MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 191 It-Tnejn, 22 ta' Novembru, 2004 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 L-GĦAXAR PARLAMENT Seduta Nru. 191 It-Tnejn, 22 ta' Novembru, 2004

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.01 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 22 ta' Novembru, 2004

WERREJ

MINUTI 520

INFORMAZZJONI 520

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 520

TQEGĦID TA' KARTI 528

MOZZJONIJIET

ESTIMI TA' DĦUL U NFIQ TA' L-AWTORITA` GĦAS-SAĦĦA U S-SIGURTA` FUQ IL-POST

TAX-XOGĦOL GĦAS-SENA 2004-2005.

AĠĠORNAMENT 555

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 560

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 190 li saret fit-18 ta' Novembru, 2004 ġew konfermati.

INFORMAZZJONI

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Ninforma lill-Kamra li s-Sedja kienet irċeviet performance audit report imħejji mill-uffiċċju nazzjonali tal- verifika.

Għalhekk se nqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Rapport dwar Performance Audit - Inventory Strategy and Distribution of Pharmaceutical Products – Health Division, imħejji mill-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

TAX COMPLIANCE UNIT - KONSULENTI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Michael Farrugia) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid fuq liema bażi jsir il-ħlas tal-konsulenti fit-tax compliance unit?

ONOR.

DOLORES CRISTINA (Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta` Soċjali) (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant illi t-tax compliance unit ma tużax servizzi ta' konsulenti.

EMIGRANTI MALTIN - PENSJONANTI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Chris Agius) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'inhi l- proċedura rigward taxxa tad-dħul għall-pensjonanti Maltin li jkunu emigraw u ħadmu dejjem barra pajjiżna u llum irritornaw biex jirtiraw f'art twelidhom?

ONOR.

DOLORES CRISTINA ( f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi): Pensjonant imwieled Malta li kien emigra u mbagħad reġa' irritorna Malta jista' jagħżel li jiġi ntaxxat fuq id-dħul mill-pensjoni jew bir-rati normali tat-taxxa jew taħt skema speċjali applikabbli għall- emigranti li ġew lura.

Din l-iskema tistabbilixxi rati kif muri aktar 'l isfel u tagħmel ċerti kondizzjonijiet.

Ir-rati huma dawn:

Individwu miżżewweġ: L-ewwel Lm2500 - Xejn.

Minn Lm2,501 'il fuq - 15%

Individwu ieħor l-ewwel Lm1,800 - Xejn; Minn Lm1,801 'l fuq - 15%

Iżda t-taxxa minima tkun ta' Lm1000 fis-sena.

Il-kundizzjonijiet jinkludu li l-individwu: Ikun reġa' ġie residenti Malta wara l-1 ta' Jannar, 1988; Ikun għamel perijodu totali ta' 20 sena barra; Jiġi ntaxxat bir-rati normali jekk ikollu dħul ieħor minn negozju jew impjieg f'Malta.

Jekk dan il-pensjonant ikollu dħul ieħor minn barra li qiegħed jiġi ntaxxat barra, jista' jitlob ħelsien mit-taxxa doppja.

SERVIZZ ĊIVILI - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Charles Mangion) staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi: Peress li ntqal diversi drabi li l-gvern għandu impjegati żejda miegħu, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' dawn l-impjegati?

Xi grad qegħdin?

X'inhi l-iskala tas-salarju tagħhom?

Kemm hu stmat li jkun hemm natural wastage f'dawn it-tliet snin li ġejjin?

ONOR.

DOLORES CRISTINA (f'isem il-Prim Ministru u Ministru tal-Finanzi): Minħabba li x-xogħol jinbidel u ma jeżistix complement fiss li miegħu tista' tkejjel għandekx impjegati żejda jew nieqsa, mhux possibbli li tingħata tweġiba definittiva għall-ewwel parti tal-mistoqsija.

Dwar natural wastage, ninsab informat illi fit-tliet snin li ġejjin se jirtiraw bl-età 2,099 impjegat, minbarra li hemm xi 1,000 impjegat ieħor li huwa stmat li jistgħu jispiċċaw għal raġunijiet oħra.

CRUISE LINERS - CRUISES

L-ONOR.

MARIO GALEA (f'isem l-Onor.

Jason Azzopardi) staqsa lill- Ministru għall-Kompetittivita` u l-Komunikazzjoni: Jista' l-ministru jgħid kemm-il cruise beda minn Malta u spiċċa Malta fis-snin 2002, 2003 u din is- sena sal-lum?

ONOR.

DOLORES CRISTINA (f'isem il-Ministru għall-Kompetittivita` u l- Komunikazzjoni): Jien informat li n-numru ta' cruise liners li oriġinaw minn Malta bejn is-snin 2002 u 2004 huma dawn:

Sena 2002 73 Sena 2003 54 Sena 2004 48 (Jannar - Ottubru)

TOROQ

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Jista' l-ministru jikkonferma, jispjega jew jiċħad dak li ntqal f'rapport li deher f'"The Malta Independent on Sunday" tal-15 ta' Awissu, 2004 li fil-bini ta' toroq ġodda li qegħdin isiru bħalissa d-diversi servizzi għadhom qegħdin jiġu mgħoddija f'ducts separati u mhux f'wieħed ċentrali taħt l-istess toroq?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq): Jien informat illi l-awtorita` dwar it-trasport bdiet taddotta sistema ġdida ta' standards u specifications għad-disinn u kostruzzjoni ta' toroq ġodda.

Għal dan il-għan ġew imħarrġa l-kuntratturi u l-entitajiet kollha sabiex ix- xogħol fit-toroq isir b'mod iktar professjonali.

Jien informat illi saru diversi laqgħat ma' l-utilities biex jiġi assigurat illi s-servizzi jitqiegħdu kollha f'service duct wieħed biex jiġi evitat tħaffir bla bżonn f'każ ta' ħsarat.

Ġie deċiż li jsir common service duct kif ukoll ġie stabbilit li concrete ducts jiġu utilizzati fi tliet lots tal- protokoll ma' l-Italja għall-kuntrarju ta' kif intqal fl-artiklu ta' "The Malta Independent on Sunday" li qed jagħmel riferenza għalih l-Onor.

Interpellant.

Niġbed l-attenzjoni ta' l-Onor.

Interpellant ukoll li kuntrarjament ta' kif intqal f'dan l-artiklu, it-toroq kollha li qed isiru fil-preżent qed isiru kollha taħt ir-regolamenti u speċifikazzjonijiet ta' l-Unjoni Ewropea fejn apparti li t-toroq huma mistennija li jdumu ta' l-inqas 25 sena, jinqala' l- wiċċ eżistenti u jingħata wiċċ ġdid biex kemm jista' jkun jiġi evitat kull inkonvenjent iktar 'il quddiem.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, nixtieq nirriferi speċifikament għal Triq Lorry Sant fil-Fgura li l-bini tagħha huwa lest, il-kuntratt tad-drenaġġ ħareġ u ħadd ma jaf meta se ssir il-connection tiegħu.

Allura jista' l- ministru jgħid x'inhi l-policy f'dan ir-rigward?

MR SPEAKER: Il-ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Mr Speaker, ix-xogħol tad-drenaġġ ma jaqax taħt ir-responsabilita` tiegħi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien nixtieq inkun naf biss x'inhi l-policy u jekk hemmx koordinazzjoni bejn il-ministeru tiegħu u diversi oqsma oħra.

MR SPEAKER: Il-ministru.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Mr Speaker, dan jiddependi minn min ikun qed joħroġ it-tender.

Ġieli jkun hemm xogħlijiet fejn it-tender tad-drainage toħroġ mill-water services corporation.

F'dak il-każ id-direttorat tat- toroq ikollu joqgħod jistenna sakemm jitlestew tali xogħlijiet.

Jekk ikun hemm ftehim mod ieħor u x-xogħol ikun inkorporat f'xogħol sħiħ ta' dik it- triq, hemmhekk it-tender toħroġ b'mod kompluta.

Ovvjament hemm prijoritajiet oħrajn li wieħed irid jistabbilixxi meta jsir xogħol fuq it- toroq.

Kif għedt fil-pubbliku, bħalissa f'Malta hawn madwar 600 triq residenzjali li jridu jsiru u fost il-kriterji li jeżistu, il-prijorita' qed tingħata lil dawk it-toroq li ilu li sar ix-xogħol fuqhom.

PAJJIŻI MHUX MEMBRI TAL-UE - XIRI TA' LAĦAM TAĊ-ĊANGA

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent: Jista' il-Ministru jispjega jekk Malta talbietx l-Unjoni Ewropea xi konċessjoni partikolari dwar żieda ta' quotas ta' xiri ta' ċanga minn pajjiżi mhux membri ta' l-Unjoni Ewropea matul dawn l-aħħar ftit ġimgħat?

X'kien l-eżitu u x'se jfisser f'termini prattiċi għall-konsumatur Malti u l-bejjiegħ tal-laħam?

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru tar-Riżorsi u l-Infrastruttura) (f'isem il- Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent): Ninsab informat li l-ewwel kwota li ingħatat mill-Unjoni Ewropea kienet ta' 3.6% ta' dak l-ammont ta' ċanga li tkun ġejja minn pajjiżi mhux membri ta' l-Unjoni Ewropea li l- importaturi Maltin u Ewropej applikaw għalih.

Wara diversi laqgħat relatati maċ-ċanga u b'intervent tal-ministeru għall- affarijiet rurali u l-ambjent, din il-figura telgħet għal 14.9%.

F'termini prattiċi dan ifisser li l-konsumatur se jibbenefika minn prezzijiet aħjar.

MARSA - TRIQ IT-TIĠRIJA

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Fil-kontest tal-prioritajiet tad-dipartiment tat-toroq, jista' l- ministru jara li Triq it-Tiġrija, fil-Marsa tiġi asfaltata minħabba l-istat ħażin tagħha?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Jien informat illi x-xogħol fit-triq imsemmija jsir aktar 'il quddiem skond il-prijoritajiet li jkollu quddiemu d- direttorat.

MARSA - TRIQ BAJADA

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq: Fil-kontest tal-prijoritajiet tad-dipartiment tat-toroq, jista' l- ministru jara li Triq Bajada, fil-Marsa tiġi asfaltata minħabba l-istat ħażin tagħha?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Jien informat illi d-direttorat lesta x-xogħol preparatorju sabiex tkun tista' ssir Triq Bajada u x-xogħol fiha hu mistenni jsir iktar 'il quddiem skond il-prijoritajiet li jkollu quddiemu d- direttorat.

AWTORITA` MALTIJA TAR-RIŻORSI - ALTERNATIVE ENERGY SOURCES

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru tar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' l-ministru jgħid jekk u meta l-awtorita` Maltija tar- riżorsi applikat għal xi forma ta' għajnuna mill-Unjoni Ewropea, inkluż fondi, sabiex tistħarreġ il-vijabilita` ta' alternative energy sources f'Malta u Għawdex, inkluż għal proġetti jew studji rilevanti?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien informat li f'Settembru 2002, l-awtorita` Maltija tar-riżorsi applikat għal fondi mill-Unjoni Ewropea sabiex tistħarreġ il-vijabilita` ta' alternative energy sources f'Malta u Għawdex pero' din it-talba ma gietx milqugħa.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-ministru jgħid x'kienet ir-raġuni għalfejn din it-talba ma ġietx milqugħa?

MR SPEAKER: Il-ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, m'għandix din l-informazzjoni quddiemi pero' nwiegħdu li għada nagħtih risposta.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, il-ministru kien imissu ġieħ f'moħħu li kienet se ssirlu domanda supplimentari f'dan ir-rigward u allura ma nistax nifhem kif m'għandux informazzjoni addizzjonali.

Jiddispjaċini imma jekk ma ningħatawx l-informazzjoni li nkunu qed nitolbu, ma nafx għalfejn isir il-ħin tal-mistoqsijiet.

MR SPEAKER: Il-ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, li nista' ngħidlu hu li l-informazzjoni kollha nġibhielu sa għada filgħaxija.

Aktar minn hekk ma nistax nagħmel.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, jien nistenna li s-Sedja tipproteġini.

Ma naħsibx li għandna nibqgħu għaddejjin qisu m'hu qed jiġri xejn f'ħaġa mportanti daqshekk għax allura l-question time ma nafx għalfejn qed isir.

MR SPEAKER: Onor. Mizzi, meta nagħti ċ-ċans li jsiru l-mistoqsijiet supplimentari ukoll qed nagħti xi forma ta' protezzjoni.

(Interruzzjonijiet) Ippermettili ftit.

Naturalment jien ħadt nota ta' dan u l-ministru qed jgħid li din l-informazzjoni se jgħaddihielek għada stess.

ŻEJTUN - GĦASSA TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern: Jista' l-viċi prim ministru jgħid kemm suppost hemm karozzi għad-dispożizzjoni ta' l-għassa tal-pulizija taż-Żejtun?

Jikkonferma li minn xi żmien ilu sal-preżent din l-istess għassa tinsab b'karozza anqas?

X'inhi r-raġuni għal dan u meta se tiġi rimedjata din is-sitwazzjoni?

ONOR.

TONIO BORG (Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l- Intern): Ninsab informat illi d-distrett tal-pulizija numru 5 li jinkludi ż- Żejtun, fil-preżent hemm assenjati tliet karozzi.

Kien hemm ukoll karozza oħra pero' din kienet involuta f'inċident tat-traffiku bil-konsegwenza li ġarrbet ħsarat kbar.

Dwar dan, il-pulizija tad-distrett taż-Żejtun qed isegwu l-każ sabiex il-ħsara tkun imsewwija permezz tal-kumpannija ta' l- assigurazzjoni tal-parti l-oħra li kkawżat l-inċident.

Ma' dawn il-vetturi hemm ukoll numru ta' vetturi mill-iskwadra tal-mobile sabiex jassistu lill-pulizija tad-distrett f'każ ta' ħtieġa.

Ta' min iżid ukoll li fil-korp tal-pulizija kontinwament għaddej proċess ta' xiri ta' vetturi sabiex kemm jista' jkun il-bżonnijiet ta' trasport ikunu moqdija.

CULTURAL AGREEMENTS

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' l-ministru jgħid ma' liema pajjiżi Malta għandha cultural agreements u meta saru jew ġew imġedda skond il-każ?

Min hu responsabbli minn dawn il-cultural agreements?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għall-Kompetittivita` u l-Komunikazzjoni) (f'isem il-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin): Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra lista ta' pajjiżi li Malta għandha ftehim ta' kooperazzjoni magħhom fl-oqsma tal-kultura, edukazzjoni u xjenza.

Il-ministeru ta' l- affarijiet barranin huwa responsabbli għan-negozjar ta' dan il-ftehim filwaqt li l-ministeru tal-kultura huwa responsabbli għall-eżekuzzjoni tagħhom.

ORKESTRA NAZZJONALI - CHAIRMAN TAL-BORD

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' l-ministru jgħid x'kienet ir-raġuni li Dr. Mario Tabone Vassallo rriżenja minn chairman tal-bord ta' l-orkestra nazzjonali?

Il-ministru jikkonferma dak li ġie rapportat fil-gazzetti, b'mod partikolari f' "The Malta Independent on Sunday" u f'"Malta Today" ta' l-10 ta' Ottubru, 2004?

Jista' jpoġġi kopja ta' l-ittra tar-riżenja fuq il-mejda tal-Kamra?

ONOR.

NINU ZAMMIT (f'isem il-Ministru għat-Turiżmu u Kultura): Ninsab informat li Dr. Mario Tabone Vassallo ma ta l-ebda raġuni għar-riżenja tiegħu minn chairman tal-bord ta' l-orkestra nazzjonali.

Qed inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra kopja ta' l-ittra ta' riżenja ta' Dr Mario Tabone Vassallo.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-ministru jikkonferma jekk huwiex minnu li kien hemm persuna li ġiet impjegata bħala chief executive officer ma' l-orkestra nazzjonali u mbagħad wara xahar temmet l-impjieg tagħha u ġiet trasferita f'ministeru?

MR SPEAKER: Il-ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, jien m'għandix din l-informazzjoni quddiemi u għaldaqstant nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel mistoqsija bil-miktub ħalli nkun nista' nġiblu l-informazzjoni.

SPTAR SAN LUQA - INFEZZJONI TA' L-MRSA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u Kura fil-Komunita`: Jista' l-ministru jgħid kemm ilu limitat biss għal trawma u operazzjonijiet minuri minħabba l-infection ta' l-MRSA t-teatru ta' l-ortopedija?

Jista' jgħid ukoll jekk hux l-istaff kollu ġie ttestjat minħabba din l-infection?

ONOR.

NINU ZAMMIT (f'isem il-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u Kura fil- Komunita`): L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tingħata f'xi seduta oħra.

SENA EWROPEA TA' L-EDUKAZZJONI BL-ISPORT - ATTIVITAJIET

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impieg: Jista' l-ministru jgħid x'kienu l- attivitajiet li ġew organizzati matul din is-sena fl-okkażjoni tas-sena Ewropea ta' l-Edukazzjoni bl-Isport?

Jista' jgħid ukoll min ħa ħsieb li jorganizza dawn l-attivitajiet, meta u fejn saru?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u Impjieg): Jien informat li ġew organizzati diversi attivitajiet biex ifakkru s-sena Ewropea ta' l-Edukazzjoni bl-Isport fosthom seminar ta' ġimgħa bit-tema "Move Your Body, Stretch Your Mind", esibizzjonijiet u avvenimenti fi skejjel diversi.

Is-seminar sar fil-curriculum centre, f'Santa Venera bejn id-19 u t-23 ta' April.

L-attivitajiet l-oħra li saru mill-iskejjel saru matul is-sena skolastika 2003/2004.

Informat ukoll li ġie mwaqqaf bord apposta biex jieħu ħsieb dawn l-attivitajiet.

POSTIJIET TAD-DIVERTIMENT

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern: Jista' l-viċi prim ministru jgħid kemm u liema kienu l-ħwienet tax-xorb u postijiet tad- divertiment li ngħalqu wara deċiżjoni tal-qorti minħabba li ħallew persuni taħt is-16-il sena jidħlu fihom u jbigħu prodotti alkoħoliċi lil persuni taħt is-16–il sena?

Jista' jagħti l-informazzjoni mitluba mis-sena 2000 'il quddiem, sena b'sena?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li matul il-perijodu indikat ma kienx hemm każijiet fejn il-qorti ordnat is-sospensjoni tal-liċenzji kif imsemmi mill-Onor.

Interpellant.

AWTORITA` TAD-DJAR - SKEMI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta` Soċjali: Tista' l-ministru tgħid liema huma l-iskemi li għandha l-awtorita` tad-djar?

F'liema sena twaqqfet kull skema?

Liema skemi ma baqgħux jiffunzjonaw din is-sena u għaliex?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li t-tagħrif mitlub hu kif jidher fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

SKEMI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta` Soċjali: Tista' l-ministru tgħid kemm kienu vvotati flus għal kull skema din is-sena u kemm intnefqu?

Kemm applikaw għal kull skema u liema skema?

Kemm ibbenefikaw għal kull skema u liema skema?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Skond l-estimi ta' l-awtorita` tad-djar għas- sena finanzjarja 2003/2004 l-awtorita` allokat is-somma ta' Lm800,000 għal sussidju u għotjiet għal diversi skemi u inizjattivi.

Ninsab informata wkoll li l-ammonti minfuqa fuq kull skema u inizjattiva huma kif jidhru fit- tabella li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

Dwar l-informazzjoni mitluba fil-kumplament tal-mistoqsija nirriferi lill- Onor. Interpellant għat-tweġiba li jien tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 8868.

AWTORITA` TAD-DJAR - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta` Soċjali: Tista' l-ministru tgħid kemm hemm impjegati ma' l-awtorita` tad-djar?

Kemm minnhom daħlu din is- sena?

Saret sejħa ta' applikazzjonijiet?

Kif intgħażlu l-impjegati l- ġodda?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li preżentement l-awtorita` tad- djar għandha 82 impjegat li ħamsa minnhom huma part-timers.

Ninsab informata wkoll li din is-sena l-awtorita` mpjegat żewġ ħaddiema ġodda wara talba lill-MIMCOL u lill-ETC.

AWTORITA` TAD-DJAR - CUSTOMER CARE

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta` Soċjali: Tista' l-ministru tgħid kemm persuni għamlu użu mis-servizz tal-customer care ta' l-awtorita` tad- djar fis-snin 2000, 2001, 2002, 2003 u 2004?

Kemm hemm impjegati fil-unit tal-customer care?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li fit-taqsima tal-customer care ta' l-awtorita` tad-djar hemm seba' mpjegati.

Ninsab informata wkoll li t-tagħrif mitlub fl-ewwel parti tal-mistoqsija hu kif jidher fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

AĠENZIJA AĊĊESS - CUSTOMER CARE

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta` Soċjali: Tista' l-ministru tgħid kemm għamlu użu mis-servizz tal-customer care ta' l-aġenzija AĊĊESS fil- Birgu?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Mr Speaker, nixtieq nippreċiża li AĊĊESS m'hijiex aġenzija iżda kumpless fil-Kottonera li joffri diversi servizzi provduti minn diversi dipartimenti u entitajiet, inkluż uħud li ma jaqgħux taħt ir-responsabilita` tal-ministeru tiegħi.

Ninsab informata li ma tinżammx statistika dwar in-numru ta' persuni li jagħmlu użu minn dan il- kumpless.

CUSTOMER CARE BRANCHES

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Stefan Buontempo) staqsa lill- Ministru tal-Familja u tas-Solidarjeta` Soċjali: Tista' l-ministru tgħid fejn huma l-branches tas-servizz ta' customer care?

Meta nfetħu?

Kemm hemm impjegati f'kull branch?

Kemm għamlu użu mis-servizz f'dawn il- branches?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant hu kif jidher fit-tabella li qed inqiegħed fuq il-mejda tal- Kamra.

Dan it-tagħrif ma jinkludix dawk id-dipartimenti jew entitajiet li m'għandhomx taqsima jew desks speċifiċi għall-customer care.

STRAY CATS

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent: Jista' l-ministru jgħid x'inhi l-policy in ġenerali tal-gvern fir-rigward ta' stray cats meta dawn ikunu qed jingħataw l-attenzjoni u l-kura kollha meħtieġa minn individwi jew assoċjazzjonijiet volontarji?

ONOR.

NINU ZAMMIT (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l- Ambjent): Ninsab informat li fil-preżent m'hemm l-ebda liġi li tagħmel differenza bejn stray cats u owned stray cats u lanqas hemm xi policy speċjali.

Fil-mument l-animal welfare council qiegħed jipprepara policy document dwar il-kontroll ta' l-istray animals jew owned stray animals.

Għar-rigward ta' owned stray animals hija r-responsabilita` ta' dawk li jieħdu ħsiebhom li jwettqu dak kollu neċessarju biex dawn l-annimali jkunu mħarsa u ma jkunux ta' inkonvenjent għall-pubbliku jew għal annimali oħrajn.

ENVIRONMENTAL LANDSCAPES CONSORTIUM - ĠONNA TA' SAN ANTON

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent: Jista' l-ministru jgħid jekk l- environmental landscapes consortium kellux l-awtorita` neċessarja sabiex jiddeċiedi li għandhom jitneħħew il-qtates li kienu jgħixu fil-ġonna pubbliċi ta' San Anton?

Jekk fl-affermattiv, minn fejn ħarġet din is- setgħa?

ONOR.

NINU ZAMMIT (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l- Ambjent): Ninsab informat li sfortunatament l-environmental landscapes consortium ma talabx awtorita` sabiex jieħu f'idejh ir-responsabilita` tal- qtates li jiġġerrew barra.

Malli l-monitoring unit sar jaf b'dan iċ-ċaqliq tal-qtates minn San Anton għall-Wied Inċita mill-ewwel ngħatat l-ordni mill- monitoring unit sabiex dan iċ-ċaqliq jieqaf.

KUNSILL GĦAT-TRATTAMENT XIERAQ TA' L-ANNIMALI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent: Jista' l-ministru jinformana jekk kienx involut il-kunsill għat-trattament xieraq ta' l-annimali meta nqabdu u tneħħew il-qtates minn San Anton?

Jekk fin-negattiv, jista' jgħid għaliex dan il-kunsill ma kienx involut?

ONOR.

NINU ZAMMIT (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l- Ambjent): Ninsab informat li ċ-ċaqliq tal-qtates minn San Anton ma sarx mill-gvern.

La l-kunsill għat-trattament xieraq ta' l-annimali u lanqas id- dipartiment tas-saħħa ta' l-annimali u ħarsien xieraq ma kienu involuti.

Għalhekk il-kunsill imsemmi ma setax ikun involut.

Din kienet azzjoni unilaterali u diġa` ttieħdu passi biex ma tiġix ripetuta minn individwi jew minn xi entita`.

SAN ANTON - QTATES

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent: Jista' l-ministru jinformana x'metodi ntużaw u x'apparat ġie utilizzat sabiex inqabdu l-qtates u nġarrew minn San Anton għal Wied Inċita?

Minn fejn inġieb jew inxtara dan l-apparat?

ONOR.

NINU ZAMMIT (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l- Ambjent): Ninsab informat li l-gvern ma xtara u ma uża l-ebda apparat biex jinġarrew il-qtates, peress li dawn m'humiex fuq l-inventarju tal-gvern.

Jien informat li l-ELC, l-environmental landscapes consortium, spjega lill- monitoring unit li nxtraw u ntużaw numru ta' carry cases apposta għall-ġarr ta' l-annimali.

Dawn il-cases inxtraw mill-ELC u l-ispejjeż inħarġu mill- konsorzju stess.

SAN ANTON - QTATES

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent: Jista' l-ministru jinformana min kienet dik il-persuna nkarigata mid-dipartiment responsabbli mill-mezzi u l- modi ta' kif inqabdu u nġarrew il-qtates minn San Anton?

Xi kwalifiki kellha din il-persuna f'dan ir-rigward u x'metodu wżat?

ONOR.

NINU ZAMMIT (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l- Ambjent): Il-gvern ma kellu l-ebda inkarigu li jqabbad xi dipartiment iġorr il-qtates.

WIED INĊITA - QTATES

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent: Jista' l-ministru jgħid minn fejn qed jiġu l-fondi li hemm bżonn biex jinxtara l-ikel għall-qtates li issa qegħdin Wied Inċita?

Mingħand liema supplier qed jinxtara l-ikel?

Kif intgħażel is-supplier?

ONOR.

NINU ZAMMIT (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l- Ambjent): Ninsab informat li l-ispejjeż għall-ikel, il-kura u l- manteniment tal-qtates qegħdin jinħarġu mill-environmental landscapes consortium li ħa dawn il-qtates taħt ir-responsabilita` tiegħu.

M'hu qed isir l-ebda kumpens mill-gvern għal dawn l-ispejjeż li daħal għalihom l- ELC.

KOMPETITTIVITA` U KOMUNIKAZZJONI - MOBILE PHONES

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Charles Mangion) staqsa lill- Ministru għall-Kompetittivita` u Komunikazzjoni: Jista' l-ministru jgħid kemm hu l-ammont ta' flus li tħallsu fuq kontijiet ta' mobile phones bejn Jannar 2003 u Ottubru 2004 lill-impjegati fis-segretarjat privat tiegħu?

Min huma l-impjegati li huma ntitolati għal mobile phone fl-istess segretarjat?

Xi grad huma?

Kemm kienet l-ispiża għal kull mobile phone bejn Jannar 2003 u Ottubru 2004?

ONOR.

TONIO BORG (f'isem il-Ministru għall-Kompetittivita` u l- Komunikazzjoni): L-użu ta' mobile telephones fis-segretarjati privati tal- ministri u tas-segretarji parlamentari huwa regolat minn guidelines, approvati mill-Kabinett, dwar l-ingaġġ ta' mpjegati f'dawn is-segretarjati.

Dawn il-guidelines jipprovdu li l-kap tas-segretarjat, is-segretarju privat, l-assistent segretarju privat u l-communications coordinator huma intitolati għall-użu tal-mobile telephone.

F'ċerti każijiet jistgħu jkunu ntitolati wkoll impjegati fil-grad ta' messaġġier kif ukoll xufiera tal- ministru jew tas-segretarju parlamentari.

L-ammont totali ta' flus li tħallsu fuq mobile telephones użati minn membri tas-segretarjat tiegħi bejn Jannar 2003 u Ottubru 2004 kien ta' Lm4,228.

Ma naħsibx li huwa l-każ li tingħata wkoll informazzjoni dwar l-ispiża għal kull mobile telephone.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' karti.

TQEGĦID TA' KARTI

MR SPEAKER: Il-Ministru Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Żewġ rapporti dwar l-Effiċjenza tal-Kunsilli Lokali għall-perijodu bejn Awissu u Novembru 2003 u bejn Diċembru 2003 u Marzu 2004;

Analiżi ta' kawżi deċiżi bejn Jannar u Ottubru 2004, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 9088;

Tagħrif dwar reati kriminali rapportati li twettqu fil-Ħamrun, Santa Venera, Valletta, Floriana, Marsa, Pieta`/Guardamangia, Qormi, Luqa u Kirkop bejn l-1999 u Ottubru 2004, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9149; u

f'isem il-prim ministru u ministru tal-finanzi, inqiegħed fuq il-mejda tal- Kamra:

Tagħrif dwar tibdil f'miżati/tariffi li sar minn dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tal-Prim Ministru bejn April 2003 u l-2004, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9238.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Financial Statements ta' l-Awotrita` dwar is-Saħħa u s-Sigurta` fuq il- Post tax-Xogħol għall-perijodu bejn l-1 ta' Ottubru 2003 u t-30 ta' Settembru 2004; u

Tabella li turi l-għadd ta' persuni jirreġistraw għax-xogħol bejn Jannar u Settembru 2004 maqsuma skond id-diversi lokalitajiet, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9126.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Louis Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u Kura fil-Komunita`): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Tabella li tagħti tagħrif dwar kunsilli lokali li wieġbu għas-sejħa ta' l-Immunisation Unit fl-2004 biex jagħtu tilqim lill-anzjani kontra l-influwenza, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9146;

Tagħrif dwar il-ġranet u l-ħinijiet tal-ftuħ tal-bereġ fil-Ħamrun, Santa Venera, Valletta, Marsa, Luqa u Kirkop, flimkien ma' l-għadd ta' pazjenti li attendew f'kull berġa bejn l-1999 u Settembru 2004, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9148; u

f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent, inqiegħed fuq il- mejda tal-Kamra:

Rapport Annwali ta' l-Awtorita` ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar għas-sena finanzjarja li għalqet fit-30 ta' Settembru 2004 u estimi tad-dħul u nfiq ta' l-istess Awtorita` għas-sena 2004-2005.

MR SPEAKER: Il-Ministru Ninu Zammit.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Sur President, f'isem il-Ministru għat-Turiżmu u Kultura, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Audited Accounts tal-Fondazzjoni Ċentru għall-Kreattivita` (St James Cavalier) għas-sena li għalqet fil-31 ta' Diċembru 2003.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Jesmond Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Sur President, inqiegħed fuq il-mejda tal- Kamra:

Tagħrif dwar toroq residenzjali li nbnew mill-Awtorita` dwar it- Trasport u toroq li tlestew mill-kunsilli lokali bi ftehim ma' l- istess Awtorita` matul l-2004, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9081; u

Tagħrif dwar tibdil f'tariffi/miżati li sar minn dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tal-Ministru għall-Iżvilupp Urban u Toroq bejn April 2003 u l-2004, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9237.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet.

MOZZJONIJIET

ESTIMI TA' DĦUL U NFIQ TA' L-AWTORITA` GĦAS-SAĦĦA U S-SIGURTA` FUQ IL-POST TAX-XOGĦOL GĦAS-SENA 2004-2005.

MR SPEAKER: Il-Ministru Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, nipproponi:

Illi l-Kamra tapprova l-Estimi ta' Dħul u Nfiq ta' l-Awtorita` għas- Saħħa u s-Sigurta` fuq il-Post tax-Xogħol għas-sena finanzjarja mill-1 ta' Ottubru 2004 sat-30 ta' Settembru 2005 skond l-Att dwar l- Awtorita` għas-Saħħa u s-Sigurta` fuq il-Post tax-Xogħol, Kap 424.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nissekonda.

MR SPEAKER: Infakkar lill-Kamra li d-diskussjoni dwar din il-mozzjoni għandha tieħu seduta waħda, bil-ħin jinqasam indaqs bejn il-kelliema tal- gvern u l-kelliema ta' l-oppożizzjoni, bl-introduzzjoni u l-winding up isiru min-naħa tal-gvern.

Hawn rimarki?

Il-Ministru Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, għas-sena finanzjarja ta' l-awtorita` għas-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol, li bdiet fl-1 ta' Ottubru 2004 u li tagħlaq fl-aħħar ta' Settembru 2005, kif titlob il-liġi relattiva, qegħdin nipproponu nefqa ta' Lm478,898.

Parti sostanzjali minn din in-nefqa se tmur f'salarji ta' l-impjegati u l-uffiċjali ta' l- awtorita` li wara kollox huma l-għodda prinċipali li bihom trid taħdem l- awtorita` Huwa tajjeb li wieħed jinnota li l-ispiża operattiva ta' din l- awtorita` hija ta' Lm61,000, jiġifieri Lm30,000 inqas minn dik tas-sena li għaddiet.

Dan huwa l-frott ta' ċerta ħidma biex kemm jista' jkun, in-nefqa fuq affarijiet operattivi tkun kemm jista' jkun kontenuta.

Imbagħad l-awtorita` se tagħmel nefqa ta' kważi Lm180,000 f'dik li hi transition facility għas-sena li qegħdin fiha, anke bl-għajnuna tal-fondi ta' l-Unjoni Ewropea.

Fl-aħħar tax-xahar id-dieħel l-awtorita` tagħlaq tliet snin minn meta bdiet topera.

Fil-fehma tiegħi, din l-awtorita` dwar is-saħħa u l-ħarsien tal-ħaddiema fuq il-postijiet tax-xogħol qiegħda bil- mod il-mod twettaq il-funzjonijiet u l-objettivi tagħha biex jiġi assigurat li l-istandards tas-saħħa u s-sigurta` fil-postijiet tax-xogħol f'pajjiżna jkunu standards li dejjem jitjiebu.

Huwa tajjeb li wieħed jagħti ħarsa lejn il-ħidma li wettqet din l- awtorita`, fosthom ħidma importanti fil-qasam tar-regolamenti u tal- liġijiet ta' pajjiżna.

F'dan is-settur ma rridux inħarsu biss lejn iċ- ċirkostanzi partikolari ta' pajjiżna imma għandna nħarsu wkoll lejn l- obbligi li dħalna għalihom meta sseħibna fl-Unjoni Ewropea.

F'dan is-sens, wieħed irid jinnota li issa, id-direttivi kollha ta' l-Unjoni Ewropea ġew inkorporati fil-liġi Maltija.

Dan sar grazzi għall-ħidma li għamel il-bord ta' l-awtorita`, il-kap eżekuttiv ewlieni u l-impjegati.

Ta' min igħid li din kienet biċċa xogħol importanti immens.

Illum nistgħu ngħidu li għal dak li għandu x'jaqsam mal-liġijiet u r- regolamenti, ninsabu fuq l-istess livell tal-pajjiżi l-oħrajn membri ta' l- Unjoni Ewropea għax it-transpożizzjoni tal-leġislazzjoni ta' dawn id- direttivi issa daħlet fil-qafas tal-liġijiet tagħna.

B'hekk nistgħu ngħidu li f'dan is-settur, il-pajjiż għandu qafas leġislattiv żviluppat tajjeb.

Biss biss matul is-sena li għadha kif għalqet l-awtorita` ppubblikat 12-il avviż legali, b'regolamenti differenti, li jvarjaw minn ħarsien taż-żgħażagħ fuq il-postijiet tax-xogħol għal regolamenti dwar l- istandards minimi ta' saħħa u ħarsien f'dak li hu tagħmir fuq il-post tax- xogħol.

Ġew pubblikati wkoll regolamenti li jirrigwardaw lis-settur tal- kostruzzjoni, regolamenti li għandhom x'jaqsmu mal-ħarsien tal-ħaddiema esposti għal ħsejjes li jmorru lil hinn mill-istandards aċċettabbli u regolamenti oħrajn li kollha kemm huma jgħinu biex ikun hemm regolamentazzjoni ċara u komprensiva kemm jista' jkun.

L-awtorita` tipprova tagħmel ħilitha kollha biex kemm jista' jkun trendi l-leġislazzjoni user- friendly u tnaqqas l-użu tal-burokrazija.

Barra minn hekk, wieħed jista' jħares ukoll lejn kif l-awtorita` għamlet użu mir-riżorsi li kellha għad-dispożizzjoni tagħha.

Huwa tajjeb li wieħed jgħid mill-ewwel li r-riżorsi li għandha l-awtorita`, kemm finanzjarji kif ukoll umani, huma riżorsi li għad iridu jiżviluppaw iktar.

F'ċertu sens, dawn ir-riżorsi huma limitati, għal ħafna raġunijiet, fosthom għaliex kif nafu, hawn forzi minn kull naħa biex il-finanzi pubbliċi jintużaw bl-iktar mod effettiv u għaliex peress li din hija awtorita` li qiegħda tiżviluppa, hemm learning curve u hemm bżonn ta' ċertu żmien biex din tiżviluppa sa ċertu livell.

Pero' wieħed bilfors irid jgħid li l-awtorita` wżat ir-riżorsi tagħha b'mod effettiv ħafna.

L-uffiċjali fi ħdan l-awtorita` komplew itejbu l- kompetenzi tekniċi tagħhom.

F'dan is-settur inħossu li għandna nies li għandhom il-kapaċitajiet neċessarji.

L-awtorita` kompliet taħdem biex tħarreġ lill-istaff tagħha u tagħmlu aktar konxju dwar id-diversi aspetti tas-saħħa u sigurta` tal-ħaddiema fuq il-postijiet tax-xogħol, mhux biss b'taħriġ li ngħata f'pajjiżna stess imma anke bi skambji ta' laqgħat f'pajjiżi oħrajn.

Fir-rapport li poġġejna fuq il-mejda tal-Kamra tajna d-dettalji ta' dan l- istaff development u tal-mod ta' kif is-27 impjegat ta' l-awtorita` qegħdin jiġu mpenjati fil-ħidma f'dan is-settur.

Xi ħaġa tajba ħafna hi li issa l- awtorita` għandha l-ewwel collective agreement ma' l-union ħaddiema magħqudin.

Dan għandu jgħin biex l-iżvilupp tar-riżors uman isir f'qafas iktar magħruf.

Nittamaw li minn hawn u ftit ġranet oħra, l-awtorita` tkun tista' tibda topera mill-post il-ġdid tagħha, li matul ix-xhur li għaddew ġie mgħammar b'faċilitajiet iktar addattati.

Għalkemm il-post li għandha l- awtorita` bħalissa fi Triq Sant'Ursula huwa post storiku u sabiħ, huwa diffiċli, kemm għall-membri u għall-ħaddiema kif ukoll għall-pubbliku in ġenerali jew għall-klijenti ta' l-awtorita`, biex jagħmlu użu minnu.

Għalhekk il-premises il-ġodda għandhom ikunu ħolqa oħra fit-triq ta' l- awtorita` biex tilħaq iktar l-objettivi tagħha.

L-awtorita`, kif inhu d-dover tagħha li tagħmel, ikkonċentrat ħafna biex tqanqal kuxjenza dwar il-qasam tas-saħħa u s-sigurta` tal-ħaddiema fuq il- post tax-xogħol.

Il-liġi tpoġġi lil dan bħala wieħed mill-objettivi ewlenin ta' l-awtorita`.

Jien fermament nemmen li biex jirnexxielna ntejbu l-istandards tagħna f'dan il-qasam, ħalli nkomplu nnaqqsu l-inċidenti u l- fatalitajiet fuq il-post tax-xogħol, irridu naħdmu fuq l-edukazzjoni, l- informazzjoni, il-promozzjoni u l-kuxjenza f'dan ir-rigward.

L-ewwel u qabel kollox, dan irid isir mal-ħaddiema nfushom.

F'dan ir- rigward min iħaddem għandu responsabbiltajiet ċari li jassigura li l- impjegati tiegħu jkunu konxji ta' dan is-settur.

Minbarra l-ħaddiema, qiegħda ssir ħidma wkoll fost l-istudenti fl-iskejjel.

L-esperjenza tal- kurrikulu nazzjonali turi li l-fatt li hemm żieda fl-intensita` tad- diskussjoni dwar temi li għandhom x'jaqsmu ma' l-ambjent, ma' l-imġiba fil- ħajja, mal-lifestyle, ma' l-iżvilupp personali, jfisser li dawn id- diskussjonijiet mat-tfal sa minn eta` bikrija qegħdin iħallu effett pożittiv.

Qegħdin naraw li ż-żgħażagħ li qegħdin jitilgħu huma aktar konxji mill-ambjent milli konna aħna fi żmien iż-żgħożija tagħna.

Iż- żgħażagħ tal-lum huma ħafna iktar konxji mil-lifestyles li jistgħu jkunu ta' ħsara għalihom u jafu ħafna iktar dwar dan is-suġġett milli konna nafu aħna.

Għalhekk rigward is-saħħa tal-ħaddiema fuq il-post tax-xogħol, jien ninsab ċert li iktar ma naħdmu fost it-tfal u l-istudenti, iktar se jkollna ħaddiema li jkunu kapaċi jaħdmu tajjeb f'dan is-settur.

L-awtorita` għamlet ħafna xogħol ukoll fil-qasam tal-mezzi tal- komunikazzjoni, fosthom billi pparteċipat fit-trade fair, filwaqt li kompliet taħdem biex tara li jkollha s-sehem tagħha f'attivita` bħalma hi l- European week for safety and health, bil-good practice award in occupational health and safety.

It-tema li ġiet magħżula għal din is-sena kienet "Nibnu fis-Sigurta`".

It-tema magħżula għas-sena li għaddiet kienet tittratta s-sustanzi perikolużi li wieħed għandu joqgħod attent għalihom.

Din is-sena tkomplew diversi inizjattivi ta' taħriġ, fosthom il-workers health and safety representatives course.

Kif nafu, il-liġi taħseb biex fid-diversi postijiet tax-xogħol, ikun hemm rappreżentant tal-ħaddiema li jkun speċifikament responsabbli għal dan is-settur.

Sa l-aħħar ta' Settembru ta' din is-sena, għal dan il-kors attendew 200 parteċipant.

F'dan ir-rigward l-awtorita` qiegħda wkoll taħdem f'ċerti oqsma li huma ta' riskju partikolari, bħalma hu s-settur tal-kostruzzjoni, postijiet fejn hemm il-possibilita` ta' effetti radjoattivi u s-settur ta' stallazzjonijiet ta' makkinarju, li lkoll jaqgħu taħt ir-regolamentazzjoni tal-control of major accident and hazard regulations tas-sena li għaddiet.

Sar ukoll xogħol partikolari mal-building industry consultative council dwar il-perikli li jridu jiġu assessed u evitati fl-industrija tal- kostruzzjoni.

Matul il-perijodu li qegħdin niddiskutu, madwar 2,000 persuna pparteċipaw f'korsijiet li l-awtorita` hija responsabbli għalihom.

Sur President, aspett ieħor tal-ħidma ta' din l-awtorita` għandu x'jaqsam ma' l-

infurzar tal-liġijiet.

F'dan ir-rigward naħseb li għandna naraw li f'kull qasam ta' dan is-settur, inkomplu naħdmu dejjem aktar biex intejbu l-kwalita` tal-ħidma tagħna u ninforzaw aktar.

Jidher li f'dan il-qasam, filwaqt li jonqosna fejn naslu, għandna nagħmlu kuraġġ għax is-suġġett tas-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol jidher li qabad l-għeruq f'dik li hi kuxjenza.

Jidher ukoll li fid-diversi postijiet tax-xogħol qegħdin jiżdiedu l-inizjattivi fuq dan il-front.

Naħseb li r-riżultati li joħorġu minn diversi sorsi huma inkoraġġanti.

Per eżempju, il-European foundation for the improvement of living and working conditions tagħti indikazzjoni li 41% tal-ħaddiema fil-pajjiżi membri ġodda ta' l-Unjoni Ewropea u fil-pajjiżi kandidati u 23% tal-15-il pajjiż membru antik ta' l-Unjoni Ewropea jiltaqgħu ma' ċerti diffikultajiet f'dik li hija għejja, iżda l-figura għal Malta hija ta' 20%.

Statistika oħra li tidher fir-rapport li qegħdin niddiskutu u fl-estimi turi ċerti paraguni li rridu nkomplu naħdmu biex insostnuhom għax jagħtu stampa pożittiva, anke jekk jonqosna ħafna iktar x'nagħmlu.

Pero` għalija dan jindika li s-suġġett qiegħed fuq l-aġenda tal-pajjiż, tal-gvern u tad- diversi employers, u allura rridu nkomplu nisħqu biex nassiguraw li din il- pożizzjoni fuq din l-aġenda tkompli titjieb ħalli naraw riżultati aħjar minn dawk li s'issa qegħdin nakkwistaw.

Mr Speaker, naturalment jeżistu kwestjonijiet li jaslu sal-livell tal- qrati.

F'dan ir-rigward ix-xogħol qiegħed isir b'mod tajjeb.

Meta każ jasal quddiem il-qrati, wieħed jagħmel l-aħjar li jista' biex jippruvah, pero' mbagħad sta għall-qrati biex jagħmlu l-assessment tagħhom u jieħdu d- deċiżjonijiet accordingly.

Oqsma oħra għandhom x'jaqsmu mal-protezzjoni kontra r-radjazzjoni.

Qasam partikolari jirrigwarda l-makkinarju, it-tagħmir, l-impjant u l- istallazzjonijiet.

F'dan ir-rigward l-awtorita` għandha taqsima apposta biex tkun tista' tagħti kas ta' affarijiet bħal lifts, cranes, fork lifts, trucks, boilers u presses, li huma fost l-affarijiet li jistgħu jikkawżaw ċerti inċidenti fuq il-post tax-xogħol.

Nerġa' ngħid li bħala awtorita` għandna noqogħdu attenti biex l-istatistika f'dan ir-rigward tkun kemm jista' jkun aġġornata u kompleta.

Ovvjament għad irridu nirfinaw il-metodi u l-proċeduri li bihom tinġabar din l- istatistika għax nafu li jkun hemm numru ta' każijiet li jibqgħu ma jiġux rapportati.

L-istatistika tinħadem fuq il-każijiet li jiġu rapportati pero' aħna, b'saqajna ma' l-art nafu li għalkemm dik hija statistika valida, kif inhi valida f'pajjiżi oħrajn, kif inhi valida skond il- Eurostat, finalment ma nistgħux ma nagħtux kas tal-fatt li numru ta' inċidenti fuq il-postijiet tax-xogħol jibqgħu ma jiġux rapportati u allura ma jidħlux fl-istatistika.

Sur President, jibqa' l-fatt li meta wieħed jara l-benchmarking Malta in Europe ta' l-uffiċċju nazzjonali ta' l-istatistika jsib li meta pparagunati ma' pajjiżi oħrajn, il-pożizzjoni tagħna tagħti stampa relattivament pożittiva.

Huwa tajjeb li ngħid li l-awtorita` Maltija għandha xibka ta' kuntatti u relazzjonijiet fuq livell internazzjonali, wisq iktar fuq livell Ewropew.

Hemm attendenza regolari fis-senior labour inspectors committee tal-Kummissjoni Ewropea u fl-advisory committee for safety and health at work ta' l-Unjoni Ewropea.

Bħala pajjiż aħna membri ta' l-European agency for safety and health at work, filwaqt li nieħdu sehem ukoll fil-commission (social questions) working party.

Dan minbarra l-interess li l-awtorita` għandha fl-organizzazzjoni dinjija tax-xogħol, l-ILO, fl-international atomic energy agency u fil-committee of competent authorities tad-direttivi tas-Seveso.

Kif diġa` għedt, il-fondi li jammontaw għal Lm171,000, li minnhom il-gvern Malti se joħroġ Lm26,000 u l-Unjoni Ewropea se toħroġ Lm145,000, se nkunu nistgħu nużawhom ...

Permezz tal-parteċipazzjoni tagħha fil-European agency for safety and health at work se nkunu nistgħu nagħmlu co-funding ta' kampanji ta' informazzjoni u attivitajiet.

Meta wieħed iħares lejn iż-żmien li ġej jara li għad hemm diffikultajiet li jridu jiġu megħluba u għad hekk oqsma fejn l-awtorita` trid ittejjeb il- preżenza tagħha.

L-awtorita` għad trid takkwista riżorsi oħrajn biex tkun tista' ttejjeb il-pożizzjoni tagħha, pero' jekk wieħed iħares lejn l- performance ta' l-awtorita` matul is-sena li għaddiet isib stampa tajba ta' persuni li huma impenjati u konxji li jaħdmu b'mod oġġettiv ħafna.

Irrid nagħlaq din l-introduzzjoni billi nirringrazzja liċ-chairman u lill- membri kollha tal-bord ta' l-awtorita` .

Kif nafu, dan il-bord huwa magħmul minn rappreżentanti tal-partijiet soċjali.

Irrid nirringrazzja wkoll lil Dr. Mark Borg, il-kap eżekuttiv ewlieni, għall-impenn u l-ħidma tiegħu, u lill-uffiċjali u lill-ħaddiema kollha ta' din l-awtorita'.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Mr Speaker, smajt b'attenzjoni kbira l- introduzzjoni tal-Ministru Galea.

Kieku kont naf li kien se jagħmel din it- tip ta' introduzzjoni ma kontx naqra r-rapport fid-dettall, għax fl- intervent tiegħu l-Onor.

Galea ta ħarsa fuq fuq ta' dak li jidher fir- rapport.

Xtaqtu iżda li jidħol f'iktar dettall għax, per eżempju, minkejja li qal li l-health and safety huma fuq nett ta' l-aġenda tal-pajjiż, meta wieħed jibda jifli ċertu kliem f'dan ir-rapport jidħol f'dubju kemm verament il-health and safety qegħdin fuq nett ta' l-aġenda tal-pajjiż.

Il- ministru pprova jtaffi xi ftit din il-kwestjoni billi qal li għad fadal xi jsir, imma f'kull ħaġa, dejjem ikun għad fadal xi jsir.

Għalkemm nammetti li qegħdin isiru ċerti sforzi, l-awtorita` għandha ħafna limitazzjonijiet.

Fost il-limitazzjonijiet li ripetutament insibu f'dan ir-rapport hemm il- kwestjoni finanzjarja, li magħha torbot il-kwestjoni tal-personnel, ta' l- ispetturi, tal-fatt li l-awtorita` bilfors trid ikollha lin-nies biex tkun effettiva.

Fl-introduzzjoni tar-rapport, f'paġna 3 jintqal hekk:

"In terms of the Act, it is the responsibility of the Occupational Health and Safety Authority to ensure that the physical, psychological and social well-being of all workers in all work places are promoted and to ensure that they are safeguarded".

Aħna nafu li l-awtorita` għandha a very tall order fil-qafas legali, jiġifieri għandha responsabilita` legali, pero' jekk għandha aġenda daqshekk kbira, jekk għandha dawn l-affarijiet kollha fuq il-platt tagħha, għaliex imbagħad hemm ċerti diffikultajiet?

Per eżempju f'paġna 9 naqraw dwar il-kwestjoni ta' l-istaff ta' l-awtorita`, fejn taħt "Recruitment and Internal Promotions", it-tieni paragrafu ta' din il-paġna jgħid hekk:

"The current total human resource capacity is that of 27 employees, 15 of whom are directly engaged in the authority's core activities.".

Il-ħaddiema kollha ta' din l-awtorita` jammontaw għal 27, li minnhom 15 biss qegħdin fil-core activities.

Nassumi li dawn il-15-il persuna huma l- ispetturi.

Sur President, aħna qegħdin nitkellmu dwar pajjiż li skond l-aħħar labour force survey pubblikat f'Settembru 2004, għandu 32,439 post tax-xogħol.

Huwa veru li jekk inħarsu lejn l-istatistika nsibu li saru 2,228 żjara fuq il-postijiet tax-xogħol, pero' kieku l-ministru, fl-introduzzjoni tiegħu, spjega dan kollu aħjar, biex inqabblu l-affarijiet u nkunu nistgħu narawhom in a balance u fil-kontest proprju tagħhom, kien ikun ħafna aħjar.

Kif jistgħu 15-il spettur iżuru 32,439 post tax-xogħol?

Fil-fatt kulma żaru kienu 2,228 żjara fuq il-postijiet tax-xogħol, jiġifieri kulma qegħdin jagħmlu l-ispetturi ta' l-awtorita` hu li jmissu the tip of the iceberg.

Jien nixtieq nistaqsi jekk l-awtorita` għandhiex occupational psychologist li taħdem magħha jew jekk hijiex qiegħda taħdem ma' xi aġenzija ta' social workers.

Qiegħda nistaqsi dan għax l-awtorita` għandha wkoll dan it-tip ta' responsabbilta` legali.

Meta fl-introduzzjoni tar-rapport qiegħed jingħad li legalment the Authority has to ensure the physical, psychological and social well-being of all workers in all work places, jien ippretendejt li l-ministru, minflok jagħtina executive summary tar-rapport, kellu jidħol aktar fid-dettall ta' dawn l-affarijiet li, fil-fehma tiegħi, huma kruċjali.

Mr Speaker, jekk inħarsu lejn paġna 4 tar-rapport insibu l-messaġġ taċ- chairperson, fejn tispjega li l-ewwel fażi tax-xogħol li kellha tagħmel l- awtorita`, u ċioe' li tibni l-qafas legali, issa huwa lest u jrid ikun hemm "a thorough soul search, with a view of identifiying its role and strategy".

Imbagħad iċ-chairperson tgħid hekk:

"It is not a question of an identity or role crisis, ...." –

- jiġifieri m'hijiex kwestjoni ta' identita`, għax l-awtorita` għandha qafas legali kbir, jiġifieri identita` għandha sew –

"....far from it.

It is a time to grow into the next phase, a time to mature, to evolve from formal transpostion to rigorous implementation from reaction to proaction.".

Fir-rigward ta' din is-sentenza xtaqt nagħmel riferenza għall-ktieb "Health and Safety at Work in Europe; Where Next?", li ġie pubblikat mill- kummissjoni ta' l-Unjoni Ewropea bħala konklużjoni ta' seminar dwar health and safety li kien sar fil-Lussemburgu fil-11 u t-12 ta' Ġunju ta' l-1998.

F'dan il-ktieb jingħad hekk:

"Correct transposition...." –

- xi ħaġa li l-awtorita` diġa` għamlitha meta integrat lid-direttivi ta' l- Unjoni Ewropea f'qafas legali tagħna, biex ikunu iktar korretti –

"....needs to be matched by proper implementation and practical application".

Huwa f'dan ir-rigward fejn jien nixtieq nissikka lill-ministru biex jitkellem.

F'daqqa waħda dan il-gvern induna li għandu kriżi finanzjarja, u bħal dejjem, il-kontroll irid jagħmlu minn fuq l-affarijiet essenzjali, mhux minn fuq ix-xiri ta' affarijiet li l-pajjiż jista' jgħaddi mingħajrhom.

Fil-fatt din hija l-kriżi li għandha l-awtorita`, u ċioe' li filwaqt li għandha qafas leġislattiv li qiegħed jagħtiha aġenda kbira daqs dinja, m'għandhiex biżżejjed biex tmexxi u timplimenta.

L-ewwel u qabel kollox, l-awtorita` m'għandhiex biżżejjed nies.

Filwaqt li għandha t- transposition, l-awtorita` trid tagħmel ukoll l-implementation u l- enforcement, żewġ affarijiet li l-Unjoni Ewropea tagħtihom importanza daqs it-transposition.

Għalkemm it-transposition saret, l-awtorita` qiegħda lura sew f'dawk li huma implimentazzjoni u infurzar.

Dan wieħed jista' jarah b'mod ċar.

Kif jista' jkun li 15-il persuna jistgħu jżuru 'il fuq minn 32,000 post tax- xogħol?

Bi 15-il spettur, iridu jgħaddu s-snin biex post tax-xogħol ikun imissu żjara.

Fl-istess messaġġ taċ-chairperson, fl-aħħar paragrafu ta' paġna 4 ta' dan ir-rapport qiegħed jingħad hekk:

"Building and nurturing a culture in favour of health and safety at work is a process that spans over long years of perseverance, training, education and dedication amongst all concerned; workers, employers and government alike.

This is understandable, however, we must equally understand that all of us should act as partners in this process.

Yet, however, robust our respective commitment may be in our endeavor to succeed, it risks losing its trust, unless we all put in the required investment, in financial terms, to make it happen and to make it visibly happen.".

Hawnhekk iċ-chairperson filwaqt li qiegħda tgħid li biex tiġi kkultivata kultura favur is-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol, hemm bżonn ta' ċertu tul ta' żmien, perserveranza, taħriġ, edukazzjoni u dedikazzjoni, iċ- chairperson ta' l-awtorita` qiegħda tgħid ukoll li minkejja li l-gvern għandu l-awtorita` u qafas leġislattiv kbir, jekk mhux se jkun hemm l- istakeholders kollha li jiġbdu l-ħabel – jiġifieri l-ħaddiema, l-employers u l-gvern, li huwa l-ikbar employer - dan ma jistax isir.

Iċ-chairperson ta' l-awtorita` tiffoka wkoll fuq il-kwestjoni tal-finanzi u l-investiment li l-gvern suppost li qiegħed jagħmel f'din l-awtorita`, biex ikun jista' jitwettaq dak li suppost jitwettaq.

Fil-fatt, f'paġna 9 ta' l- istess rapport nerġgħu nsibu l-kwestjoni ta' l-investiment, fejn fit-tieni paragrafu qiegħed jingħad hekk:

"The funds made available throughout the year did not permit the authority to continue with its recruitment process, which was only limited to replacing manpower losses.".

Bir-rispett kollu, jien ma nistax nifhem kif nistgħu nħossuna komdi quddiem rapport li ripetutament qiegħed jiġbed l-attenzjoni għal ħwejjeġ mill-iktar bażiċi u importanti, li fuqhom nistgħu nassiguraw li verament ikollna l- aġenda tas-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol fuq quddiem nett ta' l- aġenda tal-pajjiż.

Ma nistax nifhem kif il-ministru jista' ma jitkellimx b'mod ċar dwar ċerti affarijeit.

Hawnhekk qed jingħad ċar u tond li minħabba li ma kellniex biżżejjed fondi, ma stajniex inkomplu bil-proċess ta' recruitment iżda kellna nillapazzaw billi jekk jonqos uffiċjal, ningaġġaw ieħor minfloku, għax daqshekk konna nifilħu nagħmlu.

F'paġna 10 tar-rapport, taħt it-titlu ta' "Initiatives with school children", iċ-chairperson qalet hekk:

"The authority recognises the need for awareness-building to start at an early stage.".

Jien naqbel perfettament ma' dan, għalkemm insostni li xorta m'huwiex biżżejjed.

Għax-short term irridu nattakkaw mill-ewwel lil ċerti sistemi ta' użu tal-media, eċċ., pero' again, jekk hemm problema finanzjajra, ma tantx jista' jsir wisq.

Żgur li għal-long term, biex naraw bidla fil- kultura u allura, is-saħħa u s-sigurta` jibdew ikunu a second nature, biex il-Maltin u l-Għawdxin jibdew iħossu l-ħarsien tas-saħħa u s-sigurta` bħala xi ħaġa awtomatika, it-targets tagħna jridu bilfors ikunu t-tfal.

F'paġna 26 tar-rapport, taħt "The Future", fir-raba' paragrafu qiegħed jintqal hekk:

"The Occupational Health and Safety Authority will continue its efforts to improve the general levels of occupational health and safety by making full and efficient use of its resources.".

In an ideal world, the authority should have adequate resources at its disposal.".

Jien ngħid mhux in an ideal world, imma jekk ikun hemm rieda politika.

Jekk il-gvern ikollu l-prijoritajiet tiegħu f'posthom u kif suppost, l- awtorita` jkollha adequate resources.

F'dan il-każ, ma naqbilx li l- awtorita` jista' jkollha biżżejjed riżorsi in an ideal world biss.

Il-paragrafu jkompli hekk:

"Since this is not an ideal world and since the authority's aspirational goals are very ambitious, the authority will have to prioritise its sections and to seek and foster partnerships with other interested parties and stakeholders.".

Jien ngħid li anke kieku l-awtorita` għandha l-fondi, l-attrezzatura u r- riżorsi kollha neċessarji għad-dispożizzjoni tagħha, ukoll ikollha tagħmel fostering ta' partnerships, għax din hija the way forward tal-lum.

Jekk fir-rigward ta' l-inizjattivi għat-tfal fl-iskejjel ninkoraġġixxu, per eżempju, lill-boy scouts u lill-girl guides biex jagħtu daqqa t'id, peress li dawn diġa` għandhom sens ta' life skills bħal safety at home eċċ., għandna ċans nippenetraw iktar.

B'dan il-mod, l-ewwelnett inkunu qegħdin nimxu bħall-kumplament tad-dinja moderna, li tinvolvi lis-soċjeta` ċivili, u t-tieni nett inkunu qegħdin nagħtu għarfien aħjar lill-volontarjat u lill- isforz li qiegħed isir.

Ovvjament, barra minn hekk inkunu qegħdin ukoll nindirizzaw lill-bżonnijiet li għandna.

Qiegħda ngħid dan bħala suġġeriment għax inħoss li jekk induru dawra madwarna nsibu li hawn bosta organizzazzjonijiet li jistgħu jgħinu ħafna f'dawn iċ-ċirkostanzi.

F'ċirkostanzi ideali, kieku l-awtorita` jkollha minn kollox, dawn l- organizzazzjonijiet xorta jkunu jistgħu jgħinu ħalli b'hekk, ir-riżorsi jkunu jistgħu jintużaw għal affarijiet oħrajn.

Mr Speaker, xtaqt nagħmel riferenza għal paġna 8 ta' dan ir-rapport, fejn taħt it-titlu ta' "Consolidating the Authority's resources", it-tielet paragrafu jgħid hekk:

"The Authority recognises the need to have technical people who are competent in a generalist way to act as OHS officers, as well as others trained to a high degree of specialisation in specific areas like radiation protection, the implementation of the Seveso directives and the safety of chemical and biological agents.

All the Authority's officers are now capable of giving sound advice and to act as a point of reference whenever needed.".

Allura l-15-il spettur ta' l-awtorita` huma kollha f'qagħda li jagħtu dawn il-pariri?

Ma nafx kemm hu possibbli li xi ħadd jitħarreġ u jsir speċjalista fi żmien daqshekk qasir!

Hawnhekk m'aħniex qegħdin nitkellmu dwar affarijiet taċ-ċajt.

Mr Speaker, il-European week for health and safety tas-sena li għaddiet kienet marbuta proprju mad-dangerous substances u l-konsegwenzi tagħhom.

Hawnhekk ġibt miegħi waħda mill-istqarrijiet tal-European foundation for the improvement of living and working conditions, li fost affarijiet oħrajn tgħid hekk:

"The agency states that dangerous substances can be found in nearly all workplaces, from farms and factories to hairdressers and hospitals.

These substances contribute significantly to the 350 million days lost through occupational health in the EU each year and to the 7 million people suffering from occupational illnesses.

Data collected by the agency indicates that some 32 million EU employees are exposed to carcinogenic agents, 22% of workers inhale fumes and vapours for at least a quarter of their working time and 16% of workers have to handle dangerous substances as part of their daily work.

Cancers, asthma, neuropsychiatric problems are among the illnesses that can be caused by these substances, as well as damage to the nervous and immune systems, effecting vital organs such as the lungs, heart, kidneys and liver.

Research has shown that 4% of all cancers, for example, are work-related and that 10% of employees contract eczema.

In addition, studies suggest that one-third of all cases of adult onset asthma are caused by workplace exposures.".

Kemm tista' l-awtorita` dwar is-saħħa u s-sigurta` verament tmexxi aġenda ...

Għalkemm għamilna transposition tad-direttivi kollha ta' l-Unjoni Ewropea għal liġijiet ta' pajjiżna, ma nistgħux nieqfu hemm.

Żgur li fir- rigward tal-kondizzjonijiet tal-health and safety, lill-Unjoni Ewropea għandna nneħħulha l-kappell għax jekk m'humiex l-aqwa, żgur li huma fost l- aqwa.

Pero' li sar m'huwiex biżżejjed.

Per eżempju, ma nafx kemm-il hairdressing salon ġie spezzjonat mill-ispetturi ta' l-awtorita` biex jaraw li dawn id-dangerous substances m'humiex qegħdin jagħmlu ħsara lill- ħaddiema u lill-klijenti!

Ma nafx kemm-il spettur mar fl-isptarijiet biex jiċċekkja li m'hemmx dangerous substances li jistgħu jagħmlu ħafna ħsara, kif għadni kif ikkwotajt minn dak li qalet l-aġenzija ta' l-Unjoni Ewropea!

Qiegħda ngħid dan għax ġimgħa ilu, l-Onor.

Joe Mizzi tkellem dwar x'ġara fil-water services corporation, fejn hemmhekk, l-awtorita` għas-saħħa u s- sigurta` ħadet azzjoni.

Waqt id-diskussjoni dwar l-estimi tal-water services corporation, l-Onor.

Mizzi qal hekk:

"Waqt laqgħa tal-bord tad-diretturi tal-water services corporation tal- 21 ta' Diċembru, 2003, is-Sur Rizzo, il-kap eżekuttiv ta' din il- kumpannija, informa lill-bord li l-awtorita` għas-saħħa u s-sigurta` kienet ħarġet stop order lill-korporazzjoni, peress li ċ-ċertifikat fuq is-saħħa u s-sigurta` tal-ħaddiema tad-dipartiment tad-drenaġġ kien ilu li skada, u b'hekk l-istess ħaddiema ma kenux koperti għas- saħħa u s-sigurta` tagħhom.

Waqt laqgħa oħra tal-bord tad-diretturi, is-Sur Anthony Rizzo, il-kap eżekuttiv, informa lill-bord li kien kiteb lid-ditta li kienet ħarġet iċ-ċertifikat oriġinali biex forsi jġedduhulhom temporanjament.

F'laqgħa oħra tal-bord tad-diretturi li saret fit-23 ta' Jannar ta' din is-sena, l-istess kap eżekuttiv informa li l-pożizzjoni dwar iċ- ċertifikat kienet għadha l-istess.

Hawn ta' min jgħidilna dwar din il-kwestjoni, għax din hija serja ħafna, speċjalment meta aħna nafu ....".

Jien ningħaqad ma' l-Onor.

Mizzi, fl-appell li għamel ġimgħa ilu biex il- membri tal-gvern jgħidulna jekk is-sitwazzjoni fit-taqsima tad-drenaġġ tal- water services corporation ġietx irranġata.

Kemm ilha li ġrat it-traġedja ta' meta mietu tliet ħaddiema fi spiera minħabba gassijiet velenużi!?

Qiegħda ngħid dan għax dakinhar kien hawn reazzjonijiet kbar u suppost li ttieħdu l-passi meħtieġa min-naħa tal-gvern, għax f'dak iż-żmien, it- taqsima tad-drenaġġ kienet dipartiment tal-gvern.

Kien dan l-aħħar li din it-taqsima waqgħet taħt ir-responsabbilta' tal-WSC.

Għalhekk huwa mportanti li nkunu nafu.

Huwa dwar dawn l-affarijiet li jien kont nistenna li l-Ministru Galea jitkellem waqt l-introduzzjoni tiegħu.

Ġimgħa ilu, il- kollega tiegħi l-Onor.

Mizzi għamel mistoqsija serja dwar korporazzjoni ffinanzjata mill-fondi pubbliċi, liema korporazzjoni m'hijiex konformi mar- regolamenti.

Għalhekk aħna rridu nkunu nafu jekk f'dan ir-rigward itteħdux il-passi meħtieġa.

Mr Speaker, din is-sena l-European week kellha t-tema ta' "Building in Safety".

Mill-istatistika jirriżulta li minn 12-il inċident fatali fuq il- post tax-xogħol, tlieta minnhom seħħew fl-area ta' San Pawl il-Baħar u l- Qawra u t-tlieta li huma kienu inċidenti fil-qasam tal-kostruzzjoni.

Għalhekk jien nistaqsi jekk l-awtorita` tidħolx f'ħaġa bħal din.

Nixtieq li l-kelliem tal-gvern li se jagħlaq dan id-dibattitu jgħidilna jekk l- awtorita` għandhiex ir-riżorsi u l-mezzi neċessarji biex tinvestiga xi ħaġa bħal din.

Jekk kwart ta' l-inċidenti saru fl-istess akwata, ta' l- inqas għandna nindagaw biex nipprevjenu milli jseħħu inċidenti oħrajn simili.

Dawn huma risposti li jien nippretendi li għandhom jingħataw min- naħa tal-gvern.

Xtaqt ukoll risposta dwar dak li qiegħed jidher f'paġna 13, taħt "Traning Initiatives", fejn qiegħed jingħad hekk:

"The Authority launched a workers health and safety representative course in September 2003, which has attracted some 200 participants by the end of September 2004.

This is felt to be particularly encouraging since the workers health and safety representatives, appointed or chosen by the employees in all workplaces in Malta, will greatly assist the Authority in its endeavours and will go a long way towards reducing in the years to come the persistantly high demands for the Authority's services.".

Ilkoll nafu li skond il-liġi, kull post tax-xogħol irid ikollu rappreżentant tal-health and safety, pero' nafu jekk il-postijiet tax- xogħol kollha għandhomx dan ir-rappreżentant?

Fil-fehma tiegħi, għalkemm il-ministru qal li s-suġġett tal-health and safety qabad l-għeruq, jien ngħid li qabad l-għeruq ma' ċerti kategorij biss.

Għalhekk nistaqsi jekk kemm ilha mwaqqfa l-awtorita` u kemm ilha fis-seħħ din il-liġi, il- postijiet tax-xogħol kollha ħatrux ir-rappreżentant tagħhom tal-health and safety.

Din hija xi ħaġa importanti għax f'dan ir-rapport, l-awtorita` stess qiegħda tgħid li dawn ir-rappreżentanti huma importanti.

Dan huwa minnu, għax jistgħu jkunu l-id it-twila ta' l-awtorita` fuq il-postijiet tax-xogħol.

Mr Speaker, irrid nagħmel riferenza għal paġna 15, fejn qiegħed jingħad hekk:

"The increased demands on the Authority's services have rendered the Authority into a reactive organisation, in so far as ensuring compliance.

Visits by OHS officers often follow reports of serious incidents or requests for investigation of severe risks to health and safety and have to be seen within the context of the other legal responsibilities that the Authority is expected to fulfill.

Unfortunately, this also means that the Authority cannot plan any structured workplaces as it campaigns.".

Dan il-paragrafu jagħti sodisfazzjon ta' l-argument li ili nagħmel mill- bidu nett, u ċioe' li l-awtorita` ma tistax tiċċaqlaq, ħlief li tirreaġixxi għall-inċidenti.

Huwa inutli li ngħidu li se ngħaddu għall-fażi li jmiss għax jekk l-awtorita` m'hijiex se jkollha r-riżorsi, fosthom nies imħarrġa, m'aħniex se nagħmlu passi 'l quddiem.

Jien naħseb li l-awtorita` tista' wkoll tkun pro-attiva billi kif qalet f'dan ir-rapport, verament tfittex li tagħmel partnerships u taqsam l- esperjenza ta' ħaddieħor magħha.

Hawnhekk ġibt miegħi ir-rapport tal- Eurosafe project, li min-naħa ta' Malta ħadet sehem fih il-general workers union.

Dan il-proġett kien iffinanzjat mill-Unjoni Ewropea u kien jitratta dwar ir-repetitive strain injuries fit-textile and garment industry f'Malta.

L-RSI association ta' l-Ingilterra tiddefinixxi lir-repetitive strain injuries hekk:

"It is a group of injuries effecting the muscles, tendons and nerves, primarily of the neck and upper limbs.

This is an umbrella term and is also known as work-related upper limbs disorder.".

F'dan il-parlament jien tkellimt kemm-il darba dwar dan ir-rapport.

Ma nafx jekk sal-lum, l-awtorita` għandhiex f'idejha dan ir-rapport.

Fuq il- bażi tal-findings, fejn ir-riċerka saret b'mod professjonali u għalhekk wieħed jista' joqgħod fuqha, ma nafx jekk l-awtorita` bdietx tagħmel xi forma ta' eżerċizzju.

Per eżempju, ftit ilu għamilt riferenza għal dak li qal il-ministru aktar kmieni, u ċioe' li s-suġġett tal-health and safety qabad l-għeruq.

F'ċertu sens jien naqbel miegħu, pero' għalkemm huwa veru li qiegħed jaqbad l- għeruq, f'ċerti gruppi ta' ħaddiema għadu ma qabad xejn.

Sur President, il-proġett li permezz tiegħu l-general workers union għamlet survey għall-2003 dwar it-textile and garment industry f'Malta, juri li f'din l-industrija hemm numru sostanzjali ta' ħaddiema li m'humiex daqshekk aware tal-health and safety tagħhom, anzi kważi m'huma aware xejn.

Ovvjament mhux qed nirriferi għal kulħadd imma għal grupp sostanzjali minnhom.

Xtaqt nagħmel ftit kummenti dwar dan ir-rapport anke għaliex ma tantx ingħata pubbliċita`.

"The aim of this empirical study was to evaluate the various points in question surrounding the issue of RSA.

The questionnaire designed to provide data about this issue, was answered by 306 respondents, all sewing machine operators, in 8 different clothing firms operating in Malta.".

Din kienet il-bażi tas-survey, li fir-rigward ta' age gender and work experience, irriżulta hekk:

"As already been pointed out, the participating workforce from all factories is predominantly female.

They are relatively young, 61% of them between the age of 16 and 25, whilst only 30% of the employees have more than 10 years of working experience.".

Dan huwa importanti għax aktar tard fl-istess survey, wieħed jiskopri li:

"The survey confirms high rates of workers claiming to suffer from repetitive strain injuries.

The rate of young workers between the age of 16 and 25, together with those workers with less than 9 years of experience show that effects seem to be more acute in the first few years.".

Fi kliem ieħor 61% tal-ħaddiema f'din l-industrija huma żgħażagħ ta' bejn is-16 u l-25 sena, li fl-ewwel snin tal-ħidma tagħhom f'dan it-tip ta' xogħol, tista' tiżviluppalhom din it-tip ta' kondizzjoni.

Qiegħed jingħad ukoll hekk:

"The data about repetitive movements indicate that workers with less than nine years of work experience tend to be more prone to RSI than workers with longer experience.

The latter may be due to their long resistance to the system and having survived it and realising that they are destined to remain in this industry, seem to adopt that kind of attitude that makes them reconcile themselves with the hazards of the system, or maybe their resistance may have given them a physical or psychological immunity to the hazards inherent in the system.".

Dan huwa r-riżultat ta' survey li sar fuq kategorija partikolari ta' ħaddiema f'pajjiżna.

Huwa importanti li nagħtu każ ta' x'qiegħed jingħad f'dan is-survey.

Aħna nħarsu lejn il-kwestjoni tal-health and safety minn ħafna lati; mil-lat ekonomiku, mil-lat ta' dinjita` umana, li wieħed iħares lis-saħħa u s-sigurta` tal-ħaddiema, u mil-lat soċjali, li wieħed ma jeħux riskji biex ma jirrovinax lill-ħajja ta' persuna.

Għalhekk l-aspetti soċjali u ekonomiċi huma riflessi f'dan is-survey.

Għaldaqstant jekk l-awtorita` tidħol f'partnerships, kif intqal fir-rapport innifsu, tiffranka ħafna xogħol u bir-riżorsi limitati li għandha tkun tista' tidħol u tibda mill-ewwel, mhux ikollha taħli l-ħin u r-riżorsi tagħha biex tkun proattiva u tagħmel ċerti xogħlijiet.

Fir-rigward tal-ħaddiema fl-industrija tat-tessuti, f'dan ir-rapport jingħad ukoll li:

"It is very sad to note that employees stand to resist changes in work arrangements that could reduce risks to repetitive strain injuries.

Together with other suitable measures, job rotation and job enrichment may be beneficial alternatives to workers.

However, very often the workers prefer to bargain their health with money.

The employees assume that as soon as they change to a new operation or a different one, their production bonus will be lost or reduced.".

Definittivament dan huwa l-effett tan-nuqqas ta' awareness.

Meta ħaddiem jaħseb fil-flus qabel jaħseb f'saħħtu, ikun short-sighted.

Wieħed jista' jaqla' flus kemm irid, imma jekk saħħtu tfalli jkollu jerġa' jonfoq dawk il- flus.

Kemm jekk jikseb riżultat kif ukoll jekk le, dawk il-flus se jkun qiegħed jonfoqhom xorta.

Qiegħda nqajjem dan il-punt biex inkompli nsostni l-argument tar-rapport innifsu, u ċioe' l-bżonn ta' iktar awareness.

Fir-rigward tal-work station design dan ir-rapport jgħid hekk:

"39% of the workers claim that their chairs lack adequate back support and 42% say that their work tables are not large enough.

More than 20% complain about their sitting posture while working, either due to lack of adjustable chairs or due to the inability to sit square.

Those who complain that the height of the table is not adjustable score a relatively high percentage of 34%.".

Hawnhekk ir-rapport qiegħed jitkellem dwar għoli ta' mwejjed, tipi ta' siġġijiet eċċ., jiġifieri m'huwiex qiegħed jitkellem dwar affarijiet ta' barra minn hawn u dwar xi investimenti kbar.

Għalhekk naħseb li din l- industrija tista' tagħmel l-arranġamenti neċessarji biex kemm jista' jkun, il-kndizzjoni ta' occupational illness titnaqqas.

Ir-rapport jgħid ukoll hekk:

"Contrary to the view that may prevail among outsiders to the system, the date of this questionnaire reveal that it is the machine operators rather than the management who set the pace of the machine.".

- ara daqsxejn x'nuqqas ta' awareness, Mr Speaker –

" At least 72% of respondents claim that they set their speed of the machine.".

Il-perception qabel ma sar dan is-survey kienet li l-ispeed tal-makni kien jiġi ssettjat mill-management pero' fil-fatt irriżulta li 72% ta' dawk li rrispondew ikunu huma li jissettjaw il-makni biex jgħaġġlu.

Meta ħaddiem jagħmel moviment repetittiv b'ċerta għaġġla, ovvjament ikun iktar f'riskju li jibda jbati minn din il-kondizzjoni.

Xi ħaġa oħra fir-rapport li tirrifletti l-awareness hija din:

"Some of the workers pertaining to this particular sector...."

- u hawnhekk qiegħda nirriferi dejjem għall-industrija tat-tessuti –

"....emphasize that the management should take the necessary action to increase the number of daily breaks.

However, there does not seem to be a consensus among workers about such a proposal.

Some are weary about such a change since they argue that an increase in the number of rest breaks would mean an alteration of their starting and finishing times.

It looks as if a number of workers would not relish a change in their work time-table.".

L-istudju dwar kemm il-ħaddiema f'din l-industrija jingħataw breaks minn dan il-moviment repetittiv juri li l-maġġoranza tal-ħaddiema jieħdu break wieħed biss f'ġurnata.

Hemm ukoll numru żgħir ta' ħaddiema li lanqas biss jieħdu break.

Filwaqt li numru ta' ħaddiema jridu li l-breaks jiżdiedu, numru ieħor ma jixtequx li jsir dan għax inkella jinbidlu l-ħinijiet ta' meta jibdew u jispiċċaw mix-xogħol.

Dan ukoll jirrifletti nuqqas ta' awareness, għax għalkemm il- break huwa importanti biex il-ħaddiema jieqfu għal ftit minn dan il- moviment repetittiv ħalli ma jkunx hemm riskju li tiżviluppa din il- kundizzjoni, l-istess ħaddiema ma jridux li jiżdiedu l-breaks.

Din hija kwestjoni ta' short-sightedness, fejn il-prijorita` tal-ħaddiema m'humiex is-saħħa u s-sigurta` tagħhom imma affarijiet oħrajn.

Mr Speaker, f'dan ir-rapport jintqal ukoll hekk:

"Findings show that slightly over one-third of the workers do not voice their complaints to management.".

Iva, terz tal-ħaddiema li qalu li s-siġġu li jużaw m'huwiex tajjeb u li l- mejda fejn jaħdmu hija għolja wisq, m'humiex lesti li jressqu dawn l- ilmenti quddiem il-management.

"The same findings also reveal that although 66% of the employees report their complaints, only 5% of those complaining confirm that the management follows their complaint and takes adequate measures.".

Mela minn żewġ terzi li jressqu l-complaint tagħhom lill-management, 5% biss minn dawn il-complaints jiġu indirizzati mill-istess management.

Dan ir-rapport jagħmel riferenza wkoll għall-kwestjoni ta' l-environmental issues, fejn mis-survey li sar fl-2003 mill-general workers union jirriżulta li l-ħaddiema enfasizzaw fuq il-ħtieġa ta' iktar indafa fuq il- post tax-xogħol tagħhom u ta' arja iktar nadifa, biex jitnaqqsu l-problemi respiratorji.

Fir-rigward tal-health and safety risks, ir-rapport jgħid hekk:

"Workers' level of awareness about the presence of risks to health and safety at the place of work can be said to be fairly high.

About 15% of the workers in the sample failed to answer a question specifically asking them to state whether they think there is a risk to health and safety in the work.

62% of 260 who answered this question believe that there is a health and safety risk at their place of work.

Indeed, 36% of workers aged between 21 and 25 do not think that they have a risk to their health and safety in their place of work, whereas 32% of the workers, with 1 to 3 years of working experience, are of the same opinion."

Mr Speaker, huwa inkwetanti li 36% tal-ħaddiema, li għandhom eta' żgħażugħa, ma jaħsbux li fl-industrija tat-tessuti hemm riskju għas-saħħa u s-sigurta' tagħhom.

Anke l-ħaddiema relattivament ġodda għal din l- industrija jaħsbu l-istess.

Se nerġa' nfakkar x'ikkwotajt aktar kmieni fir-rigward tal-fatt li r-riskju ta' repetitive strain injuries huwa iktar fil-bidu ta' dan it-tip ta' xogħol.

Il-ħaddiema li l-iktar li jiġu effettwati minn din il-kondizzjoni huma dawk li jkunu ilhom inqas minn disa' snin f'dan ix-xogħol.

Għalhekk statistika ta' din il-kwalita` hija ferm iktar inkwetanti.

"The data from this particular question, testing for awareness in health and safety risks, reveals that a substantial number of young and inexperienced workers are not conscious about the negative elements to their health inherent in their work.".

Dan ukoll għandu x'jaqsam mal-kwestjoni ta' l-awareness.

Mr Speaker, nixtieq inkompli nitkellem dwar dan ir-rapport, pero' qiegħda nara li l-ħin allokat lili dalwaqt jiskadi, u għalhekk ikun aħjar li nagħmel xi riferenzi oħrajn.

Pero' qabel nieqaf nitkellem dwar ir-rapport irrid nisħaq fuq il-bżonn li l-awtorita` tagħmel użu minn xogħol bħal dan.

B'hekk, minbarra li tiffranka ftit mir-riżorsi tagħha, tkun tista' tibda tieħu ċerti passi u tippjana xi tip ta' programm għal dawn il-ħaddiema u għall-employers tagħhom, li fl-aħħar mill-aħħar huma responsabbli li jipprovdu a healthy and safe environment lill-ħaddiema tagħhom.

Fl-introduzzjoni tiegħu l-ministru qal li fir-rapport wieħed jista' jaqra li l-awtorita` għandha statistika dwar il-każijiet pendenti quddiem il- qorti, u biex tkabbar l-effiċjenza u l-effectiveness, se tintroduċi administrative fines.

Fil-fatt, f'paġna 16 tar-rapport jintqal hekk:

"These administrative fines will facilitate the backlog of court cases and also cut down on red tape and bureaucracy.".

Jien nixtieq li xi ħadd min-naħa tal-gvern jispjega kif se jaħdmu dawn l- administrative fines, jiġifieri jekk humiex se japplikaw għall-ħaddiema, għal min iħaddem jew għat-tnejn.

Qiegħda ngħid dan biex wieħed iżomm quddiem għajnejh ċerti sitwazzjonijiet li jeżistu f'ċerti postijiet tax- xogħol.

Mill-informazzjoni li għandi nista' ngħid li l-awtorita` hija aware li f'ċerti postijiet tax-xogħol qegħdin isiru l-abbużi, li kuntrattur ewlieni f'dan il-pajjiż għandu file oħxon mhux ħażin quddiem l-awtorita`, pero' Alla jbierek, ħadd ma jaf x'inhu jiġri.

Sur President, ħaddiema li jitħallsu l-minimum wage, jiġifieri Lm53 fil- ġimgħa, jiġu mitluba biex jixtru s-safety gear tagħhom.

Dan għedtu kemm-il darba u se nibqa' ngħidu sakemm tittieħed azzjoni.

Ilkoll nafu li biex ħaddiem jixtri safety shoes serju jew safety helmet tajba, għandu bżonn iktar minn nofs it-Lm53.

Għalhekk jekk se jiġu ntrodotti dawn l- administrative fines irridu naraw li jkollna l-istruttura in place, li tinvestiga sew ta' min hi l-ħtija li fuq il-post tax-xogħol ma jkunx hemm il-health and safety environment li suppost, bis-safety gear, eċċ.

Peress li ħafna proċeduri ġudizzjarji jieħdu ċertu tul, il-familjari tal- vittmi li jkunu qegħdin jitolbu d-danni, wara dik it-trawma kollha li jkunu għaddew minnha, iridu jgħaddu snin sħaħ ġejjin u sejrin fil-qorti biex jitħallsu tad-danni.

Għalhekk jien nissuġerixxi li bħalma qegħdin isiru diversi tribunali u affarijiet ta' din il-kwalita`, ikun hemm tribunal għal ċerti sitwazzjonijiet biex il-kawżi ta' dawn in-nies, minflok quddiem il- qorti ġenerali jiġu trattati f'xi tribunal ta' din il-kwalita`.

Xtaqt nagħmel riferenza għal paġna 16, fejn l-awtorita` qiegħda tiġbed l- attenzjoni fir-rigward ta' ċerti entitajiet, u qiegħda tgħid hekk:

"some other entities that have similar legal responsibilities for occupational health and safety but which have not developed their enforcement structures."

Hawnhekk l-awtorita` qiegħda tiġbed l-attenzjoni għall-fatt li f'dan il- pajjiż hawn entitajiet li għadhom m'għamlux l-enforcement structures tagħhom.

Dan għandu x'jaqsam ma' dak li għedt iktar kmieni dwar jekk nafux jekk rappreżentant tal-health and safety ġiex appuntat f'kull post tax- xogħol.

Ma' dan il-punt nixtieq inżid billi nistaqsi: Għaliex f'dan ir- rapport m'għandniex speċifikat min huma dawn l-entitajiet?

Ir-rapport tal- kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita`, li darba fis-sena jagħti rendikont dwar kif din il-kummissjoni implimentat u nforzat il-liġi li taqa' taħtha, jgħid fid-dettall x'kienu l-complaints dwar diskriminazzjoni u kontra liema entita` jkunu saru.

Kieku dan ir-rapport sar bl-istess mod, inkunu nistgħu niffokaw ftit aħjar.

F'paġna 18 tar-rapport taħt "Trends in Accidents Statistics" qiegħed jintqal hekk:

"Nevertheless the exact incidence of occupational incidence, especially cases of ill health, remain somewhat blurred.

It is a known fact that a considerable amount of injuries and cases of ill health remain unreported, for various reasons, including a lack of awareness of legal obligations.".

Hawnhekk qiegħed jintqal li minkejja li l-istatistika li għandna llum, li l- awtorita` tiġborha minn diversi entitajiet, bosta inċidenti ma jiġux rapportati, għal raġunijiet differenti.

Mill-esperjenza nista' ngħid li peress li ħafna ħaddiema jħossuhom insecure u jibżgħu li jiġu redundant, ma jirrapportawx l-inċidenti li jiġru fil-post tax-xogħol tagħhom.

Għalkemm fir-rapport hawn ħafna diskors pożittiv dwar kemm il-każijiet qegħdin jonqsu, meta wieħed jikkompara l-istatistika jsib li din baqgħet fl- istess livell.

B'wieħed inqas ma jfissirx li kien hemm achievement.

L- awtorita` m'għandhiex il-mezzi u r-riżorsi neċessarji biex tkun tista' tenforza u timplimenta.

Għalhekk, kif jammetti l-istess rapport, l- awtorita` ma tistax tkun proattiva għax m'għandhiex biex taħdem.

Huwa fir- rigward ta' dan it-tip ta' diffikultajiet li xtaqt lill-ministru jitkellem fid-dettall.

Fl-aħħar parti tar-rapport, taħt it-titlu "The Future" jintqal hekk:

"Throughout its operations, a number of problems have been identified.

These mostly concern the synergy that should be in place between those entities with which the Authority shares a responsibility for various aspects of occupational health and safety.

Whereas the Authority has worked hard at developing its capacity to implement the legislation, other entities, through their own lack of resources, have failed to take on board a number of legal obligations pertaining to their area of activity.".

Again, f'dan ir-rigward nixtieq li fir-rapport annwali tagħha, l-awtorita` tispeċifika min huma dawn l-entitajiet, kif tagħmel il-kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita`.

Żgur li waħda minn dawn l-entitajiet huwa l-gvern, li huwa l-ikbar employer.

L-istorja ta' meta l-awtorita` ordnat li jingħalaq il-laboratorju forensiku, smajniha, l-istorja li qajjem l-Onor.

Joe Mizzi fil-ġimgħa li għaddiet, dwar it-taqsima tad-drenaġġ fi ħdan il-WSC, smajniha, u jekk induru dawra mal-postijiet tax-xogħol tal- gvern, insibu ħafna affarijiet oħra.

Għalhekk hemm bżonn li nkunu nafu ma' min qiegħed ikollna x'naqsmu u dwar xiex qegħdin nitkellmu, ħalli d- diskussjoni tagħna f'dan il-parlament nagħmluha iktar in perspective.

Mr Speaker, barra minn hekk xtaqt insemmi l-aħħaw żewġ punti.

Meta madwar sitt xhur ilu tkellimt f'dan il-parlament dwar ir-rapport ta' l-awtorita` tas-sena li għaddiet, jiġifieri ta' l-2002/2003, kont semmejt il-kwestjoni tal-workplace mobbing, jiġifieri l-harassement li jsir fuq il-postijiet tax- xogħol.

F'konferenza li saret f'Jannar ta' din is-sena, il-European foundation for the improvement of living and working conditions qalet hekk:

"A conference held in January 2004 highlighted the problem of workplace bullying or mobbing in Italy.

Research has found that some 1.5 million workers suffer mobbing at work and the issue is being regarded with increasing concern.

There have been a number of proposals for legislation on the issue, plus a number of collective agreements, while trade unions are increasingly active in seeking to prevent such pyschological harassment at work.".

Jien nixtieq inkun naf ukoll jekk dan ingħatax konsiderazzjoni.

M'huwiex biżżejjed li f'dan ir-rapport nikkwotaw l-affarijiet pożittivi li qalet dwarna l-European foundation for the improvement of living and working conditions, imbagħad ma neħdux in konsiderazzjoni dak li qalet l-istess fondazzjoni dwar aspetti oħrajn ta' health and safety.

Qabel nagħlaq dan l-intervent irrid nagħmel riferenza għal dak li kiteb Louis R. Naudi fil-gazzetta "L-orizzont" tal-5 ta' Novembru ta' din is- sena, fejn ta rendikont ta' konferenza li saret dwar is-saħħa u s-sigurta` fil-qasam ta' l-agrikoltura.

Nixtieq li xi ħadd min-naħa tal-gvern jagħtina risposta dwar jekk l-awtorita` tatx kas ta' dak li ntqal f'din il- konferenza, li saret b'inizjattiva ta' l-Unjoni Ewropea, fir-rigward ta' l- inċidenti f'dan il-qasam u tal-bżonn ta' aktar sforzi u ħidma fir-rigward tas-saħħa u s-sigurta` tal-bdiewa.

Nagħlaq billi ngħid li fir-rigward tas-saħħa u s-sigurta` tal-ħaddiema Maltin u Għawdxin, ma nistgħux noqogħdu ngħidu li qiegħed isir sforz biex il-finanzi pubbliċi jiġu kkontrollati.

Mill-health and safety, mis-saħħa u s-sigurta` tal-ħajjiet tan-nies u mid-dinjita' tagħhom irridu nikkontrollaw il-fondi pubbliċi?!

Għax ma nikkontrollawhomx minn affarijiet li huma ta' ħela u li nistgħu ngħaddu mingħajrhom, affarijiet li jekk nibdew insemmuhom, ma nispiċċaw qatt?!

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joseph Falzon.

ONOR.

JOSEPH FALZON: Mr Speaker, huwa tajjeb li jkun hawn ħafna nies li jiddiskutu dwar dan id-dibatittu.

Wieħed ikun jixtieq li jkun hemm diskussjoni aktar wiesgħa u profonda rigward dan is-suġġett għax hawn qegħdin nitkellmu dwar is-saħħa u l-ħajja tal-bnedmin.

Ilkoll jiddispjaċina li minn żmien għal żmien nisimgħu b'ċerti diżgrazzji u mwiet, pero' huwa tajjeb li nżommu f'moħħna li l-awtorita`, minkejja li tagħmel ħilitha, sfortunatament jibqa' jkun hemm min ma jagħtix kas.

Naħseb li din hija l-ikbar problema li teżisti mhux biss f'pajjiżna iżda f'kull pajjiż, fejn minkejja l-isforzi li wieħed jagħmel, minkejja l- edukazzjoni li tingħata f'forma ta' programmi edukattivi u training courses u minkejja l-law enforcement li ssir, dejjem jibqa' jkun hemm nies li ma jagħtux kas u allura, kif jgħidu, meta wieħed jilgħab man-nar jispiċċa biex jinħaraq.

Jiddispjaċini li qiegħed ngħid dan id-diskors għax wieħed irid jirrikonoxxi l-fatt li l-awtorita` dwar is-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol tagħmel ħafna xogħol.

Minn hawnhekk insellem lill-membri kollha tal-bord u liċ-chairperson.

Naħseb li dan id-dibatittu jrid iservi wkoll biex iwassal messaġġ ċar lill-ħaddiema kollha.

Meta ngħidu l-ħaddiema kollha rridu nagħmlu distinzjoni wiesgħa għax issa m'għadniex nitkellmu biss dwar is- saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol iżda dwar is-saħħa u s-sigurta` kullimkien.

Huwa tajjeb li wieħed jorbot l-issue tas-saħħa u sigurta` dejjem u kullimkien anke ma' dibattiti dwar l-ambjent.

Mr Speaker, kif turi l-istatistika, ħafna mid-diżgrazzji fuq il-postijiet tax-xogħol isiru fis-settur tal-kostruzzjoni.

Fil-professjoni tiegħi, għandi x'naqsam ma' l-attivita` tal-kostruzzjoni u nista' ngħid li aktar ma' l-proġett ta' kostruzzjoni jkun kbir, ovvjament ir-riskju ta' diżgrazzji jkun akbar.

Pero' rrid nirrikonoxxi l-fatt li saru kambjamenti kbar, anke minn ċerti kuntratturi – u hawnhekk qiegħed nirrestrinġi ruħi għas-settur tal-kostruzzjoni - fis-sens li hemm l-employer huwa iżjed aware ta' dak li tgħid il-liġi f'dan ir-rigward.

Ovvjament l-employers huma soġġetti għall-penalitajiet li timponi l-liġi u allura iżjed joqogħdu attenti li jieħdu l-miżuri neċessarji u jipprovdu l-ilbies protettiv lill- ħaddiema tagħhom.

Sur President, ma' dan li qiegħed ngħid torbot ħafna s-serjeta` tal- kuntrattur.

Qiegħed ngħid dan għax, per eżempju, hawn ħafna nies li jgħidu li huma bennejja meta fil-fatt ma jkunu bennejja xejn.

Ħafna diżgrazzji, li forsi ma jkunux fatali, jkunu ġejjin minn demolition and excavation contractors għax ħafna ħaddiema f'dan il-qasam jew l-impjegati tagħhom ma jkunux imħarrġa.

Jien niskanta meta ġieli niltaqa' ma' nies li minkejja li jkunu qegħdin jagħmlu xogħol perikoluż fuq sit ta' kostruzzjoni, ma jkollhomx l-iċken idea ta' kif se jagħmlu dan ix-xogħol.

Fl-opinjoni tiegħi, għandu jkun hemm a registration of contractors anke f'dan ir-rigward.

Kif jista' jkun li f'dan il-ġeneru ta' xogħol jaħdmu persuni mingħajr ebda taħriġ jew esperjenza, li jaħsbu li hija xi ħaġa faċli li jwaqqgħu bini, meta fil-fatt dan huwa l-iżjed stadju perikoluż fl- eżekuzzjoni tax-xogħlijiet.

Huwa għalhekk li b'mod partikolari f'dan il- qasam, irid ikun hemm ħaddiema mħarrġa.

L-istess jista' jingħad fir-rigward ta' l-excavations, li jinvolvu t- tħaddim ta' inġenji kbar.

Ġieli niltaqa' ma' persuni li jagħmlu ġurnata sħiħa jħaddmu l-Hymacs mingħajr ma jkunu lebsin il-headphones pero' agħar minn hekk, niltaqa' ma ħaddiema li jagħmlu xogħol ta' eskavazzjoni mingħajr ma jkollhom l-iċken idea teknika ta' kif se jesegwixxu dan ix-xogħol, mingħajr ma jkunu jafu x'hemm fil-bini ta' maġenb dak li jkun qiegħed jaħdem fih, mingħajr ma jkun iggwidat minn ħadd.

Eventwalment dawn huma n- nies li jġorru magħhom riskju għoli ta' inċidenti fuq il-post tax-xogħol.

Waqt li jkun qiegħed isir xogħol ta' demolition u excavation, wieħed għandu joqgħod attent għas-siti li jkunu adjacent ma' dawk fejn ikun qiegħed isir il-bini.

Ġeneralment huwa hemmhekk fejn ikun hemm problemi kbar.

Fil-fatt fis-sena li għaddiet seħħet diżgrazzja f'San Pawl il-Baħar, proprju minħabba dan.

L-istess jista' jingħad għall-istadju tal-kostruzzjoni fejn wieħed irid joqgħod attent mhux biss għall-periklu li jista' jkun hemm fis-sit partikolari.

Quddiemi hawn il-Perit Stefan Bountempo, li żgur li qiegħed jifhem sew dak li qiegħed ngħid.

F'dan it-tip ta' xogħlijiet, wieħed irid jieħu ħsieb ukoll tas-sigurta` tal- pubbliku in ġenerali.

Ġeneralment meta wieħed jiġi biex jgħaddi minn quddiem sit ta' kostruzzjoni jsib li ma jkunx jista' juża l-bankina iżda jkollu jgħaddi min-nofs it-triq.

Dawn huma kollha affarijiet li rridu nieħdu ħsiebhom.

Huwa tajjeb li ngħid li l-construction management report li jsir, li jingħata wkoll lill-MEPA, teknikament ikun tajjeb, pero' eventwalment ma jiġix esegwit kif suppost.

Sur President, hemm bżonn li waqt li jkunu qegħdin isiru xogħlijiet ta' kostruzzjoni, ikun hemm enforcement tajjeb mill-health and safety officers, biex dawn ix-xogħlijiet jiġu esegwiti kif suppost.

Huwa tajjeb ukoll li jkun hemm a joint venture bejn il-MEPA, il-health and safety authority u l- kunsilli lokali, biex fir-rigward tal-pubbliku in ġenerali jkun hemm a common stand, a common goal biex is-sigurta` tal-pubbliku in ġenerali tiġi imħarsa, filwaqt li tiġi mħarsa wkoll is-sigurta` tal-ħaddiema fuq il- postijiet tax-xogħol.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Michael Asciak.

ONOR.

MICHAEL ASCIAK: Sur President, quddiemna għandna l-estimi ta' l- awtorita` dwar is-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol, mill-1 ta' Ottubru 2003 sat-30 ta' Settembru 2004.

Wieħed jinnota b'mod pożittiv li matul din is-sena, l-awtorita` kompliet toħroġ legal notices dwar is-saħħa tal-ħaddiema fuq il-post tax-xogħol.

Flimkien mal-legal notices l-oħrajn li kienu ħarġu qabel, daħal regolament importanti - li tkellimt dwaru waqt id-diskussjoni tal-voti tal-WSC - li jittratta dwar il-minimum requirements for confined spaces and spaces having explosive atmosphere.

Nafu li ġieli ġraw diżgrazzji, speċjalment fis-sistema tad-drenaġġ, bħalma ġara fil-passat riċenti, fejn kieku kienu jitħaddmu prattiċi aktar tajbin ma kienx jiġri dak li fil-fatt ġara.

Issa li ħarġet il-legal notice 41 ta' l-2004 nista' ngħid li l-WSC qiegħda tieħu azzjoni speċjali biex tħaddem lill-ħaddiema tagħha f'dan il-qasam, pero' m'għandhiex tieqaf hemm.

Legal notice oħra li ħarġet hija dwar il-minimum health and safety requirements for work at construction sites.

Fl-opinjoni tiegħi din hija legal notice importanti ħafna speċjalment meta wieħed iżomm f'moħħu li l- biċċa l-kbira ta' l-inċidenti li jkollna jseħħu proprju f'dawn il- construction sites.

F'paġna 19 tar-rapport wieħed isib li l-injuries fuq il-post tax-xogħol naqsu b'madwar 80 mis-sena l-oħra 'l hawn, pero' wieħed jippretendi li l- ammonti jibdew neżlin iktar.

Wieħed irid iżomm f'moħħu li l-kwestjoni tal- health and safety m'hijiex li wieħed joqgħod jibgħat l-ispetturi fuq il- postijiet tax-xogħol kollha - hemm numru limitat ta' spetturiu numru kbir ħafna ta' postijiet tax-xogħol – imma li tinbidel il-mentalita' ta' kull ħaddiem u ta' kull employer rigward il-health and safety f'pajjiżna.

Huwa importnati li kulħadd jifhem li jrid jibdel il-mentalita' tiegħu.

Wieħed mill-iktar affarijiet li l-health and safety authority ittambar fuqu kostantament huwa dak li jissejjaħ ir-risk assessment.

Qed isir risk assessment minn kull employer u minn kull impjegat qabel ma wieħed jaqbad ix-xogħol tiegħu?

Jidher li l-idea tar-risk assessment għadha ma qabditx art biżżejjed u hawnhekk nagħmel appell lill-aworita' u lill-gvern sabiex meta joħorġu l-legal notices isir iktar fanfarra fuqhom u jekk hemm bżonn isiru press releases u press conferences mill-awtoritajiet tal-health and safety sabiex jispjegawhom.

Veru li jsiru l-korsijiet u ma tantx fadal legal notices x'joħorġu għax l-biċċa l-kbira ħarġu, pero' xorta waħda naħseb li jenħtieġ li tibda ssir press conference fuq il-kontenut tal-legal notices.

Legal notice oħra li ħarġet tittratta l-protezzjoni taż-żgħażagħ fuq il- post tax-xogħol.

Naħseb li ftit li xejn smajna dwar dan fl-aħbarijiet u għalhekk naħseb li għandu jkun hemm xi forma ta' PR aktar qawwi fejn jidħlu dawn il-legal notices.

Din is-sena ħarġu ħames legal notices, fosthom waħda li tittratta dwar ir-riskji tal-ħaddiema mill-ħoss.

Nafu li f'Malta l-ħoss u l-vibration minn dejjem kienu problema u huma problema wkoll fuq il-postijiet tax-xogħol speċjalment meta l-liġi tal-health and safety tgħid b'mod ċar li wieħed iridu jieħu in konsiderazzjoni terzi persuni li jistgħu jkunu effettwati mill-ħsejjes, bħal per eżempju, f'każ ta' ħsejjes li jinstemgħu minn barra fabbrika.

Il-liġi tgħid ukoll li anke f'xogħol li wieħed ma jaqlax flus minnu irid japplika l-kondizzjonijiet tal-health and safety.

Jekk inħarsu lejn in-numru ta' inċidenti fatali li kellna din is-sena naraw li dawn naqsu b'wieħed fuq is-sena l-oħra.

Insibu wkoll li minn 11-il inċident serju, disgħa kienu fil-qasam tal-kostruzzjoni.

Dan juri b'mod ċar li fil-qasam tal-kostuzzjoni rridu ninsistu iktar sabiex niġbu l- attenzjoni kemm tal-ħaddiema kif ukoll ta' l-employer għall-periklu li jeżisti.

Żgur li jekk naħdmu aktar f'dan il-qasam, kemm mil-lat ta' enforcement kif ukoll mil-lat ta' PR jirnexxielna nnaqqsu dawn l-inċidenti.

Xtaqt nagħmel riferenza wkoll għax-xogħol ta' l-invjar.

Fl-opinjoni tiegħi teżisti lakuna fil-liġi fejn jidħol dan ix-xogħol - kemm dak li jsir ġewwa kif ukoll dak li jsir barra – għax din il-liġi hija maqsuma parti taħt il- Kodiċi tal-Pulizija, parti taħt il-MEPA u parti taħt l-occupational health and safety.

Żgur li m'huwiex aċċettabbli li min ikun qed jobrox barra jimla triq sħiħa u anke lill-ġirien kollha bit-trab u jibqgħu sejrin għal numru ta' ġranet.

Hemm bżonn li din it-toqba fil-liġi nsodduha; hemm prekawzjonijiet li jistgħu jieħdu dawn il-ħaddiema lil għandhom jeħduhom.

L-aħħar punt li xtaqt nagħmel ma jirrigwardjax il-health and safety authority, imma jirrigwardja l-qrati.

Nafu li l-ħaddiema tal-health and safety jagħmlu ħafna xogħol u jkunu taw ħafna warnings lill-individwi qabel iħarrkuhom, pero' wieħed imbagħad jistenna li meta fl-aħħar mill-aħħar l- awtorita' għas-saħħa fuq il-post tax-xogħol tressaq nies il-qorti, din tieħu konoxxenza tax-xogħol li tkun għamlet l-awtorita' u mhux bniedem li jkun ġie avvżat kemm-il darba verbalment u fl-aħħar jitħarrek, il-qorti tkun lenient ħafna miegħu.

Fir-rapport insibu li f'każi bħal dawn, l- individwu jeħel jew sentenza sospiża jew multa li in effett tkun fażulla għax li twaħħal multa ta' Lm100 lil kuntrattur kbir qisek qed twaħħal 5c lili.

Jenħtieġ li l-qorti tikkopera iktar ma' l-awtoritajiet tas-saħħa fuq il-post tax-xogħol sabiex id-deterrent ikun hemm ukoll.

Meta l-awtorita' tkun tellgħet nies il-qorti fuq kawżi ta' ċerta importanza fejn ikunu weġġgħu n-nies jew setgħu weġġgħu n-nies b'mod serju, huwa importanti li l- maġistratura u min ikun qed jara l-kawżi jagħti sentenzi li huma komparabbli ma' dak li jkun sar.

Il-liġi tippermetti li jingħataw sentenzi ħafna aktar ebsin minn Lm100 multa, fil-fatt il-multi jistgħu jitilgħu sa Lm5,000 u jistgħu jwasslu wkoll għat-telfien tal-warrant ta' dak li jkun.

Wieħed jippretendi li s-sistema s'issa ndrat u jenħtieġ li l-qorti tkun iktar iebsa ma' dawn l-individwi.

Nirringrazzjak, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Karl Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Sur President, fil-ftit ħin li baqa' għall- oppożizzjoni se ngħaddi xi kummenti il-qosor fuq ir-rapport li għandna quddiemna.

Nibda biex ngħid li huwa ta' sodisfazzjon għalija personali u anke għall-kumplament tal-Kamra li għall-ewwel darba quddiemna għandna dan ir-rapport wara l-preparamenti kbar li kien hawn fuq il-liġi tal-health and safety li ġiet mgħoddija madwar sentejn ilu.

Ngħaddi mill-ewwel biex nikkummenta dwar il-feeling ġenerali li hawn fil-pajjiż.

Jinħass li għalkemm il-health and safety authority ġiet imwaqqfa sentejn ilu, overall jidher li mhux qed isir biżżejjed f'dan ir-rigward.

Wieħed japprezza u jifhem il-fatt li din l-awtorita', għalkemm għandha nies li huma kompetenti ħafna għandha diffikultajiet finanzjarji kbar biex tilħaq maċ-challenges li għandha quddiemha li huma enormi, u bil-budget kif kien is-sena l-oħra ta' Lm0.33 miljun żgur li ma setgħet tagħmel xejn.

Għalkemm jidher li l-budget għal din is-sena se jiġi miżjud għal madwar Lm400,000 - din in-naħa tilqa' dan il-fattur b'ċertu apprezzament - nemmen li xorta se jibqa' ħafna shortfalls, kemm fil-funzjonijiet ta' l-istess awtorita' kif ukoll għaċ-challenges li għandha quddiemha u t-thresholds u deadlines li trid tilħaq.

Sur President, irrid ngħid li r-rapport kien diċenti u jinftiehem tajjeb ħafna u waħda mill-affarijiet li kkummenta fuqhom huwa l-fatt kif l- awtorita' għas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol trid tilħaq iċ- challenges tagħha vis-à-vis il-problemi in ġenerali li hawn fil-qasam tas- suq tax-xogħol bħalissa.

Kulħadd jaf li sfortunatament il-qasam ta-xogħol mhux sejjer tajjeb u għaldaqstant nemmen li l-abbużi, speċjalment fuq il- ħaddiema, jiżdiedu jistgħu u mhux jonqsu allavolja għandna din l-istess awtorita' li suppost qiegħda hemmhekk biex tissorvelja dawn l-abbużi.

Dan minħabba l-problema lil teżisti ta' nuqqas ta' kompetittivita' li iktar ma jmur aktar qiegħda tiżdied fl-industrija tagħna u naturalment se jkun hemm dik it-tentazzjoni mill-istess employers li jibdew jagħmlu ħafna cost cutting exercises u nibża' li jista' jagħti l-kas li xi ftit jew wisq jista' ikollna cost cutting vis-à-vis il-health and safety fuq il-postijiet tax-xogħol.

Għalhekk xtaqt niġbed l-attenzjoni ta' l-uffiċjali ta' l- awtorita' sabiex jieħdu ħsieb dan il-fattur.

Waqt li kont għaddej naqra r-rapport innutajt kemm hija importanti - kif kienet aċċennat din in-naħa tal-Kamra - l-awareness fil-kwestjoni tal- health and safety, u ħadt gost ninnota wkoll li hemm miktub li l-awtorita' qed tagħti ħafna importanza għal dan u anke trid tidħol fl-iskejjel sabiex nibdew minn stadju kmieni lit-tfal tagħna nagħtuhom iktar attenzjoni f'dan ir-rigward biex nagħmluhom iktar aware mill-kwestjoni tal-health and safety fuq il-post tax-xogħol.

Fir-rapport hemm miktub ukoll li saru xi talks ta' informazzjoni u diskussjonijiet pero' nemmen li m'huwiex biżżejjed; irid isir iktar.

Il-kwestjoni tal-fondi dejjem tiġi first and foremost, pero' tajjeb ngħidu li l-liġi diġa' ilha li għaddiet sentejn u nemmen li l- awtorita' kellha tidħol iktar fl-iskejjel u tagħmel il-preżenza tagħha tinħass aktar.

Niġi issa għall-kwestjoni ta' l-inizjattivi li ttieħdu fil- media, u hawnhekk terġa' taqa' l-kwestjoni tal-finanzi li huma limitati.

Il-gvern għandu b'mod jew ieħor jgħin iktar lill-awtorita', anke permezz ta' l-istazzjon ta' l-istat, tirreklama l-attivitajiet ta' l-awtorita' u anke jgħinha żżid din l-awareness fost il-familji tal-ħaddiema Maltin u Għawdxin.

Ir-rapport jitkellem ukoll dwar il-kwestjoni ta' l-inizjattivi ta' training li ttieħdu permezz ta' l-awtorita' u se nikkwota: "The authority also meets all requests for training originating form diverse quarters including the constituted bodies, sectoral organisations and individual companies.

For this purpose the authority has prepared a number of training packages that can be tailored to suit the requirements of the persons receiving this training."

Din hija inizjattiva tajba u wieħed jista' japprezza l-immensita' tax- xogħol li għandha quddiemha l-awtorita' biex tkun tista' tikkejterja għall- constituted bodies kollha, kemm unions, kemm min iħaddem, kif ukoll awtoritajiet oħra li forsi jidħlu f'dan l-interess u organizzazzjonijiet settorali u kumpanniji individiwali.

Minħabba l-problema ta' nuqqas ta' riżorsi u finanzi, l-awtorita' bilfors ikollha tidentifika dawk li huma high risk areas u jidher ċar li fis-settur tal-kostruzzjoni għad baqa' ħafna xi jsir.

Nemmen li l-awtorita' tista' tuża ċerti organizzazzjonijiet jew dipartimenti oħrajn li hemm fl-entita' kollha amministrattiva tal-gvern, fost oħrajn tista' taħdem iktar id f'id ma' l-ETC u anke ma' l-ispettorat ta' l-ETC kif ukoll tista' taħdem mad- department of labour inniffsu.

Fir-rapport hemm miktub ukoll li l-awtorita' qed issib ruħha dejjem aktar iffaċċjata bis-sitwazzjoni fejn l-istess media qed tpoġġiha bħala l-player ewlieni f'dan il-qasam – u jekk ma noqogħdux attenti anke aħna l-politiċi nagħmlu dan - u dan qed ipoġġi iktar pressjoni fuq l-istess awtorita' meta fl-istess ħin mhux qed isir biżżejjed biex ikun hemm aktar awareness campaigns vis-à-vis l-kumplament tal-popolazzjoni.

Fir-rapport hemm miktub ukoll li:

"The increased demands on the authority's services have rendered the authority into a reactive organisation insofar as ensuring compliance."

Din, fl-opinjoni tiegħi, hija ammissjoni ta' disfatta kbira, mhux min-naħa ta' l-awtorita' imma min-naħa tal-gvern.

Aħna konna aċċennajna f'din il- Kamra li huwa importanti li l-awtorita' tkun proattiva u l-istess rapport qed jitkellem ċar u tond u jgħid li l-awtorita' mhux talli m'hijiex proattiva talli hija reattiva u nerġa' nenfasizza li dan m'huwiex tort ta' l-awtorita' imma huwa minħabba r-restraints li għandha f'dak li għandu x'jaqsam ma' finanzi kif ukoll ma' riżorsi umani.

Mir-rapport joħroġ ċar ukoll li l-awtorita' li suppost kienet hi li xprunat il-liġi mhux qed ikollha ħin biżżejjed biex tħaddimha.

Fil-fatt f'paġna 16 hemm miktub hekk:

"Within the framework of maximising the efficiency and effectiveness of its resources, the authority has also to identify actions which bring about compliance in the most cost effective manner possible.

So far the authority has exclusive rights on judicial proceedings to bring about forced compliance.

This requires a lot of time and effort and therefore it is ample time that the authority starts to impose administrative fines on those persons who persistently contravene the regulations."

Imma għandna miktub fil-liġi li l-awtorita' hija empowered li tagħmel hekk, hemm għalfejn jgħaddu sentejn biex nirrealizzaw li nistgħu nimponu dawn il- miżuri tassattivi fuq min jabbuża?

Ma naħsibx li kien hemm għalfejn jgħaddu sentejn sħaħ biex naslu għal din il-konklużjoni u probabbilment dan huwa tort tan-nuqqas ta' ħin li għandhom il-ħaddiema li jaħdmu fl-awtorita' li lanqas għandhom iċ-ċans li jiflu l-liġi sewwa ħalli jkunu jistgħu jħaddmuha b'mod iktar effettiv.

F'dak li għandu x'jaqsam ma' ċerti setturi oħrajn fil-qasam tax-xogħol bħal, per eżempju, makkinarju hemm miktub li din is-sezzjoni tirċievi rapporti u ċertifikati fuq lifts, hoists, cranes, fork lift trucks, boilers eċċ., pero' kien ikun tajjeb li kieku fir-rapport iddaħħlet statistika biex naraw kemm hemm makkinarju li nstab difettuż u kellu jiġi curtailed u rtirat minn fuq il-post tax-xogħol.

Għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-istatistika in ġenerali dwar kif tikkompara Malta mal-kumplament ta' l-istati ta' l-Unjoni Ewropea fil-qasam tal-korrimenti fuq il-post tax-xogħol, irridu ngħidu li għalkemm veru hawn l-idea li f'pajjiżna hawn ċerta traskuraġni, f'ċerti oqsma bħal dak tal- kostruzzjoni, insibu li Malta ma tipparagunax daqstant ħażin.

Hawnhekk qed nitkellem fuq il-figuri li jidhru f'paġna 39 tal-ktejjeb bl-isem "The Social Situation in the European Union - 2004 Overview".

Hawnhell insibu li f'dak li għandu x'jaqsam ma' serious accidents fuq il-post tax-xogħol Malta tinsab fit-tmien post minn fost 25 pajjiż, jiġifieri għalkemm hemm lok fejn wieħed itejjeb, nemmen li b'daqsxejn aktar attenzjoni min-naħa ta' l-awtorita' u għajnuna iktar diretta mill-gvern mhux f'sens ta' finanzi imma anke f'affarijiet oħra kif diġa' semmejt, nistgħu ntejbu l-performance tagħna.

F'dak li għandu x'jaqsam ma' inċidenti fatali, dan il-ktejjeb juri li pajjiżna jinsab fit-tielet post, pero' meta naraw nħarsu lejn paġna 19 tar-rapport ta' l-awtorita' naraw li fis-sena li qegħdin fiha l- fatalitajiet fuq il-post tax-xogħol sa Settembru kellna 11.

Jiġifieri kieku wieħed kellu jestrapola din il-figura sa l-aħħar ta' Diċembru nsibu li din titla' bejn 14 u 15.

Naturalment jien dejjem qed nitkellem statistikament u j'Alla li ma jkollniex aktar inċidenti fatali, pero' jekk din il-figura se titla' kif semmejt allura juri li din is-sena se nkunu morna ftit lura.

Sur President, hemm bżonn li nħarrxu l-pieni eżistenti f'dak li għandu x'jaqsam ma' nies li jkunu qegħdin jabbużaw.

Jidher ċar minn dak li hemm miktub f'paġna 20 li hemm bottleneck f'dak li għandu x'jaqsam ma' prosekuzzjonijiet fil-qrati.

Hemm miktub li s'issa sub judice hemm 14-il każ li minnhom żewġ persuni nstabu ħatja u ġew mogħtija l-piena kif jixirqilhom imma hemm persuna oħra li ġiet mogħtija piena ta' tliet xhur sentenza sospiża.

Illum hemm għaxar każi ġodda u b'kollox l-ammont ta' każijiet li jinstabu sub judice huwa ta' 24 u naħseb li l-awtorita' m'għandhiex biżżejjed manpower biex tkun tista' tieħu ħsieb - nafu kemm jinħela ħin fil-qrati - dawn il-każi, toqgħod magħhom dawk is-sigħat kollha fil-qrati u fl-istess ħin tieħu ħsieb ix-xogħol li jkun għaddej u li jaqa' taħt ir-responsabilita' tagħha.

Sur President, nikkonkludi d-diskors qasir tiegħi billi ngħid li f'paġna 26 tar-rapport hemm ammess iswed fuq l-abjad li

"In an ideal world, the authority should have adequate resources at its disposal.

Since this is not an ideal world and since the authority's aspirational goals are very ambitious, the authority will have to prioritise its actions and to seek and foster partnerships ..."

kif għedt ma' l-ETC u mad-department of labour

– "... with other interested parties and stakeholders. the ultimate goal would be self regulation by all duty holders."

Mank naslu f'dak l-istat!

Nerġa' naċċenna li r-riżorsi li qed jiġu mgħoddija lill-awtorita' m'humiex biżżejjed, anke peress li nafu li din l- awtorita' u dan is-suġġett ġie mogħti ħafna attenzjoni sentejn ilu.

Illum qed jidher bil-fatti li l-importanza li tajna f'din il-Kamra lil din l- awtorita' sentejn, tliet snin ilu mhux qed jiġi tradott f'dak li għandu x'jaqsam ma' riżorsi umani kif ukoll f'dak li għandu x'jaqsam ma' riżorsi finanzjarji.

Nemmnu li f'dinja fejn il-qasam tax-xogħol diġa' qed jiffaċċja challenges kbar - kif għedna fid-diskussjoni dwar l-estimi ta' l- ETC madwar ħmistax ilu f'din il-Kamra - l-awtorita' għas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol jimmerita li jkollha aħjar.

Nirringrazzjak, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Skada l-ħin disponibbli għall-oppożizzjoni.

Iktar rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari Vassallo.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Sur President, kemm l-Onor.

Karl Chircop kif ukoll l-Onor.

Marie Louise Coleiro irriferew għall-punt fejn fir-rapport ta' din l-awtorita' qed jissemma l-partnership li tenħtieġ tagħmel din l-istess awtorita` ma' entitajiet oħrajn.

Hawnhekk nista' nirrapporta li jeżisti patt ta' sħubija bejn is-small business and crafts unit fil-commerce division li jaqa' taħt il-ministeru li jien segretarju parlamentari fih kif u din l-awtorita' li tinsab fi ħdan il-ministeru responsabbli mill- edukazzjoni u l-impjiegi.

Huwa importanti li jkun hemm ħidma koordinata għaliex b'hekk iżjed inkunu nistgħu nwessgħu u nagħmlu l-aħjar użu tar- riżorsi li ħafna drabi waħedhom jistgħu jkunu limitati.

B'dan il-patt ta' koordinazzjoni li jeżisti bejn din l-awtorita' u d-dipartiment li jagħmel tajjeb biex jikkoordina ħidma anke ta' twassil ta' informazzjoni lis-settur tas-self-employed u negozji żgħar, qegħdin naslu biex inkunu ta' backup office għal din l-awtorita' u l-expertise ta' din l-awtorita' huwa ta' backup office fil-ħidma ta' l-ismall business and crafts unit ta' dan id- direttorat.

Dak li kien propost li għandu jsir biex ikollna użu aħjar tar- riżorsi li forsi individwalment jidhru limitati, qiegħed fil-fatt isir.

U hawnhekk irrid nirringrazzja lill-ministru responsabbli mill-edukazzjoni u l-impjiegi għax qed jagħmel xogħol tajjeb, fejn bil-kemm kemm ma nistax ngħid li jien segretarju parlamentari fi ħdanu wkoll f'dan ir-rigward u f'ħafna oqsma oħrajn!

Xtaqt issa nagħti ħarsa lejn l-istatistika.

L-istatisitka kif maħruġa mill-NSO fil-25 ta' Ottubru tindika fejn għandna l-inkwiet jew fejn l-inkwiet tagħna m'huwiex daqshekk inkwetanti.

Meta nħarsu lejn l-inċidenti li ġew rapportati fir-rigward tas-self-employed naraw li filwaqt li fil-perijodu Lulju-Settembru 2003 kien hemm irrapportati 91 każ, fil-perijodu Lulju-Settembru 2004 kien hemm irrapportati 62 każ.

Jekk inħarsu lejn l-employment status kollu insibu li għal dak li jirrigwarda kemm full time employees kif ukoll part-time employees fil-perijodu Lulju-Settembru 2003 kien hemm rapportati 1,313 każ filwaqt li fil-perijodu bejn Lulju-Settembru 2004 kien hemm irrapportati 1,156 każ.

Jekk imbagħad inħarsu lejn l-inċidenti rrapportati f'dak li jirrigwarda self-employed without employees insibu li fil-perijodu Lulju- Settembru 2003 kien hemm 56 inċident filwaqt li fl-istess perijodu s-sena ta' wara kien hemm irrapportati 38 każ.

Għalkemm kif indikajt, kien hemm tnaqqis fir-rati ta' inċidenti, kien hemm żieda fir-rati ta' inċidenti f'dawk in-negozji li jħaddmu minn wieħed sa disa' min-nies għax hemmhekk insibu li fil-perijodu bejn Lulju-Settembru 2003 kien hemm irrapportati 97 inċident filwaqt li fil-perijodu Lulju- Settembru kien hemm irrapporati 120 inċident.

M'iniex qed ngħid li għax b'mod ġenerali naqsu n-numru ta' inċidenti f'din l-aħħar sena allura ejjew indoqqu t-trombi, imma grazzi għal Alla l- imbierek, għall-attenzjoni tan-nies u għall-ħidma koordinata minn din l- awtorita' nistgħu ngħid li l-inċidenti qegħdin jonqsu.

Issa dan ma jfissirx li s-sena li ġejja dawn se jkomplu jonqsu imma rridu naraw li dak li sar tajjeb inkomplu ntejbuh u nkunu dejjem attenti għaliex hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq ħajjiet il-ħaddiema, l-employers, in-negozjanti u s- self-employed tagħna.

Kieku wieħed kellu jħares lejn l-istatistika biex jara fejn qed iseħħu l- akbar numru ta' inċidenti jsib li, per eżempju, fejn jirrigwarda craft and related trades workers fil-perijodu Lulju-Settembru 2003 kien hemm 297 inċident fuq il-post tax-xogħol filwaqt li fl-istess perijodu tas-sena s- sena ta' wara kien hemm 211.

Fil-plant and machine operators and assemblers insibu li bejn Lulju-Settembru 2003 hemm irrapportati 86 inċidenti filwaqt li fl-istess perijodu tas-sena ta' wara ġew irrapportati 102 inċidenti.

Kif qed naraw hawnhekk kellna żieda fin-numru ta' inċidenti u allura hemm bżonn li nitfgħu l-attenzjoni tagħna fuq dan is-settur.

U huwa proprju għalhekk li min-naħa tad-diviżjoni tal-kummerċ speċjalment bil- ħidma ta' l-ismall business and crafts unit flimkien ma' din l-awtorita' qiegħda ssir koordinazzjoni sabiex f'Jannar u Frar li ġej ikun hemm ħidma edukattiva fiz-zona industrijali ta' l-Imrieħel, fl-inħawi ta' Birkirkara, fiz-zona industrijali ta' Ħal Qormi u fiz-zona industrijali tal-Mosta.

F'dawn it-tliet zoni industrijali mhux biss qegħdin inwasslulhom is- servizzi infrastrutturali ġodda imma qegħdin nagħmlu hand holding magħhom - ma naħsibx li se jkollna xi suċċess immedjat - biex inkomplu nippruvaw ngħallmuhom u nwasslulhom l-aħjar informazzjoni possibbli.

Se mmorru wkoll fl-iskejjel primarji ta' Birkirkara, ta' Ħal Qormi u tal-Mosta ħalli jekk il-messaġġ li ridna nwasslu lill-missier jew lill-omm li qed jaħdmu fin- negozju f'dawn iz-zoni industrijali ma wasalx, inwasslulhom permezz tat- tfal.

Barra minn hekk lit-tfal irridu ngħidulhom x'inhu importanti għalihom.

Mr Speaker, permezz ta' din il-ħidma koordinata qegħdin nagħmlu l-aħjar użu mir-riżorsi li għandna.

Irrid pero' hawnhekk inwassal messaġġ lis-self- employed u lill-employers.

Jiddispjaċini ninnota li l-iskema li konna nidejna permezz tad-dipartiment tal-konsumatur - fejn qassamna formoli għat- tobba u għan-nurses kemm fl-emergency unit ta' l-isptar San Luqa kif ukoll f'diversi polyclinics oħra biex min iweġġa' b'użu ta' makkinarju jgħidilna x'kien il-makkinarju li kkawżalu l-inċident u jekk insibu li f'Malta ġie mportat makkinarju difettuż li l-użu tiegħu qed jikkawża inċidenti fuq il- post tax-xogħol inkunu nistgħu niġbruh u permezz ta' messaġġi li nibagħtu jkun jista' jinġabar makkinarju simili minn pajjiżi oħra fl-Unjoni Ewropea - ...

Veru li tidher far fetched pero' l-istruttura teżisti u l-Malta standards authority qed taħdem flimkien ma' l-awtorita' tal-health and safety għax irridu naraw li fuq kull post tax-xogħol l-użu tal-makkinarju jkun bis-CE mark u naċċertaw irwieħna li l-makkinarju li qed jintuża għandu s-safety standards kollha.

Jien nawgura li din il-ħidma koordinata tkompli għaddejja għax hija ħidma fejjieda mhux biss b'risq il-postijiet tax-xogħol imma b'risq iċ-ċittadini Maltin u Għawdxin.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Nitlob issa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi sabiex jekk jogħġbu jgħaddi għall-winding up.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, l-ewwelnett nixtieq nirringrazzja lill- sħabi f'dan il-parlament li għaddew il-kummenti tagħhom dwar l-estimi ta' din l-awtorita' għas-sena finanzjarja li għadha kemm bdiet u tajjeb li nwieġeb għal xi wħud mill-mistoqsijiet u kummenti li sarulna.

Irridu l-ewwelnett infakkru li din l-awtorita' inħolqot minflok il- kummissjoni li kien hemm qabel - bħalma l-korporazzjoni ta' xogħol u taħriġ kienet inħolqot minflok id-dipartiment tax-xogħol, jiġifieri kellna d- dipartiment tax-xogħol li kien fih kemm is-servizz ta' l-impjiegi kif ukoll it-taqsima li tieħu ħsieb is-sigurta' u s-saħħa tal-ħaddiema fuq il- postijiet tax-xogħol – u waħda mill-kritiki li tagħmel l-oppożizzjoni hija li jinħolqu diversi awtoritajiet minflok dipartimenti tal-gvern b'mod u manjiera li l-ispiża pubblika tiżdied.

Irrid ngħid hawnhekk li l-Prim Ministru Gonzi diġa' qal fil-pubbliku li hu qed jagħmel analisi tad-diversi aġenziji, fondazzjonijiet u awtoritajiet li nħolqu matul is-snin biex fejn hu l-każ li wieħed jirrazzjonalizza, jirrazzjonalizza.

Jien naħseb li ż- żewġ naħat tal-Kamra f'ċertu sens qegħdin infittxu manjiera kif il-ħidma pubblika tkun iktar effettiva mill-punto di vista ta' l-ispiża, pero' min- naħa l-oħra rrid ngħid li kemm meta ddiskutejna l-estimi tal-korporazzjoni ta' xogħol u taħriġ kif ukoll illum li qegħdin niddiskutu l-estimi ta' din l-awtorita', il-kritika ta' l-oppożizzjoni kienet li l-gvern mhux qed jagħti flus biżżejjed, li n-nefqa hija limitata u li n-nefqa qed tiġi kontrollata.

Diġa' indikajt li l-ewwelnett fil-każ ta' din l-awtorita' wieħed irid jgħid li l-ispiża qiegħda tiżdied sostanzjalment.

L-estimi tas-sena li għadna kif għalaqna kienu jammontaw għal ftit iktar minn Lm300,000, filwaqt li l-estimi li qed nivvotaw illum kważi bdew joqorbu n-Lm0.5 miljun.

Jiġifieri hemm żieda pjuttost rilevanti - anke bl- appoġġ ta' fondi mill-Unjoni Ewropea - fl-estimi li se tonfoq din l- awtorita'.

U allura rrid nirrimarka li faċli li f'ċerti ċirkostanzi ngħidu li wieħed għandu jneħħi awtoritajiet jew aġenziji u li dawn qed jonfqu wisq, imbagħad f'ċirkostanzi oħra meta nibdew neżaminaw l-importanza u l- bżonn tas-servizz li jkun qed jingħata minn dawn l-aġenziji, tkun l-ewwel u qabel kollox l-oppożizzjoni li tinsisti mal-gvern li hemm bżonn inżidu n- nefqa f'organizzazzjonijiet ta' dan it-tip.

M'hemmx dubju li meta jien kont qed ngħid li l-kuxjenza dwar il- kwestjonijiet li għandhom x'jaqsmu ma' dan is-settur qed jaqbdu l-għeruq ma kontx qed infisser li l-għeruq infirxu proprju f'kull rokna ta' pajjiżna u f'kull saff tas-soċjeta' tagħna.

Għad fadal xogħol xi jsir u jien ngħid li dan huwa xogħol li ma jispiċċa qatt u l-ħin kollu trid tippriedka, tippromwovi, tipperswadi u tfakkar għax il-bniedem min-natura tiegħu faċli li jillaxka fuq dawn l-affarijiet u iva, naqbel ma' l-Onor.

Coleiro li għandna bżonn aktar u aktar awareness.

Fejn ma naqbilx ma' l-Onor.

Coleiro huwa meta qalet li wieħed jista' b'xi mod fattibbli jżur il-postijiet tax- xogħol kollha.

Aħna għandna 32,000 post tax-xogħol u spezzjonijiet saru madwar 2,200.

Issa li wieħed jgħid li għadna 'l bogħod ma naħsibx li jkun qiegħed ikun realistiku u lanqas ikun qiegħed korrett meta jipprova jikkorrelata l-ammont ta' spezzjonijiet man-numru tal-postijiet tax-xogħol.

Irridu niftakru, Sur President, li l-awtorita' tas-sigurta' u s-saħħa fuq il-post tax-xogħol m'għandhiex fuq spallejha bil-liġi - u lanqas kieku kellha bil-liġi ma tistax fil-prattika terfgħu - il-piż li tkun hi l-ewwel refuġju, l-ewwel għodda tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Il- liġi tagħmilha ċara li l-ewwel għodda għall-ħarsien, għall-kuxjenza, għall- implimentazzjoni u għall-inforzar huwa min iħaddem u warajh il-ħaddiem.

L- awtorita' qiegħda hemm biex tissorvelja, timbotta, tippubbliċizza imbagħad tenforza.

Jiġifieri wieħed irid iżomm ftit dan il-kuntest quddiem għajnejh.

Irridu nifhmu wkoll li filwaqt li llum qed nitkellmu fuq kważi 2,300 spezzjoni, sentejn ilu għamilna biss 564.

Jiġifieri hawnhekk ukoll hawn ċerta qabża anke f'dawk li huma spezzjonijiet.

Għoġibtni l-idea ta' l- Onor. Coleiro fejn qalet li wieħed jipprova jinvolvi aktar organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ u tat-tfal bħalma huma l-boy-scouts u l- girl-guides u naħseb li l-awtorita' għandha tkompli taħdem fl-iskejjel kif qed tagħmel, pero' li kieku kellna jkollna relazzjoni speċjali ma' organizzazzjoni bħalma huma l-boy-scouts u l-girl-guides li doġa' għandhom ftit dan l-orjentament lejn first aid u lejn ċerta kultura ta' dixxiplina, naħseb li jagħmel il-ġid.

Forsi fuq il-kwestjoni tas-sustanzi perikolużi l-Onor.

Coleiro ma fehmitx biżżejjed x'wieħed qed jipprova jagħmel.

Hi kienet qed tirriferi għall- ħidma li saret fil-ġimgħa Ewropea dwar is-saħħa u s-sigurta' fuq il- postijiet tax-xogħol meta konna qegħdin nitkellmu b'enfasi fuq kif għandna niħħendiljaw is-sustanzi perikolużi.

Il-messaġġ mhuwiex biex is-sustanzi perikolużi ma jintużawx - m'huwiex possibbli fil-ħajja tax-xogħol u fil- ħajja ta' ħafna attivitajiet tal-bniedem li wieħed ma jiħħendiljax sustanzi perikolużi, anke fl-istess dar fejn ngħixu ta' kuljum bħala familja, hemm ċerti sustanzi li tiħħendilja l-mara tad-dar b'mod partikolari li huma perikolużi – imma biex inkunu nafu kif niħħendiljawhom b'mod li jkun kompletament safe.

Anke l-każ li semmiet tal-water services corporation fejn l-awtorita' dwar is-saħħa u s-sigurta' fuq il-postijiet tax-xogħol ħarġet stop order kontra din il-korporazzjoni minħabba li ma ottemporatx ruħha ma' ċerti direttivi - hekk kif kien ġara anke fil-każ tal-laboratorju forensiku - jekk xejn juri li l-awtorita' turi proprju l-impenn biex f'dawn il-postijiet tiġi osservata l-liġi.

Jiġifieri hawn qed naraw awtorita' li ma taġixxix biss fil-konfront ta' min iħaddem fis-settur privat imma anke kontra l-gvern bħala employer u dan huwa fenomenu li aħna qed nistennew li aktar kemm jgħaddi ż-żmien, anke fis-settur pubbliku, se jiżdied.

Rigward il-kwestjoni li wieħed jagħmel enfasi fuq xi post partikolari fil- pajjiż fejn ikunu seħħew ċerti traġedji iktar min-normal wieħed irid jgħid li f'sena jista' jkollok numru ta' traġedji li seħħew f'naħa tal-pajjiż filwaqt li f'sena oħra jistgħu jkunu li seħħew naħa oħra.

Naħseb li mhux bilfors ikun hemm korelazzjoni ma' post partikolari jew ma' arja partikolari fejn ikunu seħħew.

Naturalment l-awtorita' tagħmel il-parti tagħha skond ċerti prijoritajiet.

Għall-mistoqsija ta' jekk hux fil-postijiet kollha hemm ir-rappreżentanti tas-saħħa u s-sigurta', ir-risposta hija le, mhux fil-postijiet kollha tax- xogħol ġie magħżul jew ġie appuntat ir-rappreżentant.

Huwa għalhekk li l- awtorita' qiegħda tkompli bil-ħidma tagħha ta' taħriġ sabiex wieħed ikun jista' jassigura li dawn ir-rappreżentanti jiżdiedu.

Dwar il-prevenzjoni tar-repetitive stress injury naħseb li wieħed irid ikun b'saqajh fl-art u jammetti li faċli li tgħid kif tista' tippreveni dawn l- injuries, imma x'ħin tiġi fuq il-livell prattiku hemm ħafna diffikultajiet li jiddependu mill-individwu nnifsu u anke minn ħafna affarijiet oħra li jirrikjedu investiment sostanzjali ta' tibdil fis- sistemi ta' produzzjoni u anke ċerti prattiċi ta' xogħol ħżiena li xi kultant ikunu l-istess ħaddiema li jinsistu li jkomplu jwettquhom.

Xtaqt issa nagħmel kumment qasir u ta' malajr fuq l-administrative fines.

Il-liġi diġa' tipprovdi li l-awtorita' tista' tibda tapplika l-multi amministrattivi.

Il-ħsieb huwa li l-ewwelnett wieħed ifassal skema u proċedura biex jara l-impatt ta' l-applikazzjoni tagħhom ħalli meta bil-mod il-mod wieħed jibda jidħol biex il-manjiera ta' l-inforzar tibda ssir anke b'din is-sistema, wieħed ikun fehem li l-iskop huwa l-iktar il-prevenzjoni, li nedukaw lill-employers u lill-impjegati fuq dan is-suġġett, imma mbagħad wieħed anke jbeżbeż b'mod konkret qabel jasal anke għall-qorti.

L-Onor.

Coleiro trid tapprezza - u hi taf - li bilfors trid issir distinzjoni bejn każijiet ta' korrimenti u wisq agħar ta' fatalitajiet bejn il-proċess li jsir il-qorti ċivili u l-proċess li jsir fil-qorti kirminali għal finijiet ta' responsabbilta' kriminali.

F'dan ir-rigward l-awtorita' ma tidħolx fil-kwestjonijiet ċivili għax hi taħdem fl-ordinament tal-liġi pubblika u mhux dik privata u allura ma jkollniex relazzjoni mal-kwestjoni tal-parti ċivili.

Kumment ieħor li irrid nagħmel huwa dwar l-emendi li din il-Kamra approvat ftit taż-żmien ilu fir-rigward tas-sigurta' soċjali.

Irrid ngħid li llum stess saru laqgħat bejn in-nies konċernati fil-minusteru responsabbli mill- politika soċjali u l-awtorita' biex inkunu nistgħu nistabilixxu l-proċedura ħalli l-federazzjoni ta' l-industrija, l-assoċjazzjoni ta' min iħaddem u oħrajn involuti jkunu jafu liema proċedura se tintuża għall-iskop ta' dawk l-emendi.

Nirringrazzjak, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-mistoqsija hija l-mozzjoni kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Billi ntalbet votazzjoni l-Kamra ġiet sospiża fid-9:00 p.m. u rriżumiet 20 minuta wara.

MR SPEAKER: Issa se nerġa' nqiegħed il-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi l- mozzjoni kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Nitlob lill-whips sabiex jinformaw lill-Kamra dwar l- arranġamenti li hemm għall-pairing.

L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Mr Speaker, ninforma lill-Kamra li għan-naħa tal-gvern se jiġu paired l-Onor.

Anthony Abela, l-Onor.

Francis Agius, l-Onor.

Michael Frendo, l-Onor.

Ċensu Galea, l-Onor.

Lawrence Gonzi, l-Onor.

Clyde Puli u l-Onor.

Francis Zammit Dimech.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, ninforma lill-Kamra li għan-naħa tal-gvern se jiġu paired l-Onor.

Evarist Bartolo, l-Onor.

Justyne Caruana, l-Onor.

Joe Debono Grech, l-Onor.

Anton Refalo, l-Onor.

Joseph Sammut, l-Onor.

Adrian Vassallo u l-Onor.

George Vella.

VOTAZZJONI NRU.

62 FAVUR: 27 L-Onor.

|Agius David |Fenech Antonio | |Arrigo Robert |Galea Franco | |Asciak Michael |Galea Louis | |Azzopardi |Galea Mario | |Frederick | | |Azzopardi Jason |Gatt Austin | |Borg Tonio |Gonzi Michael | |Cassar Joseph |Mifsud Bonnici | | |Antoine | |Cristina Dolores |Mifsud Bonnici | | |Carmelo | |D'Amato Helen |Mugliett Jesmond| |Dalli John |Pullicino George| |de Marco Mario |Pullicino | | |Orlando Jeffrey | |Debono Giovanna |Vassallo Edwin | |Deguara Louis |Zammit Ninu | |Falzon Joseph | |

KONTRA: 22 L-Onor. | | | |Abela Carmelo |Dalli Helena | |Abela Joseph |Farrugia Angelo | |Agius Chris |Farrugia Michael| |Brincat Joseph |Farrugia Noel | |Brincat Leo |Gulia Gavin | |Buhagiar Charles |Herrera Jose' | |Buontempo Stefan |Mangion Charles | |Cardona Chris |Mizzi Joe | |Chircop Karl |Parnis Silvio | |Coleiro Marie |Sant Alfred | |Louise | | |Cuschieri Joseph |Vella Karmenu | | | |

Il-mozzjoni għaddiet u l-estimi ġew approvati..

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Nitlob lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern sabiex jekk jogħġbu jressaq l-aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal għada t-Tlieta, 23 ta' Novembru 2004, fid-9.00 a.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet Estimi tad-dħul u nfiq ta' l-Awtorita' tad-Djar għas-sena 2004-2005.

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar it-Trasferiment ta' Artijiet tal- Gvern – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Arkivji Nazzjonali – Kumitat (Kont.); u

Abbozz ta' Liġi dwar il-Medjazzjoni – Tielet Qari.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Reġistru Ċentrali – Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta` Soċjali – Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Franco Galea.

ONOR.

FRANCO GALEA: Mr Speaker, illum xtaqt nitkellem fuq xi topics differenti pero` qabel xejn nittama li l-problema li hemm bejn l-istudenti paramediċi u l-gvern dwar l-impjiegi tagħhom tissolva kemm jista' jkun malajr biex il-ġustizzja tieħu l-kors tagħha.

L-ewwelnett nixtieq nitkellem fuq il-kunsill lokali ta' Pembroke u la qed insemmi l-kunsill lokali nixtieq il-fejqan ta' malajr lill-kunsillier li bħalissa qiegħed l-isptar.

Hawnhekk nixtieq niġbed l-attenzjoni ta' l- awtoritajiet biex jieħdu passi fuq il-periklu li hemm fil-junction ta' ħdejn l-iskola St. Catherine's, li twassal għal fuq it-triq li tagħti għal Baħar iċ-Ċagħaq.

Nispera li hemmhekk ma jkunx hemm xi inċident għax filwaqt li jkun hemm il-karozzi ħerġin, ikun hemm ukoll karozzi telgħin ukoll full speed ahead.

Qed nappella wkoll biex Triq il-Mediterran li hija scheduled li ssir in the near future issir kemm jista' jkun malajr għax l-istat tagħha huwa ħażin ħafna u minbarra li qed ikun hemm ħafna ħsarat fil-vetturi, qed ikun hemm ħafna lmenti min-naħa tar-residenti.

Hemm ukoll il-kwestjoni ta' l-islipway ta' Pembroke li kienet tkissret b'mod naturali jew inkella kienet ġiet maqlugħa apposta meta kien qed isir ix-xogħol tar-reverse osmosis plant, u din ir-residenti baqgħu mingħajrha.

Irrid nitkellem ukoll fuq l-obbligazzjonijiet tal-kunsill lokali u hawnhekk nixtieq niġbidlu l-attenzjoni biex jissettja l-priorities tiegħu, jekk hemm bżonn jiġri wara l-quotations u ma jitlobx ħafna affarijiet għax il- quotation tkun għolja u x-xogħol ma jsirx.

Pero` hemm bżonn li jsir malajr id-dawl li jagħti għall-bajja, id-dawl li jwassal għall-bajja l-oħra ħdejn il-klabb tal-futbol tal-Pembroke Athleta, id-dawl ta' ħdejn l-Australia Hall inti u sejjer għall-iskola ta' San Miguel u d-dawl tad-dawra tal- blokkijiet il-ġodda li hemm in-naħa ta' l-ITS.

Hemm bżonn ukoll li jitnaddfu l-bandli u jsir upgrading u jekk hemm xi bandli perikolużi għandhom jaqilgħuhom immedjatament kif ukoll li kemm jista' jkun malajr issir il-crash barrier fi Triq l-Imħallef William Harding.

Ċertament hemm bżonn isir general cleaning tal-lokalita` ta' Pembroke għax hemm ilu żmien ma jitnaddaf u l-ħmieġ rikeb sewwa.

Fil-fatt dwar dan isiru ħafna lmenti mir-residenti.

Nixtieq issa ngħid xi ħaġa żgħira fuq il-lokalita` ta' San Ġwann.

Jidher li l-applikazzjoni għall-pelican lights fi Vjal Rihan miexja u nittamaw li ssir kemm jista' jkun malajr qabel ma jkollna xi inċident.

Irrid ngħid xi ħaġa wkoll fuq il-ġnien ta' Tas-Sliema fejn hemm dawk il- canopies il-kbar.

Nappella li fuq dawn il-canopies isir xogħol ta' manutenzjoni kemm jista' jkun malajr għax hemmhekk jeżisti periklu kbir.

Fil-fatt dawn issaddu u qed jinqalgħu u ta' min igħid ukoll li hemmhekk jaħkem ir-riħ.

Għalhekk qed nissugraw li tinfaqa' xi waħda minnhom u tinżel fuq in-nies.

Issa nixtieq naqleb ftit is-suġġett u ngħid xi ħaġa fuq il-ġudikatura.

Hawnhekk nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-qorti tagħna li ma nistgħux inkomplu noħorġu nies bil-pledges u bil-probations u waqt li jkunu barra jerġgħu jagħmlu r-reati.

Din hija redikolaġni faħxija f'wiċċ il-poplu.

Ma jistax ikun li bniedem jagħmel krimini kbar u noħorġuh bi pledges.

Din kif nistgħu naċċettawha f'dan il-pajjiż?

Qed indaħħqu n-nies bina.

U anke lil tan-naħa l-oħra nistaqsihom minn xiex qegħdin jibżgħu.

Għalfejn dawn il- pledges ħerġin b'dan il-mod?

In-nies xebgħu b'din is-sitwazzjoni u jien bħala rappreżentant ta' dawn in-nies xbajt bħalhom.

Ma jistax ikun li f'dan il-pajjiż nispiċċaw f'sitwazzjoni fejn in-nies iġibu l-ġustizzja b'idejhom la l-qorti ma tagħmilx ix-xogħol kif għandha tagħmlu.

Ma jistax ikun li biex tinqata' sentenza trid terġa' tmur il-qorti tistenna u x- xogħol ma jkunx lest, imbagħad meta jkun hemm kriminal joħroġ barra bi pledge qisu ma ġara xejn, bil-konsegwenza li dan jerġa' jagħmel reat ieħor.

Hekk tajjeb!

Imbagħad nippretendu li l-kriminalita' hawn Malta ma tiżdiedx.

Lil min tridu ddaħħku?!

Jien dawn l-affarijiet ma naċċettahomx f'dan il-pajjiż u n-nies qegħdin jixbgħu.

Nerġa' nirrepeti li hawn Malta se nispiċċaw fi stat fejn in-nies se jibdew jagħmlu ġustizzja b'idejhom u dan aħna ma rriduhx.

Sur President, issa se naqleb is-suġġett kompletament u se nitkellem ftit fuq il-biotechnology.

Jien m'inix tabib u jien persuna bħal ħafna nies li hemm hemm barra li nisma' u nipprova nagħmel riċerka bil-mezzi tiegħi pero' hemm ċerti affarijiet li lili jallarmawni.

Riċentement jien tkellimt fuq l- abort u kienet rapportata tajjeb fil-gazzetti.

Pero` meta bdejt nara l-biotechnology rrealizzajt li tista' tagħmel abort b'mod iżjed fin.

Jidher li hawn ħafna modi kif jistgħu jiġu t-tfal b'mod assistit.

Hemm sistema fejn jittieħdu l-bajd mill-mara, dawn jiġu ssekondati miċ-ċelloli tar-raġel imbagħad jerġgħu jitpoġġew fil-mara biex jikbru.

Billi wieħed jieħu bajda jew tnejn u jerġa' jdaħħalhom fil-ġisem tal-mara biex ikollha pregnancy regolari ma nsib l-ebda problema għax hemmhekk m'hemmx ħela ta' ħajja.

Il-problema tiegħi hija jekk ikun hemm iżjed minn żewġ bajdiet li jkunu qegħdin jikbru fit-test tube u jiġu mormija, jew agħar minn hekk, jiġu spekulati għall-użu ta' riċerki eċċ. Jista' jagħti l-każ li dawn jitfgħu erba' jew ħames bajdiet f'ġuf il-mara u at a later stage fil-pregnancy jkollha tagħmel abortion jew f'Malta – jista' jagħti l-każ, ma nistax ngħid jien – jew barra minn Malta.

Dan ifisser li fi pregnancy waħda mara kapaċi tagħmel bejn wieħed sa erba' abortions f'daqqa jekk ikollha ħames bajdiet.

Dak hu l-argument tiegħi.

Jien naħseb li wasal iż-żmien li wara xi 20 sena prattika ta' din it-tip ta' teknoloġija, issir liġi immedjatament fuq dan. llum għamilt mistoqsija parlamentari, li għadha ma dehritx, dwar kemm kien hawn triplets u quadruplets plus f'Malta.

Jien naħseb li dawn ġew bħala parti minn din it-tip ta' teknoloġija.

L-argument tiegħi hu li jekk jitwieldu t- tfal qabel iż-żmien jista' jkun hemm komplikazzjonijiet fuq it-trabi, piż fuq is-soċjeta` u l-agħar huwa jekk Allaħares qatt, fl-istess żmien, ikollok ommijiet oħra li jkollhom twins jew aktar għax ma naħsibx li għandna apparat biżżejjed biex nilqgħu għal dawn l-affarijiet.

Voldieri jien hawn qed nappella lill-gvern u lill-oppożizzjoni biex naħdmu flimkien ħalli dwar dan noħorġu liġi kemm jista' jkun malajr.

Ejjew ma nkunux iċ- ċentru fl-Ewropa għal dawn l-affarijiet fejn ikun hemm ħela ta' embryos għax aħna li suppost bħala pajjiż l-abort ma nirrikonoxxuhx, għandna nkunu ta' eżempju għall-Ewropa.

Sur President, ikun tajjeb li ngħid ukoll li kemm f'Malta kif ukoll barra minn Malta jeżistu kosmetiċi u mediċini li jkunu ġejjin minn aborted foetuses.

Hawnhekk irridu noqogħdu attenti kif nitkellmu għax jien ma nsibx problema dwar dan diment li t-tarbija tkun mietet u jkunu ħadu ċ- ċelloli tagħha biex jagħmlu din it-tip ta' mediċina.

Minjaf kemm kien hawn ġenituri li kellhom xi korriment li xtaqu li l-foetus tal-baby tagħhom seta' jintuża għall-ġid tal-komunita` u mhux jiġi depożitat xi mkien.

L-argument tiegħi huwa li f'Malta hawn prodotti ta' mediċini li huma vaccines derived from abortion għax fl-Amerika dawn qed jimmarkawhom.

F'dan il-każ irridu nieħdu l-istand tagħna għax ma nistgħux ngħidu lil dak li jkun biex ma jeħux mediċina għax wieħed ikun qed jissogra li jkollna konsegwenzi gravi, pero' rridu nkunu kawti u nwasslu messaġġ speċjalment għal dawk in-nies li ma jifhmux xi jkun hemm miktub fil-composition tal- mediċini.

Għallinqas irid ikun hemm tabella fuq barra tal-kaxxa bil- foetus fuqha.

Jien għandi r-riżervi tiegħi fuq x'tip ta' mediċini se nuża mil-lum 'il quddiem.

Irridu noqogħdu attenti wkoll li ma nħajrux - u hemm irridu nwasslu l-leħen tagħna fl-Unjoni Ewropea - il-kwestjoni ta' spekulazzjoni tal-foetuses u ta' stem cells eċċ, għax jidher li hawn Malta qed nipprovaw ningranaw anke f'dak is-suq.

Għalhekk huwa mportanti li kemm jista' jkun malajr nagħmlu liġijiet dwar dawn l-affarijiet biex ma jkunx hemm min jidħak bina għax wara li noqogħdu ngħajtu - l-ewwel wieħed jien - li aħna kontra l-abort imbagħad nieħdu mediċini li jkunu ġew minn prodott derived from abortion.

Sur President, dan hu l-argument tiegħi u naħseb li huwa wieħed validu.

Jista' jagħti l-kas li għandi nformazzjoni ħażina u nżomm dik ir-riżerva li l-literature li għandi tista' tkun hekk, iżda huwa tajjeb li minn tarbija li mietet wieħed jieħu xi ħaġa biex jgħin.

Min-naħa l-oħra ma tistax toqtol tarbija biex toħloq xi ħaġa u tgħin lil ħaddieħor.

Irridu nagħmlu din id-differenza u nwasslu leħinna fl-Unjoni Ewropea għax din ma tistax tmur kontra l-prinċipju li hi stess ġiet mibnija fuqu, jiġifieri li tissalvagwarda l-umanita` u li tiġġieled l-atroċitajiet li kien hemm qabel fi żmien in-Nażisti.

Meta wieħed ikun qed ifittex fl-internet dwar biogenetics dejjem jidħlu s- sites tan-Nażi għax l-ewwel esperimenti saru min-Nażisti fejn kien hemm anke min ipprova jbiddel il-kulur ta' l-għajnejn.

Per eżempju, illum il- ġurnata f'ċerti pajjiżi jitolbuk genetic testing minħabba raġunijiet ta' insurances eċċ. u l-Unjoni Ewropea ma tistax tmur lura minn kelmtha.

Hi ġiet maħluqa għas-sempliċi raġuni li ma jkunx hemm differenza bejn ir-razez u hemm trid tagħmel il-ħoss tagħha l-Unjoni Ewropea.

Għalhekk din ma tistax taqbad u tgħid li se taċċetta l-genetic testing.

Ovvjament f'każijiet ta' mediċina jew inkella fejn tidħol mediċina wieħed jagħmel ċerti konsiderazzjonijiet pero' li biex wieħed isib job jew biex jinxurja ruħu jrid jagħmel ċerti affarijiet imur kontra l-human rights.

Għalhekk l- Unjoni Ewropea trid tenfasizza fuq dan il-lat.

Sur President, il-suġġett tal-genetic engineering huwa vast ħafna u peress li din is-sistema hija relattivament ġdida jista' jkollna opportunisti f'Malta stess.

Ladarba jidher li għandna nies li huma esperti jew li jifhmu mhux ħażin, anke f'dan il-parlament, għandna nkomplu nissoktaw biex kemm jista' jkun nibdew naqbdu biċċa biċċa fuq l-affarijiet li aħna ċerti fuqhom u nilleġislaw biex inkunu ċerti li ma jkunx hemm speculations ta' embryos u ma nkunux qed nilagħbu mal-human rights.

Qabel nikkonkludi rrid ngħid li naħseb li issa kulħadd drani li meta nitkellem insemmi affarijiet soċjali fejn naħseb li hemm problema speċjalment fejn tidħol is-saħħa.

Is-suġġett tal-genetic engineering wieħed għandu jħares lejh b'serjeta` u b'reqqa, imma kemm jista' jkun malajr irridu nieħdu ħsieb li naraw minn fejn ikunu ġejjin il-prodotti li jidħlu hawn Malta.

Irridu naqblu flimkien ma' l-Unjoni Ewropea biex dawn il-prodotti jiġu identifikati u jkollhom logo fuqhom.

U fil-każ tat-test tube babies ma rridux ninsew li test tube babies are babies Dawn għandhom ruħ kif għandna aħna u ma nistgħux nissograw li għall-finijiet ta' flus u b'kapriċċ ta' ċerti tobba nifflaxxjaw il-genes fit-toilets.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Michael Asciak.

ONOR.

MICHAEL ASCIAK: Mr Speaker, nixtieq nifraħ lill-kelliem ta' qabli għax għalkemm ili f'dan il-parlament għal numru ta' snin, huwa l-ewwel kelliem li tkellem fuq dan is-suġġett.

L-Onor.

Franco Galea huwa wieħed mill-membri tas-social affairs committee u qed jisma' l-hearings fuq il- kwestjoni ta' biotechnology.

Diġa` saret seduta waħda li, fl-opinjoni tal- kumitat, tat ħafna frott.

Għad fadal erba' seduti oħra u ħafna nies li jaħdmu f'dan is-settur ġew mistiedna biex jidhru quddiem dan il-kumitat tal- parlament.

Nista' nsemmihom bl-isem għax naħseb li jkun interessanti li l- pubbliku jkun jaf min ġie mistieden biex jidher quddiem dan il-kumitat u jagħti informazzjoni dwar x'qiegħed jiġri.

Fil-fatt nista' ngħid li l-laqgħa li jmiss se ssir fid-29 tax-xahar, jiġifieri nhar it-Tnejn li ġej fis-6.30 p.m. li fiha se jitkellem il- Professur Emmanuel Agius li huwa professur tal-bioethics kif ukoll tat- teoloġija morali u allura għandu ħafna esperjenza f'dan il-qasam.

Għalhekk wieħed jispera li l-Professur Agius ikun jista' jagħti rendikont tajjeb ta' dak li jaħseb hu.

Ġie mistieden ukoll il-Professur Mark Brincat li huwa l-kap tad-dipartiment ta' l-obstetrics and gynaecology ta' l-universita` ta' Malta u ta' l-Isptar San Luqa.

Jien nittama li jkollna l-fakulta` li nkellmu lil dan l- individwu meta jippreżenta l-opinjoni tiegħu lill-kumitat ta' l-affarijiet soċjali.

Sur President, dak iż-żmien se jkun hawn il-Professur Göran Hermeren li se jkun Malta bejn it-28 u t-30 ta' Novembru u għalhekk nitlob lill-president tas-social affairs committee biex ikun jista' jindirizzah.

Dan huwa l- president ta' l-European group of ethics, istituzzjoni li hija abbinata mal- kummissjoni Ewropea li fil-fatt jagħtuha pariri fuq kwestjonijiet ta' bioethics.

Nispera li dan il-professur Svediż li huwa bniedem eminenti jaċċetta l-istedina tal-kumitat ta' l-affarijiet soċjali.

Ġew mistiedna wkoll it-Tabib Pierre Mallia, il-Professur Alex Felice u l- Professur Alfred Cuschieri li kollha huma nies li għandhom x'joffru lill- kumitat f'dik li hija informazzjoni.

Il-kumitat tal-parlament jirrappreżenta lill-poplu Malti u dawn huma kollha nies li qed jaħdmu fl- isfera pubblika.

Għalhekk huwa mportanti li jaċċettaw din l-istedina.

Naħseb li jekk wieħed ma jaċċettax din it-tip ta' stedina jkun pjuttost ta' disprezz lejn il-pubbliku Malti u lejn il-parlament.

Naħseb li kull wieħed minn dawn il-persuni għandu jagħmel l-almu tiegħu biex jirrispetta lill-poplu.

Huwa interessanti li wieħed jara kif jisvolġu dawn il-hearings tas-social affairs committee.

Jien ridt nagħmel din l-introduzzjoni biex inkompli ma' dak li qal l-Onor.

Franco Galea.

Ovvjament hemm ħafna interess mis-social affairs committee f'dak li qed jingħad u huwa interessanti - f'Malta m'hawn xejn illegali, kollox jista' jsir għaliex ma teżistix liġi dwar dan - li kulħadd ikun jaf x'qiegħed isir fil-pajjiż u fl-oqsma kollha tal-biotechnology.

Sur President, il-qofol tad-diskors tiegħi rrid nagħmlu fuq il-kwestjoni tas-smoking u n-no smoking fl-establishments.

L-ewwelnett nixtieq li jsir enforcement iktar qawwi fl-establishments pubbliċi, kemm f'dawk li huma ristoranti, kemm f'dawk li huma bars kif ukoll f'dawk li huma postijiet pubbliċi.

Issa kien hemm żmien biżżejjed biex kulħadd jifhem il-messaġġ u naħseb li fejn in-nies ikunu arroganti li jiksru l-liġi anke wara li tinġibdilhom l-attenzjoni - jien ġieli ġbidt l-attenzjoni ta' nies f'postijiet pubbliċi għax tkun qed tinkiser il-liġi u assolutament jinjorawk - jekk ma jisimgħux bil-kelma t-tajba hemm bżonn li jintużaw il- mezzi kollha li tagħti l-liġi.

Huwa tajjeb li kulħadd jifhem li l-kwestjoni tat-tipjip f'postijiet pubbliċi m'hijiex waħda ekonomika.

Naf li jista' jkollna riperkussjonijiet ekonomiċi pero' hawnhekk qed nitkellmu fuq ġid komuni fejn min ipejjep ikun qiegħed ipoġġi f'periklu l-ħajja u s-saħħa ta' nies oħra li jkun hemm fil- viċinanzi.

Ħafna min-nies li jpejpu jiġu jaqgħu u jqumu minn dan, pero' bir-rispett kollu m'għandhomx jeħlu l-konsegwenzi dawk li ma jpejpux.

Jiġifieri jekk hija kwestjoni tad-drittijiet tiegħek li tpejjep u d- drittijiet tiegħi li ma ssirlix ħsara fiżikament, għandu jirbaħ id-dritt tiegħi għaliex jekk bil-liġi li ma jsirx tipjip fil-pubbliku almenu tiġi salvata ħajja ta' bniedem wieħed – fil-verita` nafu li se jiġu salvati ħafna iktar minn ħajja waħda – dan il-pass 'il quddiem ikun sewa ta' ġid.

Is-sigaretti mhux biss jagħmlu ħsara lil min ipejjep imma wkoll lil terzi persuni.

Nafu li in the long-term, il-problema ta' l-inhalation tad-duħħan mhux biss tagħmel ħsara fil-pulmun imma twassal anke għal problemi serji fil-qalb.

Anke fil-każ ta' second-hand smoking id-duħħan idejjaq l-arterji tal-qalb u hemm ċans li wieħed jagħtih attakk f'qalbu.

Is-sigaretti jdejqu l-arterji tal-kumplament tal-ġisem, inkluż tal-moħħ u hemm ċans kbir kemm ta' puplesiji kif ukoll ta' dik li ngħidulha peripheral vascular disease.

Dan ifisser li bis-sigaretti l-arterji tas-saqajn jingħalqu u lill-bniedem li jiġi affettwat ikollok taqtagħlu partijiet minn saqajh, jiġifieri din m'hijiex xi marda żgħira.

Is-sigaretti ma jikkawżawx biss cancer tal- pulmun – u hawnhekk anke għas-second-hand smoking qed ngħid - imma jikkawżaw cancer ta' l-istonku, ta' l-ultru u tas-sider.

Dawn huma fatti li ġew ipprovati kemm-il darba u ma jistax ikun li kulħadd jibqa' għaddej.

Kif nistgħu naraw, it-tipjip naqas ħafna pero' għad hemm min ma jagħtix kas.

If they don't care fuq saħħithom paċenzja, imma ma jistax ikun li dawn jiġu jaqgħu u jqumu minn persuni oħra.

Nixtieq insemmi wkoll lil dawk li jbatu bl-asthma li f'Malta hawn numru pjuttost għoli li jvarja bejn il-15% u l-20%.

Dawk li kultant jew kontinwament taqbadhom l-asthma ma jkunux jistgħu jissaportu f'post fejn ikun hemm ħafna duħħan għax jekk joqogħdu aktar minn nofs siegħa jew siegħa f'dawn il-postijiet jaqbadhom attakk ta' l-asthma.

Jiġifieri aħna se nibqgħu f'sitwazzjoni f'dan il-pajjiż fejn min ipejjep għandu d-dritt kollu li jmur jixrob, jiekol, jieħu gost, imur id-discos u li joqgħod litteralment joqtol in-nies, imbagħad lil min għandu problemi ta' asthma u ta' mard respiratorju ieħor inqisuh bħala second-class citizen għax la jista' jmur jiekol barra, la jista' jidħol f'disco u lanqas jista' jmur jieħu drink.

Din qed ngħidha biex nissapportja lill-gvern fuq il-pass li ħa, għalkemm għadha qed issir kritika sal-lum f'dan ir-rigward.

F'April li ġej se tidħol fis-seħħ it-tieni parti tar-regolament fuq din il-kwestjoni tas- sigaretti, għaliex dawn in-nies iridu jirrealizzaw li ħajja waħda salvata hija biżżejjed biex tagħti raġun lil dawn ir-regolamenti.

U hawnhekk qegħdin insalvaw ħafna iżjed nies.

Ħadd ma jkun fil-casualty ħlief it- tobba u n-nurses meta jidħlu n-nies qed imutu bl-asthma.

Għalhekk lil dawn in-nies ħadd ma jarahom pero' jien bħala uffiċjal responsabbli mis-saħħa pubblika u bħala tabib għandi l-obbligu li dan nagħmlu ovvju lil kulħadd u nġibu għall-attenzjoni ta' kulħadd.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t- Tlieta, 23 ta' Novembru 2004 fid-9.00 a.m. bl-aġenda kif komunikata mill- ministru.

Fid-9.52 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

RIŻORSI U INFRASTRUTTURA - MOBILE PHONES

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid kemm hu l-ammont ta' flus li tħallas bejn Jannar 2003 u Ottubru 2004 fuq kontijiet ta' mobile phones lill-impjegati fis-segretarjat privat tiegħu?

Min huma l-impjegati li huma intitolati għal mobile phone fl-istess segretarjat?

Xi grad huma?

Kemm kienet l-ispiża għal kull mobile phone bejn Jannar 2003 u Ottubru 2004?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-użu ta' mobile phones fis-segretarjati privati tal- ministri u tas-segretarji parlamentari hu regolat minn guidelines approvati mill-Kabinett dwar l-ingaġġ ta' impjegati f'dawn is-segretarjati.

Dawn il- guidelines jipprovdu li l-kap tas-segretarjat, is-segretarju privat, l- assistent segretarju privat u l-communications co-ordinator huma intitolati għall-użu tal-mobile telephone.

F'ċerti każi jistgħu jkunu intitolati wkoll impjegati fil-grad ta' messaġġier kif ukoll xufier tal-ministru jew tas-segretarju parlamentari.

L-ammont totali ta' flus li tħallas fuq mobile telephones użati minn membri tas-segretarjat tiegħi bejn Jannar 2003 u Ottubru 2004 kien Lm5,659.23ċ.

Ma naħsibx li hu l-każ li tingħata wkoll informazzjoni dwar l-ispiża għal kull mobile telephone.

GĦAWDEX - MOBILE PHONES

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' il- Ministru tgħid kemm hu l-ammont ta' flus li tħallas fuq kontijiet ta' mobile phones bejn Jannar 2003 u Ottubru 2004 lill-impjegati fis- segretarjat privat tagħha?

Xi grad huma?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: L-użu ta' mobile telephones fis-segretarjati privati tal-ministri u tas-segretarji parlamentari hu regolat minn guidelines approvati mill-Kabinett dwar l-ingaġġ ta' impjegati f'dawn is- segetarjati.

Dawn il-guidelines jipprovdu li l-kap tas-segretarjat, is- segretarju privat, l-assistent segretarju privat u l-communications co- ordinator huma intitolati għall-użu tal-mobile telephone.

F'ċerti każi jistgħu jkunu intitolati wkoll impjegati fil-grad ta' messaġġier kif ukoll xufiera tal-ministru jew tas-segretarju parlamentari.

L-ammont totali ta' flus li tħallas fuq mobile telephones użati minn membri tas-segretarjat tiegħi bejn Jannar 2003 u Ottubru 2004 kien ta' Lm2687.49.

SAĦĦA - MOBILE PHONES

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm hu l-ammont ta' flus li tħallas fuq kontijiet ta' mobile phones bejn Jannar 2003 u Ottubru 2004 lill-impjegati fis-segretarjat privat tiegħu?

Xi grad huma?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-użu ta' mobile telephones fis-segretarjat privat tal-ministeri u tas-segretarji parlamentari hu regolat minn guidelines approvati mill-Kabinett dwar l-ingaġġ ta' impjegati f'dawn is-segretarjati.

Dawn il-guidelines jipprovdu li l-kap tas-segretarjat, is-segretarju privat, l-assistent segretarju privat u l-communications co-ordinator huma intitolati għall-użu tal-mobile telephone.

F'ċerti każi jistgħu jkunu intitolati wkoll impjegati fil-grad ta' messaġġier kif ukoll xufiera tal- ministru jew tas-segretarju parlamentari.

L-ammont totali ta' flus li tħallas fuq kontijiet ta' mobile phones użati minn membri tas-segretarjat tiegħi bejn Jannar 2003 u Settembru 2004 (il- kontijiet ta' Ottubru 2004 għadhom qegħdin jiġu pproċessati) kien ta' Lm1,561.56.

TEKNOLOĠIJA TA' L-INFORMATIKA - MOBILE PHONES

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid kemm hu l-ammont ta' flus li tħallas fuq kontijiet ta' mobile phones bejn Jannar 2003 u Ottubru 2004 lill-impjegati fis-segretarjat privat tiegħu?

Min huma l-impjegati li huma intitolati għal mobile phone fl-istess segretarjat?

Xi grad huma?

Kemm kienet l-ispiża għal kull mobile phone bejn Jannar 2003 u Ottubru 2004?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-użu ta' mobile telephones fis-segretarjati privati tal-ministri u tas-segretarji parlamentari hu regolat minn guidelines approvati mill-Kabinett dwar l-ingaġġ ta' impjegati f'dawn is-segretarjati.

Dawn il-guidelines jipprovdu li l-kap tas-segretarjat, is-segretarju privat, l-assistant segretarju privat u l-communications co-ordinator huma intitolati għall-użu tal-mobile telephone.

F'ċerti kazi jistgħu jkunu intitolati wkoll impjegati fil-grad ta' messaġġier kif ukoll xufiera tal- ministru jew tas-segretarju parlamentari.

L-ammont totali ta' flus li tħallas fuq mobile telephones użati minn membri tas-segretarjat tiegħi bejn Jannar 2003 u Ottubru 2004 kien LM6,592.96

Ma naħsibx li hu l-każ li tingħata wkoll informazzjoni dwar l-ispiża għal kull mobile telephone.

AFFARIJIET RURALI U AMBJENT - MOBILE PHONES

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm hu l-ammont ta' flus li tħallas fuq kontijiet ta' mobile phones bejn Jannar 2003 u Ottubru 2004 lill- impjegati fis-segretarjat privat tiegħu?

Xi grad huma?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: L-użu ta' mobile telephones fis-segretarjati privati tal-ministri u tas-segretarji parlamentari hu regolat minn guidelines approvati mill-Kabinett dwar l-ingaġġ ta' impjegati f'dawn is- segretarjati.

Dawn il-guidelines jipprovdu li l-kap tas-segretarjat, is- segretarju privat, l-assistent segretarju privat u l-communications co- ordinator huma intitolati għall-użu tal-mobile telephone.

F'ċerti każi jistgħu jkunu intitolati wkoll impjegati fil-grad ta' messaġġier kif ukoll xufiera tal-ministru jew tas-segretarju parlamentari.

L-ammont totali ta' flus li tħallas fuq mobile telephones użati minn membri tas-segretarjat tiegħi bejn Jannar 2003 u Ottubru 2004 kien ta' Lm 6,208.78.

CCF - UFFIĊJAL

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jikkonferma li uffiċjal - dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament - jieħu ruxxmata sigħat overtime fix-xahar fil-faċilita' korrettiva ta' Kordin u lanqas biss jitniżżel fid-detail bħala uffiċjal li jkun ħa l-overtime?

Jista' jispjega għaliex?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-uffiċjali li saret riferenza għalih mill-Onor.

Interpellant huwa l-uffiċjal ewlieni inkarigat mis- sigurta' tal-ħabs.

Is-sigurta' tirrikjedi attenzjoni 24 siegħa kuljum, għaldaqstant ma tistax tipprevedi l-ħinijiet jew il-bżonn li tkun meħtieġa l-preżenza tiegħu fil-ħabs.

Minbarra dan ix-xogħol huwa wkoll ġie assenjat bir-responsabbilta' tal- forensic unit il-ġdida.

Dan ix-xogħol ukoll jirrikjedi attenzjoni kontinwa biex jiġi żgurat li x-xogħol mitlub mill-kuntrattur isir skond il- ftehim u l-bżonnijiet tal-unit.

CCF - TENDER

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jagħti rendikont dettaljat tat-tender tal-bibien u serraturi fil-bini l-ġdid tal-faċilita' korrettiva ta' Kordin, inkluż id-data meta nħarġet it-tender, min tefa' l-offerti, lil min ġiet assenjata u kemm kienet tiswa?

ONOR.

TONIO BORG: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li kont tajt għal mistoqsija parlamentari 36654 f'Seduta 812 tal-11 ta' Novembru 2002.

PULIZIJA - SPTAR MONTE CARMELI - CAMERAS

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Minstru jikkonferma li f'Ward 10 il- ġdida fl-isptar Monte Carmeli ġew stallati aktar minn 12-il camera CCTV meta fil-ward m'hemmx aktar minn 12-il priġunier?

Jista' jiġġustifika din in-nefqa?

Min huma l-uffiċjali tal-faċilita' korrettiva ta' Kordin li huma inkarigat/i mill-aġġudikazzjoni tat-tender fil-faċilita' korrettiva ta' Kordin?

ONOR.

TONIO BORG: Fejn tidħol is-sigurta', in-numru ta' CCTV cameras meħtieġa biex ikopru kwalunkwe post mhuwiex regolat minn numru ta' persuni li jkunu ser jidħlu jew joħorġu minnu.

Ninsab informat illi t-tender li jikkonċerna l-forensic unit inħareġ mid- dipartiment tas-saħħa, għaldaqstant nissuġġerixxi lill-Onor.

Interpellant biex jirriferi din il-parti tal-mistoqsija lill-ministru konċernat.

PULIZIJA - INVESTIGAZZJONI

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jikkonferma li saret investigazzjoni interna fil-konfront ta' l-uffiċjal li ismu qiegħed jintbagħat separatament?

Jista' jgħid x'kien l-eżitu ta' dawn il- proċeduri?

ONOR.

TONIO BORG: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari 8106.

PULIZIJA - CID - VETTURI

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jikkonferma li 11-il spettur tal-pulizija tas-CID qegħdin jinqdew bi tliet vetturi tal-pulizija biss?

Jista' jgħid għaliex il-korp mhux qiegħed jagħti għad-dispożizzjoni ta' dawn l-ispetturi aktar vetturi biex ikunu jistgħu jaqdu aħjar l- esiġenzi tas-servizz minflok ikollhom joqogħdu jittalbu għal vettura?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li hemm mhux anqas minn 39 vettura għad- dispożizzjoni tat-taqsimiet ta' l-investigazzjoni kriminali tal-pulizija.

Minn dawn 15 huma assenjati espressament mas-CID, fejn fil-preżent hemm stazzjonati assistent kummissarju, supretendent u 11-il spettur.

Ta' min jispjega wkoll li matul kull ġurnata jkun hemm xi wħud minn dawn il- fizzjali li jkunu frank jew bil-leave, għaldaqstant il-vettura tagħhom tkun ukoll disponibbli għall-fizzjali l-oħra.

Ta' min ifakkar ukoll illi l-ispettur tal-pulizija bħala kundizzjoni ta' impjieg m'għandux il-faċilita' ta' vettura miegħu kif għandhom ranks ogħla minnu.

SAN ĠILJAN - TRIQ SANTU WISTIN - DAWL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jara li jinxtegħlu r-red bollards li hemm quddiem ir-restaurant Nero fi Triq Santu Wistin, San Ġiljan, kif ukoll id-dwal li jinsabu fl-istess triq?

Jista' jara li jitwaħħlu litter bins f'dik l-area peress li hija area turistika?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li d-dwal li qed issir riferenza għalihom mhumiex responsabbilta' ta' l-Enemalta.

ENEMALTA - ANZJANI LI NQATGĦALHOM IS-SERVIZZ TAD-DAWL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm anzjani li bejn l-1 ta' Jannar u l-15 ta' Novembru 2004 nqatgħalhom is- servizz tad-dawl?

Kemm hemm anzjani li ntbagħtitilhom notice li se jinqatgħalhom is-servizz?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li r-records tal-kontijiet tal- korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma ma jindikawx l-eta' ta' l-account holders.

Għaldaqstant l-informazzjoni mitluba ma tistax tingħata.

ANZJANI - SERVIZZ TA' HOMEHELP

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm anzjani li qegħdin jistennew is-servizz tal-homehelp?

Kemm ilhom li applikaw?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li preżentament in- numru ta' applikazzjonijiet li l-bord ta' l-allokazzjoni għad irid jikkunsidra huwa ta' 13.

Il-bord irċieva l-applikazzjonijiet fix-xahar ta' Novembru wara li sar is-social worker assessment.

Dawn it-13-il każ applikaw għas-servizz f'Ottubru 2004.

54 każ ġew approvati mill-bord iżda għadhom qed jistennew li jirċievu s- servizz.

Dawn applikaw f'Settembru u Ottubru 2004.

Barra minn hekk, għad hemm 40 każ għall-assessment għand is-social workers.

Dawn applikaw f'Ottubru u Novembru 2004.

MALTACOM - SUSSIDJU FUQ IS-SERVIZZ TAT-TELEPHONE

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm anzjani jistennew is-sussidju fuq it-telephone u t-telecare għas-sena 2004?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 1130.

ANZJANI - BENEFIĊĊJU TAĦT SCHEDULE V

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm anzjani jistennew it- tiġdid tal-benefiċċju taħt schedule V li l-applikazzjoni relattiva hija għas-sena 2004?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jispeċifika jekk hux qed jirriferi għal benefiċċji fl-ewwel jew fit-tieni parti ta' Skeda V ta' l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali.

L-ewwel parti tirrigwarda għajnuna finanzjarja dwar mard u t-tieni parti tirrigwarda l-għoti ta' mediċini b'xejn.

MIŻBLA TAL-MAGĦTAB

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid meta se tinbeda r- riabilitazzjoni tal-miżbla tal-Magħtab u meta għandha tkun kompluta?

Jista' jgħid kemm hu maħsub li se jiswa dan ix-xogħol?

Kemm ġejjin fondi mill -Unjoni Ewropea f'dan is-sens?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab informat li bl-għeluq tal-miżbla tal- Magħtab hu possibbli li l-ewwel fażi tar-riabilitazzjoni tal-miżbla tibda f'Awissu ta' l-2005.

Din l-ewwel fażi ta' xogħlijiet se tiġi konkluża fl- aħħar ta' l-2007.

Dawn ix-xogħlijiet ser jikkonsistu fil-ġbir tal- gassijiet tossiċi li jiġu ġenerati mill-iskart u biex jiġu kontrollati n- nirien.

Ir-riabilitazzjoni tal-miżbla tal-Magħtab hija parti minn proġett li ġie sottomess u approvat għall-finanzjament mill-fondi strutturali ta' l-Unjoni Ewropea.

Il-proġett totali jikkonsisti fir-riabilitazzjoni ta' tliet miżbliet, dik tal-Magħtab, tal-Qortin u ta' Wied Fulija, u l-valur totali jammonta għal euros 8.4 miljun.

L-Ewropa ser tiffinanzja 73% ta' l-ammont filwaqt li l-kumplament ser jiġi ffinanzjat mill-Gvern Malti.

DIPARTIMENT TAD-DRENAĠĠ - MAINS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid kemm hu t-tul ta' mains ġodda ta' drenaġġ li saru matul din is-sena, kull lokalita' separatament?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li risposta tingħata f'xi seduta oħra.

BINI TA' TOROQ RESIDENZJALI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jagħti lista tat-toroq residenzjali li nbnew matul din is-sena, inkluż it-tul tat-triq u kull lokalita' separatament?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra iktar kmieni fis-seduta.

LINJI TA' L-AJRU BARRANIN

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid kemm hawn linji ta' l-ajru barranin li joperaw lejn u minn Malta?

Jista' jgħid jekk hemmx linji ta' l-ajru ġodda li talbu permess biex joperaw lejn u minn Malta?

Jekk fl-affermattiv, liema huma?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-Ministru konċernat.

SWAR - RESTAWR

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid liema huma s-swar li mhux qed isir użu minnhom?

Jista' jgħid xi proġetti hemm għar-restawr tas-swar?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Fir-rigward ta' pjani ta' proġetti ta' restawr tas- swar, jien informat li d-diviżjoni tax-xogħlijiet għandha ppjanati sensiela ta' proġetti ta' interventi f'diversi bnadi tas-swar tal-Belt u l- Kottonera.

PROĠETTI ENVIRONMENTAL FRIENDLY

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx proġetti ta' enerġija alternattiva environmental friendly fil-ħsieb tal-gvern?

Jista' jgħid fiex jikkonsistu?

Meta hu maħsub li jibdew?

Kemm hu maħsub li se jiswew u kemm hemm fondi ġejjien mill-Unjoni Ewropea f'dan ir-rigward?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il- mistoqsija lill-Ministru konċernat.

PROĠETTI TA' LAND RECLAMATION

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid jekk il-gvern għandux ħsieb li jwettaq proġetti ta' land reclamation?

Jekk fl-affermattiv, fejn?

Meta se jibdew dawn il-proġetti?

Kemm hu maħsub li se jiswew?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 9057.

QRATI - APPELLI KRIMINALI SUPERJURI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm inqatgħu appelli kriminali superjuri (Qorti Kolleġjata) matul din is-sena - sal-15 ta' Ottubru?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li n-numru ta' appelli kriminali superjuri li ġew konklużi kien ta' 18.

QORTI TA' L-APPELLI - SENTENZI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm inqatgħu sentenzi mill-qorti ta' l-appelli matul din is-sena - sal-15 ta' Ottubru?

ONOR.

TONIO BORG: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni kollha mitluba minnu tinsab fis-sit www.justice.gov.mt taħt court statistics li tinsab f'court services.

Ovvjament għandu jaċċessa għall- istatistika taċ-ċivil.

L-istatistika tinkludi kemm ġew deċiżi kawżi - kemm inqatgħu sentenzi - mill-qorti ta' l-appell, kemm dik superjuri kif ukoll dik inferjuri, mill-1 ta' Jannar 2004.

L-istatistika hija aġġornata sa l-aħħar ta' Ottubru 2004.

Kopja qed tiġi hawn annessa.

QORTI TAL-FAMILJA - ĊITAZZJONIJIET

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm ġew ippreżentati ċitazzjonijiet fil-qorti tal-familja fis-sena 2003 u sal-15 ta' Ottubru 2004?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li n-numru ta' ċitazzjonijiet ippreżentati fil-qorti tal-familja, Malta u Għawdex, hu kif indikat hawn taħt: Sena 2003 - 480 Sena 2004 (sal-15 ta' Ottubru) - 358

QRATI - KUNTRATTI TA' SEPARAZZJONI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm ġew ippubblikati kuntratti ta' separazzjoni konsenswali fis-sena 2003 u bejn l- 1 ta' Jannar u l-15 ta' Ottubru 2004?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li fir-reġistru pubbliku jiġu reġistrati noti ta' insinwazzjoni ta' kuntratti ta' separazzjoni personali konsenswali u dawk li joħorġu biss wara sentenza tal-qorti.

Fir-reġistru pubbliku ta' Malta fis-sena 2003 ġew reġistrati 484 nota u bejn Jannar u Ottubru tas-sena kurrenti, ġew reġistrati 345 nota.

Għalkemm ma tinżammx statistika separata għal dawk in-noti li joħorġu biss minn kuntratti ta' separazzjoni personali u dawk li joħorġu biss minn sentenza, wieħed jista' jgħid li l-biċċa l-kbira ta' dawn in-noti huma ta' kuntratti ta' separazzjoni personali konsenswali.

L-informazzjoni dwar Għawdex għadha qed tinġabar.

QRATI - KAWŻI KRIMINALI SOMMARJI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm ġew deċiżi kawżi kriminali sommarji (ta' ġurisdizzjoni oriġinali, bħal tad-distrett u kolliżjonijiet) u jagħti tagħrif maġistrat, maġistrat matul din is-sena sal- 15 ta' Ottubru?

ONOR.

TONIO BORG: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

QORTI TAL-MAĠISTRATI - SENTENZI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm ġew mogħtija sentenzi mill-qorti tal-maġistrati (Malta) bħala qorti ta' ġudikatura kriminali f'kawżi ta' kumpilazzjonijiet mill-1 ta' Jannar sal-15 ta' Ottubru 2004, u jagħti t-tagħrif maġistrat, maġistrat?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li s-sentenzi mogħtija mill-qorti tal- maġistrati (Malta) bħala ġudikatura kriminali f'kawżi ta' kumpilazzjonijiet mill-1 ta' Jannar sal-15 ta' Ottubru 2004 hi hekk:

|Maġistrat *Apap Bologna|0 | |J | | |Maġistrat Cassar J |36 | |Maġistrat Quintano L |22 | |Maġistrat Demicoli S |65 | |Maġistrat Grixti G |38 | |Maġistrat Hayman M |27 | |Maġistrat Lofaro A |44 | |Maġistrat *Mallia M |0 | |Maġistrat *Meli S |0 | |Maġistrat Micallef |87 | |Trigona A | | |Maġistrat Mizzi A |84 | |Maġistrat *Montebello D|2 | |Maġistrat Padovani |54 | |Grima J | | |Maġistrat **Peralta |8 | |Carol | | |Maġistrat Scerri |108 | |Herrera C | | |Maġistrat Vella A J |23 | |Total |598 |

* - Maġistrati ma jeħdux kumpilazzjonijiet ** - Maġistrat jinsab imsiefer

L-informazzjoni mogħtija tkopri sal-31 ta' Ottubru 2004.

RDC - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: Billi jidher li l-ħaddiema ta' l-RDC għamlu xi xogħol overtime għall-kunsill lokali ta' Ħal Balzan, jista' il-Ministru jara għalfejn għadhom ma tħallsux u jekk humiex se jitħallsu?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien informat li l-overtime li l-ħaddiema tad- dipartiment tat-tindif pubbliku jagħmlu mal-kunsill lokali jitħallas dejjem fix-xahar ta' wara u li jiġi rikoverat mill-kunsill rispettivament.

Il- pagament mill-kunsill lokali ta' Ħal Balzan sar fl-1 ta' Novembru, għalhekk il-ħaddiema ser jitħallsu fil-paga dovuta fid-29 ta' Diċembru, 2004.

TA' GIORNI - TRIQ BERTHA K.11G – ĦSARAT

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tieħu l-passi meħtieġa biex ħsarat li hemm fil-komun u fi djar fi Block D, Triq Bertha K.llg, Ta' Giorni minħabba inċident kaġun ta' nar, jiġu rranġati b'intervent tat-taqsima tiswija u kostruzzjoni tad-dipartiment tad-djar?

Tista' tgħid meta se jsir dan ix-xogħol u kemm hu stmat li jdum biex jintemm?

Tista' tgħid fid-dettal fiex se jkun jikkonsisti l-imsemmi xogħol ta' tiswijiet?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li fis-17 ta' Novembru 2004 d-dipartiment tal-bini u tiswija tad-djar beda x-xogħol meħtieġ biex jirranġa l-ħsarat kawżati mill-ħruq fil-blokk indikat.

Hu ppjanat li l-aktar xogħol urġenti jkun lest sal-Ħadd 21 ta' Novembru 2004.

Dan ix-xogħol jinkludi: tibjid tal-ħitan tat-tromba tat-taraġ u l-intrajjet tal-blokk; tibjid tal-ħitan tal-flat li l-aktar imtela bil-ġmied għax kellu l-bieb miftuħ fil-ħin ta' l-inċident; tibdil tas-sistema tad-dawl tat-taraġ li nħarqet kompletament.

Ser isiru wkoll xogħlijiet oħra bħalma huma: tibdil tal-bibien ta' barra ta' numru ta' appartamenti u jinżebgħu l-bibien l-oħra ta' barra; tibdil ta' l-irħam tat-taraġ fejn dan inqasam kawża tal-ħruq; tikħil tal-bitħa interna.

Dan ix-xogħol mistenni jkun lest sal-Ħadd 28 ta' Novembru 2004.

KAĊĊATURI MALTIN

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari 8940, li oriġinarjament saret lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern u li issa ġiet riferuta lilu, u cioe' jista' jgħid għaliex kaċċaturi Maltin li jmorru l-Eġittu għall-kaċċa, bil-permessi kollha meħtieġa, mhux se jitħallew idaħħlu Malta tajr li la huwa protett fl-Eġittu u lanqas f'Malta u li qabel kien jitħalla jiddaħħal f'Malta?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab informat li d-direttorat għall-ħarsien ta' l-ambjent fi ħdan l-awtorita' ta' Malta dwar l-ambjent u l-ippjanar (il- MEPA) għandu l-obbligi u r-responsabbilta' li jara li l-biodiversita' li hija mħarsa bil-liġi, kemm fuq livell internazzjonali kif ukoll fuq livell nazzjonali, tiġi osservata.

Għalhekk dan ifisser li biodiversita bħal fil- każ li semma l-Onor Membru, li ma tkunx imħarsa kemm min-naħa internazzjonali kif ukoll minn-naħa nazzjonali, ma jkunx hemm problemi biex din tidħol f'Malta.

Id-direttorat għall-ħarsien ta' l-ambjent mhux l-unika entita' li trid tagħti l-kunsens tagħha għad-dħul f'Malta - u issa għad-dħul fl-Unjoni Ewropea - ta' xi biodiversita.

Hemm ukoll l-obbligi li jaqgħu taħt dipartimenti u entitajiet oħra, bħal ngħidu aħna d-dipartiment tas-saħħa, id-dipartiment tal-veterinarju - f'dan il-każ - u anke d-dipartiment tad- dwana nnifsu.

Fil-fatt il-game trophies li mhumiex trattati ma jistgħux jiddaħħlu f'Malta jekk il-pajjiż ta' l-oriġini m'għandux approvazzjoni min-naħa ta' l-Unjoni Ewropea li jesporta l-istess speċi għall-konsum uman, f'dan il-każ tajr.

WSC - POLISHING PLANT

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: B'riferenza għall-polishing plant li nbniet mill-WSC f'Għawdex, jista' il-Ministru jgħid x'inhi l- kapaċita' ta' dan l-impjant?

Kemm ġew jiswew ix-xogħlijiet kollha?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li risposta tingħata f'xi seduta oħra.

IMPJIEGI - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jagħti statistika, xahar b'xahar u raħal b'raħal, tan-nies li irreġistraw għax-xogħol minn Jannar 2004 sal- lum?

ONOR.

LOUIS GALEA: In-numru ta' persuni li kienu qed jirreġistraw għax- xogħol fuq l-ewwel u t-tieni parti tar-reġistru, lokal b'lokal f'Malta u Għawdex minn Jannar sa Settembru 2004, tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra iktar kmieni fis-seduta.

UNIVERSITA'/JUNIOR COLLEGE/MCAST – STUDENTI ĠODDA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jagħti statistika, raħal b'raħal, ta' l-istudenti ġodda li daħlu l-universita', il-junior college u l-MCAST f'Ottubru 2004?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif għadu qed jinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SAN PAWL IL-BAĦAR - SKOLA PRIMARJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jivverifika rapporti li qed jasluli mill-ġenituri ta' tfal f'waħda mill-klassijiet tar-raba' sena ta' l- iskola l-primarja ta' San Pawl il-Baħar, u jekk jirriżulta li veru jittieħdu passi, dwar tfal li qed iħarbtu l-klassi u t-tagħlim ta' l- għalliema u jitfgħu lura lil sħabhom kollha?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ġejt informat li ma jirriżultax li f'xi klassi tar- raba' sena ta' l-iskola primarja ta' San Pawl il-Baħar hemm xi tfal li qed iħarbtu l-klassi u t-tagħlim ta' l-għalliema u li qed jitfgħu lura lil sħabhom kollha.

IMĠARR - TRAKKIJIET LI JIEĦDU R-RADAM LEJN IL-BARRIERA TA' L-IMSELLIET

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Peress li t-trakkijiet li qed jieħdu r-radam lejn il-barriera f'Ta' l-Imselliet fl-Imġarr qed jimlew it-triq li tagħti għall-barriera b'ħafna tafal jiżloq, jistgħu jittieħdu passi biex ir-roti tat-trakkijiet jitnaddfu ħalli jonqos il-periklu ta' inċidenti tat-traffiku fl-inħawi?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Ninsab informat li l-provvedimenti neċessarji ttieħdu u se jkomplu jittieħdu sabiex il-kuntrattur jagħmel dak kollu neċessarju sabiex jiġi evitat dan l-inkonvenjent f'dawk it-toroq.

SPTARIJIET - TWELID TA' TRABI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jagħti dettalji ta' kemm kien hemm twelid f'kull sptar, sew privat kif ukoll pubbliku?

Kemm minnhom kienu permezz ta' ċesarja, għas-snin 2000/2004?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Minkejja li għal raġunijiet ta' kunfidenzjalita' m'iniex ser nagħmel pubblika din l-informazzjoni, ser ngħaddi din l-istess informazzjoni b'mod kunfidenzjali lill-Onor.

Interpellant.

SAĦĦA - TWELID TA' TRABI PERMEZZ TA' ĊESARJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid x'inhi l-policy tad- dipartiment tas-saħħa rigward twelid permezz ta' ċesarja meta r-rata f'Malta hija kważi d-doppju tar-rakkmandazzjoni maħruġa mill-World Health Organisation?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li d-diviżjoni tas- saħħa la għandha u lanqas tista' tagħmel policy dwar twelid permezz ta' ċesarja minħabba li tali deċiżjoni hija waħda purament klinika.

STABILIMENTI KUMMERĊJALI - LIĊENZJI

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall- Kompetittivita' u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm kien in- numru ta' stabilimenti kummerċjali liċenzjati fil-lokalitajiet tal-Ħamrun, Sta.

Venera, Marsa, Floriana, Valletta, Pieta'/Gwardamangia, Qormi, Luqa u Kirkop mill-1999 'il hawn, sena b'sena?

X'kien il-ġeneru tan-negozju liċenzjat?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tingħata f'seduta oħra.

ANZJANI - TILQIM KONTRA L-INFLUWENZA

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l- Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid din is-sena kemm kunsilli lokali wieġbu għas-sejħa ta' l-immunisation unit biex isir tilqim kontra l-influwenza lill-anzjani 'l fuq minn 65 sena fil-lokalita' tagħhom?

Min huma l-kunsilli li taw dan is-servizz u kemm-il tilqima ngħatat f'kull każ?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra iktar kmieni fis-seduta.

ĊENTRI TAS-SAĦĦA

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l- Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid liema huma l- ġranet u l-ħinijiet li matulhom qed jiftħu l-bereġ tal-Ħamrun, Sta.

Venera, Valletta, Pieta'/Gwardamangia, Marsa, Qormi, Luqa u Kirkop?

X'servizzi jingħataw f'dawn il-bereġ?

X'kienet l-attendenza f'dawn il-bereġ sena b'sena mill-1999 'il hawn?

ONOR.

PULIZIJA - RAPPORTI DWAR REATI

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid x'kien in-numru ta' reati kriminali rapportati lill-pulizija, sena b'sena mill- 1999 'il hawn, fil-lokalitajiet tal-Ħamrun, Sta.

Venera, Valletta, Floriana, Marsa, Pieta'/Gwardamangia, Qormi, Luqa u Kirkop u x'kienu dawn ir-reati?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant hu kif jidher fuq it-tabella li tpoġġiet fuq il-mejda tal- Kamra iktar kmieni fis-seduta.

SKEJJEL PRIMARJI - KUNSILLI SKOLASTIĊI

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni, Żgħażagħ u l-Impjiegi: Jista' il-Ministru jgħid f'liema skejjel primarji fil-lokalitajiet tal-Ħamrun, Sta.

Venera, Marsa, Valletta, Floriana, Pieta'/Gwardamangia, Qormi, Luqa u Kirkop hemm kunsilli skolastiċi?

Meta twaqqfu?

Kemm-il darba ltaqgħu minn dakinhar 'il hawn?

X'kienet l-attendenza tar-rappreżentanti ta' l-għalliema u tal-ġenituri rispettivament f'dawn il-laqgħat?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fil-lokalitajiet indikati hemm kunsill skolastiku li twaqqaf għal sentejn.

L-elezzjoni għal dawn il-kunsilli saret f'Jannar u jerġa' imisshom f'Jannar 2005.

HEALTH PROMOTION DEPARTMENT

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l- Anzjani u l-Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid meta twaqqaf il- health promotion department fi ħdan il-ministeru tas-saħħa x'kienu l- objettivi oriġinali tiegħu u jekk dawn intlaħqux?

X'kien l-istaff complement tiegħu dakinhar?

Jista' jgħid x'inhuma l-objettivi ta' dan id-dipartiment illum, partikolarment wara s-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea?

Jekk u kif qegħdin jintlaħqu?

X'inhu l-istaff complement ta' dan id-dipartiment illum?

Jista' jgħid jekk wasalx iż-żmien li jkun hemm żieda fl-istaff in vista taż- żieda fix-xogħol u s-servizzi li dan id-dipartiment irid ikompli jagħti lill-komunita' anke wara l-ħinijiet normali tax-xogħol?

Jidhirlu li sadattant għandha tingħata għallinqas allowance lil dawk li baqgħu volontarjament jagħtu servizz lill-komunita' wara l-ħin?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-health promotion department twaqqaf fl-1994 fi ħdan id-diviżjoni tas-saħħa bil-għan li jrawwem kuxjenza dwar stil ta' ħajja aktar b'saħħita fil-poplu Malti u Għawdxi billi jipprovdi informazzjoni u servizzi li jgħinu lill-poplu jgħix aħjar.

Dak iż-żmien kien hemm tliet professional officers (health promotion) u professional officer wieħed (nutrition).

Bħala support staff kien hemm tnejn minn nies oħra.

Illum il-ġurnata l-objettivi tad-dipartiment jinkludu, fost oħrajn, li jgħin u jinkoraġġixxu lill-policymakers biex jinbnew policies li jippromwovu s-saħħa; li kontinwament itejjeb is-servizzi li joffri lill- pubbliku biex ikun jista' jgħix aħjar, fosthom kliniċi biex tieqaf tpejjep, kliniċi biex tnaqqas il-piż u counselling services, fosthom fuq is-saħħa sesswali; li jibni sħubija ma' stakeholders, kemm lokali kif ukoll ma' pajjiżi oħra fl-Unjoni Ewropea sabiex ikun jista' jinbena pjan ta' azzjoni fis-saħħa; li jagħmel riċerka dwar is-saħħa tal-Maltin u dwar id-drawwiet tagħhom f'dik li tirrigwardja saħħithom.

L-istaff fid-dipartiment bħalissa huwa mqassam kif ġej:

|Direttur | | |Principal health promotion|1 | |officer | | |Principal scientific |1 | |officer (nutrition) | | |Scientific officer |1 | |(nutrition) | | |Health promotion officer |2 | |Principal |1 | |Executive officer |1 | |Computer operator |1 | |Clerk |2 | |Technical designer |2 | |Senior pharmacy technician|1 | |Senior tradesman |1 | |Health assistant |1 | |Driver |1 |

Ix-xogħol tal-health promotion department dejjem qiegħed jiżdied.

Illum il- ġurnata ħafna nies huma konxji ta' saħħithom u d-domanda, kemm għall- informazzjoni kif ukoll għas-servizzi, dejjem qed tikber.

Dan fih innifsu juri kemm id-dipartiment għamel suċċess bil-kampanji tiegħu.

Il-marketing strategy li adotta d-dipartiment qed iwassal il-messaġġ ta' saħħa lil aktar u aktar nies f'kull sfera tal-ħajja.

Iżda dan ifisser ukoll li x-xogħol tad- dipartiment kiber sewwa u qed jinħass il-bżonn ta' aktar staff.

Rigward xogħol li jsir wara l-ħin, titħallas disturbance allowance.

Ħ'ATTARD - TRIQ IL-MIXTLA

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid meta se jinbeda x-xogħol fuq Triq il-Mixtla f'Ħ'Attard?

Huwa konxju mill-inkonvenjent li qed ikollhom iħabbtu wiċċhom miegħu ta' kuljum ir-residenti ta' din it-triq minħabba d-diżlivelli u żdingar li hemm f'din it-triq?

Jista' jgħid kemm saru toroq f'Ħ'Attard matul dawn l-aħħar ħames snin?

Jista' jagħti lista tat-toroq li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tal-gvern u li għandhom bżonn isiru mill-bidu f'Ħ'Attard?

Jista' jgħid liema minn dawn it-toroq se jibbenefikaw mill- fondi ta' l-Unjoni Ewropea?

Jista' jgħid liema huma t-toroq f'Ħ'Attard li se jiġu rranġati mill-gvern fis-sena 2005?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab informat li l-informazjoni mitluba għadha qed tinġabar u tingħata f'seduta oħra

ŻEBBUĠ - SQAQ IL-QENĊ - MANUTENZJONI

L-ONOR.

DAVID AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Ministru jgħid jekk jistax isir patching u xi tiswijiet oħra fi Sqaq il-Qenċ f'Ħaż-Żebbuġ, Malta?

ONOR.

TONIO BORG: Bħalma jaf l-Onor.

Interpellant, il-kunsilli lokali huma korpi statutorji ta' gvern lokali b'personalita' legali distinta għalhekk nissuġġerilu jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-kunsill lokali konċernat.

DJAR - PEMBROKE

L-ONOR.

DAVID AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid meta se tissewwa t-triq ta' madwar site E fi Triq Normandy, Pembroke li kienet tkissret mill-kuntrattur li ħadem fuq il-bini tal-maisonettes tal-gvern u li għadu ma rranġahiex?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Probabbilment l-Onor.

Interpellant qed jirriferi għal Site F u mhux E għax din ta' l-aħħar għad trid tinbena.

Ninsab informata li t-triq kellha tinqala' bħala parti mix-xogħlijiet u mhux b'xi traskuraġni mill-kuntrattur.

Informata wkoll li għalkemm l-irranġar tat- triq kellu jsir mill-awtorita' tat-trasport, bħalissa għaddejja korrispondenza bejn id-dipartiment tal-bini u tiswija tad-djar u l-kunsill lokali ta' Pembroke biex ix-xogħol tat-triq isir mill-aktar fis possibbli.

SAĦĦA - ĦADDIEMA

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jgħid kemm jaħdmu mal-gvern radiographers, medical laboratory scientists, speech therapists u physiotherapists?

Kemm jitħallsu overtime għal kull settur u kemm hi l- paga netta fis-sena għal kull livell f'kull qasam?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant qed tinġabar u ser titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

PEMBROKE - TRIQ IL-MEDITERRAN

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari 6969, jista' il-Ministru jgħid jekk fl-istima ta' Lm97,000 biex isir ix-xogħol meħtieġ fi Triq il- Mediterran f'Pembroke hux inkluż li din it-triq tinqala' mill-qiegħ minħabba l-istat diżastruż li tinsab fih kif ukoll il-bdil tas-servizzi u tqegħid ta' bankini ġodda?

ONOR.

PEMBROKE - TRIQ IL-MEDITERRAN

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid kemm ġiet tiswa triq mhux urbana li tagħti minn tarf Triq il-Mediterran għall-grounds tal-Melita FC f'Pembroke tinkesa bit-tarmac?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab informat illi t-triq imsemmija, skond LA 1/04, ġiet tiswa Lm6,184.43.

ANNIMALI VELENUŻI

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent: Jista' il-Ministru jindika d-data, snin, jew perjodu li fih ġew importati xi speċi ta' annimali velenużi?

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Nixtieq niġbed l-attenzjoni ta' l-Onor.

Membru li mhux kulma jmiss mal-biodiversita', jiġifieri pjanti u annimali, huwa responsabbilta' esklussiva tal-ministeru tiegħi.

Id-direttorat għall-ħarsien ta' l-ambjent fi ħdan l-awtorita' ta' Malta dwar l-ambjent u l-ippjanar (il-MEPA) fejn tidħol il-biodiversita' huwa responsabbli għall-obbligi li l-pajjiż għandu, kemm min-naħa internazzjonali kif ukoll minn dik nazzjonali, għall-ħarsien – protezzjoni - ta' l-ispeċi per se.

Dan ifisser li l-direttorat għall-ħarsien ta' l- ambjent jintervjeni biss fejn l-ispeċi nfushom huma mħarsa, jew jistgħu jkunu ta' ħsara għall-ispeċi Maltin, dejjem skond l-obbligi nazzjonali u internazzjonali.

Dan ifisser li miżuri dwar il-biodiversita' huma wkoll responsabbilta' tad-dipartiment tas-saħħa, jekk il-biodiversita' tkun ta' ħsara pubblika, tad-dwana jekk l-importazzjoni ma ssirx skond ir- regolamenti tad-dwana, tal-kummissarju tal-pulizija jekk il-liġijiet nazzjonali jinkisru u jkun hemm ħtieġa ta' prosekuzzjoni, tad-dipartiment tal-veterinarju jekk il-biodiversita' tkun ta' ħsara għas-saħħa ta' l- annimali, u tad-dipartiment ta' l-agrikoltura jekk il-pjanti jkunu ta' ħsara għas-saħħa tal-pjanti li jinsabu fil-gzejjer Maltin, kemm indiġeni kif ukoll dawk agrikoli.

Fil-każ imsemmi mill-Onor.

Membru dan huwa każ li jittratta lid-dipartiment tas-aaħħa, li wkoll għandu sehem fil-kontroll ta' l-importazzjoni tal- biodiversita' minħabba li l-impatt li dawn jistgħu jkollhom jista' ikun ta' ħsara pubblika, u din tkun tirrikjedi miżuri speċjali.

Għalhekk ġentilment nissuġġerixxi lill-Onor.

Interpellant biex jagħmel din il-mistoqsija lill- ministru responsabbli għas-saħħa.

DIABETIĊI

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 6234 u cioe' jgħid x'inhu n-numru totali ta' diabetiċi f'Malta maqsuma f'type 1 diabetics; type 2 diabetics u klassifikati fi gruppi ta' etajiet: 0-10 snin; 11-20 sena; 21-40 sena; 41-50 sena; 51-60 sena u 61-70 sena?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab informat li n-numru ta' diabetiċi f'Malta u Għawdex, imqassam skond il-klinika li jattendu hu kif ġej:

|St.Luke's diabetes |11382 | |clinic | | |Pazjenti li ilhom ma |2586 | |jattendu | | |ħames snin | | |(St.Luke's) | | |Floriana health |2110 | |centre | | |Mosta health centre |2186 | |Paola health centre |2476 | |Rabat health centre |921 | |Qormi health centre |2071 | |Cospicua health |860 | |centre | | |Gzira health centre |2053 | |Gozo general hospital|1558 | |Total |28203 |

| |Tot|0-|11-|21-|41-|51-|61-| | |al |10|20 |40 |50 |60 |70 | |Typ|782|25|122|311|208|73 |43 | |e 1| | | | | | | | |Typ|132|0 |5 |238|172|481|649| |e 2|73 | | | |3 |7 |0 |

Dan in-numru huwa bbażat fuq in-numru ta' pazjenti li jattendu l-kliniċi tal-gvern.

SAN ĠWANN - PELICAN LIGHTS

L-ONOR.

FRANCO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jgħid fiex waslet l-applikazzjoni għat-talba tal- kunsill lokali ta' San Ġwann biex isiru l-pelican lights maġenb l-iskola ta' Vjal Rihan, f'Naxxar Road minħabba l-periklu li hemm għat-tfal u l- ġenituri li jkunu jridu jaqsmu għall-iskola?

Din hi urġenti.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Jien informat li diġa' saru xi surveys u disinji neċessarji fir-rigward ta' l-applikazzjoni li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Interpellant.

Dawn ġew finalizzati mid-direttorat għan-network u infrastruttura fi ħdan l-awtorita' dwar it-trasport ta' Malta, u li l- implimentazzjoni qiegħda tiġi prioritizzata flimkien ma' 26 stallazzjoni ta' pelican lights ġodda f'lokalitajiet differenti madwar Malta.

Ix- xogħlijiet jitwettqu hekk kif l-imsemmija prioritajiet jiġu stabiliti skond l-importanza ta' kull applikazzjoni minħabba raġuni ta' sigurta'.

DIPARTIMENT GĦALL-MANUTENZJONI U KOSTRUZZJONI - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tara x'inhi r-raġuni li l-ħaddiema fi ħdan id-dipartiment għall-manutenzjoni u kostruzzjoni, u cioe' dawk involuti fil-kostruzzjoni, manutenzjoni eċċ., għad li jaħdmu l-overtime m'humiex jitħallsu tiegħu bħalma ġara fil-każ tal-klandestini ġewwa Ħal Far?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Ninsab informata li l-overtime li rrifera għalih l-Onor.

Interpellant ser jitħallas lill-impjegati flimkien mal-paga li jmiss.

GĦAWDEX - KAWŻI QUDDIEM IL-QORTI ĊIVILI/SUPERJURI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm daħlu kawżi quddiem il-qorti ċivili u superjuri f'Għawdex f'dawn l-aħħar erba' snin?

Lil min ġew assenjati, f'liema ammonti u kemm minnhom ġew deċiżi?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat kif ġej: It-tabella ta' hawn taħt turi n-numru ta' kawżi li daħlu quddiem il-qorti tal-maġistrati (Għawdex) ġurisdizzjoni superjuri, sena b'sena matul is-snin 2001, 2002, 2003, u 2004, lil min ġew assenjati u kemm ġew deċiżi matul l- istess snin.

Din l-istatistika tinkludi biss kawżi (ċitazzjoni) u teskludi atti oħra bħal ngħidu aħna mandati ta' inibizzjoni u rikorsi.

In oltre l-kolonni "Deċiżi" tinkludi biss dawk il-kawżi li ngħatat sentenza dwarhom u għalhekk teskludi dawk li ġew ċeduti u waqgħu deżerti.

|Magi|2001 |2002I |2003 |2004 – | |stra| | | |sas-17 | |t u | | | |ta' | |Sezz| | | |Novembr| |joni| | | |u | | |Intr.|Deċ. |Intr.|Deċ. |Int | | |Int-P|Int-P|Int-P|Int-Pe|Int-P| | |end |end |end |nd |end | |Dr. P.|0–0 |0–0 |0–0 |0–0 |0–0 | |Coppin| | | | | | |i | | | | | | |Dr. A.|0–3 |0–0 |0–0 |34-24 |158-1| |Micall| | | | |58 | |ef | | | | | | |Trigon| | | | | | |a | | | | | | |Dr. M.|0–3 |0–0 |0–0 |0–0 |0–0 | |Mallia| | | | | | |Dr. G.|716-3|841-2|800-3|76-199|0–104| |Grixti|18 |88 |65 | | | |Dr. C.|0-0 |0-0 |0-0 |461-11|601-2| |Scerri| | | |8 |86 | |Herrer| | | | | | |a | | | | | |

Qorti Istruttorja (Kumpilazzjoni)

| |2000|2001 |2002 |2003 |200| | | | | | |4 | | |Int-|Int-P|Int-P|Int-Pe|Int| | |Pend|end |end |nd |-Pe| | | | | | |n | |Dr. P. |18–2|11-21|29–25|6-26 |3–2| |Coppini |8 | | | |0 | |Dr. A. |7–15|10–20|15–26|2–20 |0-1| |Micallef| | | | |9 | |Trigona | | | | | | |Dr. M. |0–15|0–0 |0–0 |0–0 |0–0| |Mallia | | | | | | |Dr. G. |43-8|19-77|20-76|6-73 |0–6| |Grixti |1 | | | |4 | |Dr. C. |0–0 |0-0 |0-0 |34-32 |44-| |Scerri | | | | |51 | |Herrera | | | | | |

GĦAWDEX - ĠUDIKANTI LI JAĦDMU L-QORTI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhi l-allowance għall-petrol li kull ġudikant li jaħdem fil-qorti ta' Għawdex hu intitolat għaliha?

Kemm kienet l-ispiża tal-petrol għal kull vettura ta' kull ġudikant li tħallas direttament mill-qorti ta' Għawdex matul is-snin 2000, 2001, 2002, 2003 u 2004?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat kif ġej: L-allowance għal dak li hu petrol ta' maġistrat tammonta għal Lm750 fis- sena.

L-ispiża għall-petrol tal-Magistrat Paul Coppini - l-uniku ġudikant li jitħallas minn hawn - kienet kif ġej:

|Sena |Lm |Rimarki | | | |Kien għadha tiġi | |2000 |0 |utilizzata | | | |karozza tal-kiri | | | |bix-xufier | |2001 |41.65|Minn Diċembru | |2002 |439.5|- | | |0 | | |2003 |510.4|- | | |0 | | |2004 |523.2|Sat-12 ta' | | |7 |Novembru |

GĦAWDEX - QORTI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid min mill-istaff tal- qorti ta' Għawdex huwa intitolat għal telephone ċellulari u telefonija fissa?

ONOR.

TONIO BORG: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

GĦAWDEX - ĠUDIKANTI TAL-QORTI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kienet l-ispiża matul is-snin 2001, 2002, 2003 u 2004 għal kull ġudikant li jaħdem fil- qorti ta' Għawdex, kemm għar-rigward tat-telephone ċellulari tiegħu kif ukoll għar-rigward tal-ħlas tat-telefonija fissa?

ONOR.

GĦAWDEX - ĠUDIKANTI MALTIN LI JAĦDMU L-QORTI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid fiex tikkonsisti l- allowance għal ġudikant Malti li jaħdem Għawdex?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi l-allowance għal ġudikant Malti li jaħdem Għawdex tikkonsisti fis-segwenti:

Bed & Breakfast Lm26 Half Board Lm36 Full Board Lm46 Lunch Lm12

Biljett tal-vapur għall-karozza u biljett tal-vapur għall-passiġġier.

SERVIZZ PUBBLIKU - PUSTIERA

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari 8365 u għar-risposta relattiva, jista' il-Prim Ministru jgħid għaliex il-pustiera li ġew ingaġġati mas-servizz pubbliku wara l-2003 għandhom il-progression, u jispjega għaliex hemm din id-differenza?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien informat li l-progression fil-grad sustantiv ta' dawk il-pustiera li rritornaw lura għas-servizz pubbliku, kemm minn Posta Limited, mill-uffiċċju tal-postmaster general u fl-2003 minn Maltapost p.l.c. hija l-istess.

GĦAWDEX - ĊITTADELLA - ARMERIJA

L-ONOR.

JUSTYNE CARUANA staqsiet lill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura: Jista' il-Ministru jgħid x'se jsir minflok l-Armerija taċ- Cittadella f'Għawdex u x'se jsir mill-affarijiet li kien hemm esebiti li jmorru lura sa żmien il-Kavallieri?

In oltre jista' jgħid ta' min kienet id-deċiżjoni, x'konsulti saru u ma' min?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li l-maħżen tas-seklu tmintax fi Triq il-Kwartier ta' San Martin fiċ-Ċittadella ta' Għawdex ser jibda jintuża bħala ċentru amministrattiv għall-operat ta' Heritage Malta f'Għawdex, u ser jinkludi spazju għall-esebizzjonijiet permanenti, taħdidiet u attivitajiet relatati.

L-affarijiet li kienu jinsabu fl- imsemmi sit ġew trasferiti għall-proċess intensiv ta' konservazzjoni peress li jinsabu fi stat ħażin ta' priservazzjoni.

Id-deċiżjoni li jittieħed dan il-pass ittieħdet minn Heritage Malta wara li ġew evalwati bir-reqqa diversi punti, fosthom li s-sit ma kienx viabbli bħala attrazzjoni kulturali tant li bl-eċċezzjoni ta' perjodu qasir f'nofs is-snin '80 dan kien jista' jitgawda biss minn wara rixtellu tal-ħadid; l-esebiti rispettivi għandhom bżonn urġenti ta' konservazzjoni minħabba li fil-passat ma ngħatawx l-attenzjoni dovuta; l-uffiċċju amministrattiv preżenti qiegħed jokkupa parti mill-mużew tax-xjenza naturali u dan minbarra l-inkonvenjent ovvju li qed joħloq lill-operat ta' l-imsemmi mużew.

Dan qed jokkupa parti konsisteni mill-ispazju ta' l-esebizzjoni permanenti, qed tinħass dejjem iżjed il-ħtieġa li l-mużew tax-xjenza naturali jigi mtejjeb, kif fil-fatt beda jsir matul l-aħħar ġimgħat, u l-ispazju vakat bit-trasferiment ta' l- imsemmi uffiċċju ser jintuża għal estenzjoni permanenti.

L-unika proprjeta' vakanti li għandha Heritage Malta fiċ-Cittadella tenħtieġ interventi strutturali notevoli sabiex tinbidel f'post amministrattiv fil- futur.

MALTACOM - KAŻ DWAR KONT TAT-TELEFON

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jara x'inhi r-raġuni li persuna - dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament - qed tirċievi kont tat-telefon daqshekk għoli meta suppost li għandha s- sussidju?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari 1130.

ADT - MOTORISED SCOOTERS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' motorised scooters li hu reġistrat ma' l-ADT?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Jien informat li l-ammont tal-motorised scooters jammonta għal 822.

BORMLA - POLIKLINIKA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, l-Anzjani u l- Kura fil-Komunita': Jista' il-Ministru jinvestiga jekk hux minnu li xi tobba/tabib fil-poliklinika ta' Bormla irrifjutaw li jieħdu l-pressjoni ta' xi pazjenti nhar is-16 ta' Novembru?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Minn investigazzjoni interna li saret jirriżulta li f'dak il-jum tabib ra l-pazjenta msemmija kif suppost u fl-opinjoni professjonali tiegħu ma kien hemm ebda indikazzjoni għalfejn kellha tittieħed il-pressjoni dakinhar.

KAROZZI TAL-LINJA LOW FLOOR

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jara li jintbagħtu karozzi tal-linja low floor għal vjaġġi lejn St Lukes?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Jien informat illi l-assoċjazzjoni tat-trasport pubbliku topera l-flotta tal-karozzi tal-linja fuq bażi ta' roster li tinbidel kull ġimgħatejn u li hija bbażata fuq in-numru tal-liċenzja tal- vettura.

Dan sabiex il-vetturi jkunu jistgħu joperaw fuq ir-rotot differenti skond ir-roster.

Għaldaqstant dan ifisser illi r-roster li ssir mhijiex ibbażata fuq it-tip ta' xarabank u/jew ir-rotta iżda fuq in-numru tax-xarabank, allura s- sistema ma tippermettix li low floor buses biss jiġu dettaljati għal vjaġġi lejn St. Luke's Hospital.

QORTI TAL-MAĠISTRATI - ESPERTI

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm ilhom ma jitħallsu l-esperti tal-qorti mqabbda mill-qorti tal-maġistrati u meta se jitħallsu?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li fil-każ tal-qrati Għawdxin l- esperti mqabbda mill-istess qrati qed jitħallsu regolarment.

Fil-każ tal- qrati Maltin, l-aħħar ħlas lill-esperti ta' l-istess qrati sar f'Awissu 2004.

Preżentement qegħdin jiġu pproċessati l-kontijiet pendenti sabiex isiru l- ħlasijiet dovuti.

TOROQ - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid liema huma t-toroq residenzjali li saru matul din is-sena mid-dipartiment tat-toroq, kull lokalita' separatament?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għal mistoqsija parlamentari 9081 li qed titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra f'din l-istess seduta.

TOROQ - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t-Toroq: Jista' il-Ministru jgħid għal kemm tammonta l-ispiża kapitali li għamel id-direttorat tat-toroq matul din is-sena sal-lum?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Jien informat li sal-lum intnefqu Lm6,446,423 li kienu mqassma kif jidhru hawn taħt:

|Project |Amount | |Roads Capital Vote |Lm4,224.955| |Italian Protocol |Lm1,850,668| |EU Protocol |Lm | |(Pre-Assesion Funds) |370,800 | |Total |Lm6,446,423|

MALTA DRYDOCKS - VAPUR CORONIA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid min qed jagħmel ix-xogħol ta' tneħħija ta' asbestos minn fuq il-vapur Coronia?

Xi prekawzjoni qed jieħdu dawn il-ħaddiema?

Jista' jgħid x'inhi r-raġuni li dawn il-ħaddiema qed jibqgħu bil-maskla u jgħaddu minn qalb ħaddiema oħra minn abbord sad-decontamination chamber li qiegħed l-art meta hu fatt magħruf li din il-maskla tkun ikkontaminata minn barra?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MALTA DRYDOCKS - VAPUR CORONIA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: B'riferenza għax-xogħol li qed isir fit-tarzna fuq il-vapur Coronia, jista' il-Ministru jiggarantixxi li l- arja li qed toħroġ mill-blowers li qed jiġbdu minn fejn hemm il-postijiet ikkontaminati mhijiex ta' ħsara għal saħħet il-ħaddiem?

X'garanzija hemm li l-arja li toħroġ fl-aħħar minn dawn il-blowers mhijiex ta' periklu, minkejja li tgħaddi minn tliet filters?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

MALTA DRYDOCKS - VAPUR CORONIA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jgħid jekk sarux testijiet dwar jekk hemmx traċċi ta' asbestos fuq il-vapur Coronia li hemm fit-tarzna?

Jekk fl-affermattiv, kemm saru u x'kien ir-riżultat f'kull każ?

Minkejja kull prekawzjoni li tittieħed, jista' jiggarantixxi s-sigurta' tal-ħaddiema mija fil-mija?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

EU - CONVERGENCE PROGRAMME

L-ONOR.

ALFRED SANT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja tar- rapport li kellu jintbagħat fil-bidu ta' Novembru 2004 lill-Kummissjoni Ewropea b'tifsira tal-miżuri dettaljati li se jieħu l-gvern ħalli jimplimenta l-programm ta' konverġenza (Convergence programme 2004-2007) ta' Mejju 2004?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Peress li l-budget tal-gvern ser jiġi ppreżentat lil din il-Kamra fl-24 ta' Novembru 2004, il-Kummissjoni Ewropea ġiet informata li l-miżuri li se jieħu l-gvern se jkunu nkorporati fid-diskors tal-budget.

PBS - IMPJEGAT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 8968 u cioe' jgħid jekk persuna - isimha qed jintbagħat separatament - sifritx fuq xogħol tal-PBS kemm ilha konnessa mal-kumpannija bħala konsulent?

Jekk iva, min ħallas, il-gvern jew il-PBS?

Jekk fl-affermattiv kemm-il darba siefret, għalfejn siefret, fejn marret, kemm damet, ma' min ivvjaġġat u kemm nefqet f'kull okkażjoni?

Fid-dawl tat-tweġiba tal-Ministru għall-mistoqsija riċenti tiegħi, dan ifisser li minn Settembru 2004 'il hawn ma siefer ħadd mill-PBS fuq xogħol tal-kumpannija?

Dwar it-tagħrif mogħti dan l-aħħar dwar safriet minn diriġenti u uffiċjali tal-PBS, jista' jagħti breakdown ta' kemm intnefaq f'biljetti ta' l-ajru, lukandi, allowances, u telephone bills minn Jannar 2000 'il quddiem?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

PERIT RICHARD ENGLAND

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u Infrastruttura: B'riferenza għal mistoqsijiet parlamentari 8802 u 8933, jista' il-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra dettalji dwar l-obbligi kuntrattwali li għandu l-gvern mal-Perit Richard England dwar il-proġett tat-Teatru Rjal u l-madwar?

Kemm tħallas s'issa, meta tħallas, ta' xiex tħallas, taħt liema kundizzjonijiet u meta mistennija jsirulu pagamenti oħrajn?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta mogħtija għal mistoqsija parlamentari 8933.

ŻVILUPP URBAN U TOROQ - TAXXI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 8892 u cioe' jgħid liema kienu t-taxxi, tariffi jew miżati li ddaħħlu jew ġew riveduti - kemm jekk għolew kif ukoll jekk raħsu - minnu, mid-dipartimenti jew mill- awtoritajiet, istituzzjonijiet u aġenziji li jaqgħu taħtu minn April 2003 sal-lum?

Jista' jindika wkoll kemm kienu qabel ma għolew u kemm saru wara li għolew?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra iktar kmieni fis-seduta.

OPM - TAXXI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: B'riferenza għal mistoqsijiet parlamentari 8881 u 9044, jista' il- Prim Ministru jgħid liema kienu t-taxxi, tariffi jew miżati li ddaħħlu jew ġew riveduti - kemm jekk għolew kif ukoll jekk raħsu - minnu, mid- dipartimenti jew mill-awtoritajiet, istituzzjonijiet u aġenziji li jaqgħu taħtu minn April 2003 sal-lum?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant dwar dipartimenti li jaqgħu taħt l-uffiċċju tal-Prim Ministru u tal-Ministeru tal-Finanzi.

ENEMALTA/WSC - ĠBIR TA' ARRETRATI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: B'riferenza għal mistoqsijiet parlamentari 8854 u 9039 jista' il-Ministru jikkonferma li l-ġbir ta' l- arretrati tal-korporazzjoni Enemalta/WSC u l-Enemalta call centre se jibda jsir minn uffiċini fil-bini ta' l-MOBC, il-Marsa?

Jikkonferma li l- uffiċini se jinkrew Lm600 fix-xahar?

X'inhu l-arranġament bankarju li sar mal-Bank of Valletta dwar il-ħlas tal-kontijiet pendenti?

Hu minnu li overdue accounts se jiġu charged 1% fix-xahar?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li risposta tingħata f'xi seduta oħra.

AFM - KAŻ TA' ARRETRATI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru u Ministru tal- Finanzi: Jista' il-Prim Ministru jara li persuna - dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament - tingħata l-arretrati tal-paga dovuti lilha mill- forzi armati ta' Malta?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

BIRKIRKARA - TRIQ NAXXAR - PELICAN LIGHTS

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jara li jissewwew il-pelican lights li hemm fi Triq Naxxar, Birkirkara, viċin il-pompa tal-petrol Falzon?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Wara spezzjoni li saret fil-post imsemmi mill- Onor. Interpellant irriżulta li m'hemmx pelican ligths f'din it-triq.

Għaldaqstant l-Onor.

Interpellant hu mitlub li jivverifika l-post eżatt ta' fejn jinsabu l-pelican lights u l-ħsarat li qed jirriferi ghalihom.

BIRKIRKARA - TRIQ IL-QANPIENA L-KBIRA - ASFALTAR

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Urban u t- Toroq: Jista' il-Ministru jara li ssir u tingħata t-tarmac Triq il-Qanpiena l-Kbira f'Tal-Qattus, Birkirkara, liema triq illum tinsab fi stat diżastruż?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ninsab informat li l-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u għalhekk tingħata f'seduta oħra.

DIPARTIMENT TA' L-ARTIJIET - CARAVAN SITE

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal- Ġustizzja u Intern: Jista' il-Viċi Prim Ministru jispjega r-raġuni għar- refusal tad-dipartiment ta' l-artijiet għall-kiri ta' caravan site numri C27 u C25, u dan wara l-applikazzjonijiet li saru mill-persuni li isimhom qed jintbagħat separatament?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi l-offerti li saru għall-kiri tal- caravan sites C25 u C27 kienu kollha taħt l-istima.

Għalhekk l-offerti kollha ġew rifjutati.

DIPARTIMENT TAD-DJAR – SANTA VENERA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Familja u tas- Solidarjeta' Soċjali: Tista' il-Ministru tgħid jekk il-fond - dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament - huwiex tad-dipartiment tad-djar?

Tista' tgħid jekk l-istess fond huwiex wieħed rekwiżizzjonat?

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Jien informata li l-fond indikat għadu rekwiżizzjonat.

Ħ'ATTARD - TRIQ MARIO CORTIS - DAWL

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għal Investiment, Industrija u Teknoloġija ta' l-Informatika: Jista' il-Ministru jara li tiġi rranġata l-fergħa tad-dawl difettuża li hemm fi Triq Mario Cortis, f'Ħ'Attard quddiem ir-residenza li n-numru tagħha qed jintbagħat separatament?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li risposta tingħata f'xi seduta oħra.