiex xi ħaġa li faċilment ssir mil-lum għal għada għax hawn qegħdin nitkellmu dwar tliet entitajiet.

Naturalment l-amalgamazzjoni tagħhom trid issir b'ċerta kawtela għax għandek ħafna nies involuti, ħafna xogħlijiet involuti u ħafna rwolijiet differenti.

Fil-fatt proprju għada għandi laqgħa dwar l-amalgamazzjoni tal- housing.

Filwaqt li m'iniex beħsiebi nagħti xi time frame, għax din m'hijiex xi ħaġa li tiddependi primarjament u sempliċement minni, nista' ngħidlu li mexjin u żgur li m'aħniex se ndumu għaxar snin oħra.

TARZNARI - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jindika l- ammont ta' ħaddiema li llum hemm fiż-żewġ tarznari?

Kemm kien hemm fl-2003 u fl-2002?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-ammont ta' ħaddiema tat-taznari għas-snin 2002, 2003 u 2004 huwa kif jidher hawn taht:

2002 Malta Drydocks 1973 Malta Shipbuilding 692

2003 (sal- 31 ta' Ottubru) Malta Drydocks 1957 Malta Shipbuilding 689

2003 (minn Novembru sal 31 ta' Diċembru) Malta Shipyards Ltd.

1743 2004 (sal-31 ta' Lulju) Malta Shipyards Ltd.

1761 THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Azzopardi, domanda supplimentari.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Il-Ministru jikkonferma - sakemm ma jkunx hemm xi ħaġa li teffettwa l-kunfidenzjalita` - li t-tarzna rebħet kuntratt maġġur ta' conversion ta' vapur kbir u li dan il-vapur se jidħol ġewwa t-tarzna tagħna fil-ġimgħat li ġejjin?

Jista' jagħti aktar informazzjoni?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Nikkonferma li x-xahar id-dieħel fit-tarzna hu mistenni li jidħol cruise liner għal conversion maġġuri.

Minħabba l- kunfidenzjalita` la nista' nsemmi l-klijent u lanqas l-ammont ta' flus li se ddaħħal it-tarzna pero` nista' nikkonferma li din hija waħda mill-akbar conversions li saret fit-tarznari madwar l-Ewropa.

Minn hawn nixtieq nifraħ lit-tarzna ta' Malta għas-suċċess li kellha meta rebħet dan il- kuntratt.

Issa ovvjament huwa importanti li nagħmlu xogħol ta' kwalita` tajba – naf li din qatt ma kienet problema – u aktar minn hekk inħeġġeġ lil kulħadd, mill-management sa l-inqas ħaddiem, biex ix-xogħol jitlesta mhux biss on time kif għandna fil-kuntratt, imma kemm jista' jkun jitlesta qabel biex nagħtu eżempju tajjeb lill-owners ta' dan il-cruise liner li se jiġu Malta għall-ewwel darba, għalkemm ċertu management tagħhom kien jaħdem ma' ditti oħra u kellhom esperjenzi qarsa ħafna f'pajjiżna.

Jiena sinċerament nawgura li noħorġu tajjeb ħafna minn dan il-kuntratt u naħseb li l-iktar eżempju ta' kif nistgħu nqawwu l-marketing tagħna hu aktar permezz ta' fatti ta' delivery milli bil-paroli.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' il-Ministru jgħid jekk il-ħaddiema li spiċċaw mill-Marsa Shipbuilding u mill-Malta Drydocks għadhomx imniżżlin bil-kariga li kellhom – naturalment għal finijiet ta' labour office - jew ġewx kollha taħt lista waħda bħala labourers?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, sinċerament ma nistax ngħidlu kif dawn il-ħaddiema ġew reġistrati bit-transfer of business u għalhekk nitolbu jagħmel id-domanda lill-ministru nkarigat mil-labour office.

(Interruzzjonijiet) Din hi kwestjoni li m'hijiex dealt with fil-kuntratt ta' trasferiment li għamilna mal-GWU.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Azzopardi.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Sur President, nixtieq nerġa' lura għas-suġġett tal-kuntratt li rebħet it-tarzna.

Dment li dan li se nistaqsi ma jmurx kontra l-kunfidenzjalita`, jista' il-Ministru jagħti parametru ta' kemm bejn wieħed u ieħor se jkun jiswa dan il-kuntratt?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mingħajr ma nkun preċiż wisq minħabba raġunijiet ovvji, dan il-kuntratt se jkun jiswa miljuni ta' dollari.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

TONIO BORG (Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l- Intern): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Statistika dwar kawżi quddiem il-Qrati Kriminali bejn Jannar u Awissu 2004 u quddiem qrati u tribunali ċivili matul l-2003 u bejn Jannar u Awissu 2004, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari 7337;

Tagħrif dwar l-istaff fis-Segretarjat privat tal-Ministeru tal- Ġustizzja u l-Intern u fis-Segretarjat privat tas-Segretarju Parlamentari fi ħdan l-istess Ministeru, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari 7338;

Tagħrif dwar l-istaff fis-Segretarjat Permanenti tal-Ministeru tal- Ġustizzja u l-Intern, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari 7339;

Lista ta' tipi ta' xogħol li għalihom intalab permess minn ċittadini ta' l-Unjoni Ewropea mill-1 ta' Mejju sa Settembru 2004, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari 7413; u

Tabella li turi l-ammont ta' oġġetti miġbura bis-servizz tal-bulky refuse u l-ispiża marbuta ma' l-istess servizz offrut mill-kunsilli lokali matul is-sena finanzjarja 2003/2004, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari 7462.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Insejjaħ issa lill-Ministru Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar ħlasijiet pendenti lil kuntratturi għal xogħlijiet u servizzi li saru jew ingħataw lill-Ministeru għall-Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika u dipartimenti li jaqgħu taħtu, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari 7477.

MR SPEAKER: Grazzi.

Is-Segretarju Parlamentari l-Onor Anthony Abela.

ONOR.

ANTHONY ABELA (Segretarju Parlamentari): F'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi nqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Avviż Legali 425 ta' l-2004 – Regoli ta' l-2004 li jemendaw ir-Regoli tal-Prospett tat-Taxxa fuq l-Income għal Kumpannija, Korp Magħqud jew Intrapriża; u

Statement u skeda dwar approprjazzjoni ta' fondi skond id- dispożizzjonijiet ta' l-artikolu 25 ta' l-Att dwar l-Amministazzjoni Finanzjarja u l-Verifika, Kap. 174;

U f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjiegi nqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Avviż Legali 423 ta' l-2004 – Regolamenti ta' l-2004 li jemendaw ir- Regolamenti dwar id-Drittijiet ta' l-Universita';

U f'isem il-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni nqiegħed fuq il- mejda tal-Kamra:

Avviż Legali 424 ta' l-2004 – Cosmetic Products Regulations, 2004.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IT-TRUSTS

TRUSTS (AMENDMENT) BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mid-29 ta' Settembru, 2004.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici huwa in possession.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI (Segretarju Parlamentari): Sur President, se nipprova nkompli niżviluppa d-diskors li kont qed nagħmel fis-seduta ta' nhar l-Erbgħa li għaddew u nixtieq insemmi punt li nħoss li jimmerita attenzjoni partikolari li qiegħed jitwieled minn dawk li qed insejħulhom bħala obbligazzjonijiet fiduċjarji li qegħdin indaħħlu għall-ewwel darba fil-kodiċi ċivili tagħna.

Dan se nagħmlu kemm bħala informazzjoni kif ukoll bħala risposta għal dak li kien qal il-kollega tiegħi l-Onor.

Joseph Brincat rigward it-tjubija jew le ta' din il-liġi ̧ fis-sens kemm din il- liġi hija adegwata sabiex tikkontrolla l-problemi marbuta ma' din il- kwestjoni tat-trusts.

Jien nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-kollega tiegħi dwar klawsola 8 li tgħid hekk:

"Mingħajr preġudizzju għall-ġeneralita` tas-subartikolu (1) ta' dan l- artikolu ̧ trust jista' jibda jeżisti jew b'mod unilaterali jew xort'oħra b'dikjarazzjoni verbali ...".

Dan ifisser li fejn ma jkunx hemm din id-dikjarazzjoni verbali, fejn ikun jidher ċar li l-partijiet għandhom l-intenzjoni li joħolqu trust ̧ allura jitwieldu l-obbligi fiduċjarji.

Issa l-obbligi fiduċjarji li jitwieldu għandhom piż daqslikieku tkun ġiet maħluqa trust.

Fil-fatt jekk wieħed iħares lejn subartiklu (4) ta' artiklu 1,124A kif propost fl-abbozz ta' liġi jsib li hemm numru ta' obbligi li jitwieldu minħabba li xi ħadd ikun impenja ruħu ma' ħaddieħor fuq il-bażi tal-fiduċja biss.

Dan ifisser li jekk jien, bl-aġir tiegħi, nagħti wieħed x'jifhem li jista' jserraħ moħħu mill-aġir tiegħi u allura nkun qiegħed nagħtih il-fiduċja li jien se nġib ruħi tajjeb ̧ allura awtomatikament jitwieldu numru ta' obbligi.

Għalhekk bil-mod kif qed tiġi maħluqa l-liġi ̧ dejjem jaqbillek toħloq trust.

Sur President ̧ il-każijiet kollha li semma l-Onor.

Joseph Brincat - u jekk m'iniex sejjer żball anke l-Onor.

Herrera - ma jaqgħux fil-limbu jew fil- baħar u allura ħadd ma jista' jiġborhom, anzi dawn jaqgħu f'kondizzjonijiet mill-aktar iebsa.

Fil-fatt subartiklu (4) li għadni kemm irriferejt għalih igħid li l-obbligazzjoni fiduċjarja toħloq l-obbligu li inti tagħti kont dwar il-proprjeta` soġġetta għal dawk l-obbligazzjonijiet fiduċjarji.

Jiġifieri mhux talli qed tinħoloq obbligazzjoni ġdida taħt il- kodiċi ċivili talli issa qed inkopru lakuna li ilha teżisti ħafna żmien.

Ir-Rumani kienu rranġawha b'mod differenti pero' minn żmien il-kodiċi napoleoniku 'l quddiem kien hemm din il-lakuna permanenti li daqqa kienet tiġi solvuta bħala mandat ̧ daqqa kienet tiġi solvuta bħala depożitu u daqqa kienu jipprovaw joħorġu bl-idea tal-mandat verbali.

Pero' issa hawnhekk qed nieħdu ħsieb ukoll li nagħmlu biċċa oħra li ma tidhirx, jekk wieħed ma jipprovax jispjegaha.

Għalkemm fit-trusts qed ngħidu li din tista' titwieled meta tagħmilha bil-miktub jew b'dikjarazzjoni verbali u jista' jkun ukoll li jkun hemm sitwazzjonijiet fejn ma jkunx hemm dikjarazzjoni li tkun se ssir trust ̧ il-piżijiet li wieħed jieħu fuqu huma ta' natura ta' fiduċja, anke f'dawk il-każijiet fejn ma tagħmilx diskors li m'intix qed tagħmel trust.

Jekk iġġib ruħek b'mod li tagħti wieħed x'jifhem li se tagħtih fiduċja fil-mod ta' kif tagħmel l-affarijiet, hemm ukoll jitwieled dan l-obbligu fiduċjarju.

Għalhekk irrid inserraħ moħħ il-kollegi tan-naħa l-oħra li hawnhekk mhux qed nitkellmu fuq żoni li se jġibu l-abbuż, anzi b'din il-liġi qed nikkontrollaw l-elenku ta' abbużi li semma l-ħabib tiegħi.

Ovvjament qed nipprovaw, għax din hija liġi ġdida u allura wieħed ma jistax jippretendi li din il-liġi se tkun waħda perfetta.

Huwa żgur li se tkun qabża 'l quddiem u minnha se nitgħallmu bħala pajjiż kif se nintegraw dan il-konċett tat-trusts.

Sur President, nixtieq nitkellem ukoll fuq il-vantaġġi tat-trusts.

Per eżempju ̧ jekk xi ħadd jagħtini ċ-ċwievet tad-dar tiegħu f'idejja ̧ dak ma jkunx qed jafdani?

Il-fatt li jagħtini ċ-ċwievet f'idejja u jsiefer ma jfissirx li qiegħed jagħtini l-fiduċja biex neħodlu ħsieb l-affarijiet kollha tad-dar?

Allura minkejja li ma kellniex ċans nitkellmu ̧ minkejja li ma kellniex ċans nagħmlu kuntratt bil-miktub u minkejja li ma sarux ordnijiet biex ̧ per eżempju ̧ jinżebgħu l-kmamar u dawn l-affarijiet kollha ̧ il-fatt li tani ċ- ċwievet jitwieled obbligu - li qed insejħulu fiduċjarju - biex nieħu ħsieb id-dar ̧ nirranġaha, innaddafha u nagħmel dak kollu neċessarju u mbagħad meta jiġi lura nagħtih rendikont.

Dan jilgħab parti importanti ħafna u l- istudenti tal-liġi japprezzawha aktar din għax hawnhekk għandek dak li aħna nsejħulu kważi kuntratt ̧ li huwa n-negotiorum gestio li jqum f'każijiet limitati meta jkun hemm dar abbandunata, tkun taf min hu s-sid u għalkemm ma jkunx tak inkarigu qabel telaq ̧ xorta tibda tgħid jekk għandekx tħalliha taqa'.

Jista' jkun li dak li jkun ikun inqabad l-Awstralja, per eżempju ̧ jew inkella forsi marad jew ħabat f'inċident tat-traffiku.

F'dan il-każ tidħol inti u tirranġalu l-affarijiet inti għax fil-kuxjenza tiegħek tħoss li qed tagħmel tajjeb għal dak il-bniedem.

Jiġifieri hawnhekk bil-liġi qed nassiguraw lil tan-naħa l-oħra li qed nieħdu ħsieb immexxu l-affarijiet 'il quddiem.

Issa ħalli nelenka ftit x'inhuma l-vantaġġi tat-trust.

Wieħed mill- vantaġġi kbar huwa li teħles mill-kawżi tad-diviżjoni tal-wirt għax b'din is-sistema tinkariga lil xi ħadd biex jeħodlok ħsieb il-proprjeta` kollha hu.

F'dan il-każ isir it-trasferiment fuq ismu pero' jkollu l-obbligu li jamministra tajjeb u mbagħad ikollu istruzzjonijiet dwar kif se jqassam il- benefiċċju li joħroġ minn din il-proprjeta`.

Dan huwa ta' vantaġġ kbir għaliex inaqqas it-tilwim bejn il-werrieta li jkunu jafu x'se jmisshom minn qabel.

Barra minn hekk, din is-sistema għandha l-vantaġġ kbir ukoll li lil dawn tgħaqqadhom b'mod indirett għax jekk kemm-il darba ma jkunux qed jaqblu ̧ il-kawża ma ssirx kontra xulxin imma ssir kontra t-trustee.

Vantaġġ ieħor jirrigwarda l-biża` mill-futur għal uliedek, speċjalment meta jkollok tfal bi bżonnijiet speċjali pero` tapplika wkoll għal tfal oħrajn u tfal minuri.

Artikli interessanti ħafna fil-kodiċi ċivili tagħna huma artikli 170 u 179.

B'dawn iż-żewġ artikli wieħed jagħti l-fakulta` li jiġi nominat dak li nsejħulu kuratur ad ventrem jiġifieri meta mara jmutilha żewġha u hi tkun qed tistenna tarbija.

F'każijiet bħal dawn jista` jiġi nominat xi ħadd biex jieħu ħsieb l-interessi tal-formazzjoni ta' dik it-tarbija sakemm titwieled.

Minbarra dan għandek ukoll każijiet fejn ikun hemm tfal iltiema u allura hemm bżonn li jiġi nominat tutur biex jipproteġi l-interessi tagħhom.

Artiklu 179 tal-kodiċi ċivili jgħid li meta jkun hemm stabbiliment kummerċjali jew industrijali fil-wirt tal-minuri u allura l- minuri ma jkunx jista' jiġġestih għax ikun minuri, allura t-tutur huwa obbligat bil-liġi li jbigħ l-azjenda.

Il-preżunzjoni f'dik id-direzzjoni hija l-kontra, jiġifieri t-tutur irid jagħmel rikors il-qorti u jitlobha biex din taħtru bħala l-persuna li tmexxi n-negozju.

Allura dan huwa wkoll mod kif tista' taħrab din il-ħaġa.

Jien nista' ninnomina trustee tal- business tiegħi għax ̧ per eżempju ̧ nimrad jew inkella għax kelli t-tfal meta kelli 60 sena u ninsab inkwetat għaliex għad għandi tfal ta' għaxar snin jew 12-il sena u allura nappunta trustee biex imexxili n-negozju tiegħi hu.

B'dan il-mod il-business jibqa' intatt u l-flus jibqgħu joħorġu minn dik il-kumpannija.

Pero' fl-istess ħin norbot lit-trustee li l-flus li joħorġu jridu joħorġu għall-edukazzjoni u għall-benesseri tat-tfal tiegħi sabiex wieħed jipproteġihom u jżommhom aħjar.

Jiġifieri t-tieni vantaġġ huwa li qed tipproteġi l-futur ta' wliedek.

Il-vantaġġ l-ieħor huwa l-kontra ta' dan kollu għax jirrigwarda l-biża' mill-aġir ta' wliedek.

Inti tista' tipproteġi lil uliedek mill-problemi tagħhom pero' tista' tipproteġi lilek innifsek minn uliedek fis-sens li tieħu ħsieb li l-proprjeta` kollha li għandek ma tisfaxxax għax taf li t- tfal qed jiġġieldu bejniethom jew inkella għax ikollok tfal li ma jafux jibżgħu għall-flus.

Vantaġġ importanti ieħor li ftit jirrealizzawh huwa li t-trustee għandu obbligu bil-liġi li jaġixxi b'mod indipendenti.

Dan ifisser li meta tgħaddi proprjeta` fuq isem trustee, f'ċertu sens inti qiegħed taħsel idejk mis-sitwazzjoni għax it-trustee jrid jaġixxi skond id-direzzjoni li tkun tajtu.

Ladarba taħtru u ladarba l-proprjeta` tiġi fuq ismu, inti ma tistax tindaħallu aktar.

Allura dan ukoll huwa ta' protezzjoni għall- benefiċjarji għax l-indipendenza tat-trustee tfisser garanzija sija għal min ikun ikkostitwixxa t-trust u sija għal min ikun ġej wara.

Vantaġġ ieħor kbir huwa l-preservazzjoni tal-proprjeta` u tan-negozju.

Fil- fatt jien diġa` tkellimt dwarha pero' jkun tajjeb li wieħed jenfasizzaha ftit.

Kultant ikollok ċerti azjendi li jkollhom ħafna ħwienet li jkunu qed jagħmlu l-qligħ tal-flus minnhom pero' meta tmut il-proprjetarja tagħhom u tifridhom, dawn ma jkunux jistgħu joqogħdu fuq saqajhom waħedhom u jogħtru.

Għalhekk bil-wirt tiegħek stess tkun qed tkisser dak il-patrimonju li tkun ħdimt għalih.

Allura bit-trust għandek il-vantaġġ ulterjuri li tippreservah u t-tfal tiegħek ikunu qed jieħdu mill-benefiċċju tiegħu.

Kemm hawn kumpanniji f'Malta li ġġieldu?

Kemm kien hemm kawżi l-qorti ta' nies fin-negozju li ġġieldu?

Kif igħidu fuq in-nies tan-negozju, l-ewwel ġenerazzjoni tagħmel il-flus, it-tieni ġenerazzjoni tikkonsolida u t- tielet waħda tberbaqhom.

Meta jinfirdu l-kumpanniji, jieħdu l-aġenziji ta' xulxin jew jiġġieldu biex jieħdu aġenzji ġodda u jerġgħu jikkompetu kontra xulxin.

Issa dan mhux dejjem huwa tajjeb għall-kompetizzjoni u għall-istabbilta` tas-suq tagħna.

Għalhekk it-trust hija aġir favur l- istabbilta` fin-negozju.

Per eżempju ̧ jekk ikolli nsemmi kumpannija kbira li hija magħrufa f'Malta u ngħid li jista' jkun li din jiġrilha hekk ̧ b'dak id-diskors tiegħi biss inkun diġa` qiegħed niddistabbilizza s-suq għax min għandu l-ishma investiti fih u għandu jieħu, ma tantx jieħu gost jisma' dan id-diskors.

Jiġifieri bit-trust qed terġa' tippreserva l-proprjeta` u n-negozju.

Per eżempju, fix-xogħol tiegħi bħala avukat iltqajt ma' ħafna ħaddiema li jgħiduli li s-sidien tagħhom qed jiġġieldu bejniethom u ma jafux fejn se jispiċċaw.

Din hija xi ħaġa importanti għax biha l-missier tal-familja li jkun stabbilixxa dak in-negozju, ikun jista' jippreserva u anke jġiegħel lil uliedu jibdlu l-pożizzjoni tagħhom u minflok kulħadd irid jaħtaf biex jieħu sehmu, kulħadd ikollu l-interess li n-negozju jibqa' jaħdem tajjeb għax se jibqa' jippompja l-flus li żżommhom għaddejjin.

B'dan il-mod għandek il- vantaġġ li wieħed jassigura l-preservazzjoni tal-proprjeta` pero` mhux f'termini ta' kritika tal-marxism fis-sens li parti mill-kritika tal- marxism kienet, per eżempju, kontra ż-żwieġ għax iż-żwieġ kien qiegħed hemm biex jieħu ħsieb il-kapital fejn kemm ir-raġel u kemm il-mara kienu jkunu ġejjin minn familji tal-flus u ż-żwieġ kien qiegħed hemm biex jgħaqqad il- kapital.

Aħna mhux qed nitkellmu f'dan is-sens u dawn huma affarijiet li jagħmlu ġid lit-tessut soċjali u ekonomiku tal-pajjiż tagħna.

Ħaġa oħra ta' min isemmi hi li min għandu diffikultajiet biex ikollu l-proprjeta` fuq ismu għal diversi raġunijiet, jista' jieħu vantaġġ minnha għax fit-trust, nista' noħloq xi ħaġa li tibqa' tippompja l-flus u dan hu ċertament vantaġġ għax sfortunatament fil-pajjiż qed noħolqu l-fondazzjonijiet biex proprju jagħmlu dan ix-xogħol meta m'għandhomx dik il-funzjoni.

Il-fondazzjoni m'għandhiex il-funzjoni tat-trust.

Fil-fatt wieħed mill-vantaġġi tat-trust hu li tieħu ħsieb l-inabilita` tiegħi li nżomm il-proprjeta` fuq ismi u tassigura li nies li jiddependu minni jibqgħu jirċievu l-flus.

Sur President, kollox ma' kollox wieħed irid jgħid li dan huwa avvanz kbir, interessanti u anke ambizzjuż għax wieħed irid jgħid li fil-liġi hemm diversi miżuri ambizzjużi speċjalment fil-kwestjoni tat-trust dikjarattiv jew id-diversi metodi ta' kif toħloq trust.

Issa ż-żmien u l-esperjenza juruna kemm dan il-qafas li aħna ħloqna llum se jaħdem b'suċċess.

L-MFSA żgur se jkollha piż kbir u anke hi trid tibni ħafna esperjenza f'din il- linja pero` naħseb li dan hu avvanz kbir u l-effetti tiegħu narawhom fi żmien qasir.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, f'dan l-abbozz ta' liġi qiegħed nara t- tmien ta' snin ta' xogħol li ilu jsir fuq dan is-suġġett.

Dan l-abbozz ta' liġi huwa bżonnjuż biex naġġornaw il-qafas tas-servizzi finanzjarji f'pajjiżna u aħna għarafna mill-bidu l-komplessita` involuta biex jidħol dan il-konċett fil-liġi Maltija.

Jiena m'iniex avukat u kull meta kont nitkellem ma' kollegi tiegħi fuq dan is-suġġett, kienu dejjem jindikawli kemm hu stramb il-konċett tat-trust kif aħna xtaqna ndaħħluh f'pajjiżna u kif fil-fatt dieħel permezz ta' din il-liġi meta tqabblu mal-qafas ta' liġijiet li għandna fil-pajjiż.

Għalhekk kien jeħtieġ ħsieb kbir biex dak li jsir, ma jimminax il-pedamenti tal-loġika legali ta' pajjiżna.

Ilna snin niżviluppaw u niddiskutu dawn il-konċetti mal-professjoni legali u ma' min jopera fil-qasam finanzjarju f'pajjiżna ħalli nassiguraw li dak li jsir, isir sewwa.

Sur President, jiena kuntent li anke fuq dan l-abbozz ta' liġi u fuq dan il-prodott ġdid li qed nippreżentaw fis-settur finanzjarju ta' pajjiżna, hawn kunsens miż-żewġ naħat tal-Kamra.

Il-kunsens hu l-lifeline ta' dan is-settur.

Kellna l-fortuna u l-viżjoni fil-bidunett li nagħrfu kemm kien importanti l-kunsens nazzjonali f'dan is-settur.

Nista' ngħid li qgħadna attenti li kulma nagħmlu f'dan is-settur, kemm jista' jkun isir billi noħolqu dan il-kunsens u huwa ferm pożittiv li anke fuq dan l-abbozz ta' liġi hawn il-kunsens.

Ovvjament wieħed jista' jargumenta fuq id-dettall pero' meta nkunu fl-istadju ta' kumitat, dawn l-affarijiet jistgħu jiġu rfinuti.

Jiena niftakarni ngħaddi l-pakkett ta' liġijiet fl-1994 li bih ifformajna s-settur finanzjarju u x-xhur li kont għaddejt f'din il-Kamra ma' Karmenu Mifsud Bonnici niddiskutu d-dettalji tal-liġijiet kollha li konna qegħdin ngħaddu.

Dan kien sar fuq binarju kompletament kostruttiv li għamel ferm ġid lil pajjiżna.

Irrid ngħid li l-kunsens għen biex dan is- settur illum sejjer tant tajjeb.

Dan hu settur vibranti u dinamiku u qed joħloq ħafna ġid għax qed imexxi 'l quddiem l-ekonomija ta' pajjiżna.

Pero' jibqa' l-fatt li għandna bżonn nibżgħu għalih.

Jiena m'iniex beħsiebni nidħol fid-dettalji tal-liġi tat-trust għaliex il- kollegi tiegħi mill-avukatura daħlu fid-dettall sew fuqha.

Sur President, irrid ngħaddi ftit ħin nenfasizza l-bżonn li s-settur finanzjarju f'pajjiżna nibżgħu għalih.

Illum nitriegħex meta naqra f'xi gazzetti stejjer li ma jkunux ibbażati fuq il-verita` imma għaliex ikunu tħabbru minn xi gazzetta barranija, aħna, b'ċertu mentalita` li jien insejħilha "miskina", neħduhom bħala fatt u nxandruhom qisu biex nagħtu xi stampa li l-affarijiet fil-pajjiż ma jkunux sejrin kif suppost ikunu sejrin.

Sur President, dan hu ħażin u meta jiena kont responsabbli minn dan is- settur, mhux l-ewwel darba li kellimt lill-ġurnalisti u għidtilhom dwar ir- responsabilita` kbira li għandhom u li m'għandhomx jirrepetu bħal pappagall dak li jgħidu gazzetti barranin ta' pajjiżi li wara kollox qed jikkompetu magħna.

Aħna għandna naraw kif niddefendu lil pajjiżna speċjalment f'dan is- settur u meta ngħid hekk mhux qed ngħid li għandna naħbu jekk xi ħaġa tkun ħażina imma niddefenduh billi nerfgħu r-responsabilita` tagħna, nagħrfu l- fatti kif inhuma, nistaqsu u nitgħallmu u mbagħad nitkellmu.

Ma niskandalizzawx ruħna f'suq internazzjonali u kompetittiv bħal dan, li jkun hemm min, f'pajjiżi barranin, ikollu l-interess li jitfa' dellijiet fuq ċertu suċċess bħas-suċċess taċ-ċentru finanzjarju Malti.

L-appell tiegħi hu li minflok nagħmluha ta' pappagalli u nirrepetu dak li jkun inkiteb f'gazzetti barranin f'pajjiżi oħra, naraw u nagħrblu x'inhuma l-fatti u jekk fil-fatt dak li qalu dawn il-gazzetti ma jkunx veru u nsibu li ċ- ċentru finanzjarju Malti jispikka għas-serjeta` tiegħu, allura għandna ngħidu dan b'vuċi għolja.

Sur President, irridu nipproteġu dan iċ-ċentru finanzjarju tagħna billi nkunu lesti li naġġornawh kompletament u kontinwament.

Qed ngħixu f'sitwazzjoni ta' tibdil kontinwu fejn servizzi ġodda qed jiġu maħluqa minn żmien għal żmien.

Il-kompetizzjoni bejn pajjiż u ieħor f'dan is-settur hija bbażata fuq min hu l-aktar pajjiż serju, min għandu l-aktar superviżjoni serja, min għandu l-aktar sistemi effiċjenti u min għandu l-aktar liġijiet li jagħtu l-flessibilita` u l-effiċjenza fit-tħaddim kummerċjali.

L-enfasi tas-setturi finanzjarji kollha hi dwar kif se joħolqu prodotti differenti ta' servizz li jistgħu jagħtu.

Huwa importanti li ċ-ċentru tas-servizzi finanzjarji tagħna - li llum hi awtorita` wkoll għax għandha f'idejha s- superviżjoni finanzjarja kollha f'pajjiża – jibqa' jżomm dan l-aspett bħala wieħed mill-oġġettivi prinċipali fix-xogħol li jagħmel.

Sur President, minn hawnhekk nixtieq insellem lil dawk kollha li joperaw fl- awtorita` tas-servizzi finanzjarji għall-impenn tagħhom u għall-mod kif jipproġettaw lil pajjiżna bl-aħjar mod.

Mill-esperjenza diretta u personali, jiena naf kemm-il awtorita` internazzjonali ġew f'pajjiżna – kultant mistednin minnha – biex jiskrutinaw dak kollu li nagħmlu aħna u dan dejjem b'koperazzjoni sħiħa min-naħa tagħna.

Sur President, wara dan l- iskurtinju, dawn tawna l-aqwa ċertifikati ta' effiċjenza.

Dan ma kienx ikun possibbli, Sur President, kieku fl-awtorita` tas-servizzi finanzjarji m'għandniex nies dedikati, ippreparati u li joperaw fuq il-bażi li rridu nkomplu nespandu dan is-settur.

Irridu nissalvagwardaw dan is-settur billi kull min jopera fih, jopera fl-ogħla livelli ta' professjonalita` u jifhem li l-eċċezzjonijiet ħafna drabi jwaqqgħu in disrepute iċ-ċentru kollu u jispiċċa jbati kulħadd.

Jeħtieġ li nżommu s-settur tas-servizzi finanzjarji tagħna kompetittiv mal-bqija tad-dinja għaliex finalment il-kompetittivita` ta' ċentri differenti hija importanti biex niġbdu aktar investiment u xogħol għal pajjiżna.

Matul is-snin, kellna ħafna skrutinji minn organizzazzjonijiet internazzjonali biex jaraw kif qed noperaw f'pajjiżna.

Din m'hijiex biss kwestjoni ta' l-Unjoni Ewropea imma hi kwestjoni wkoll ta' l-IMF li fuq bażi globali jridu jassiguraw li ċ-ċentri finanzjarji jkunu serji u ma jseħħx, per eżempju, il-money laundering.

Minn żmien għal żmien joħorġu standards u regoli ġodda li kull ċentru finanzjarju - li jrid iżomm ruħu kkonsidrat bħala partner internazzjonali ta' relevanza – jkollu jobdi u jimxi magħhom.

Bdejna niddiskutu l-possibilita` li ndaħħlu l-konċett tat- trusst f'pajjiżna meta beda jkollna l-ħoss li r-reġim li kellna f'pajjiżna ta' nominees, kien qiegħed iqajjem ftit dubji u nkwiet f'moħħ dawn ir- regolaturi globali taċ-ċentri.

Fid-dinja llum hawn l-ixprunatura li jaqtgħu kemm jista' jkun kull possibilita` ta' money laundering għaliex qed jaraw li l-aħjar mod kif tiġġieled il-kriminalita` hu billi taqtagħlhom l- aċċess għall-fondi u kemm jista' jkun il-ħabi jibda jsir xi ħaġa ta' min iwarrabha.

Il-konċetti ta' nominees kienu ilhom żmien idejqu ħafna nies internazzjonalment.

Meta jibdew ipinġuk bħala xi ċentru mingħajr il-livelli ta' serjeta` li wieħed jistenna, dan ikun ifisser li in the long-term se titlef ix-xogħol li wieħed jista' jistenna minn dawn l-attivitajiet.

Dan il- konċett tat-trusts ġie imdaħħal anke biex insolvu din il-problema apparti li nibdew nipprovdu l-faċilitajiet li jeżistu f'ċerti internazzjonali kbar fejn dawn it-trusts huma possibbli u fejn bniedem ikun jista' jopera billi bażikament jgħaddi d-dritt tal-proprjeta` tiegħu lil ħaddieħor sabiex dan ikun jista' jopera f'ismu b'istruzzjonijiet li jkun qed jagħtih.

Sur President, din il-liġi ħadet ħsieb li tagħmel din it-tranżizzjoni bejn nominees u trusts b'mod gradwali u b'mod kemm jista' jkun seamless billi tħalli l-operazzjonijiet li s'issa kienu joperaw taħt il-kappa tan-nominee u dawn jistgħu jaqilbu u jibdew jiġu operati taħt il-kappa tat-trustees.

Illum it-trustees se jkunu daqsxejn aktar ikkontrollati milli kienu n- nominees qabel.

Sur President, jibqa' l-fatt li r-reġim li se jibda jitħaddem f'pajjiżna se jkun konformi ma' dak li huwa aċċettat fuq bażi internazzjonali.

Kif diġa' għidt m'iniex se nidħol fid-dettalji tal- provvedimenti kollha tal-liġi pero` rridu naraw li kemm jista' jkun nżommu t-trasparenza fis-sistemi tagħna u f'dak kollu li jsir f'dan il-qasam tat- trustees u fil-qasam tas-servizzi finanzjarji, kemm jekk it-trustee huwa individwu u kemm jekk ikun kumpannija.

Sur President, l-aħħar appell tiegħi hu li meta niġu biex nitkellmu fuq suġġetti li minnhom infushom huma ta' ċertu teknikalita`, kemm jista' jkun inkunu informati tajjeb u b'mod preċiż u mhux għax jiġi xi ħadd u jgħidilna xi ħaġa f'widnejna, allura nagħmluha fatt u ninsinwawha ma' kulħadd.

Qed ngħid dan għax dan huwa settur sensittiv ħafna u rridu nindukrawh u għalhekk irridu noqgħodu ferm attenti u preċiżi f'dak li ngħidu.

M'iniex se noqgħod nipprova nikkoreġi xi battuti li ntqalu waqt dan id- dibattitu.

Matul il-kors tad-dibattitu sħabi kellhom iċ-ċans u fil-fatt taw il-verżjoni korretta ta' l-affarijiet kif inhuma, però nagħlaq billi ngħid li rridu nidħlu fid-dettall ta' dan l-abbozz ta' liġi fl-istadju ta' kumitat ħalli nassiguraw li dak li qed nagħmlu jżid mal-potenzjal li bnejna s'issa f'dan is-settur.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Edwin Vassallo.

ONOR.

EDWIN VASSALLO (Segretarju Parlamentari): Mr Speaker, inkompli fuq dak li qalu ż-żewġ kelliema ta' qabli u proprju nirringrazzja lil dawk kollha li ħadmu fuq din il-leġislazzjoni sabiex illum il-gvern ikun jista' jippreżentalna din il-liġi li qed tiġi ppilotata mill-Onor.

Anthony Abela.

Permezz ta' din il-liġi se nkomplu nżidu ma' dawk il-liġijiet li b'xi mod jew ieħor se jgħinu biex wieħed ikun jista' jimmaniġġja aħjar proprjetà kummerċjali jew negozju - li se nitkellem dwaru jien - għal diversi raġunijiet.

L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici semma l-preservazzjoni tal- kapital tan-negozju minn ġenerazzjoni għall-oħra.

Bis-sistema tat-trusts se nirregolaw l-element ta' fiduċja li persuna tpoġġi f'persuna oħra.

Mr Speaker, ippermettili nagħmel parenteżi żgħira.

Illum fin-negozju nara ħafna nies li jridu l-ġid lilhom infushom u lil min jaħdem magħhom u jipprovaw jagħmlu ħilithom biex jgħinu lil min jiġi biex jinqeda mingħandhom.

Però bħalma jiġri dejjem fid-dinja hemm oħrajn li japprofittaw ruħhom mill-fiduċja li ngħataw.

Anke f'pajjiżna maż-żmien kien hawn nies li ngħataw fiduċja li ssarrfet fi flus u f'investiment.

Ħafna drabi l-gvern u xi awtoritajiet regolatorji jkunu fdaw persuni biex jagħmlu ċertu xogħol, imbagħad b'xi mod jew ieħor in-negozji tagħhom ikunu fallew, però huma ma jkunux fallew.

U nisimgħu ħafna nies jistaqsu għaliex ħadd ma jitressaq il-qorti u ħadd ma jmur il-ħabs wara li jkun uża ħażin dak li kien fdat f'idejh.

Meta wieħed iħares lejn id-dinja ta' madwarna jinduna li qed jiżdied ċertu egoiżmu u r-regħba għall-flus.

L-iskop ta' ħafna m'huwiex il-qligħ ġust imma li wieħed jara kif kważi jinganna lil ħaddieħor b'dik is-setgħa li tkun ġiet fdata lilu.

Meta wieħed jaqra din il-liġi jinduna li l-leġislatur ipprova jagħmel linji ta' gwida fuqxiex jista' jimxi trustee, jiġifieri dak li jiġi fdat biex imexxi organizzazzjoni, negozju jew attività għan-nom ta' ħaddieħor.

Il- linji gwida proposti f'dan l-abbozz ta' liġi jirregolaw kemm lil min se jkun qed jiġi fdat biex jiġġestixxi dik l-attività f'isem ħaddieħor għall- ġid ta' ħafna nies oħrajn, kif ukoll lill-MFSA, li hija l-awtorità finanzjarja regolatorja li permezz tagħha l-gvern ikun qed jara li dan it- tip ta' mmaniġġjar ta' proprjetà, ta' negozju, ta' attivitajiet, anke jekk m'humiex kummerċjali, ikunu qed jitmexxew bl-aktar mod trasparenti u responsabbli.

Kif qal l-Onor.

Dalli, hawnhekk qed nikkompetu ma' leġislazzjonijiet ta' pajjiżi oħra li jridu wkoll jiġbdu lejn pajjiżhom u dawn l- organizzazzjonijiet jistgħu jiġu hawn biex minn pajjiżna jkunu jistgħu jmexxu proprju dawn it-trusts.

Punt ieħor, li ssemma kemm-il darba f'diversi diskorsi, huwa l-ħtieġa li l-MFSA, bħala l-awtorità regolatorja, ikollha kontroll tajjeb fuq dawk li issa se jingħataw ir-responsabbiltà biex imexxu dawn l-attivitajiet li jistgħu jkunu kemm kummerċjali u kif ukoll karitetevoli.

Infatti fi klawsola 3, li qed temenda artikolu 2 ta' l- Att dwar it-trusts, insibu d-definizzjoni ta' "għan ta' karità" li tgħid li jista' jkollok attivitajiet li permezz tagħhom jista' jkun hemm l-avvanz ta' l-edukazzjoni, l-avvanz ta' reliġjon, l-avvanz ta' saħħa, l-avvanz soċjali u tal-komunità, l-avvanz kulturali, ta' l-arti u tal-wirt nazzjonali, l-avvanz tat-tħaris u t-titjib ta' l-ambjent, il-promozzjoni tal-jeddijiet tal-bniedem, ir-riżoluzzjoni tal-konflitt u rikonċiljazzjoni, iżda ma jinkludux għan politiku.

Allura l-MFSA se tidħol f'dan l-iżvilupp finanzjarju, politiku, soċjali ġdid għal pajjiżna li qed iseħħ permezz ta' din il-liġi sabiex tara li t- trustee, li issa se jkun qed jingħata din it-tip ta' fiduċja biex imexxi, ikun persuna li tassew hija idonea.

Illum il-ġurnata din l-awtorità regolatorja diġà għandha r-responsabbiltà li tara li l-kumpanniji kummerċjali li għandhom il-liċenzja biex jikkummerċjaw f'dan il-pajjiż ikunu serji u jkollhom abbiltà finanzjarja sostenibbli.

Matul iż-żmien kellna każijiet ta' entitajiet kummerċjali fejn il-qanpiena kienet qiegħda ddoqq li m'humiex daqshekk sostenibbli.

Dawn kienu qed jiġġestixxu attività kummerċjali goffa u kienu qegħdin iħaddmu wkoll numru ta' ħaddiema.

Kien hemm kumpanniji li kienu jbigħulhom bid-dejn u dawn spiċċaw biex fallew.

Imma nerġa' ngħid li xi kultant f'Malta jkollna negozji falluti, però l-proprjetarji ta' dawk l-istess negozji ma jkunux falluti, il-ħaddiema f'daqqa waħda jispiċċaw bla xogħol u dawk li jkollhom id-dejn ma' din il-kumpannija jispiċċaw qatt ma jitħallsu.

Allura n-nies bilfors jibdew jistaqsu: Imma fejn kien il-gvern dak il-ħin, fejn kienet l- awtorità regolatorja fil-ħin li fiha beda jixgħel id-dawl l-aħmar fuq dawn l-entitajiet kummerċjali?

Ma kien hemm ħadd responsabbli biex jiġbed l- attenzjoni li Edwin Vassallo m'għandux jibqa' jiġi fdat biex jiġġestixxi dik l-attività kummerċjali?

Dawn l-affarijiet ġraw f'pajjiżna u nistenna li l-MFSA tillima iktar il- pinen tagħha biex ma tippermettix li jkollna minn dawn it-tip ta' attivitajiet kummerċjali.

Però jeħtieġ tara wkoll li ma jkollniex min jiġi fdat biex jieħu ħsieb negozju ta' xi ħadd sakemm it-tfal jilħqu, jew jieħu ħsieb entitajiet kummerċjali oħrajn jew entitajiet ta' karità li mbagħad jipprova jara kif jagħmel profitt għall-gwadann personali tiegħu minn fuq dik il-fiduċja li xi ħadd ikun tah.

Irridu nevitaw li jkun hemm din it-tip ta' miżapproprjazzjoni ta' proprjetà jew ta' mismanagement.

Din il-liġi qiegħda tpoġġi fuq l-MFSA din ir-responsabbiltà u nistennew li l-MFSA tidħol għaliha bis-serjetà.

Mr Speaker, punt ieħor li rrid insemmi huwa li t-trustee qed jingħata d- dritt biex jimmaniġġja proprjetà.

Infatti fi klawsola 4 insibu li d- definizzjoni ta' "trustee" tgħid:

""trustee" għar-rigward ta' proprjetà, tfisser il-persuna jew il- persuni li f'idejhom ikollhom jew li fihom il-proprjetà tkun vestita skond id-disposizzjonijiet ta' dan l-Att jew li xort'oħra jkunu meqjusa bħala "trustee" taħt dan l-Att."

Jiġifieri permezz ta' dan l-Att se jkollna proċedura legali li permezz tagħha trustee jista' jakkwista d-dritt ta' ownership ta' proprjetà u jkun jista' jiġġestixxi l-istess proprjetà.

Bħalissa qed jiġuni f'moħħi diversi negozji li fil-kwantità l-kbira tagħhom m'humiex negozji kbar u allura wieħed irid joqgħod attent li ma jiġix abbużat dan id-dritt li, bħala trustee, wieħed isir l-owner ta' proprjetà jew ikun jista' jmexxi negozju.

Irrid niġbed l-attenzjoni għal subklawsola (12) ta' klawsola 22 li tgħid:

"Fil-każ ta' trust biex tinżamm proprjetà għal skop ta' transazzjoni kummerċjali, id-dmirijiet tat-trustee dwar l-għoti ta' tagħrif u d- drittijiet tal-benefiċjarji għal dak it-tagħrif jista' jkunu stabbiliti bil-kondizzjonijiet tat-trust u f'dak il-każ, is- subartikoli ta' hawn fuq ta' dan l-artikolu ma japplikawx."

Mr Speaker, hawnhekk irridu noqogħdu attenti li ma jkollniex min, kif għadu kemm semma l-Onor.

Dalli, jibda joħloq dawn it-trusts u jpoġġi trustees biex imexxuhom mhux għal skopijiet ta' kummerċ ġust, imma għal skop ta' kummerċ maħmuġ, bħal money laundering jew inkella attivitajiet li jistgħu jkunu kriminali.

Mr Speaker, inħoss li f'dan id-dibattitu għandi niġbed l- attenzjoni, kif diġà nġibdet, għall-element negattiv li jista' jkun hemm meta tħalli lil xi ħadd jimraħ mingħajr kontroll.

Mr Speaker, peress li hawn l-Onor.

Anthony Abela li se jkun qed jippilota dan l-abbozz ta' liġi fl-istadju tal-kumitat u naf li hawn xi uffiċjali mill-MFSA, nixtieq nagħmel din il-mistoqsija.

Skond il-proċedura mħaddma fil-ħruġ tal-liċenzji tan-negozji llum, meta jkun hemm talba għall-bdil tal- ġeneru ta' negozju jew bdil tas-sid tan-negozju, meta negozju jiġi trasferit minn persuna għal oħra, in-negozjant il-ġdid li issa se jdur fuqu n-negozju jkollu jġib il-kunsens ta' sid il-kera peress li dak huwa negozju li jittratta kummerċ marbut ma' post. Issa x'se jiġri skond din il-liġi meta jien irrid indawwar in-negozju tiegħi fuq Toni Abela billi noħloq dan it-trust?

Jista' jkun każ ta' wirt jew każ fejn xi ħadd se jiġi fdat jieħu ħsieb il-beni f'isem xi ħaddieħor.

F'dak il-każ it-trustee għandu, bħal applikant normali, imur xorta waħda għand sid il-kera, jekk il-każ ikun ta' negozju li jinkludi fabbrika jew numru ta' ħwienet?

Jiġifieri issa Toni Abela jrid imur jitlob il-permess ta' sid il-kera biex jidħol minfloki jiġġestixxi dik l-attività kummerċjali?

Mr Speaker, jien qed nitkellem dwar każijiet ta' proprjetà kummerċjali, mhux għax tkun tinbiegħ jew tinkera imma għax fiha jkun qed isir negozju.

F'dak il-każ sid il-kera jkollu jagħti l-kunsens bil-miktub li dik il- proprjetà tista' tiġi trasferita fuq il-persuna l-oħra li issa se jiġi trasferit fuqha n-negozju?

Kif inhi proposta, din il-liġi se teħles lit- trustee milli jmur għand sid il-kera jitolbu l-permess għax in-negozju se jibqa' jiġi ġestit f'isem dik il-persuna li kien hemm qabel?

Skond is- sinjali li qed jagħmilli uffiċjal ta' l-MFSA ir-risposta hija le.

Jiġifieri qed nifhem li, anke jekk ikun trustee, il-liġi li tirregola l- bdil tal-liċenzja tan-negozju xorta waħda se tkun qed tirregola t- trasferiment tan-negozju.

F'dak il-każ it-trustee jiġi kkalkolat bħalma hu kkalkolat kull individwu llum li se jkun qed jitlob għal trasferiment tan- negozju minn isem xi ħadd għal fuq ismu.

Jekk inhu hekk, jien inkun kuntent, però għandna nkunu ċerti li waqt l-istadju tal-kumitat din it-tip ta' probabbiltà tiġi kkonsidrata wkoll għax inkella jridu jiġu regolati liġijiet oħra b'xi mod jew ieħor.

Mr Speaker, subartikolu (6) ta' artikolu 43, kif propost fi klawsola 29, jgħid:

"Il-persuni li ġejjin ma jkunux meħtieġa li jiksbu awtorizzazzjoni skond dan l-Att biex jaġixxu bħala trustees waqt it-tmexxija ta' l- attivitajiet li għalihom għandhom liċenza."

Imbagħad jissemmew diversi każijiet li fosthom m'huwiex imsemmi dan li semmejt.

Nifhem li dak kellu skop ieħor, però ma rridx li liġi bħal din, li pprovat li ma tħalli l-ebda loophole, li mbagħad taħrabilha xi ħaġa żgħira bħal din li tista' tiġri fil-ħajja ta' kuljum.

Dan kien argument li xtaqt inressaq, però jien ċert li d-deputati li se jkunu qegħdin jiddiskutu din il-liġi fl-istadju tal-kumitat se jagħmlu minn kollox biex dan il- pajjiż ikollu leġislazzjoni serja.

Mr Speaker, naħseb li wasal iż-żmien li f'dan il-pajjiż naraw leġislazzjoni oħra li tirregola n-non-profit organisations.

Ilu jinħass il-bżonn tagħha kemm għall-fini ta' taxxa u kif ukoll għall-finijiet ta' kif jiġu regolati.

Permezz ta' dan l-abbozz ersaqna ftit lejn sistema fejn se jibda jiġi regolat xi ħadd li se jiġi fdat b'din l-awtorità biex imexxi trust b'għan ta' karità li jinkludi l-avvanz ta' l-edukazzjoni, l-avvanz ta' reliġjon, l- avvanz ta' saħħa, l-avvanz soċjali u tal-komunità, l-avvanz tat-tħaris u t- titjib ta' l-ambjent u l-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem.

Il-bżonn ta' regolamentazzjoni jinħass mhux biss fl-attivitàjiet kummerċjali imma anke fil-mod kif immexxu attivitajiet oħrajn.

S'issa għandna nuqqas ta' leġislazzjoni - forsi ddeċidejna li jkun hekk għalissa - li permezz tagħha jkollna linji ta' gwida dwar kif jistgħu jaħdmu u fejn jistgħu jiġu eżentati minn ċerti liġijiet ta' taxxa dawk l- organizzazzjonijiet li jissejħu non-profit organisations.

Naħseb li liġi bħal din li għad tiġi maż-żmien tgħin biex ikollna l-kumplament tal-katina ta' leġislazzjonijiet fil-qasam finanzjarju, u anke dak mhux finanzjarju, li jgħinu biex ikollna żvilupp politiku, soċjali u finanzjarju li pajjiżna jeħtieġ.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Jekk m'hawnx iktar rimarki, nistieden lill-Onor.

Anthony Abela biex jgħaddi għall-winding up.

ONOR.

ANTHONY ABELA (Segretarju Parlamentari): Sur President, kellna dibattitu kostruttiv fuq liġi li minnha se jibbenefika l-pajjiż kollu għaliex sar aġġornament għall-bżonnijiet li għandna llum fis-settur privat, se nkunu kapaċi noħolqu xogħol ġdid f'pajjiżna u se nagħlqu wkoll diversi lakuni li kien hemm f'amministrazzjoni ta' proprjeta` u assi għal bżonnijiet speċifiki li jmorru 'l hemm mis-sistemi li kellna s'issa.

Sal- lum kellna min hu prokuratur, kellna min hu esekutur f'każ ta' eredita` u kellna min hu tutur jew kuratur f'każ ta' minuri u nies b'inkapaċita`.

Kellna sistema li kienet peronalizzata fil-persuna li jkun kuratur pero` mingħajr definizzjoni finali ta' min se jkunu l-benefiċjarji f'ċerti każijiet.

Issa mxejna pass 'il quddiem u b'din il-liġi tat-trusts qegħdin noħolqu affarijiet ġodda li jolqtu punti legali, bżonnijiet soċjali u affarijiet li se jibdlu l-kultura li kellna sal-lum.

Pero` l-iktar ħaġa importanti hija li kollox ma' kollox il-punti li tqajmu kienu punti kostruttivi għall-aħħar.

Sur President, kellna ċerti kelliema li iktar ibbażaw id-diskors tagħhom fuq punti soċjali.

B'din il-liġi nistgħu naslu biex naqdu l-bżonnijiet soċjali li sal-lum kien għad hemm daqsxejn vojt fil-mod ta' kif wieħed jaqdihom.

Kien hemm min wassal il-ħsebijiet tiegħu fuq punti legali li rridu neżaminawhom bir-reqqa fl-istadju tal-kumitat biex naraw li filwaqt li nagħtu ħajja li din is-sistema ġdida ta' amministrazzjoni ta' proprjeta` u ta' assi, ma noħonquhiex b'ċertu regolamentazzjoni żejda.

Sur President, jiena nemmen li l-ammont massiċċ ta' nies li se jkunu jaġixxu bħala trustees huma nies li jistgħu jiġu fdati kemm bħala individwali u kif ukoll bħala firms.

Forsi l-ikbar trustees li se jkollna huma l-banek li fihom infushom huma mezz fejn tista' tafda flusek f'idejhom għall-benefiċċju tiegħek jew ta' terzi persuni biex jiġu amministrati skond kif huma jidhrilhom li huwa l-aħjar u fl-aħjar interess tal-persuna li huma jkollhom l-assi tiegħu.

Sur President, bit-trust law li qegħdin nagħmlu filwaqt li qegħdin intennu li l-MFSA se jkollha d-dritt kollu ta' regolatur sabiex tinvestiga, tivverifika u f'ċerti każijiet tista' tneħħi nies li fihom ikollha suspetti u ma tapprovahomx bħala trustess jew inkella titterminalhom it- trust tagħhom u allura jiġu nominati terzi, wieħed irid jassigura speċjalment fil-bidu u sakemm bniedem jidra din it-tip ta' liġi, li nuru prudenza fl-applikazzjoni tagħha.

Għaliex?

Għaliex issa se nżidu fil- piżijiet u fil-mod ta' kif se jkun hemm fiduċja ta' persuna f'persuna oħra jew fiduċjarji diversi li huma t-trustees li se jamministraw din il- proprjeta` għall- benefiċċju forsi tal-persuna stess li ħoloqha jew għall- benefiċċju ta' terzi persuni għax hekk tħoss il-bżonn il-persuna, il- persuni jew inkella l-entita' li tikkostitwixxi dan it-trust act.

Sur President, kif spjega tajjeb l-Onor.

Mifsud Bonnici f'Malta kellna każijiet fejn bniedem bil-mod kif jaġixxi seta' juri li hu kellu mandat ta' trustee f'ċerti affarijiet.

Kellna diġa` l-faċilita` li prokura minn bniedem għall-ieħor f'amministrazzjoni ta' proprjeta` kienet tingħata bil- fomm.

Ma kienx hemm in-neċessita` li din tingħata bil-kitba ħlief bejn il- miżżewġin, skond kif jitlob l-artikolu 1322 tal-liġi ċivili li jgħid li bejn il-miżżewġin trid tkun bil-miktub meta jkun hemm amministrazzjoni straordinarja tal-beni tal-komunjoni ta' l-akkwisti.

Sur President, qegħdin noħolqu servizz ġdid - m'huwiex xi ħaġa ta' barra minn hawn - li l-kompetituri tagħna fl-istess fora ekonomiku u fl-istess bażi internazzjonali jafu li dan iwassal biex ikollhom iktar suċċess ekonomiku.

Pajjiżna jaf li biex ikun jista` jikkompeti on a level playing field ma' entitajiet u ma' pajjiżi oħra li diġa` qegħdin jipprovdu dan is- servizz u li allura kellhom ċertu suċċess parallel fiċ-ċentri finanzjarji bħalma huma Singapore u Hong Kong .....

(Interruzzjonijiet) F'dan l- istadju aħna qegħdin inkomplu noħolqu l-isfera l-ġdida sabiex inkunu nistgħu nimxu f'dan ir-reġjun.

L-Onor.

Brincat qiegħed jgħid li l- importanti huwa li nipproteġu liż-żgħir u lid-dgħajjef.

Jiena naħseb li huwa fl-interess tat-trustor li se jmur għal din it-tip ta' amministrazzjoni fejn hu se jagħti benefiċċju lil terzi li forsi ma jkunux fil-pożizzjoni li jamministraw l-affarijiet tagħhom li jżomm ruħu informat.

Nafu wkoll li kemm jekk ikunu authorised trustees taħt l-MFSA u kif ukoll jekk ikunu individual trustees li m'humiex liċenzjati biex ikunu hekk taħt l-MFSA xorta waħda se jkun hemm id-dritt tal-MFSA bħala regolatur li x'ħin trid, jekk ikollha xi dubju, tista` tinvestiga dik it-trust li jkun hemm, tista` tara kif l-affarijiet qed jiġu amministrati, kemm bħala amministrazzjoni finanzjarja u kif ukoll bħala amministrazjoni ta' potenzjal ta' dik it-trurst, u jekk jidhrilha li din it-trust m'hijiex qed tiġi amministrata b'mod tajjeb il-liġi tipprovdilha dawk il-klawsoli neċessarji biex tkun tista` anke tirrevoka d-dritt ta' amministrazzjoni jew trust li se jkun hemm f'dik il-persuna, jiġifieri t-trustee fih innifsu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat, bil-permess tas-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Nitlob lill-Onor.

Abela biex jistaqsi lill-Onor.

Antoine Mifsud Bonnici li kien segretarju parlamentari responsabbli mill- anzjani x'diffikultajiet kien ikollhom l-anzjani fuq il-prokuri u fuq affarijiet bħal dawn, b'mod partikolari dawk l-anzjani li kienu jbatu mid- dimenzja.

Jekk ma temminx lili, għallinqas għandek temmen lil sieħbek stess.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ikompli l-Onor.

Abela.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Mr Speaker, jiena nifhem li wieħed għandu jagħti l- attenzjoni lil dawk il-każijiet li semma l-Onor.

Brincat.

Pero` min-naħa l- oħra aħna ma nistgħux minħabba l-eċċezzjoni ma nagħmlux din il-liġi li tista` tkun ta' benefiċċju kbir għal dawn in-nies.

L-ewwelnett m'hu se nħallu l-ebda trustor jagħmel trust fi stadju meta m'huwiex f'pożizzjoni li jagħti din il-fiduċja lil ħaddieħor biex jamministra t-trust.

Barra minn hekk, meta bniedem jagħti prokura u wara żmien dan ma jibqax f'sitwazzjoni mentali biex din il-prokura tkun delega ta' bniedem li jaf x'qed jagħmel meta qed iħalli fiduċja f'idejn terzi persuni, hemm regoli biex il-familjari jkunu jistgħu jitolbu lill-qorti tal- familja sabiex tirrevoka t-tali prokura jew it-tali amministrazzjoni u jinħoloq kuratur li bir-regoli kollha li titlob il-liġi jkun marbut li jagħti rendikont ta' l-amministrazzjoni li għamel u meta jiġi biex jiddisponi minn assi jew proprjeta` dan irid jagħmilha biss taħt it-tutela ta' l-istess qorti li tirregola li ma jkunx hemm ċerti abbużi.

Huwa minnu li jkun hemm każijiet fejn nies li aħna nsejħulhom smooth talkers jew nies li huma kapaċi li jirbħu l-fiduċja ta' terzi persuni, jistgħu jwaqqgħu xi nies f'nasba u kif jgħidu bl-Ingliż jiġu meħuda for a ride.

Pero` min-naħa l-oħra aħna qed nagħtu s-snien lill-MFSA biex naraw li jekk ikun hawn dawn il-każijiet jiġu ttrattati minnufih.

Sur President, irridu naraw ukoll il-faċċata l-oħra għaliex qegħdin nagħmlu din il-liġi u għaliex il-maġġoranza tal-kelliema, kemm minn din in- naħa tal-Kamra u kif ukoll min-naħa l-oħra, tkellmu favur din il-liġi.

Nafu b'ħafna każijiet ta' ġenituri li għandhom tfal bi bżonnijiet speċjali u marru għand persuni tal-fiduċja tagħhom biex jistaqsu x'se jiġri minn uliedhom meta jiġu biex jammistraw ġidhom meta huma jagħlqu għajnejhom.

Se noħolqu esekutur li jagħti rendikont ta' x'kien hemm, iqassam u daqshekk?

Jew se noħolqu amministrazzjoni għal perjodu ta' żmien li bejn wieħed u ieħor ikopri l-ħajja tal-persuna li tkun fil-bżonn imbagħad dik l-istess trust li tkun inħolqot tmur għall-benefiċċju tal-benefiċjarji li jkunu fl- istadju li jamministraw l-assi tagħhom u ma jkunx hemmx problemi ta' biża' li l-assi li tkun ġemmgħet il-persuna li toħloq it-trust bl-għaraq ta' ġbinha jisfaxxaw minħabba li min tħalla jamministra ma jkunx it-tip ta' amministratur li jkun qed joħloq dan it-trust?

Effettivament, skond klawsola 43 fit-trust aħna qed nirriservaw id-dritt li l-MFSA jkollha ċerti regoli li trid tintrabat magħhom dwar in-nies jew il- firms li hi se taċċetta li jkunu kapaċi jkunu trustees.

Barra minn hekk, l- MFSA tikkalkola u tara l-fiduċja eżistenti bejn it-trustor u t-trustees u jekk hemm trust li għandha perjodu ta' żmien sostanzjali iktar se tkun favorevoli li taċċetta trustee entities u trustee persons biex f'nuqqas tagħhom jew f'nuqqas ta' trustees preżenti, jekk it-trust ikun għall- perjodu twil, ikun hemm kontinwazzjoni ta' din il-fiduċja ħalli l- affarijiet ikomplu mexjin f'dak l-istadju.

X'għamilna għal dan l-iskop?

Jekk bniedem jiġi maħtur trustee ta' xi ħaġa għall-perjodu li jkun itwal mill-ħajja normali ta' dan il-bniedem aħna għidna li fejn ikun hemm trasferiment ta' proprjeta` minn trustee għal ieħor u allura taħt l-istess trust ma jkunx hemm transfer sostanzjali, għax inti kulma qed tibdel huwa t- tip ta' amministratur li għandek minn persuna għal oħra li huma t-tnejn ta' fiduċja, f'dak il-każ la trid tħallas taxxa u lanqas boll fuq il-kuntratt relattiv.

Għaliex?

Għaliex l-intenzjoni kollha tat-trust hija li jkollok kontinwita` ta' amministrazzjoni tajba għall-benefiċċju tal-benefiċjari msemmija sabiex dik it-trust tirnexxi f'idejn nies kompetenti li tassew kapaċi jamministraw.

Sur President, jiena nemmen li dawn ir-regoli li għandna sabiex l-MFSA tkun ir-regolatur ta' din il-liġi ġdida huma tajbin biżżejjed għax filwaqt li fl- attwazzjoni normali ta' din il-liġi ma jissikkawx biżżejjed, min-naħa l- oħra għandhom snien biżżejjed biex meta jkun hemm nuqqas ta` amministrazzjoni tajba bniedem jiġi mrażżan milli jieħu azzjoni jew jagħmel affarijiet li ma jkunux għall-benefiċċju ta' dan it-trust.

Imbagħad jiena nippretendi li n-nies ma joħolqux trusts f'sitwazzjonijiet fejn jiġu mġiegħla li jagħmlu dawn l-affarijiet, imma f'sitwazzjonijiet fejn huma fin- normalita` jkunu kapaċi jieħdu d-deċiżjonijiet tagħhom sabiex joħolqu din it-trust.

Jiena nista` ngħid li llum hija prassi normali li anke meta jsir testment, li hija xi ħaġa simili għax bniedem se jirregola l-affarijiet għal wara mewtu, meta dawk li jkunu qed jagħmlu t-testment ikun f'eta` avvanzata u xi kultant anke jekk ma jkunux, in-nutar jitlobhom ċertifikat ta' tabib jew ta' psikjatra jew ta' persuna li tkun kapaċi tagħtih ċertifikazzjoni li t-tali persuna kapaċi tagħmel dak l-att ċivili.

B'hekk in-nutar barra li jassigura li l-persuna tkun kapaċi tagħmel dak l-att ikollu wkoll is-serħan tal-moħħ li dak li qed jagħmel qed jagħmlu sewwa u wara ma jkunx hemm min jikkontesta d-drittijiet ta' din il-persuna.

Sur President, sabiex jiġu evitati wkoll ċerti abbużi li alluda għalihom l- Onor. Brincat, li huma l-eċċezzjoni u mhux ir-regola, nafu li hemm il- proċeduri legali fejn jekk bniedem għandu dubju fuq il-kapaċita' mentali u fuq il-kapaċita` ċivili ta' ċerti nies, dan għandu d-dritt jitlob lill- qorti biex bi bniedem imqabbad minnha teżamina lil dik il-persuna u mbagħad tiddikjara jekk hux kapaċi jagħmel atti ċivili jew le, jekk tinterteddjahx jew le jew jekk titlobx li jkun hemm kuratur biex jamministra l-ġid tiegħu jew le.

L-iskop ta' din il-liġi m'huwiex għall-eċċezzjoni imma għar-regola u r-regola se tagħti ċ-ċans lil min għandu dubju fuq il-kapaċita` ta' min se jirtu, ta' min se jiġi warajh u jibbenefika mill-poter ta' amministrazzjoni ta' ċerti assi li jqabbad amministratur li se jkun soġġett għall-gwida, għall-għajn u għall-widna attenti tal-MFSA biex jamministra għall-ġid ta' dawn il-persuni.

Imbagħad fuq it-tip ta' remunerazzjoni jew jekk għandux jiġi remunerat jew le, sakemm ma tiddeċiedix it-trust fiha nnifisha t-tip ta' amministrazzjoni li jrid ikun hemm, hija l-MFSA li tirregola kif dan għandu jitħallas.

Fil-fatt l-MFSA se timxi ma' dawn ir- regolamenti.

Illum fil-liġi hemm regolamenti ċari ta' kemm għandu jitħallas bniedem li huwa prokuratur ta' xi ħadd u kemm għandu jitħallas bniedem li huwa esekutur ta' xi ħadd.

Sur President, qegħdin nagħmlu sikkatura ta' kemm għandu jitħallas bniedem li huwa esekuttur ta' xi ħadd - mhux xi sikkattura biex tbeżża' lin-nies – sabiex ma jkunx hemm abbuż fuq nies li se jkollhom id-diskrezzjoni tal- quantum u ta' kif se jqassmu dawk l-assi lill-benefiċjarji.

Nixtieq inserraħ moħħ id-diversi kelliema li tkellmu qabli, li aħna qegħdin nesiġu u qegħdin noqgħodu attenti sabiex naraw li d-diskrezzjoni tat-trustee tkun waħda ta' fiduċja għaliex qed nafdaw f'ismu proprjeta` u għaliex nemmnu li se jasal biex iqassam dawk il-benefiċċji skond ma jkun jidhirlu fl- interess ta' kulħadd.

Min-naħa l-oħra għandha tkun ukoll tip ta' fiduċja li ma tħallix lok għal abbuż kontra d-dgħajjef u kontra l-benefiċjarji.

Pero` nista' nassigurakom li dawk il-benefiċjarji li jkunu f'sensihom, meta jkun hemm bżonn ta' tbeżbiża lill-amministratur, żgur li jkunu jafu jagħmlu dan.

B'din it-trasparenza li qed ninsistu li għandu jkun hemm f'dawn it-trusts se naslu sabiex immorru għal suq ġdid u għal servizzi ġodda li se jsolvu l- problemi soċjali tagħna, liema problemi ssemmew minn diversi kelliema, fosthom mill-Onor.

Buontempo, mill-Onor.

Coleiro u mill-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici.

Aħna ta' kuljum niltaqgħu magħhom dawn il-problemi u, fil- fehma tiegħi, illum dan huwa piż kbir wisq, speċjalment għal bniedem anzjan li jkollu tfal bi bżonnijiet speċjali u li ma jkunx jista' jserraħ moħħu qabel ma jkun tard wisq biex jara li l-patrimonju tiegħu ma jisfaxxax fix- xejn.

Mr Speaker, dawn il-bżonnijiet speċjali mhux bilfors ikunu fiżiċi, pero` jistgħu jkunu bżonnijiet kkawżati minn vizzji li jkollhom uliedhom jew il- benefiċjarji tagħhom.

Jistgħu jkunu wkoll kawża ta' nies li minħabba l- karattru tagħhom, kulma jkollhom iberbquh.

Allura dawn iċ-ċirkostanzi jitolbu l-għajnuna ta' amministrazzjoni min-naħa ta' l-esekutur testamentarju li ma tkunx waħda ta' ftit żmien u fejn dan jesegwixxi skond ma jkun hemm miktub f'dak it-testment partikolari.

Jiġifieri jekk il- werriet ikun Ċikku, l-esekutur ma jgħaddix l-affarijiet lil Ċikku u daqshekk, iżda issa jitlob li l-esekutur ikollu l-amministrazzjoni ta' l- assi.

U kif jgħidu, dawn joħolqu a living will fil-ħajja tagħhom, li forsi jibbenefikaw biha sakemm idumu ħajjin, imbagħad dawk il-benefiċċji jmorru favur il-werrieta li jkunu ħallew fit-testment tagħhom.

Meta mbagħad it- trustee jidhirlu li dak il-benefiċjarju sar idoneu sabiex jamministra l- assi tiegħu, jittermina dik it-trust għaliex l-iskop tagħha, dak li jiġi ppreservat il-patrimonju għall-benefiċċju ta' dik il-persuna, ikun intlaħaq.

Allura hawnhekk jidħol iżjed u iżjed il-bżonn li dawn it-trustees għandhom ikunu f'forma ta' firms ta' nies li jkollhom idea ta' kontinwazzjoni.

Dan għaliex f'nuqqas ta' persuna li tkun individwalizzata għal trust li jistgħu jkunu ta' perjodi twal - u jekk wieħed ma jkunx semma data partikolari, jista' jkollhom ħajja sa 100 sena - jista' jkollok il-post ta' trustee li jiġi vakanti minħabba n-nuqqas ta' bniedem tul il-perjodu ta' din it-trust.

Mr Speaker, f'din il-liġi ħarisna lejn l-aspett tat-taxxa wkoll.

Rajna li jkollna armonizzazzjoni mas-sistema tat-tassazzjoni li għandna llum, li fil- konfront ta' dak li talbu l-OECD u l-FATF ma jkollniex harmful tax practices hawn Malta.

Ma nistgħux nippretendu li barranin jiġu Malta sabiex jużawna biex jevadu t-taxxa u għalhekk se ninsistu li t-taxxa trid titħallas.

U kif spjegajt aktar kmieni meta għamilt l-introduzzjoni ta' din il-liġi, fejn hemm sistemi ta' settlement tax li huma ta' benefiċċju għall-benefiċjarji, għandhom jintużaw ukoll waqt il-perjodu tat-trust.

Pero` bl-ebda mod m'aħna qed ngħidu li t-trustee għandu jħallas it-taxxa hu, u fejn ikun il-każ li l-benefiċjarju jħallas it-taxxa, din se tkun a fair tax għaliex meta jieħu l-proprjeta` jew l-assi f'idejh ma jkollux għalfejn jerġa' jħallas.

Mentri jekk eventwalment proprjeta' tgħaddi għand il-benefiċjarju u dan se jagħmel profitt minnha, allura f'dak l-istadju jkollu jħallas it-taxxa bir-rati li jkunu qed jintużaw fil-ġurnata.

Wasalna wkoll għal din il-liġi għaliex nemmnu li wasal iż-żmien li ma nibqgħux nibżgħu iżjed milli nafdaw lill ħutna Maltin bl-amministrazzjoni ta' terzi.

In-nies li jabbużaw huma ftit meta mqabbla ma' dawk li jimxu b'mod sew u għal dawn it-tip ta' nies se noħolqu sistema ħalli ma jkunux jistgħt jilagħbu bil-fiduċja tan-nies u lanqas jabbużaw minn din il- fiduċja.

Ir-regolatur tal-lum hija l-entita` li f'dawn is-snin wriet ruħha fil-fora internazzjonali tal-finanzi li kapaċi tamministra sewwa, li toqgħod attenta għall-affarijiet kif jiġu investiti u li l-affarijiet jimxu b'mod tajjeb, li toqgħod attenta li ma jsirux abbużi, la minn individwi u lanqas minn kumpanniji sabiex pajjiżna ma jkunx a country of convenience għal min irid jabbuża jew jagħmel ħasil ta' flus.

Min-naħa l-oħra aħna qegħdin hemmhekk għax-xogħol, biex inġibu benefiċċji u noħolqu impjiegi għan-nies tagħna, ħalli nkomplu nżidu dawk it-12% introjtu li hemm illum fil-GDP mill-financial services.

Aħna nemmnu li kapaċi nressqu xogħol lejn xtutna għaliex kif diġa` wriet l-MFSA bil-mod serju ta' kif aġixxiet, jista' wkoll ikun isem ta' serjeta` li jkollna f'dan il-kamp.

Mr Speaker, nawgura li wara li tgħaddi din il-liġi - forsi bi ftit emendi li jista' jkun hemm fl-istadju tal-kumitat - l-MFSA tkompli bis-seminars li għamlet u b'oħrajn li trid tagħmel għall-benefiċċju ta' dawk in-nies li jistgħu u jridu japplikaw.

Din se tkun liġi ħajja bħal ħafna liġijiet li kellna s'issa.

Dan narawh b'mod ċar meta fl-1995 daħħalna sistema ta' liġi dwar il-kumpanniji, fejn għamilna emendi għaliha u fil-fatt daħħalnihom.

Għandna wkoll il-każ fejn fl-1988 bdejna liġi fuq l-offshore, pero` l- affarijiet jinbidlu, imxejna 'l quddiem u żviluppajna, għamilna n-nominee companies u llum mexjin għal xi ħaġa oħra.

Qegħdin ukoll niġu konformi mat-talbiet ta' l-Unjoni Ewropea u hawnhekk nemmen li qed noħolqu liġi li se tkompli fil-mira tagħna sabiex inkunu kompetittivi u sabiex dan il-gvern ikun minn ta' quddiem fil-politika Ewropea tiegħu, u fejn sas-sena 2010 rridu nkunu f'dak il-grupp ta' pajjiżi li huma l-aktar kompetittivi fi ħdan il-globalizzazzjoni ta' kompetittivita`, fejn illum timxi ħafna iżjed malajr u ħafna iżjed 'il quddiem, u li titlob li tkun iżjed effiċjenti f'dak kollu li tagħmel, kif ukoll li tkun professjonali fl-aġir tagħha.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar it-Trusts, Kap. 331" ikun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem.con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tieni Darba.

MR SPEAKER: L-Onor.

Anthony Abela.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Mr Speaker, nipproponi li l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar it-Trusts jiġi eżaminat mill-Kumitat Permanenti għall- Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hija li l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar it-Trusts jiġi riferut lill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem.con.

MR SPEAKER: Ngħaddu għall-item li jmiss.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, huwa veru li t-tieni item fuq l-aġenda jittratta l-Abbozz ta' Liġi dwar Arkivji Nazzjonali imma wasalna f'arranġament ma' l-oppożizzjoni biex dan l-item naqbżuh u ngħaddu għat- tielet item kif jidher fuq l-aġenda.

ONOR.

JOE MIZZI: Iva, hekk hu.

MR SPEAKER: Ladarba hawn dan il-qbil nistgħu ngħaddu għat-tielet item li għandna fuq l-aġenda.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-MEDJAZZJONI

MEDIATION BILL

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Speaker, għandi messaġġ mingħand il- President.

MR SPEAKER: Se naqra l-messaġġ tal-President.

EDWARD FENECH ADAMI PRESIDENT

Il-President wara li kien informat dwar is-suġġett ta' l-Abbozz ta' Liġi "biex jinkoraġġixi u jiffaċilita r-risolviment ta' tilwimiet f'Malta permezz tal-medjazzjoni, biex jistabbilixxi ċentru tal- medjazzjoni għal Malta bħala ċentru għall-medjazzjoni domestika u internazzjonali, u biex jagħmel provvedimenti li jkunu jirregolaw kif għandu jimxi l-proċess ta' medjazzjoni", jirrakomandah għall- konsiderazzjoni tal-Kamra tad-Deputati.

27 ta' Settembru 2004

L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Nipproponi t-Tieni Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Medjazzjoni.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

ANTHONY ABELA: Nissekonda.

MR SPEAEKER: Rimarki?

L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Speaker, huwa pjaċir għalija li se niftaħ dan id-dibattitu fuq din il-liġi.

Jiena nħoss li dan l-abbozz ta' liġi huwa wieħed importanti ħafna għall-futur ta' pajjiżna minħabba li huwa strument importanti ħafna fil-pajjiżi ċivilizzati u industrijalizzati kollha u hija ħasra li ma kenitx teżisti qabel fis-sistema legali tagħna.

Nixtieq nibda billi nirringrazzja lil kulmin għenni sabiex issir din il- liġi, b'mod partikolari lill-uffiċċju ta' l-avukat ġenerali, lid-Dottoressa Cynthia Scerri Debono li kienet waħda mill-persuni li direttament għenet sabiex issir din il-liġi.

Dan l-abbozz huwa frott tal-ħidma li għamilna matul din is-sena.

X'inhi l-medjazzjoni?

Il-medjazzjoni hija proċess sempliċi ħafna pero` fis- sempliċita` tagħha titlob attenzjoni li biha persuna li tkun speċjalizzata f'linja partikolari tipprova twassal għal ftehim żewġ persuni, li ovvjament ma jkunux qegħdin jaqblu.

Jiġifieri dawn iż-żewġ persuni jew ikollhom diġa' kawża l-qorti jew inkella jkunu f'fażi li jistgħu jidħlu l-qorti.

Eżempju ta' dan huwa meta żewġ avukati jkunu kitbu lil xulxin u ma jkunx hemm qbil fuq l-interpretazzjoni tal-liġi, jew ma jkunx hemm qbil fuq l- obbligazzjonijiet f'kuntratt jew dwar kemm persuna għandha tieħu u l-oħra għandha tagħti.

Għalhekk tiġi maħtura persuna li tiltaqa' maż-żewġ naħat konċernati.

Din il-persuna l-ewwel tiltaqa' ma' naħa, fejn tara l-każ tagħha u tistaqsiha xi tkun trid iżżid, imbagħad tara xi tkun trid in-naħa l-oħra, sabiex fl-aħħar tipprova tgħaqqadhom fi ftehim li jkunu qablu fuqu t-tnejn li huma.

Għalhekk tajjeb li niċċaraw mill-bidunett li dan iċ-ċentru tal-medjazzjoni m'huwiex xi qorti oħra.

Sfortunatament kien hemm min ipprova jagħmel dan l-argument, pero` nħoss li huwa importanti ħafna li wieħed jifhem dan il- konċett.

Dan huwa post fejn wieħed bil-kunsens tiegħu, ikun jista' jirranġa l-affarijiet, jiġifieri mhux kif jiddeċiedi ħaddieħor, bħal, per eżempju, il-qorti jew iċ-ċentru Malti għall-arbitraġġ.

Il-qorti dejjem kienu jgħiduli li ħafna drabi aħjar jintlaħaq ftehim fejn il-partijiet involuti jkunu jafu fejn sejrin milli sentenza tal-qorti li fiha l- partijiet ma jkunux jafu kif se tiġi deċiża.

Kulħadd jippretendi li jingħata raġun mill-qorti pero` eventwalment naħa tirbaħ u l-oħra titlef, mentri fil-medjazzjoni, iż-żewġ naħat ikunu jafu fejn sejrin.

Jien ngħid li f'ċertu sens limitat ħafna m'hemmx sorpriża dwar x'se jkun hemm għaliex kulħadd ikun qiegħed jipparteċipa u jieħu sehem sabiex il-kwestjoni tkun tista' tingħalaq.

Allura l-medjazzjoni hija xi ħaġa tajba ħafna, Mr Speaker.

Minn meta konna żgħar u konna mmorru l-mużew, konna niġu mgħallma dak il-passaġġ mill- vanġelu li jgħid li waqt li inti sejjer il-qorti pprova rranġa mal-parti l- oħra.

U huwa proprju dan Ii qed nipprovaw nagħmlu hawnhekk.

Qed nipprovaw noħolqu mekkaniżmu legali - għaliex jekk wieħed ma jkunx irid jirranġa ħadd m'hu se jġiegħlu jirranġa – sabiex jekk ikun hemm il-volonta` taż-żewġ naħat li jridu jirranġaw, ikollhom post fejn dan ikun jista' jsir b'mod iktar faċli.

U hawn ħafna kategoriji ta' nies li jistgħu jibbenefikaw minn din il-ħaġa.

Wieħed mill-benefiċċji immedjati tal-medjazzjoni huwa li tnaqqas il-ġlied bejn iċ-ċittadini tagħna.

Huwa magħruf li meta persuni jmorru l-qorti jkunu qishom għamlu dikjarazzjoni ta' gwerra bejn iż-żewġ naħat li fil- qorti tkompli tiħrax u fejn l-avukati taż-żewġ naħat għandhom ukoll id-dmir li jimxu fuq linja ta' konfrontazzjoni.

Min-naħa l-oħra, fil-medjazzjoni għandek linja ta' konverġenza li biha tipprova tnaqqas il-ġlied fis- soċjeta`.

Benefiċċju ieħor huwa li qed tkompli tnaqqas il-kawżi mill-qorti f'żewġ direzzjonijiet.

L-ewwel direzzjoni hija għal dawk li jkunu qed jiġġieldu pero` jkunu għadhom ma daħlux il-qorti u allura wieħed jipprova jżommhom milli jagħmlu dan.

B'hekk qed tnaqqas ukoll mill-kawżi tal-qorti.

It-tieni direzzjoni hija għal dawk li diġa' jinsabu f'kawża l-qorti.

Xi kultant dawn in-nies wara li tkun għadditilhom is-saħna li kellhom fil-bidu jibdew jirrealizzaw ukoll f'liema sitwazzjoni ġabu lilhom infushom u tiġihom il-ħeġġa li jsibu mezz li bih ikunu jistgħu jirranġaw.

Dawn se jkollhom ukoll il-faċilita` tal-medjazzjoni u tkun tista' tnaqqas ukoll mill-kawżi tal-qorti.

F'din il-liġi aħna qed ngħidu li l-medjazzjoni se tkun miftuħa wkoll għall- kawżi ċivili, kummerċjali u industrijali li hemm bħalissa fil-qorti.

Jiġifieri jekk xi ħadd mill-partijiet jew inkella l-imħallef – issa nidħol f'aktar dettall – ikun irid jibgħat kawża pendenti li jkun hemm fil-qorti quddiem iċ-ċentru tal-medjazzjoni għax jidhirlu li tista' titranġa hemmhekk, jista' faċilment jagħmel dan.

Il-ħabib tiegħi, l-Onor.

Joe Brincat, qiegħed jistaqsini fejn qiegħda l-volontarjeta` f'din il-ħaġa.

Il- volontarjeta` qiegħda f'idejn il-partijiet jew inkella f'idejn l-imħallef li f'ċerti każijiet jista' jibgħathom hu stess.

Jekk jibgħathom l-imħallef ma tkunx volontarja, pero` jien qed nagħti ż-żewġ każijiet li huma possibbli u fejn ċerti drabi fil-prattika u fl-esperjenza wieħed isib li d- direzzjoni ta' l-imħallef hija wkoll waħda indikattiva u tajba sabiex tagħti direzzjoni f'kawża.

Jiġifieri jekk kemm-il darba imħallef jara li hemm il-possibilita` li l- partijiet jistgħu jirranġaw, bis-sapjenza tiegħu jista' jibgħathom quddiem iċ-ċentru tal-medjazzjoni u jiena ma nara xejn ħażin f'din il-ħaġa.

(Interruzzjonijiet) Ma nsib l-ebda diffikulta` li l-Onor.

Brincat jagħmel il-kummenti tiegħu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Brincat, bil-permess ta' l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Ma nafx jekk inti tiftakarx, pero' missierek jiftakar żgur, li f'ċertu awla l-imħallef kien jgħid lill-partijiet li jekk ma jittransiġux jibgħatilhom deżerta.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici jkompli bl-intervent tiegħu.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Speaker, ma jfissirx li għax kien hemm każ ta' imħallef wieħed, din għandha ssir regola ġenerali għal kulħadd.

Aħna qed ngħidu wkoll li l-partijiet li jagħżlu li jmorru għall-medjazzjoni m'humiex obbligati li jirranġaw bilfors.

Jiġifieri jekk jaslu għal ftehim u jirranġaw tajjeb, jekk ma jirranġawx, ma jkun ġara xejn.

Ma nistgħux nieħdu attitudini negattiva li għax aħna rridu nagħmlu ċentru li fih se nippermettu n-nies li jsolvu l-problemi ta' bejniethom, allura qed nagħmlu xi ħaġa ħażina għax nixtiequhom li jirranġaw!

Aħna qed nagħtu strument legali tajjeb sabiex min għandu l-volonta' li jirranġa, ikun jista' jirranġa.

U hemm bżonn li din jifhimha kulħadd, Mr Speaker!

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġbok, Onor. Brincat, ma rridx interruzzjonijiet.

Issa qiegħed jitkellem is-segretarju parlamentari.

(Interruzzjonijiet) Jekk jogħġobkom, żommu l-ordni.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Speaker, vantaġġ immedjat tal- medjazzjoni huwa li billi qed tnaqqas it-tilwim bejn il-partijiet, speċjalment f'każijiet ta' nies fin-negozju, dawn ma jaqgħtux in-negozju li jkollhom ma' xulxin.

Allura dan huwa effett dirett lejn is-suq tagħna.

U huwa importanti li wieħed jikkonsidra li s-soċjetajiet li jkunu qed jiġġieldu bejniethom, minflok jispiċċaw il-qorti u b'hekk jaqtgħu r- rapporti kummerċjali ta' bejniethom, dawn ikunu jistgħu jkompluhom.

Vantaġġ ieħor huwa li tnaqqas il-ħin tal-kwestjoni.

Dan għaliex huwa fatt magħruf li kawża l-qorti ddum, u bħalma jgħid dictum Ingliż, li the wheels of justice take a long time to grind.

Jiġifieri wieħed jaf meta daħal il- qorti, pero' ma jafx meta se joħroġ.

Mentri fil-proċess tal-medjazzjoni għandek il-vantaġġ li almenu ladarba bdejt il-proċess komplejtu, imbagħad jew jirnexxi jew ma jirnexxix.

Irrid ngħid ukoll li anke jekk każ ta' medjazzjoni ma jirnexxix fih il- vantaġġi tiegħu għaliex ċerti drabi nies jidħlu l-qorti u jibdew igaraw il- provi – għax wieħed aħjar juża dik il-kelma - u l-imħallef irid jinduna fuq liema kwestjoni qed jiġġieldu l-partijiet.

Għalhekk il-medjazzjoni fiha t- tajjeb ukoll għaliex matul il-proċess tal-medjazzjoni tista' tidentifika x'inhuma dawk il-punti li fuqhom il-partijiet qegħdin jaqblu u x'inhuma dawk il-punti limitati li l-partijiet m'humiex jaqblu fuqhom.

Per eżempju, ikollok każ fejn il-partijiet ma jkunux qed jaqblu fuq 15-il kwestjoni qabel daħlu l-qorti.

Il-medjatur jirranġahom fuq 12-il waħda, pero' jibqa' tliet kwestjonijiet li ma jirnexxilux jirranġahom.

Xorta waħda jkun ta' vantaġġ għall-qorti għaliex ma jkollhiex bżonn taħli ħin fuq 15-il kwestjoni u lanqas m'għandha bżonn tisma' provi fuq il- kwestjonijiet kollha.

Kulma jkollha bżonn tisma' huma l-provi fuq dawk it- tliet kwestjonijiet li ma jkunux solvew.

Jiġifieri l-medjazzjoni fiha sitwazzjoni ta' rebħ sija jekk tirnexxi u sija jekk ma tirnexxix.

Vantaġġ ieħor huwa dak ta' l-ispejjeż.

Dan il-vantaġġ huwa ovvju għax jekk wieħed ma jidħolx il-qorti u minflok imur għall-medjazzjoni, ikun qiegħed jiffranka l-ispejjeż tal-qorti minħabba li jkun qed jiffranka d-dritt tar- reġistru.

Pero' jekk wieħed jidħol il-qorti, iżda jirranġa permezz tal- medjazzjoni jkollu l-ispejjeż tal-qorti ridotti skond it-tariffa.

Għaliex le?

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat, bil-permess ta' l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Jekk ikollok ħames talbiet u fuq tlieta jkun hemm qbil, jiġifieri jibqa' tnejn, it-tariffa tal-qorti japplikawha fuq il- ħamsa għaliex l-imħallef ikun ta sentenza.

Nista' nassigurak li kien hemm kawża ta' separazzjoni fejn – fil-fatt fuq il-parti l-oħra kien hemm l- Onor. Anġlu Farrugia - qbilna fuq kollox ħlief fuq kemm għandu jkun il- manteniment tat-tfal.

Pero' t-tariffa ħarġet fuq kollox.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ikompli s-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jekk it-tariffa ħarġet hekk ̧ ħarġet żbaljata.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: No cross-debates.

Jekk jogħġbok, indirizza lis-Sedja.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jekk kien hemm qbil fuq tliet talbiet, it- taxxa fuq dawk it-tlieta trid tkun bħala ċeduta u fuq it-tnejn l-oħra trid tkun bħala sentenza.

Fuq dawn l-affarijiet tista' tgħallimni ̧ Onor. Brincat ̧ għax għandek esperjenza aktar minni l-qorti.

(Interruzzjonijiet) Pero' bir-rispett kollu, jimporta jekk inkompli nitkellem ħalli almenu ma nitlifx il-fil ta' l-argument u ta' l-impostazzjoni tad-diskors tiegħi?

(Interruzzjonijiet)

Vantaġġ kbir ieħor huwa li l-proċess isir b'mod konfidenzjali.

Ħafna drabi mix-xiehda li tirriżulta l-qorti, il-partijiet ikunu qegħdin jikxfu s- sigrieti tagħhom u jperrċu t-tilwim li jkollhom.

Ma ninsewx li l-files tal- qorti huma miftuħin u aċċessibbli għall-pubbliku, jiġifieri kulħadd jista' jmur fir-reġistru, jitlob li jara l-proċess tal-qorti u minn hemmhekk jara x-xiehda li tkun ingħatat.

Din m'hijiex ħaġa li taqbel lil kulħadd li ssir.

Allura l-medjazzjoni, fil-konfidenzjalita` tagħha ̧ tagħti l- possibbilta` li dak li jkun jinnegozja u jekk għandu xi sigriet professjonali jew xi sigriet tan-negozju li jrid iżommu, jista' jżommu.

B'dan il-mod it-tilwim li jkun hemm jibqa' magħruf biss bejn iż-żewġ naħat.

Barra minn hekk, fil-liġi qegħdin indaħħlu wkoll espressament li l- medjatur fix-xogħol tiegħu huwa protett bil-konfidenzjalita`.

Dan ifisser li l-medjatur ma jistax jittella' l-qorti biex jixhed fuq dak li jkunu qalulu l-partijiet.

Dak li jgħidulu ̧ jibqa' sigriet u hu jrid jibqa' jżommu fis-sigriet sakemm il-partijiet ma jaqblux li għandu jagħti xi informazzjoni partikolari lill-qorti.

Dan ifisser li hemm il-liberta' assoluta, u hekk għandu jkun, Mr Speaker.

Dan l-aħħar ġiet a konjizzjoni tiegħi sentenza tal-qorti li kienet tgħid li korrispondenza li jkun hemm bejn l-avukati qabel tidħol f'kawża tista' tiġi prodotta bħala xiehda.

Jien ma naqbilx magħha għax dak li jkun qed isir mill-avukati qabel, ikun qed isir mingħajr preġudizzju u biex tipprova tirranġa l-affarijiet u mhux biex tixħet il-ħtija fuqek innifsek.

Hawnhekk aħna qegħdin ngħidu li dak li jsir fil-medjazzjoni kulħadd jista' jserraħ moħħu minnu.

Fil-fatt qed ngħidu li ebda xiehda dwar kliem li jkun intqal jew dwar xi ammissjoni li tkun saret bil-għan tal-medjazzjoni, matulha jew konformement magħha m'għandha tkun ammissibbli fil-proċediment.

Hawnhekk qegħdin inqiegħdu l-partijiet fi trankwillita` kbira li jistgħu jitkellmu bejniethom fil-liberta` assoluta u jaslu.

Din hija waħda mir- raġunijiet għaliex għandna bżonn indaħħlu liġi li tikkontrolla s-settur tal- medjazzjoni.

Illum jekk hemm xi ħadd li qed jagħmilha ta' medjatur, x'jiġri minnu?

Dan jista' jittella' bħala xhud.

Allura jekk parti tistaqsih jekk dak li jkun ikunx ammetta miegħu ̧ per eżempju, li hi għandha tieħu daqshekk flus ̧ dak ma jkollux il-protezzjoni tal-liġi u jkollu jgħid iva.

Fil-fatt billi dan ma jkollux il-protezzjoni tal-liġi jrid jixhed fuq din il-ħaġa.

Pero' issa b'din il-liġi qed ngħidu li l-medjatur jibqa' verament medjatur bejn tnejn min-nies biex jipprova jressaqhom ħalli jirranġaw.

Għalhekk qegħdin nirranġaw u nikkontrollaw min jista' jopera ta' medjatur għaliex ovvjament il-medjatur għandu din ir-responsabbilta' li qiegħda tinxeħet fuqu mill-partijiet u allura huwa fl-interess tas-soċjeta' u għandha dritt titlob li l-medjatur isegwi ċerti standards.

Allura qegħdin ngħidu li dan iċ-ċentru tal-medjazzjoni se jkun responsabbli sabiex jagħmel elenku ta' medjaturi u x'għandhom ikunu l-kwalifiki tagħhom sabiex dan is- settur tal-medjaturi jkun ferm iktar ikkontrollat.

Iċ-ċentru għandu jieħu ħsieb ukoll jagħmel kodiċi ta' etika.

Huwa importanti ħafna li jsir dan il-kodiċi ta' etika sabiex dan jorbot il- komportament tal-medjatur fil-konfront tal-partijiet, fil-konfront ta' l- avukati u fil-konfront tal-prokuratur legali sabiex ikun hemm il-pożizzjoni ċara.

U din hija tajba għaliex il-medjaturi - u wieħed irid jgħid li f'pajjiżna għandna l-vantaġġ li diġa` għandna numru ta' nies imħarrġa bħala medjaturi - permezz ta' din il-liġi se jkollhom qafas legali taħt xiex joperaw.

Għaliex?

Għaliex minbarra li qegħdin ngħidu min jista' jkun awtorizzat li jkun medjatur qegħdin nieħdu ħsieb ukoll indaħħlu dan il- kodiċi ta' etika u anke nistabbilixxu x'għandu jkun il-ħlas tal-medjatur.

Jiġifieri l-fees tal-medjatur jistabbilihom ukoll iċ-ċentru tal- medjazzjoni.

Skond klawsola 5 il-bord li għandu jiġi appuntat f'dan iċ- ċentru għandu fuqu l-piż ta' lista twila ta' dmirijiet li fihom wieħed jorganizza kif issir l-medjazzjoni kemm fuq livell domestiku u kif ukoll fuq livell internazzjonali.

Aħna nafu li s-servizzi internazzjonali huwa proġett ambizzjuż.

Mill- esperjenza li kellna fiċ-ċentru ta' l-arbitraġġ is-settur internazzjonali huwa diġa' okkupat ħafna minn soċjetajiet kbar li ilhom joperaw barra minn pajjiżna għal ħafna snin.

Pero' dan ma jfissirx li aħna għandna naqtgħu qalbna u ngħidu li l-medjazzjoni f'pajjiżna se tkun limitata għas-settur domestiku.

Fil-fatt qegħdin ngħidu li l-medjazzjoni hija wkoll possibbli għas-settur internazzjonali.

F'postijiet bħal Londra, Pariġi u f'ħafna pajjiżi oħra diġa' għandna Maltin li jużaw ċentri ta' medjazzjoni.

Issa se nibdew ukoll nagħtu lin-negozjant Malti l-possibbilta' li jidħol fi proċess ta' medjazzjoni mhux biss man-negozjanti Maltin sħabu, imma anke mal- counterparts tiegħu internazzjonali.

Jiġifieri jekk hemm Malti li, per eżempju, daħal f'kuntratt ma' xi ħadd fis-suq intern ta' l-Unjoni Ewropea u mhux qed jaqbel miegħu, dan jista' jagħmel kuntratt fejn jiftiehmu li jekk ma jaqblux fuq xi punt l-ewwel imorru fiċ-ċentru tal-medjazzjoni ta' Malta u mbagħad jagħmlu affarijiet oħrajn.

Allura ċ-ċentru għall-medjazzjoni għandu wkoll fuq dahru l-piż li jieħu ħsieb jiffaċilita aħjar id-dħul ta' proċedura tal-medjazzjoni.

F'din il-linja dan li qegħdin nagħmlu hawnhekk illum qiegħed jikkristallizza aħjar u jagħti għodda aħjar għall-pajjiż u għodda aħjar għall-qorti.

Hija għodda aħjar għall-pajjiż għax il-medjazzjoni m'hijiex limitata għal xi ħaġa partikolari, jiġifieri l-medjazzjoni m'hijiex xi ħaġa li trid tkun leading to a lawsuit.

Fil-liġi m'hemmx obbligu li l-kwestjoni tal-medjazzjoni trid tkun li se tressaq nies biex jagħmlu kawża.

Fil-fatt fit-tifsira ta' "medjazzjoni domestika" qegħdin ngħidu li "medjazzjoni domestika tfisser medjazzjoni ta' xorta ċivili, familjari, soċjali, kummerċjali u industrijali.".

Dan qed ngħiduh għax nafu li minn żmien għal żmien jinqalgħu ċerti kwestjonijiet, bħal per eżempju, kwestjonijiet bejn soċjetajiet tal-baned jew xi clubs tal-futbol fejn allura dan iċ-ċentru tal-medjazzjoni jista' jservi bħala post fejn wieħed ikun jista' jlaqqa' lil dawn in-nies sabiex jipprova jirranġa l-kwestjoni ta' bejniethom.

Ilkoll kemm aħna nafu li sfortunatament f'pajjiżna jqumu bosta minn dawn il-kwestjonijiet u huma ftit ferm dawk l-irħula u bliet f'pajjiżna li m'għandhomx xi kwestjoni fuq xi ħaġa jew oħra.

Għalhekk permezz tal-medjazzjoni - dejjem jekk il- partijiet ikunu jridu – il-partijiet involuti għandhom il-possibbilta' li jmorru f'dan iċ-ċentru u jsibu lil xi ħadd li jressaqhom għal ftehim.

Mr Speaker, fil-professjoni tiegħi kemm-il darba ġew nies li jitolbuni biex inlaqqagħhom ma' min ikollhom xi kwestjoni għaliex jgħiduli li jekk inlaqqagħhom jien jirranġaw.

Ovvjament tidħol għal dan is-servizz, pero` ma tkunx qed tagħmlu professjonalment għaliex ma jkollokx it-training neċessarju li għandhom nies li jkunu trained sabiex jagħmlu l-medjazzjoni.

Allura tipprova tagħmlu b'mod amateurish u mill-esperjenza li jkollok, u għaliex ikollhom fiduċja fik u inti tkun taf kemm lil naħa u kemm lill- oħra, tipprova tressaqhom flimkien.

Allura hawnhekk qed nipprovaw nagħtu livell aktar professjonali billi nagħtu lok lil dawk li huma trained biex jeżerċitaw il-professjoni tagħhom u jagħmlu ġid lis-soċjeta'.

Pero` mhux għal dawn biss, iżda qed nipprovaw inħajru wkoll lil ħaddieħor sabiex jidħol ukoll għal dan ix-xogħol.

Fi kwalunkwe professjoni ssib nies li jkollhom vokazzjonijiet differenti.

Il- professjoni ta' avukat hija waħda minnhom, fejn per eżempju, insibu avukati li jkollhom vokazzjoni li jkunu avukati fil-kawżi kriminali bħal, per eżempju, l-Onor.

Anġlu Farrugia.

Imbagħad issib oħrajn li l-vokazzjoni tagħhom tkun li joqogħdu fl-uffiċju tagħhom, kemm jista' jkun ma jmorrux qorti iżda jiltaqgħu mal-board tables u jipprovaw jagħmlu negozjati għal parti jew għal oħra.

Allura kull avukat u anke nies li m'humiex avukati jistgħu jkunu medjaturi.

Mr Speaker, aħna qed ngħidu li jista' jkun hemm nies li jagħmlu ta' medjaturi li ma jkunux avukati.

L-importanti huwa li ċ-ċentru jistabbilixxi x'inhuma l-kwalifiki li jagħtu d-dritt lil xi ħadd biex jitniżżel fl-elenku.

Hawnhekk qed ngħidu li l-partijiet li jixtiequ jagħmlu użu miċ-ċentru tal-medjazzjoni għandhom żewġ għażliet, jew li jagħżlu huma l-medjatur mill-elenku jew inkella jekk ma jirnexxilhomx jaqblu fuq il-medjatur, iċ-ċentru jara x'inhi l-kwestjoni ta' bejniethom u jagħżlilhom bniedem li fl-opinjoni taċ-ċentru jista' jwassalhom għal ftehim.

Wieħed ikollu jammetti li għalkemm dan li qed ngħidu huwa sempliċi ħafna, pero` fl-istess ħin hija xi ħaġa rivoluzzjonarja għaliex s'issa s-sistema legali tagħna u l-mentalita' tagħna kienet waħda ta' konfrontazzjoni.

Mentri bil-medjazzjoni għall-ewwel darba se noħolqu xi ħaġa soda fis- soċjeta' tagħna, istituzzjoni rikonoxxuta mis-soċjeta' tagħna, fejn l-istat qed jipprovdi post fejn il-partijiet ikunu jistgħu jiltaqgħu u jirranġaw il- kwestjoni tagħhom.

U f'din id-direzzjoni wieħed irid jifhem li dan m'huwiex xi pass faċli.

Mr Speaker, kien hemm min qalilna sabiex noqoqħdu attenti ħalli dan ma jmurx ikun xi white elephant.

U aħna se noqogħdu attenti billi nħajru lin-nies jagħmlu użu minn dan iċ-ċentru u billi noqogħdu on our guard biex kemm jista' jkun iċ-ċentru tal-medjazzjoni jintuża.

Dan lanqas ma jfisser li jekk, per eżempju, hemm 100 kawża l-qorti u ċ-ċentru tal-medjazzjoni jintuża minn għaxra biss, allura ċ-ċentru ma nagħmluhx.

Dan is-servizz għandna nqiegħduh għad-dispożizzjoni ta' dawk li jridu jagħmlu użu minnu għaliex nemmen, li għalkemm illum il-ġurnata, il-kultura legali u l-frame of mind ta' ħafna nies hija li tagħmel kawża, pero` maż-żmien, jiena ngħid li din tinbidel.

Pero' tinbidel jekk mil-lum tagħmel pedamenti soda u aħna bħala gvern dak li qed nagħmlu.

Qed noħolqu pedamenti biex mil-lum ikollna ċentru tal-medjazzjoni li fih għada pitgħada jista' jkollna aktar nies li jagħmlu użu minnu.

Hawnhekk aħna mhux qed nipprovaw inġiegħlu lil kulmin għandu xi kawża l- qorti sabiex jidħol bilfors fiċ-ċentru tal-medjazzjoni.

Dan m'huwiex minnu u għalkemm ġejt akkużat inġustament fuq din il-ħaġa, irrid ngħid li fl-ebda mument m'għidt hekk u nerġa' niċħad kwalunkwe allegazzjoni li setgħet saret fil-konfront tiegħi, li għandi dan iż-żelu li bilfors irrid nirranġa l-kwestjonijiet ta' kulħadd.

Fiċ-ċentru tal-medjazzjoni min irid jirranġa u min ma jridx ma jirranġax u nixtieq ngħid ukoll li għalkemm huwa veru li qed nagħtu d-dritt lill-qorti li tibgħat in-nies fiċ-ċentru tal- medjazzjoni, pero` dan qed nagħmluh minħabba l-esperjenza li għandna.

Irridu naċċettaw li hemm nies li jidħlu l-qorti sabiex jiġġieldu fuq xagħra fl-għaġina jew minħabba r-ras iebsa u l-pika li jkollhom.

Ħafna drabi wieħed jispiċċa jiġġieled il-qorti u jqatta' snin twal il-qorti fuq ix-xejn u kulma jkun qed jagħmel huwa li jokkupa aktar ħin tal-qorti u mill-ħin tiegħu, sempliċement għall-pjaċir tal-pika.

Jiena ngħid li dan għandu jiġi limitat u għalhekk aħna qed nagħtu d-dritt - u qed nagħmluh minn żewġ naħat, kemm mil-liġi kif ukoll mill-kodiċi ta' organizzazzjoni u proċedura ċivili - li l-qorti tista' tibgħat kwestjonijiet fiċ-ċentru tal- medjazzjoni.

Mhux hekk biss, pero` qegħdin ngħidu wkoll li meta l-qorti tkun bagħtet kwestjoni fiċ-ċentru tal-medjazzjoni u tara li dawn ma tawx il-parteċipazzjoni tagħhom u li dan in-nuqqas ta' parteċipazzjoni m'huwiex ġustifikat, allura tista' żżid fl-ispejjeż tagħha.

Dan qed nagħmluh ħalli nkunu saqajna ma' l-art u meta tnejn min-nies qegħdin jimpikaw fuq ħmerijiet, bħal, per eżempju, jekk ittellgħetx filata jew tnejn jew jekk wieħed daħalx pulzier jew nofs pulzier f'ħajt ta' appoġġ jew inkella jekk wieħed għandux iħallas Lm900 jew Lm950 - naħseb li fil-qorti hemm numru sew minn dawn il-każijiet - ikun hemm mezz kif dawn il-kwestjonijiet jinħelsu b'mod aktar malajr.

Allura f'din il-liġi permezz ta' klawsola 18 qegħdin ngħidu - kemm mill- kodiċi ta' organizzazzjoni u proċedura ċivili kif ukoll f'artiklu ieħor ad hoc fil-liġi - li kwalunkwe korp ta' aġġudikazzjoni, jiġifieri mhux biss il- qorti tal-maġistrati, il-prim'awla tal-qorti ċivili jew tribunali oħrajn li għandhom is-setgħat mogħtija mill-kodiċi ta' organizzazzjoi u proċedura ċivili, iżda anke l-oħrajn li m'għandhomx din is-setgħa, jistgħu jibagħtu żewġ naħat biex jiftehmu fiċ-ċentru tal-medjazzjoni.

U jiena ngħid li dan huwa pass importanti ħafna.

Meta s-sena l-oħra dħalna għall-medjazzjoni fil-qorti tal-familja kien hemm ftit tad-diffikulta` u kien hemm ħafna inkomprensjoni.

Kien hemm ukoll reazzjoni min-naħa u minn oħra, kien hemm min ma fehemx biżżejjed xi tfisser medjazzjoni, pero` llum irrid nammeti li ninsab konfortat għaliex wara l-1 ta' Ottubru, kemm-il president tal-kamra ta' l-avukati, kif ukoll il-prim imħallef, bir-riżervi tagħhom, it-tnejn li huma qablu li l- medjazzjoni hija triq tajba kemm fil-qorti tal-familja kif ukoll fi kwalunkwe affari oħra.

U b'hekk wieħed jagħmel kuraġġ li dan il-pass li ħadna kien wieħed tajjeb.

Mr Speaker, irrid ngħid ukoll li sibna ħafna koperazjoni fil-medjazzjoni, aktar u aktar minn diversi avukati li aġġornaw ruħhom dwar xi tfisser il- medjazzjoni u pparteċipaw fiha.

Hawnhekk nixtieq inżid biċċa oħra billi ngħid li l-medjazzjoni għandha vantaġġ kbir fuq iċ-ċentru ta' l-arbitraġġ.

Skond il-kittieba, l-iżvantaġġ taċ-ċentru ta' l-arbitraġġ huwa li jieħu aktar żmien minn proċess fil-medjazzjoni għaliex fiċ-ċentru tal- medjazzjoni kwestjoni tista' taqbadha u tispiċċaha, u jekk ikun hemm il- koperazzjoni taż-żewġ naħat il-każ jiġi solvut fi ftit żmien.

Jiena niftakar kawżi l-qorti li ħadu perjodi twal ta' żmien, bħal, per eżempju, kawża fejn tnejn kienu qed jiġġieldu l-qorti minħabba li wieħed kellu jagħti Lm0.5 miljun lira lill-ieħor.

Dawn tant kellhom kwestjonijiet fuqxiex ġew dawn in-Lm0.5 miljun lira li wara sentejn il-qorti kienet għadha qed tisma x-xhieda ta' min għamel il-kawża.

Jiġifieri kienu għadhom fil-bidunett tal-kawża.

Issa nistgħu nimmaġinaw din il-kawża kemm għad fadlilha sabiex tinqata'.

Mentri jekk dawn jersqu fiċ-ċentru tal- medjazzjoni jkunu jistgħu jaslu għal ftehim f'iqsar żmien u mingħajr ħadd ma jċedi l-kappell, għax dak huwa vantaġġ fuq sentenza tal-qorti għaliex f'sentenza tal-qorti xi ħadd ikollu jċedi l-kappell minħabba li naħa tirbaħ u l-oħra titlef.

Fil-każ tal-qorti hemm ukoll ħafna nies li tant joħorġu flus fi spejjeż tal- qorti li fl-aħħar tal-ġurnata jibdew jistaqsu lilhom infushom kemm il-ħaġa kienet worth it.

Jibdew jgħidu li tant tilfu ġranet leave, tant ħlew spejjeż f'affarijiet, tant għamlu ħin jiddiskutu u jiddibattu l-każ tagħhom ma' l-avukat jew jistennewh l-uffiċċju tiegħu biex ikunu jistgħu jkellmuh, tant ħlew ħin jistennew fil-kuriduri tal-qorti, tant ħarġu flus fir- reġistru jew għal affarijiet oħra sabiex isibu post għall-parkeġġ ġewwa l- Belt u l-komplikazzjonijiet l-oħra kollha, li meta jgħoddu kollox flimkien jiġihom id-dubju jekk l-affari kollha aġevolathomx u jekk kenitx ta' ġid għalihom.

Fil-medjazzjoni għandek il-vantaġġ li jgħidulu a win win situation għax f'kull mument se tiffranka minn dawn il-problemi għaliex kif inhu l-proċess tal-medjazzjoni, bdejt kwestjoni u ħlistha.

Di natura aħna l-Maltin daqsxejn nervużi u s'issa dawn kienu l-aktar nies li ltqajt magħhom jien, tant li wħud minnhom meta jidħlu l-uffiċċju tiegħi bil- problema li jkollhom, ikunu jridu li ssolvihilhom dak il-ħin stess!

Mr Speaker, f'pajjiżna x'qed noffru?

Qed noffru soluzzjoni bil-qorti li tibda pero` ma tafx meta se tispiċċa.

Domanda li jagħmlu ta' sikwit klijenti lill-avukati tagħhom hija meta se tispiċċa l-kawża u kull avukat fil-kuxjenza tiegħu jwieġeb lill-klijent tiegħu li meta jidħlu jafu pero` ma joħorġu ma jafux.

Għalhekk proprju b'din il-win win situation li se jkun hemm fil-medjazzjoni tkun qed tiffranka kollox.

U tajjeb li wieħed jagħmel il-ħmira għall-medjazzjoni u nixtieq nibgħat dan il-messaġġ għax sfortunatament hemm min qed jara dan il-proċess bħala mezz ta' kif qed innaqqsulu l-introjtu mill-but.

Dan m'hu minnu xejn, anzi l-medjazzjoni hija xi ħaġa li trendi wkoll il-flus.

Jien kont inkun l-uffiċċju u nara, per eżempju, nies li jkunu ilhom ħames snin jew sitt snin telgħin u neżlin il-qorti fuq kawża.

Kull darba li taslilhom seduta dawn jiġu jarawni l-uffiċċju, kull darba nibdew niddiskutu u naraw l-istess affarijiet għal ħames snin sħaħ, mentri permezz tal- medjazzjoni ħaġa ġiet, għamiltha u ħlistha.

Din anke se tagħmel ġid lill- professjoni legali għax suppost il-professjoni legali minnha nnifisha hija l-aktar loġika u l-aktar li tasal mill-ewwel għall-punt.

Bir-rispett kollu lejn il-professjonijiet kollha, l-avukat għandu vantaġġ li fl-argumenti tiegħu jasal mill-ewwel għall-punt.

U din il-professjoni tiġi mgħallma biex tqassar fil-ħin u tasal malajr kemm jista' ikun għall- punt, pero` mbagħad qed tidħol f'sistema fejn tintilef u għalhekk hija kontro-produċenti għall-professjoni legali minħabba li bniedem jibda jistaqsi għalfejn se jidħol il-qorti.

Jibda jgħid li jekk se jidħol il- qorti ma jafx meta se joħroġ u allura ma jidħolx biex imbagħad l-avukat jitlef il-kredibilita` tiegħu.

Jiena kemm il-darba jiġi bniedem għandi u jgħidli li xeba' tiela' u nieżel u jien ngħidlu li fl-aħħar il-kawża waslet għas-sentenza tagħha u sabiex iserraħ moħħu li dik is-sentenza se tingħata.

Imbagħad is-sentenza ma tingħatax minħabba xi raġuni jew oħra u l-kawża terġa` tiġi diferita.

Fil-qorti nsibu kawżi li ilhom ħames snin jew sitt snin jiġu diferiti għal sentenza.

Issa nistgħu nimmaġinaw dak li jkun, kull darba bit-tensjoni ta' kif se tiġi deċiża l-kawża tiegħu, imbagħad jitla' l-qorti biex isib avviż li l-kawża tiegħu ġiet diferita.

Din hija r-realta` ta' kuljum.

Aħna qegħdin nipprovaw nagħtu għodda lin- nies u lill-professjoni legali biex il-kwestjonijiet jinħelsu aktar malajr u biex wieħed jifhem li x-xogħol ta' l-avukat huwa li jiddefendi d- drittijiet tal-klijent.

Pero` kif jaf il-kollega tiegħi ̧ l-Onor.

Anġlu Farrugia ̧ ix-xogħol ta' l-avukat huwa li jħares il-futur ukoll jiġifieri jekk nista' niffranka l-flus lill-klijent tiegħi niffrankalu.

Per eżempju, jekk klijent ikun jista' jinqeda b'Lm2 minflok b'Lm100 ̧ jien nagħmel minn kollox biex ngħaddih minn dik id-direzzjoni li tkun tiswielu ħafna inqas ̧ għax jien inqis il-but tiegħu wkoll.

Fil-fatt ħafna avukati jipprovaw iħarsu l-interessi tal-klijent tagħhom pero` dawk l-avukati l- oħrajn li qegħdin jibżgħu li din hija xi mossa biex tipprova tnaqqsilhom mix-xogħol jew mill-qligħ tagħhom nassigurahom li huma żbaljati għax din tagħti fiduċja lill-istituzzjoni.

Sur President, l-esperjenza tiegħi hija li dak li jinteressa lin-nies huwa li jeħilsu mill-kawżi li jkollhom.

Din għidtha diversi drabi u nerġa' ngħidha.

Meta kawża tinħeles malajr, bniedem li jkun tilifha jaċċettaha aktar malajr ukoll imma meta bniedem idum ħafna tiela' u nieżel il-qorti u mbagħad jitlef il-kawża ̧ id-disfatta tiegħu tkun ferm ikbar.

Għalhekk huwa importanti li meta jkun hemm problema tipprova taffrontaha u taqtagħha.

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq proċess ta' medjazzjoni fejn mhux ikollok xi ħadd fuqek li jaqtagħlek il-kawża imma inti stess tkun qed taqtagħha u allura tkun taf li,per eżempju, inti se ċċedi Lm1,000 u l-parti l-oħra se ċċedi Lm2,000 u l-kwestjoni tmut hemm.

B'dan il-mod la titlef ħin tax- xogħol, la titlef spejjeż u n-nies joħorġu sodisfatti.

Fl-fatt anke lill- avukati tagħhom japprezzawhom aktar.

Per eżempju, mill-esperjenza tiegħi nista' ngħid li meta kawża tinħeles malajr ̧ jekk lill-klijent titolbu Lm5 jagħtik Lm10 għax ikun aktar rikonoxxenti talli tkun ħlistlu l-affarijiet.

Jiġifieri altru milli qegħdin nipprovaw nagħmlu xi liġi li biha se nipprovaw inneħħu x-xogħol ta' l-avukat!

Mr Speaker, jien qed niġi kkritikat li qed inneħħi x-xogħol ta' l- imħallfin.

L-imħallfin u l-maġistrati għandhom ħafna u ħafna xogħol u nista' nassigura lil kulħadd illi kieku kellhom jagħmlu xahrejn, tliet xhur jew erba' xhur 24 siegħa jaħdmu l-ħin kollu ̧ xorta waħda ma jlaħħqux.

Kien hemm żmien meta żidna l-imħallfin pero' bqajna bl-istess problemi.

Għalhekk issa qed ngħidu li l-imħallfin u l-maġistrati għandna nutilizzawhom aħjar u l-affarijiet li jistgħu jiġu meħlusa minn ċentri oħrajn għandhom jiġu meħlusa biex l-imħallfin ikunu jistgħu jiddedikaw ruħhom għal affarijiet oħrajn.

Dan li qed nagħmlu permezz ta' dan l-abbozz ta' liġi.

L-Ingliżi għandhom is-sayings "casts pearl before swine" jew "being a penny wise and pound foolish".

Issa aħna qegħdin nagħmlu bil-kontra għax qegħdin ngħidu li dak li tista' teħles barra mill-qorti għandek teħislu aktar malajr.

Hawnhekk ikun tajjeb li wieħed igħid li l-qorti hemm kawżi li ilhom żmien twil pendenti.

Fil-fatt 45% tal-kawżi fil-qorti ta' l-appell, fil-prim'awla u fil-qorti tal-maġistrati ilhom tliet snin u aktar u 70% minnhom qegħdin quddiem il-prim'awla tal-qorti ċivili ta' Malta u l-qorti tal-maġistrati superjuri ta' Għawdex li għandha l-istess kompetenza tal- prim'awla.

Allura jekk bi ftit attenzjoni wieħed jista' jeħlishom għaliex m'għandux jeħlishom?

Aħna qegħdin nagħtu strumenti ġodda sabiex nissodaw aktar lil dan il-pajjiż għax irridu naċċettaw, ngħidu x'ngħidu fil- kamp legali, li s-settur finanzjarju internazzjonali jfittex dawn l- istituzzjonijiet.

Il-fatt li aħna għandna ċentru ta' l-arbitraġġ u ̧ jekk Alla jrid, ikollna dan iċ-ċentru ta' medjazzjoni se jkollna credit rating akbar għax dan kollu jagħti l-possibbilta` li nies minn barra minn Malta li jridu jinvestu f'Malta jsolvu l-problemi tagħhom iktar malajr.

Tkun kontra tagħna u kontra l-investiment ġdid f'dan il-pajjiż li negozjant minn barra jindaga u jsib li l-kawżi l-qorti jdumu daqshekk hawnhekk.

Il-fatt li qegħdin nissodaw iċ-ċentru ta' l-arbitraġġ u qegħdin indaħħlu fis-seħħ dan iċ-ċentru ta' medjazzjoni ̧ se jagħmlilna wkoll ġid internazzjonali, aktar u aktar għal dak li għandu x'jaqsam ma' credit rating.

B'dan iċ-ċentru ta' medjazzjoni x'nirbħu biss għandna.

Sur President, naħseb li se jkun hemm min jistaqsini fejn se jkun dan iċ- ċentru ta' medjazzjoni.

Għalissa dan iċ-ċentru ta' medjazzjoni se nagħmluh fejn hemm allokat iċ-ċentru ta' l-arbitraġġ għax kif jaf kulħadd dan mhux qed jintuża to its full capacity u allura jiflaħ li fil-bidu tiegħu ċ- ċentru ta' medjazzjoni jopera minn hemmhekk.

Meta dawn iċ-ċentri jissodaw aktar fi żmien ħames snin jew sitt snin oħra, imbagħad wieħed ikun jista' jifridhom.

Pero' għalissa se naħdmu b'dan il-mod ħalli nutilizzaw aħjar l- ispazju li hemm hemmhekk u nutilizzaw l-istaff u l- faċilitajiet li hemm li jinkludu wkoll boardrooms fejn tista' tlaqqa' lin-nies.

Sur President ̧ naħseb li b'dan iċ-ċentru ta' medjazzjoni se nkunu għamilna pass importanti f'pajjiżna.

M'iniex qed ngħid li issa se nsolvu l-problemi tal-kawżi kollha li hemm il-qorti jew issa mhux se jinfetħu aktar kawżi għax kulħadd se jmur quddiem iċ-ċentru tal-medjazzjoni għaliex jekk ngħid hekk inkun qed nidħak bija nnifsi u mhux bil-poplu.

Hawnhekk qegħdin nagħtu strument ġdid u effiċjenti, strument li jwassal lil min irid jasal u anke jwassal ukoll lil dawk li huma ftit rashom iebsa.

Ħafna drabi l-fatt li tlaqqa' tnejn min-nies flimkien jew, kif ngħidu bil-Malti, tħabbathom ras ma' ras aktar twassalhom.

Kultant grokk whisky kien igħin biex tirranġa l-partijiet pero' mill-esperjenza tiegħi nista' ngħid li meta jkun hemm żewġ avukati li jkunu determinati li jirranġaw il-partijiet ̧ jirranġaw u jaslu.

Kultant jiġri wkoll li għax avukat ikun irid jirranġa, il-klijent ikollu suspett li dan ikun imxaqleb lejn in-naħa l-oħra.

Għalhekk bil- medjazzjoni tħajjar lill-avukati li jħajru lill-klijent tagħhom u jgħidulu li jekk qed jiġġieled fuq ix-xejn, se joqgħod jidħol fi spejjeż żejda u allura jaqbillu li jmorru quddiem iċ-ċentru ta' medjazzjoni u jipprovaw jaslu fi ftehim mal-parti l-oħra.

B'dan il-mod ħadd m'hu se jitlef xejn u se jsibu soluzzjoni li tkun tajba għat-tnejn.

Naħseb li huwa importanti li f'dan il-pajjiż tidħol ftit aktar ċivilta` u tidħol il-mentalita` li biex tirranġa l-affarijiet mhux bilfors trid tmur il-qorti imma hemm post ieħor fejn tista' tirranġa l-affarijiet madwar mejda.

Jien naf nies li kif issemmilhom il-qorti jaqtgħu qalbhom, speċjalment minħabba l-flus.

Għalhekk naħseb li ċ-ċentru tal-medjazzjoni huwa xogħol ġdid għall-kamp legali u mod ġdid kif in-nies ma jitilfux il-flus.

B'dan il-mod wieħed jibda jirrispetta aktar ċerti obbligi.

Niftakar li kien hemm kawża l-qorti fuq jekk xi bibien ta' l-injam sarux dritti jew le u jekk sarux skond l-arti u s-sengħa.

Ovvjament in-nies li kienu joqogħdu f'dan il-post kienu jagħmlu użu minn dawn il-bibien bil-konsegwenza li sakemm spiċċat il-kawża ̧ dawn l-istess bibien spiċċaw għandhom iktar ħsara milli kellhom fil-bidu.

Dawn huma affarijiet li jridu jiġu indirizzati għax is-soċjetà tagħna ma tistax tagħlaq għajnejha għalihom.

Sur President, jien nistieden lil sħabi l-oħrajn biex jintervjenu f'dan id- dibattitu u nista' nassigurahom li kwalunkwe suġġeriment li jagħmlu se jiġi kkonsidrat.

Wara kollox l-interess tiegħi huwa li nimxu 'l quddiem u jekk għandna nipperfezzjonaw, nipperfezzjonaw sabiex din il-liġi tagħmel ġid lil pajjiżna.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Niltob lill-istess segretarju parlamentari, l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici biex, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada, t-Tlieta, 5 ta' Ottubru fis-6.00 p.m. b'din l-agenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar il-Medjazzjoni – Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar Arkivji Nazzjonali – Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar it-Trusts – Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali – Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari, l-Onor.

Helen D'Amato.

ONOR.

HELEN D'AMATO (Segretarju Parlamentari): Mr Speaker, nhar il- Gimgħa, l-1 ta' Ottubru, 2004, id-dinja kollha ċċelebrat "Jum l-Anzjan" .

Tajjeb niftakru li kien fl-1991 meta n-Nazzjonijiet Uniti ddeċidiet li għandu jiġi ċċelebrat dan il-jum għaliex ħasset il-bżonn li nirrikonoxxu l- kontribut li taw l-anzjani lejn l-iżvilupp tad-dinja u nirrikonoxxu wkoll il-fenomenu li kien qiegħed iseħħ fost il-popolazzjoni li n-numru ta' anzjani f'kull soċjetà kien qiegħed dejjem jiżdied.

U nista' ngħid li dan kien qiegħed iseħħ ukoll f'Malta.

Dan għandu jimliena b'kuraġġ għaliex din nistgħu nqisuha bħala storja ta' suċċess kemm fil-qasam tas-saħħa, kemm fil-qasam soċjali u kif ukoll fil-qasam ekonomiku.

Jekk wieħed jara l-istatistika li ħarġet l-NSO fl-2003 isib li f'Malta qbiżna is-17% tal-popolazzjoni li għandha aktar minn 60 sena, filwaqt li 13% għandhom aktar minn 65 sena.

Wieħed qed jistenna li dawn iċ-ċifri dejjem se jkomplu jiżdiedu.

Fil-fatt jekk wieħed iħares lejn il-life expectancy isib li fl-irġiel hija ta' 76 sena u fin-nisa hija ta' aktar minn 80 sena.

Fil-ġurnata tal-lum irridu nżommu quddiem għajnejna li persuna anzjana li tibqa' b'saħħitha u attiva hija risorża għall-familja, għall-komunità li qed tgħix fiha u għall-ekonomija tal-pajjiż.

Jekk wieħed iħares lejn l-istatistika, din tindika li għandna aktar minn 700 persuna li għandhom aktar minn 65 sena u li għadhom jagħmlu xogħol full- time.

L-istatistika turina wkoll li iktar minn 700 persuna qed jattendu l-università tat-tielet età u iktar minn 1,800 bejn nisa u rġiel li jagħtu sehemhom f'għaqdiet sportivi.

Dan ta' l-aħħar l-NSO iktar ħaditu bħala eżempju.

Iżda l-istatistika ma tgħidilniex kemm għandna anzjani li jieħdu ħsieb membri tal-familji tagħhom stess bħalma huma t-tfal tat-tfal jew inkella saħansitra bħala anzjani jkunu qegħdin jieħdu ħsieb il-ġenituri jew familjari oħra li jkunu anzjani iżjed minnhom.

L-istatistika ma turix kemm għandna anzjani involuti fid-diversi għaqdiet volontarji, għaqdiet tal-banek, għaqdiet tal-knisja u għaqdiet oħra fil-paroċċi u bliet differenti.

Sur President, il-ħidma ta' dawn l-anzjani hija ħidma siekta li żgur ma nistgħux nwaħħlulha prezz.

Kif għidt hija ħidma ta' valur kbir kemm għall- familji tagħna, kemm għas-soċjeta' tagħna u kif ukoll għall-ekonomija tagħna.

L-anzjani tagħna huma riżorsa ferm importanti fis-soċjeta' tagħna u dan għandu jimpenjana li nagħmlu użu tajjeb mill-potenzjal li għandhom l-anzjani u ma nħarsux lejn l-anzjani bħala piż jew inkella lejn l-anzjanità bħala problema.

L-għan tagħna huwa li nassiguraw li kemm jista' jkun l-anzjani tagħna jibqgħu jgħixu fil-komunita'.

Huwa tajjeb li jkollna servizzi li jkunu aċċessibbli, adegwati u sostenibbli u li dawn jingħataw lil min tassew għandu bżonnhom, jiġifieri li jingħataw b'mod ekwu u b'sens ta' ġustizzja soċjali.

Żgur li ħadd ma jixtieq li dan il-qasam ikun imminat.

Tajjeb li forsi llum fil-ftit ħin li għandi nagħti ħarsa ħafifa lejn is- servizzi li noffru u kif qegħdin jintużaw mill-anzjani tagħna.

Fil-fatt ma nistax nidħol fis-servizzi kollha u għażilt li nitkellem dwar tliet servizzi li nagħtu fil-komunità u li huma ħafna għall-qalb l-anzjani tagħna.

Tajjeb li nirrimarka li bosta minn dawn is-servizzi issa ilhom jingħataw sa mill-1991, proprju meta n-Nazzjonijiet Uniti tefgħet il- lenti tagħha fuq il-qagħda ta' l-anzjani.

Għandna wkoll servizzi li kienu jeżistu anke qabel l-1991, u dan grazzi lid-diversi gvernijiet Nazzjonalisti li ħadu din l-inizjattiva.

Mr Speaker, jekk tippermettili nixtieq nirringrazzja lid-diversi segretarji parlamentari li ħadmu f'dan il- qasam u poġġew fuq sisien sodi d-diversi inizjattivi li ttieħdu.

Wieħed mis-servizzi li żgur jgħin biex aktar anzjani jkunu jistgħu jgħixu ġewwa djarhom huwa s-servizz tat-telecare u bħalissa għandna 8,873 household jużaw dan is-servizz.

U ngħid "household" għax f'kull "household" jista' jkun hemm iktar minn anzjan wieħed iżda servizz ta' telecare ikun hemm wieħed biss.

Aktar minn nofshom huma anzjani ta' bejn is-70 u l-85 sena; jiġifieri dik il-faxxa ta' nies li ħafna drabi setgħu jiġu meqjusa bħala gruppi vulnerabbli u allura iktar jsibuha diffiċli biex jibqgħu jgħixu fi djarhom.

Għandna iktar minn 900 li għandhom bejn 85 u 90 sena li huma ħafna iktar vulnerabbli; u aktar minn 300 li għandhom bejn 90 u 95 sena.

Dan kollu juri li l-anzjani tagħna qed jagħmlu użu tajjeb minn dan is-servizz.

Ta' min jgħid ukoll li jsiru madwar 250 telefonati kuljum, iżda jirriżulta li minn waħda sa tlieta jkunu telefonati urġenti.

In-numru ta' applikazzjonijiet għal dan is- servizz qiegħed jiżdied u altru milli m'aħna nagħmlu xejn biex naraw li dan is-servizz ikompli jissaħħaħ.

F'dawn l-aħħar xhur dħalna f'arranġament ġdid mal-Maltacom biex jiġi stallat apparat ġdid minħabba li s-sistema kienet qed tkun overloaded u ma kenitx qed tiflaħ għad-domanda li għandna.

Permezz ta' hekk se nżidu wkoll il-kapaċità b'1,000 set, li allura nitilgħu għal 10,000 sets, u se nassiguraw li l-inċidenza ta' ħsarat f'dan l-apparat il-ġdid, kemm jista' jkun, tkun eleminata.

Dan l-apparat huwa mistenni li jkun stallat sa nofs Novembru u fl-istess żmien ikun qiegħed isir it-taħriġ adegwat għall-ħaddiema fuq l-apparat il-ġdid.

Dan l- investiment se ġġorru l-Maltacom u l-anzjani tagħna mhux se jħallsu rata ogħla għal dan is-servizz li żgur se jkun aħjar.

Il-servizzi tal-meals on wheels inbeda wkoll fl-1991 bit-tmien abbonati kuljum u llum hemm 1,467 persuna reġistrati għal dan is-servizz.

Hemm uħud li għażlu li jirċievu l-ikel kuljum u oħrajn skond kif jixtiequ jew iħossu l-bżonn.

Persuna tista' wkoll tirreġistra għall-perjodu qasir.

Jista' jagħti l-każ li jkollok anzjana li tkun qegħda tieħu ħsiebha bintha u tippreparalha l-ikel kuljum, u din il-bint f'mument partikolari għandha bżonn tidħol tagħmel operazzjoni l-isptar jew iddeċidiet li għandha bżonn break żgħir u se tmur ġimgħa holiday.

Din l-anzjana minflok toqgħod tara minn fejn se ġġib l-ikel matul dik il-ġimgħa tista' tapplika biex tiġi servuta l-ikel id-dar mill-Maltese Cross Corps.

Din hija għaqda volontarja li qegħda tipprovdi dan is-servizz bil-kollaborazzjoni tal- gvern.

Filwaqt li l-anzjani jħallsu 95c għal kull ikla, il-gvern min-naħa tiegħu joħroġ 50c biex ikopri għall-ispejjeż ta' dan l-ikel.

Dawn l-ispejjeż jinkludu t-tqassim ta' l-ikel fid-djar ta' l-anzjan li jiġi servut f' package tal-jablo - li huwa verament wieħed dinjituż - u l-ikla li normalment tkun tinkludi ikla bilanċjata li hija tajba għall-anzjani.

Mill-1 ta' Jannar, 2004 s'issa tqassmu 45,141 ikla, li tfisser 6,000 ikla iżjed milli tqassmu s-sena l-oħra fl-istess perjodu.

Dan ifisser li hawn l- anzjani tagħna qed jagħrfu l-valur ta' dan is-servizz.

Imbagħad niġi biex insemmi s-servizzi tal-home help li bħalissa għandna 2,300 household li qegħdin jagħmlu użu minnu.

Nerġa' ngħid "household" għaliex fl-istess residenza jista' jkollok aktar minn anzjan wieħed.

Kull xahar ikollna numru ta' applikazzjonijiet ġodda li fuqhom isir l- assessment min-naħa tas-social workers, imbagħad jgħaddu għand il-bord ta' allokazzjoni biex wieħed jara verament min għandu bżonn dan is-servizz.

Il-fatt li tkun għalaqt is-60 sena ma jfissirx li tikkwalifika immedjatament biex tieħu dan is-servizz imma jrid ikollok ċertu bżonnijiet partikolari biex tkun tista' tibbenefika minn dan is-servizz.

Kultant jaslu applikazzjonijiet li ma jkunux fuq il-formoli apposta, xi ħadd jikteb ittra u allura mbagħad min-naħa tad-dipartiment tintbagħtilhom l-formula biex huma jimlewha skond kif suppost.

Kultant l-applikazzjoni li tasal ma tkunx mimlija tajjeb u allura tkun trid terġà ssir.

Tajjeb li nkunu nafu li bejn Awissu u Settembru daħlu kważi 100 applikazzjoni ġdida, dawk li daħlu sa Lulju kollha ġew aġġudikati u min kien eliġibbli ngħatalu s- servizz.

Bħalissa naturalment qed jiġu proċessati dawk li daħlu f'Awissu u f'Settembru, dawn qegħdin jiġu mistħarrġa mis-social workers fejn jagħmlu vista ġod-dar ta' l-anzjani biex jiġġudikaw huma wkoll x'inhuma l- ħteġijiet veri ta' dawn l-anzjani.

Allura m'huwiex minnu li l-anzjani tagħna qegħdin idumu x-xhur biex jingħataw is-servizz tal-home help.

Sur President, tingħata priorita' lil dawk l-applikanti ġodda li jkunu daħlu magħna.

Imbagħad wara jiġu kkonsidrati dawk li għal xi raġuni jew oħra jkunu qegħdin jitolbu estensjoni tal-ħinijiet tas-servizz.

Għal dan is- servizz l-anzjani tagħna jħallsu Lm1 fil-ġimgħa irrispettivament minn kemm għandhom sigħat ta' servizz.

Għandna wħud li għandhom sagħtejn, wħud li għandhom erba' sigħat, sitt sigħat, tmien sigħat, dejjem skond il-ħteġijiet partikolari tagħhom.

Iżda min-naħa tiegħu l-gvern qed jonfoq iktar minn Lm1,400,000 biex ikopri l-pagi tal-part-time social assistants li jagħtu dan is-servizz ġewwa d-djar.

Ma rridx ninsa nsemmi li ftit tax-xhur ilu kienet saret ġustizzja ma' dawn il-part-time social assistants fejn dawn ma baqgħux jiġu meqjusa bħala self-employed imma bħala part-timers u allura dan ifisser li għandhom pro rata leave, pro rata sick leave u anke titħallsilhom il-bolla bħall-impjegati l-oħra.

Din il-bidla ġabet ukoll magħha esiġenzi oħra u bħalissa qed naħdmu fuq skema biex kemm jista' jkun possibbli jkollna mezz biex inkopru dak il-leave u s-sick leave li jieħdu dawn s-social assistants u b'hekk l-anzjani jibqgħu moqdija.

Sur President, nagħmlu x'nagħmlu dejjem se jkollok dik il-faxxa ta' anzjani li jkollhom bżonn ifittxu l-kenn ta' xi dar residenzjali, f'xi dar fil- komunità jew f'San Vinċenz.

Qed ikollna talba kbira għaliex ħafna min- nies qed jagħrfu l-valur tas-servizz li aħna nagħtu ġewwa dawn id-djar u ġewwa San Vinċenz u jibqgħu jistennew sakemm jidħlu magħna, minflok jagħżlu li jmorru f'residenzi tal-privat jew inkella f'tal-Knisja.

Huwa proprju għalhekk li filwaqt li aħna nkomplu nipprovdu s-servizzi fil-komunità m'aħniex nittraskuraw is-servizzi ġewwa d-djar ta' l-anzjani u f'San Vinċenz fejn qegħdin nagħtu servizz mediku komplut u minn żewġ konsulenti fil-ġerjatrija li jkopru lil San Vinċenz u lill-isptar Zammit Clapp issa dawn telgħu għal ħamsa, dejjem biex is-servizz inkomplu nifirxuh.

Jien nixtieq nara li dan is-servizz tal-konsulenti jidħol anke wkoll fil- komunità.

F'dawn ir-residenzi nagħtu wkoll s-servizzi ta' physiotherapy, ta' speech therapy, ta' occupational therapy, ta' podoloġisti u f'dawn l- aħħar ġranet anke kellna żieda fin-numru ta' nurses.

Apparti mix-xogħol ta' manutenzjoni kontinwa li qed issir f'San Vinċenz, issa ġew stallati numru ta' air conditioners biex l-anzjani tagħna jkunu aktar komdi.

Dawn ġew stallati jew fejn ma kienx hemm jew inkella fejn l- apparat kien bil-ħsara.

Sar refurbishment qawwi fis-sala tan-nisa meqjusa bħala l-pscho- geriatric ward li dalwaqt tkun lesta.

Malli titlesta din il-ward u l-pscho-geriatric females jinġarru f'din il-ward il-ġdida se jibda r-refurbishment tas-sala psycho- geriatric males.

Proġett ieħor li għaddej bħalissa f'San Vinċenz huwa l-bini mill-ġdid ta' erba' swali ġodda u moderni.

Sur President, m'ilux kelli mistoqsija supplimentari fejn jien ġejt mitluba ngħid kemm se jkun dan l-investiment.

Dakinhar lill-Onor.

Jason Azzopardi għidtlu li jien ma nħobbx la nispara 'l fuq ħafna u lanqas nispara 'l isfel ħafna, u fil-fatt ma tantx kont qegħda żbaljata meta għidtlu li l-bini se jiġi jqum madwar Lm1 miljun.

Fil-fatt skond it-tender li għandna - naturalment bħalissa qiegħed issir l- phase 2 ta' dan il-proġett - il-prezz jitla' għal madwar Lm1,300,000.

Naturalment imbagħad ikun hemm l-ispejjez l-oħra għall-mechanical and electrical works u l-outdoor and indoor furniture.

Barra minn hekk, iċ- chapel trid tinbena hemmhekk ukoll pero' din tinvolvi spejjeż oħra.

Mr Speaker, dan juri kemm l-impenn tagħna jħares mhux biss lejn il-komunita' imma anke lejn dawk li fl-aħħar mill-aħħar ikollhom bżonn li jidħlu ġewwa d- djar ta' l-anzjani.

Hawnhekk m'aħniex qegħdin insemmu l-attivitajiet li jkunu għaddejjin ġewwa San Vinċenz relatati direttament ma' l-anzjani tagħna biex huma jgawdu kwalita' ta' ħajja aħjar.

Proprju fil-weekend li għadda grupp ta' anzjani minn San Vinċenz marru jqattgħu weekend ġewwa Għawdex u din kienet esperjenza pożittiva ħafna għalihom.

Jien minn hawnhekk nixtieq nirringrazzja lill-ħaddiema li organizzawha, għax din għamluha senza interessi u ħadu ferm gost jagħmluha kemm huma u kif ukoll l-anzjani.

Sur President, ma rridx ninsa nsemmi d-day centres iżda dan ma jfissirx li aħna nistgħu noqogħdu bil-qiegħda u ngawdu s-sitwazzjoni għaliex naturalment meta tieqaf tmur lura.

Aħna għandna l-impenn li nkomplu naħdmu biex nassiguraw li l-anzjani tal-lum u dawk ta' għada jkomplu jiġu mħarsa u naraw li jgawdu l-ogħla livell ta' ħajja li jixirqilhom u dan nagħmluh dejjem b'rispett u b'dinjità lejn kull wieħed u waħda minnhom.

Allura anke fejn tidħol ir-riforma fil-qasam tas-saħħa u fir-riforma tal- pensjonijiet li hija ggwidata minn dan il-prinċipju, altru milli rridu nimminaw il-qasam ta' l-anzjani.

Qed jimminaw il-qasam ta' l-anzjani dawk li minkejja li jafu xorta oħra, ma jridux jipparteċipaw fir-riformi li qegħdin isiru u jridu jiżirgħu ż-żerriegħa tad-dubju u tal-biżgħa, li fost l-anzjani malajr tixxettel.

Sur President, nagħlaq billi nirringrazzja lil dawk kollha li b'xi mod jew ieħor jaħdmu fil-qasam ta' l-anzjani, sew jekk huma mpjegati, sew jekk huma volontiera, kif ukoll lil dawk il-familjari li b'tant għożża u b'tant sagrifiċċju jieħdu ħsieb l-anzjani ġewwa darhom stess.

Proprju nagħlaq billi nifraħ lis-Sur Louis Portelli li ġie ippremjat bħala l-anzjan tas- sena għal din is-sena.

Grazzi, Sur President.

MR SPEAKER : Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Franco Galea.

ONOR.

FRANCO GALEA: Mr Speaker, forsi tiftakar li fil-maiden speech tiegħi kont għidt li f'din il-Kamra m'iniex se nilbes nuċċali, la ta' kulur u lanqas ta' ieħor u nħoss li dak li naħseb li huwa ġust jew li m'huwiex ġust għandi ngħidu.

Illum xtaqt nagħmel diversi punti imma se nibda billi nirriferi għar- risposta li ħadt illum mingħand l-Onor.

Jesmond Mugliett għad-domanda tiegħi 7480 għax ħassejt li kelli nkompli nżid fuqha.

Fil-fatt id- domanda lill-ministru għall-iżvilupp urban u toroq kienet tgħid hekk:

"Jista' l-ministru jgħid jekk it-triq li tinsab bejn bejn Triq San Patrizju taqsam għal ġo trejqet Don G Miriti f'Pembroke saritx mid- dipartiment tat-toroq u jekk hemmx permess, peress li jista' jagħti l- każ li ħafna ilma tax-xita li jkun ġej mit-toroq ta' fuq se jibqa' sejjer lejn il-housing estate?".

Jien għamilt din id-domanda għax ħassejt li huwa fl-interess anke ta' dawk ir-residenti li riċentement kellhom xi problemi minħabba d-drenaġġ u affarijiet oħra.

Ftit 'l isfel mill-istess triq għandna wkoll każ simili li fuqu kien hemm protest ġudizzjarju l-qorti minħabba xi għargħar li daħal f'xi djar u r-risposta ta' l-Onor.

Mugliett kienet tgħid hekk:

"Jien informat illi t-triq imsemmija mill-Onorevoli Interpellant kienet saret mill-Gvern Ċentrali żmien ilu u għalhekk il-manutenzjoni tagħha hija responsabilita tal-Kunsill Lokali.

Madankollu l-Awtorita' dwar it-Trasport għaddiet l-ilment ta' l- Onorevoli Interpellant lill-Kunsill Lokali sabiex jara x'inhu l-aħjar li jsir.".

Jien ridt risposta ġenwina fuq il-każ u wieħed irid joqgħod attent kif jirrispondi ċerti mistoqsijiet parlamentari.

Mill-ftit esperjenza li għandi f'din il-Kamra naf li l-mistoqsijiet parlamentari jsiru biex twassal il-punt tiegħek u tiġbed l-attenzjoni.

Dan il-każ inqala' meta jien kont fil-kunsill lokali u din it-triq kienet saret biex nevitaw il-problema li hemm iżjed 'il fuq minn St Catherine's School fejn hemm junction perikoluża u sooner or later se jkun hemm xi inċident fatali fiha.

Hemm ukoll junction oħra li tibqa' sejra għal Triq Sir Adrian Dingli u għal Triq San Patrizju li mbagħad toħroġ għall-main road li twassal għal Baħar iċ-Ċagħaq.

Li hija ta' periklu kbir.

Għalhekk nixtieq nappella li jieħdu ħsieb jirranġawha sew għax hemmhekk hemm skola kbira u probabbilment ħafna ġenituri jwasslu lil uliedhom l-iskola u allura qed nissugraw li jinqala' xi inċident.

Din it-triq kienet saret mill-kunsill lokali meta jien kont kunsillier u kont indunajt li xi ħadd qed jagħmel triq.

Jien kont staqsejt lill-kunsill lokali u ħadd ma rrispondieni ħlief meta mort fil-kunsill u l- ewwel qaluli li ma kenitx hemmhekk għax jekk wieħed jaqbad l-aerial views isib li ilhom minn żmien il-gwerra ta' l-Ingliżi u li sal-lum il-ġurnata għadha tagħmilhom il-MEPA.

Il-kuntrattur li kien qed jagħmilha naf min hu għax mort hemmhekk u ħadt ir-ritratti, voldieri din m'hijiex ir-risposta korretta.

Din saret mill-kunsill lokali ta' Pembroke u jekk wieħed jinvestiga l-każ jara li r-risposta m'hijiex aċċettabbli min-naħa tal- kunsill.

Allura jien qed ngħid lill-ministru biex jinvestiga dan il-każ.

F'Pembroke ngħataw ċerti kuntratti għat-tindif pero' t-toroq ilhom xahrejn ma jitnaddfu bil-konsegwenza li s-siti storiċi li għandna hemmhekk jistgħu jiġu affettwati, bħalma huma Pembroke battery li tinsab in-naħa ta' Triq l- Imħallef William Harding, in-naħa ta' Fort Pembroke, kif ukoll fiż-żoni residenjali fejn il-bini qed jitla' minn ġurnata għall-oħra.

Irrid nirrimarka wkoll li ċ-children's playground li hemm fi Triq l- Imħallef William Harding ġie mitluq kompletament.

Fil-fatt se npoġġi fuq il-mejda tal-Kamra ritratt tal-bandli li jinsabu fi Triq l-Imħallef William Harding, apparti li fil-bandli l-oħra hemm ukoll bandli perikolużi.

Għalkemm dan m'għandux x'jaqsam mal-ħmieġ, dawn huma affarijiet li jien ili niġbed l-attenzjoni għalihom minn meta kont kunsillier.

Nitlob il-permess sabiex inqiegħed xi ritratti fuq il-mejda tal-Kamra.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

FRANCO GALEA: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Sensiela ta' ritratti li juru postijiet f'Pembroke u l-Bajja ta' San Ġorġ, San Ġiljan.

Nixtieq niġbed l-attenzjoni li dawn l-affarijiet m'iniex se naċċettahom.

Jien naf li fil-kunsill lokali hemm nies validissimi li jridu jaħdmu.

Meta kont kunsillier jien kont naħdem tajjeb u kont ngħid li dan il-kunsill lokali jista' jkun eżempju għall-kunsilli lokali l-oħra fejn seta' kien hemm nucleus ta' nies jaħdmu flimkien u mill-bieb 'il ġewwa tal-kunsill ma kienx se jkun hemm politika.

Meta ndunajt li kien hemm xi affarijiet sejrin ħażin, is-sindku kien qalli li jien daħħalt il-politika.

Dan m'hu minnu xejn u qed nerġa' nirrepeti li għalija dan huwa insult u m'iniex se naċċettah.

Qed ngħid hekk anke għall-mod kif il-ministru rrisponda għall- mistoqsija tiegħi għax il-ministru ma jixraqlux dan.

Irrid insemmi wkoll it-telqa li hemm fl-afforestation project li beda l-gvern bi ftehim mal- kunsill lokali u għal raġunijiet varji ma tkompliex.

Fil-fatt ma kienx sar l-upkeeping tiegħu ħlief għal xi qtugħ ta' ħaxix u xi tisqija 'l hemm u 'l hawn.

Issa nixtieq ngħid xi ħaġa fuq il-bajja ta' San Ġorġ.

Inti u nieżel għal din il-bajja hemm bini storiku li jismu "Moyniham House".

Bħalissa qed tiġi wżata parti żgħira minnu mill-beach operation li qed tuża l-MTA.

Jien nistaqsi: Possibbli li l-ħafna uffiċjali tal-MTA – ta' min isemmi li hemmhekk hemm skola tal-catering li suppost l-istudenti li joħorġu minnha jridu jaħdmu fis-settur turistiku u minnha joħorġu wkoll uffiċjali tal-MTA u nies li jmorru jaħdmu fil-lukandi 4-star u 5-star li hemm f'dawk in-naħat – ma jindunawx bl-istat diżastruż li hemm hemmhekk?

Din hija xi ħaġa li biex tispjegaha trid tara r-ritratti.

Fil-ġenb tagħha, inti u tiela' għal Pembroke tista' tara l-ħmieġ, l-istat ta' telqa u żdingar li hemm.

Allura kif dawn l-uffiċjali tal-MTA jippretendu li jiċċekkjaw il-lukandi u jgħidulna kif irridu mmexxu l-lukandi tagħna - m'iniex qed ngħid għal kulħadd għaliex fosthom hemm ħafna nies kompetenti - meta qed iħallu l- ħmieġ wara biebhom u ħadd minnhom ma jirrapportah?

Safejn naf jien is- sezzjoni tal-beach cleaning qed tuża parti minn dan il-post u naddfet xi parti minnu.

L-istess nista' ngħid għall-faċċata ta' dan il-bini li jekk wieħed jiżbogħ partijiet minnha u forsi jsiru xi features kif sar fil-Valletta waterfront project għallinqas ikun qed jikkumplimenta mal-bajja.

Il-gvern ma jistax joħroġ liġijiet li trid tibża' għall-proprjeta' tiegħek u għal scheduled building u jagħmlu r-regolamenti lill-privat, meta mbagħad min-naħa tal- gvern jiġu traskurati binjiet bħal dawn.

Dawn l-affarijiet ma nistgħux nibqgħu naċċettawhom għax min hu responsabbli jrid jibda jerfa' l-piż tar- responsabilita' tiegħu.

Pembroke huwa sit storiku li jiġbed ħafna turisti, speċjalment mill- Ingilterra u għad iridu jiġu n-neputijiet ta' dawk in-nies li kienu joqogħdu hemmhekk fi żmien il-gwerra.

Fi żmien il-Ministru Zammit Dimech kienu rranġaw Pembroke battery u kien sar proġett li nkluda fih gun post fejn kien hemm il-kanuni u partijiet oħra li kienu jservu bħala staff quarters.

Fil-fatt kien hemm anke l-pjanti, imma llum dawn il-pjanti kissruhom u dan il-post jinsab kompletament fi stat ta' abbandun u ta' telqa.

Niġi issa għal Fort Pembroke li huwa parti mill-wirt storiku tagħna.

Jien poġġejt ir-ritratt tiegħu fuq il-mejda tal-Kamra, imma ovvjament min qed jismagħna mhux se jarah.

Nista' ngħid li kulma se nuri huwa ritratt kollu ħaxix għax is-sur ta' Fort Pembroke li qed jintuża minn skola privata huwa mgħotti bil-ħaxix u qed issirlu ħsara kbira.

Għalhekk jien nappella biex il-gvern jew min hu responsabbli, jinvestiga dawn l-affarijiet.

Nixtieq nagħlaq dan l-intervent tiegħi billi nirriferi għall-każ ta' l- iSptar Mater Dei, li huwa wieħed delikat fejn il-gvern immexxi mill-Onor.

Gonzi qed jieħu l-passi kollha biex jieħu ħaqq fuq il-flus li qed jonfoq il- pajjiż.

Huwa tajjeb li ngħid li l-Onor.

Gonzi m'hu se jippermetti lil ħadd li juża flus il-poplu b'mod qarrieqi jew b'mod traskurat.

L-Onor.

Gonzi m'għandux bżonn lil Franco Galea jiddefendih, pero' hawn ħafna nies bħali li jħossu li għandhom jirrispondu għal dak li ntqal il-ġimgħa l-oħra fil- Parlament, cioe' li wieħed mill-konsulenti huwa l-kuġin tal-Prim Ministru.

L-intenzjoni tiegħu, kif fhimtha jien, kienet biex juri li l-Prim Ministru kellu xi conflict of interest.

Naċċertakom li kulma jagħmel il-Prim Ministru jkollu raġunijiet tajba u żgur li mhux qed jagħmel dawn l- affarijiet biex jittradixxi lill-ebda ċittadin Malti, hu min hu u ta' liema kulur hu.

MR SPEAKER: Ikkonkludi, jekk jogħġbok.

ONOR.

FRANCO GALEA: Illum bħala ċittadin Malti ħassejt li għandi nirrispondi għal dan.

Il-verita' hija li kien hemm min ħaseb li l-Onor.

Gonzi se jħalli l-affarijiet jgħaddu minn taħt imnieħru mingħajr ma jirreaġixxi.

Pero' l-Onor.

Gonzi mhux se jieqaf quddiem dawn l-affarijiet.

F'dan il-pajjiż għandna x-xorti li għandna Prim Ministru li għadu żgħir, modern, flamboyant u li żgur mhux se jaqta' qalbu mill-isfidi li għandu quddiemu.

Dik hi l-verita', Mr Speaker.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Kamra hi aġġornata għal għada t-Tlieta, 5 ta' Ottubru fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

ĊITTADINI TAL-UE - XIRI TA' PROPRJETA' F'MALTA

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk ċittadin ta' l-Unjoni Ewropea li jkun diġa' xtara l-ewwel proprjeta' immobbli tiegħu f'Malta jistax jew le jixtri t-tieni proprjeta' immobbli sabiex jikriha lil ċittadini ta' l-Unjoni Ewropea?

ONOR.

TONIO BORG: Is-suġġett tal-mistoqsija jirrigwardja l-capital transfer duty department, għalhekk nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

PERSUNI TA' NAZZJONALITA' BARRANIJA – XIRI TA' PROPRJETA' F'MALTA

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jindika l-ammont ta' talbiet għall-AIPP - acquisition of immovable property permits - li kien hemm minn barranin din is-sena għal xiri ta' proprjeta' f'Malta?

Kemm minnhom kienu ċittadini ta' l-Unjoni Ewropea u kemm le?

Kemm minnhom ġew rifjutati?

ONOR.

QRATI - GĦAJNUNA LEGALI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jaħseb il-Viċi Prim Ministru li s-sistema ta' l- għajnuna legali fis-sistema ġudizzjarja Maltija għandha bżonn tiġi ristrutturata sabiex kull akkużat ikollu d-dritt effettiv li jagħżel l- avukat tal-fiduċja tiegħu?

ONOR.

TONIO BORG: Is-sistema ta' l-għajnuna legali ilha taħdem għal dawn l- aħħar snin, sija fil-kamp penali kif ukoll f'dak ċivili.

Is-sistema indikata mill-Onor.

Interpellant diġa' ġiet użata fis-snin preċedenti.

Hija riżultat fi spejjeż projbittivi u imprevisti, apparti l-fatt li ma kenitx garanzija li qed tingħata limitatament lil min verament għandu bżonnha.

Għalhekk m'hemmx ħsieb li din tiġi ristrutturata fil-linja indikata mill-Onor.

Interpellant.

EURO-MED - SEDE TA' L-ASSEMBLEA PARLAMENTARI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid x'passi jew azzjoni qiegħda tieħu/ħadet Malta - dment li dan mhux ta' xi preġudizzju għall-ħidma diplomatika Maltija - sabiex is-sede ta' l-Assemblea Parlamentari tal-Euro-Med tkun ibbażata f'Malta?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: S'issa m'hemm ebda ħjiel li din l-assemblea se jkollha sede permanenti.

PROBATION OFFICERS

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jindika kemm hu n- numru ta' probation officers bħalissa?

Meta hu maħsub li jerġgħu jiftħu l- applikazzjonijiet għall-ingaġġ tagħhom?

ONOR.

TONIO BORG: Fil-preżent fl-uffiċċju tal-probation hemm żewġ senior probation officers u disa' probation officers.

Il-gvern huwa kommess li l-uffiċċju tal-probation ikollu r-riżorsi umani neċessarji biex ikun jista' jaħdem b'mod effiċjenti, għalhekk jekk u meta tinħass il-ħtieġa jittieħdu l-proċeduri neċessarji biex isir ingaġġ ġdid.

DAR MALTA FI BRUSSELS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Billi skond ma kiteb l-Onor.

John Dalli f'"The Malta Independent on Sunday" ftit ġimgħat ilu li: "the Brussels property project was conceived, controlled and pushed by the permanent representative in Brussels as well as that the choice of the site, and its eventual change were his responsibility, as were the specifications for refurbishment and the choice of experts and professionals who assisted in this exercise", jista' il- Ministru jikkonferma li r-rappreżentant permanenti fi Brussels kien responsabbli għal dan kollu?

Min għabbieh b'din ir-responsabbilta'?

Jikkonferma li l-financial regulations tal-gvern kienu dejjem rispettati?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Billi dan il-bini ma jinkludix biss l-Ambaxxata ta' Malta għall-Belġju u l-Lussemburgu u r-rappreżentanza permanenti ta' Malta għall-Unjoni Ewropea, nitlob l-Onor.

Interpellant jirriferi l- mistoqsija tiegħu lill-ministeru konċernat li kien inkarigat mix-xiri ta' din il-proprjeta'.

MISSJONI DIPLOMATIKA MALTIJA GĦALL-UE FI BRUSSELS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid x'kien preċiżament ir-rwol speċifiku tal-MIMCOL fix-xiri tal-bini tal-missjoni diplomatika Maltija għall-Unjoni Ewropea fi Brussels?

Minn min u meta ngħataw l-inkarigu tagħhom, meta intemm dan l- inkarigu u lil min irrapportaw lura?

Jista' iqiegħed fuq il-mejda tal- Kamra kopja tar-rapport imħejji mill-MIMCOL?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Billi dan il-bini ma jinkludix biss l-Ambaxxata ta' Malta għall-Belġju u l-Lussemburgu u r-rappreżentanza permanenti ta' Malta għall-Unjoni Ewropea, nitlob lill-Onor.

DAR MALTA FI BRUSSELS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid x'tip ta' kollaborazzjoni kien hemm bejn ir- rappreżentant permanenti fi Brussels u l-MIMCOL sakemm dawn lestew il-ħidma tagħhom?

Jista' jgħid jekk ċerti rakkmandazzjonijiet li għamlet il-MIMCOL u d-deċiżjonijiet li ħadet kenux influwenzati mir-rappreżentant permanenti fi Brussels?

ONOR.

DAR MALTA FI BRUSSELS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid x'kien preċiżament ir-rwol tal- ministeru tal-finanzi fit-transazzjoni tax-xiri ta' Dar Malta fi Brussels?

Kien hemm xi stadju jew ieħor fejn dan il-ministeru wera t-tħassib tiegħu dwar l-ammont li kien se jintnefaq fuq dan il-bini?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: F'dan il-każ ir-rwol tal-ministeru tal-finanzi kien l-aspett finanzjarju tat-transazzjoni nnifisha, jiġifieri l- finanzjament ta' l-ispiża relatata.

DAR MALTA FI BRUSSELS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Il-gvern irrikorra għal self bankarju sabiex ikun jista' jonora l-obbligi tiegħu dwar ix-xiri ta' Dar Malta fi Brussels?

ONOR.

DAR MALTA FI BRUSSELS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Minn mindu nxtrat Dar Malta fi Brussels, jista' il-Ministru jgħid jekk kienx hemm aġenziji/azjendi tal-gvern li wrew minn rajhom interess li jikru spazju f'dan il-bini?

Kien hemm aġenziji/azjendi tal-gvern li diġa' ġew inkoraġġuti li jikkunsidraw jikru spazju fl-istess bini?

ONOR.

QRATI - KAWŻI

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kif ġew assenjati l- kawżi fil-qorti tal-maġistrati, b'indikazzjoni ta' l-ismijiet tal- maġistrati, fis-snin 2000, 2001, 2002, 2003 u 2004 (sal-31 ta' Awissu)?

Kemm ġew deċiżi kawżi minn kull maġistrat?

Kemm hemm kawżi pendenti quddiem kull maġistrat mis-snin 2000, 2001, 2002, 2003 u 2004 (sal-31 ta' Awissu)?

ONOR.

TONIO BORG: L-informazzjoni mitluba dwar il-qrati kriminali u l- qrati ta' Għawdex tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta.

F'dak li jirrigwarda l-qrati ċivili ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba minnu tinsab fis-site www.justice.gov.mt taħt court statistics li tinsab f'court services.

Ovvjament għandu jaċċessa għall- istatistika taċ-ċivili.

L-istatistika tinkludi l-kawżi introdotti – assenjati - imħallef b'imħallef, kawżi maqtugħa - deċiżi - imħallef b'imħallef, kif ukoll dawk pendenti - attivi.

L-istatistika tmur lura għas-sena 2000 u hija aġġornata sa Awissu 2004.

ĠUSTIZZJA U INTERN - SEGRETARJAT PRIVAT - IMPJEGATI

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jagħti rendikont dettaljat ta' l-istaff tas-segretarjat privat fil-ministeru tiegħu u tas-segretarju parlamentari tiegħu?

Jista' jgħid fejn jgħixu wieħed, wieħed u l-kariga li għandhom fil-ministeru?

ONOR.

TONIO BORG: Lista li turi l-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il- mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta.

ĠUSTIZZJA U INTERN – IMPJEGATI

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jagħti rendikont dettaljat ta' l-istaff kollu tal-Ministeru?

ONOR.

TONIO BORG: Lista ta' l-istaff fl-uffiċċju tas-segretarjat permanenti tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta.

Nirriferi wkoll għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 7338 f'din l- istess seduta.

LABORATORJU FORENSIKU

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jikkunsidra l-Viċi Prim Ministru li wasal iż-żmien li l- laboratorju forensiku jkun attrezzat sa snienu biex jaqdi l-esiġenzi ta' l- investigazzjonijiet kriminali tal-pulizija, peress li dan il-laboratorju ta' spiss qiegħed jispiċċa fuq l-aħbarijiet minħabba li l-esperti ma jistgħux jespletaw l-inkarigi li jingħataw mill-qrati bi problemi kbar għall-aħjar amministrazzjoni tal-ġustizzja?

ONOR.

TONIO BORG: Filwaqt li ninsab informat li ma jirriżultax li hemm xi diffikultajiet f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-esperti nominati mill- qorti li jagħmlu parti mit-taqsima forensika tal-pulizija, nissuġġerixxi li l-Onor.

Interpellant jindirizz l-mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

EŻAMIJIET TAL-MATSEC U TAS-SEC

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi:, jista' il-Ministru jgħid kemm qagħdu studenti, bniet u subien separatament, għar-resits tal-MATSEC u tas-SEC għal kull suġġett?

Kemm għaddew?

Kemm kien hemm mill-iskejjel ta' l-Istat, tal- knisja u dawk indipendenti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PULIZIJA – TESTIJIET TAN-NIFS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm saru testijiet tal-breathalyser fuq sewwieqa matul din is-sena?

Kemm instabu pożittivi?

Dawn kollha tressqu l-qorti?

ONOR.

TONIO BORG: Bejn Jannar u Awissu ta' din is-sena kien hemm 70 sewwieq li l-pulizija għamlitlu t-test tan-nifs fuq suspett li kien qed isuq taħt l-influwenza ta' l-alkoħol.

Minn dawn 36 irriżultaw fil- pożittiv, filwaqt li 34 irrifjutaw jew it-test ma kienx komplut.

F'kull każ qed jittieħdu proċeduri kriminali quddiem il-qorti.

SEC/MATSEC – LETTERATURA INGLIŻA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 6301, jista' il-Ministru jgħid minn min hu magħmul il-bord tas-sillabu tal- letteratura Ingliża?

Il-bord li mistenni jiltaqa' ix-xahar id-dieħel huwa l-istess wieħed tas-sena li għaddiet?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-bord tas-sillabu tal-letteratura Ingliża fil- Livell tas-Sec kien magħmul mis-Sur George Camilleri u s-Sur John Preca tad- diviżjoni ta' l-edukazzjoni, is-Sur Charles Calleja mill-universita' u s- Sinjorina Antoinette Pace minn skola privata.

Informat ukoll li f'Ottubru 2004 il-bord tal-Matsec se jistaqsi lill- għalliema tas-suġġett biex jagħtu s-suġġerimenti tagħhom ta' kotba li jixtiequ jaraw fis-sillabu l-ġdid għall-2007.

Wara l-bord jagħżel numru ta' kotba u jitlob l-approvazzjoni tas-senat ta' l-universita'.

TAL-QROQQ - PIXXINA NAZZJONALI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Peress li fix-xhur tas-sajf kien hemm numru ta' ittri fil-ġurnali dwar diversi nuqqasijiet fil-pixxina nazzjonali f'Tal- Qroqq, jista' il-Ministru jgħid min hu responsabbli mit-tmexxija tagħha bħalissa?

Kemm hu stmat li jrid jintnefaq biex isiru t-tiswijiet kollha neċessarji fil-vaska prinċipali?

Il-vaska ż-żgħira qed tintuża b'mod regolari?

Min hi l-persuna li b'mod dirett hi responsabbli f'isem il- kunsill Malti għall-isport?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-kunsill Malti għall-isports huwa responsabli għall-faċilitajiet sportivi.

Fil-preżent qed isiru testijiet biex jiġi stabilit x'tiswijiet huma meħtieġa.

Stima provizzjonali għax- xogħol preliminari tammonta għal Lm10,000.

Iż-żewġ vaski qed jintużaw fuq bażi regolari.

Is-Sur Sinclair Cassar hu l-persuna responsabbli direttament f'isem il-kunsill Malti għall-isports.

BIRGU - SKOLA LORENZO GAFA'

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx kap ta' skola fl- iskola tal-Fortini, għax jidher li s'issa għadu ma ġiex appuntat kap ġdid?

Jista' jgħid meta hu maħsub li jkun hemm kap f'din l-iskola?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-iskola sekondarja Lorenzo Gafa' (Fortini) għandha kap u tim ta' tmexxija.

L-iskola bdiet ix-xogħol tagħha b'mod normali.

SAĦĦA - RADIOGRAPHERS

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid x'inhi l-pożizzjoni tat-13-il radiographer li se jiggradwaw f'Novembru 2004?

Hemm ħsieb li dawn jiġu impjegati mad-diviżjoni tas-saħħa?

Fil-każ tar-radiographers, jeżisti l- full complement?

Jista' il-Ministru ġentilment iwieġeb dawn il- mistoqsijiet waħda waħda?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-complement tar-radiographers fid-diviżjoni tas- saħħa qed jiġi rivalwat.

Meta jitlesta dan l-eżerċizzju jiġu mpjegati r- radiographers skond il-vakanzi li jirriżultaw.

SVPR - ĦADDIEMA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid jekk ġewx impjegati xi nies - minbarra nurses u tobba - fir-residenza San Vinċenz de Paule f'din l-aħħar sena?

Kien hemm xi health assistants, care workers jew studenti ta' l-ESTS li ġew impjegati f'din l-aħħar sena?

Jista' jagħti l-grad ta' kull min ġie impjegat fl-SVPR f'din l-aħħar sena?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: F'din l-aħħar sena ġew impjegati żewġ casual substitute clerks u clerk fir-residenza San Vinċenz De Paule.

Ma kien hemm ebda health assistants jew careworkers jew ESTS li ġew impjegati f'din l-aħħar sena.

SIĠĠIEWI - ART TAL-GVERN

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hemmx ħsieb li medda art tal-gvern li hi mdawwra bi Triq l-Imdina u Triq Dun Manwel Zammit, fis-Siġġiewi tiġi żviluppata f'dar għall-anzjani, kif ġie anke propost mill-kunsill lokali tas-Siġġiewi?

ONOR.

TONIO BORG: L-uffiċċju konġunt jamministra medda art tal-gvern li hi mdawwra bi Triq l-Imdina u Triq it-Tabib Nikol Zammit (u mhux Triq Dun Manuel Zammit kif imsemmi fil-mistoqsija) fis-Siġġiewi.

Barra t-talba tal- kunsill lokali tas-Siġġiewi hemm żewġ talbiet oħra għall-iżvilupp ta' din l- art.

It-talbiet qed jiġu kkunsidrati sabiex jiġi determinat l-aħjar użu li jista' isir mill-art.

RESTAWR FI KNEJJES - EŻENZJONI MILL-VAT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid jekk jistax jiġi kkunsidrat li xogħlijiet ta' restawr, b'mod partikolari/anke restawr fi knejjes, jiġu meħlusa mill-ħlas tal-VAT, anke minħabba l-fatt li dan ix-xogħol isir wara ġbir minn fost il-poplu?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: F'dan il-każ ir-rwol tal-ministeru tal-finanzi kien l-aspett finanzjarju tat-transazzjoni nnifisha, jiġifieri l- finanzjament ta' l-ispiża relatata.

SIĠĠIEWI - APPLIKAZZJONI GĦAL BINI TA' DAR GĦALL-ANZJANI

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta' Soċjali: B'riferenza għall-applikazzjoni li saret mill- housing authority - MEPA 1719/04 - tista' il-Ministru tgħid jekk ġiex ikkunsidrat li l-iżvilupp propost fi Triq l-Imdina/Triq Dun Manwel Zammit jiġi sostitwit bl-iżvilupp suġġerit mill-kunsill lokali Siġġiewi, cioe' li ssir dar għall-anzjani?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li wara li l-awtorita' tad-djar ikkunsidrat il-proposta tal-kunsill lokali tas-Siġġiewi ġie deċiż li tkompli bil-pjan oriġinali li tibni 70 appartament fil-post indikat mill- Onor. Interpellant.

ĊITTADINI MILL-UE – IMPJIEG F'MALTA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 6907, li oriġinarjament saret lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi u li issa ġiet riferuta lilu, u cioe' jgħid kemm jammonta n-numru ta' ħaddiema mill-pajjiżi membri fl-Unjoni Ewropea li mill- 1 ta' Mejju 2004 ġew jaħdmu f'Malta?

Jista' jgħid ta' liema nazzjonalita' huma u x'tip ta' xogħol qed jagħmlu?

Jista' jgħid x'inhi l-eta' medja ta' dawn il-ħaddiema?

ONOR.

TONIO BORG: Dwar l-ewwel parti tal-mistoqsija ninsab informat li mill-1 ta' Mejju 2004 saru 451 applikazzjoni sabiex ċittadini mill-Unjoni Ewropea jaħdmu f'Malta.

Il-persuni konċernati ġejjin mill-pajjiżi li jidhru hawn taħt.

Saru wkoll tliet applikazzjonijiet dwar ċittadini Norveġiżi (pajjiż ta' l-EEA).

Lista dwar ix-xogħol li għalih intalab permess tpoġġiet fuq il-mejda tal- Kamra aktar kmieni fis-seduta.

Ninsab informat ukoll li ma tinżammx statistika kif mitluba mill-Onor.

Interpellant fit-tielet parti tal-mistoqsija tiegħu.

Nirriferi wkoll lill-Onor.

Interpellant għat-tweġibiet ta' mistoqsijiet parlamentari 6991 u 7328.

|Awstrija |13 | |Belġju |10 | |Repubblika |8 | |Ċeka | | |Danimarka |3 | |Finlandja |5 | |Franza |25 | |Ġermanja |52 | |Greċja |1 | |Irlanda |14 | |Italja |51 | |Latvja |17 | |Lussemburgu |1 | |Olanda |18 | |Polonja |13 | |Portugall |1 | |Slovakkja |8 | |Spanja |9 | |Svezja |27 | |Renju Unit |169 | |Ungerija |6 | |Total |451 |

ĊIRKEWWA - TISQIFA TAL-PASSIĠĠIERI

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall- Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk hux possibbli li l-aħħar parti tat-tisqifa tal-passiġġieri li hemm fiċ-Ċirkewwa tiġi magħluqa biex isservi bħala protezzjoni mill-elementi għall- passiġġieri li jkunu jistennew il-vapur ta' Għawdex?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Permezz tal-proġett tal-mollijiet u t-terminals ġewwa ċ-Ċirkewwa u l-Imġarr, il-mezz ta' trasport marittimu bejn Malta u Għawdex ikompli jissaħħaħ.

Għaldaqstant l-awtorita' marittima flimkien mal-Gozo Channel, operatur tas-servizz, kontinwament jaraw kif is-servizz għall- passiġġieri jista' jiġi mtejjeb.

Madankollu dan isir fil-kontest ta' l- iżvilupp li għad baqa' xi jsir fuq dan il-proġett.

AWTORITA' MARITTIMA MALTIJA - BĊEJJEĊ TAL-BAĦAR

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid x'inhu n-numru ta' bċejjeċ tal- baħar (jekk hemm) ta' sidien/kumpanniji Maltin li huma reġistrati ma' reġistri navali barranin, partikolarment dawk li jgħidulhom reġistri miftuħin (open registries)?

Jista' jgħid kemm hawn bnadar barranin rappreżentati f'Malta, jekk hawn, u x'inhuma r-relazzjonijiet li dawn għandhom ma' l-awtorita' marittima Maltija?

Jista' jgħid kemm-il biċċa tal-baħar (jekk kien hemm) ħalliet il-bandiera Maltija biex tinkiteb ma' bandiera oħra appena Malta daħlet fl-Unjoni Ewropea?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

ĊIRKEWWA: TISQIFA TAL-PASSIĠĠIERI - NEON TUBES

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jara li n- neon tubes li hemm taħt it-tisqifa tal-passiġġieri fiċ-Ċirkewwa jerġgħu jinxtegħlu?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

UNIVERSITA' - GOZO CENTRE - KORSIJIET

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il-Ministru tagħti lista tal-korsijiet universitarji li qed jinżammu fil-Gozo centre ta' l-Universita' ta' Malta?

Kemm huma l-istudenti f'kull kors?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Fil-preżent qed jinżammu dawn il-korsijiet fil- Gozo centre ta' l-Universita' ta' Malta:

|Isem tal-Kors |Stude| | |nti | |Certificate in lace |10 | |studies | | |Diploma in commerce |12 | |Preparatory course for |14 | |the MA in islands and | | |smal States studies | | |Qualifying courses for |3 | |the MA in history | |

Barra minn hekk f'Ottubru mistennija jibdew ukoll il-korsijiet li qed jidhru hawn taħt flimkien man-numru ta' applikanti li ġew aċċettati għal kull kors:

|Isem tal-Kors |Studen| | |ti | |Diploma in |4 | |information | | |technology | | |Diploma in lace |14 | |studies | | |Bachelor of commerce |17 | |MA in Islands and |21 | |small States studies | |

ŻABBAR: TRIQ IL-MARLOĊĊ - TABELLI TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jara li jsiru tabelli ġodda tat- traffiku, kif ukoll sinjali sofor, quddiem garaxxijiet u oħrajn bojod li jindikaw fejn għandu jsir parking fi Triq il-Marloċċ, f'Ħaż Żabbar?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Minn riċerka li saret fir-records tad-direttorat ta' l-immaniġġjar tat-traffiku rriżulta li ma kien hemm l-ebda talba mill- kunsill lokali għal dawn il-miżuri ta' traffic management.

Għaldaqstant id- direttorat se jikkuntattja lill-kunsill lokali ta' Haż-Żabbar sabiex jara x'jista' isir.

DJAR TA' L-ANZJANI

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l- Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid jekk ġewx magħżulin xi djar privati ta' l-anzjani oħra, minbarra t-tnejn li diġa' hemm, biex jagħtu servizz taħt il-public private partnership scheme?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-bord ta' l-għażla ffinalizza r-rapport tiegħu fuq l-applikazzjonijiet mitfugħa iżda s'issa l-għażla għadha ma saritx.

SIĠĠIEWI – BINI TA' DAR GĦALL-ANZJANI

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l- Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Il-Ministru beħsiebu jirrikkmanda li l- medda ta' art tal-gvern li hija mdawwra bi Triq l-Imdina u Triq Dun Manwel Zammit, fis-Siġġiewi tiġi żviluppata f'dar għall-anzjani kif ġie suġġerit ukoll mill-kunsill lokali tas-Siġġiewi?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Id-dipartiment anzjani u kura fil-komunita' ma rċieva l-ebda talba biex medda ta ' art fis-Siġġiewi tiġi żviluppata f'dar għall-anzjani.

NOLLIJIET TAL-VAPURI - SUSSIDJU LILL-ISTUDENTI

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Peress illi dalwaqt se terġa' tibda s-sena akkademika, tista' il-Ministru tgħid meta se tingħata ż-żieda fuq is-sussidju lill-istudenti minħabba ż-żieda fin-nollijiet tal-vapuri?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Il-kumpens għaż-żieda fin-nollijiet qed jigi kkunsidrat mill-ministeru tal-finanzi.

GĦAWDEX: HERITAGE MALTA - CO-ORDINATORS

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid jekk hux se jiġu maħtura co-ordinators Heritage Malta f'Għawdex, bħalma nħatru f'Malta, u jekk se jinħatru jista' jgħid xi kwalifki ntalbu jew se jintalbu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Bħalissa Heritage Malta qiegħda tibni l- istruttura tagħha.

L-għadd ta' co-ordinators se jinħatru f'postijiet fejn ġie deċiż li hemm il-ħtieġa.

Fl-uffiċċju ta' Għawdex se jinħatru żewġ co- ordinators, wieħed corporate services u ieħor public programmes.

SIGURTA' SOĊJALI - KONTRIBUZZJONIJIET TA' L-ANZJANI

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta' Soċjali: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari 6352 dwar il-kontribuzzjonijiet ta' l-anzjani għas-sena 2002, tista' il-Ministru tgħid jekk il-verifika li suppost kienet bdiet iffinalizzatx ruħha?

X'kien ir-riżultat tagħha?

Jekk din il-verifika għadha ma ntemmitx, hemm xi ħjiel meta se tispiċċa?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Il-verifika li għaliha qed jalludi l-Onor.

Interpellant għadha għaddejja.

PULIZIJA - SURĠENTI

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari 3471 u 6389, jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid meta se jinħatru l-kumplament tat- 43 surġent fil-korp tal-pulizija meta dawn ilhom li applikaw minn Settembru 2003 u jidher li dan il-proċess ilu jkarkar għal ċertu żmien?

ONOR.

TONIO BORG: Kif diġa' għedt fit-tweġiba preċedenti dwar l-istess suġġett, il-ħatriet imsemmija jingħataw meta l-esiġenzi tas-servizz ikunu jippermettu.

L-ewwel grupp li għadda u ġew minn ta' quddiem diġa' inħatru, ħaġa li l-Onor.

Interpellant insiet issemmi fid-domanda tagħha.

Malli jkun hemm ħtieġa jidħlu l-oħrajn li għaddew skond l-ordni tal-mertu tagħhom.

BELT VALLETTA - CUSTOMER CARE CENTRE

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l- Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid x'kienet id- deċiżjoni li ttieħdet dwar il-post li kellu jiffunzjona bħala customer care centre għad-dipartiment ta' l-anzjani fil-Belt Valletta?

Jekk dan il-post mhux se jiffunzjona bħala tali, id-dipartiment ta' l-anzjani neħħa kull ħsieb li jiftaħ customer care centre fil-Belt, Valletta?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Id-diskussjonijiet fuq il-post li kellu jiffunzjona bħala customer care centre fil-Belt Valletta għadhom ma ġewx konklużi.

Biss, wara li l-permessi meħtieġa ġew approvati mill-MEPA, id-deċiżjoni mistennija tittieħed dalwaqt.

ARTIJIET - PROPRJETA' TAL-GVERN

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: B'riferenza għall-encroachment li d-dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk l- imsemmija proprjeta' għadhiex tal-gvern, peress li qed jintbagħtu kontijiet għall-pagament mid-dipartiment ta' l-artijiet?

ONOR.

TONIO BORG: Minn riċerka li għamlet it-taqsima proprjeta' tal- gvern jidher li l-proprjeta' li għamlet riferenza għalihom l-Onor.

Interpellant huma tal-gvern.

SVPR – VOT KAPITALI 7009

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l- Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid minn Vot Kapitali 7009 dwar ir-residenza San Vincenz de Paule ta' Lm400,000 kif jidher fl- aħħar budget, kemm intnefqu s'issa fuq proġetti li saru f'din ir-residenza?

Liema kienu dawn il-proġetti?

Jista' jgħid x'inhuma l-proġetti l-oħra ppjanati li jsiru sa l-aħħar ta' din is-sena fl-istess residenza u li se jkunu mħallsa minn Vot Kapitali?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Minn Vot Kapitali 7009 dwar ir-residenza San Vinċenz de Paule s'issa ntnefqu Lm112,064.

Dawn intnefqu f'adjustable beds complete with mattresses u air conditioning system f'Ward 3/4 Nisa u f'apparat mediku ieħor għas-swali.

Il-proġetti l-oħra li huma ppjanati li jsiru sa l-aħħar ta' din is-sena fir- residenza San Vinċenz de Paule huma: air-condition system f'ward 9/10 nisa; xiri ta' tail-lift van; tkomplija tal-proġett ta' wards 1/2/3/4 nisa; lifts 5/6/7/8 males; refurbishment psychogeriatric female ward li wasal biex jitlesta; u refurbishment psychogeriatric male.

PART-TIME SOCIAL ASSISTANTS

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l- Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid x'inhu n-numru ta' part-time social assistants li qegħdin jaħdmu sal-ġurnata tal-lum?

Kemm hemm minnhom li qegħdin jagħtu s-servizz tagħhom fil-komunita'?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: In-numru ta' part-time social assistants li qegħdin jaħdmu sal-ġurnata tal-lum huwa ta' 514.

Minnhom hemm 303 li jaħdmu fil- komunita', 55 fid-day centres, 59 fid-djar residenzjali ta' l-anzjani u 37 fir-residenza San Vincenz de Paule.

TOROQ - TISWIJA TA' BANKINA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jara li ssir il-bankina tat-triq li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, peress li din taqa' taħt il-gvern ċentrali?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-awtorita se tibgħat perit f'din it-triq sabiex tara x'inhu l-aħjar li jsir.

SPTARIJIET TAL-GVERN - SERVIZZ TA' L-IKEL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx ħsieb li s-servizz ta' l-ikel fl-isptar San Luqa, fir-residenza San Vincenz de Paule u fl- isptar Zammit Clapp jiġi pprivatizzat?

Jekk iva, meta?

X'inhu l-ħsieb tal- gvern, li jingħata lil kuntrattur wieħed jew aktar?

Jista' jgħid jekk f'Settembru 2004 deherx xi ħaġa fil-gazzetta tal-gvern rigward dan?

Jekk iva, x'kien hemm?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Is-sistema ta' l-ikel fl-isptarijiet tal-gvern u d- djar ta' l-anzjani qed tiġi riveduta.

Hemm diversi possibbiltajiet li qed jiġu studjati u għadu kmieni biex wieħed jagħti iżjed dettalji.

SIGURTA' SOĊJALI – KONTRIBUZZJONIJIET TA' L-ANZJANI

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid jekk il- kontribuzzjonijiet li qegħdin iħallsu l-anzjani fil-preżent humiex jirriflettu l-kalkoli skond Avviż Legali 259 ta' l-2004?

Jekk le, jidhrilha l-Ministru li aktar ma jgħaddi żmien aktar se jkun ta' inkonvenjent kbir għal ħafna anzjani li jkunu jridu jħallsu lura arretrati mill-1 ta' Jannar ta' din is-sena?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Id-dipartiment tas-sigurta' soċjali bħalissa qed jirċievi mingħand id-dipartiment għall-anzjani u servizzi fil-komunita' ir- rati ta' tnaqqis li jirriflettu l-kalkoli skond Avviż Legali 259 ta' l- 2004.

Dan sar wara li l-istess anzjani għamlu d-dikjarazzjoni tad-dħul tagħhom.

Qed isir dak kollu possibbli biex dan l-eżerċizzju jitlesta fl- iqsar żmien possibbli.

BIRKIRKARA – BDIL TA' ARBLI TAD-DAWL

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jagħti struzzjonijiet lill-korporazzjoni Enemalta biex arblu antik u msaddad quddiem Rizzo Service station f'Birkirkara jitneħħa, kif ukoll jitnaddfu wires elettriċi quddiem l-istess arblu li huma miksija ħaxix ħażin u waslu biex jinqatgħu?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ix-xogħol meħtieġ biex jinbidlu l-arbli fl-area imsemmija mill-Onor.

Interpellant għandu jibda din il-ġimgħa.

Dan ix-xogħol mistenni jieħu numru ta' ġimgħat għax hu pjuttost estensiv.

BIRKIRKARA: TRIQ BORG – BOZOZ MAQTUGĦIN

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jindaga jekk il-korporazzjoni Enemalta tistax tagħmel upgrading tal-bozoz - mhux kollha - ta' Borg Street, Birkirkara għaliex hemm id-dlam f'ċerti partijiet?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħti l-isem sħiħ tat-triq biex tkun tista' issir l-investigazzjoni meħtieġa.

Dan minħabba li hemm seba' toroq kollha b'kunjom 'Borġ' f'Birkirkara.

RABAT: TRIQ FERRIS – VETTURI ABBANDUNATI

L-ONOR.

JOSEPH CASSAR staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jara li jitneħħew tliet vetturi fi Triq Ferris, fil-parkeġġ ta' ħdejn l-iskola, fir-Rabat peress li ilhom abbandunati?

ONOR.

TONIO BORG: Minn spezzjoni li għamlet il-pulizija nhar id-29 ta' Settembru 2004, ma jirriżultax li hemm xi vetturi abbandunati.

GĦAJN DWIELI - TISWIJA TA' TRIQ

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jara li tissewwa l-ħsara fit-triq li hemm maġenb il-lights ta' Għajn Dwieli qabel il-mini lejn Bormla, peress li kull karozza qed ikollha tgħaddi minn skoss kbir?

Ma jidhirlux il-Ministru li dan in-nuqqas ma jikkumplimentax ix-xogħol tajjeb li sar taħt il-mini ta' Għajn Dwieli?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-awtorita dwar it-trasport se tibgħat perit sabiex jispezzjona din it-triq u jara x'inhu l-aħjar li jsir biex kemm jista' ikun malajr jiġi evitat kull inkonvenjent.

UŻURA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid x'qed isir sabiex tkun miġġielda bis-serjeta' l-użura?

ONOR.

TONIO BORG: Għandu jingħad li b'effett mill-1 ta' Mejju 2002 daħlet fis-seħħ l-emenda għal Artikolu 298 tal-Kodiċi Kriminali li biha l- użura saret reat kriminali.

Dan sabiex issaħħaħ l-għodda f'idejn il- pulizija, peress illi sa dakinhar kull min kien jipprattika l-użura kien seta' jitressaq quddiem il-qorti biss talli jkun għamilha ta' istituzzjoni finanzjarja mingħajr liċenzja.

Barra piena karċerarja u/jew multa, il-liġi issa tipprovdi wkoll illi jekk matul il-proċeduri kriminali jkun ipprovat quddiem il-qorti li l-akkużat irċieva ammont ta' imgħax aktar minn dak li jkun permess bil-liġi jew li jkun sproporzjonat b'mod grossolan mas-servizz mogħti, il-qorti għandha tordna lill-akkużat iħallas lura dak l-ammont hekk imħallas.

Ninsab informat illi minn meta ġiet fis-seħħ din l-emenda l-pulizija akkużat quddiem il-qorti 23 persuni fuq użura.

BORMLA - MASĠAR TAĦT L-ISKOLA PRIMARJA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jara li ssir xi ħaġa bis-serjeta' sabiex l-area - masġar żgħir - taħt l-iskola primarja ta' Bormla tingħata dehra aħjar?

X'inhi r-raġuni li latrina fl-istess area tkissret snin ilu sabiex illum saret miżbla?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-ministri konċernati.

DJAR - MANUTENZJONI TA' RESIDENZA PRIVATA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara li l-familja li qed toqgħod fil-post li d-dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, tinħeles mill- periklu li qed tgħix fih peress li għandha soqfa kkundannati?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Dan il-flat huwa privat u għalhekk il-periklu jrid jitneħħa mis-sid.

Madankollu jien informata wkoll li l-bini se jitwaqqa' bħala parti mill-proġett tas-slum clearance meta eventwalment jiġi espropriat għal dan l-iskop, għalhekk l-ilment ta' l-Onor.

Interpellant se jiġi investigat biex naraw tistax issir xi ħaġa biex din il- familja ma tibqax fil-periklu.

BORMLA: TRIQ L-IRLANDIŻI - GĦALQA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid ta' min hi r- responsabbilta' ta' għalqa - plot - li hemm fi Triq l-Irlandiżi, Bormla?

ONOR.

TONIO BORG: Minn riċerka li għamlet it-taqsima proprjeta' tal- gvern jidher li l-unika għalqa li hemm fi Triq l-Irlandiżi, Bormla fil-fatt hija proprjeta' privata li qed tiġi espropriata għal skop pubbliku minħabba proġett ta' housing.

SAĦĦA - KAŻI TA' MENINGITE

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm ġew irrapportati każi ta' meningite f'Malta f'dawn l-aħħar ħames snin?

Kemm kellna mwiet kawża ta' din il-marda?

Jista' jgħid jekk ġiex identifikat fejn kienu l-persuni li ħadu din il-kundizzjoni, u jekk fl-affermattiv x'sar?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-każi ta' meningite irrapportati lit-taqsima tħaris tal-mard huwa kif ġej:

| |199|200|200|200|200|2004 | | |9 |0 |1 |2 |3 |(sa | | | | | | | |l-aħħa| | | | | | | |r ta' | | | | | | | |Awissu| | | | | | | |) | |Numru|36 |40 |30 |22 |27 |20 | |ta' | | | | | | | |każi | | | | | | | |(resi| | | | | | | |denti| | | | | | | |) | | | | | | | |Numru|1 |3 |2 |2 |0 |2 | |ta' | | | | | | | |każi | | | | | | | |(mhux| | | | | | | |resid| | | | | | | |enti)| | | | | | | |Numru|5 |4 |1 |3 |2 |2 | |ta' | | | | | | | |imwie| | | | | | | |t | | | | | | |

Il-mikrobu tal-meningite jista' jinfirex permezz ta' kuntatt ma' katarru u mħat ta' persuna nfettat.

Ma nstab l-ebda konnessjoni bejn dawn il-każi.

F'kull każ fejn ġie suspettat jew ikkonfermat li huwa kkaġunat mill-mikrobu tal-Meningococcus ingħata t-trattament meħtieġ.

IMPJIEGI - RELAZZJONIJIET INDUSTRIJALI

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhuma l-pariri legali ta' l-avukat ġenerali tar-Repubblika dwar kuntratti definiti meta hemm xi employers li qed jabbużaw minn dawn it-tip ta' kuntratti għal skopijiet tagħhom biex jaħarbu mill-obbligi tal-liġi dwar relazzjonijiet industrijali billi lill-istess impjegat joqogħdu jagħtuh kuntratt definittiv ripetutament?

ONOR.

TONIO BORG: Nitlob lill-Onor.

Interpellant tindirizza l-mistoqsija tagħha lill-ministru konċernat.

PART-TIME SOCIAL WORKER

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid għalfejn ġiet meħuda deċiżjoni mid-dipartiment tal-psikjatrija biex is-servizz ta' part-time social worker jiġi terminat u dawk it-tfal li kellhom appuntamenti pendenti għal dan is- servizz spiċċaw bla follow-up appointment?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-part-time social worker ġiet imwaqqfa biex is- servizz li kienet tagħti jibda jingħata minn social worker ieħor li huwa mpjegat full-time ta' l-isptar Monte Carmeli.

SAN ĠILJAN - TRIQ ANDRE' MAUROIS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jieħu passi meħtieġa biex Triq Andre' Maurois f'San Ġiljan tingħata l-asfalt peress li tinsab fi stat ħażin ħafna?

Jista' jara li jinbena ċint fil-parti tat-triq li tagħti għall-wied peress li din il-parti hija perikoluża speċjalment għat-tfal ta' l-inħawi?

Jista' jara wkoll li t-tabella bl-isem tat-triq tiġi kkoreġuta peress li din hija miktuba ħażin, bil-konsegwenza għall-pustiera u kulmin ifittex din it-triq?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-awtorita dwar it-trasport bagħtet perit sabiex jispezzjona t-triq imsemmija u nstab li t-triq għandha parti minnha asfaltata u l-parti li għadha ma ġietx asfaltata ġiet inkluża fil-programm ta' kostruzzjoni ta' toroq li qed isir mid-direttorat, liema xogħol isir aktar 'il quddiem skond il-prioritajiet.

Jien informat illi x-xogħol mistenni jinkludi wkoll il-bini tal-ħajt imsemmi fil-mistoqsija parlamentari.

Fir-rigward tat-tielet parti tal-mistoqsija, jien informat illi tabelli bl- ismijiet tat-toroq huma responsabbilta' tal-kunsill lokali.

Għalhekk l- Onor. Interpellant hu mitlub iressaq l-ilment tiegħu direttament lill- kunsill lokali.

KUNSILLI LOKALI - SERVIZZ TA' BULKY REFUSE

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 6824?

ONOR.

TONIO BORG: Bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6824, ninsab informat illi l-ammont ta' oġġetti miġbura bis-servizz tal-bulky refuse u l- ispiża marbuta ma' dan is-servizz mill-kunsilli lokali f'Malta u Għawdex għas-sena finanzjarja 2003/2004 kienet kif tidher fit-tabella li tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni fis-seduta.

SKEJJEL - TRASPORT

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid għaliex tfal li jgħixu fi Triq il-Kummerċ (bejn Ħal Qormi u Santa Venera) mhux qed jiġi pprovdut lilhom trasport għal dawn l-iskejjel: skola Ġuże Galea, f'Ħal Qormi u Marija Tereża Nuzzo fil-Ħamrun?

Jista' jgħid jekk jistax isir xi arranġament biex it-trasport ta' dawn l-iskejjel jgħaddi minn dawn l-inħawi minħabba l-periklu li hemm fil-bypass ta' l-Imrieħel?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-trasport meħtieġ ġie offrut u provdut, iżda hemm xi diffikultajiet daparti ta' l-istudenti konċernati.

ĦAL QORMI – XOGĦOL FUQ IL-BRIDGE L-ANTIK

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid meta se jinqala' u jibda x-xogħol fuq il-bridge l-antik li hemm faċċata tax-showroom ta' l-Orbit Network, skond kif approvat f'permess ta' żvilupp PA458/04 u PA 3677/98 sabiex tiżdied arkata oħra għall-ilma ta' l-għargħar?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 6277.

F'dik ir-risposta kien intqal ċar li l- arkata, skew arch, li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Membru mhijiex se tintmiss minħabba l-valur stroriku tagħha.

Ix-xogħol f'dawn l-inħawi ta' Ħal Qormi jifforma parti minn pjan komprensiv ta' titjib f'miżuri ta' kontroll kontra l-għargħar għall-inħawi, iżda x- xogħol li sar u qed isir bħalissa tqies li hu ta' priorita' akbar.

TOROQ – XOGĦLIJIET

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid x'deċiżjoni ttieħdet mill-ministeru tiegħu dwar il-kwestjoni tal-prezzijiet ta' asfaltar offruti mill- kuntratturi lokali għal xogħlijiet fit-toroq li hu responsabbli minnhom il- gvern ċentrali?

Kien hemm xi soluzzjoni għal din il-kwestjoni li ilha għaddejja għal aktar minn sena u bix-xogħol li jinsab wieqaf f'diversi nħawi madwar il-pajjiż?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-awtorita' dwar it-trasport xi xhur ilu rrivediet ir-rati tagħha sabiex jirriflettu aħjar il-prezzijiet riċenti tal- materjal.

Sadanittant qed issir valutazzjoni tat-tenders bir-rati li kienu sottomessi sabiex tibgħat għall-kuntratturi u jipprovaw jaslu għall- kompromess.

Dan il-proċess wassal sabiex diġa' ingħataw numru ta' tenders.

Sadanittant fil-jiem li ġejjien mistennija ssir laqgħa mal-kuntratturi fejn fost l-oħrajn se tiġi spjegata l-formula li ġiet użata mill-awtorita' biex wasslet għar-rati l-ġodda.

ECO TAX

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm kien id-dħul s'issa, fl-ewwel xahar mill-introduzzjoni ta' l-eco tax - inkluż id-dħul minn VAT fuq it- taxxa ta' l-eco tax?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

EDUKAZZJONI - SKRIVANA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jara fiex wasal il-każ tal- collective agreement ta' l-iskrivana li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

LOUIS GALEA: Skond ir-records ta' dan il-ministeru, ma jeżisti l- ebda każ pendenti dwar il-persuna msemmija.

PART-TIME CLERKS

L-ONOR.

RODERICK GALDES staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 7125, jista' il-Ministru jgħid jekk fil-każ li dawn il-part-time clerks ma jħallsux il-kontribuzzjoni tas-sigurta' soċjali f'dan il-perjodu msemmi, jiġux ikkunsidrati li mhux qed ikollhom kontinwita' fil-ħlas ta' din il- kontribuzzjoni għall-fini tal-pensjoni li jistgħu jingħataw fil-futur?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nitlob lill-Onor.

ĦAŻ-ŻEBBUĠ – ENTRATURA TA' ST.

DOROTHY'S CONVENT

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: B'riferenza għax-xogħlijiet fit-toroq li qed isiru fl-arterja prinċipali li hemm biswit St Dorothy's Convent School fi Triq Imdina, Ħaż- Żebbuġ, jista' il-Ministru jgħid hux possibbli li l-karreġġjata li s-soltu twassal għall-entrance gate għall-istess skola tiġi pavimentata mill-aktar fis possibbli, jew definittivament jew proviżorjament, billi t-traffiku minn u għal ġo l-iskola qed jgħaddi kollu mill-exit gate ta' l-istess skola bil-konsegwenza li qed tinqala' konfużjoni sħiħa ta' vetturi privati u ta' l-iskola deħlin u ħerġin mill-istess gate u bil-konsegwenti konfużjoni fil-parking grounds ta' l-istess skola ta' vetturi privati u ta' l-iskola li jsibu diffikultajiet kbar biex jimmanuvraw?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Fil-ġranet li għaddew l-awtorita dwar it- trasport illivellat il-karreġġjata li tagħti għall-entraturi ta' l-iskola ta' St Dorothy.

Barra minn hekk fil-ġranet li ġejjien se jingħata wiċċ temporanju f'din il-karreġġjata li tista' tintuża b'sikurezza mill-vetturi kollha li jkunu deħlin u ħerġin mill-iskola.

Sadanittant l-awtorita' ħadet il-passi meħtieġa biex sa mill-bidu tas-sena skolastika jintbagħat enforcement officer quddiem l-entratura ta' l-iskola sabiex jiġi evitat kull inkonvenjent.

OPM - ĦLAS PENDENTI LILL-KUNTRATTURI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 6624 u cioe jgħid kemm għandu jagħti flus f'xogħol li għamlu l-kuntratturi mqabbdin mill-gvern u li għadhom ma tħallsux?

Kemm tammonta l-ispiża għal kull kuntrattur sal-lum?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qed nipprovdi l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant kif kienet fis-17 ta' Awissu 2004.

Irrid niċċara li l- informazzjoni li qed nipprovdi tirriferi għal dawk il-pagamenti dovuti: (i) fejn l-invoice tkun diġà waslet fil-ministeru/dipartiment konċernat; (ii) fejn il-pagament m'huwiex qed jiġi kkontestat

| |Lm | |Uffiċċju tal-Prim|82,793.| |Ministru |54 | |Forzi Armati ta' |78,782.| |Malta |09 | |Dipartiment ta' |18,129.| |l-Informazzjoni |62 | |Uffiċċju |151,452| |Elettorali |.36 | |Ministeru |40,934.| |tal-Finanzi |68 | |Dipartiment | | |tal-VAT | | |Dipartiment |7,100.0| |tad-Dwana |0 | |Dipartiment |3,169.0| |tat-Taxxi Interni|0 |

TIGNE' - TRIQ TAX-XATT

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 6733 u cioe' jgħid jekk jistax ikun hemm aċċess għal dik il-parti tax-xatt ta' Tigne' li tinsab magħluqa minn fejn hemm il-lukanda Fortina għal skop ta' sajd minn fuq il-moll billi hemm min għandu dan id-delizzju u ilu snin twal jipprattikah?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Id-direttorat għall-immaniġjar tat-traffiku huwa informat li din iz-zona hija zona ta' kostruzzjoni, għalhekk għal fini ta' sigurta' dan it-tip ta' aċċess mhux rakkmandabbli għal żmien temporanju sakemm jitlestew ix-xogħlijiet.

SAĦĦA - ĦLAS PENDENTI LILL-KUNTRATTURI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 6632 u cioe' jgħid kemm għandu jagħti flus f'xogħol li għamlu l-kuntratturi mqabbdin mill-gvern u li għadhom ma tħallsux?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba se titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra f'xi seduta oħra.

INVESTIMENT, INDUSTRIJA U TEKNOLOĠIJA TA' L-INFORMATIKA - ĦLAS PENDENTI LIL KUNTRATTURI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 6633 u cioe' jgħid kemm għandu jagħti flus f'xogħol li għamlu l-kuntratturi mqabbdin mill-gvern u li għadhom ma tħallsux?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-mejda tal- Kamra aktar kmieni fis-seduta.

PEMBROKE - TRIQ SAN PATRIZJU

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid jekk it-triq li tinsab bejn Triq San Patrizju u taqsam għal ġo trejqet Don G Miriti f'Pembroke saritx mid- dipartiment tat-toroq u jekk hemmx permess, peress li jista' jagħti l-kas li ħafna ilma tax-xita li jkun ġej mit-toroq ta' fuq se jibqa' sejjer lejn il-housing estate?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: It-triq imsemmija kienet saret mill-gvern ċentrali żmien ilu u għalhekk il-manutenzjoni tagħha hija responsabbilta' tal-kunsill lokali.

Madankollu l-awtorita dwar it-trasport għaddiet l- ilment ta' l-Onor.

Interpellant lill-kunsill lokali sabiex jara x'inhu l- aħjar li jsir.

GOZO CHANNEL – ĦADDIEMA TAL-CAFETERIA

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Peress li issa se jiġi terminat l-impjieg tal-ħaddiema tal-cafeteria tal-Gozo Channel, jista' il-Ministru jgħid x'arranġamenti hemm maħsuba dwar kif se tiffunzjona l-cafeteria fuq il-vapuri tal-Gozo Channel?

ONOR.

AUSTIN GATT: Meta jintemm il-kuntratt li llum il-GCCL għandha ma' OBSL ix-xogħol relatat mal-cafeteria se jsir minn ħaddiema tal-Gozo Channel, għal dan il-għan se tinħareġ internal call lill-ħaddiema fil- jiem li ġejjin biex jimtlew dawn il-postijiet.

PEMBROKE - AFFORESTATION PROJECT

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx xi pjan biex insalvaw ix- xogħol li ġie traskurat ta' afforestation project fl-entratura ta' Pembroke, u li jerġa' jitnaddaf u jergħu jinżergħu s-siġar li mietu?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-pjani tal-Ministeru għal dan is-sit huma li jitkompla x-xogħol aktar 'il quddiem.

Ix-xogħol li sar s'issa kien sar fuq il-premessa li l-kunsill ta' Pembroke kien se jidħol fi ftehim u jkollu rwol li jieħu ħsieb dak li ġie żviluppat mill-gvern ċentrali.

Qabel ma l- gvern ċentrali jkompli għaddej bil-proġett irridu nkunu ċerti li l-kunsill se jieħu ħsiebhom, inkella l-proġett ikun wieħed tal-gvern ċentrali biss u mhux wieħed bi sħubija ma' dan il-kunsill kif kien intenzjonat oriġinarjament.

IMMIGRANTI ILLEGALI

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hu stmat li hi l-ispiża ta' kull klandestin għal ġurnata li jkun Malta?

ONOR.

TONIO BORG: Kif diġa' kelli l-okkażjoni ngħid fi tweġibiet preċedenti dwar is-suġġett, ma jinżammux kontijiet separati għan-nefqa għall-immigranti illegali.

Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat- tweġibiet ta' mistoqsijiet parlamentari 2180, 2556 u 4330.

PEMBROKE - KUNTRATTUR TAT-TINDIF

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hux minnu li l- kunsill lokali ta' Pembroke ilu xahrejn bla kuntrattur tat-tindif non urban/urban u qtugħ ta' ħaxix?

Jista' jgħid x'inhi r-raġuni?

Għalfejn it- tender ħarġet din il-ġimgħa - l-aħħar ġimgħa ta' Settembru?

ONOR.

TONIO BORG: Bħalma jaf l-Onor.

Interpellant, il-kunsilli lokali huma korpi statutorji ta' gvern lokali b'personalita' legali distinta u għalhekk nissuġġerilu jindirizza l-mistoqsija tiegħu lill-kunsill lokali konċernat.

GĦAWDEX - ĦWIENET ĠODDA

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il-Ministru tgħid kemm infetħu ħwienet ġodda, xahar b'xahar f'kull raħal f'Għawdex, f'dawn l-aħħar sentejn?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

AWTORITA' MALTIJA GĦAT-TURIŻMU - ENFORCEMENTS

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid kemm saru enforcements min-naħa ta' l-MTA din is- sena?

Fejn, f'liema stabilimenti u min kienu l-uffiċjali li għamlu dawn l- enforcements?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Din is-sena s'issa ħarġu 16-il enforcement notice u ġew imposti 86 multa amministrattiva.

Kien hemm każ wieħed li ntbagħat direttament lill-pulizija.

Ma nħossx li jkun xieraq li nagħti tagħrif dwar dak mitlub fl-aħħar parti tal-mistoqsija.

Ovvjament l-infurzar sar kollu minn uffiċjal fid-direttorat ta' l-infurzar.

LUKANDI - ECO CERTIFICATION

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid kemm-il lukanda applikat biex tieħu l-eco certification?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Kien hemm 34 lukanda li applikaw biex jieħdu sehem fl-eco certification.

SAN ĠILJAN - BAJJA TA' SAN ĠORĠ

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm impjegati fuq il-proġett tal-bajja ta' San Ġorġ?

Xi grad għandhom?

Jista' jagħti breakdown tas-salarji tagħhom?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Min-naħa ta' l-awtorita` Maltija għat- turiżmu m'hemm l-ebda mpjegat illi qed jaħdem full-time fuq il-proġett.

Il- kordinazzjoni tal-proġett hija waħda fost responsabbiltajiet oħra li għandu mad-direttorat ta' l-ippjanar u l-iżvilupp tal-prodott ta' l-awtorita` Maltija għat-turiżmu.

BINI TA' TOROQ

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-iskema ta' proġetti ta' bini ta' toroq bejn il-gvern u l-kunsilli lokali għal massimu ta' Lm75,000 ġiet imwaqqfa?

Hemm ħsieb li titnieda xi skema simili fil-futur?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6611 kont għedt li mhux il-ħsieb li jingħataw kuntratti lill-kunsill lokali.

Fir-risposti supplimentari li kont tajt hemm indikat raġunijiet bħal: raġunijiet ta' budgeting; kontroll tal-kwalita'; kontroll ta' l- ipprogrammar; kontroll tal-kwalita'; kontroll fl-ippjanar.

PEMBROKE - FAWRAN TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jinvestiga r- raġuni li għaliha d-drenaġġ fl-inħawi tal-housing estate ta' St Patricks f'Pembroke ifur b'mod regolari?

ONOR.

AUSTIN GATT: Filwaqt li nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat- tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 7220, jien informat li l-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma tikkonferma illi l-ħsara li kien hemm fil-main ġiet imsewwija.

Il-fawran - li ma jistax jingħad li kien xi ħaġa regolari - kien ikkawżat minn sadd li kien imnaddaf.

Il-manhole fit-triq in kwestjoni kellha bżonn tikħil minn ġewwa biex ikun assigurat li jekk ikun hemm xi fawran id-drenaġġ ma jgħaddix mill-fili ta' din il-manhole u jiskula f'kantina privata.

Jien informat ukoll li fil-bitħa ta' wara ta' post privat partikolari hemm manhole oħra tal-main pubbliku tad-drenaġġ u s-sid tal-post kellu jikkuntattja lill-uffiċjali tal-KSI biex isir appuntament ħalli ssir spezzjoni u jsiru tiswijiet jekk ikun il-każ.

GĦAWDEX - DECOMPRESSION CHAMBER

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il- Ministru tgħid fiex wasal il-proċess sabiex f'Għawdex ikun hemm decompression chamber?

Tista' tgħid għaliex qed ikun hemm dewmien fil-ħruġ ta' dan it-tender?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Il-proġett għall-bini ta' facilitajiet ta' decompression chamber fil-preżent qiegħed ghall-kunsiderazzjoni tal-gvern.

SPTAR MATER DEI - SPRINKLERS

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid jekk fl-isptar Mater Dei hemmx sprinklers f'każ ta' ħruq?

Jekk fl-affermattiv, f'liema partijiet ta' l-isptar ma jinstabux dawn l-isprinklers?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-isptar Mater Dei fuq rakkmandazzjonijiet ta' esperti jagħmel użu minn diversi sistemi għall-protezzjoni kontra n-nirien.

Sistema ta' automatic water sprinklers tintuża fil-livell ta' taħt, ground floor.

L-areas fuq ground level huma mqassma f'fire compartments li għandhom fire detectors u smoke detectors; fire rated doors/windows, fire dampers, fire water house needs u wet risers.

Aktar minn hekk areas kbar huma mgħammra bi smoke extract systems.

Dan kollu skond standards internazzjonali.

NAXXAR: TRIQ NUTAR MANUEL DEBONO - DAWL

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jara li mill- aktar fis possibbli titwaħħal bozza fi Triq Nutar Manuel Debono, Naxxar, fil-parti bejn Triq il-Parroċċa u Triq Luqa Briffa, liema bozza kienet tneħħiet minħabba bini li kien tiela'?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-lampa msemmija ma taqax taħt ir-responsabbilta' tal-korporazzjoni Enemalta.

Din il-lampa ġiet devoluta lill-kunsill lokali tan-Naxxar u għalhekk kull xogħol fuqha jrid isir mill-kunsill lokali.

SPTAR SAN LUQA - KAŻI TA' MRSA

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm ġew rapportati kazi ta' MRSA fl-isptar San Luqa, xahar b'xahar bejn Jannar 2004 u l-aħħar ta' Settembru?

X'qed isir biex l-ebda konsulent ma jkun jista' jostor kazi ta' MRSA li jkollu fis-sala tiegħu?

Xi prekawzjonijiet qed jittieħdu biex każi ta' MRSA ma jitħallewx ħdejn pazjenti oħra li faċilment jistgħu jiġu infettati?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: In-numru ta' każi ta' MRSA li ġew rapportati fid- diversi swali ta' l-isptar San Luqa mill-1 ta' Jannar sa l-aħħar ta' Awissu huwa kif ġej:

|Janna|35 | |r | | |Frar |35 | |Marzu|30 | |April|27 | |Mejju|25 | |Ġunju|22 | |Lulju|32 | |Awiss|29 | |u | |

In-notifikazzjoni ta' kull każ ta' MRSA issir mil-laboratorju tal- mikrobijoloġija lill-infection control unit li għalhekk hija f'pożizzjoni li żżomm informazzjoni dettaljata u eżatta.

Hija policy ta' l-isptar li kemm jista' ikun il-każi kliniċi ta' MRSA jiġu iżolati fis-sala GDW li hija attrezzata għal dan il-għan.

Madankollu din is- sala għandha massimu ta' 14-il sodda u jekk l-ammont ta' każi jeċċedi dan in-numru ssir deċiżjoni mill-konsulent - hospital infection control - fuq liema każi jieħdu priorita' għat-trasferiment fis-sala GDW.

Il-pazjenti bl-MRSA li jibqgħu fis-swali ġenerali jiġu innersjati permezz ta' contact isolation techniques skond il-policy pubblikata.

SPTAR MATER DEI – LAQGĦAT

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm saru laqgħat bejn in- negotiating team imwaqqaf minnu u SKANSKA dwar il-proġett ta' l-isptar Mater Dei?

Kemm saru sigħat ta' laqgħat sal-lum?

F'kemm-il ġurnata ltaqgħu?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

FTS – GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il- Ministru tgħid x'inhu l-ammont ta' flus li l-fondazzjoni għall-iskejjel ta' għada nefqet f'Għawdex minn Jannar sa Settembru 2004?

Fejn intnefqu?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

DAR MALTA FI BRUSSELS

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jikkonferma dak li hemm rapportat f'"The Malta Financial & Business Times" tal-15 ta' Settembru 2004 li l-erba' sulari tal-Malta House li l-Gvern ta' Malta xtara f'Rue Archimede u li beħsiebu jikri se jkunu soġġetti għal 12% taxxa tax-xiri?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-kumitat permanenti dwar il-kontijiet pubbliċi li bħalissa qiegħed jiddiskuti x-xiri ta' Dar Malta.

SAĦĦA - RADIOGRAPHERS

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm suppost hu l-complement tar-radiographers fid-dipartiment tas-saħħa?

Kemm hemm radiographers jaħdmu preżentement?

Kemm hemm minnhom fuq study leave, maternity leave, paternity leave, etc?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-complement tar-radiographers fis-sezzjoni tas- saħħa qed jiġi revalwat.

In-numru ta' radiographers li qed jaħdmu preżentement huwa ta' 71.

Minn dawn hemm:

|Study |1 | |leave | | |Maternity |1 | |leave | | |Parental |2 | |leave | | |Unpaid |2 | |leave | |

GĦAWDEX - ĊENTRU TA' MEDJAZZJONI

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il- Ministru tgħid x'arranġamenti qegħdin isiru f'Għawdex sabiex jitwaqqaf ċentru tal-medjazzjoni in vista ta' Abbozz ta' Liġi 31 pubblikat f'dan ir- rigward?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Nitlob lill-Onor.

SPTAR MATER DEI - KUMPANNIJA TA' L-AWDITJAR

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid min hi l-kumpannija ta' l- awditjar li għandha l-fondazzjoni għas-servizzi mediċi biex tevalwa l- awditjar fuq l-isptar Mater Dei?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-kumpannija ta' awditjar ingaġġata mill- fondazzjoni għas-servizzi mediċi għall-isptar Mater Dei hija Grant Thornton.

GĦAWDEX - DECOMPRESSION CHAMBER

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il- Ministru tgħid meta se tinġieb id-decompression chamber il-ġdida li suppost se tinxtara bil-fondi ta' l-Unjoni Ewropea?

Tista' tgħid jekk hemmx ħsieb li din id-decompression chamber il-ġdida titwaħħal f'Għawdex?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 7503.

GĦAWDEX - PRODUTTURI TAT-TADAM

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il- Ministru tgħid x'inhu n-numru ta' produtturi Għawdxin tat-tadam għall- ipproċessar li huma ntitolati biex japplikaw għal għajnuna in forza ta' Avviż Legali 405 ta' l-2004?

Kemm hi ċ-ċifra ta' flus li se tiġi riżervata bħala għajnuna għal produtturi Għawdxin?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

GĦAWDEX - IMPJANT GĦAT-TRATTAMENT TA' URBAN WASTE WATER

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: In vista tal- fatt li l-Ministeru għal Għawdex ħareġ it-tender relattiv għal disinjar u bini ta' impjant għat-trattament ta' waste water urban f'Ta' Imġarr ix-Xini limiti ta' Għajnsielem, Għawdex, tista' il-Ministru tgħid kemm hu stmat li se jiswa dan l-impjant?

Minn fejn ġejjin il-fondi għal bini ta' dan l- impjant?

Meta se jitlesta dan l-impjant?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: L-impjant għat-trattament ta' urban waste water f'Ta' Imġarr ix-Xini huwa stmat li se jiswa euro 7.2 miljun; se jigi ffinanzjat b'euro 3.7 miljun minn fondi ta' qabel is-sħubija ta' Malta fl- Unjoni Ewropea u l-bqija minn fondi lokali; u huwa mistenni jitlesta fit- tielet kwart tas-sena 2006.

VAT – ARRETRATI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm għandu jagħti lura f'arretrati lit-taxpayer għal ħlasijiet żejda ta' l-income tax u għal refund fuq il- VAT?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

BARRANIN JAĦDMU F'MALTA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid illum kemm hawn barranin minn pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea jaħdmu Malta?

Minn liema pajjiż huma?

ONOR.

TONIO BORG: L-informazzjoni mitluba hi kif jidher hawn taħt.

Inħarġu wkoll għaxar liċenzji lil ċittadini minn Norveġja, pajjiż ta' l- EEA.

Pajjiżi li ċ-ċittadini tagħhom inħarġitilhom liċenzja ta' impjieg

|Awstrija | 46| |Belġju | 36| |Repubblika| 24| |Ċeka | | |Danimarka | 33| |Estonja | | | |3 | |Finlandja | 13| |Franza | 57| |Ġermanja | 159 | |Greċja | | | |7 | |Irlanda | 20| |Italja | 148 | |Latvja | 25| |Litwanja | | | |7 | |Olanda | 47| |Polonja | 35| |Portugal | 4| |Slovakkja | 35| |Slovenja | | | |3 | |Spanja | 17| |Svezja | 84| |Renju Unit| 506| |Ungerija | | | |11 | |Total |1,320|

Ninsab informat ukoll li għalkemm id-dipartiment konċernat ipprepara l- liċenzji meħtieġa lil madwar 300 persuna mit-total li jidher hawn fuq, dawn il-liċenzji għadhom ma nġabrux.

GŻIRA - ĠNIEN TAL-KUNSILL TA' L-EWROPA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid għaliex il-ġnien tal-Kunsill ta' l-Ewropa fil-Gżira qed ikun mitfi u fi dlam ċappa bil-lejl?

ONOR.

TONIO BORG: Bħalma jaf l-Onor.

Interpellant, il-kunsilli lokali huma korpi statutorji ta' gvern lokali b'personalita' legali distinta u għalhekk nissuġġerilu jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-kunsill lokali konċernat.

QRATI - HOUSE ARREST

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hawn persuni taħt house arrest illum u għaliex?

ONOR.

TONIO BORG: Fil-preżent hawn 43 persuna li huma taħt house arrest.

Fost l-akkużi kontra tagħhom hemm omiċidju, serq, offiżi fuq il-persuna u reati konnessi ma' droga.

QRATI - KAŻI TA' INDIĊENZA PUBBLIKA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm ittellgħu persuni l-qorti inkonnessjoni ma' każi ta' indiċenza pubblika din is-sena?

Ta' liema sess kienu?

X'kienu r-reati?

Kemm kellhom eta' il-persuni mressqa?

ONOR.

TONIO BORG: Bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena kien hemm 13- il persuna li ġew imressqa l-qorti mill-pulizija b'reati kontra indiċenza pubblika.

Minn dawn waħda kienet tas-sess femminili filwaqt li l-eta' tagħhom kienet tvarja bejn l-20 u s-67 sena.

JUNIOR COLLEGE – PERSUNA MALTIJA MROBBIJA BARRA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid jekk persuna Maltija li trabbiet barra u ilha tgħix Malta għal ħames snin tirrikjedix pass minn ħamsa 'il fuq biex tidħol il-junior college?

ONOR.

LOUIS GALEA: Din l-istudenta tenħtieġ l-istess kwalifiki ta' dħul għal junior college bħall-istudenti Maltin l-oħra.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

FURJANA - MONUMENT TA' L-RAF

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid jekk hux possibbli li jittieħdu passi biex jiġu mnaddfa l-inħawi ħdejn il-momument ta' l-RAF fil-Furjana li hu mitluq, b'siġar mejta, pajpijiet imsadda u ħmieġ ieħor?

Billi dan hu post ċentrali fejn ta' kuljum jgħaddu għadd ta' Maltin u turisti, possibbli jittieħdu passi immedjati?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Fil-post imsemmi fl-inħawi tal-monument ta' l- RAF fil-Furjana qiegħed isir proġett li qiegħed fi stadju avanzat, kif jindikaw it-tabelli li hemm fuq l-istess post. Meta dan il-proġett ikun lest, dan il-post jiġi mnaddaf kif jixraq.

SIGURTA' SOĊJALI - KAŻ DWAR PENSJONI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid jekk il-persuna li d- dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, hux intitolat għal xi żieda fil-pensjoni?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna indikata ġiet informata bil-miktub dwar il-każ tagħha.