MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 287 L-Erbgħa, 6 ta' Lulju, 1994 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati Malta Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 287

L-Erbgħa, 6 ta' Lulju, 1994

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-9.06 a.m.

Talba

Seduta Nru. 287

L-Erbgħa, 6 ta' Lulju, 1994

WERREJ

MINUTI 313

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 313

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 319

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI KONTRA MONEY LAUNDERING

PREVENTION OF MONEY LAUNDERING BILL

Kumitat 319

AĠĠORNAMENT 343

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 349

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 286 li saret fil-5 ta' Lulju, 1994, ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

VETTURI - TAĦLIT TA' PITROLJU MAD-DIESEL

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: X'inhu n-numru ta' vetturi li nqabdu mill-pulizija jħalltu il-pitrolju mad-diesel f'dawn l-ewwel ħames xhur tas-sena?

X'tip ta' vetturi kienu?

Kemm saru testijiet b'kollox fuq vetturi mill-pulizija għal dan il-għan?

X'passi ttieħdu?

Huwa minnu li t-taħlit tal-pitrolju mad-diesel jgħin mhux ftit biex vetturi jibdew jitfgħu duħħan iswed?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali): L- Awtorita' tat-Trasport Pubbliku titlob lill-Pulizija, minn żmien għal żmien, sabiex isiru testijiet simili.

Meta tiġi mitluba, l-Pulizija tagħti din l-assistenza.

Mill-1990 sa l-1993 35 persuna tressqu l-Qorti insegwitu ta' abbuż ta' din ix-xorta.

Minnhom 31 għadhom pendenti quddiem il-Qorti.

Din is-sena l-Pulizija ma ġietx mitluba tassisti l-Awtorita' tat-Trasport Pubbliku f'testijiet ta' din ix-xorta.

Testijiet fuq vetturi oħra għal dan l-iskop, barra dawk imsemmija, ma jsirux mill-Pulizija.

MR SPEAKER (Onor. Lawrence Gonzi): L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jgħidli jekk karozzi tad- Dipartimenti jew Ministeri tal-Gvern, speċjalment dawk li jaħdmu bid- diesel bħal trakkijiet, isirulhomx spezzjonijiet?

M'iniex qed nirreferi għal biss għall-pitrolju imma naf li dawn jarmu ħafna dħaħen.

X'passi qed jieħu l-Korp tal-Pulizija dwar dan?

MR SPEAKER: L-Onor.

Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Vetturi tal-Gvern huma soġġetti għall-istess proċeduri li huma soġġetti l-vetturi l-oħrajn li għandna ħlief għal xi aspetti li għandhom x'jaqsmu ma' l-assikurazzjoni, fejn allura l-Gvern innifsu huwa l-assikuratur għal inċidenti li jistgħu jkunu nvoluti fihom il- vetturi tal-Gvern.

Il-vetturi tal-Gvern jieħdu l-istess trattament.

Naturalment is-sitwazzjoni llum hija li l-ittestjar tal-vetturi - kwalunkwe ittestjar ta' vetturi - qiegħed jiġi riorganizzat taħt il-Ministeru tat- Trasport, Komunikazzjoni u Teknoloġija u allura l-Ministru tat-Trasport, Komunikazzjoni u Teknoloġija jkun jista' jagħti aktar informazzjoni fil-ħin li jidhirlu li huwa opportun.

Aħna bħala pulizija nsegwuhom dawn.

Jien nifhem li jenħtieġ illi jkun hemm iktar ekwiparazzjoni bejn kif inhuma sorveljati l-vetturi privati u kif inhuma sorveljati l-vetturi tal-Gvern.

Ma nkun qiegħed ngħid xejn sigriet u ma nkun qiegħed ngħid xejn stramb għaliex hija ħaġa magħrufa minn kulħadd illi l-Gvern għandu vetturi li qed joqrob iż-żmien - biex inkun naqra ġeneruż - li jinbidlu ma' vetturi aktar ġodda.

Naturalment, anke f'dan l-aspett għandek kwestjonijiet - mhux tant ta' nuqqas ta' rieda daqskemm għandek kwestjonijiet ta' spiża rikorrenti - li huma marbuta ma' kif għandu jkun organizzat it-trasport pubbliku.

Fi ħdan il-Gvern ikun hemm diskussjoni kif l-aħjar wieħed għandu jorganizza din il-materja.

Dwar ittestjar ta' karozzi hija materja li jrid jirregola l-Ministeru tat-Trasport, Komunikazzjoni u Teknoloġija.

KORPORAZZJONI GĦAX-XOGĦOL U TAĦRIĠ - XOGĦOL LIS-SUR JOE A. INCORVAJA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Il-Korporazzjoni għax-Xogħol u Taħriġ kemm opportunitajiet differenti ta' xogħol permanenti offriet lis- Sur Joe A. Incorvaja li joqgħod 56, Marina Street, Pieta' Nru tas-Sigurta Nazzjonali: 190165A?

Kemm ilu jirreġistra għax-xogħol?

X'possibbilta' hemm li jiġi offrut impjieg full-time?

ONOR.

MICHAEL FALZON (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): Il- persuna msemmija huwa mpjegat bħala "part-time instructor" mad-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni.

Minkejja l-fatt li mhux jirreġistra fl-Ewwel Parti tar- Reġistru tal-persuni bla xogħol, huwa kellu diversi laqgħat ma' uffiċjali tal-Korporazzjoni għax-Xogħol u Taħriġ li tawh l-attenzjoni kollha biex jgħinuh isib opportunitajiet ta' xogħol "full-time".

Huwa rreġistra fit- Tielet Parti tar-Reġistru fl-1 ta' Lulju 1993, iżda din ir-reġistrazzjoni waqgħet għaliex qatt ma ġiet imġedda.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jista' l-Ministru jgħidilna eżattament xi jkopru l- eluf ta' impiegi li ntqal li ntsabu mill-ETC dan l-aħħar?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Hawnhekk m'għandiex breakdown tagħhom, pero' jeżistu.

Issa nitlob lill-ETC sabiex tagħtini breakdown tagħhom

ONOR.

ALFRED SANT: Mhux in terms ta' breakdown jew jekk jeżistux jew le qed nistaqsi imma rrid inkun naf xi jkopru bħala impiegi.

Jiġifieri kull impieg li qed jingħata fil-pajjiż qed jiġi kklejmjat mill-ETC?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Le.

Ftit ilu tkellem iċ-Chairman ta' l-ETC u qal li l-maġġor parti tan-nies fil-pajjiż isibu job by word of mouth, jiġifieri la mill-gazzetti u lanqas permezz ta' ETC.

Dan huwa stat ta' fatt. Dak li tikklejmja l-ETC huma l-placements li tagħmel hi.

Jiġifieri lil min ikun qed jirreġistra jew min imur il-Job Centre - għax il-Job Centre imorru nies li jkunu qed ifittxu job u anqas ikunu qed jirreġistraw - l-ETC tagħmlilhom il-placements hi.

Jiġifieri l-claim ta' l-ETC hija ristretta għal placements li tkun għamlet hi.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-punt tiegħi huwa eżattament dan.

Xi tfisser meta tgħid il-placements li tagħmel hi?

Jiġifieri tkun sabet il-job hi jew sempliċement min ikun jirreġistra u b'xi mod jikkuntattja lill-ETC u mbagħad wara rnexxielu jsib job l-ETC tikklejmjah bħala replacement tagħha?

L-ETC qiegħda tikklejmja wkoll kull job li joħroġ mal-Gvern bħala placement tagħha?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il-jobs li joħorġu mal-Gvern ma naħsibx li tikklejmjahom bħala placements tagħha, pero' wieħed irid jara.

Jekk ikun hemm każi ta' jobs mal-Gvern jew ma' korpi parastatali li ma jkunx hemm permess biex ikun hemm sejħa pubblika għall-applikazzjonijiet għaliex l- ewwel irid isir il-proċess li jridu jiġu mpjegati n-nies li jkunu qed jirreġistraw jista' jkun il-każ li dawn ikunu inklużi fil-placements.

Pero' I stand to be corrected.

Bi placement nifhem li jkun hemm employers li jridu nies għal jobs speċifiċi, jkun hemm nies li qed ifittxu l-jobs ....

Ħafna mill-placements l-ETC qed jirnexxielha tagħmilhom għax qed torganizza korsijiet ta' taħriġ għall-jobs li taf li huma rikjesti.

Min jirreġistra u sab job minn rajh, ETC ma tkunx għamlitlu l-placement hi.

Il- placements isiru mill-ETC meta l-Placement Officer jibgħat għal xi ħadd għax ikun sablu job.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Il-Korporazzjoni għax-Xogħol u Taħriġ ma tidħolx meta Telemalta toħroġ call for applications?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Fil-każ tal-korpi parastatali u tal-Gvern il- proċess huwa li l-ewwel dawn jinformaw lill-ETC li jkollhom bżonn ċerti nies għal ċerti jobs, l-ETC jaraw għal liema tip ta' xogħol in-nies qed jirreġistaw, imbagħad jekk mir-reġistru ta' dawk li qed jirreġistraw jirriżulta li m'hemmx nies adatti għal dawk il-jobs jingħata permess għall- call for applications.

Fil-fatt meta toħroġ call for applications, il-korpi parastatali jkollhom miktub l-ETC Permit li juri li dawn ikunu ħadu permess mingħand l-ETC biex toħroġ call for applications.

Ovvjament dawk in-nies li jkunu mpjegati wara call for applications bħal din, ma jkunux inklużi fil-placements ta' l-ETC.

TELEPHONES - TRANSFER TA' TELEPHONE NRU.311149

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Tista' tintlaqa' l-applikazzjoni 2049/93 li ntefgħet fit-18 ta' Ġunju, 1993 biex it- telephone nru.311149 jiġi trasferit minn 9, Triq l-Imrabat, San Ġiljan għal Villa Jennifer, Triq il-Bies tat-Tuffieħa, San Ġwann?

ONOR.

MICHAEL FRENDO (Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknoloġija): Jiena nformat li l-applikazzjoni bin-numru AT2049/75 (mhux 2049/93) giet ipproċessata u l-applikant ngħata s-servizz fid-9 ta' Ġunju 1994.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Meta l-Ministru qed jgħid li ngħata s-servizz ifisser li ngħatatlu l-linja?

Jista' l-Ministru jikkonferma li f'dik l-area qed jintbagħtu karti biex jiffirmaw il-kuntratt - anzi ffirmaw il-kuntratt - u ma jistgħux jingħataw is-servizz tat-telephone minħabba xi problema teknika għax għad iridu jistennew biex jieħdu n-network tal-cable?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: L-informazzjoni li għandi jien hija li dan l- applikant ingħata s-servizz fid-9 ta' Ġunju, 1994.

B'hekk jiena nifhem li dan l-applikant għandu l-linja.

Rigward it-tieni punt li qajjem l-Onor. interpellant wieħed għad irid jivverifika u jekk jagħmilli mistoqsija bil- miktub inkun nista' nagħtih risposta dettaljata.

ONOR.

JOE MIZZI: Jiena fil-fatt xi erbat ijiem ilu diġa' għamiltu mistoqsija dwar dan u rrispondieni li veru m'hemmx cable.

Ma nistax nifhem kif f'erbat ijiem il-Ministru diġa' nesa.

Il-Ministru qal li qed jaħdmu b'sistema li sakemm jiġi ffirmat il-kuntratt u jsiru xi affarijiet oħra ix- xogħol jilħaq ikun lest u allura mbagħad jkunu jistgħu jieħdu is-servizz.

Dan ikkonfermah il-Ministru f'mistoqsija parlamentari.

Pero' apparti din jiftakar il-Ministru li l-Gvern kien qal li qatt m'hu se jibgħat għal ħadd biex jiffirma l-kuntratt tas-servizz tat-telephone jekk ma jkunx hemm kollox lest?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Nerġa' nikkonfermalu li dan l-applikant speċiku ngħata s-servizz skond kif irrispondejt fil-mistoqsija.

Naturalment wieħed irid imur jiffirma l-kuntratt, għax huwa kuntratt li jagħmel is-subscriber ma' Telemalta - u wara dan ikun jista' jagħmel użu mil-linja.

Naħseb li din hija proċedura normali u ma narax għaliex wieħed għandu jibdilha.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Fir-risposta għal din il-mistoqsija l-Ministru qal li n-numru tar-referenza huwa skorrett.

Jista' l-Ministru jikkonfermalna li l- applikazzjoni bir-referenza li għandu quddiemu ntefgħet fit-18 ta' Ġunju, 1993 biex inkunu żgur li qed nitkellmu fuq l-istess applikazzjoni?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Il-fatt li l-mistoqsija ta' l-Onor.

Bartolo m'hijiex biss magħmula fuq numru, imma hija magħmula fuq indirizz speċifiku hija r-raġuni li nstab li dik ir-referenza ma kenitx tajba.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiġifieri r-referenza bit-18 ta' Ġunju, 1993 hija korretta?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Iva, nifhem li hi korretta.

ONOR.

ALFRED SANT: Issa inti kkonfermajtilna li t-trasferiment sar fid-9 ta' Ġunju, 1994, hux hekk?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Iva, din hi l-informazzjoni li għandi.

ONOR.

ALFRED SANT: Tista' tikkonfermalna wkoll li l-mistoqsija saret fit- 8 ta' Ġunju, 1994, jiġifieri li t-trasferiment sar ġurnata wara li saret l- interpellanza waqt li l-applikazzjoni kienet saret sena qabel?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Dwar dan ma nista' ngħidlek xejn imma jien naħseb li jidher li fil-fatt, is-servizz ingħata fid-9 ta' Ġunju li għadda.

Meta ssir mistoqsija fit-8 ta' Ġunju jista' jkun li sad-9 ta' Ġunju din tkun għadha lanqas waslet għandna.

GĦalhekk it-tweġiba m'hijiex neċessarjament marbuta mal-fatt li saret il-mistoqsija.

Fi kwalunkwe każ, jekk Membru Parlamentari jirrileva applikazzjoni bħal din, naħseb li huwa ġust li tingħata attenzjoni speċifika.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma aħna qed nikkonfermaw li l-applikazzjoni saret f'Ġunju ta' l-1993 u qed nikkonfermaw li l-interpellanza saret sena wara u qed nikkonfermaw ukoll li t-trasferiment sar fid-9 ta' Ġunju, l-għada li saret l-interpellanza.

Tista' tassigurana li kien kumbinazzjoni li t- trasferiment sar l-għada li saret l-interpellanza?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jien ma nistax nispjega fid-dettal għax m'iniex mgħarraf bid-dettalji kollha tal-fatti meta waslet il-mistoqsija u meta marret għand Telemalta bil-kumplament tal-proċedura normali.

Pero' jien naħseb li l-fatt li l-mistoqsija saret fit-8 ta' Ġunju u s-servizz ingħata l-għada, minnha nnifisha turi li l-mistoqsija ma laħqitx waslet għand Telemalta.

Imma din li qed nagħmel m'hi xejn ħlief ipotesi għax ma nistax ngħid fiċ-ċertezza li l-każ hu kif qed ngħid jien.

Imma jien naħseb li wieħed irid jara li jkun hemm applikazzjonijiet oħra li jridu jiġu ipproċessati u f'dan il-każ ma nistax nivverifika mija fil-mija li din hija kumbinazzjoni.

Pero' jien naħseb li d-dati humaa viċin wisq ta' xulxin biex wieħed ikun jista' jgħid li ....

ONOR.

ALFRED SANT: Jekk dan ma kienx każ ta' kumbinazzjoni, jista' l- Onor. Frendo jgħidilna jekk għal Telemalta hux possibli li mil-lum għal għada tiddeċiedi li tagħmel it-trasferiment teknikament?

Dan hu possibli li jiġri?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jien naħseb li dan jiddependi mill-kapaċitajiet li jkollhom l-exchanges u mill-post partikolari minn fejn isiru dawn it- trasferimenti.

Naħseb li hemm każi fejn dan jista' jsir u hemm każi oħra fejn dan ma jistax isir.

ONOR.

ALFRED SANT: Jekk teknikament ikun possibbli, nistgħu naċċettaw l- ipotesi li malli saret l-interpellanza - wara li l-applikazzjoni kienet ilha sena li saret - id-deċiżjoni ttieħdet dak inhar stess u l-għada sar it- trasferiment?

MR SPEAKER: Point of order.

L-Onor.

Michael Falzon.

ONOR.

MICHAEL FALZON: L-iStanding Orders jippermettu li jsiru domandi ipotetiċi?

MR SPEAKER: M'iniex nikklassifika l-mistoqsijiet ta' l-Onor.

Sant bħala ipotetiċi.

ONOR.

ALFRED SANT: B'risposta u b'referenza għal dak li għadu kemm intqal, l-ipotesi għamilha l-Ministru u jien kont qed nirrispondih b'ipotesi oħra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Michael Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Mr Speaker, jien naħseb li hija ħaġa ċara li Telemalta għandha quddiemha diversi applikazzjonijiet li qed tagħtihom l- attenzjoni neċessarja.

Ta' min jgħid - ladarba qed iqumu dawn il- kwestjonijiet - xi ħaġa fuq tipi ta' applikazzjonijiet bħal dawn.

L-aħħar informazzjoni li għandi hija li n-numru ta' nies li qed jistennew servizz mingħand Telemalta baqa' dejjem nieżel konstantament u issa hawn madwar 3,000 persuna f'Malta li qed jistennew biex ikollhom it-telefon.

Aħna nafu li qabel dan in-numru kien ikbar u l-isforz li qed tagħmel Telemalta biex tagħti servizz lil kulħadd huwa wieħed ġenwin u naħseb li dan l-isforz hu apprezzat ukoll minn kull min josserva kif qed isiru l-affarijiet.

Jekk hu possibbli, sa l-aħħar tas-sena se jkollna service on demand f'pajjiżna u għalhekk naħseb li ta' min wieħed ifaħħar lil min qiegħed jimpenja ruħu biex jasal għal dan.

Bħala Ministru responsabbli għal din il-Korporazzjoni u għalhekk anke mis-settur tat-telephones, aħna ma nkunux kuntenti qabel ma niġu fis-sitwazzjoni - jekk dan hu possibbli - fejn kulħadd ikun jista' jinqeda.

Dan ifisser li aħna se nibqgħu nirsistu kemm nifilħu biex in- numru jibqa' dejjem jonqos għax din hi xi ħaġa li hi marbuta ma' stat modern tat-telekommunikazzjonijiet f'pajjiżna li min ikollu bżonn is- servizz tat-telefon ikun jista' jinqeda fil-pront.

Jien għext u għaddejt minn esperjenzi f'pajjiżi oħra - fil-fatt anke l- Kap ta' l-Oppożizzjoni għex f'pajjiżi oħra - fejn min japplika għat-telefon jingħata s-servizz mill-ewwel għax kważi jiġġieldu bejniethom biex jagħtuk it-telefon.

Aħna għadna ma wasalniex f'dak l-istadju, imma żgur li għamilna avvanzi kbar meta tqabbel is-sitwazzjoni ma' kif kienet qabel.

Naħseb li ta' min jiftakar li aħna konna f'sitwazzjoni ta' diffikulta' kbira biex wieħed ikun jista' jkollu t-telefon.

Meta jien kont ġurnalist ma' l-iStamperija Indipendenza, ma kontx stennejt sena biss biex ikolli s- servizz tat-telefon imma kelli nistenna għal diversi snin, minkejja li kont ktibt u għidt li jien għandi bżonn it-telefon ħafna minħabba n-natura tax- xogħol tiegħi.

Aħna rridu naraw l-iżvilupp tat-telefons f'pajjiżna f'dan il-kontest.

Qed isir sforz ġenwin mill-Korporazzjoni Telemalta biex innaqqsu kemm jista' jkun it-talbiet li jibqgħu pendenti.

Irrid ngħid ukoll li mit-3,000 applikant għat-telefon, probabbilment hemm xi wħud li applikaw meta għadhom kemm ħadu plot u l-post għad iridu jtellgħuh u allura meta l-ħaddiema ta' Telemalta jiġu biex jagħtuhom l-linja, huma stess ma jkollhomx l-interess li jagħmlu l-kuntratt biex jieħdu l-linja tat-telefon.

Pero' ma nistax ngħid x'inhu l-persentaġġ ta' dan għaliex probabbilment m'huwiex xi persentaġġ daqshekk kbir.

Nifhem li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni qajjem punt fejn qal li aħna qagħadna nistennew il-mistoqsija parlamentari biex dan ikun jista' jkollu s-servizz ta' transfer.

Naħseb illi ma nkunux ġusti ma' Telemalta jekk sempliċement għaliex kien hemm il-mistoqsija fit-8 ta' Ġunju u s-servizz ingħata fid-9 ta' Ġunju nattribwixxu dan għall-mistoqsija parlamentari nnifisha.

Ma nara xejn ħażin li jkun hemm Membru Parlamentari li jiġbed l-attenzjoni tiegħi għal xi applikazzjoni li huwa jħoss li tkun ilha żmien twil u li allura jitlob li tiġi għall-attenzjoni tal-Ministru responsabbli biex ikun jista' jara kif qed isiru l-affarijiet, anzi dan huwa ġust u huwa funzjoni wkoll ta' dan il-Parlament, pero' naħseb li d- data tal-mistoqsija u d-data ta' meta ngħata s-servizz tant huma viċini li ma naħsibx li nistgħu nattribwuha - qed nitkellem f'ipotesi - għall- mistoqsija nnifisha.

Ngħid illi l-mistoqsija li saret sabet ir-risposta ġusta li fil-fatt kienet staqsiet jekk is-servizz ta' transfer ingħatax u fil-fatt ingħata.

Għar-rigward ta' transfers, ikun hemm okkażjonijiet fejn transfer jista' jsir malajr u jkun hemm okkażjonijiet fejn transfer ma' jistax isir malajr minħabba raġunijiet tekniċi.

Jiena m'iniex tekniku u ma nistax ngħid id-dettalji għaliex transfer ma jistax isir malajr, pero' jgħiduli li ġieli jkun hemm problemi jew bil-box innifisha li jkun hemm fil-lokal innifsu jew problemi fl-exchanges infushom, allura naturalment wieħed irid jistenna l-mument tekniku meta dan ikun jista' jsir.

MR SPEAKER: L-Onor.

Alfred Sant.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-Ministru li kien magħruf għall-għajta "drittijiet mhux pjaċiri", jaqbel illi mhux sew illi transfer li seta' sar bejn disa' xhur u sena ilu baqa' ma' sarx u sar l-għada li saret l- interpellanza parlamentari?

Fil-kuntest ta' din il-klima ġdida li huwa arkitett tagħha fost oħrajn il-Ministru tad-"drittijiet u mhux pjaċiri" jaqbel li ħaġa bħal din m'hijiex aċċettabbli?

MR SPEAKER: L-Onor.

Michael Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jekk il-Kap ta' l-Oppożizzjoni qed jassumi li l- fatti huma kif qed jgħid hu, imma ma naħsibx li għandu bażi għalxiex jassumi li l-fatti huma kif qed jgħid hu, allura jekk din hija s- sitwazzjoni allura naturalment naqbel miegħu li m'għandux ikun hemm sitwazzjoni fejn dak li huwa dritt tiegħek isir pjaċir.

Wieħed jista' wkoll, meta jkun qed jagħmel ipotesi bħal din, jara l-possibilita' ta' ipotesi li naturalment min ikun talab lill-Onor.

Membru biex jagħmel il- mistoqsija għalih kien ukoll jaf li wasal biex ikollu t-transfer,. imma jekk nibqgħu sejrin hekk nibdew nattribwixxu motivi oħrajn għal kull ma' jiġri fil-pajjiż.

Jien naħseb li jidher ċar li d-data ta' meta ngħata t-telefon hija viċin wisq id-data ta' meta saret il-mistoqsija u fi żmien qasir hekk lanqas biss tkun għadha waslet għand Telemalta.

Għalhekk dan juri li dan sar bi proċess normali tax-xogħol li tadotta Telemalta u ma naħsibx li dan huwa każ ta' "drittijiet mhux pjaċiri".

Jien naħseb li Telemata m'għadhiex f'dak l-istadju fejn taqa' għall-pjaċiri biex tagħti servizz tat-telefon.

Niftakru diversi okkażjonijiet fejn it-telefon kien jingħata bi pjaċir anzi kellna diversi listi li kienu jkunu mmarkati għal min jista' jieħu t- telefon u min ma jistax u dawn ukoll ġew esebiti u mqiegħda fuq il-Mejda tal-Kamra.

Din is-sistema hija sistema li naħseb li ħadd ma jaqbel magħha.

Jien naħseb li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni huwa lest li jikkundanna din is- sistema u jgħid li l-partit tiegħu mhux beħsiebu jadottaha jekk u meta jistgħu jkunu fil-gvern.

Naħseb li l-kultura ta' "drittijiet mhux pjaċiri" f'dan il-pajjiż għar-rigward ta' kull ħaġa - inkluż it-telephones - in- nies din kienu jħossuha ħafna.

Dan hu li qed nipprovaw nagħmlu f'Telemalta.

Għalhekk il-lista niżżlet għal madwar 3,000 minn figura ħafna ikbar u se tkompli tinżel sakemm naslu għal service on demand.

Meta ngħidu service on demand inkunu qed noħolqu l-istruttura fejn m'hemmx għalfejn isiru pjaċiri.

Il-Gvern biddel is-sistemi li kienu jkattru l- pjaċiri u llum kulħadd jieħu d-drittijiet tiegħu.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta' Karti.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

MR SPEAKER: Il-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknoloġija.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista tal-lokalita' ta' kull cardphone installati f'Malta u GĦawdex, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 19991.

MR SPEAKER: Il-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura.

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO (Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura): Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista bin-numru ta' ċentri sportivi f'Malta, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 19573.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI KONTRA MONEY LAUNDERING

PREVENTION OF MONEY LAUNDERING BILL

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Charles Mangion, President tal-Kumitati, jipprejedi.

(Ikompli mill-5 ta' Lulju, 1994)

Klawsola 5 - Iffriżar ta' proprjeta' ta' persuna akkużata (Kont.)

Clause 5 - Freezing of property of person accused.

(Cont.)

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Konna qed ngħidu li din il-klawsola għandha d-diffikulta' li ma tikkawtelax id-drittijiet tal-konjugi u rridu nsibu mezz kif dan nikkawtelawh.

Jekk aħna rridu verament li min hu suspettat jiġi investigat ma jista' bl-ebda mod jaljena l-proprjeta' tiegħu.

Aħna rridu nipprovdu li dan la jista' jissellef flus fuq il- proprjeta' u lanqas jipoteka l-proprjeta'.

Issa l-provvedimenti li hawn fil-klawsola ma jħarsux kontra self ta' flus u b'hekk il-Gvern meta jkun hemm conviction u jiġi biex jirrealizza jew il-konfiska tal-proprjeta' jew jitħallas, jista' jsib kredituri ta' l-individwi li jsiru kredituri anke wara li tkun bdiet l-investigazzjoni jew inkella jista' jsib ukoll anke wara li bdiet l-investigazzjoni l-ipoteka fuq il-proprjeta'.

B'hekk allura jiġi mfixkel id-dritt li rridu nikkonservaw jew inħarsu permezz ta' dan il- provvediment.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Il-pożizzjoni li qed nieħdu dwar il-kumment li sar fuq il-proprjeta' u d-drittijiet tal-konjugi f'din it-tip ta' amministrazzjoni hi li ma nagħmlux id-differenza bejn il- proprjeta' f'dan l-Att.

Jekk il-proprjeta' tinqabad, din tinqabad kollha kemm hi imbagħad naturalment jekk ikun hemm xi drittijiet diretti ta' wieħed jew waħda mill-ispouses allura dik trid tiġi prelevata mod ieħor.

Rigward it-tieni kumment ta' l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici fuq il- pledging u l-hypothecation jien naħseb li għandu raġun u fil-fatt f'subklawsola 5(1) (b) fejn għandna "prohibiting the accused from transferring or otherwise disposing" għandna ndaħħlu l-kliem "prohibiting the accused from hypothecating, pledging, transferring or otherwise disposing".

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien ma narax għaliex hawnhekk m'għandux ikun hawn ir-riżerva biex l-ispouse tkun tista' tieħu passi biex tittutela l-interessi tagħha skond il-liġi.

B'hekk is-seizure hija soġġetta għal dritt ta' l-ispouse li tikkawtela d-drittijiet tagħha, ħalli ma tispeċifikax kif imma almenu fil-liġi għandu jkun hemm li dik is-seizure hija soġġetta għal dak id-dritt.

ONOR.

JOHN DALLI: Onor. Mifsud Bonnici, qegħdin jinformawni li dawn huma provvedimenti normali tal-liġi u m'hemmx għalfejn inkunu speċifiċi.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: M'iniex konvint għal kollox dwar dan.

ONOR.

ALFRED SANT: Għaliex dan l-Abbozz qed jittressaq 'il quddiem mill- Ministru tal-Finanzi u mhux mill-Ministru tal-Ġustizzja?

L-affarijiet li qed jitqanqlu huma legali u mhux finanzjarji.

ONOR.

JOHN DALLI: Dan huwa parti mill-pakkett li qed nagħmlu u bħalissa fil-Kamra għandi l-assistenza ta' l-Attorney General.

Mr Chairman, nitlob il-permess biex klawsola 5 tiġi posposta.

THE CHAIRMAN: Hawn permess biex klawsola 5 tiġi posposta?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 6 - Piena għall-ksur ta' l-ordni tal-Qorti.

Clause 6 - Penalty for contravening Court order.

ONOR.

JOHN DALLI: Din tipprovdi għall-penalitajiet fuq kontravenzjonijiet illi jsiru fuq ordnijiet tal-Qorti.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: F'din il-klawsola naħseb li l-iktar ħaġa li hi ndikata hija nieqsa.

Din hija d-dikjarazzjoni tan-nullita' ta' dak li jsir b'kontravenzjoni ta' l-ordni.

Ma jiswiex li inti tgħid li ksirt l- ordni u allura trasferejt il-proprjeta'.

Jekk it-trasferiment jibqa' validu, tkun qed tħallas biss prezz ta' Lm5000 biex tagħmel trasferiment, allura bilfors trid, bħala l-ewwel ħaġa, li tikkontempla n-nullita' ta' dan l-att li jsir kontra l-ordni tal-qorti u trid tispeċifikaha.

L-ewwel m'għandu jkun kontemplat huwa n-nullita' u mbagħad il-penali għax inkella tevadiha, tħallas il-penali, tiskapriċċaha u jekk jaqbilllek tagħmel l-att, b'kontravenzjoni ta' l-ordni tal-qorti.

L-aħħar biċċa ta' klawsola 6 tgħid hekk:

"... and the Court may order the person ... "

Din issa se tiġi kanċellata u minflokha se jidħol il-wording fejn ngħidu illi t-transazzjoni se tiġi annullata.

Il-Qorti tiddikjarah null jew ikun null fih innifsu?

Kull att li jsir bi ksur ta' l-ordni tal-Qorti fih innifsu jkun null?

Għax jekk jiġi dikjarat null irid ikun hemm l- espressjoni espressa tal-qorti in relazzjoni għal kull transazzjoni u dik trid tkun magħrufa l-qorti biex tagħmilha.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, nitlob il-permess biex klawsola 6 tiġi posposta.

THE CHAIRMAN: Hawn permess biex klawsola 6 tiġi posposta?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u klawsola 6 ġiet posposta.

Klawsola 5 - Iffriżar ta' persuna akkużata.

Clause 5 - Freezing of property of person accused.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Għal klawsola 5 għandna din l-emenda:

"D" F'paragrafu (b) ta' subklawżola (1) ta' klawżola 5, minflok il-kliem "milli jittrasferixxi jew xort'oħra jiddisponi" daħħal il-kliem "milli jitrasferixxi, jagħti b'rahan, jipoteka jew xort'oħra jiddisponi".

"D" In paragraph (b) of subclause (1) of clause 5 for the words "from transferring or otherwise disposing" substitute the words "from transferring, pledging, hypothecating or otherwise disposing".

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi emenda "D" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "D" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi emenda "Ċ" kif imressqa u moqrija mill- Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "ĊĊ" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 5 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 5, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 7 - Proċedimenti speċjali tal-Qorti

Clause 7 - Special Court proceedings

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Fuq din il-klawsola xtaqt nagħmel dawn ir- rimarki.

L-ewwelnett aħna qed nitkellmu fuq ordni li saret in breach of clause 3, cioe' forfeiture li saret b'konsegwenza.

Jien jidhirli li d- dritt li wieħed jgħid li dik il-proprjeta' maqbuda m'hijiex biss taħt klawsola 3 imma taħt kull provvediment ta' din il-liġi ...

GĦadna kif għamilna klawsola 5, per eżempju; l-prova li proprjeta' maqbuda ...

ONOR.

JOHN DALLI: Klawsola 5 terġa' tirreferik għal klawsola 3 u tgħid:

"Where a person is charged under Section 3 of this Act, ..."

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: L-importanti hu li mhux biss il-persuna li tinstab ħatja ...

Per eżempju jien ikolli oġġett għand sieħbi li jiġi maqbud.

Dan ma jinteressaħx li jgħid li dak mhux tiegħu imma jien jinteressani.

Irid ikolli proċedura kif jien immur quddiem il-Qorti u nipprova li dak l-oġġett li ġie maqbud għax kien misluf għandu huwa tiegħi u mhux tiegħu.

Allura mhux il-persuna ħatja biss imma kull persuna li verament u ġenwinament hija s-sid ta' dik il-proprjeta' maqbuda għandu jkollha l-mezz kif jipprova dan ħalli tillibera l-oġġett tagħha.

Din hija proċedura komuni anke meta jkun hemm sekwestru jew qbid imma trid toqgħod tagħmel ċitazzjoni u tipprova li l-oġġett - jekk il-kreditur jirreżisti t- talba ta' min qed jivvanta d-dritt fuq l-oġġett - ...

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt se ssir "the person found guilty and any person having an interest".

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: GĦandi nifhem ukoll li għalkemm il- proċedura se tibqa' ssir quddiem il-Qorti Ċivli u mhux quddem il-Qorti Kriminali li ssentenzjat lill-presuna misjuba ħatja, din se ssir permezz ta' rikors u mhux permezz ta' ċitazzjoni, hux hekk?

Qed ngħid hekk għax subclause 7 (3) tgħidlek "jehmeż mar-rikors id-dokumenti kollha" u meta tgħid applikazzjoni tkun qed tirreferi għal rikors mhux għal-ċitazzjoni.

ONOR.

JOHN DALLI: Qegħdin jinformawni li se ssir b'rikors.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Hawnhekk konna għamilna wkoll ir-rimarka jew l-osservazzjoni li issa min se jikkontesta r-rikors jew it-talba għall-proprjeta' maqbuda u li quindi saret tal-Gvern, hu l-Kummissarju tal- Pulizija u jien issottomettejt li ladarba saret prorpjeta' tal-Gvern, speċjalment meta hija każ ta' mmobbli, normalment huwa l-Commissioner of Land li jidher għall-Gvern bħala l-bniedem li qed jopponi t-talba f'dik li hija proprjeta' li diġa' saret tiegħu u mhux il-Kummissarju tal-Pulizija.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt għamilniha hekk minħabba li l-proprjeta' li tiġi konfiskata mhux neċessarjament tkun proprjeta' mmobbli għax jistgħu jkunu shares, per eżempju.

Issa minflok il-Kummissarju tal-Pulizija nistgħu nagħmlu l-Avukat Ġenerali; wara kollox imbagħad huma jridu jidhru.

GĦalhekk, Mr Chairman, nipproponi li din il-klawsola tiġi posposta.

THE CHAIRMAN: Hawn permess biex klawsola 7 tiġi posposta?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 6 - Piena għall-ksur ta' l-ordni tal-Qorti.

Clause 6 - Penalty for contravening Court order.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

ONOR.

JOHN DALLI: Nipproponi din l-emenda għal klawsola 6:

"E" Fil-klawżola 6 minflok il-kliem minn "u l-Qorti tista' tordna" sal- kliem "l-ordni tal-Qorti", għandhom jidħlu l-kliem "u kull ħaġa hekk magħmula bi ksur ta' ordni tal-Qorti bħal dik tkun nulla u bla effett fil-liġi".

"E" In clause 6 for the words from "and the Court may order" to the words "in contravention of that court order" there shall be substituted the words "and any act so made in contravention of such court order shall be null and without effect at law".

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi l-emenda "E" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "E" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 6 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsoal 6, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 8 - Radd lura ta' proprjeta' li ma tibqax konfiskata.

Clause 8 - Reversion of property ceasing to be forfeited.

ONOR.

JOHN DALLI: Fi klawsola 8 qegħdin nagħmlu provvedimenti għal meta l-applikazzjoni tiġi aċċettata mill-Qorti biex il-proprjeta' ma tibqax iffriżata.

Allura qed ngħidu li l-proprjeta' u xi income ieħor li jkun iġġenerat jgħaddu lill-applikant.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Billi aħna qed nitkellmu fuq rikors, ma naħsibx li se jkun hemm sentenza imma digriet u allura mhux judgement.

(Interruzzjonijiet) Ħalli nipprovaw naraw f'dan il-każ kif se jsir.

Naħseb li qed nikkontemplaw li hemm possibilita' ta' proċeduri ta' appell, hux hekk?

Ma nistgħux nevitawha.

ONOR.

JOHN DALLI: Jiġifieri li qed ngħidu huwa li minflok il-kelma "sentenza" se nużaw il-kelma "deċiżjoni" u l-appell se jiġi speċifikat.

Mr Chairman, nitlob il-permess tal-Kumitat sabiex din il-klawsola tiġi posposta.

THE CHAIRMAN: Hawn permess sabiex klawsola 8 tiġi posposta?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 9 - Regoli u Regolamenti.

Clause 9 - Rules and Regulations.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi emenda li tgħid hekk:

"F" (a) Is-subklawżola (2) tagħha għandha tiġi renumerata bħala subklawżola (3).

(b) Daħħal subklawżola (2) ġdida kif ġej:

"(2) Il-Ministru jista' b'regolamenti jestendi d-dispożizzjonijiet kollha ta' dan l-Att jew parti minnhom u ta' regolamenti magħmula taħt dan l-Att għal kategoriji ta' azjendi u ta' professjonijiet li jwettqu attivitajiet li fl-opinjoni tal-Ministru jistgħu b'mod partikolari jintużaw għal finijiet ta' money laundering.".

"F" (a) Subclause (2) thereof shall be renumbered as subclause (3).

(b) Insert a new subclause (2) as follows:

"(2) The Minister may by regulations extend the provisions of this Act in whole or in part and of any regulations made thereunder to categories of undertakings and to professions which engage in activities which, in the opinion of the Minister, are particularly likely to be used for money laundering purposes.".

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: GĦaliex inħasset il-ħtieġa li l-Ministru jista' jestendi l-provvedimenti ta' din il-liġi għal attivitajiet differenti minn dawk speċifiċi.

ONOR.

JOHN DALLI: Mhux reati imma anke attivitajiet għaliex minn żmien għal żmien jistgħu jinqalgħu attivitajiet ġodda, kif spjegajna drabi oħra meta konna qed niddiskutu liġijiet oħra.

GĦalhekk irridu nkunu flessibbli biżżejjed li ninkorporaw dawn l-attivitajiet ġodda li m'aħniex nikkontemplaw taħt l-umbrella ta' din il-liġi.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma jien dak li qed ngħid hu li attivitajiet li, jew bid-definizzjoni li issa se tkun eżistenti fil-liġi jew kif jibdilha l-Ministru b'regolamenti li huma kwalifikati bħala money laundering, jagħmilhom min jagħmilhom, hemm għalfejn nispeċifikaw ....?

ONOR.

JOHN DALLI: Hawnhekk qed ngħidu żewġ affarijiet.

L-ewwel ħaġa li qed ngħidu l-attivitajiet u l-kategoriji ta' l-azjendi - għax bħalissa qed ngħidu, banek, insurance companies u l-kumpanniji li jinvestu taħt l- Investement Services Act - u l-ewwel emenda għal dawn qiegħda.

Qed ngħidu wkoll li jista' jkun hemm xi tipi ta' attivitajiet li bħalissa m'aħniex naħsbu fihom u allura rridu nżommu l-flessibilita' li jekk dawn jiġu, ninkorporawhom kemm jista' jkun malajr taħt l-awspiċi ta' din il-liġi bħala activity.

Imbagħad hemm il-lista tar-reati.

Li qed nagħmlu hawnhekk huwa li m'aħniex inkunu estensivi bħalma konna meta ppubblikajna l-Att għax qed innaqqsu xi ftit mir-reati, pero' mbagħad qed nagħmlu provvediment li dawn ir-reati jistgħu jiġu miżjuda.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Li qed ngħid huwa li fit-test tal-liġi l- azjendi m'humiex speċifikati, qegħdin fin-noti li għandi, pero' m'humiex fit-test tal-liġi.

Nifhem li l-attivitajiet jista' jkabbarhom biex idaħħalhom taħt il-kappa ta' money laundering imma l-azjendi m'huma imkien.

Persuna li tagħmel money laundering tista' tkun bank, nista' nkun jien ....

Din ta' l-azjendi minn fejn toħroġ?

ONOR.

JOHN DALLI: Subklawsola 9 (1) tgħid li:

"The Minister may make rules or regulations generally for the better carrying out of the provisions of this Act and in particular may by such rules or regulations provide for the regulation and control of banks, credit and other financial institutions to provide inter alia for procedures and systems ..."

Jiġifieri banks, credit and other financial institutions li jistgħu jiġu estiżi bħala activities.

Per eżempju jista' jinħass il-bżonn li nagħmlu antique dealers.

(Interruzzjonijiet) Qed nitkellmu dwar subklawsola 9 (1).

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Allura kulma rridu nagħmlu fi klawsola 9 mhux and all other institutions stabbiliti mill-Ministru?

ONOR.

JOHN DALLI: Hekk qed nagħmlu imma ftit iżjed long winding, permezz ta' subklawsola għaliha, pero' l-istess effett għandha.

MR CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Dan li se nqajjem mhux punt legali imma l-ewwel darba li qed niltaqa' miegħu kemm ili nsegwi din il-biċċa xogħol.

Fil-verżjoni Maltija se nibqgħu nużaw "money laundering"?

L-espressjoni bil-Malti mhux "ħasil tal-flus"?

ONOR.

JOHN DALLI: Dan huwa term tekniku u naħseb li nistgħu nibqgħu nużaw lilu.

ONOR.

ALFRED SANT: Pero' huwa term tekniku li għandu l-ekwivalent tiegħu bil-Malti mingħajr ebda problemi.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma ħasil ta' flus!

ONOR.

ALFRED SANT: Money laundering mhux hekk tfisser?

ONOR.

JOHN DALLI: Fl-opinjoni tiegħi hija colloquial wisq biex terġa' ....

Ħasil hija washing.

ONOR.

ALFRED SANT: Laundering mhux washing?

Mhux l-istess ħaġa?

ONOR.

JOHN DALLI: Jista' jkollok dry cleaning!

ONOR.

ALFRED SANT: Il-Maltin lanqas se jifhmu x'inhi "money laundering".

Għaliex se nibqgħu nużaw il-kelma "money laundering" meta hemm il-kelma tajba ħafna "ħasil tal-flus"?

Din m'hijiex problema.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien naraha bħala term tekniku u għalhekk għandna nibqgħu nużawh.

Ma nafx għaliex għandna nagħmlu term artifiċjali.

ONOR.

ALFRED SANT: "Ħasil tal-flus" m'huwiex term artifiċjali għax jintuża regolarment fil-Malti.

M'hijiex problema u kulħadd jifhem x'inhi.

Anzi iktar jifhem x'inhi "ħasil tal-flus" milli "money laundering" jekk qed jitkellem bil-Malti.

ONOR.

JOHN DALLI: Issa f'liġi oħra li se niddiskutu se jkollna wkoll it- tem "insider dealing", allura se noqogħdu ngħidu ....

Insider dealing m'hemmx term għaliha.

Xi ħadd beda juża t-terminu "ħasil ta' flus", pero' m'hemmx veru ħsieb wara dan it-terminu.

Riċiklaġġ ta' flus per eżempju ...

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Alfred Sant.

ONOR.

ALFRED SANT: Ma naqbilx mal-Ministru.

Fil-lingwa kurrenti tal- pajjiż diġa' qed jintuża t-terminu "ħasil ta' flus".

Rajniha fil-ġurnali taż-żewġ naħat jew tliet naħat - jekk hemm - u lanqas hemm konsistenza.

Per eżempju, kelma li jien qed nipprova nifhem x'inhi, fit-Tieni Skeda hija l-kelma "barratry".

Hawn forsi kien aktar ikun tajjeb li kieku tħalliet "barratry" fit-test Malti minflok ġiet tradotta bħala "baratterija".

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOHN DALLI: Probabbilment għax teżisti diġa' tradotta hekk.

ONOR.

ALFRED SANT: Għadni kemm staqsejt lill-Onor.

Mifsud Bonnici u lanqas jaf x'inhi l-kelma "barratry".

ONOR.

JOHN DALLI: Lanqas jien ma naf imma probabbilment issibha translated diġa' hekk f'xi parti oħra tal-Liġi.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma l-punt huwa li fil-każ ta' "barratry" ħadna l- inkarigu li noqogħdu nintroduċuha bħala "baratterija" meta ħadt ma jaf x'inhi ...

ONOR.

JOHN DALLI: Fl-Extradition Act diġa' jeżisti dak it-terminu.

ONOR.

ALFRED SANT: ... filwaqt li fil-każ ta' money laundering għandna t-terminu "ħasil tal-flus" li diġa' jintuża korrentement, tispjega eżattament x'inhu jintqal u tiftiehem aħjar mill-Maltin u m'għamilnihiex.

ONOR.

JOHN DALLI: Għall-general knowledge ta' kulħadd "barratry" tfisser meta tkisser vapur biex tieħu l-insurance.

Jien qed nissuġġerixxi li nħallu t-terminu "money laundering".

Fil-fatt qed jiġbduli l-attenzjoni li dan diġa' rreferejna għalih f'liġijiet oħra.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija l-emenda "F" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "F" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 9 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 9, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 7 - Proċedimenti speċjali tal-Qorti.

Clause 7 - Special Court proceedings

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

ONOR.

JOHN DALLI: Għal klawsola 7 għandi dawn l-emendi:

"Ġ" (a) Fis-subklawżola (1) tal-klawżola 7, minflok il-kliem "il-persuna misjuba ħatja" daħħal il-kliem "il-persuna misjuba ħatja u kull persuna oħra li jkollha interess".

(b) fis-subklawżola (5) tal-klawżola 7 minflok il-kliem "jiġu notifikati lill-Kummissarju tal-Pulizija mingħajr dewmien, u l-imsemmi KUmmissarju għandu jippreżenta r-risposta tiegħu" daħħal il-kliem "jiġu notifikati lill-Avukat Ġenerali mingħajr dewmien, u l-imsemmi Avukat Ġenerali għandu jippreżenta r-risposta tiegħu".

"G" (a) In subclause (1) thereof substitute the words "the person found guilty" with the words "the person found guilty and any other person having an interest".

(b) In subclause (5) thereof substitute the words "shall be served on the Commissioner of the Police withour delay, and the said Commissioner shall file his reply" with the words "shall be served on the Attorney General withour delay, and the said Attorney General shall file his reply".

"Ħ" Fis-subklawżola (8) minflok il-kliem "Kull sentenza" daħħal il-kliem "Kull deċiżjoni".

"Ħ" In subclause (8), for the words "Any judgement" substitute the words "Any decision".

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Jien kont qed nara l-Ordinanza dwar id-Drogi Perikolużi u jidher li dawn huma kważi identiċi.

Jiġifieri m'hemmx appell f'każ ta' forfeiture ta' proprjeta' ta' xi ħadd li kien involut fit- traffikar tad-drogi, imbagħad xi ħadd jista' jagħmel il-kawża sabiex jipprova li l-proprjeta' tiġi konfiskata jekk fil-fatt ma kenitx riżultat tar-reat tad-drogi.

Għalhekk f'dan il-każ m'hemmx appell u inċidentalment anke r-rikors jiġi notifikat mill-Kummissarju tal-Pulizija.

Issa hawn se nagħmluha li jkun l-Avukat Ġenerali u mhux il-Kummissarju tal-Pulizija.

Ħafna mill-kliem huwa identiku.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma hemmhekk il-forfeiture ta' liema proprjeta' tkun?

ONOR.

TONIO BORG: Jekk xi ħadd jinstab ħati ta' reat ta' selling or dealing - inċidentalment issa bil-liġi estendejnih għal kull attivita' li għandha x'taqsam mad-drogi, ħlief il-pusses waħdu - allura f'dak il-każ tiġi konfiskata the entire property immobbli ta' l-akkużat imbagħad sta għall-akkużat li jkun instab ħati tat-traffikar li jagħmel dan ir-rikors.

Dan huwa l-istess bħalma qed jiġri f'dan il-każ.

Din hija kkopjata anke fit-termini.

Jiġifieri minflok li jkun il-Kummissarju tal-Pulizija li jrid iwieġeb fi żmien il-15 il-ġurnata, se nagħmluha li jkun l-Avukat Ġenerali li se jwieġeb.

Jekk se jkun hemm xi raġuni, allura tajjeb li nagħmluha hekk imma jien wisq nibżgħa li se jkun hemm żewġ proċeduri simili, b'ċerti dettalji differenti li jistgħu jħawdu lin-nies, l-iktar fejn jidħlu l- Avukat Ġenerali u l-Kummissarju tal-Pulizija.

Il-punt tiegħi huwa li se jkun hemm żewġ proċeduri.

Nistgħu ngħidu li dik li se nagħmlu issa hija t- tajba.

ONOR.

JOHN DALLI: Jekk m'hijiex xi ħaġa ta' sustanza jien nippreferi li nżommuhom l-istess.

Jekk qed naqblu li nħalluhom uniformi allura nirtira parti minn waħda mill-emendi li għamilt.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Fil-Liġit dwar id-drogi, l-proċedura se tkun fil-Prim'Awla?

ONOR.

TONIO BORG: Subklawsola 7 (2) tgħid hekk:

"Such section shall be brought not later than three months from the date on which the sentence ordering the forfeiture shall have become definite, by an application in the Civil Court, First Hall.".

Fil-fatt dan l-Abbozz huwa kkopjat b'kelma b'kelma.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Allura jidher li daħlet.

ONOR.

JOHN DALLI: Allura l-aħjar hu li nagħmluha preċiż bħalha.

Għalhekk, Mr Chairman, nitlob il-permess tal-Kumitat sabiex nirtira paragrafu (b) ta' l-emenda "Ġ".

THE CHAIRMAN: Hawn talba biex il-paragrafu (b) ta' l-emenda "Ġ" li ġiet imressqa u moqrija mill-Ministru tiġi rtirata.

Il-Kumitat jaqbel?

(Onor. Membri: Iva)

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi l-emenda "Ħ" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "Ħ" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "Ġ" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "Ġ" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 7 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 7, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 8 - Radd lura ta' proprjeta' li ma tibqax konfiskata.

Clause 8 - Reversion of property ceasing to be forfeited.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

ONOR.

JOHN DALLI: L-emenda li kont se nressaq għal klawsola 8 m'iniex se nressaqha għax kienet dwar l-appell, ħalli nibqgħu konsistenti.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi klawsola 8 .Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 8 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 10 - .Ħwejjeġ preskritti u regolamenti.

Clause 10 - Matters to be prescribed by regulations.

ONOR.

JOHN DALLI: Nipproponi din l-emenda għal klawsola 10:

"I" Ħassar klawżola 10 u daħħal flokha klawżola 10 ġdida kif ġej: "10.

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta' l-artikolu 9 ta' dan l-Att, il-Ministru jista', b'konsultazzjoni mal-Ministru responsabbli għall- ġustizzja,

(a) jippreskrivi b'regolament kull ħaġa li tkun meħtieġa li tiġi preskritta b'dan l-Att;

(b) b'regolament jemenda, jibdel jew iżid mal-lista ta' reati speċifikati fit-Tieni Skeda ta' dan l-Att.".

"I" Delete clause 10 and insert the new clause 10 as follows:

Saving the provisions of section 9 of this Act, the Minister may, in consultation with the Minister responsible for justice,

(a) prescribe by regulation any matter required to be prescribed by this Act;

(b) by regulation amend, alter or add to the list of offences specified in the Second Schedule to this Act.".

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi l-emenda "I" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "I" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 10 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 10, kif emendata, għaddiet nem.con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 2 - Tifsir.

Clause 2 - Interpretation.

(Posposta fis-Seduta tal-5 ta' Lulju, 1994)

ONOR.

JOHN DALLI: Nipproponi dawn l-emendi għal klawsola 2:

"J" Ħassar is-subklawżola (2) tagħha, daħħal subklawżola (2) ġdida kif ġej:

"(2) (a) Persuna tista' tinsab ħatja tad-delitt ta' money laundering taħt dan l-Att, anke fin-nuqqas ta' sentenza ta' Qorti li tistabilixxi ħtija fir-rigward ta' l-attivita' kriminali sottostanti, liema attivita' kriminali għalhekk tista' tiġi stabbilita minn xhieda ċirkostanzjali, mingħajr il-ħtieġa li l-prosekuzzjoni tipprova li kien hemm sentenza ta' kundanna għall-offiża sottostanti.

(ċ) Persuna tista' tinstab ħatja separatament kemm ta' delitt ta' money laundering taħt dan l-Att, kif ukoll ta' l-attivita' kriminali sottostanti li minnha inkisbet il-proprjeta' jew ir-rikavat li fir- rigward tiegħu ikun qed jiġi akkużat ta' money laundering.

(c) GĦall-finijiet ta' dan is-subartikolu "attivita' kriminali sottostanti" tirreferi għall-attivita' kriminali li minnha il- proprjeta' jew rikavat ieħor, li tkun involuta fir-reat ta' money laundering taħt dan l-Att tkun ġiet direttament jew indirettament miksuba.".

"J" In lieu of subclause (2) thereof, insert a new subclause (2) as follows:

"(2) (a) A person may be convicted of a money laundering offence under this Act even in the absence of a judicial finding of guilt in respect of the underlying criminal activity, the existence of which may accordingly be established on the basis of circumstantial evidence without it being incumbent on the prosecution to prove a conviction in respect of the underlying criminal activity.

(b) A person can be separately charged and convicted of both a money laundering offence under this Act and of an underlying criminal activity from which the property or the proceeds, in respect of which he is charged with money laundering, derived.

(c) For the purposes of this subsection, "underlying criminal activity" refers to the criminal activity from which the property or other proceeds, which are involved in a money laundering offence under this Act have been directly or indirectly derived.".

"K" Fis-subklawżola (1) tagħha, minflok id-definizzjoni ta' "attivita' kriminali" daħħal dan li ġej:

""attivita' kriminali" tfisser kull attivita', tkun fejn tkun magħmula, u tkun meta tkun magħmula, li taħt il-liġi ta' Malta jew ta' Stat jew ta' Stati sovrani oħra, tammonta għal:

(a) delitt jew delitti speċifikati fl-artikolu 3(1)(a) tal-United Nations Convention Against Illicit Traffic in Narcotic Drugs and Psychotropic Substances adottata fid-19 ta' Diċembu 1988 fi Vjenna, liema artikolu jinsab riprodott fl-Ewwel Skeda għal dan l-Att;

(b) wieħed mid-delitti elenkati fiit-Tieni Skeda għal dan l-Att.".

"K" In subclause (1), substitute the definition of "criminal activity" with the following:

""criminal activity" means any activity, whenever or wherever carried out, which, under the law of Malta or of any sovereign State or States, amounts to:

(a) a crime or crimes specified in Article 3 (1)(a) of the United Nations Convention Against Illicit Traffic in Narcotic Drugs and Psychotropic Substances adopted on the 19th December 1988 in Vienna reproduced in the First Schedule to this Act; or

(b) one of the crimes listed in the Second Schedule to this Act.".

"L" Ħassar l-Iskeda u minflokha daħħal żewġ skedi ġodda bħala l-Ewwel Skeda u t-Tieni Skeda, rispettivament.

"L-EWWEL SKEDA

(Artikolu 2)

Article 3 (1) (a) of the United Nations Convention

Against Illicit Traffic in Narcotic Drugs and Psychotropic substances.

(i) The production, manufacture, extraction, preparation, offering, offering for sale, distribution, sale, delivery on any terms whatsoever, brokerage, dispatch, dispatch in transit, transport, importation or exportation of any narcotic drug or any psychotropic substance contrary to the provisions of the 1961 Convention, the 1961 Convention as amended or the 1971 Convention;

(ii) The cultivation of opium poppy, coca bush or cannabis plant for the purpose of the production of narcotic drugs contrary to the provisions of the 1961 Convention and the 1961 Convention as amended;

(iii) The possession or purchase of any narcotic drug or psychotropic substance for the purpose of any of the activities enumerated in (i) above;

(iv) The manufacture, transport or distribution of equipment, materials or of substances listed in Table 1 and Table II, knowing that they are to be used in or for the illicit cultivation, production or manufacture of narcotic drugs, or psychotropic substances;

(v) The organization, management or financing of any of the offences enumerated in (i), (ii), (iii) or (iv) above;".

"IT-TIENI SKEDA

(Article 2)

*Reat kontra l-liġi dwar mediċini jew narkotiċi perikolużi

*Transazzjonijiet illegali f'armi u f'armamenti

*Tressiq ta' kummerċ ta' persuni taħt l-eta' jew ta' nisa jew irġiel għal skopijiet immorali

*Negozju ta' skjavi

*Piraterija

*Ħtif jew sekwestru illegali ta' persuna

*Omiċidju volontarju

*Offiża gravi volontarja kontra l-persuna

*Rikatt.".

"L" Delete the Schedule to the Act and substitute therefor the two new Schedules as First Schedule and Second Schedule respectively.

"FIRST SCHEDULE

(Section 2)

SECOND SCHEDULE

(Section 2)

*An offence against the law relating to dangerous drugs or narcotics

*Illegal dealing in arms and armaments

*Procuring, or trafficking in, women or young persons for immoral purposes

*Dealing in slaves

*Piracy

*Kidnapping

*Wilful homicide

*Wilful grevious bodily harm

*Blackmail

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Evarist Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Xtaqt nitlob punt ta' kjarifika.

Qed nifhem tajjeb li persuna li tinstab ħatja ta' money laundering jew attivita' simili mill-qorti barranija taqa' wkoll taħt dan?.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli

ONOR.

JOHN DALLI: Jien m'iniex avukat, pero' jekk sar blackmail f'Timbuctoo u l-flus tiegħu qed jiġu maħsula Malta, ma jimportax li r-reat li qed jagħti lok għall-money laundering sar barra minn Malta.

Jekk il- money laundering qed isir f'Malta xorta hu reat.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jien qed nistaqsi jekk persuna li nstabet ħatja ta' money laundering f'pajjiż ieħor, per eżempju mill-Qorti Taljana, tistax tiġi tifaħ attivita' hawn.

ONOR.

JOHN DALLI: Dak imbagħad wieħed irid jara jekk jagħtuhiex liċenzja biex tiftaħ, imma ma taqax taħt din il-liġi għax ma tkunx għamlet reat taħt din il-liġi.

Pero' jekk bniedem inqabad b'money laundering barra u jiġi biex jiftaħ xi attivita' hawn, m'għandux jingħata linċenzja biex jopera.

ONOR.

TONIO BORG: Waqt li fiċ-Ċivil wieħed jista' jirrikonoxxi sentenzi ta' barra minn Malta, fil-Kriminal huwa diffiċli biex tagħmel hekk, ħlief fil-Konvenzjoni li teżisti li priġunier jiġi kkundannat u ġġibu jiskonta s- sentenza hawn Malta.

Pero', ma naf l-ebda każ li pajjiż irrikonoxxi sentenza kriminali ta' pajjiż ieħor.

Per eżempju, nagħtu kas li dan għandu villa f'Malta imma ma jagħmel l-ebda money laundering hawn.

Aħna ma nistgħux nikkonfiskaw dik il-proprjeta' jew inkella nużaw is-sentenza Taljana biex nikkonfiskawha.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Le, jien għidt jibda attivita' ekonomika hawn li m'hijiex ta' money laundering.

(Interruzzjonijiet) Veru, tista' titqies li qed jagħmilha hawn biex jagħmel il-money laundering.

ONOR.

TONIO BORG: Jekk wieħed jgħid li dik l-attivita' qed tintuża biex taħsel il-flus, allura jkun qed jikkommetti reat hawnhekk anke jekk ir-reat prinċipali li jkun ta lok għal dawk il-flus ikun sar l-Italja jew inkella xi mkien ieħor.

Qed insemmi l-Italja bħala eżempju.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ħalli nieħdu dawn il-konċetti wieħed wieħed u nibdew b'attivita' kriminali.

M'hemmx dubju li hawn aħna qegħdin nikkontemplaw l-istadju fejn ikun hemm ġudizzju, deċiżjoni fuq l- attivita', jiġifieri kien hemm sentenza ta' qorti li tgħid li kien hemm dak id-delitt.

Fil-konċett ta' attivita' kriminali aħna - li m'aħniex qrati - ma nistgħux ...

ONOR.

JOHN DALLI: Fl-emenda li qrajna m'aħniex ngħidu li anke m'hemmx deċiżjoni, li hemm att kriminali?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Dak hu li qed ngħid jien.

L-ispunt qed nieħdu mill-emenda.

Ma tista' qatt, tagħmel x'tagħmel, tgħid li hemm attivita' kriminali jekk m'hemmx ġudizzju li dik l-attivita' hija kriminali.

Ħadd ma jista' jarroga d-dritt tiegħu biex jgħid li dik l- attivita' hija kriminali.

Ma jistax ikun dan.

Meta għandna l-prinċipju sagrosant li kulħadd huwa meqjuż innoċenti sakemm jiġi ppruvat ħati, kif jista' jiġi xi ħadd u jgħid li dik il-persuna hija ħatja ta' attivita' kriminali jekk m'hemmx sentenza kontra tiegħu?

ONOR.

TONIO BORG: Jien niftakar li din iddiskutejna wkoll fil-Liġi tad- drogi - qed insemmi din il-Liġi għaliex ħafna provvedimenti huma simili ħafna - u niftakar l-eżempju li ingħata li kien li jista' jkun hemm reat li huwa preskritt pero' li imbagħad il-flus tiegħu jintuża bħala money laundering.

Mela għal fini ta' money laundering jeżisti reat imma r-reat l- ieħor ma tistax ....

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: F'dak il-każ wieħed jaċċettah imma fil- każijiet l-oħra le.

ONOR.

TONIO BORG: Jekk aħna qed ngħidu li anke reat li jsir barra minn Malta jekk imbagħad il-money laundering jsir Malta konness ma' dak ir-reat li sar barra minn Malta dak huwa reat ukoll.

Kif se jkollok is-sentenza ta' l-ewwel reat?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: M'għandekx reat.

ONOR.

TONIO BORG: F'Malta ma jkollokx żgur.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Tkun fejn tkun is-sentenza, fuq reat irid ikun hemm ġudizzju.

Inti qed tgħid li hu reat u jien nisfidak biex teħodni f'liema Qorti trid u nipprova li m'huwiex reat.

ONOR.

TONIO BORG: Din il-prova ma tistax issir fil-proċeduri tal-money laundering innifishom?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma trid issir.

Dak li qed nipprova ngħid.

ONOR.

TONIO BORG: Minn fejn toħroġ fil-liġi li ma tridx issir?

Fl- emenda hemm li m'hemmx għalfejn ikun hemm sentenza fuq l-ewwel reat imma fil-proċeduri ta' money laundering irid jiġi pprovat li dak huwa reat inkella ma jkunx hemm il-prova tal-money laundering.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Mela allura jridu jsiru żewġ akkużi; waħda tar-reat imbagħad fl-istess proċedura ta' money laundering ...

ONOR.

TONIO BORG: Jista' jkun li r-reat ikun sar minn persuna differenti li tkun qed tagħmel il-money laundering.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma allura xorta trid tistenna s-sentenza tal-persuna differenti.

ONOR.

TONIO BORG: Jekk, per eżempju, jien akkużat li rċevejt oġġetti li huma jew misruqa jew provenjenti minn reat, f'dak il-każ il-prova li dawn ikunu ġejjin minn reat isir fil-proċess ta' riċettazzjoni nnifsu.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le, għandek preżunzjoni bil-liġi li tgħidlek li inti tista' tipprova li mhux ġejjin minn reat u mhux li ġejjin.

Dik ma tagħmilx sens.

ONOR.

TONIO BORG: Il-ħalliel m'hemmx għalfejn ikun inqabad u m'hemmx għalfejn ikun hemm sentenza imma jrid jiġi pprovat mill-prosekuzzjoni li dawk l-oġġetti li nstabu għandu ġejjin minn dak ir-reat.

Issa jekk jirriżulta li mhux reat, jien niġi liberat minn riċettazzjoni,u hawn l- istess se jkun.

Qed ngħidu li m'hemmx għalfejn ikun hemm sentenza li sabet lil xi ħadd ħati ta' l-ewwel reat għal diversi raġunijiet pero' fil-money laundering, jekk jien jirnexxili nipprova li dawn m'humiex ġejjin minn reat għax reat ma sar qatt - anke bi provi ċirkostanzjali - jien niġi liberat.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ħalli nerġgħu nanalizzaw x'aħna ngħidu eżatt.

Hemm persuna li kkommettit reat imbagħad hemm persuna oħra li kkommettit l-offiża tal-money laundering jiġifieri li r-rikavat mill-ewwel reat se taħslu.

Issa jekk inti b'xi mod ma tistabbilix li dik il-proprjeta' li qed tinħasel verament ġejja minn reat, din ma tistax tassumiha.

Kif tista' tassumiha?

Dik hija l-ewwel ħaġa li trid tipprova fil-money laundering, li l-proprjeta' li qed taħsel ġejja minn reat.

Imma kif tista' tassumiha din?

ONOR.

TONIO BORG: Jiena stess għidtlek li trid tipprovaha.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Iva imma bil-maqlub qed ngħidu.

Nassumuha din.

Mela allura biex tipprova li ġejja minn reat ...

Min se jagħmel din il-prova?

Jew tkun diġa saret il-prova jew trid tagħmilha int. Mela jekk tkun diġa saret, paċifiku, saret il-prova.

Jekk trid tagħmilha, fil- proċedura trid tagħmel proċedura oħra imma trid tagħmel dik il-proċedura l- ewwel u meta tagħmel dik il-proċedura, anke fl-istess proċedura, tkun ipprovajt il-premessa tar-reat, tkun stabbilejta imma trid tagħmilha din u mhux trid tassumiha.

Ma tistax tassumiha.

Aħna l-ewwel qed nitkellmu fuq attivita' kriminali u qed nikkontemplaw li fid-definizzjoni meta tgħid attivita' kriminali, la qed titkellem fuq reat, f'xi mument hemm deċiżjoni li sar dak ir-reat, u allura m'hemmx ... (interruzzjonijiet) Għalhekk qed ngħid f'xi mument.

Issa meta nagħmlu l- proċeduri rridu nipprovdu li jew qabel jew f'dak il-mument irid ikun prova tar-reat.

Issa jekk jiena għamilt ir-reat - id-delitt - u sieħbi qed jiġi akkużat bil-money laundering, jiġifieri m'aħniex fl-istess proċeduri, f'dawk il-proċeduri ma tistax issir il-prova tad-delitt tiegħi.

Dan ma jistax jiddefendi ruħu billi jgħid "Jien ma kkommettejtx ir-reat".

Kif jista' jagħmlu dan?

Jien irrid niddefendi ruħi.

Mela allura bilfors trid tassumi li l-persuna li għamlet l-attivita' kriminali - money laundering in itself is a criminal activity, imma mhux għal dik qed nirreferu - trid tkun jew fl-istess proċeduri tal-money laundering, għax tkun hi li għamlet il- money laudering ukoll, jew akkużata fl-istess proċeduri, jew il-proċeduri tagħha diġa' saru.

Inkella kif qed tieħu dawn proċeduri kontra l-money laundering?

Id-delitt tiegħi li għamilt l-attivita' kriminali fejn jiġi ppruvat?

ONOR.

TONIO BORG: Ejja ngħidu li nsterqu għax tas-serq ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ippermettili, għax kull darba li nieħdu eżempju jkollu elementi partikolari.

Ejja niddiskutu l-prinċipju u mbagħad napplikaw dan il-prinċipju għal kull kontinġenza.

ONOR.

TONIO BORG: Il-prinċipju jeżisti wkoll.

Fir-riċettazzjoni, anke jekk m'hemmx sentenza li sar serq għaliex il-ħalliel...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma hemm l-oġġett misruq.

ONOR.

TONIO BORG: Il-prova li nsteraq mingħand is-sid jiġifieri li jiena kelli dak l-oġġett ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le, għax hemm l-oġġett misruq.

ONOR.

TONIO BORG: F'riċettazzjoni il-prova kif issir?

Jiġi s-sid u jgħid li nsteraq l-oġġett.

Mela l-fatt li l-oġġett qiegħed għandi u ma tajtx spjegazzjoni kif ġie għandi skond il-liġi, neħel tar-riċettazzjoni.

Għaliex f'dan il-każ ma jistax isir l-istess?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ipprova ifhem.

Jien qed ngħid li inti għandek xi ħaġa li huwa stabbilit li hija misruqa.

Huwa stabbilit li l- oġġett huwa misruq u m'hux min seraqha.

ONOR.

TONIO BORG: Fejn jiġi stabbilit?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Bilfors għaliex inkella fuq kull oġġett li għandi takkużani b'riċettazzjoni.

ONOR.

TONIO BORG: Fejn jiġi stabbilit, mhux fil-proċedura tar- riċettazzjoni?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le.

Jiena għamilt rapport li tteħditli l- karozza u nstab li kien qed jużaha l-Onor.

Portelli.

Hu jrid jipprova kif ġiet għandu imma li l-oġġett huwa misruq ġie stabbilit.

Min ħadhieli ma ġiex stabbilit għax forsi għada pitgħada jirriżulta li ħadhieli xi ħadd ieħor.

Issa li qed ngħidu huwa dan.

Jekk wieħed huwa akkużat biss b'laundering, qabel jew fl-istess proċeduri jrid ikun hemm assodat l- attivita' kriminali.

ONOR.

TONIO BORG: S'hemm naqbel imma li ma nistax nifhem huwa għaliex ma tistax issir.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien qed ngħidlek mhux għaliex ma tistax issir.

Jiena qed ngħidlek li jekk il-persuna akkużata bil-money laundering m'hijiex l-istess persuna li kkommettiet l-attivita' kriminali, ladarba l- money laundering hija fuq il-premessa ta' l-attivita' kriminali, il-prova ta' l-attivita' kriminali tkun jew saret qabel jew trid issir f'dik il- proċedura.

Imma ladarba min għamel l-attivita' kriminali mhux qed jiġi pproċessat fl-istess proċediment tal-money laundering, il-proċediment tiegħu jrid isir jew separat imma qabel.

ONOR.

TONIO BORG: Ma jistax isir bi provi oħra?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Provi oħra kif?

Provi oħra tar-reat?

ONOR.

TONIO BORG: Iva.

Għaliex ma jistax isir hekk?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Qed jgħidlek li ġie kommess delitt, speċifikaha.

ONOR.

TONIO BORG: Imma mhux jinstab ħati b'sentenza.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien ma jinteressanix min instab ħati.

Jien li jinteressani hu li meta qed tgħid li sar delitt trid tipprova li sar delitt.

Xi ħadd irid jiddeċiedi li sar delitt.

(Interruzzjonijiet) Ma jinteressanix min għamlu.

Dan mhux bħal qtil meta persuna tkun instabet mejta u ġie aċċertat li m'hijiex kawża naturali u allura xi ħadd ikun qatilha.

Din hija proprjeta' għand bniedem.

Issa kif tista' tassumi li din il-proprjeta' tkun ġejja minn attivita' kriminali jekk lilu tgħidlu li tippreżumi li kull proprjeta' li għandu ġejja minn attivita' kriminali u l- oneru tal-prova qiegħda fuqu.

Jekk irridu nagħmluha hekk, għandna nagħmluha hekk imma rridu nkunu nafu x'aħna nagħmlu.

Trid tipprova li l- attivita' kriminali tkun saret.

Issa minn min tkun saret jien ma jinteressanix.

Għalhekk irridu nsibu formola kif nissodisfaw dawn il- prinċipji.

ONOR.

TONIO BORG: Kif inhi l-liġi dan tkoprih.

Issa aħna mhux qed naqblu jekk dan l-Abbozz ta' Liġi jkoprix dan.

Ma tistax issib ċirkostanzi jew provi oħra li r-reat ikun sar fil-proċeduri kontra tiegħi tal-money laundering?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jekk jien akkużat b'money laundering kif tippretendi li jien għandi x-xjenza ta' min se jipprova bi provi ċirkostanzjali li dawk il-flus ikunu ġejjin minn reat?

Jekk jien kaxxier il-bank kif jista' jkolli din il-fakulta'?

ONOR.TONIO BORG: Imma m'hemmx prova.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Inti jirnexxilek tagħmilha l-prova fil- proċeduri kontra tiegħek għax għandek l-apparat tal-Gvern kollu u ta' l- investigazzjoni imma jien x'apparat għandi bil-provi ċirkostanzjali?

Ara x- xalata għandhom il-kostituzzjonalisti!

Hemmhekk mhux hekk tirraġuna kieku!

ONOR.

JOHN DALLI: Il-parir li għandi jien hu li huwa essenzjali li ma norbtux il-crime tal-money laundering per se ma' sentenza li tkun ingħatat il-Qorti għax nitilfu ħafna mill-possibbiltajiet ta' proċeduri kontra min ikun issuspettat li qed jagħmel money laundering.Li qed ngħidu huwa li sakemm wieħed ikollu anke circumstantial evidence li l-flus li qed jiġu proċessati mis-sistema - għax fuq hekk qed nitkellmu - huma flus li qed jiġu minn xi reat speċifikat fis-schedues li se nippreżentaw, għandna nagħmlu proċeduri neċessarji.

U din hija wkoll stat ta' fatt li jeżisti f'ċerti pajjiżi, bħall-Kanada.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma trid tiddistingwi bejn min huwa akkużat b'money laundering, li huwa l-proprjetarju tal-proprjeta' li inti qed tissuspetta li ġejja mill-attivita' kriminali, u min qed jaħsel il- proprjeta' ta' ħaddieħor li għamel l-attivita' kriminali.

Trid tidistingwi bejn każ u ieħor.

Fl-ewwel każ tista' tassumi li trid għax ma nsibx diffikulta' imma fit-tieni każ ma tistax tassumiha biss min hu akkużat b'money laundering ta' flus ta' ħaddieħor u proprjeta' ta' ħaddieħor.

Ma tistax tassumi hekk jekk ma tipprovax li l-attivita' kriminali veru saret.

Ħalli nieħdu eżempju biex kulħadd ikun jista' jifhem sew.

Per eżempju, jiġi Toto Riina hawn Malta biex jixtri xi proprjeta'.

Jien għandi nassumi li l-flus li se jġib biex jagħmel il-money laundering tagħhom ġejjin minn attivita' kriminali?

Issa rrispondini fuq din.

(Interruzzjonijiet) Imma kif nistgħu nagħmlu hekk?

Kieku ġibt nota ta' bank li n-numru tagħha jipprovaw jorbtu ma' xi ostaġġ ta' persuna jew inkella serq ta' flus, allura iva.

ONOR.

TONIO BORG: Imma naqblu li f'dawk il-proċeduri trid issir il- prova li dawk il-flus ġew minn attivita' kriminali?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Il-proċeduri ma tistax tagħmilhom għax f'dan il-każ, dan ġie għandek u allura imbagħad bilfors tkun akkużat.

(Interruzzjonijiet) Imma inti kif tista' tiddefendi ...

ONOR.

TONIO BORG: Il-prova min se jagħmilha?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien hawn qed nassumi.

Inti trid tipprova li l-flus m'humiex ġejjin mill-attivita' kriminali.

Allura, inti kif tista' tagħmel dik il-prova fuqi.

Nerġa' nirrepeti l-istess eżempju fejn Toto Riina ġie għandek u allura inti tkun akkużat b'money laundering.

Issa kif se tipprova li mhux veru għamilt l-attivita' kriminali?

ONOR.

TONIO BORG: Waqt il-proċeduri ta' money laundering, min jagħmel il- prova tal-money laundering?

Mhux il-prosekuzzjoni?

Il-preżunzjoni qiegħda li proprjeta' immobbiljari kollha hija frott tar-reat għar-rigward tal- proċeduri tal-konkwisti imma dwar l-element tar-reat m'hemmx preżunzjoni li dawn ġejjin minn reat.

Il-prosekuzzjoni għandha l-oneru li fil-proċeduri tal-money laundering il-money laundering isir bi flus minn reat.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Kif tista' tagħti l-provi tal- prosekuzzjoni jekk dawn ma jirrigwardawx lilek?

ONOR.

TONIO BORG: Għax inti semmejt il-preżunzjoni.

M'hemmx preżunzjoni.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Kif tista' mingħand il-persuna akkużata bil-money laundering, tippretendi li tista' tagħmel kontestazzjoni li fl- flus tiegħi jiena m'għamiltomx minn attivita' kriminali?

Jekk jiena ma nistax nikkontestaha, kif tista' tpoġġini f'din il-pożizzjoni?

Inti li ġejt akkużat b'money laundering, kif tista' tikkontesta l-provi indizjarji tal-prosekuzzjoni li l-flus li inti ħsilt, li huma tiegħi, jiena m'għamilthomx minn attivita' kriminali?

ONOR.

TONIO BORG: Bl-istess mod bħalma l-prosekuzzjoni trid tipprova li ġejjin minn attivita' kriminali.

Trid tikkontrolla dawk ix-xhieda.

Allura mhux fuq il-prosekuzzjoni se jibqa?

Saret attivita' kriminali in the first place.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jekk ma jkunx hemm diġa' sentenza ta' attivita' kriminali, jien, li għad irrid niġi proċessat dwar dik l- attivita', nista' noħroġ liberat.

Mela dak li pprovat il-prosekuzzjoni fil- każ tiegħek jinstab li fil-fatt kien infondat u għalhekk qed ngħidlek li l- ewwel bilfors trid issir il-prova ta' l-attivita' kriminali.

ONOR.

JOHN DALLI: Qegħdin ngħidu f'sitwazzjoni fejn taf li hemm blackmail u għaddew flus għal dan l-iskop, pero' jekk bniedem li kien qed jiġi akkużat b'dak il-blackmail u għal xi raġuni jew oħra ġie liberat, ma jfissirx li aħna se nwaqqfu l-att tal-money laundering minn flus li ġejjin minn blackmail għar-raġuni li m'hemmx sentenza speċifika ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Bilfors trid twaqqafhom.

Jiena ngħidlek li int qed tassumi li l-flus li jien ħsilt ġejjin mir-reat, ġie ipprovat li m'hemmx reat għax ġie liberat ...

ONOR.

JOHN DALLI: M'iniex ngħid li ġie ppruvat li m'hemmx reat, ġie ppruvat li jien m'għamiltx ir-reat, imma r-reat jista' jkun li sar.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Allura trid tispeċifika f'liema ċirkostanzi.

Nagħtu kas ġejt liberat għal insuffiċjenza tal-prova.

Allura tista' tkompli tassumi li sar ir-reat?

ONOR.

JOHN DALLI: Jekk ikun hemm insuffiċjenza ta' prova minħabba l- identita' ta' min għamel ir-reat, tista' tkun money laundering imma jekk l- insuffiċjenza tal-prova hija dwar jekk sarx ir-reat innifsu imbagħad hemmhekk il-prosekuzzjoni għandha l-problemi biex tipprovah, imma mhux tgħid li għax ġie liberat b'insuffiċjenza tal-provi fir-reat oriġinali m'hemmx il-money laundering.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: M'hux għalhekk qed ngħid li bilfors l- ewwel irid ikun hemm il-proċeduri dwar l-attivita' kriminali.

L-ewwel iridu jkunu saru dawk il-proċeduri.

ONOR.

JOHN DALLI: In konnessjoni ma' l-emendi li ressaqt għandi wkoll l- emendi ta' l-iskedi li nixtieq li jkunu annessi.

Pero' fuq din il- kwestjoni rrid ngħid li l-pożizzjoni hi li aħna nħossu li dawn il-proċeduri huma fundamentali għall-affarijiet li qed nagħmlu, fis-sens li jrid ikun hemm każ li tipproċedi kontra xi ħadd li qed tissuspetta li qed jagħmel money laundering, anke jekk f'idejk m'hemmx diġa' sentenza tal-qorti li qed takkuża lil xi ħadd speċifiku jew sabet lil xi ħadd speċifiku ħati tar- reat li minnu ġej il-money laundering.

F'dawn iċ-ċirkostanzi hija l- proċedura internazzjonali li jekk dan ma jkunx il-każ allura nkunu qed nivvizzjaw il-bażi kollha li fuqha topera l-liġi.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ma naqbilx lanqas per prinċipju anzi nħoss li din il-pożizzjoni hija anti-kostituzzjonali.

Niġu issa għal kwestjoni oħra.

Meta bniedem jiġi biex jiddepożita f'bank flus li jkunu ġejjin minn attivita' kriminali, id-depożitu fih innifsu, qed nikkontemplaw li huwa money laundering?

Id-depożitu biss, mhux imbagħad se nirtira l-flus, imma se niddepożitahom biex inkompli nipperċepixxi l- imgħaxijiet.

ONOR.

JOHN DALLI: Jekk hu jaf li ġejjin minn attivita' kriminali u jiddepożitahom, iva huma money laundering.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Mela jien qed nittrasforma l-proprjeta'?

ONOR.

JOHN DALLI: Dażgur, qed tittrasformahom minn cash għal depożitu f'bank.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Mela dik trasformazzjoni!

ONOR.

JOHN DALLI: U żgur li trasformazzjoni.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Dażgur li le.

X'jiġifieri?

Mela jien meta nisilfek flus ...

Jien qed nislef il-flus lill-bank bl-obbligu tar- rifusjoni.

ONOR.

TONIO BORG: Fil-każ ta' self, l-ownership ma jgħaddix f'każ ta' mewt?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma x'għandu x'jaqsam?

ONOR TONIO BORG: Ma taqax taħt definizzjoni?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNCI: Jien qed ngħid li meta qed nitkellmu fuq konverżjoni ta' proprjeta' qed immorru għal stadju ta' wara u mhux l- istadju inizzjali tad-depożitu.

ONOR.

TONIO BORG: Jien naħseb li d-definizzjoni ta' money laundering taqa' għax tgħid li conversion or transfer of property ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Iva, dik li qed nipprova ngħid.

Hemmhekk irridu ninkludu anke depożitu fil-bank?

ONOR.

TONIO BORG: Le.

Hemm żewġ issues; l-ewwel kwestjoni hija jekk id- depożitu huwiex covered minn dan l-Abbozz ta' Liġi u t-tieni hija jekk għandhiex tkun covered.

Jiġifieri dawn huma żewġ affarijiet differenti.

Jien naħseb li depożitu huwa covered għax id-depożitu huwa self.

(Interruzzjoniijiet) Imma mil-lat legali tiġi meqjusa li l-proprjeta' tal- ħaġa, anke mobbli, tkun għaddiet bil-mewt, imbagħad għandek l-obbligu li tatiha lura, imma tkun diġa' saret fil-każ ta' flus.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Hemm xi kjarifika li sempliċi depożitu huwa transfer tal-proprjeta' kif inhi hawn, jiġifieri ta' conversion or transfer of property?

ONOR.

TONIO BORG: Hemm żewġ provvedimenti ta' money laundering; waħda taħt "conversion or transfer" u l-oħra taħt "retention", għax property tinkludi kollox, anke affarijiet mobbli.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le.

Il-konverżjoni qed issir bi skop for the purpose of concealing eċċ., imma f'każ ta' depożiti ma jsirx hekk.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt wieħed jista' jagħmel depożitu mbagħad jissellef separatament fuq id-depożitu li jkun għamel u juża dan id- depożitu bħala garanzija.

Jiġifieri mhux neċessarjament ikun daħal f'dak id-depożitu mbagħad reġa' ġibed il-flus.

Huwa jkun ġibed il-flus b'mod indirett waqt li juża d-depożitu.

Id-depożitu huwa l-ewwel pass ta' l- eżerċizzju ta' money laundering.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Allura, jekk dan id-depożitu jkun l-ewwel u l-uniku pass, għax ma tistax tieħu dejjem l-aħjar kontinġenza, li ma jissellef xejn?

B'hekk li ddepożitajt il-flus fil-bank tkun saret for the purpose of concealing.

ONOR.

TONIO BORG: F'dak il-każ, din taqa' taħt id-definizzjoni bħala conversion or transfer of property, pero' xorta waħda jrid jiġi pprovat li dak id-depożitu sar for the purpose of concealing or disguising.

Jekk ma jsirx dan, m'hemmx money laundering.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien dak li qed ngħid.

Mela l-każ ta' dak li jagħmel sempliċement depożitu biex huwa jkun jista' jieħu l-imgħax mill-bank, ma jkunx każ ta' money laundering.

ONOR.

TONIO BORG: Imma skond jekk ikunx concealing or disguising.

ONOR.

JOHN DALLI: Onorevoli, ħalli nagħti eżempju.

Jekk jien għandi bagalja bil-flus mill-blackmail - biex nibqa' fuq l-istess argument - u dawn il-flus ħadthom il-bank biex niddepożitahom, allura hemm niġi li I have converted the nature of the money.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien mhux għal dik qed ngħid imma qed nirreferi for the purpose of concealing.

ONOR.

JOHN DALLI: Per eżempju, jista' jkun li nkun poġġejt il-flus f'ismi minflok f'isem il-blackmailer.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Meta minn negozju leċitu - mhux minn attivita' kriminali - jirnexxilek tagħmel senduq sħiħ flus, mhux il-bank trid tieħdu biex tiddepożitah?

ONOR.

JOHN DALLI: Nista', per eżempju, inpoġġih f'ismi minflok f'isem il-blackmailer, but I'm still in the origin.

F'dak il-każ, m'hemmx money laundering għax ġej minn negozju leċitu, pero' meta l-flus qegħdin għandi, u naf li ġejjin minn xi ħaġa illeċita, u mmur niddepożithom il-bank, I am converting that money.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Aħna qegħdin nitkellmu dwar l-intenzjoni wara l-fatt li ġew concealed u mhux fuq il-conversion.

ONOR.

TONIO BORG: Naħseb li depożitu jaqa' taħt conversion or transfer of property.

Pero' hemm żewġ elementi oħra li huma disguising or concealing the origin u assisting any person or persons involved or concerned in criminal activity.

Naħseb li ċerti depożiti jaqgħu taħt dawn id-definizzjonijiet.

Jekk inkun naf li persuna ġiet kundannata mill-qorti, jista' jkun li meta nircievi depożiti tagħha, inkun qed nassisti lil dik il-persuna biex il-frott tar-reat tagħha jakkumula profitti oħrajn fuq dak il-profitt.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jekk bniedem jiġi biex jiddepożita Lm1 miljun li jkunu ġejjin minn attivita' kriminali u ma jagħżilx li tinżammlu l-withholding tax ħalli l-Commissioner of Inland Revenue jkun jaf kemm għandu flus depożitati u jintaxxah fuqhom - naturalment jibqa' jieħu l- imgħaxijiet fuqhom - ikun qed jiġi sodisfatt xi wieħed minn dawk it-tliet elementi?

ONOR.

TONIO BORG: Jekk ibiddel l-isem fid-depożitu naqblu li hemm l- elementi tal-concealment.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: U jekk ma jbiddlux?

Teħux l-aħjar ipotesi, Onor. Tonio Borg.

Dejjem hekk tagħmlu, tistrieħu fuq l-aħjar ipotesi.

Imma fil-fatt bil-maqlub trid tagħmel.

ONOR.

TONIO BORG: Nieħdu l-każ li xi ħadd jisraq imbagħad ipoġġi l-flus fuq ismu stess.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jekk jien sraqt jew għamiilt xi reat ieħor, u l-flus li akkwistajt immur biex niddepożitahom fuq ismi ...

ONOR.

TONIO BORG: Jekk l-iskrivan tal-bank jkun jaf b'dan kollu, jaqa' taħt il-klawsola dwar assisting a person who has committed a criminal activity.

Għaliex le?

ONOR.

KARMENU MIFSUB BONNICI: X'jiġifieri?

Mela m'hijiex ħaġa normali li kull min għandu sold jiddepożitah il-bank?

ONOR.

JOHN DALLI: Imma aħna x'irridu nagħmlu?

Aħna rridu naqbdu dawn ir- reati u dawn trid taqbadhom kemm jista' jkun fl-oriġini tagħhom.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Taqbad ir-reat ta' l-attivita' kriminali, jew tal-money laundering?

ONOR.

JOHN DALLI: Jien issa qed nitkellem fuq il-money laundering.

Aħna ma rridux li jsir money laundering.

Dak hu l-konċett kollu.

Ma tistax tassumi li kull depożitu li se jsir fil-bank se jibqa' fil-bank - mhux se jintuża jew jittieħed - u tiffriża kull azzjoni sakemm xi ħadd jiġbed dak id-depożitu.

GĦalhekk trid tieħu azzjoni immedjata biex isir l-ewwel pass.

Hawnhekk qed nassumu ħafna affarijiet bħalma qed nassumu li meta xi ħadd jinqabad, il-proprjeta' kollha tkun ġejja mill-money laundering.

Inti trid tassumi li dak beda proċess biex jagħmel il-money laundering jekk taħseb li l-affarijiet kienu ħżiena.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Iva, imma wara li tassumi dan, meta tmur il-qorti trid tipprova wieħed mit-tliet elementi li stabbilejt u ma tibqax tassumi biss.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma almenu trid tibda t-triq tal-prova bid-depożitu.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ma tistax tagħmel dan li qed tgħid inti.

Mela meta jitressaq bniedem il-qorti, se tgħidlu li almenu bdejt?

Inti jrid ikollok l-elementi biex tippruvahom.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma inti jrid ikollok il-mezzi neċessarji biex tibda.

Jekk ma jkollokx il-mezzi biex tibda, ma tkunx tista' tkompli.

ONOR.

TONIO BORG: F'din id-diskussjoni l-ewwel konna qed naħsbu li depożitu ma jaqax taħt id-definizzjoni u mbagħad wasalna f'konklużjoni li d- depożiti jaqgħu taħt id-definizzjoni.

Issa qed naraw jekk kull depożitu jaqax taħt id-definizzjoni.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Il-purpose trid tinqata' barra biex inti tkun ċert.

Jekk inti se tintrabat li trid tipprova one of the three elements, inti se tfalli f'sempliċi depożitu.

F'każ ta' trasformazzjoni, ta' conversion jew ta' depożitu sempliċi, dak l-element trid tippruvah u jekk ma jirnexxielekx tipprovah, fil-fatt innifsu ma jkunx hemm money laundering.

GĦalhekk trid tneħħi l-elementi biex tibqa' fuq il-fatt biss għax inkella tagħmel an obstacle li trid tissuperah biex ikun hemm money laundering.

ONOR.

JOHN DALLI: Din trid tagħmilha iktar wiesgħa, jiġifieri tista' taqbad iktar nies għax m'hemmx il-ħtieġa li tipprova iżjed.

L-unika problema li qed insibu aħna hija li din id-definizzjoni li qed nagħmlu hija d-definizzjoni internazzjonali ta' money laundering li jeżistu fil-liġijiet internazzjonali kollha ta' money laundering illum.

Billi nħarrxuha iktar minn ta' pajjiżi oħra ma tagħmlilniex differenza lilna, anzi nkunu inkonsistenti.

ONOR.

KARMENU MIFUSD BONNICI: Ejja naraw jekk għandniex nieħdu dan il- pass jew le.

Mhux se nagħmlu dan b'kapriċċ.

Huwa fatt illi jekk aħna ngħidu li dan il-fatt ta' conversion irid ikun sar b'dik l-intenzjoni, fil- qorti trid tipprova wkoll dik l-intenzjoni.

M'hemmx kwestjoni fuqha.

Jien jidhirli li min irid jissopprimi l-money laundering għandu jkun biżżejjed li jiġi sodisfatt il-fatt li qed ssir il-conversion u li min qed jagħmel il-conversion jaf li l-proprjeta' ġejja minn attivita' kriminali, u mhux li hu qed jagħmel il-conversion biex jgħatti lil xi ħadd.

Il-fatt biss li saret il-conversion għandu jkun biżżejjed għax inkella se toħloq ostaklu ieħor żejjed li jrid jiġi ipprovat mill-prosekuzzjoni.

Għandna nkunu sodisfatti li min jaf li għandu proprjeta' ġejja minn attivita' kriminali speċifika m'għandux jgħin lil min jikkonvertiha.

Mela allura kif pajjiżi oħra jirrikjedu element ieħor ukoll?

Dak li jingħad mil-lat spjegattiv hija ħaġa imma dak li hemm fit-test tal-liġijiet hija ħaġa oħra.

Aħna qed nikkwotaw testijiet tal-liġijiet jew spjegazzjonijiet li jingħataw?

Spegazzjonijiet li jingħataw huma ħaġa u testijiet tal-liġijiet huma ħaġa oħra.

ONOR.

JOHN DALLI: Aħna qed nikkwotaw il-legal text ta' pajjiżi fejn hemm Money Laundering Act.

Dan huwa l-legal text fil-Vienna Convention.

ONOR.

KARMENU MIFUSD BONNICI: Fil-Convention ikun hemm spjegazzjoni wkoll imma mbagħad meta tadatta l-liġijiet fuq il-Convention mhux neċessarjament .....

ONOR.

JOHN DALLI: Għalija nistgħu nneħħu l-aħħar tliet linji imma naħseb li b'hekk inkunu qed inħarrxu ....

Il-liġi tagħna tkun differenti minn ta' pajjiżi oħra.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Min ikun għamel l-attivita' kriminali u jmur iħallas it-taxxa bil-flus rikavati minn din l-attivita', il-Commissioner of Inland Revenue ikun liable għal money laundering?

ONOR.

JOHN DALLI: Neħduhomlu żgur!

KARMENU MIFSUD BONNICI: Għax anke min ikun aċċetta depożitu jkun ħadhom.

ONOR.

JOHN DALLI: B'daqshekk dak ma jkunx qed jikkonverti iżda jkun qed iħallas kont.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Issa niġu għall-element l-ieħor li hu l-iktar diffiċli u ma nafx kif dan tista' taħrab minnu.

F'paragrafu 2 (1) (ii) insibu mniżżel hekk:

" ... knowing that such property is derived directly or indirectly from ciminal activity or ffrom an act or acts of participation in criminal activity;".

Issa qed naraw l-element ta' jekk wieħed ikunx jaf li dik il-proprjeta' ġejja minn attivita' kriminali.

Biex tissodisfa l-prova ta' l-element ta' għarfien li dik il-proprjeta' ġejja minn attivita' kriminali trid tagħmel żewġ affarijiet; trid tipprova l-istat ta' fatt li hu kien jaf, kif ukoll li kien jaf li ġejja minn attivita' kriminali.

Issa kif se tipprova dawn iż-żewġ ħwejjeġ?

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: L-intenzjoni f'kull każ toħroġ mill-fatti, mill-provi u mill-indizji.

Jekk wieħed jgħid li ma kienx jaf, ma jfissirx li ma kellux l-intenzjoni.

Il-prosekuzzjoni jkollha l-provi biex turi li ċ- ċirkostanzi li fihom sar in-negozju u t-tip ta' persuna ma' min sar in- negozju kien jaf li ġej minn reat.

Hekk se nidħlu fit-tieni diskussjoni li m'hemmx għalfejn ikun hemm, purche' li tirriżulta mill-provi.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Din id-diskussjoni diġa' qanqalnieha.

M'hux qed nirreferi għall-provi fil-qorti imma minn min qed jiġi akkużat hu f'dak il-mument li għamel il-money laundering tant xhur jew snin qabel.

Allura minkejja li dak li jgħidu l-konvenzjonijiet internazzjonali, min kien f'qagħda li jmessu ssuspetta l-provenjenza tainted ta' dik il- proprjeta' ...

Bniedem f'ċirkostanzi raġjonevoli imessu ssuspetta dan.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt il-provvedimenti tar-regolamenti kollha li se jkunu mal-liġi se jagħtu regoli speċifiċi ta' kif wieħed għandu jieħu l- prekawzjonijiet kollha biex isir jaf li t-tranżazzjonijiet jistgħu jkunu tranżazzjonijiet ta' money laundering.

Jekk wieħed ma jkunx ħa dawk il- prekawzjonijiet li qed nispeċifikaw, se jiġi assunt bil-liġi li hu messu kien jaf.

Dan ifisser li l-kwestjoni ta' "messu kien jaf" hija fil-konċett ta' dak li qed nagħmlu.

Il-bank suppost ikollu l-proċeduri ta' kif għandu jsir ir-rapport u għandu bżonn ikollu wkoll training schemes biex in-nies tiegħu jkunu mħarrġin dwar kif isir il-money laundering.

Dan ifisser li jekk imbagħad jiġi stabbilit li ma sarx mill-bank, lil dan se ngħidulu "imissek kont taf u ma kontx taf għax ma għamiltx dawn il-proċeduri li kellek tagħmel".

Pero' mbagħad "imissek kont taf" ma tridx tiftaħha f'punt li tista' teħodha ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma meta qed nagħmlu definizzjoni ta' "delitt", irridu nispeċifikawh b'dawn l-elementi fid-definizzjoni tad- delitt.

X'inhuma l-elementi li jridu jiġu sodisfatti biex jinkixef id- delitt tal-money laundering?

Jekk inti tgħid li dan kien jaf, tgħidx li fir-regolamenti se tagħmel li jekk ma osservax ċerta proċedura, huwa preżunt li kien jaf.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Chairman, din hija problema li ma tinqalax biss f'dawn it-tipi ta' reati imma anke fir-reat tal-riċettazzjoni.

Fl- interpretazzjoni tal-provvediment ta' din il-liġi qalu li jekk jiġi tifel ta' 13-il sena u jbiegħlek radio li jqum Lm100 b'lm10, allura hemmhekk hemm suspett għax imissek kont taf li hemm xi ħaġa li ma kenitx sew f'dak in- negozju li għamilt.

F'dak il-każ hemm il-prova ta' l-intenzjoni allavolja ma tkunx ammettejt u lanqas ma tkun saret prova verament.

Jista' jkun ukoll li jien ma tajtx kas, nagħmilha ta' iblaħ u nagħlaq għajnejja għall- fatt li qed nirċievi oġġett li ġej mir-reat meta suppost li nsir naf.

Jekk kellek suspett raġjonevoli li dawn ġejjin minn reat u xorta kien hemm l- interpretazzjoni tal-qrati fuq dan il-punt, nimmaġina li anke f'dan il-każ għandha tapplika l-istess interpretazzjoni.

ONOR.

JOHN DALLI: Aħna x'għandna quddiemna?

GĦandna żewġ persuni; il- bniedem li qed jagħmel il-laundering, jiġifieri għandu l-flus u jrid imexxihom, u l-bniedem l-ieħor li f'dan il-każ huwa l-impjegat ta' l- istituzzjoni li qed jirċievi dawn il-flus f'depożiti u affarijiet bħal dawn.

L-ewwel wieħed huwa knowing li qed jagħmel dan it-trasferiment tal- flus għal raġunijiet illeċiti, lit-tieni wieħed se ngħidulu li hu ħati ta' money laundering jekk hu jaf li dik it-tranżazzjoni - u dan fil-kontest ta' dak li kien qed jgħid l-Onor.

Mifsud Bonnici qabel - hija parti minn money laundering, jekk issa qed narawha from the receiver point of view.

In- knowing qed nissupportjawha bir-regolamenti fejn ngħidu xi proċeduri għandhom jittieħdu biex dan in-knowing ikun reali u mhux kulħadd jgħid li ma kienx jaf.

Aħna se nistaqsuh jekk għandux il-proċeduri in place biex ikun jaf u jekk ma jkollux allura aħna fir-regolamenti se ngħodduh li jmissu kien jaf.

Pero', dak li qiegħed in-naħa l-oħra tad-desk he's making the transaction knowingly.

Din id-definizzjoni għandha tkun covered anke fil-concealing or disguising.

ONOR.

TONIO BORG: Dawn l-affarijiet jistgħu jiġru lil kulħadd.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Nikkonsidraw l-iskedi wkoll issa?

ONOR.

JOHN DALLI: Iva nikkonsidraw l-iskedi.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: "An offence" naf li hi speċifikata għal trafficking, imma kif qegħda "an offence against the law" anke min għandu possess tad-droga hija offiża kontra l-istess liġi.

Mentri aħna speċifikajna trafficking u production imma kif inhi hawn qegħda "an offence".

ONOR.

JOHN DALLI: Qed nifhem il-punt, pero' jekk teħodha fil-final destination tagħhom din id-definizzjoni se tagħti lok għal flus li se jiġu depożitati.

Aħna qed ngħidu possession of drugs, il-possession għall-użu mhux se tagħti każ għal money laundering.

Jekk bniedem imexxiha tikkastigah imma "possession for use" ma tistax tagħti lok għal money laundering.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Issa fit-Tieni Skeda qed ngħidu

"Procuring, or trafficking in men, women or young persons for immoral purposes".

Jien nifhem għaliex il-white slavery għandna kemm jista' jkun nissopremuh, imma issa qed nikkreaw ukoll ir-reat ta' money laundering li ġej minn white slavery u naħseb li din hi xi ftit perikoluża.

Kif se nagħmlu biex il- banek jiddistingwu l-flus ta' bniedem li ġejjin minn white slavery jew minn xi attivita' oħra tiegħu?

(Interruzzjonijiet) X'jiġifieri taqbad!

Mhux taqbad il-white slavery, dawk taqbadhom kemm trid, imma jekk taqbadx lill- impjegati tal-bank.

Allura taqbad ukoll meta jiġu mħallsa in kind.

ONOR.

TONIO BORG: L-att sesswali għal skop ta' flus m'huwiex ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Se npoġġuhom f'diffikulta' kbira.

Dawn ma jistgħux jaċċettaw depożiti mingħand ċerti nies li għandhom ċerta fama.

Il- flus jistgħu jkunu ġejjin minn ...

ONOR.

TONIO BORG: Bil-liġi tagħna, persuna innifisha li toffri s- servizzi tagħha għal flus bi skop immorali, ma tkunx qed tagħmel reat sakemm ma tagħmilx xi ħaġa barra t-triq biex tiġbed lin-nies jieħdu dak is- servizz.

Min-naħa l-oħra huwa llegali li wieħed ikollu xogħol li jħaddem lil dawn in-nies biex jagħtu s-servizz u jagħmel qliegħ minn fuqhom.

Dak li qed jiġi deskritt fis-Second Schedule bħala attivita' kriminali fejn ma jistax isir il-ħasil tal-qliegħ ...

ONOR.

JOHN DALLI: Imma aħna qed nitkellmu anke fuq bażi internazzjonali.

Sfortunatament fid-dinja qed jiżviluppaw attivitajiet li qed isiru minn pajjiżi li għaddejjin minn ċerti trawmi ta' żvilupp.

Qed ikun hemm esplojtazzjoni ta' nies li effettivament qed jiġu mġarra minn post għal ieħor.

Aħna qed ngħidu li minn din it-tip ta' attivita' jistgħu jiġu bil- miljuni imma aħna ma rridux li dawn jiġu wżati f'pajjiżna biex minnhom isir dak it-tip ta' money laundering.

Per eżempju jekk jiġi Russu hawn li jkollu din it-tip ta' attivita' ta' tfajliet Russi u jġibhom għall-briedel fl-Ewropa, jekk dan jipprova jiġi biex iħaddimhom hawnhekk, dan huwa ħażin.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma hawnhekk inti qed tassumi li l- briedel huma immorali.

ONOR.

JOHN DALLI: Li hu ħażin hu li min iħaddem lil dawn it-tfajliet Russi jeħodhom fl-Ewropa biex ibiegħhom lis-sidien tal-briedel fl-Ewropa.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jekk ma taċċettax li hemm dik l-attivita' - mhux iġġib lin-nies jew tikri lin-nies - li fl-aħħar mill-aħħar l-att huwa mmorali, dan kollu jaqa' għax jekk ir-relazzjoni sesswali m'hijiex immorali, m'hemmx immoral purposes.

Dan hu servizz ieħor u xejn iktar!

ONOR.

TONIO BORG: Hemm differenza bejn dak li jagħmel servizz innifsu u bejn dak li jgħix minn fuq dak is-servizz filwaqt li jġiegħel lil ħaddieħor jagħmel hekk.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jekk is-servizz innifsu m'huwiex immorali kif hu immorali min jgħix minn fuqu?

Is-servizz li nagħtu aħna fil-qorti m'huwiex immorali fih innifsu imma jekk dan is-servizz fih innifsu jkun immorali...

Allura l-qofol hu jekk dan is-servizz huwiex immorali jew le.

ONOR.

TONIO BORG: Allura m'hemmx differenza bejn prostituta u dak li jgħix minn fuqha?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma inti qed tassumi li l-prostituta qed tagħmel xi ħaġa immorali?

Jien dak li qed ngħid.

Aħna mhux qed nitkellmu fuq illegal purposes imma qed nitkellmu fuq immoral purposes.

ONOR.

TONIO BORG: Illum l-att innifsu m'huwiex kontra l-liġi imma ...

(Interruzzjonijiet) Imma hemm trafficking minn ħaddieħor fuq ħaddieħor għax ma tistax tittraffika lilek innifsek; trafficking in men and women.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Inti tista' ġġib ħaddiem minn barra biex jaħdem f'pajjiżek u tista' ġġib bniedem minn barra minn Malta biex jagħti dak is-servizz f'pajjiżek.

Jekk dak is-servizz huwa immorali, dan huwa ħażin u jekk dak is-servizz m'huwiex immorali m'hemmx differenza bejniethom.

Jien għalhekk qed ngħidilkom li l-qofol ta' kollox hu jekk dak is-servizz huwiex immorali jew le.

ONOR.

TONIO BORG: Jista' jkun li dawn it-tnejn huma mmorali, pero' l- liġi tagħmel illegali ...

Jekk jien nigdeb, dan hu mmorali.

Jekk jien nigdeb fit-triq ma nkun għamilt l-ebda reat mentri jekk nigdeb taħt ġurament inkun għamilt reat.

Jekk nigdeb hawnhekk ma nafx x'se jiġri.

Imbagħad hemm ċerti affarijiet li huma kemm immorali kif ukoll illegali.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma hawnhekk mhux qed nitkellmu fuq xi ħaġa illegali imma fuq xi ħaġa immorali.

ONOR.

TONIO BORG: Imma d-definizzjoni, bil-mod kif inhi, bilfors trid tiġi illegali.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: GĦaliex?

Mhux for illegal purposes?

ONOR.

TONIO BORG: Fih innifsu trafficking in men and women bilfors huwa llegali għax it-trafficking hu fuq xi ħaddieħor.

Biex inġib eżempju, jekk inti tagħmel trafficking ma tkunx qed tagħmlu fuqek innifsek imma fuq ħaddieħor.

Dan il-każ żgur li ma japplikax għal min qed joffri s-servizzi imma għal min qed iġiegħel lil ħaddieħor joffri dak is-servizz kif ukoll jagħmel il-qliegħ minn fuqu.

GĦalhekk f'din għandna element ta' skjavitu' wkoll.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien naħseb li din ma tridx tiġi "immoral", imma "illegal".

(Interruzzjonijiet) Liema qorti se tiddeċiedi jekk din hijiex immorali jew le?

(Interruzzjonijiet) Aħna se niddeċiedu dan?

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Qed jiġbduli l-attenzjoni li fl-Extradition Act meta hemm il-lista tar-reati li dwarhom tista' tintalab l-estradizzjoni minn pajjiż għall-ieħor jintuża l-istess kliem, jiġifieri "għal skopijiet immorali".

Dwar għal liema tip ta' reati wieħed jista' jitlob l- extradition insibu l-istess "Procuring, or trafficing in women or young persons for immoral persons".

Issa fil-fatt żidna l-irġiel ukoll.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNIC: Dawn huma r-raġunijiet storiċi meta hawn Malta l-morali kienet il-liġi tal-pajjiż, imma issa ċ-ċirkostanzi qed jitbiddlu u dak li hu kkonsidrat immorali f'pajjiż m'huwiex ikkonsidrat iktar bħala immorali f'pajjiż ieħor.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi emenda "L" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "L" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi emenda "K" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "K" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi emenda "J" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "J" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 2 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 2, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Sar il-ħin għall-Aġġornament.

Fn'12.00 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-Viċi President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Sur President, nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għall-Erbgħa, 6 ta' Lulju, 1994 fis-6.00 p.m. b'din l-agenda:

Abbozz ta' Liġi dwar Taxxa fuq il-Valur Miżjud - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi kontra Money Laundering - Kumitat (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jirrikonoxxi Trusts - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi kontra Insider Dealing - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi dwar Segretezza Professjonali - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Attivitajiet Kummerċjali Internazzjonali ta' Malta - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi ta' Investiment - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ Bankarju - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda t-Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti - it- Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar ir-Reġistrazzjoni ta' Artijiet - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar it-Tribunal għal Talbiet Żgħar - it-Tieni Qari; Abbozz ta' Liġi dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar iż-Żwieġ - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Edukazzjoni - Kumitat (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili (Emenda Nru 2) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi tal-Liġijiet tal-Pulizija - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Servizzi ta' Impieg u Taħriġ - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Korporazzjoni għall-Iżvilupp ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar l-GĦajnuna lill-Industriji - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Uffiċċju tal-Posta - it-Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Massa Frumentarja - it- Tieni Qari.

MR SPEAKER: Hemm rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Speaker, ir-riżenja ta' ministru li kellna din il- ġimgħa fil-fehma tiegħi tefgħet dell ikrah iktar milli fuq l-individwu, fuq il-kejl differenti li tidher li qed timxi bih il-Kummissjoni Permanenti Kontra l-Korruzzjoni.

Jiena f'ċirkostanzi bħal dawn inħoss - kif għamel anke l-Partit tagħna - li għandi nipparaguma l-għaġġla li bih ittrattaw il- każ ta' l-ex Ministru Gatt mal-fatt li inti imbagħad għandek każ ieħor tal- Ministru Galea dwar l-Awżiljarji li kulħadd jaf illi ilu jiġi nvestigat minn qabel l-aħħar Elezzjoni Ġenerali.

Infatti, jiena niftakar li qabel l- aħħar Elezzjoni Ġenerali kien hemm dibattitu politiku fuq it-television bħala wieħed mis-sensiela ta' dibattiti politiċi fil-kampanja elettorali u b'battibekk li kellna dak inhar, jiena lill-Ministru Galea kont għidtlu li mingħajr ma nidħol fil-merti tal-każ tiegħu li kieku hu kien fil-Partit Laburista lanqas biss kien jitħalla jikkontesta l-Elezzjoni Ġenerali li għaddiet.

Jiena nittama li nin-naħa tagħna l-Kummissjoni Permanenti Kontra l-Korruzzjoni m'hijiex qed timxi b'xi favuri politiċi u nittama li dawn m'humiex qed jimxu anke skond - biex ngħid hekk - l-importanza li l- individwi konċernati jistgħu jgawdu jew ma jgawdux fi ħdan il-ġerarkija tal- Partit Nazzjonalista.

Iżda jibqa' l-fatt li l-mod li bih se tiddeċiedi l- Kummissjoni dwar il-każ tal-Ministru Louis Galea, fil-fehma tiegħi, se jkun importanti dwar żewġ aspetti għal dik li hi l-kredibilita' ta' l-istess Kummissjoni.

L-ewwelnett, it-timing, jiġifieri kemm se ddum tiddelibera u kemm se ddum biex tasal għall-konklużjonijiet tagħha u t-tieni nett se jkun determinanti anke l-verdett jew id-deċiżjoni li tieħu l-Kummissjoni nnifisha.

Dwar dan ovvjament nitkellmu once li l-Kummissjoni tieħu d- deċiżjoni finali tagħha.

Il-Leader tagħna għamel tajjeb li semma' diversi każi li tul dawn ix-xhur aħna konna ilna nisħqu li kienu każi li kellhom riħa ta' korruzzjoni.

Illum il-ħin ma jippermettilix li nelenka ħafna każi, imma anke bħala wieħed konness mat-turiżmu min-naħa tal-Partit Laburista, inħoss li għandi nelenka b'mod partikolari l-każ ta' Forti Chambray.

Dan huwa każ illi aħna bħala Oppożizzjoni ma' qajjimnihx il- bieraħ għall-ewwel darba fil-Parlament imma qajjimnih - hekk m'iniex sejjer żball - madwar sena u nofs ilu u sa llum mhux biss ma ngħatajna ebda sodisfazzjon, imma għadna lanqas biss nafu jekk il-Kummissjoni ta' Kontra l- Korruzzjoni qattx ħasset il-ħtieġa li tipprova tindaga dwar dan il-każ.

Tindaga dwar dan il-każ kemm dwar biex ngħid hekk ir-riħa ta' suspetti li kien hemm dwar il-kuntratt innifsu kif ukoll dwar il-promotur ewlieni Roberto Memmo illi dwaru f'diversi okkażjonijiet aħna konna diġa' wrejna dubji u tħassib serju.

Illum bil-permess tiegħek, Mr Speaker, nixtieq inpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra Extract minn ktieb ippubblikat ġewwa l-Italja bl-isem La Banda Sindona li jittratta fuq Storia di un ricatto, Democrazia Cristiana, Vaticano, Bankitalia, P2, Mafia, Servizzi Segreti.

Dan huwa l-isem kollu ta' dan il-ktieb.

Fih Roberto Memmo mhux biss jissemma' mas-16, 17-il darba imma hemm anke saħansitra kapitolu sħiħ ta' faċċata u nofs dwar Roberto Memmo.

Bil-permess tiegħek nixtieq li npoġġi dan l-Extract fuq il- Mejda tal-Kamra.

MR SPEAKER: Hemm il-permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

LEO BRINCAT: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Estratt minn "La Banda Sindona: Storia di un Ricatto - Democrazia Cristiana, Vaticano, Bankitalia, P2, Mafia, Servizzi Segreti".

(Interruzzjonijiet) Mhux Roberto Memmo I u II imma Antimen I u II.

Mr Speaker, nerġa' ngħid, jiena nħoss li l-Kummissjoni kontra l- Korruzzjoni għandha tinvestiga dan il-każ ta' Chambray kemm għal raġunijiet li semmejt aktar kmieni marbutin mal-kondizzjonijiet tal-kirja tal-proġett u iżjed u iżjed dwar dak li ftit ftit beda ħiereġ fl-istampa internazzjonali dwar Memmo nnifsu.

Il-kapitlu li għadni kif poġġejt fuq il- Mejda tal-Kamra dwar Memmo jagħmilha ċara li Memmo kien fuq quddiem nett fit-tmexxija ta' l-għaqda sigrieta "P2" kif ukoll ta' l-operat tal-banda kriiminali ta' Sindona.

Il-ktieb jagħmilha ċara li speċjalment, fis-snin 1975 u 1978 Memmo kien fuq quddiem nett ukoll fil-ġrajja ta' Sindona, għalkemm l-awtur jgħid li huwa diffiċli li wieħed jippreċiża u jintraċċja r- rwol preċiż u l-funzjoni speċifika li kien jaqdi Memmo f'dan kollu.

Wara li l-awtur jiddiskrivi lill-Memmo bħala intermedjarju finanzjarju fl- ispekulazzjoni tal-proprjeta', il-ktieb jirrakkonta kif Memmo ħa sehem ukoll fil-mumenti l-aktar importanti ta' l-inizjattivi favur Sindona wara l- famuż crack.

Tul dan il-ktieb naqraw ukoll Mr Speaker, kif Memmo kien jikkollabora mill-qrib kemm ma' Licio Gelli - li kulħadd jaf min hu - kif ukoll mal-Banchiere Calvi li kulħadd jaf li kien instab maqtul jifflowtja fix-xmara ġewwa l-Ingilterra.

Jiena nħoss illi f'dan il-ktieb il-Kummissjoni kontra l-Korruzzjoni ta' pajjiżna għandha materjal biżżejjed biex tibda nvestigazzjoni dwar il-middle man u anke l-Ministri Maltin illi ġabu lejn pajjiżna lil dan il-bniedem, bniedem illi issa jidher ċar li kien imdeffes sa griżmejh fil-ġrajja ta' Sindona.

Kienet ġrajja li fiha kellhom sehem determinanti - kif jgħid l-awtur tal-ktieb - il-Mafja, il- Mażunerija kif ukoll is-servizzi sigrieti barranin.

Iżda jien ma' nixtieqx nieqaf hawn, Mr Speaker.

Inħoss illi diversi fatturi llum qed iwasslu lil Malta biex tiġi mpinġija quddiem il-barrani bħala gżira li spiċċat qisha l-panama tal-Mediterran.

Mela għandek Prim Ministru li jirrifjuta li jippubblika inkjesta ta' imħallef dwar frame ups għax issemmi għadd ta' nies li ħadu diversi promotions taħt dan il-Gvern.

GĦandek Ministru responsabbli mill-pulizija li tajjeb jew ħażin qed jiġi ndagat għal korruzzjoni li allegatament saret taħt imnieħru.

GĦandek minn suppost qed iħarisna mill-evazzjoni tat-taxxa u mill-kuntrabandu huwa magħruf li għandu nies qribu li huma imdefsin sew f'diversi atti ta' evazzjoni tad-dazju.

Biex naqleb is-suġġett minħabba r-ristruzzjoni tal-ħin, irrid nitkellem dwar Malta kif inhi f'għajnejn it-turist bħalissa li deħlin lejn il-peak tas-sajf.

Illum, jekk hemm ħaġa li tikkaterizzana għadha l-famuża ħmieġ, traskuraġini u zdingar li wieħed isibha kullimkien speċjalment fiż-żoni turistiċi u b'mod partikolari f'postijiet bħal Coast Road Tas-Salini li mhux biss għadha bla dawl imma tinsab mimlija ħaxix ħażin li Alla biss jaf kemm ilu ma jinżabar.

Apparti minn hekk, Mr Speaker, hemm ħafna xogħlijiet żgħar, mhux bilfors marbutin mat-turiżmu, zgombru tat-triqat - affarijiet li qajjimna fil-Parlament ġimgħat u xhur ilu - li baqgħu fuq l-ixkaffa u għadu ma sar xejn dwarhom.

Insemmi eżempju wieħed żgħir, hemm it-triq li tagħti għal Ta' l-Ibraġġ għal Mekkek Bar li hemm f'Tal-Balal li din qed timblokka t-triq għat-traffiku u sal-lum il-Public Works lanqas kellhom d- diċenza li jqabbdu lil xi ħadd biex din it-triq pubblika tiġi cleared.

Osservazzjoni oħra li rrid ngħid fuq il-kunsilli hija li fil-fehema tiegħi dawn il-kunsilli li għandhom funzjoni importanti x'jaqdu fis- soċjeta' - biex ħadd ma jifhimni ħażin - bla ma jafu, diġa' nqabdu f'ċerta morsa.

Min-naħa dawn qed jiġu mbuttati biex jieħdu inizzjativi li jmorru oltre l-poteri li tagħtihom l-liġi almenu s'issa, filwaqt li f'dak li huwa l-proprju xogħol tagħhom, f'dak li huwa mistenni minnhom qed jkunu ħafna drabi ineffettivi minħabba apatija jew tfixkil minn diversi dipartimenti governattivi.

Xorta waħda, inħoss li għalkemm b'aġir tagħhom dawn qegħdin iservu ta' paraventu għal Gvern, u qegħdin niffaċċjaw sitwazzjoni fejn minflok li nisimgħu lin-nies igorru kontra l-Gvern għal dan in-nuqqas ta' riżultat, diġa' bdiet dieħla drawwa li nisimgħu l-garr jiġi shifted għal fuq il-kunsilli u jkollok ħafna nies jgħidulek li l- biċċa kbira minn dawn il-kunsilli qegħdin hemm għalxejn.

Dan huwa ħażin; aħna nixtiequ li dan l-esperiment tal-kunsilli jirnexxi.

Biex l-esperiment jirnexxi ma jiddependix biss miċ-ċittadin kwalunkwe imma jiddependi anke mill-Gvern tal-ġurnata.

Il-kumment tiegħi fuq l-Awtorita' ta' l-Ippjanar, hi li bil-mod li bih l- Awtorita' mxiet kemm fir-rigward tal-fabbrika tal-Foster Clarks, f'San Gwann u anke fil-każ tal-Capua Palace, f'Tas-Sliema tidher li din l- Awtorita' hija aktar favur l-interess ta' sidien milli taċ-ċittadin kwalunkwe.

Dwar il-fabbrika ta' Foster Clarks, il-Ministru fil-fehma tiegħi wieġeb fil-Parlament b'mod xejn sodisfaċenti - għaliex minn kliemu ta l-impressjoni li l-Awtorita' bħal donnu qiegħda hemmhekk bħal f'każi oħrajn - li qiegħda hemm aktar biex tilleġittimiżża l-legalitajiet milli biex tara illi ssir ġustizzja.

GĦalkemm jiena dan l-aħħar kont qajjimt anke fil-Parlament il-każ tat-tniġġiż ta' l-arja li ħafna residenti mill- Gżira u mill-Imsida qed ibatu minnha minħabba fil-fabbrika tal-Wembley, jidher li f'dan il-każ li l-awtorita' qed tkun impotenti u nibża' li anke f'dan il-każ l-awtorita' se torqod fuqu għal kollox.

Jiena xorta waħda nħoss - meta wieħed jitkellem dwar dawn il-ħniżrijiet illi semmejt - li ċerti għaqdiet kellhom jitkellmu f'mod iktar vokali, imma min-naħa l-oħra ma nemminx li s-skiet ta' ċerti għaqdiet u tjubija tal-poplu in ġenerali għandhom jiġu nterpretati bħallikieku l-elettorat Malti f'daqqa waħda sar poplu bla sinsla jew xi grupp ta' nies imbeċċili.

Jiena persważ li l- elettorat Malti knows better.

Nixtieq ngħid żewġ osservazzjonijiet żgħar qabel nagħlaq.

Ftit ilu l-Gvern irċieva dokument mill-Gvern Ingliż jismu "Proposal for the Privatization of the UK Air Traffic Services".

Dan ircevih mid-Dipartiment tat-Trasport Ingliż.

GĦalkemm f'mistoqsija parlamentari li jiena għamilt, il-Gvern naqas li jikkummenta dwar din il- paper, inħoss illi l-Gvern għandu jirreaġġixxi uffiċjalment għal dan id- dokument għaliex dan m'huwa xejn ħlief dokument mimli tifħir għall-allegata żieda f'effiċjenza li tista' ġġib magħha l-privatizzazzjoni meta wieħed idaħħal anke fis-Settur ta' l-Air Traffic Services, b'mod partikolari fis- Settur ta' l-Air Traffic Control Services.

GĦalhekk jiena nistieden u nisfida lil Gvern biex jgħid jekk huwiex jaħseb fuq dawn il-linji ta' privatizzazzjoni jew le.

L-aħħar osservazzjoni titkellem dwar ċertu abbużi li kienu u għadhom qed isiru fi ħdan is-San Gwann Housing Estate.

Kienu qed jaslulna diversi rapporti ta' droga abbużata f'appartament li saħansitra kien okkupata llegalment.

Jiena tlabt lill-Ministru konċernat u anke lill-Kummissarju biex jieħu passi imma sal-lum għalkemm il-Ministru qal li veru hemm persuna li qed tokkupa dan il-fond illegalment la nafu jekk ġietx evicted u wisq nafu jekk il-Pulizija ħadux passi kontra minn qed jippuxxa d-drogi.

Hemm każ ieħor fil-Housing Estate ta' San Gwann - inċidentali viċin dan il-post li għadni kif semmejt - fejn għandek persuni li with impunity tidher li qed tipprova testendi l-parti ta' wara ta' l- appartament fejn toqgħod hi billi effettivament għalaq il-passaġġ illi hemm.

Mr Speaker, dan kollu bit-tama li l-awtorita' takkommoda t-talba tagħha.

Dan huwa każ li l-Ministru ma jistax jgħid li ma jafx bih għaliex il-Ministru diġa' għamiltlu domanda parlamentari fuqu, nixtieq hawnhekk nuri t-tama lil Ministru ma jagħlaqx għajnejh għal dan kollu.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Mr Speaker, f'dawn l-aħħar ġimgħat kien hawn ħafna li stgħaġbu anke fost nazzjonalisti ġenwini li l-Onor.

Fenech Adami akkumpanjat minn purċissjoni sħiħa mar jilgħaq ġewwa ċ-Ċina Komunista ta' l-Li Peng, dak li ordna l-massakru ta' Tienanmen.

Kieku meta l-Onor.

Fenech Adami mar iċ-Ċina ħa miegħu kopja tal-ġurnal "In-Nazzjon Tagħna" tad- 9 ta' Settembru, 1976 - dawn jiddellettaw jippubblikaw li jridu, ukoll jekk gideb - forsi lil Li Peng kien jgħidlu li l-Partit tiegħu kien dejjem igħid li: "ċ-Ċiniżi qatt ma jitbissmu", "qishom tiġieġ", "jgħixu biss biex jipproduċu", "skorfina minn makna" u tant insulti oħra.

L-Onor.

Eddie Fenech Adami ma qalilniex jekk dan il-kliem li nkiteb f' "In-Nazzjon Tagħna" tad-9 ta' Settembru, 1976 qalulux f'wiċċu lil Li Peng.

Jiena fittixt iktar u sibt li fil-ħarġa ta' "In-Nazzjoni Tagħna" tas-27 ta' Settembru, 1975 kienu kitbu hekk:

"Ħalli jfaħħarhom kemm irid liċ-Ċiniżi komunisti, Mintoff.

Jekk irid, imur jgħix fiċ-Ċina hu.

Jekk il-komuniżmu li hemm fiċ-Ċina jogħġob lil Mintoff, aħna ngħidulu: "Lilna jdardarna, lilna jwerwirna".".

Aħna lill-Onor.

Fenech Adami ngħidulu: "Wara li dak inhar il-komuniżmu Ċiniż kien idejqek u jdardrek, illum x'inhi l-pożizzjoni tiegħek?

Tista' tgħid li llum il-komuniżmu spiċċa?

Tista' tgħid li llum dort lejn iċ-Ċina?

Tista' tgħid illi llum bdilt il-politika tiegħek?

Wieġeb, qum, stenbaħ u għidlu lill-poplu Malti.".

Imma forsi m'għandix insemmi lill-Onor.

Fenech Adami li fl-1975 kien għadu ma sarx il-Kap tal-Partit Nazzjonalista, għax fil-fatt dik il-kariga ħadha fl-1976.

Huwa kien ġie co-opted bħala membru parlamentari wara li falla darbtejn, fl-1962 u fl-1966, tela' fl-1969 u mbagħad fl-1975 jiġi jitkellem hekk.

Imma ħalli nsemmu lil Dr. Borg Olivier.

Wara kollox iħobbu tant lil sieħbu Dr Borg Olivier!

Ħalli naraw x'kien jgħid Dr. George Borg Olivier u forsi nfakkruhulu lill-Onor.

Fenech Adami.

Dr George Borg Olivier kien jgħid li l-periklu komunista huwa kbir u li fostna - f'Malta - għandna influwenza komunista kbira, anzi influwenza Ċiniża.

Il- komunisti l-ewwel jibdew bil-parteċipazzjoni u mbagħad jispiċċaw bid- dominazzjoni.

Aħna ngħidulu: "Semmejnielek lil Dr. Borg Olivier.

Naf kemm kont tħobbu, naf kemm kont tirrispettah, naf kemm Dr. Ġużeppi Maria Camilleri u l-klikka kollha kienu jħobbuh lil Dr. George Borg Olivier.

Jien ma rridx inxerridlek id-dmugħ, imma ejja xerrdu issa u għidilna għaliex wara li kien hawn din l-influwenza kbira taċ-Ċiniżi f'pajjiżna fl- 1976, influwenza kbira li dak inhar Dr. Borg Olivier kien qed jibża' minnha, issa qed tibla' kollox u tmur iċ-Ċina.".

Kemm kellu raġun il- Partit Laburista dak inhar.

Dak inhar inti lill-Partit Laburista u lilna ż-żgħażagħ kont tgħidilna li mexjin f'rotta ħażina.

Qum, stenbaħ, tkellem, il-poplu qiegħed jisma'.

Fil-11 ta' Jannar, 1976 l-Onor.

Fenech Adami qal li huma ma jogħġobhom xejn li f'pajjiżna hawn mijiet ta' esperti Ċiniżi.

Mela dan qabel maċ- Ċiniżi ma riedx ikollu x'jaqsam, imma issa qiegħed imur iċ-Ċina, bil- purċissjonijiet u bl-entourage tiegħu, jitkellmu, ħafna tgħanniq u bews ...

Meta kienu jaraw lil ministru ma' Ceaucescu kienu jgħidu: Ma' min rajtek xebbaħtek.

Jiġifieri pprovaw jiddenegraw lil dak il-ministru.

Allura kif jista' wieħed jinterpreta l-kliem li qal l-Onor.

Fenech Adami fl-1976, skond kif irrapportat f'"In-Nazzjon Tagħna"?

X'għamla ta' difiża għandu quddiem il-poplu?

Allura l-poplu Malti jkollu jibqa' jistenna.

Issa se jkolli nsemmi lill-ex Minstru Lawrence Gatt li fil-25 ta' April, 1976, kien qal li jekk jitla' l-Gvern Soċjalista f'Malta jkollna l- komuniżmu għax l-unika alternattiva li għandu Mintoff hija li jkollna relazzjonijiet maċ-Ċina.

Aħna lil dan il-Gvern ngħidulu: Allura jekk dak inhar l-unika alternattiva kienet li jkollna relazzjonijiet maċ-Ċina, illum wara li l-Unjoni Ewropea ċaħditek u umiljatek, l-unika alternattiva tiegħek m'hix iċ-Ċina wkoll?

Irridu nkuna nafu fejn ninsabu bħalma rridu nkunu nafu r-reazzjoni għall-kliem ta' Dr Ugo Mifsud Bonnici, illum President ta' Malta, li fl-1973 kien qal hekk fuq iċ-Ċina: "Mintoff qiegħed itellifna ż- żmien bit-taparsi ħbiberiji ma' dawn iċ-ċerti pajjiżi.

Dawn huma kollha purċinellati għax mhux se jġibu liċ-Ċiniżi biex jiżviluppaw lil pajjiżna.

It-Tarzna tagħna qatt ma jkollha bżonn esperti Ċiniżi.".

Din hija denegrazzjoni fil-konfront taċ-Ċina u llum l-Onor.

Fenech Adami jmur bil- purċissjoni tiegħu ġewwa ċ-Ċina!

X'inhi l-pożizzjoni llum?

Lil min tridu tgħajru?

Lilna tridu tgħajru?

Ħarsu lejn wiċċkom fil-mera u tindunaw kemm intom ipokriti, ipokriti u ipokriti!

MR SPEAKER: Aktar rimarki?

L-Onor Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, fil-ftit ħin li baqa' nixtieq nitkellem dwar il-problemi li jiltaqgħu magħhom il-kostitwenti tat-12-il distrett, partikolarment dwar l-istat li tinsab fih il-bajja ta' Golden Bay.

Kif qal il-kelliemi ewlieni dwar it-turiżmu l-Onor.

Leo Brincat, meta f'dawn iż- żmenijiet Malta tilqa' eluf ta' turisti, ikun mistenni li jkun hemm ċerta effiċjenza fl-inħawi fejn ovvjament jiġu milqugħa dawn it-turisti kif ukoll iċ-ċittadini Maltin li fil-jiem tas-sajf imorru biex iqattgħu l-ħin liberu tagħhom ħdejn ix-xtut.

Jiddispjaċini ngħid li l-inħawi ta' Golden Bay huma mitluqin u jeżisti nuqqas ta' attenzjoni.

Minn sena għal oħra nisimgħu ħafna kliem dwar studju u analiżi ta' kif l-amministrazzjoni fil- lokalitajiet tista' ssir b'mod iktar effiċjenti.

Minn dan ma jirriżulta xejn.

Wara li għamilt diversi mistoqsijiet parlamentari, xi ħadd ħass li għandu jibda jsir it-tindif fl-inħawi ta' Golden Bay, mhux fuq ix-xatt imma 'l barra mix xatt.

Jiena nistenna li f'dawn l-inħawi kemm jista jkun malajr jitpoġġew numru ta' litter bins għad-dispożizzjoni ta' l-eluf ta' turisti u Maltin li jiffrekwentaw din il-bajja.

Naturalment dan ix-xogħol għandu jiġi attwat għall-bqija tal-bajjiet u x-xtut ta' Malta.

Ma jistax ikun li meta aħna lit-turist u liċ-ċittadin irridu nagħtuhom l-aħjar servizz, affarijiet sempliċi ma jiġux organizzati, għaliex illum kulħadd huwa konxju mill-ħarsien ta' l-ambjent li qed jgħix fih.

Nixtieq ukoll nagħmel referenza għall-problema li qed tiffaċċja l- komunita' Rabtija fir-rigward taċ-ċimiterju tar-Rabat.

Hemm bżonn li l- awtoritajiet, partikolarment min hu responsabbli fil-Ministeru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali jifhem li l-komunita' Rabtija ilha tgawdi l-opportunita' li żżur kuljum il-familjari tagħha midfuna fiċ-ċimiterju ta' Santa Margherita, għal numru ta' snin.

Irrispettivament mid-deċiżjonijiet li ttieħdu dan l-aħħar, ġaladarba l-komunita' Rabtija tixtieq li tibqa' żżur, tpoġġi l-fjuri u tgħid it-talb għall-għeżież li għandha midfuna f'dan iċ- ċimiterju, f'soċjeta' fejn nemmnu li ċ-ċittadin għandu jkollu kull opportunita' u kull dritt li jgħix ħajja kif jixtieq, sakemm ma jkunx qed jabbuża mil-liġi, l-ebda ministru u l-ebda uffiċjal m'għandu jiddeċiedi li jneħħi dan id-dritt bil-konsegwenza li joħloq diffikultajiet kbar għal numru ta' familji.

Infakkar li sfortunatament riċentement fir-Rabat numru ta' żgħażagħ tilfu ħajjithom jew b'overdose jew b'mewt li l-kawża tagħha għadha m'hix magħrufa.

Wieħed irid jifhem u japprezza kemm dawn it-traġedji joħolqu elementi ta' sentimentaliżmu.

Għalhekk f'soċjeta' bħal din wieħed m'għandux għalfejn ikompli jipprova jċaħħad lill-komunita' Rabtija mill- opportunita' li tkun tista' żżur lil qrabatha midfuna fiċ-ċimiterju ta' Santa Margerita imma għandu jkompli jgħożż ir-rispett lejn iċ-ċittadin u lejn il-komunita' u ma jabbużax mill-poter li jkollu.

Aħna niftakru li n- naħa tal-Gvern meta kienet fl-Oppożizzjoni kienet tikkritika lill-Gvern Laburista dwar diversi ħwejjeġ fejn kien jidhrilha li jwebbes rasu.

Illum, jiddispjaċini ngħid, dan il-Gvern qed jipprova jaqbad mal-poplu u qed jipprova jostakola liċ-ċittadin f'kull livell.

Dan m'għandux isir għaliex għalkemm il-Partit fil-gvern għandu l-maġġoranza assoluta tal-poplu, kif irriżulta mill-aħħar elezzjoni ġenerali, dan ma jfissirx li għandu jara liċ- ċittadini dubbien.

Bir-rispett kollu, irrid nirreġistra f'din il-Kamra li jekk il-kwestjoni mhux se tiġi rimedjata, jien personalment i se nkun wieħed miċ-ċittadini Rabtin li se mmexxi iktar azzjoni biex it-talba u x- xewqa tal-komunita' Rabtija tiġi milqugħa.

Fil-ftit ħin li fadalli nixtieq ngħid xi ħaġa wkoll dwar il-problemi li qed jiffaċċjaw ir-residenti ta' l-Imtarfa.

Il-Ministru qed jinsa li r- residenti ta' dan il-lokal huma n-nies li diġa' qed jgħixu f'din il-belt li qed tinbena u jrid li dak li jiġi deċiż mill-periti dwar id-disinn tal- pjanta r-residenti jbaxxu rashom għalih.

Dan huwa raġunar ħażin.

Il- Ministru jrid jirrispetta li r-residenti li qed jgħixu f'Belt il-Ġmiel għandhom id-dritt jgħidu fejn jixtiequ li jsir ċertu żvilupp ħalli ma jaffettwax il-ħajja ta' kuljum.

Dan id-dritt għandu jiġi rispettat u nittama li issa li l-Ministru Galea għandu iktar responsabilita', jifhem l- importanza li ma jkomplix jaġixxi b'dan il-mod.

Anzi mill-pożizzjoni li issa għandu fil-Kabinett, għandu jagħraf jirrispetta iktar lir-residenti ta' l-Imtarfa.

Nixtieq nitkellem ukoll dwar il-problema tad-drenaġġ li teżisti f'dan id- distrett partikolarment fil-Baħrija.

Din il-ġimgħa kelli l-okkażjoni li nispjega din il-problema personalment lis-Segretarju Parlamentari għall- Ambjent.

Huwa fehem x'diffikultajiet jeżistu.

Huwa importanti li tingħata attenzjoni immedjatament sabiex il-fossa ta' Ġnien in-Nigra titħammel regolarment.

Huwa importanti li filwaqt li wieħed jifhem u jfiehem x'inhuma d-diffikultajiet, jirrispetta li r-residenti u l-ambjent tal- Baħrija qegħdin ibatu.

Hemmhekk qed jiġi kkreat l-agħar impatt ambjentali li qatt eżista.

Biżżejjed ngħid li l-ispejjer ta' l-ilma naturali li jeżistu ġewwa l-Baħrija llum huma kollha kontaminati, barra li qed issir ħsara kbira lill-uċuh tar-raba'.

Id-drenaġġ li qed ifur fl-inħawi ovvjament qed jeqred totalment il-prodotti ta' l-għelieqi.

Pero' l- problema tmur iktar 'il bogħod, għaliex illum anke f'Buġibba tista' tara volum ta' drenaġġ ħiereġ fit-toroq, u dan sal-bieraħ fil-għaxija stess.

Hemmhekk imorru eluf ta' turisti jqattgħu l-btajjel tagħhom u dawn saħansitra qed ibatu minn dik ir-riħa anke fil-kmamar tal-lukandi.

Din hija atmosfera li dwarha wieħed bilfors ikollu jirreġistra nuqqas ta' qbil mal-Gvern.

Hemm bżonn li flok li f'dan il-Parlament noqogħdu nitkellmu dwar il-ħidma li qed issir, nibdew nitkellmu dwar fejn verament il-Gvern qed ikun konsistenti - biex ngħid hekk - fit-twettiq ta' dmirijietu, f'affarijiet sempliċi, f'affarijiet li ċ-ċittadin jippretendi illi l-Gvern aġġorna ruħu kif suppost biex iwettaq ix-xogħol.

S'issa jidher li qed iħalli diżastru sħiħ.

Grazzi.

MR SPEAKER: Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal-lejla, l-Erbgħa, 6 ta' Lulju, fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif kommunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fn'12.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

MELLIEĦA - ESTENSJONI TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Meta huwa maħsub li s-sistema tad-drenaġġ tiġi estiża għall-inħawi tal- Kortin, il-Mellieħa biex ir-residenti jeħilsu mill-problemi kollha li qed jikkaġunawlhom il-fosos li jkollhom jużaw?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Napprezza jekk l-Onor.

Interpellant jiddefinixxi b'fejn qiegħed jifhem bħala "l-inħawi tal-Kortin".

SAN PAWL IL-BAĦAR - TRAFFIKU

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Fil-11 ta' Diċembru 1992, kont weġibt domanda parlamentari tiegħi (6145) u għidtli li l-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku se jikkonsidra jaqta' l-passaġġ ta' vetturi ta' ċertu piż - ħlief karozzi tal-linja mit-triq prinċipali ta' San Pawl il-Baħar u minflok jgħaddu mix- Xemxija għall-Buġibba u viċi-versa.

Għaddew aktar minn sena u nofs - x'iddeċieda l-Bord għall-Kontroll tat- Traffiku?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li l-Bord għall-Kontroll tat- Traffiku ikkonsidra s-suġġeriment u ma laqax it-talba.

SWIEQI - PROBLEMI TA' PARKEĠĠ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Fi tweġiba li ta l-Ministru lill-Onor.

Kollega tiegħi Leo Brincat għall- mistoqsija parlamentari numru 17911, qal li "hemm pjanijiet biex jinbena car park f'Paceville, li hu maħsub li jsolvi wkoll il-problema tas-Swieqi."

Fejn hu ppjanat li jsir dan il-car park?

Min hu nteressat f'dan il-proġett?

Saru applikazzjonijiet għal car park?

Kemm hu maħsub li jesa' karozzi dan il-car park?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien informat li minn studju preliminari li sar dwar il-problemi ta' Paceville kien identifikat post fejn isir Car Park kbir.

Peress li dan il-post, u siti oħra, għadhom qed ikunu kkonsidrati, mhux prudenti li f'dan l-istadju jingħataw aktar dettalji.

F'kull każ għadha ma saret ebda applikazzjoni kif qed jissuġġerixxi l-Onor.

Interpellant.

TELEMALTA - TRASFERIMENT TAT-TELEFON

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: X'inhi r-raġuni għaliex għadu ma sarx it- transfer tat-telefon ta' Nina Niesz numru 14/13, Felix Str, Valletta għal entratura A Flat 8 Binja tas-Salib, Triq G. Dimech Debono, Santa Venera?

Meta se jkollha dan is-servizz li tant għandha bżonn?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: L-applikazzjoni għat-trasferiment tat-telefon tas-Sinjura Nina Niesz li ġġib id-data tat-8 ta' Ġunju 1994, ġiet ipproċessata fis-16 ta' Ġunju 1994.

Fl-24 ta' Ġunju 1994 l-applikanta giet informata sabiex tiffirma l-kuntratt.

Is-servizz mistenni jingħata fi żmien qarib.

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - KORS TA' "NURSING AIDES"

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Meta se jsir il-kors ta' "Nursing Aides"?

Min jista' jidħol għal dan il-kors?

Jista' japplika wieħed minn barra?

Id-Diviżjoni tas-Saħħa f'liema stadju ta' progress laħaq fid-diskussjonijiet ħalli jsir dan l-imsemmi kors?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li l-Kors li d-Diviżjoni qed tħejji flimkien ma' l-'Institute of Health Care' huwa għal dawk il-'Health Assistants' li lesti li jaħdmu fis-swali ta' l-Isptarijiet skond Paragrafu 2.2 tal-Ftehim dwar in-'Nursing Support Service Grades'.

Għalhekk ma jistgħux japplikaw għalih minn barra.

Id-diskussjonijiet ma' l-'Institute of Health Care' għadhom għaddejjin.

SKEJJEL - INFIQ FUQ MANUTENZJONIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Kemm hu n-numru ta' l-iskejjel ta' l-Istat?

Kemm huma Primarji?

Kemm huma Sekondarji?

Kemm huma skejjel Tekniċi?

Kemm nefaq tul is-snin il-Gvern mill-1987 sa l-1994, sena b'sena f'maintenance ta' dawn l-iskejjel?

Kemm tiġi tiswa n-nefqa għal kull student f'kull skola?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L-għadd ta' skejjel ta' l-Istat huwa 151 imqassmin hekk:

Skejjel primarji 81 Skejjel sekondarji 30 Skejjel tas-snajja' 18 Skejjel speċjali 7 Skejjel oħrajn (post 16) 15

Dwar in-nefqa għall-manutenzjoni ta' l-iskejjel, nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-Mistoqsija Parlamentari numru 19580 (seduta 282).

MALTA/GĦAWDEX - ĊENTRI SPORTIVI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Kemm hu n-numru ta' Ċentri Sportivi f'Malta u Għawdex?

Fejn jinstabu?

Min hu responsabbli għall-manutenzjoni ta' l-istess Clubs?

Min jista' jagħmel użu minn dawn id-diversi Clubs?

X'koordinament jeżisti bejn il-Clubs flimkien?

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

BELT VALLETTA - RIVITALIZZAZZJONI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: X'hemm ippjanat b'mod konkret biex il-Belt, Valletta verament tieħu l- ħajja u tiġi tassew rivitalizzata b'mod sħiħ?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Naħseb li l-Onor.

Membru jaf biżżejjed bl- isforzi li qed isiru mill-Proġett għar-Riabilitazzjoni tal-Belt Valletta u mill-Gvern b'mod ġenerali biex kemm jista' jkun il-Belt Valletta tiġi riabilitata.

Dan hu proċess li jrid jieħu ż-żmien tiegħu u ma tistax tikkwantifikah bi żmien meta jitlesta.

Hemm żewġ elementi importanti, dik tar-restawr u konservazzjoni tal-monumenti u bini storiku tagħna u f'dan ir-rigward hemm programm ta' xogħol bla waqfien u l-proċess aktar diffiċli ta' iżjed attivita' soċjali u kulturali.

Fil-ġimgħat li ġejjin huwa ttamat li jsir progress f'dan ir-rigward peress li l-Proġett għar-Riabilitazzjoni tal-Belt Valletta, li diġa' qed jieħu ħsieb diversi attivitajiet kulturali direttament jew jgħin oħrajn isiru, għandu jħabbar aktar żviluppi f'dan ir-rigward.

VALLETTA - PROĠETT MATTIA PRETI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Meta se jkun assigurat ix-xogħol fuq il-proġett ta' Mattia Preti, Valletta, jitlesta sa qabel is-Sajf?

Meta se jkun assigurat li jsir ix- xogħol regolarment bla waqfien?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ix-xogħol proprju jinbeda hekk kif jinħarġu l-permessi meħtieġa mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

CHILD DEVELOPMENT ADVISORY UNIT - TEAM MULTI-DIXXIPLINARI

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jindika fiex jikkonsisti t-team multi- dixxiplinari, jekk jista' jkun bl-ismijiet u speċjalizzazzjoni, li se jkun responsabbli għas-servizz li se jkun mogħti miċ-Child Development Advisory Unit?

ONOR.

LOUIS GALEA: Peress li t-tagħrif mitlub ma laħaqx wasal fil- Ministeru, tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SPTARIJIET - XIRI TA' APPARAT MEDIKU ĠDID GĦAT-TAGĦMIR DIJANJOSTIKU

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Billi jidher li nofs miljun lira ġew ivvotati għas-sena 1994 biex jinxtraw apparat mediku ġdid bħala tagħmir dijanjostiku għall- isptarijiet, jista' l-Ministru jindika x'inhuwa dan l-apparat u x'inhu l- valur ta' kull wieħed?

ONOR.

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - TMEXXIJA TA' LAUNDRY

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: F'Ġunju 1993 kienu ġew Malta żewġ esperti Belġjani biex jagħtu pariri ta' kif għandha titmexxa l-Laundry, x'makkinarju għandu jinxtara u xi proċessi għandhom jintużaw sabiex il-Laundry fl-Isptar Monte Carmeli tkun aktar effiċjenti?

Jista' l-Ministru jgħid kienx tħejja rapport wara din il-vista?

Jekk fl-affermattiv, jista' l-Ministru jpoġġi kopja ta' l- istess rapport fuq il-Mejda tal-Kamra jew jagħti resume' tal-pariri li kienu taw l-esperti barranin?

ONOR.

LOUIS GALEA: Filwaqt li tweġiba dettaljata għal din il- Mistoqsija tingħata aktar tard, nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li r-Rapport minn naħa ta' l-esperti kien sar.

Barra minn hekk, ġie identifikat ukoll Direttur sabiex janalizza u jevalwa s-sitwazzjoni preżenti u l-possibilitajiet offruti f'dan ir-Rapport sabiex tiġi addottata l-aħjar sistema biex b'hekk jingħata servizz effettiv u effiċjenti.

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - TOBBA

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm tobba mpjegati mad- Dipartiment tas-Saħħa li qegħdin jistudjaw barra minn Malta waqt li qegħdin fuq leave mingħajr ħlas?

Minn huma?

Fiex qed jispeċjalizzaw u kemm kull wieħed/waħda minnhom ilhom fuq leave mingħajr ħlas?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li n-numru ta' tobba mpjegati mad- Diviżjoni tas-Saħħa li qegħdin jistudjaw barra minn Malta waqt li qegħdin fuq 'leave' mingħajr ħlas huwa 56.

Lista bl-informazzjoni l-oħra dwarhom mitluba mill-Onor.

Interpellant ser titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il- Ħin ta' Tqegħid ta' Karti f'xi seduta.

IMMODERNIZZAR TA' BEREĠ

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid liema kienu dawk id-diversi bereġ f'Malta u Għawdex li ġew immodernizzati f'dawn l-aħħar ħames snin?

Fiex kien jikkonsisti dan l-immodernizzar?

X'kienet in-nefqa għal dan l- immodernizzar f'kull berġa li ġiet immodernizzata?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li l-Bereġ li ġew immodernizzati jew li nagħtalhom 'face lift' f'dawn l-aħħar 5 snin huma dawn li ġejjin:

Mqabba Lm 520 Marsa Lm 585 Valletta (Strait Street) Lm 108 St. Venera Lm 725 Hamrun Lm 775 Sliema Lm 945 Msida Lm 338 B'Bugia Lm 173 Gharghur Lm 777 B'Kara Lm 761 Gudja Lm 193 Ghaxaq Lm 186 Zejtun Lm 180 Fgura Lm 113 L-Isla Lm 445 Luqa Lm 507 Naxxar Lm 211 Mellieħa Lm 1048 San Pawl il-Baħar Lm 158 Mgarr Lm 96 Xogħol li sar f'dawn il-Bereġ kien ta' 'Refurbishment', għamara u fejn kien hemm bżonn sar tqassim bl-'aluminium'.

Ta' min jgħid li x-xogħol ta' 'refurbishment' sar mill-ħaddiema tal- manutenzjoni.

Il-Bereġ ta' l-Isla, Luqa, Ghaxaq, Naxxar u Mġarr ġew trasferiti f'postijiet ġodda.

SKEMA TAT-TABIB B'XEJN - ŻVILUPPI

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'kienu l-aħħar żviluppi fuq l-Iskema tat-Tabib b'xejn, li kienet mwiegħda lill-poplu sa minn l-elezzjoni tan- 1987?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li t-taħdidiet interni li rreferejt għalihom fit-tweġiba għall-Mistoqsija Parlamentari numru 18310 għadhom għaddejjin.

RABAT - ĊIMITERJU SANTA MARGERITA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: X'kienu r-raġunijiet li ċ-Ċimiterju Santa Margerita fir-Rabat ngħalaq għall-pubbliku?

Billi ħafna familji jżuru l-mejtin għeżież tagħhom kuljum, jista' l- Ministru jintervjeni sabiex ma jkunx hemm aktar inkonvenjenza għalihom ċioe' jirrimedja biex iċ-ċimiterju Santa Margerita fir-Rabat jinżamm miftuħ regolarment kif kien matul dawn l-aħħar snin?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li ċ-Ċimiterju tar-Rabat jiftaħ għall-pubbliku nhar ta' Tnejn, l-Erbgħa u s-Sibt bejn it-8.00 a.m. u nofs- in-nhar.

Iċ-Ċimiterju jinfetaħ ukoll jekk ikun hemm xi funzjoni u l-Awtoritajiet fl-Addolorata jkunu avżati minn qabel.

RABAT - KADAVRI MISRUQA MIĊ-ĊIMITERJU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk riċentement ġewx irrapportati numru ta' kadavri tal-mejtin nieqsa jew mitlufa fiċ-ċimiterju tar-Rabat, Malta?

Jekk iva, kemm huwa n-numru ta' kadavri irrapportati u x'investigazzjonijiet qed isiru dwar dan il-każ?

ONOR.

LOUIS GALEA: Peress li t-tagħrif mitlub ma laħaqx wasal fil- Ministeru, tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MTARFA - ŻVILUPP FI' NĦAWI RESIDENZJALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: B'referenza għall-ittra mibgħuta fis-17 ta' Jannar, 1994 mir- residenti ta' Block "N" u "S" ta' l-Imtarfa, sabiex ma jsirx żvilupp f'dawn l-inħawi residenzjali li jostakolha lil dawn ir-residenti kif spjegat fl- ittra, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra x'passi ttieħdu għat-talbiet imsemmija?

Għaliex minkejja dan iż-żmien kollu r-residenti tħallew bla ebda informazzjoni?

Jista' l-Ministru jara li l-Awtoritajiet konċernati jżuru immedjatament l- inħawi sabiex jiġi rimedjat l-inkonvenjent lil dawn ir-residenti ta' Blocks "M" u "S" fl-Imtarfa?

Jekk fl-affermattiv, meta?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Vicin tal-Blokki Nru S u N qieghed isir 'parking area' adegwata.

It-triq bejn dawn iz-zewg blokki se tkun 'pedestrian' imma l-entratura ghall-blokki tkun tista' tintlahaq f'kaz t'emergenza.

Bhalissa qieghed isir xoghol fl-inhawi msemmija.

Il-kuntrattur gie nformat biex ilesti x-xoghol fi zmien qasir biex jitnehha x'inkonvenjent li seta' nqala ghar-residenti.

BURMARRAD - NUMRU TA' ĦADDIEMA MA DA TONG LTD

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Kemm huma f'numru l-ħaddiema ta' Da Tong Ltd ta' Burmarrad?

Kemm fil-fatt ġie esportat laħam lejn il-pajjiżi Ewropej li tipproduċi din id-ditta?

Oriġinarjament kemm kien in-numru ta' ħaddiema li trid timpjega uffiċjalemnt din il-kumpannija?

Kemm huwa n-numru ta' ħaddiema Maltin impjegati magħha full-time u part- time?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Apparti mill-fatt li din hija kumpannija li topera minn premises privati u ghalhekk ma taqax taht il-gurisdizzjoni tal- MDC l-informazzjoni mitluba mill-Onor Interpellant hija ta' natura kummercjali.

ĦABS ĊIVILI - PRIĠUNIERI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari numru 18962 Seduta 276 kemm fil-fatt huwa n-numru ta' pulizija li jeskortaw lil priġunier meta jżur il-familjari?

Għaliex fil-fatt qed jintalab dan il-ħlas lill-familjari tal-priġunieri?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li n-numru ta' Pulizija li jeskortaw lill-priġunieri meta jżuru il-familja jew jattendi xi okkażjoni oħra jsir skond kif ikun imniżżel fil-'Warrant' li joħroġ mill-President tar-Repubblika ta' Malta.

Mill-1983 dejjem intalab li l-priġunier iħallas ta' l-ispejjeż ta' l- istess skorta.

FORTINA HOTEL - TINDA KBIRA FUQ IL-BEACH

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: It- tinda kbira li waħħlu l-Fortina Hotel, Tigne' fuq il-beach concession tagħhom ta' livell għola mill-livell tat-triq twaħħlet bil-permess ta' l- Awtorita' ta' l-Ippjanar?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien informat li t-tinda li qed jirreferi għaliha l-Onor.

Interpellant saret kontemporanjament mat-twessiegħ ta' Tigne Seafront fl-1988 - 1989.

Din saret qabel ma ġiet kostitwita l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Din it-tinda mhux ogħla mit-triq.

STABBILIMENT DA VINCI - ĦLAS LILL-ĦADDIEMA

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Billi hu magħruf li sid ir-restaurant "Da Vinci" ma ħallasx il-bolli tal- ħaddiema, id-Dipartiment tax-Xogħol kellu jagħmillu mandatt, jikkonsidra l- Ministru li l-HCEB tieħu l-liċenzja lura ta' dan ir-restaurant meta ġie pprovat li s-sid mhux kapaċi jżomm mal-liġi?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Fid-dawl ta' l-informazzjoni migjuba mill- Onor Interpellant, il-Bord tal-"Lukandi u Stabbilimenti li Jservu Ikel" se jikkomunika mad-Dipartiment tax-Xogħol fuq il-kaz.

Il-Bord jieħu l-passi meħtiega jekk jinstab li s-sid tar-ristorant ma kkonformax mal-ligijiet u mar-regolamenti li jaqgħu taht dan il-bord.

QRENDI - SERVIZZ TA' DRENAĠĠ F'FULIJA RD

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 18609, minħabba qagħda mwegħra li tinsab fiha l-familja Agius li hija magħmula minn missier, omm u għaxar ulied, jista' l-Ministru jordna biex ix-xogħol tad- drenaġġ fit-triq imsemmija jsir malajr?

Japprezza li din il-familja ma jistax ikollha l-faċilitajiet sanitarji bħalma għandhom il-familja kollha Maltin minħabba li d-drenaġġ mhux għaddej minn din it-triq?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: It-talba għad-drenaġġ fi Triq il-Fulija, Qrendi ġiet imdaħħla ma' xogħlijiet oħra fil-futur.

PULIZIJA - REGOLAMENTI DWAR KAROZZI PPARKJATI ĦAŻIN

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 18901, tista' l-Pulizija titlob lid-Dipartiment tax-Xogħlijiet Pubbliċi biex jagħmel splay żgħira li toħroġ mit-tarf tal-bankina tat-triq imsemmija kif hemm f'post fi Strada Forni biex ix-xufiera ma jkunux jistgħu jipparkjaw hemmhekk?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-talba tiegħu se titressaq quddiem il-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku għall- konsiderazzjoni.

TOROQ LI JWASSLU GĦALL-ISPTAR SAN RAFFAELE

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referena għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 18610, billi l- Ministru għat-Trasport weġibni li dan ix-xogħol qed isir mill-Malta University Services, jista' l-Ministru jagħti d-dettalji mitluba?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Peress li l-proġett li qed jirreferi għalih l-Onor.

Membru huwa responsabbilta' tal-Ministeru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jirreferi l-Mistoqsija tiegħu lill-Ministru konċernat.

SKOLA ST.

PATRICK'S - FLUS MOGĦTIJA MILL-GVERN

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Kemm ingħatat flus mill-Gvern l-iskola ta' St.Patrick's tas-Salesjani għall-iskema biex iħarrġu tfal minn familji mkissra, etc. mill-1987 'il hawn sena b'sena?

Kemm tfal tħarrġu minn din l-iskola sena b'sena f'dawn is-snin?

F'liema snajja' tħarrġu dawn it-tfal?

Peress li dan l-aħħar tħabbar li l-istamperija ta' din l-iskola fejn jitħarrġu dawn it-tfal saret entita' kummerċjali, il-Gvern se jibqa' jgħinhom kif kien jew se jbiddel il-policy?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Din il-materja ma taqax taht il-Ministeru tieghi.

Ghaldaqstant nitlob lil Onor. Interpellant jirreferi l-mistoqsija tieghu lil Ministru koncernat.

TELEMALTA - TALBIET GĦALL-ABBONATI TAT-TELEPHONE

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Kemm kien hemm talbiet fil-waiting list għall-abbonati ġodda tat-telephone sena b'sena mill-1984 sa Jannar ta' din is-sena, sena b'sena?

X'inhi l-waiting list fil-preżent u kif kienet f'Mejju 1987 f'dawn il- postijiet:

Zejtun; Zabbar; Wied il-Għajn; Marsaxlokk; Xgħajra - Zabbar?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nformat li l-waiting list għall-abbonati tat-telefon, sena b'sena, mill-1984 sa Jannar ta din is-sena kienet kif tidher hawn taħt:

1984 - 27516 1985 - 24671 1986 - 27187 1987 - 18613 1988 - 15767 1989 - 16437 1990 - 18590 1991 - 20172 1992 - 17055 1993 - 14074 1994 (Jannar) 5446

Il-waiting list f'Mejju 1987 u Ġunju 1994 fil-lokalitajiet imsemmija mill- Onor. Interpellant kienet kif tidher hawn taħt:

| |Mejju198|Ġunju | | |7 |1994 | | | | | |Żejtun |344 |36 | |Żabbar |650 |60 | |Wied |303 |302 | |il-Għajn | | | |M'Xlokk |148 |22 | |Xgħajra-Żab|34 |71 | |bar | | |

TELEMALTA - NUMRU TA' KIOSKS TAT-TELEPHONE

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazz-joni u Teknologija: Jista' l-Ministru ġentilment jagħti lista ta' telephone booths u mobile booths kif ukoll telecard telephone booths imxerrda ma' Malta u Għawdex?

Jista' jagħti l-informazzjoni raħal b'raħal u jsemmi kemm minn dawn ġew installati mill-1987 'l hawn?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nformat li sa Ottubru 1992, l- Korporazzjoni Telemalta kellha 84 cardphones kif ukoll 126 coinboxes.

Dawn il-coinboxes ġew kollha mibdula f'cardphones.

Lista ta' madwar 500 cardphone li l-Korporazzjoni għandha nstallati f'Malta u Għawdex, raħal b'raħal tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

Il- Korporazzjoni għandha wkoll mobile unit waħda li tħaddem 4 cardphones.

Din bdiet tintuża fl-1993.

L-informazzjoni għall-aħħar parti tal-mistoqsija qed tinġabar u tingħata f'xi seduta oħra.

TA' QALI - WORLD CHILDREN'S DAY

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Billi fil-World Children's Day f'Ta Qali kien hemm ħafna ilmenti mill-ġenituri u għalliema minħabba x-xemx qawwija li kien hemm u ħafna ħasshom ħażin minħabba s-sħana, jikkonsidra l-Ministru li s-sena d- dieħla din l-attivita' tant sabiħa ssir fis-7.00 p.m. meta tkun niżlet ix- xemx?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Sfortunatament din is-sena l-ġurnata li fiha ġiet ċelebrata l-"World Children's Day" kienet waħda rekord għas-sħana li għamlet.

B'danakollu, il-membri tal-kumitat li kienu preżenti mill-11.30 ta' filgħodu - uħud anke mid-9.00 ta' filgħodu - sat-8.00 ta' filgħaxija ma jafux bil-"ħafna li ħasshom ħażin minħabba s-sħana."

L-attivita' għas-sena d-dieħla tkun imfassla mill-kumitat li jrid jinħatar għas-sena 1995.

Tkun xi tkun l-attivita', is-7.00 ta' filgħaxija mhux ħin adatt għal attivita' organizzata speċifikament għat-tfal.

DISTRETT NRU.3 - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Meta jkunu se jsiru xogħlijiet fit-triqat speċjalment meta dawn ikunu se jsiru fit-tul, bħal fil-każ tax-xogħlijiet ta' l-ilma fit-Tielet Distrett Elettorali, qabel ma jibdew ix-xogħlijiet; l-għeluq tat-toroq jew id-devjazzjoni tat-traffiku tiġi mgħoddija għal konsultazzjoni tal-Bord tat- Traffiku?

Il-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku tal-Pulizija jew il-Pulizija jiġu avżati minn qabel biex jiġi evitat periklu waqt xogħlijiet stradali?

ONOR.

LOUIS GALEA: Peress li t-tagħrif mitlub ma laħaqx wasal fil- Ministeru, tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

DISTRETT NRU.

3 - PROBLEMA TA' L-ILMA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru ġentilment jgħid kemm qed jintnefqu flus biex tittaffa darba għal dejjem il-problema ta' l-ilma fin-naħa t'isfel ta' Malta speċjalment, Ħaż Żabbar, iż-Żejtun, Marsaxlokk u Wied il-Għajn?

Meta hemm il-ħsieb li jitlesta dan il-proġett?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

NTOM - KERA TA' UFFIĊĊJU FI NEW YORK

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid b'kemm inkera/inxtara l-uffiċċju ta' l-NTOM fl- Empire State Building, New York?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: L-Ufficju ta' l-NTOM fl-Empire State Building fi New York qed jinkera $26,000 fis-sena.

GŻIRA - IRRANĠAR TA' BANKINI FI TRIQ G. ZAMMIT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsijiet parlamentari numri 19050 u 19582 dwar Triq G. Zammit, Gżira?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Tlabt lid-Dipartiment tad-Distretti tat- Taqsima tax-Xogħlijiet jara x'jista' jagħmel dwar l-ilment ta' l-Onor.

Interpellant.

MOSTA - TISWIJA TA' TRIQ DURUMBLAT

L-ONOR.

FREDDIE MICALLEF staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid x'kienet il-ħtieġa li fi Triq Durumblat, il-Mosta fi spazju ta' anqas minn sentejn terġa' titħaffer trinka ta' iżjed minn sitt piedi wisa' eżatt kif kien sar sentejn ilu f'din l-istess triq?

X'inhi r-raġuni li għalkemm kien hemm qbil min-naħa tal-Gvern li trinek ta' din l-għamla kienu qed eventwalment iwasslu għal nefqa aktar biex tissewwa t-triq u allura din is-sistema mhux se tkompli, reġa' ġara l- istess f'dan l-istess lokal?

Meta din it-triq traffikuża se terġa' tiġi fi stat tajjeb?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il-mistoqsija lill-Ministru għat-Trasport, Komunikazzjoni u Teknoloġija.

ASSISTENZA SOĊJALI U ASSISTENZA GĦAD-DISIMPIEG

L-ONOR.

FREDDIE MICALLEF staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni li kienu qegħdin jirċievu l-Assistenza Soċjali jew l-Assistenza għad-Disimpieg kull xahar, matul 1993 u l-ewwel ħames xhur ta' din is-sena?

Kemm kienu nisa u kemm irġiel?

ONOR.

GEORGE HYZLER: In-numru ta' persuni, nisa u rgiel li xahar b'xahar kienu qed jircievu l-Ghajnuna Socjali matul l-1993 u matul l-ewwel hames xhur ta' din is-sena hu kif jidher f'tabella ta' hawn taht.

Fost dawk li qed jricievu l-Ghajnuna Socjali hemm inkluz dawk li jircievu l-SAF (Ghajnuna Socjali li tithallas lil dawk li qed jiehdu hsieb ta' xi qraba), Romol u kazijiet ta' persuni separati.

|XAHAR |GHAJNU| |GHAJNUNA| | | |NA | |SOCJALI | | | |SOCJAL| |GHAD-DIS| | | |I | |IMPIEG | | | |IRGIEL|NISA|IRGIEL |NISA | |Jannar |2575 |196 |834 |3769 | |Frar |2604 |205 |833 |3769 | |Marzu |2624 |216 |831 |3781 | |April |2697 |226 |837 |3779 | |Mejju |2739 |223 |839 |3785 | |Gunju |2773 |234 |836 |3802 | |Lulju |2836 |253 |844 |3817 | |Awissu |2879 |266 |844 |3838 | |Settembr|2910 |271 |848 |3853 | |u | | | | | |Ottubru |2975 |277 |853 |3884 | |Novembru|3014 |280 |849 |3901 | |Dicembru|3050 |291 |850 |3916 |

|XAHAR |GĦAJNU| |GĦAJNUNA| | | |NA | |SOĊJALI | | | |SOĊJAL| |GĦAD-DIS| | | |I | |IMPIEG | | |Jannar |3088 |283 |853 |3920 | |Frar |3117 |298 |844 |3915 | |Marzu |3134 |307 |837 |3906 | |April |3127 |296 |835 |3909 | |Mejju |3117 |273 |835 |910 | |Gunju |3102 |264 |827 |3912 |

IMPIEGI

L-ONOR.

FREDDIE MICALLEF staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien n-numru ta' persuni li wara li biddlu x-xogħol tagħhom imbagħad kellhom jitilqu mill-impieg il- ġdid qabel tliet xhur u ma tħallewx jirreġistraw fl-ewwel parti tar- Reġistru għal sitt xhur fl-1992, 1993 u fl-ewwel ħames xhur ta' din is- sena?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

KORPORAZZJONI GĦAX-XOGĦOL U TAĦRIĠ - PERSUNI LI NSTABILHOM XOGĦOL

L-ONOR.

FREDDIE MICALLEF staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni li nstabilhom xogħol mill-Korporazzjoni għax-Xogħol u Taħriġ matul is-sena 1993 u fl-ewwel ħames xhur ta' din is-sena?

Kemm kien in-numru ta' dawk li m'aċċettawx ix-xogħol li ġie offrut lilhom u ma tħallewx jirreġistraw fl- ewwel parti tar-Reġistru għal sitt xhur f'dan l-istess żmien?

X'kien in- numru li aċċettaw ix-xogħol li offrewlhom, kellhom jitilqu mix-xogħol qabel tliet xhur u xorta ma tħallewx jirreġistraw fl-ewwel parti tar-Reġistru għal sitt xhur?

ONOR.

IMTAĦLEB - BOZZA ĦDEJN L-ARBLU TAL-FRAJNA

L-ONOR.

FREDDIE MICALLEF staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid għaliex li minkejja n-numru ta' rapporti li saru dwar il-fatt li l-bozza li hemm ma' l-arblu tal-Frajna, l-Imtaħleb ilha ma tixgħel aktar minn tliet xhur, sal-lum għad ma ttieħdux passi biex tinxtegħel?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Tlabt lill-Korporazzjoni Enemalta tieħu l- passi meħtieġa.

KANALI - CABLE TAL-KURRENT ELETTRIKU

L-ONOR.

FREDDIE MICALLEF staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jidhirlu l-Ministru li l-mod li qegħdin isiru l-kanali biex jiġi mgħoddi l- cable tal-kurrent elettriku għall-indikaturi tal-pedestrian crossings qed jikkaġuna ħsara lil dik il-parti tat-triq minn fejn iridu proprju jaqsmu n- nies?

Dan il-kanal hu bilfors isir eżatt f'nofs is-sinjali tal-pedestrian crossings, billi wara ftit ġranet li jsir l-asfaltar ta' dawn il-kanali ħafna drabi jifformaw ħofor li huma ta' inkonvenjent kontinwu u anke ta' periklu b'mod speċjali għall-anzjani li jaqsmu t-triq?

Jista' l-Ministru jibgħat lil xi ħadd jara eżempju ċar ta' din is- sitwazzjoni fil-pjazza tal-Knisja tal-Mosta fejn ħofor imdaqqsa f'nofs il- pedestrian crossings issa ilhom hekk ix-xhur sħaħ?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il-Mistoqsija lill-Ministru għat-Trasport, Komunikazzjoni u Teknoloġija.