KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AMBJENT U L-IPPJANAR TAL-IŻVILUPP

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 25

L-Erbgħa, 7 t'Ottubru 2020

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 25

L-Erbgħa, 7 t'Ottubru 2020

Il-Kumitat iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fil-4:40 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 24, li saret fil-31 t'Awwissu 2020, ġew konfermati.

IĊ-CHAIRPERSON (Onor. Joe Mizzi): Nagħti merħba lil kull min hawn preżenti għal din il-laqgħa u nistgħu mal-ewwel ngħaddu għat-tieni item li għandna fuq l-aġenda.

IĊ-CHAIRPERSON: L-ewwel nett tajjeb infakkar li sena ilu, eżattament fid-19 t'Ottubru, dan il-Kumitat kien iddiskuta dan il-partial review u kienu saru wkoll xi rakkmandazzjonijiet lill-Awtorità tal-Ippjanar (PA), u ċioè li minimu ta' ħames metri mit-13-il metru proposti għar-ring road għandhom ikunu ddedikati għal-landscaping, u li l-parti triangolari ta' ħdejn il-parti mmarkata bir-roża fuq il-pjanta tas-sit, kif ippreżentanta mill-PA fil-laqgħa li kienet saret dakinhar, tiġi kkunsidrata għal public open space b'mod speċifiku biex tintuża bħala parkeġġ pubbliku.

Nixtieq li waqt il-preżentazzjoni niġu mgħarrfa x'sar minn dawn ir-rakkmandazzjonijiet.

Se nibda billi nsejjaħ lill-Ministru sabiex jagħmel l-introduzzjoni tiegħu, imbagħad wara jkunu jistgħu jagħmlu l-preżentazzjoni tagħhom l-uffiċjali tal-PA, u fl-aħħar nett nistieden lill-Membri tal-Kumitat sabiex jagħmlu l-mistoqsijiet tagħhom.

AARON FARRUGIA (Ministru għall-Ambjent, it-Tibdil fil-Klima u l-Ippjanar): Grazzi, Sur President.

Insellem lill-kollegi Membri kif ukoll lil kull min hawn preżenti għal din il-laqgħa.

Se nibda billi nagħmel ftit sommarju ta' kif issawwar dan ir-review.

F'Ottubru 2018 is-Segretarju Parlamenti kien talab li jiġi rivedut l-Action Plan ta' Ta' Qali sabiex ikun jista' jiġi rezoned u ma jibqax jinkludi fih użu industrijali imma jsir għall-użu kummerċjali, jiġifieri uffiċini, retail u catering.

Il-ħsieb tal-Gvern kien sabiex l-użu industrijali ma jibqax iħalli impatt negattiv fuq l-akkwati u fuq l-ambjent tal-madwar.

It-talba kienet sabiex isir rezoning tal-area u minn industrial zone jiġi mibdul f'commercial zone, u li l-height limitation, minn 11-il metru jitla' għal 17.5 metri, ovvjament suġġett għal terracing u setbacks, eċċ. F'Novembru ta' dik is-sena, jiġifieri xahar wara, dan il-pjan ħareġ għall-konsultazzjoni pubblika, u f'Marzu 2019, is-Segretarju Parlamentari ta' dak iż-żmien, ħa in konsiderazzjoni s-submissions li daħlu waqt il-konsultazzjoni pubblika, u anke l-concerns min-naħa tal-Kunsill Eżekuttiv tal-PA, u emenda l-objettivi tal-Gvern b'mod li fl-użi żiedu storage and distribution, medical clinics, u education and supermarkets, u allura dawn saru parti mil-lista aċċettabbli għall-użu ta' dik l-art.

Bejn Settembru u Ottubru 2019 kien hemm imbagħad public consultation oħra dwar id-draft il-ġdid tal-pjan, fejn minbarra ż-żieda fl-użi u fl-għoli tal-bini, kif semmejt, ġie propost dan li ġej: Li jkun hemm a landscape buffer li jikkonsisti minn green belt u perimeter road minimu ta' 13-il metru sabiex jimmitiga l-impatt viżwali ta' dan l-ODZ; li ssir kontinwazzjoni tat-triq mas-Southern boundary tal-perimeter lejn il-Western boundary tal-perimeter u allura ssir ring road sħiħa; li jkun hemm miżuri ta' green infrastructure, u li jkun hemm planning gain ta' €25 għal kull metru kwadru skond il-gross developable floorspace (GDF).

Imbagħad wasalna għal dan l-istadju li ninsabu fih bħalissa, u ċioè li f'Settembru, jiġifieri x-xahar li għadda, ir-revised draft policy reġgħet ħarġet għall-public consultation, bil-main change tkun il-preparazzjoni ta' masterplan għas-sit kollu kif meħtieġ fil-comprehensive development tal-Western part u l-conventional development of the Eastern part, biċċa footprint ekwivalenti għal 40% tal-comprehensive area tal-landscape open space in the detailed road layout.

Dak huwa s-sommarju dwar il-ħsieb wara dan il-proċess.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak.

Nistieden issa lill-uffiċjali tal-PA sabiex jagħtu l-preżentazzjoni dwar dan il-pjan.

IS-SUR IVAN FAVA (Uffiċjal fl-Awtorità tal-Ippjanar): L-iskop ta' din il-preżentazzjoni hi sabiex nispjegaw x'kienu r-riżultati tal-konsultazzjoni pubblika tal-ewwel draft li saret wara l-pubblikazzjoni tal-oġġettivi u x'inhu t-tibdil fid-draft policy minn dawk maħruġin fl-ewwel draft.

Qegħdin nitkellmu fuq area li bħalissa, skond il-pjan ta' azzjoni eżistenti, għandha użu industrijali u hija aċċessibbli minn Vjal l-Istadium Nazzjonali, u fuq in-naħa tal-lemin tagħha hemm l-Ambaxxata Amerikana.

Il-konsultazzjoni pubblika dwar it-tieni fażi saret bejn it-12 ta' Settembru u l-25 t'Ottubru 2019, u l-Awtorità rċeviet total ta' 22 submission.

Dawn is-submissions ġew kategorizzati skond it-temi li kienu miktubin fihom, u ta' min wieħed jinnota li, bħalma jiġri f'dawn il-każijiet, kultant is-sottomissjonijiet fuq kull tema setgħu kienu konfliġġenti bejniethom, fis-sens li jkun hemm min jippreferi ċertu użu, u oħrajn jippreferu użi oħra.

It-temi li ġew identifikati mill-public consultations, b'mod ġenerali, huma maqsumin fuq land use zoning, fuq l-għoli tal-bini u l-veduti li dawn jiġġeneraw, fuq trasport u mobilità madwar is-sit, fuq konsiderazzjonijiet ambjentali, fuq land ownership kif ukoll fuq il-planning gain.

B'mod ġeneriku, l-iktar kummenti li spikkaw dwar land use zoning kienu li l-Class 2C, li huma educational facilities, mhumiex kompatibbli minħabba li fis-sit adjaċenti hemm ambaxxata.

Kien hemm imbagħad sottomissjonijiet oħrajn li jgħidu li użi aktar kompatibbli mal-Park Nazzjonali jinkludu faċilitajiet relatati ma' sports, crafts u mużewijiet.

Dwar l-għoli tal-bini rċevejna sottomissjonijiet fejn intqal li l-iktar bini baxx fl-iskema għandu jiżdied għal 12.5 metri u kien hemm ukoll kummenti oħrajn fejn ġibdu l-attenzjoni li dan huwa edge of development u l-kuntest tiegħu u l-veduti mill-Imdina għandhom jiġu rispettati.

Dwar trasport, fost il-kummenti li rċevejna kien hemm dawk li s-service road, li kienet proposta fl-ewwel draft tal-policy, se teffettwa bini eżistenti fis-sit, u anke li l-parking fil-boundaries tas-site għandu jiġi mitigated b'additional planning gain.

Kien hemm kummenti relatati ma' konsiderazzjonijiet ambjentali, fosthom li l-iżvilupp għandu jikkunsidra l-użu ta' ġwiebi kif ukoll il-possibilità li tiġi replenished il-water table.

Irċevejna wkoll kummenti dwar il-land ownership u l-planning gain, fosthom li l-planning gain kif proposta, jiġifieri €25 għal kull metru kwadru, mhijiex adegwata u n-nuqqas ta' assessment tal-impatt b'mod komprensiv fuq l-area jista' jagħti lok ta' freehand lill-iżviluppaturi.

Tajjeb li nfakkar ftit x'kienu l-oġġettivi tal-policy, u ċioè li s-site, li bħalissa hija koperta b'Policy NWTQ32 tinbidel f'area kummerċjali; li d-designation tal-area ta' quddiemha suġġetta għall-Policy NWTQ33 tinżamm bħala parking area u jiżdied il-provvediment ta' landscaping; li l-uses allowable ikunu dawk ta' Category D u jiġi projbit intensifikazzjoni ta' użi oħra; u li jkun hemm framework li jimmitiga l-impatti negattivi minn din ir-redesignation tas-site, suġġett li l-għoli tal-bini ma jaqbiżx is-17.5 metri, li dan l-għoli għandu jiġi mtarraġ għall-għolijiet li jikkombaċu mal-ambaxxata li tinsab fuq in-naħa tal-lemin tas-site, u li r-recesses għandhom jieħdu in konsiderazzjoni l-fatt li s-sit jidher mill-Imdina.

L-objettivi jgħidu wkoll li għandhom jiġu emendati, jew jitneħħew, provvedimenti oħra fil-policy kurrenti li jkunu kkunsidrati li jmorru kontra dawn l-oġġettivi u li ma jkunx hemm blank party walls.

Kif intqal qabel, meta saru l-ewwel konsultazzjonijiet, kien hemm reviżjoni ta' dawn l-objettivi fejn żdiedu wkoll, bħala użi, supermarkets, medical and educational facilities, kif ukoll storage and distribution facilities.

Dawn l-użi ġew ikkunsidrati li huma kompatibbli mal-goals li finalment f'din iż-żona jkun hemm area kummerċjali.

Issa se ngħaddi għar-revisions li saru mill-ewwel draft u nibda billi nuri l-policy map li bħala Awtorità qegħdin nipproponu.

Id-differenza prinċipali mill-mappa li kien hemm fl-ewwel draft hi li s-sit qiegħed jinqasam f'żewġ żoni prinċipali, żona minnhom in-naħa ta' fejn hemm miktub Ta' Sufarelli, jiġifieri n-naħa tal-punent, għandha tkun ippjanata u żviluppata b'mod komprensiv, filwaqt li n-nofs l-ieħor tas-site, minħabba li diġà hemm commitments, tista' tkun ippjanata u żviluppata b'mod konvenzjonali.

Iż-żewġ partijiet tas-sit għandhom jiġu mifrudin b'extension ta' Triq l-Istadium Nazzjonali, li hija t-triq li tgħaddi minn bejniethom, u b'hekk tkun qed tipprovdi wkoll element ta' frontages anke n-naħa tal-conventional site biex jiġu evitati l-blank party walls, li kienet waħda mill-oġġettivi ta' din ir-reviżjoni.

Imbagħad qegħdin nipproponu li l-kumplament ta' Triq Idwart, fejn bħalissa min-naħa tal-Ambaxxata Amerikana ddur għal fuq in-naħa ta' wara tas-sit, titwessa' parzjalment – sakemm tkun tilħaq mal-istandards mitluba minn Transport Malta – biex it-traffiku min-naħa tal-ambaxxata jkun jista' jidħol fis-sit, joħroġ mit-triq ċentrali u jibqa' ħiereġ lejn Triq l-Istadium Nazzjonali.

Fil-mappa li qegħdin naraw bħalissa jidher li fuq in-naħa tal-ODZ huwa ppjanat u mitlub li fl-applikazzjonijiet li jidħlu jkun hemm green belt biex ikun hemm proviżjoni ta' delinjament bejn l-iżvilupp u l-ODZ u jkun hemm mitigar tal-impatti fuq il-views.

Il-mappa turi wkoll, li kif kien ġie diskuss qabel f'dan il-Kumitat, u anke ssuġġerit, l-area tan-naħa ta' fuq tas-sit se tinżamm għall-parkeġġ pubbliku, u ġew ukoll identifikati public walkways biex ikun imtejjeb il-pedestrian access madwar is-sit.

Fejn qegħdin taraw underlined huma l-main changes fil-policy mill-ewwel draft għal din id-draft li bħalissa qiegħda għall-public consultation.

Bħala policy baqgħet li ż-zoning jibqa' ta' commercial area, bid-differenza li ġew identifikati żewġ żoni distinti fis-site, waħda li għandha tkun ippjanata u żviluppata b'mod komprensiv u l-oħra b'mod konvenzjonali.

Il-policy tkompli kif kienet qabel u tikkonkludi li applikazzjonijiet fl-area komprensiva li jfixklu milli jkun hemm ippjanar komprensiv fuqha, mhux se jkunu kkunsidrati mill-Awtorità.

Bħala criteria, kemm il-conventional kif ukoll il-comprehensive sites huma kif kienu ppreżentati fil-preżentazzjoni ta' qabel, fosthom l-acceptable land uses, fejn qed ngħidu li f'dawn is-sites jista' jkun aċċettabbli żvilupp ta' supermarkets, faċilitajiet ta' health and education, u Category D li huma uffiċini, retail, food and drink establishments kif ukoll il-provvediment ta' storage and distribution.

Il-policy tgħid ukoll li l-intensification ta' dawk il-uses li diġà huma eżistenti fis-sit però ma jaqgħux f'din il-lista, ma jkunux aċċettabbli.

Dwar building heights il-policy ftit li xejn inbidlet; xorta għadha bil-provvediment li l-bini li jħares fuq l-ODZ ikollu faċċata għolja tmien metri, u l-bini li jħares fuq l-ambaxxata u fuq il-car park ikollu għoli tal-faċċata ta' 11-il metru.

Id-differenza fil-policy hi li ddaħħlet il-kelma "massimu" biex jiġi ċċarat li l-ogħla parti tal-bini, 'il fuq minn dawn il-livelli baxxi, jistgħu jiġu mtarrġin sa 17.5 metri, suġġett li waqt l-applikazzjonijiet ikun hemm visual impact assessment.

Bħalissa qegħdin naraw il-bidla fil-policy u qiegħda tiddeskrivi kif għandu jkun is-site coverage u l-open space fil-parti tas-site li hija identifikata għal żvilupp komprensiv.

Hawnhekk il-policy tgħid li l-massimu ta' coverage li għandu jkun permess m'għandux jaqbeż is-60%, filwaqt li 40% tas-sit għandhom jibqgħu open space.

Dawn l-40% jinkludu l-landscaping buffers u r-road spaces li wrejna fil-policy map.

It-tabella turi s-site areas u l-persentaġġi li, kif għedna, huma 40% u 60%, bl-40% ikun open space.

Dwar site and architectural treatment, il-policy kulma biddlet hu li jkun hemm ir-riferenza għall-policy map u li ma jkunx hemm site fragmentation fil-comprehensive development area.

Il-kumplament titratta l-metodu ta' kif għandu jiġi ddisinjat, speċjalment li jkun hemm treatment arkitettoniku u interessanti u li m'għandux jitħalla żvilupp li jiġġenera blank party walls.

Dettalji tal-bini fil-commercial areas, speċjalment dak li jinkludi signage u lighting, m'għandhomx joħolqu impatt viżiv biex ma jkunx hemm impatt negattiv fuq l-area of high landscape value.

Kif għedna qabel, l-applikazzjonijiet għandhom ikunu suġġetti għall-visual impact assessment.

Għar-rigward ta' landscaping, kif rajna mill-mappa fl-ewwel slides, kien hemm bidla mill-proposta ta' ring road mad-dawra tas-site għal triq ċentrali li mbagħad tkompli mat-triq eżistenti u ċjoè Triq Idwart.

Din il-parti tal-policy titkellem fuq landscape buffer, però tagħmilha ċara li dan il-green belt għandu jkun jikkonsisti, b'mod prinċipali, minn siġar u arbuxelli fl-areas murija fil-policy map u dan biex ikun hemm mitigazzjoni tal-impatt viżiv fuq in-naħa tal-ODZ u anke views ta' dan l-iżvilupp mill-Imdina.

Dan il-mitigation m'għandux ikun biss limitat għall-buffer zone, imma l-policy tinkoraġġixxi wkoll miżuri oħrajn bħal, pereżempju, green walls u green roofs u tesiġi li mal-applikazzjonijiet għandu jkun hemm sottomissjoni ta' landscaping scheme li tikkonsisti prinċipalment f'siġar u arbuxelli.

Tajjeb infakkar li l-40% open space, tneħħi l-parti identifikata bħala triq, għandhom ikunu suġġetti għal dan it-tip ta' landscaping.

Bħala trasport, din il-policy biddlet is-suġġeriment tal-policy ta' qabel li jkun hemm ring road mad-dawra tas-site u, kif spjegajt qabel, qegħdin nipproponu li jkun hemm triq ċentrali li tkun linked ma' Triq Idwart.

Il-policy tagħmilha ċara li Infrastructure Malta għandhom jimxu mal-layout muri fil-policy map, u li skont il-parking standards fil-policies viġenti, il-parking requirements għandhom ikunu allokati fis-site boundary.

Fejn jidħol sustainability din il-policy baqgħet l-istess, fis-sens li hemm il-provvediment ta' green infrastructure fis-site biex ikun hemm improvement tal-environmental sustainability.

L-iskop u l-intenzjoni ta' dan huma sabiex ikun hemm konsiderazzjoni tal-kuntest tas-site, speċjalment il-fatt li hija mdawra bl-ODZ u tinsab f'national park.

Bħala planning gain, f'din il-policy hawn differenza, fis-sens li għalkemm il-provvediment li għal kull metru kwadru ta' GDF ġdid għandu jkun hemm kontribuzzjoni ta' €25 baqa' l-istess, qiegħed jiżdied ukoll li kull żviluppatur ikun mitlub iħallas ammont, li jinħadem skont kemm se jiżviluppa frontage, bħala kontribuzzjoni għax-xogħlijiet li għandhom isiru fir-road and junction improvements.

Dawn il-costs ġeneralment jiġu kkalkulati minn Transport Malta, imbagħad jiġu subdivided skond il-porzjon effettwat minn kull applikazzjoni ta' żvilupp proposta fuq is-site.

Il-policy NWTQ33 titkellem dwar il-parking u tiċċara wkoll id-diskussjoni li kienet saret f'dan il-Kumitat, u ċjoè li s-sit tan-naħa ta' fuq tas-site għandu jitħalla għall-parking.

Il-mappa li qegħdin naraw tikkonferma li din is-site – li hija murija bil-kulur roża – qiegħda titħalla bħala parkeġġ u li m'għandux ikun hemm żvilupp ieħor fiha.

Dawk kienu fil-qosor il-bidliet li qegħdin nipproponu f'din id-draft policy.

Nagħlaq billi ngħid li bħalissa għaddejja public consultation dwar din l-istess policy li se tibqa' miftuħa sas-16 t'Ottubru.

Nirringrazzjakom.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

Nitolbok tinforma lill-Kumitat x'sar mir-rakkmandazzjonijiet li kien għamel l-istess Kumitat f'Ottubru tas-sena l-oħra.

IS-SUR IVAN FAVA: Waħda mir-rakkmandazzjonijiet kienet li l-area indikata titħalla għall-parkeġġ, u fil-fatt il-policy map turi li dik l-area qiegħda tiġi designated bħala parking.

DAVID THAKE: Dan se jkun multi-storey parking?

IS-SUR IVAN FAVA: Le, dan huwa public parking, però l-policy tesiġi li kull żvilupp li jsir fis-sit għandu jipprovdi parking, skont il-parking requirement standards fil-proprjetà.

Jiġifieri wieħed m'għandux jippretendi li għax se jkun hemm parkeġġ fl-area indikata, allura ma jipprovdix parking, għax dan il-parking huwa għall-pubbliku.

Ir-rakkmandazzjoni kienet li jkun hemm landscaping buffer, li wkoll qiegħed jiġri pprovdut u ndikat fil-policy map.

Id-differenza fir-ring road mid-draft ta' qabel hija, li minflok li r-ring road qiegħda ddur bil-mod kif qiegħed nuri u jkun hemm landscaping buffer magħha, qiegħda titħalla l-landscaping buffer u r-ring road qiegħda tkompli b'"dan" il-mod.

Ir-raġuni li saret din il-proposta kienet sabiex ikun hemm circulation aħjar u jkun hemm diviżjoni tas-sit mill-parti komprensiva għal dik konvenzjonali.

Barra minn hekk, bis-saħħa ta' din it-triq se jkun hemm frontage li abbażi tagħha jistgħu jinbnew żviluppi jħarsu fuq it-triq u allura jitgħattew il-blank party walls.

Il-policy qed tipproponi wkoll li l-ischemed road li qiegħed nurikom bħalissa tiġi estiża sakemm tiltaqa' ma' fejn qiegħed nurikom sabiex it-traffiku, speċjalment…

KEVIN CUTAJAR: Tista', jekk jogħġbok, issemmi l-ismijiet tat-toroq?

Il-policy qiegħda tipproponi li Triq l-Istadium Nazzjonali tiġi estiża b'tali mod li taqsam is-sit suġġett għal din il-policy minn nofs, jiġifieri jkun hemm extension ta' Triq l-Istadium Nazzjonali li tgħaddi minn nofs is-sit u din it-triq tibqa' testendi san-naħa ta' wara tas-sit sakemm tiltaqa' ma' Triq Idwart.

Illum il-ġurnata, Triq Idwart hija pjuttost dejqa, u l-parti minnha li hija kkunsidrata bħala schemed hija biss dik ta' quddiem l-Ambaxxata Amerikana.

Il-policy qiegħda tipproponi li l-parti ta' Triq Idwart, sa nofs in-naħa ta' wara tas-sit, testendi sakemm tilħaq l-istandards ta' Transport Malta, jiġifieri approximately ten metres, u jkun hemm continuation bejn Triq l-Istadium Nazzjonali fis-sit ma' Triq Idwart.

Li kont qed nispjega qabel hu li vetturi kbar, permezz ta' din it-traffic flow, ikunu jistgħu jidħlu fis-sit min-naħa tal-Ambaxxata Amerikana, jgħaddu minn Triq Idwart u joħorġu mit-triq ċentrali proposta u jibqgħu ħerġin għal Triq lstadium Nazzjonali.

Ir-raġuni li ppreferejna nipproponu din il-layout minflok ring road madwar is-sit hija minħabba li rajna li jekk titwessa' Triq Idwart kompletament, ikun hemm iktar land take up fl-ODZ.

Dak kien l-iskop prinċipali ta' din il-proposta.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak.

L-Onor.

DAVID THAKE: Fil-lista tal-oġġezzjonijiet, sejħilhom li trid, ma semmejtx xi ħaġa li jiena nikkunsidra li hija pjuttost importanti li wieħed iqisha.

Qed nirriferi għal dak li qalet l-għaqda Flimkien għal Ambjent Aħjar (FAA), u ċioè li qiskom ma tajtux importanza l-mod kif dan ir-rezoning se jeffettwa, jew l-impatt li għandu vis-à-vis l-iStrategic Plan for the Environment and Development (SPED).

Nixtieq inkun naf għalfejn m'intomx qed tagħtuha importanza.

IS-SUR IVAN FAVA: L-iSPED jgħid li employment generating uses għandhom ikunu allokati fil-principal urban areas u fl-areas li diġà huma identifikati għall-iżvilupp.

Din l-area, bħalma naraw fil-pjan ta' azzjoni eżistenti, hija designated for industrial uses, jiġifieri xorta huwa sit li jiġġenera employment, u b'hekk m'aħniex naraw li fil-prinċipju din iċ-change in zone tmur kontra l-iSPED.

DAVID THAKE: Jiġifieri qed ngħidu li issa bdejna nikkunsidraw li żvilupp industrijali u żvilupp kummerċjali huma l-istess?

IS-SUR IVAN FAVA: Mill-kuntest ta' employment generating uses it-tnejn qegħdin jiġġeneraw employment, jiġifieri b'hekk qed ngħid li fil-prinċipju mhux qed tmur kontra l-iSPED.

DAVID THAKE: Imma jekk qegħdin nitkellmu fuq żoni speċifiċi li huma industrijali, kummerċjali, urban, u residenzjali, naħseb li rridu nkunu leali lejn id-definizzjonijiet għax inkella jekk se ngħidu li kulma jiġġenera employment f'daqqa waħda sar l-istess tip ta' żona…

IS-SUR IVAN FAVA: Hemm ukoll il-fatt li, kif intqal fil-bidu tad-diskussjoni, is-sit qiegħed maġenb national park u l-użu industrijali ġie kkunsidrat bħala li mhuwiex daqshekk kompattibbli maż-żona tal-madwar.

IĊ-CHAIRPERSON: Aktar domandi?

L-Onor.

KEVIN CUTAJAR: L-ewwel u qabel kollox nirringrazzjak, Sur Fava, tal-preżentazzjoni tiegħek.

Għandi xi mistoqsijsiet dwar dak li għedt u anke dwar id-dokument li ġie ċċirkolat; ma nafx jekk tkunx int l-aħjar li tirrispondi jew il-Ministru.

Ovvjament, tapprezzaw il-fatt li meta saret l-ewwel diskussjoni jien ma kontx qiegħed hawn u allura bilfors irrid nistaqsi x'inhi r-raġuni għalfejn din iż-żona industrijali waslana biex naqilbuha għal waħda kummerċjali.

Din iż-żona m'għandhiex użu fil-preżent, jew hemm xi raġunijiet oħra wara din il-bidla?

Xtaqt nistaqsi wkoll jekk iż-żona oriġinali li llum għandha skop industrijali hijiex se tibqa' l-istess, anke jekk jinbidel l-iskop għal wieħed kummerċjali.

Għar-rigward l-għoli fhimt li se jkun hemm massimu ta' 17.5 metri u minimu ta' 11-il metru bl-għoli jkun imtarraġ.

Fhimt ukoll li ttieħed il-kejl ta' 17.5 metri minħabba li fiż-żona hemm il-bini tal-Ambaxxata Amerikana li għandu dak l-għoli.

Hemm xi raġuni għalfejn għażilna li l-iżvilupp li se jsir f'din iż-żona jkun tal-istess għoli tal-bini tal-Ambaxxata Amerikana u mhux ta' bini ieħor fil-madwar?

Issemma wkoll li f'dan is-sit ġew identifikati żewġ żoni, waħda għall-iżvilupp komprensiv u oħra għall-iżvilupp konvenzjonali.

Jien m'iniex tekniku u allura napprezza li tispjegalna ftit id-differenza bejn dawn it-tnejn u anke tgħidilna jekk l-għoli propost huwiex se jkun japplika għal dawn iż-żewġ żoni jew inkella hemmx ħsieb differenti.

Fil-pjan hemm ukoll proposti ħwienet għal din iż-żona.

Meta ngħidu li se jkun hemm ħwienet, qegħdin neskludu li jkun hemm attivitajiet li joħolqu storbju, bħal pereżempju postijiet ta' divertiment, jew hemm il-ħsieb li eventwlament dawn ikunu nklużi wkoll la se jkun hemm skop kummerċjali warajha?

Niġi issa għall-kwestjoni tal-aċċess.

L-ispjegazzjoni li ngħatat dwar l-aċċess għal din iż-żona timplika li hemm possibilità li jiżdied l-influss ta' vetturi li se jgħaddu mil-lokalità li qiegħda viċin, li hija Ħ'Attard.

Tista' tgħidilna jekk ġiex analizzat l-impatt li żvilupp eventwali f'din iż-żona jista' jkollu fuq dik il-lokalità mil-lat ta' influss ta' vetturi?

L-aħħar domanda li kelli kienet dwar l-iSPED, imma diġà staqsa dwarha l-kollega tiegħi, l-Onor.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak.

Nitlob lis-Sur Fava sabiex, jekk jogħġbu, jirrispondi għal dawn id-domandi li saru.

IS-SUR IVAN FAVA: Rigward ir-raġunijiet taċ-change in zoning kif ukoll l-għoli indikat nista' ngħid li dawn kienu parti mill-oġġettivi li bdejna naħdmu fuqhom.

Jiġifieri l-Awtorità rċeviet dawn l-oġġettivi mingħand il-Gvern u aħna fassalna din id-draft policy skont dawk l-istess oġġettivi.

Kif għedt ukoll, ir-raġuni wara l-bdil taż-zoning kienet primarjament li l-użu industrijali ma deherx li hu idoneu ma' dak tas-sit tal-madwar, jiġifieri n-National Park.

Dan il-pjan ma jbiddilx l-area tas-site boundaries, imma jiffoka fuq l-area li diġà hija designated bħala żona industrijali, jiġifieri l-area ma ġietx estiża.

Rigward l-għoli nista' ngħid li dan ivarja minn minimu ta' tmien metri, li huwa l-għoli ta' faċċata li tkun tħares fuq ODZ, għal 11-il metru għall-faċċati li jħarsu fuq il-car park u fuq l-Ambaxxata Amerikana, bil-possibilità li permezz ta' stepping dan l-għoli jista' jitla' sa massimu ta' 17.5 metri, però l-policy tesiġi li jkun hemm visual impact assessment li minnu jista' jirriżulta li l-massimu ta' 17.5 metri ma jintlaħaqx.

Ngħaddi issa għad-domanda rigward id-differenza bejn comprehensive u conventional uses.

Meta qegħdin ngħidu conventional planning u conventional development qegħdin infissru li jekk għandek sit ta' ċertu kobor, minflok dan jinqasam f'porzjonijiet u kull porzjon ikun suġġett għal applikazzjoni differenti, iż-żona kollha, jiġifieri bejn wieħed u ieħor nofs is-sit, trid tkun ippjanata u żviluppata fl-istess ħin u mhux biċċa biċċa.

L-iskop ta' dan il-provvediment huwa sabiex ikun hemm aktar possibilità ta' improved design, għax meta qed tiddiżinja żvilupp b'mod sħiħ minflok biċċa biċċa aktar għandek il-fakultà li tiddiżinja u tippjana b'mod aħjar, speċjalment meta qegħdin nitkellmu fuq open spaces.

Il-fatt li l-policy tesiġi li jkun hemm 40% tas-sit imħollija bħala open space, bi pjan u żvilupp komprensiv, aktar hemm il-possibilità li dan il-provvediment tal-policy jintlaħaq sew.

Mill-banda l-oħra, żvilupp konvenzjonali huwa the everyday development li tinkludi art li tkun diġà spezzettata fi plots differenti, kemm minħabba commitments li jkun hemm, kemm minħabba ownerships differenti, u anke minħabba permessi li jkunu diġà nħarġu.

Minħabba f'hekk ma rajniex li jkun possibbli u achievable li nesiġu li jkun hemm ippjanar b'mod komprensiv fuq dik il-parti tas-sit partikolari.

Għalkemm il-policy xorta tagħti sett ta' provvedimenti, fosthom land uses, height limitations u provvedimenti dwar design, jistgħu jidħlu applikazzjonijiet individwali fuq plots individwali f'dak il-porzjon tas-sit.

Dik hija d-differenza bejn comprehensive u conventional.

Mil-lat ta' uses, il-policy qed tistabbilixxi użi li jaqgħu taħt Category B, Category D, Category F u supermarkets.

Il-mistoqsija li għamel l-Onor.

Cutajar tiffoka fuq l-użu kummerċjali.

Il-policy tistabbilixxi Category D bħala Class 4A - offices, Class 4B - retail, Class 4C u 4D – food and drink.

Tgħid ukoll li l-intensification of uses li ma jaqgħux taħt din il-lista ma jiġux permessi, jiġifieri jekk wieħed iħares lejn din il-lista jara li din teskludi l-entertainment facilities.

Rigward l-aċċess, milli rajna u milli osservajna fuq is-sit, il-maġġoranza tat-traffiku li javviċina dan il-post juża Triq l-Istadium Nazzjonali.

L-ammont ta' karozzi li biex imorru f'dan is-sit jgħaddu mil-lokalità ta' Ħ'Attard, naħsbu li huma r-residenti li joqogħdu Ħ'Attard stess, jiġifieri mhuwiex maħsub li dan se jżid traffiku fuq iċ-ċentru ta' Ħ'Attard.

KEVIN CUTAJAR: Imma dan huwa sempliċement ħsieb?

Saret xi forma ta' analiżi?

IS-SUR IVAN FAVA: Jekk qed tistaqsini sarx traffic impact assessment, ngħidlek li ma sarx, però l-policy ma teskludix li jekk fis-sit, wara li tiġi approvata din il-policy, ikun hemm applikazzjoni li minħabba l-iskala tagħha l-istandards tal-ippjanar jitolbu li jkun hemm studju fuq l-impatt tat-traffiku, dan ma jkollux isir.

Jiġifieri l-policy ma teskludix il-fatt li jekk ikun hemm proposta ta' żvilupp maġġuri li jikkwalifika għal traffic impact assessment, dan ma jsirx.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak.

Nagħti issa l-kelma lill-Ministru sabiex jagħmel kummenti tal-aħħar.

AARON FARRUGIA: Sur President, nirringrazzjak u nirringrazzja lill-kollegi tiegħi tal-mistoqsijiet u tal-interess li ħadu, għax jien ukoll ħarist sew lejn dan il-pjan u naqbel li fiċ-ċirkostanzi l-fatt li se tiddipartixxi minn kunċett ta' industrija viċin park li jgawdu l-familji u jkunu jridu jgawdu t-tfal tagħna u tmur lejn xi ħaġa kummerċjali li tikkumplimenta b'xi mod, aktar minn industrija, lil dan is-sit, is a win win situation.

Għandi s-soljev li dan il-pjan għadda minn għarbiel tajjeb, jiġifieri saru tlieta, jekk mhux erba', konsultazzjonijiet pubbliċi u kien hemm min għamel suġġerimenti u dawn is-suġġerimenti ntlaqgħu u allura nemmen li din hija direzzjoni li se ttejjeb iċ-ċirkostanzi li għandna quddiemna.

Din mhijiex art verġni li se ssir art kummerċjali, jew li se tintuża għal skop kummerċjali, imma kif qal tajjeb ukoll ir-rappreżentant tal-PA, din hija art industrijali li se toħloq ix-xogħol, se timxi għal-lat kummerċjali mingħajr l-impatt, u allura se tnaqqas u timmitiga l-impatt ta' eyesore li jkollok meta jkollok sit industrijali bħalma hemm illum.

Nirringrazzjak.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

Qed nieħu pjaċir nara li r-rakkmandazzjonijiet li saru minn dan il-Kumitat s-sena l-oħra ttieħdu on board, xi ħaġa li hija pożittiva.

L-Onor.

KEVIN CUTAJAR: Mr Chairman, id-deċiżjoni tal-Oppożizzjoni għal dan il-pjan kienet suġġetta għal numru ta' mistoqsijiet u r-risposti li ħadna għalihom.

Għalhekk, nitolbok sabiex ġentilment tikkonċedi lili u lill-Onor.

Thake nirtiraw mill-Kamra għal ftit minuti sabiex niddiskutu bejnietna u nidħlu lura bil-pożizzjoni tagħna.

IĊ-CHAIRPERSON: Iva, il-laqgħa hija sospiża.

Il-Kumitat ġie sospiż fil-5:26 p.m. u rriżuma żewġ minuti wara.

IĊ-CHAIRPERSON: Il-Kumitat jirriżumi.

L-Onor.

DAVID THAKE: Sur President xtaqt nagħmel rimarka żgħira.

Jien naħseb li huwa importanti li, kemm dan il-Kumitat kif ukoll l-Awtorità, nagħtu sinjal li t-triq li pajjiżna jrid jaqbad għall-electrification tal-flotta tan-nies trid tkun xi ħaġa tanġibbli, u għalhekk hemm bżonn li nibdew nagħmlu limitazzjoni fejn jirrigwarda parkeġġi, fis-sens li, pereżempju, ngħid li 10% tal-parkeġġ irid ikun riżervat jew indikat bħala charging stations għall-karozzi li jaħdmu bl-elettriku.

Dak huwa l-kumment li nixtieq inżid, mill-bqija l-Oppożizzjoni qiegħda taqbel mal-pjan kif propost u naħseb li eventwlament ikun anke ta' ġid għar-residenti tal-inħawi.

IĊ-CHAIRPERSON: Naqbel miegħek, u jekk il-Kumitat jaqbel għandna nagħmlu rakkmandazzjoni li fil-parkeġġ għandu jkun hemm post riżervat għall-charging stations għall-karozzi li jaħdmu bl-elettriku; naħseb li għandu jsir f'kull parkeġġ imma bħalissa qegħdin nitkellmu dwar dan il-proġett.

Jidher li hawn qbil dwar din ir-rakkmandazzjoni għalhekk se npoġġi l-pjan, kif imressaq quddiem il-Kumitat, u r-rakkmandazzjoni li semmejt, għall-vot.

Il-pjan kif imressaq quddiem il-Kumitat, flimkien mar-rakkmandazzjoni kif verbaliżżata miċ-Chairman, ġew approvati unanimament.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjakom.

Il-Kumitat huwa aġġornat.

Fil-5:31 p.m. il-Kumitat aġġorna.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AMBJENT U L-IPPJANAR TAL-IŻVILUPP

LAQGĦA NRU 25

L-Erbgħa, 7 t'Ottubru 2020.

l-Kumitat Permanenti dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fil-4:40 p.m.

L-Onor.

Joe Mizzi, Chairman tal-Kumitat, ippreseda.

PREŻENTI

L-Onor.

Anton Refalo (Ministru għall-Biedja, is-Sajd u d-Drittijiet tal-Annimali); u l-Onor.

Kien hemm preżenti wkoll, u ħa sehem fid-diskussjoni, l-Onor.

Aaron Farrugia (Ministru għall-Ambjent, it-Tibdil fil-Klima u l-Ippjanar).

L-Iskrivana tal-Kumitat qalet it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 24, li saret fil-31 t'Awwissu 2020, ġew konfermati.

Fil-bidu tal-laqgħa saret introduzzjoni mill-Ministru għall-Ambjent, it-Tibdil fil-Klima u l-Ippjanar, l-Onor.

Aaron Farrugia, dwar il-pjan.

Wara, is-Sur Ivan Fava, uffiċjal fl-Awtorità tal-Ippjanar, ta preżentazzjoni dwar l-istess pjan (Dok.

Fil-5:26 p.m. fuq talba tal-Onor.

Kevin Cutajar, iċ-Chairman issospenda l-Kumitat sabiex il-Membri tal-Oppożizzjoni jkunu jistgħu jikkonsultaw bejniethom dwar il-pożizzjoni tagħhom fuq il-pjan.

Fil-5:28 p.m. il-Kumitat irriżuma.

L-Onor.

David Thake issuġġerixxa li l-Awtorità tal-Ippjanar tikkunsidra li 10% tal-parkeġġ li hemm maħsub fil-proġett ikun riżervat u indikat bħala charging stations għall-karozzi li jaħdmu bl-elettriku.

Il-Kumitat qabel ma' dan is-suġġeriment u ċ-Chairman qal li kien se jagħmel rakkmandazzjoni lill-Awtorità tal-Ippjanar f'dan is-sens.

Id-diskussjoni dwar dan il-pjan, f'dan l-istadju, intemmet u meta ċ-Chairman poġġa d-dokument, kif imressaq quddiem il-Kumitat, għall-vot, dan għadda b'mod unanimu.

Fil-5:31 p.m. iċ-Chairman aġġorna l-Kumitat għal data u b'aġenda li kellhom jiġu kkomunikati aktar 'il quddiem.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

CHAIRMAN TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees dev


KUMITATI TALKAMRA TADDEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI GĦALLISTANDARDS FILĦAJJA PUBBLIKA

AVVIŻ

Laqgħa Nru 12

It-Tnejn, 12 ta' Ottubru 2020 fis-2.30 pm

IlPresident talKumitat Permanenti għallIstandards filĦajja Pubblika javża li lKumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 12 ta' Ottubru 2020 fis-2.30 pm filKamra talKumitati filParlament, ilBelt Valletta, b'din laġenda:

Konferma tal Minuti

Rapport dwar Investigazzjoni mill Kummissarju għall Istandards (Każ K/022)

Xogħol ieħor

7 ta' Ottubru 2020 Skrivan talKamra

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees spl


KUMITAT PERMANENTI GĦALL-ISTANDARDS FIL-ĦAJJA PUBBLIKA

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 12

It-Tnejn, 12 ta' Ottubru 2020

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 12

It-Tnejn, 12 ta' Ottubru 2020

Il-Kumitat iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fis-2.37 p.m.

IlMinuti talLaqgħa Nru 11, li saret fl14 ta' Settembru 2020, ġew ikkonfermati.

RAPPORT DWAR INVESTIGAZZJONI MILLKUMMISSARJU GĦALLISTANDARDS FILĦAJJA PUBBLIKA (KAŻ K/022)

L-ISPEAKER (Onor. Anġlu Farrugia): Ninforma lillKumitat li din illaqgħa ssejħet biex skont artiklu 27 talAtt dwar Standards filĦajja Pubblika, Kap. 570 ilKumitat jikkonsidra u jiddeċiedi jekk jadottax ilkonklużjonijiet u rrakkomandazzjonijiet tarrapport talKummissarju għallIstandards filĦajja Pubblika (Rapport K/022) li ġie mgħoddi lillMembri talKumitat nhar itTnejn, 5 ta' Ottubru 2020.

Ta' min jgħid li dan il-każ li ġie investigat mill-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika jirrigwarda lment dwar allegat abbuż ta' poter fil-ħatra tal-eks Ministru Konrad Mizzi mal-Awtorità Maltija għat-Turiżmu ta' Malta (MTA) kif mitlub mill-Perit Carmelo Cacopardo bħala Chairperson tal-Partit Alternattiva Demokratika.

Dan ir-rapport ġie mgħoddi mal-ewwel lilkom il-Membri ta' dan il-Kumitat il-ġimgħa li għaddiet.

F'dan l-istadju r-rapport għadu mhuwiex pubbliku u jistgħu jarawh biss il-Membri ta' dan il-Kumitat.

Issa kif tafu intom stess, wara laqgħa li konna għamilna way back fit-3 ta' April, 2019 fejn konna ddiskutejna numru ta' proposti mressqa minn Dr George Hyzler, li hu l-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika, konna għedna li la r-rapport ikun għadu mhuwiex pubbliku s-Sedja tkun trid tingħata kjarifika mingħandkom dwar jekk il-laqgħa nkompluhiex in camera jew le.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Sur President, jien naħseb li l-Membri ta' dan il-Kumitat kollha qraw dan ir-rapport, u allura naħseb li kemm minħabba l-konklużjonijiet li wasal għalihom il-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika f'dan ir-rapport kif ukoll minħabba li r-rapport fih innifsu jirrakkmanda li dan jiġi rilaxxat, aħna qed nipproponu li dan jiġi rilaxxat immedjatament u mbagħad inkomplu bil-proċedura darb'oħra.

L-ISPEAKER: Il-Ministru Edward Zammit Lewis.

EDWARD ZAMMIT LEWIS (Ministru għall-Ġustizzja, l-Ugwaljanza u l-Governanza): Sur President, il-punt tal-Onor.

Karol Aquilina jien fhimtu, però nixtieq li jiġi verbalizzat mill-Iskrivan tal-Kamra l-ħin preċiż li fih huwa rċieva dan ir-rapport.

L-ISKRIVAN TAL-KAMRA (Is-Sur Raymond Scicluna): Dan ir-rapport intbagħat lill-Uffiċċju tal-Ispeaker mill-Uffiċċju tal-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika nhar il-5 ta' Ottubru, 2020 fit-7.50 p.m.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, dak li qed jgħid l-Onor.

Aquilina huwa argument totalment differenti mis-sitwazzjoni li għandna quddiemna llum.

Hawnhekk illum għandna sitwazzjoni pjuttost sui generis fis-sens li fil-mument li ġie rilaxxat ir-rapport il-persuna li hija s-suġġett ta' din l-indaġini; Dr Joseph Muscat, ma ma kinitx għadha taqa' fil-parametri tal-Att dwar Standards fil-Ħajja Pubblika.

Biex wieħed jikkonferma dak li qed ngħid huwa biżżejjed li wieħed jara artikli 2 u 3 tal-istess Kap. Tant hu hekk li Dr George Hyzler, il-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika, qagħad attent ukoll - u jien ngħid li għamel sew - li fl-istess rapport meta tkellem fuq żewġ persuni li huma funzjonarji tal-MTA; fuq Mr Johann Buttigieg u Dr Gavin Gulia, huwa qal li għalkemm huwa ra x'kien l-aġir tagħhom, ma jistax jikkummenta dwar tali aġir.

Għaliex?

Għax dawn iż-żewġ persuni ma jaqgħux fil-parametri ta' Kap. 570.

Għalhekk apparti mill-kwestjoni li qajjem l-Onor.

Aquilina u li rridu niddiskutuha wkoll … Għax illum kollox huwa pubbliku u, ngħidu x'ngħidu, dan ir-rapport xorta se jispiċċa jkun pubbliku.

L-ISPEAKER: Irrid ngħid li l-Perit Carmel Cacopardo diġà talabhuli.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Il-Perit Carmel Cacopardo huwa dak li qajjem l-ilment quddiem l-Uffiċċju tal-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubbika dwar l-allegat abbuż ta' poter fil-ħatra tal-eks Ministru Konrad Mizzi mal-Awtorità Maltija għat-Turiżmu ta' Malta (MTA), jiġifieri naħseb li għandu dritt għalih.

L-ISPEAKER: Fil-fatt il-Perit Cacopardo ċempilli dakinhar stess.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Tajjeb ngħid li r-riżenja ta' Dr Joseph Muscat ukoll saret fil-5 ta' Ottubru 2020, jiġifieri fl-istess jum li ġie rilaxxat ir-rapport, però żgur li huwa rriżenja qabel it-7.50 p.m. Fil-fatt dakinhar jien kont preżenti fil-Kamra fuq xogħol ta' liġijiet li ngħaddi fuq bażi regolari u jidhirli li Dr Joseph Muscat ta r-riżenja tiegħu għall-ħabta tas-6.55 pm għax imbagħad niftakar li kien għamel l-intervent tiegħu s-Segretarju Parlamentari l-Onor.

Silvio Parnis, li kien tana l-Aġġornament.

KAROL AQUILINA: .. li tana aktar minn 90 sekonda.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Għalfejn 90 sekonda?

KAROL AQUILINA: Għax ma qabiżx id-90 sekonda!

GLENN BEDINGFIELD: Jiġifieri hawnhekk l-Onor.

Aquilina qed jikkonferma li sat-7.50 pm Dr Joseph Muscat kien diġà rriżenja!

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Dan huwa punt teoritiku, jiġifieri hawnhekk jien se nkun ċar li din qed ngħidha biss fir-rigward tas-sanzjonijiet.

Kif qal tajjeb l-Onor.

Karol Aquilina, ir-rapport hu li hu u l-argument li rridu niddiskutu huwa jekk naddottawx ir-rapport jew le.

Però li m'għandhomx japplikaw sanzjonijiet fuq il-persuna li ġiet investigata naħseb li huwa ...

L-ISPEAKER: Naħseb inti qed tagħmel referenza għal artiklu 28 ta' Kap. 570, hux hekk?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Hekk hu.

Biex inkun eżatt, qed nirreferi għal artikli 27 u 28 ta' Kap. 570.

L-ISPEAKER: Imma quddiemna għandna żewġ talbiet; l-ewwel nett jekk nagħmlux irrapport talKummissarju għallIstandards filĦajja Pubblika (Rapport K/022) pubbliku u ngħaddu kopja tiegħu lill-Perit Carmel Cacopardo immedjatament, ...

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Aħna qegħdin on air?

L-ISPEAKER: Mela, qegħdin on air s'issa għax intom m'għidtulix jekk tridux li mmorru in camera jew le.

KAROL AQULINA: Għalfejn immorru in camera?

L-ISPEAKER: Jien qiegħed biss nistaqsi, kif nagħmel dejjem.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: M'għandniex għalfejn.

L-ISPEAKER: Kollox sew.

Mela nistgħu nkomplu.

Imma jien qed nistaqsikom minħabba li kif għedt diġà, f'laqgħa li konna għamilna f'April 2019 konna għedna li sakemm rapport ma jkunx pubbliku, intom tridu tiddeċiedu jekk il-laqgħa tkunx in camera jew le.

KAROL AQUILINA: Però għadna ma dħalniex fil-mertu tar-rapport.

L-ISPEAKER: Le, le, hekk hu.

GLENN BEDINGFIELD: Sur President, inti rreferejt għal żewġ talbiet; l-ewwel talba sabiex dan ir-rapport ikun pubbliku u mbagħad kien hemm talba oħra.

X'inhi din it-talba jekk jogħġbok?

L-ISPEAKER: It-tieni talba hi rigward l-eċċezzjoni ...

KAROL AQUILINA: Però dik mhijiex talba.

L-ISPEAKER: Le, f'dan il-każ qed tintalab direzzjoni.

KAROL AQUILINA: Issa wieħed jara.

Jien ma naqbilx, imma ...

L-ISPEAKER: Aħna għalhekk qegħdin hawn; biex naraw it-talbiet ta' kulħadd.

(Interruzzjonijiet)

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Jien ngħid li issa l-proċess huwa eżawrit ...

KAROL AQUILINA: Ma naħsibx li l-liġi tgħid hekk, imma issa wieħed jara.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Jien m'iniex qed ngħid li l-liġi tgħid hekk.

Il-liġi titkellem dwar Membri Parlamentari.

KAROL AQUILINA: Mhux biss!

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Inkella allura lill-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika se nagħtuh il-poter li jekk tkun għaddejja persuna minn hawn barra jagħmel rapport fuqha wkoll!

KAROL AQUILINA: Le, jien m'iniex qed ngħid hekk.

Jien qed ngħid li l-liġi tagħmel distinzjoni bejn is-sanzjoni li għandha tingħata lil Membru Parlamentari meta l-Kummissarju jsib li dan kiser xi liġi, xi kodiċi ta' etika, eċċ. u s-sanzjoni li għandha tingħata lil persuna oħra li però taqa' taħt ir-reġim ta' din il-liġi.

Jien dwar dan irrid niġbed l-attenzjoni.

GLENN BEDINGFIELD: U din fejn qiegħda fil-liġi jekk jogħġbok?

KAROL AQUILINA: F'artiklu 28 fejn hemmhekk insibu kategoriji differenti ta' sanzjonijiet.

Issa l-argument tal-Ministru huwa li ġaladarba l-eks Deputat Dr Joseph Muscat ma baqax Membru Parlamentari, l-effetti ta' din il-liġi fil-konfront tiegħu m'għadhomx fis-seħħ.

Jien naħseb li huwa eżattament l-oppost għax ġaladarba inti għamilt xi ħaġa partikolari fiż-żmien li kont Deputat, Membru Parlamentari, f'Segretarjat, eċċ, din il-liġi tibqa' tapplika għalik minkejja li tkun irriżenjajt għax aħna hawnhekk qed nitkellmu dwar fatt li inti għamiltu waqt li kont għadek Membru Parlamentari.

Huwa minn dan il-lat li jien qed ngħid li din il-liġi tibqa' tapplika għalik, aktar u aktar f'dawk il-każijiet fejn ikun hemm konklużjonijiet li jirreferu għal ksur ta' liġi.

F'każ ta' ksur ta' kodiċi ta' etika b'xi mod wieħed jista' jħares lejha b'mod ftit differenti, imma fir-rigward ta' ksur ta' liġi l-kwestjoni hija differenti ħafna.

Issa jien m'iniex qed ngħid li għandna nikkonkludu din il-kwestjoni issa, imma trid issir diskussjoni ċara dwarha għax naħseb li l-ispirtu tal-liġi huwa ferm differenti minn dak li qed isemmi l-Ministru.

Naturalment jien soġġett għal dibattitu bejnietna wkoll.

GLENN BEDINGFIELD: Artiklu 28 jagħmel referenza biss għall-Membri tal-Kamra.

KAROL AQUILINA: Dan ma jfissirx li jekk inti tispiċċa minn Deputat Parlamentari u tkun wettaqt każ waqt li kont Membru Parlamentari ma jistax ikun hemm sanzjonijiet fil-konfront tiegħek.

Uħud mis-sanzjonijiet ma jistgħux jiġu applikati jekk inti ma tkunx għadek Membru tal-Kamra, però mbagħad hemm sanzjonijiet u konsegwenzi oħra li xorta jistgħu jiġu applikati.

Nispera li l-Onor.

Bedingfield mhux qed jgħid jew jissuġġerixxi li jekk inti tkun għamilt xi ħaġa illegali waqt li kont Membru Parlamentari u mbagħad tirriżenja, f'dak il-każ dan ifisser li ...!

GLENN BEDINGFIELD: Le, m'iniex qed ngħid hekk, anzi hawnhekk irrid infakkrek li konna aħna li neħħejna l-preskrizzjoni minn fuq l-atti ta' korruzzjoni!

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Jien m'iniex qed ngħid hekk lanqas, u fil-fatt għalhekk qgħadt attent jien u nispjega dak li rrid ngħid.

Jien qed nirriferi għal dawk il-każijiet li ma jaqgħux fil-mansjoni tal-parametri ta' Kap. 570, jiġifieri jekk wieħed ikun għamel xi ħaġa li tant hi illegali li għandu jintbagħat il-file lill-Kummissarju tal-Pulizija, f'dak il-każ l-argument tiegħi ma japplikax.

Li qed ngħid jien huwa li jekk fil-parametri ta' Kap. 570 - jiġifieri fil-mansjonijiet tal-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika li aħna bħala Kumitat qed nissorveljaw - hemm dawk is-sitwazzjonijiet, dik imbagħad ħaġa oħra.

KAROL AQUILINA: Jien li nissuġġerixxi huwa li dan il-Kumitat jaqbel li r-rapport jiġi ppubblikat minnufih, anke jekk hemm bżonn ngħidu lill-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika jkun preżenti f'laqgħa ta' dan il-Kumitat li se ssir fil-viċin biex nisimgħu dak li għandu xi jgħid, inkluż dwar dan il-punt, għax wara kollox ...

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Aħna m'aħniex qed nadottaw dan ir-rapport daqslikieku kien tagħna.

KAROL AQUILINA: Le, le, jien mhux fuq l-addozzjoni qed nitkellem!

L-ISPEAKER: Ovvjament biex ir-rapport jiġi addottat, irid ikun hemm ftehim mill-Membri kollha.

Jekk le, allura nkunu rridu naraw kif se nimxu.

F'dan l-istadju naqblu li r-rapport għandu jiġi ppubblikat?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Jien ma nsibx problema li jiġi ppubblikat, però naħseb aktar jagħmel sens li nippubblikawh wara li l-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika jkun preżenti f'waħda mil-laqgħat ta' dan il-Kumitat ħalli jkun hemm id-depożizzjoni tiegħu.

L-ISPEAKER: Għallinqas naqblu li nibagħtu kopja ta' dan ir-rapport lill-Perit Carmel Cacopardo ġaladarba huwa l-complainant?

GLENN BEDINGFIELD: Jekk m'aħniex se nippubblikawh online imbagħad ikun jista' jippubblikah hu.

L-ISPEAKER: Jien qiegħed sempliċement nistaqsi.

KAROL AQUILINA: Fl-aħħar sentenza tal-istess rapport il-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika qed jirrakkmanda li l-Kumitat għandu jirrilaxxa r-rapport fl-iqsar żmien prattikabbli fl-interess tat-trasparenza.

Issa bil-frażi "fl-interess tat-trasparenza" hu żgur mhuwiex qed jirreferi biss għall-persuna li għamlet l-ilment u għall-persuna li sar l-ilment kontra tagħha imma għall-pubbliku inġenerali.

L-ISPEAKER: Fil-fatt jien laqqajt lill-Kumitat f'inqas minn ġimgħa minn mindu ħareġ ir-rapport.

KAROL AQUILINA: Diġà kellna laqgħa skedata, jiġifieri antiċipajnieha.

L-ISPEAKER: Le, imma anke li kieku ma kellniex laqgħa skedata għax dak huwa l-karattru tiegħi.

Fil-fatt jien qiegħed on record li ma tantx naħli ħin.

L-Onor.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Sur President, jien inkwetat fuq l-ispekulazzjoni dwar dan ir-rapport.

Naħseb li l-fatt li dan ir-rapport jiġi ppubblikat immedjatament ma jagħmel ebda ħsara ta' xejn u mhux se jbiddel l-eżitu tal-affarijiet.

Se jkun qiegħed barra għad-diskussjoni; se jkun hemm min jaqbel miegħu u min le, però m'għandniex nittrattjenuh aktar għax inkella l-pressjoni se tkompli tiżdied filwaqt li se tingħata l-impressjoni li ż-żewġ naħat tal-Kamra ma jridux li dan ir-rapport jiġi ppubblikat.

Fl-opinjoni tiegħi ma jagħmilx sens li nibqgħu nżommu lil dan ir-rapport milli jiġi ppubblikat għax finalment dan xi darba jew oħra xorta se jiġi ppubblikat, u allura aħjar jiġi ppubblikat mal-ewwel ħalli jkun qiegħed hemm barra għal min irid jara l-affarijiet.

Huwa tajjeb li l-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika jiġi jagħti l-ispjegazzjonijiet tiegħu hawnhekk u jsirulu d-domandi li għandhom isirulu għax bħalma qal tajjeb l-Onor.

Aquilina, altru qed nitkellmu fuq il-kontenut tar-rapport u altru qed nitkellmu fuq il-pożizzjoni tal-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika fil-konfront ta' Dr Joseph Muscat kif ukoll tal-Onor.

Konrad Mizzi, għax dawn iż-żewġ persuni t-tnejn huma involuti f'dan il-każ.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Skużani jekk se ninterrompik, Onor. Mifsud Bonnici, imma minn kif fhimt ir-rapport jien l-applikazzjoni tal-artikli 27 u 28 huma diretti biss fil-konfront ta' Dr Joseph Muscat.

Fil-fatt jien għalhekk semmejt lilu biss.

KAROL AQUILINA: Il-konklużjoni hija dwar Dr Joseph Muscat, però dan ma jfissirx li f'affarijiet oħra … (Interruzzjonijiet)

L-ISPEAKER: Jien se nagħmel referenza għal dak li konna tkellimna u ddeċidejna fuqu f'April 2019 biex inkunu ċari.

Dakinhar konna ddeċidejna li fil-każ tal-ewwel xenarju; jiġifieri fejn ikun hemm sejbien prima facie ta' aġir li jmur kontra l-Att, fil-każ tat-tielet xenarju; jiġifieri fejn ikun hemm sejbien prima facie ta' reat kriminali jew att ta' korruzzjoni - li għad irridu naraw huwiex il-każ - u fil-każ tal-ħames xenarju; jiġifieri fejn ma tinstab l-ebda bażi fuq xiex jinfetaħ każ għal investigazzjoni, il-Kummissarju m'għandux jippubblika r-rapporti tiegħu.

Fil-każ tat-tieni xenarju; jiġifieri fejn ikun hemm sejbien prima facie ta' aġir li jmur kontra lAtt iżda mhux ta' natura gravi, hemmhekk ma ntlaħaqx ftehim dwar il-pubblikazzjoni tar-rapporti u għaldaqstant id-diskussjoni dwar dan il-punt qatt ma ġiet konkluża.

Fil-każ tar-raba' xenarju; jiġifieri fejn ma jinstab ebda nuqqas ta' ebda tip wara investigazzjoni, hemmhekk iddeċidejna li l-Kummissarju għandu jippubblika r-rapport fuq is-sit elettroniku tal-uffiċċju tiegħu hekk kif jikkonkludi l-investigazzjoni.

Nerġa' ngħid li hawnhekk qed infakkar x'konna ddeċidejna f'April li għadda.

L-ISPEAKER: Jien naħseb li f'dan l-istadju għandna niftiehmu li jiġi l-Kummissarju hawnhekk.

U fil-każ ma niħdux il-vot.

KAROL AQUILINA: Sur President, jidhirli li issa dan ir-rapport ilu għandna minn bħal-lum ġimgħa, u għalhekk naħseb li ma nistgħux nittrattjenu aktar.

L-ISPEAKER: Għalija nistgħu niltaqgħu anke għada!

KAROL AQUILINA: Jien naħseb li jkun ġust ma' kulħadd jekk ir-rapport jiġi ppubblikat mal-ewwel ...

KAROL AQUILINA: … u min-naħa tiegħu l-Kummissarju jiġi hawn u jagħti l-ispjegazzjonijiet tiegħu.

Irridu nqajmu wkoll il-punt li semma l-Ministru.

Imbagħad inkunu nistgħu nipproċedu minn hemmhekk.

Però naħseb li għandna obbligu lejn in-nies hemm barra kif ukoll lejn min għamel l-ilment u lejn min sofra l-ilment li jkun informat b'dan kollu u mhux nibqgħu għaddejjin b'ħafna spekulazzjonijiet, li frankament ma jwasslu għal imkien.

Aħna hawn qed nitkellmu fuq il-fatti li hemm fir-rapport.

(Interruzzjonijiet)

L-ISPEAKER: Nistgħu niftiehmu ġurnata matul din il-ġimgħa stess, jekk jogħġobkom?

KAROL AQUILINA: Jiġifieri qed naqblu li r-rapport jiġi ppubblikat u nagħmlu seduta mal-ewwel.

L-ISPEAKER: Le, mhux ippubblikatj.

Jekk se nimxu ma' dak li ddeċidejna, il-pubblikazzjoni mhux se ssir issa.

KAROL AQUILINA: Jien nissuġġerixxi li f'dan il-każ partikolari l-pubblikazzjoni għandha ssir mal-ewwel.

L-ISPEAKER: Imma mbagħad inkunu qed immorru kontra l-guidelines ...

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Nistgħu nagħmluha din il-ġimgħa stess, bħal pereżempju nhar l-Erbgħa.

L-ISPEAKER: Anke għada jekk tridu, però mis-2.00 p.m. sat-3.00 p.m. se jkolli laqgħa mal-Ministru tal-Albanija.

L-ISPEAKER: Mela nagħmluha nhar l-Erbgħa jew inkella għada filgħodu.

GLENN BEDINGFIELD: Għada filgħodu għandna l-Kabinett.

KAROL AQUILINA: Se jkollna ninsistu dwarha din.

Issa jekk m'hemmx qbil imbagħad wieħed jara.

GLENN BEDINGFIELD: Aħna qed ngħidu li minflok ma r-rapport jiġi ppubblikat illum nisimgħu lil Dr Hyzler ...

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Ovvjament aħna rridu nkunu dejjem favur il-pubblikazzjoni, u dan mhux biss f'dan il-każ imma f'ħafna affarijiet oħra.

Li għandna nagħmlu huwa li nassumu li l-affarijiet se jkunu ppubblikati għax hekk għandu jkun, però naħseb li jkun aktar ġust li nippubblikaw ir-rapport wara li jiġi Dr Hyzler hawnhekk u forsi jkun hemm ix-xhieda tiegħu ħalli mbagħad nippubblikaw kollox f'daqqa u mhux pezzi bukkuni.

Hekk jew hekk m'hawnx daqstant għatx għal dan ir-rapport li Malta ma tiflaħx tissaporti sa nhar il-Erbgħa biex tarah!

CARMELO MIFSUD BONNICI: Dr Hyzler ikun jista' jiġi?

L-ISPEAKER: Fil-każ inċempillu issa stess.

KAROL AQUILINA: Normalment ikun disponibbli ħafna.

L-ISPEAKER: Hekk hu.

Normalment huwa jkun disponibbli.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Għalija jekk nagħmluha l-Erbgħa … Ara jekk se nagħmluha xahar ieħor I tend to agree with him ħalli nkun ċar!

KAROL AQUILINA: Jien naħseb li se nkunu qed nagħtu impressjoni ħażina ħafna ta' dan il-Kumitat jekk ma nippubblikawx ir-rapport.

GLENN BEDINGFIELD: Għall-kuntrarju, jien naħseb li, jekk xejn, qed nimxu mal-proċedura li kienet adottata mill-istess Kumitat u allura jekk nippubblikawh ma nkunux konsistenti!

Kieku qed niftiehmu għal xahar ieħor jew inkella għal tliet xhur oħra nifhimha, imma aħna qed niftiehmu għal bejn illum u nhar il-Erbgħa.

KAROL AQUILINA: Allura jekk bejn illum u nhar il-Erbgħa ma tagħmilx differenza, nagħmluha llum!

GLENN BEDINGFIELD: Jekk nagħmluha llum ma nkunux konsistenti mal-proċedura li adottajna.

Dan huwa l-punt kollu!

KAROL AQUILINA: Kif għedt diġà, dan huwa proċess li ma jolqotx biss lil dan il-Kumitat imma hemm interess pubbliku wkoll fin-nofs.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Mhux ovvja?!

KAROL AQUILINA: Jien qed ngħid li l-interess pubbliku jiġi servut aħjar jekk ir-rapport jiġi ppubblikat illum minflok nhar il-Erbgħa.

Naħseb li n-nies għandhom dritt ikunu jafu x'kienu l-konklużjonijiet tal-Kummissarju kif ukoll x'inhuma l-fatti.

KAROL AQUILINA: Naħseb li aħjar nagħmluha llum milli nagħmluha nhar l-Erbgħa.

Naħseb li m'hawn ħadd madwar din il-mejda li ma jridx li n-nies ikunu jafu x'ġara u ma ġarax!

GLENN BEDINGFIELD: Aħna konna qed ngħidu li fir-rispett ta' dak li kien adottat minn dan il-Kumitat ...

KAROL AQUILINA: Issa jien qed niġbed l-attenzjoni li għandna … (Interruzzjonijiet)

L-ISPEAKER: Jien għamilt referenza għall-guidelines għar-raġuni li konna qbilna fuqhom għax jekk, pereżempju, wara li nagħmlu d-domandi neċessarji lill-Kummissarju jirriżulta li l-Każ K/022 ma jaqax taħt wieħed mill-parametri li semmejt, jista' jkun li r-rapport jiġi skartat.

M'iniex qed ngħid li se jiġri hekk, imma rridu nagħtu l-benefiċċju tad-dubju.

GLENN BEDINGFIELD: Eżatt.

(Interruzzjonijiet)

L-ISPEAKER: Le, għax jekk isiru domandi lill-Kummissarju u wara l-Kumitat jaqbel li hemm ċerti affarijiet li minħabba fihom wieħed jista' jargumenta li dan ir-rapport mhuwiex konklużiv biżżejjed jew jibagħtu lura, eċċ, f'dak il-każ ma tkunx tista' ssir pubblikazzjoni tiegħu.

KAROL AQUILINA: Imma diġà għandek il-konklużjoni.

L-ISPEAKER: Jien m'iniex qed ngħid li … (Interruzzjonijiet) Onor. Aquilina, jien qed ngħid dan biex inkun preċiż.

(Interruzzjonijiet)

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Aħna ma nistgħux inċemplulu lill-Kummissarju?

L-ISPEAKER: Ippermettili, Ministru.

Hawnhekk għandi l-Minuti approvati tal-laqgħat li saru f'Marzu u April 2019 fejn konna qbilna li ssir il-pubblikazzjoni tar-rapport f'xenarju fejn ikun hemm sejbien prima facie ta' aġir li jmur kontra lAtt, iżda mhux ta' natura gravi.

Aquilina għadu jinsisti li r-rapport jiġi ppubblikat.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Nistgħu nċemplu lill-Kummissarju issa.

Naraw il-ħin li jkun konvenjenti għalih u għall-kollegi tiegħi ...

L-ISPEAKER: Ħalli nikkomunikaw miegħu.

L-ISPEAKER: Tajjeb jiġi rreġistrat li l-Onor.

Karol Aquilina talab li l-Kumitat jikkonsidra li r-rapport jiġi ppubblikat minnufih.

Is-Sedja għamlet referenza għall-Minuti u l-guidelines li l-Kumitat kien qabel fuqhom fil-laqgħa li saret f'Marzu/April tas-sena l-oħra.

Għaldaqstant hawn qbil li l-laqgħa fuq dan ir-rapport titkompla nhar il-Erbgħa fis-2.30 p.m. fejn se jkun hawn preżenti wkoll il-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika Dr George Hyzler biex iwieġeb għal kull kumment u domanda li tista' ssirlu mill-Membri kollha ta' dan il-Kumitat.

L-ISKRIVAN TAL-KAMRA: Jekk din il-laqgħa tal-Kumitat tkunx in camera tiddeċiedu dakinhar?

L-ISPEAKER: Imbagħad niddeċiedu dakinhar.

(Onor. Membri: No) Mela la m'hawnx aktar rimarki, nistgħu naġġornaw għal nhar il-Erbgħa, 14 ta' Ottubru 2020 fis-2.30 p.m. meta jkun preżenti lKummissarju għallIstandards filĦajja Pubblika sabiex jagħmel preżentazzjoni dwar irrapport tiegħu dwar ilKaż K/022.

Fit3.04 p.m. ilKumitat aġġorna.


KUMITAT PERMANENTI GĦALLISTANDARDS FILĦAJJA PUBBLIKA

LAQGĦA NRU 12

ItTnejn, 12 ta' Ottubru 2020

IlKumitat Permanenti għallIstandards filĦajja Pubblika ltaqa' filKamra talKumitati 3 filbinja talParlament, ilBelt Valletta, fis2.37 p.m.

Anġlu Farrugia, ippresieda.

PREŻENTI

IlMinistru għallĠustizzja, lUgwaljanza u lGovernanza, lOnor.

IlMinuti talLaqgħa Nru 11 tal14 ta' Settembru 2020 ġew ikkonfermati.

RAPPORT DWAR INVESTIGAZZJONI MILLKUMMISSARJU GĦALLISTANDARDS FILĦAJJA PUBBLIKA (KAŻ K/022)

LIspeaker informa lillKumitat li llaqgħa ssejħet biex skont lartikolu 27 talAtt dwar lIstandards filĦajja Pubblika ilKumitat jikkonsidra u jiddeċiedi dwar jekk jadottax ilkonklużjonijiet u rrakkomandazzjonijiet tarrapport talKummissarju għallIstandards filĦajja Pubblika (Rapport K/022) li ġie mgħoddi lillMembri talKumitat nhar itTnejn, 5 ta' Ottubru 2020.

Fuq talba talOnor.

Edward Zammit Lewis, lIskrivan talKamra informa lill-Kumitat illi rrapport kien intbagħat lill-Uffiċċju tal-Ispeaker millUffiċċju talKummissarju għallIstandards filĦajja Pubblika, nhar itTnejn, 5 ta' Ottubru 2020 fit7.50 p.m. L-Onor.

Zammit Lewis argumenta li ġaladarba meta ntbagħat ir-rapport Dr Joseph Muscat ma kienx għadu Membru tal-Kamra is-sanzjonijiet kontemplati fl-Att dwar il-Kummissarju dwar l-Istandards fil-Ħajja Pubbliku m'humiex applikabbli.

In-naħa tal-Oppożizzjoni irreġistrat nuqqas ta' qbil ma' din il-pożizzjoni.

Karol Aquilina u l-Onor Carmelo Mifsud Bonnici rrimarkaw li lfehma talOppożizzjoni kienet illi r-rapport għandu jkun ippubblikat b'mod immedjat.

L-Onor.

Glenn Bedingfield sostnew li r-rapport ma għandux ikun ippubblikat qabel ma ssir il-preżentazzjoni tar-rapport mill-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika.

LIspeaker fakkar lill-Membri tal-Kumitat illi skont kif maqbul millistess Kumitat fillaqgħa numru 3 tiegħu tat3 ta' April 2019 waqt diskussjoni fuq memorandum ippreparat mill-Kummissarju għallIstandards filĦajja Pubblika, meta l-Kummissarju jsib prima facie aġir kontra lAtt dwar lIstandards filĦajja Pubblika, 'ilKummissarju għandu jibgħat irrapport lillKumitat dwar lIstandards filĦajja Pubblika u jinforma b'dan lil min qajjem lilment u lillpersuna li tqajjem lilment dwarha.

IlKumitat imbagħad jiddeċiedi hu meta għandu jirrilaxxa rrapport'.

L-Ispeaker informa lill-Kumitat ukoll li fil-laqgħa numru 6 tas-26 ta' Lulju 2019, il-Kumitat kien qabel li għandhom jiġu pubblikati rapporti li jaqgħu taħt it-tieni xenarju tal-memorandum tal-Kummissarju li jirrigwarda sejbien prima facie ta' aġir li jmur kontra l-Att dwar l-Instandards fil-Ħajja Pubblika li iżda ma jkunx meqjus ta' natura gravi.

Wara diskussjoni lKumitat qabel li rrapport dwar ilKaż K/022 għandu jerġa' jiġi trattat mill-Kumitat millaktar fis possibbli fejn ikun jista' jiġi mistieden ilKummissarju għallIstandards filĦajja Pubblika.

Fit3.04 p.m. ilKumitat aġġorna għal nhar lErbgħa, 14 ta' Ottubru 2020 fis2.30 p.m għal liema laqgħa għandu jkun preżenti lKumissarju għallIstandards filĦajja Pubblika sabiex jagħmel preżentazzjoni dwar irrapport tiegħu dwar ilKaż K/022.

ANĠLU FARRUGIA


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI GĦALL-AFFARIJIET TA' GĦAWDEX

AVVIŻ

Laqgħa Nru 13

L-Onor.

Justyne Caruana, President tal-Kumitat Permanenti għall-Affarijiet ta' Għawdex, tavża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar It-Tlieta, 13 ta' Ottubru, 2020 fl-4:30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Parlament b'din l-aġenda:-

Konferma tal-Minuti;

L-Impatt tal-COVID-19 f'Għawdex u t-triq 'il quddiem (kont.) u materja oħra li tikkonċerna s-settur tal-edukazzjoni; u

Affarijiet oħra.

8 ta' Ottubru 2020 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees gpc


GĦALL-AFFARIJIET TA' GĦAWDEX

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 13

It-Tlieta, 13 ta' Ottubru 2020

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

GĦALL-AFFARIJIET TA' GĦAWDEX

Laqgħa Nru 13

It-Tlieta, 13 ta' Ottubru 2020

Il-Kumitat iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fil-4.40 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 12, li saret fis-16 ta' Settembru 2020, ġew ikkonfermati.

IĊ-CHAIRPERSON (Onor. Justyne Caruana): Nilqa' lil dawk kollha li qegħdin isegwuna kemm online fuq is-sit elettroniku tal-Parlament ta' Malta, kif ukoll permezz tat-television channel tal-Parlament.

Ninforma lill-mistednin ta' din il-laqgħa li dawn huma proċedimenti pubbliċi, u allura dak li jingħad huwa pubbliku, sakemm ovvjament ma tkunx ix-xewqa tal-persuna li tkun qed tintervjeni li dak li jkun se jingħad ma jkunx għall-konsum pubbliku.

Ninforma lil dan il-Kumitat li t-traskrizzjoni tal-laqgħa tas-16 ta' Settembru 2020 ġiet mgħoddija lill-Prinċipal tal-Kulleġġ ta' Għawdex, Dr Denise Mifsud, sabiex id-diversi mistoqsijiet li ressaq dan il-Kumitat waqt it-tali laqgħa jiġu mgħoddija lill-uffiċjali kkonċernati.

Dan il-Kumitat irċieva parti mill-informazzjoni mitluba.

L-IMPATT TAL-COVID-19 FUQ GĦAWDEX U T-TRIQ 'IL QUDDIEM (KONT.)

MATERJA OĦRA LI TIKKONĊERNA S-SETTUR TAL-EDUKAZZJONI

IĊ-CHAIRPERSON: Ninforma lill-Kumitat li, wara l-laqgħa tas-16 ta' Settembru 2020, kien hemm kuntatt mas-Sur Oliver Scicluna, Kummissarju għad-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità, fir-rigward tal-kwestjoni li ġiet diskussa matul il-laqgħa preċedenti dwar il-bżonn li jkun hemm grupp ta' LSE relievers ġewwa Għawdex.

Is-Sur Scicluna ppropona li l-Kumitat jistieden lis-Sinjura Josanne Ghirxi, Direttur tan-National School Support Services u lis-Sinjura Catherine Falzon, Education Officer fin-National School Support Services, sabiex tiġi diskussa din il-kwestjoni.

Għalhekk, dan il-kumitat ħa s-suġġeriment tas-Sur Scicluna u stieden lis-Sinjura Ghirxi u lis-Sinjura Falzon sabiex jagħtu preżentazzjoni f'din il-laqgħa.

Però ġejna informati li bħalissa huma jinsabu għaddejjin b'diskussjonijiet mal-unions fir-rigward tal-LSEs u kien għaqli li jagħtu l-preżentazzjoni tagħhom wara li jiġu finalizzati tali diskussjonijiet.

Però hekk kif ikun hemm eżitu ta' dawn id-diskussjonijiet, huma se jiġu hawnhekk u jagħtuna l-informazzjoni opportuna.

Illum se jkollna l-kontinwazzjoni tad-diskussjoni li konna bdejna f'Għawdex stess.

Wieħed irid jirrimarka li konna ltqajna f'Għawdex u, matul dan is-sajf, il-Kumitat baqa' għaddej jaħdem.

Għal-laqgħa tal-lum għandna preżenti lis-Sur Joseph Borg u lis-Sur Daniel Borg, President u CEO tal-Gozo Business Chamber (GBC) rispettivament, kif ukoll lis-Sur Joe Muscat, CEO tal-Gozo Tourism Association (GTA), li se jkun qiegħed jingħaqad magħna permezz ta' video conference.

Illum se nkunu qegħdin niddiskutu l-preżentazzjonijiet li saru lil dan il-kumitat matul il-laqgħa li għaddiet, liema preżentazzjonijiet bgħatniehom ukoll lill-Budget Office biex jiġu kkonsidrati għall-Baġit 2021.

Għalhekk, issa l-pass li jmiss hu li l-Kumitat ikun jista' jagħmel id-diskussjoni opportuna mal-mistednin li għandna preżenti magħna llum.

Nixtieq nistieden l-ewwel lis-Sur Joseph Borg u lis-Sur Daniel Borg, ir-rappreżentanti tal-GBC, sabiex jindirizzaw lill-Kumitat, jew forsi jridu jżidu ma' dak li ġie diskuss matul l-aħħar laqgħa.

Eventwalment, imbagħad se jkun hemm ukoll il-mistoqsijiet min-naħa tal-Membri biex b'hekk mhux biss inkunu qegħdin nagħtu l-possibilità tad-diskussjoni, imma eventwalment inkunu qegħdin ukoll ngħaddu r-rakkomandazzjonijiet tagħna f'dan ir-rigward.

L-ewwel nett, nirringrazzja lis-Sur Joseph Borg u lis-Sur Daniel Borg talli llum jinsabu preżenti magħna hawnhekk.

L-ewwel ħaġa li se nistaqsihom hija jekk jixtiqux jerġgħu jirrikapitolaw malajr malajr dak li kienu qalu meta konna għamilna l-laqgħa tal-Kumitat ġewwa Għawdex, jew forsi għandhomx xi ħaġa xi jżidu ma' dak li kienu qalu dakinhar.

IS-SUR JOSEPH BORG (President tal-Gozo Business Chamber): L-ewwel ħaġa, nirringrazzjakom talli għal darb'oħra stedintuna biex inkunu preżenti hawnhekk magħkom bil-għan li nikkontribwixxu għall-ġid komuni tal-gżira tagħna.

Matul l-aħħar laqgħa, is-Sur Daniel Borg, is-CEO tal-GBC, għamel preżentazzjoni ta' survey li dak iż-żmien konna għadna kemm għamilna mal-membri tagħna.

Imbagħad wara aħna komplejna nlaħħmu dak is-survey bil-Budget proposals li se nkunu qed nippreżentaw lil dan il-kumitat aktar tard, jiġifieri fi ftit kliem il-Budget proposals tagħna jikkonsistu fil-preżentazzjoni li għamilna dakinhar u magħha żidna the actual Budget proposals.

Bażikament, nistgħu ngħidu li l-Budget proposals li għamilna huma mibnija fuq erba' kolonni.

L-ewwel nett, dawn il-Budget proposals huma mibnija fuq it-trasport u l-konnettività, żewġ oqsma li huma essenzjali u importanti għall-gżira tagħna.

It-tieni nett, huma mibnija fuq l-infrastruttura pubblika, u hemmhekk b'mod partikolari semmejna tliet proġetti kbar li nixtiquhom jitwettqu kemm jista' jkun malajr fil-gżira tagħna.

Fost l-oħrajn, semmejna l-proġett ta' sptar ġdid għal Għawdex, proġett li huwa ppjanat u li suppost diġà sar.

Għalhekk, aħna nittamaw li dan il-proġett jitwettaq kemm jista' jkun malajr għax il-pandemija tal-COVID-19 urietna li għandna bżonn dan l-isptar, kemm fuq bażi nazzjonali kif ukoll għall-bżonn tal-gżira tagħna.

Semmejna wkoll il-proġett ta' underground multi-storey car park fir-Rabat, li naħsbu mhuwiex importanti għar-Rabat biss, imma għal Għawdex kollu, u dan għal diversi raġunijiet.

It-tielet proġett kbir li semmejna huwa dak tal-breakwater ta' Marsalforn.

Imbagħad komplejna nitkellmu fuq iż-żewġ kolonni l-oħra li l-Budgetary proposals tagħna huma mibnija fuqhom.

Ta' min jgħid li dawn mhux biss aħna qed nipproponuhom, imma anke l-Unjoni Ewropea, u dan bil-għan li jiddiversifikaw l-ekonomija Għawdxija.

B'mod partikolari qed insemmu s-sostenibilità, u fil-fatt għandna diversi proposti dwar is-sostenibilità għal Għawdex.

Imbagħad, l-aħħar kolonna tikkonsisti fl-iżvilupp u fl-establishment tas-settur diġitali f'Għawdex.

Nitkellmu anke fuq diversi inizjattivi li għandhom jittieħdu biex id-digital hub, fejn iltqajna dakinhar, effettivament jiġi popolat u l-industrija diġitali fil-gżira tagħna tibda sseħħ.

Bażikament, dawk huma l-Budgetary proposals tagħna.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

L-Onor.

KEVIN CUTAJAR: L-ewwel nett, nirringrazzja ħafna lis-Sur Joseph Borg u lis-Sur Daniel Borg talli reġgħu ngħaqdu magħna u talli għoġobhom ikomplu jispjegaw il-Budgetary proposals tagħhom.

Jien li nixtieq nistaqsihom huwa proprju dan: Issa li pajjiżna ilu għaxar xhur maħkum mill-imxija tal-COVID-19, il-Budgetary proposals tagħhom qegħdin jindirizzaw din ir-realtà biex wieħed ikun jista' jattakkaha fl-immedjat, jew inkella dawn il-proposti qed iħarsu lil hinn mill-imxija tal-COVID-19 biex, jekk il-Bambin irid, ma jdumx ma jgħaddi kollox u nkunu nistgħu nibdew nippjanaw fi żminijiet ta' aktar normalità, biex ngħidu hekk?

IĊ-CHAIRPERSON: Is-Sur Daniel Borg.

IS-SUR DANIEL BORG (Chief Executive Officer, Gozo Business Chamber): Bażikament, id-dokument li fih aħna qed nagħmlu l-Budgetary proposals tagħna jħares lejn żewġ fatturi.

L-ewwel nett, qed iħares lejn l-immedjat, u fil-fatt kien għalhekk li aħna ħadna l-main proposals – li fost l-oħrajn huma l-COVID-19 wage supplement u inizjattivi maġġuri oħra li ħa l-Gvern – kif ukoll tlabna l-feedback tal-business community u għamilna survey.

Imbagħad, abbażi ta' dak il-feedback aħna staqsejna lill-business community x'jaħsbu li kieku dawn il-miżuri kellhom jitwalu għall-futur minħabba s-sitwazzjoni preżenti, u hemmhekk indirizzajna l-immedjat għax ħafna negozji wrewna li hemm bżonn li dawn il-miżuri jiġu sostnuti matul ix-xhur li ġejjin biex ikomplu jkunu kapaċi jiffaċċjaw l-isfidi li qed iġġib magħha s-sitwazzjoni li ninsabu fiha.

Fil-fatt, fid-dokument li qed nippreżentaw aħna għedna li l-Gvern għandu jagħti kas tal-analiżi u s-survey li għamilna meta jiġi biex jikkonsidra li jestendi l-miżuri tiegħu.

Imbagħad, id-dokument li fih aħna qegħdin nagħmlu l-Budgetary proposals tagħna qed iħares ukoll long term, għax il-pandemija tal-COVID-19 urietna li l-ekonomija Għawdxija għandha problemi inerenti li qed idgħajfuha.

Għalhekk aħna qbadna l-aktar problemi li nħossu li għandhom jiġu solvuti b'mod urġenti, u dawn tkellimna fuqhom.

Din il-pandemija wrietna wkoll li ma nistgħux nibqgħu naħsbu kif konna qed naħsbu qabel, u ċjoè li l-ekonomija tagħna tiddependi wisq fuq it-turiżmu.

M'hemmx xi ngħidu li s-settur tat-turiżmu ħoloq ħafna ġid għal pajjiżna; imma pajjiżna huwa dipendenti wisq fuq dan is-settur.

Biżżejjed ngħid li 'l fuq minn 50% tal-ekonomija u madwar 20% tal-impjiegi diretti u indiretti tagħna jiddependu fuq is-settur tat-turiżmu.

Għalhekk, b'dak li ġara matul dawn l-aħħar xhur din l-industrija sofriet ħafna u d-dipendenza żejda tagħna fuq din l-industrija ġiegħlet lil Għawdex isofri wkoll.

Mil-lat pożittiv, dan is-sajf id-domestic tourism għenna nkomplu għaddejjin, imma din mhijiex sitwazzjoni li tista' tkompli ssostni ruħha.

Aħna rridu naraw lil hinn minn hekk, u huwa għalhekk li l-proposti tagħna qed jikkonċentraw fuq dawk l-erba' oqsma li semma l-kollega tiegħi s-Sur Joseph Borg.

Aħna għażilna oqsma li nistgħu naħdmu aktar fuqhom.

Pereżempju, fost l-oħrajn aħna għażilna s-settur diġitali minħabba l-fatt li diġà għandna l-infrastruttura in place – diġà għandna l-Gozo Innovation Hub u s-second fibre optic cable, jiġifieri issa jonqos biss il-pass li jmiss.

Aħna qed naraw li Għawdex jista' jkun hu li juri t-triq 'il quddiem u li fil-futur iġib anke industriji f'dan il-qasam, naturalment dejjem b'mod sostenibbli.

L-istess nistgħu ngħidu għal dik li hi konnettività.

Aħna bħala Kamra dejjem emminna f'dan il-qasam, u għalhekk qed ngħidu li l-proġetti relatati mal-konnettività għandhom ikomplu biex 'il quddiem ikunu jistgħu jagħtuna s-serħan tal-moħħ li l-ekonomija tagħna tista' tibqa' fuq saqajha.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

L-Onor.

KEVIN CUTAJAR: Filwaqt li nirringrazzja lis-Sur Daniel Borg tar-risposta tiegħu, nixtieq nistaqsih biss mistoqsija oħra fuq dak li għadu kemm qal.

Meta l-GBC ikkonsidrat il-proposti tagħha, hija kkonsidrathom f'xenarju fejn is-sitwazzjoni preżenti tal-pandemija tal-COVID-19 se tibqa' magħna fit-tul, jew inkella kkonsidrathom fl-eventwalità li dan ix-xenarju jgħaddi u allura, biex ngħidu hekk, nerġgħu lura għan-normalità l-antika?

IĊ-CHAIRPERSON: Is-Sur Daniel Borg.

IS-SUR DANIEL BORG: Wara li qisna l-problemi eżistenti, aħna kkonsidrajna l-proposti tagħna anke f'xenarju long-term.

Jekk il-problemi jiġu mgħottija, wara ċertu żmien dawn il-problemi xorta se jerġgħu joħorġu u jkomplu jikbru, kemm bis-sitwazzjoni tal-COVID-19, kif ukoll b'fatturi oħra, u allura aħna emminna li għandna nħarsu long term ukoll.

IĊ-CHAIRPERSON: Is-Sur Joseph Borg.

IS-SUR JOSEPH BORG: Aħna qed inħarsu lejn ix-short term fis-sens li jekk is-sitwazzjoni tal-pandemija tal-COVID-19 tibqa' ttul, l-għajnuniet li qed jagħti l-Gvern iridu jtulu wkoll.

Eventwalment nittamaw li din is-sitwazzjoni ma ttulx, li ma jibqax ikun hemm bżonn aktar l-għajnuniet tal-Gvern u li l-ekonomija tkun tista' tkompli tiġġenera ruħha kif kienet diġà qed tagħmel qabel.

IĊ-CHAIRPERSON: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: Le) Mela, la m'hawnx aktar rimarki, nitlob lis-Sur Joseph Borg u lis-Sur Daniel Borg biex jippreżentaw lill-Kumitat id-dokument imsemmi.

IS-SUR JOSEPH BORG: Jien, flimkien mal-kollega tiegħi s-Sur Daniel Borg, f'isem il-Gozo Business Chamber, nippreżentaw lill-Kumitat:

IĊ-CHAIRPERSON: Jien, min-naħa tiegħi, li nista' nassigura hu li, bħalma għamilna fil-laqgħat preċedenti, se nkunu qegħdin ngħaddu dan id-dokument lill-Ministeru għall-Finanzi u s-Servizzi Finanzjarji biex il-proposti li fih ikunu jistgħu jiġu kkonsidrati wkoll.

Dawk id-dokumenti li intom tajtuna fl-aħħar laqgħa diġà għaddejniehom u naf li rawhom, u ovvjament aktar ma nibagħtu malajr dan id-dokument li intom ippreżentajtu lil dan il-kumitat illum aktar aħjar.

Aħna hawnhekk għandna l-hard copy.

Ma nafx jekk bgħattux soft copy lill-Clerk ta' dan il-kumitat ħalli nkunu nistgħu nibagħtuha lill-Ministeru.

IS-SUR DANIEL BORG: Mela issa nibagħtu soft copy lill-Clerk.

Nixtieq biss nagħmel sottomissjoni qasira, jekk ma jimpurtax.

F'dan id-dokument qed insemmu wkoll ir-raġunijiet li għalihom qed nagħmlu dawn il-proposti, jiġifieri m'aħniex sempliċement qed nitfgħu l-proposti fih, imma għamilna wkoll analiżi ekonomika biex nuru għaliex nixtiequ naraw li dawk il-proposti jitwettqu.

Nirringrazzjak, Sinjura President.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

Aħna nittamaw li 'l quddiem tkomplu tiddiskutu magħna għax ovvjament l-informazzjoni li tagħtuna intom tkun ġejja direttament min-nies involuti fin-negozju, u allura ntom tkunu qed twasslulna d-diffikultajiet li qed jgħixu huma ta' kuljum, filwaqt li aħna min-naħa tagħna nkunu nistgħu ninkorporawhom fid-dokumenti u fir-rakkomandazzjonijiet tagħna.

Nirringrazzjakom.

Issa nixtieq nistieden fostna lis-Sur Joe Muscat, li huwa Chief Executive Officer tal-Gozo Tourism Association (GTA) u li ngħaqad magħna permezz ta' video conference.

IĊ-CHAIRPERSON: Insellmulek aħna wkoll, filwaqt li nirringrazzjawk talli erġajt ingħaqadt magħna.

Se nibda billi anke lilek nistaqsik tixtieqx tirrikapitola malajr dak li kont għedtilna matul l-aħħar laqgħa, anke għall-benefiċċju ta' dawk li qegħdin isegwuna llum u li forsi ma segwewx il-laqgħa li għaddiet.

Nixtieq nistaqsik ukoll jekk għandekx xi update li tixtieq tinforma lill-Kumitat dwarha.

Matul l-aħħar laqgħa li kellna, aħna għamilna preżentazzjoni dwar is-sitwazzjoni li kienet qed tiżviluppa fis-settur turistiku Għawdxi bl-effetti tal-pandemija, skont kif ġiet irrapportata lilna b'mod ċar ħafna mill-membri tagħna sal-aħħar ta' Awwissu.

Però qabel tajna stampa ta' kif kienet is-sitwazzjoni matul dawn l-aħħar tliet snin minn Jannar sa Ġunju, dejjem skont figuri li ġew maħruġa min-National Statistics Office (NSO).

Fil-fatt, minn dawn il-figuri kien ħareġ ċar li fl-2020 in-numri diġà kienu neżlin tant li n-numri li kellna fl-2019 kienu inqas minn dawk tal-2018.

Għalhekk, kemm bit-tnaqqis li kellna fl-2019 meta kkomparat mal-2018, kif ukoll bil-pandemija li affettwat lis-settur turistiku matul dawn l-aħħar xhur urejna li s-sitwazzjoni tista' tkun aktar akuta milli wieħed qiegħed jaħseb.

Madanakollu, tajjeb ngħidu hawnhekk li l-miżuri li introduċa l-Gvern matul ix-xhur li għaddew biex itaffu l-effetti tal-pandemija ħallew riżultati pożittivi fuq is-settur turistiku Għawdxi.

Infatti, wara l-preżentazzjoni li għamilna aħna, kellna żjara mill-Ministru għall-Ekonomija, Investiment u Negozji Żgħar, l-Onor.

Silvio Schembri, u meta dorna l-istabbilimenti tax-Xlendi, dawn kollha wrewna l-effett pożittiv li ħallew il-€100 vouchers li ħareġ il-Gvern fuq l-istabbilimenti Għawdxin.

Biżżejjed infakkar li 207,000 voucher ġew imsarrfa fl-istabbilimenti Għawdxin, li more or less ifissru ripple effect ta' €5 miljun fl-ekonomija Għawdxija.

Minn hawnhekk, bħala Assoċjazzjoni rridu ngħidu u nsaħħu l-argument tagħna li ma naqblux ma' dak li ġie rrapportat minn entitajiet oħra biex, minflok ma noħorġu l-vouchers għall-konsum tagħna bħala Maltin u Għawdxin fl-istabbilimenti tagħna, nagħtuhom lil-linja nazzjonali tal-ajru biex inġibu t-turisti hawnhekk bi prezz ridott jew inkella b'xejn.

Aħna bħala Assoċjazzjoni issa għandna figuri f'idejna li qed juruna biċ-ċar li dawn il-vouchers mhux biss għenu lil min kien qiegħed isarrafhom minħabba li seta' jonfoqhom f'lukandi, f'ristoranti u fi ħwienet oħra, imma għenu anke lill-istabbilimenti tagħna jkomplu jdawru r-rota ekonomika Għawdxija.

Dawn kienu ċ-ċirkostanzi li nbidlu mill-aħħar laqgħa li kellna sal-lum.

Sadanittant, apparti l-preżentazzjoni li għamilna matul l-aħħar laqgħa li kellna fis-16 ta' Settembru 2020, aħna qed nippreżentaw lil dan il-Kumitat:

Dan id-dokument diġà bgħattu lill-Kumitat b'mod elettroniku.

Ta' min jgħid li wħud mill-proposti li nsibu f'dan id-dokument huma bbażati fuq il-miżuri li jridu jittieħdu b'mod immedjat minħabba l-pandemija, filwaqt li oħrajn huma medium u long-term.

Dik hija s-sitwazzjoni min-naħa tagħna dwar kif bażikament żviluppaw l-affarijiet matul dan l-aħħar xahar.

IĊ-CHAIRPERSON: Sur Muscat, meta bgħattilna s-soft copy tad-dokument bil-proposti aħna għaddejnieh lill-Budget Office.

Jiġifieri jekk hemm xi ħaġa addizzjonali li tixtiequ tippreżentaw aħna nkunu nistgħu ngħadduha min-naħa tagħna wkoll.

IS-SUR JOE MUSCAT: Jien għaddejtilkom soft copy ta' dan id-dokument illum stess.

Ta' min jgħid li f'dan id-dokument hemm xi 34 proposta, liema proposti mhumiex marbutin biss mal-pandemija, imma huma marbutin aktar u aktar ma' viżjoni long-term.

Il-proposti tagħna huma bbażati fuq konnettività, prodott turistiku u anke riżorsa umana.

IĊ-CHAIRPERSON: Qed tirreferi għad-dokument li bgħattilna ftit minuti ilu, hux hekk?

IS-SUR JOE MUSCAT: Hekk hu.

IĊ-CHAIRPERSON: Mela, anke f'dan il-każ, aħna se nibagħtuh lill-Ministeru għall-Finanzi u s-Servizzi Finanzjarji.

L-Onor.

KEVIN CUTAJAR: L-ewwel nett, nixtieq nirringrazzja lis-Sur Muscat talli għoġbu jerġa' jingħaqad magħna u jagħtina din l-ispjegazzjoni.

Lis-Sur Muscat se nagħmillu l-istess domanda li għamilt lill-uffiċjali tal-GBC, però naturalment din id-darba f'ambitu strettament turistiku, li huwa l-qasam li tkopru intom.

Meta s-Sur Muscat u l-kollegi tiegħu tal-GTA ħarġu b'dawn il-proposti li għadhom kemm ġew ippreżentati lil dan il-kumitat, huma kkonsidrawhom fid-dawl ta' xenarju maħkum mis-sitwazzjoni tal-COVID-19 li tista' ttul, jew eventwalment ħarsu wkoll lejn sitwazzjoni fejn, jekk il-Bambin irid, il-pandemija tal-COVID-19 tiġi superata u nerġgħu lura għan-normalità mill-ġdid?

Din hija d-domanda tiegħi.

IĊ-CHAIRPERSON: Is-Sur Joe Muscat.

IS-SUR JOE MUSCAT: Huwa dejjem ta' pjaċir għalina li niġu f'dan il-Kumitat sabiex inwasslu l-veduti tagħna għas-settur turistiku Għawdxi.

Kif diġà semmejt, il-proposti tagħna huma marbuta mal-miżuri biex jimmitigaw l-effett tal-pandemija, però hemm ukoll miżuri oħra li matul is-snin aħna dejjem ħassejna li għandna nkomplu nitkellmu fuqhom.

Pereżempju, għalkemm aħna responsabbli mis-settur turistiku, f'dan id-dokument qed intennu li rridu niddiversifikaw l-ekonomija Għawdxija u ma nħalluhiex daqstant dipendenti fuq is-settur turistiku.

Il-pandemija tal-COVID-19 għallmitna li m'għandniex nibqgħu niddependu żżejjed fuq is-settur turistiku għax, wara kollox, l-aktar settur li laqtet din il-pandemija kien is-settur turistiku peress li l-ivvjaġġar ġie milqut b'mod drastiku.

Aħna l-Għawdxin fortunati għax matul is-snin dejjem ħadna ħsieb immantnu s-suq domestiku.

Fil-fatt, is-suq domestiku kien il-lifeline għall-istabbilimenti Għawdxin għax, li kieku ma kienx għal dan is-suq, l-impatt negattiv ta' din il-pandemija fuq is-settur turistiku Għawdxi kien ikun ferm agħar milli huwa illum.

Għalhekk, huwa importanti li nkomplu nieħdu ħsieb is-suq domestiku, filwaqt li fl-istess nifs niddiversifikaw l-ekonomija tagħna u ma nħalluhiex tant dipendenti fuq dan is-settur.

Naturalment, irridu wkoll inkomplu nsaħħu s-settur turistiku, u meta ngħidu li rridu niddiversifikaw dan ma jfissirx li għandna ninsew lis-settur turistiku u ma nagħtuhx importanza.

F'dak li għandu x'jaqsam ma' human resources aħna qed nipproponu skemi sabiex lill-impjegati barranin li għandna jaħdmu f'Għawdex mhux biss ngħallmuhom il-lingwa Maltija u l-lingwa Ingliża, imma nagħtuhom ukoll xi ftit għarfien dwar il-kultura u l-istorja tal-poplu tagħna.

Dan huwa importanti sabiex is-settur turistiku jkompli jħares 'il quddiem anke lil hinn mill-pandemija, għax aħna ninsabu ċerti li matul is-snin li ġejjin irridu nkomplu naħdmu b'impjegati barranin, sew b'impjegati li ġejjin mill-Unjoni Ewropea, kif ukoll b'impjegati li ġejjin barra mill-Unjoni Ewropea.

Imbagħad, hemm ukoll miżuri oħra li huma marbuta mal-konnettività u li ilhom fuq l-aġenda ta' Għawdex għal xi 50 sena sħaħ, bħal, pereżempju, il-kwestjoni ta' air link bejn Malta u Għawdex.

Illum li qegħdin ngħixu fis-sena 2020 u bil-problemi kollha li ninsabu fihom naħseb li hemm bżonn nagħtu kas u nassiguraw li l-air link qiegħda fuq l-aġenda tagħna, u dan lil hinn minn dak li diġà għandna f'dik li hi konnettività, b'mod speċjali f'dik li hi konnettività fissa.

Jien naħseb li l-konnettività permezz tal-air link hija xi ħaġa li għandna niddiskutuha bis-serjetà sabiex eventwalment inkunu nistgħu nintroduċuha.

Fl-aħħar mill-aħħar, fis-snin tmenin kellna servizz bil-helicopter, u allura llum, 30 sena wara, għaliex m'għandux jerġa' jkollna dan l-istess servizz?!

Il-proposti tagħna mhumiex marbutin biss mal-effetti tal-pandemija, imma huma wkoll proposti li għandhom l-għan li jkomplu jtejbu s-settur turistiku.

Qegħdin nagħmlu wkoll aċċenn li rridu niddiversifikaw l-istabbilimenti u l-ekonomija tagħna.

Hemm ukoll proposta oħra li nixtieq li l-Membri Parlamentari preżenti jimbottaw 'il quddiem, dik sabiex il-leġiżlazzjoni tal-1999 li waqqfet it-Tourism Act, kif ukoll il-Malta Tourism Authority, terġa' titressaq quddiem il-Parlament ħalli tiġi riveduta.

Illum din il-liġi ilha hemm 20 sena, u għalhekk issa wasal iż-żmien li tiġi aġġornata biex tirrifletti s-sitwazzjoni turistika preżenti fil-gżejjer Maltin, inkluż f'Għawdex, għax għandna diversi prodotti fis-settur turistiku li mhumiex koperti taħt din il-liġi.

Għalhekk aħna nixtiequ li din il-liġi terġa' titressaq quddiem il-Parlament biex tiġi aġġornata u, hopefully fl-ewwel kwart tas-sena 2021, tkun in vigore għall-istaġun tas-sajf tal-2021, li nisperaw illi jkun wieħed normali.

IĊ-CHAIRPERSON: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: Le) Min-naħa tagħna jidher li m'hawnx aktar rimarki, u allura qed nikkonsidra din id-diskussjoni bħala eżawrita.

Però, qabel ma nikkonkludi din il-parti tal-laqgħa, nixtieq nitlob il-permess tas-Sur Joe Muscat sabiex id-dokument li ppreżenta lill-Kumitat jiġi mqiegħed fuq il-website tal-Parlament.

IĊ-CHAIRPERSON: Tajjeb ħafna.

Kif għedt diġà, id-dokument li bagħtilna ftit minuti ilu s-Sur Joe Muscat se jkun qed jintbagħat ukoll lill-Ministeru għall-Finanzi u s-Servizzi Finanzjarji bħala update tad-dokument li kien bagħtilna preċedentement.

Sur Muscat, nirringrazzjak mill-ġdid talli kont magħna.

Kif għedt qabel lill-uffiċjali tal-GBC, aħna nkunu ħerqanin biex naraw li jkun hemm anke l-parteċipazzjoni tal-GTA fid-diskussjonijiet li jkunu qegħdin isiru, u għalhekk nirringrazzja lill-uffiċjali tal-GTA għad-disponibilità tagħhom, kif ukoll għall-ħidma tagħhom b'risq is-settur tat-turiżmu Għawdxi.

IS-SUR JOE MUSCAT: Jien nirringrazzja lilkom tal-istedina tagħkom.

AFFARIJIET OĦRA

IĊ-CHAIRPERSON: Nixtieq infakkarkom li nhar il-Ġimgħa, 30 ta' Ottubru, għandna laqgħa informali mal-E.T. l-Isqof Anton Theuma fil-5.00 p.m. ġewwa l-uffiċċju tal-Moviment ta' Kana f'Għawdex biex inkomplu niddiskutu miegħu affarijiet pertinenti għal Għawdex.

Jekk m'għandkomx aktar punti xi tqajmu, naħseb li nistgħu naġġornaw din il-laq]a il-kumitat għal data oħra li tiġi kkomunikata aktar tard.

CHRIS SAID: Sinjura President, issa li għalaqna d-diskussjoni dwar l-effetti tal-pandemija tal-COVID-19 fuq Għawdex, ikun tajjeb li naraw x'inhu s-suġġett li dan il-kumitat imissu jiddiskuti.

Kif nafu, matul il-ġranet li ġejjin se jkun hemm il-Baġit, u għalhekk bla dubju ta' xejn il-budget għal Għawdex għandu jkun fuq l-aġenda ta' waħda mil-laqgħat ta' dan il-kumitat.

IĊ-CHAIRPERSON: Li għad irridu niddeċiedu huwa jekk din il-laqgħa ssirx waqt li jkunu għaddejjin id-diskussjonijiet tal-Baġit fil-Plenarja jew inkella wara.

CHRIS SAID: Jien naħseb li jkun aħjar jekk din il-laqgħa ssir wara li jkunu saru d-diskussjonijiet tal-Baġit fil-Plenarja.

IĊ-CHAIRPERSON: Hekk hu, anke għax fil-ħin li jkollhom il-kelliema għad-dispożizzjoni tagħhom waqt id-diskussjonijiet tal-Baġit li jkunu qed isiru fil-Plenarja mhux dejjem ikollhom ċans jgħidu dak kollu li jkollhom xi jgħidu, u allura fil-każ li jiġri hekk dawn l-istess kelliema jkunu jistgħu jingħataw l-opportunità li jagħmlu l-punti kollha tagħhom matul din il-laqgħa.

ONOR.CHRIS SAID: Però hemm suġġetti oħra li konna ssuġġerejna.

Fil-każ nistgħu naraw liema suġġett imiss u nikkomunikaw xi jmissna niddiskutu permezz ta' email.

IĊ-CHAIRPERSON: Fil-fatt, hemm lista tas-suġġetti li rridu niddiskutu, liema lista diġà kien hemm qbil fuqha.

Issa li rridu naraw huwa li niddiskutu dawn is-suġġetti skont il-prijorità tagħhom.

Wara d-diskussjonijiet li għamilna fuq l-effetti tal-pandemija tal-COVID-19, aħna konna bdejna diskussjoni dwar il-fondi Ewropej: però mbagħad issospendejnieha biex nerġgħu niddiskutu l-effetti tal-pandemija tal-COVID-19.

Jiena personalment nixtieq li nerġgħu naqbdu din id-diskussjoni biex ikollna dokument li joħroġ minn dan il-kumitat u li jkun jista' jservi ta' pjattaforma għall-bżonnijiet ta' Għawdex, għax b'hekk inkunu nistgħu nsostnu l-argumenti tagħna.

Għalhekk, jekk hawn qbil, nixtieq li nkomplu d-diskussjoni dwar il-fondi Ewropej, kif ukoll isiru laqgħat dwar il-Baġit fir-rigward ta' Għawdex, għax dawn iż-żewġ suġġetti diġà qegħdin on the table u allura jkun tajjeb li wieħed imexxihom 'il quddiem.

Ovvjament, imbagħad hemm ukoll il-kwestjoni tal-ġranet li fihom se niffissaw il-laqgħat tagħna; però ma naħsibx li din għandha tkun ta' problema għax dejjem qbilna fuq ġranet.

CHRIS SAID: Le, m'għandhiex tkun problema, anzi naħseb li huwa tajjeb li nkomplu niddiskutu l-materja tal-fondi Ewropej biex naraw kif dawn qed jintużaw f'Għawdex u anke x'hemm ippjanat għax, bla dubju ta' xejn, dan huwa qasam li jħalli impatt enormi.

CHRIS SAID: Hekk hu, u allura aħna nħallu f'idejk.

IĊ-CHAIRPERSON: Mela, hawn qbil li l-laqgħat ta' dan il-kumitat jiġu sospiżi sakemm ikunu għaddejjin id-diskussjonijiet tal-Baġit u mbagħad wara jkompli jiġi diskuss is-suġġett tal-fondi Ewropej, kif ukoll isiru laqgħat dwar il-Baġit fir-rigward ta' Għawdex?

Mela għal-lum nistgħu nieqfu hawnhekk.

Filwaqt li nirringrazzja lil dawk kollha li kienu qegħdin isegwuna, naġġorna l-laqgħa għal data li se tiġi kkomunikata aktar 'il quddiem.

Fil-5.16 p.m. il-Kumitat aġġorna.


KUMITAT PERMANENTI GĦALL-AFFARIJIET TA' GĦAWDEX

LAQGĦA NRU 13

It-Tlieta, 13 ta' Ottubru 2020

Il-Kumitat Permanenti għall-Affarijiet ta' Għawdex iltaqa' fil-Kamra tal-Kumitati fil-Parlament, il-Belt Valletta fl-4.40 p.m.

L-Onor.

Justyne Caruana, President tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI

Il-Ministru għall-Agrikultura, Sajd u Drittijiet tal-Annimali l-Onor.

Kevin Cutajar u l-Onor.

Il-President tal-Kumitat qalet it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 12, li saret fis-16 ta' Settembru 2020, ġew ikkonfermati.

Il-President tal-Kumitat l-Onor.

Justyne Caruana fetħet it-tlettax-il laqgħa ta' dan il-Kumitat billi infurmat lill-mistednin ta' din il-laqgħa li l-proċedimenti huma kollha pubbliċi u ser jiġu mxandra fuq is-sit tal-Parlament ta' Malta u anke fuq it-television channel tal-Parlament.

Infurmathom ukoll li l-preżentazzjonijiet li jsiru u jiġu ppreżentati lill-Kumitat, huma wkoll pubbliċi sakemm ma jkunx indikat mod ieħor.

Il-President infurmat li t-traskrizzjoni tal-laqgħa tas-16 ta' Settembru 2020 ġiet mgħoddija lill-Prinċipal tal-Kulleġġ ta' Għawdex, Dr Denise Mifsud, sabiex id-diversi mistoqsijiet li ressaq dan il-Kumitat waqt it-tali laqgħa jiġu mgħoddija lill-uffiċċjali konċernati.

Infurmat lil dan il-Kumitat irċieva parti mill-informazzjoni mitluba.

L-IMPATT TAL-COVID-19 FUQ GĦAWDEX U T-TRIQ 'IL QUDDIEM (KONT.)

U MATERJA OĦRA LI TIKKONĊERNA S-SETTUR TAL-EDUKAZZJONI

Il-President infurmat lill-Kumitat illi wara l-laqgħa tas-16 ta' Settembru 2020 kien hemm kuntatt mas-Sur Oliver Scicluna, Kummissarju għad-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità, fir-rigward tal-kwestjoni li ġiet diskussa fil-laqgħa preċedenti dwar il-bżonn li jkun hemm grupp ta' LSE relievers ġewwa Għawdex.

Is-Sur Scicluna ppropona li l-Kumitat jistieden lis-Sinjura Josanne Ghirxi, Direttur tan-National School Support Services u lis-Sinjura Catherine Falzon, Education Officer ġewwa n-National School Support Services, sabiex tiġi diskussa din il-kwestjoni.

Il-President infurmat illi dan il-Kumitat ħa s-suġġeriment tas-Sur Scicluna u stieden lis-Sinjura Ghirxi u lis-Sinjura Falzon sabiex jagħtu preżentazzjoni f'din il-laqgħa, però nfurmaw li bħalissa għaddejjin b'diskussjonijiet mal-unions fir-rigward tal-LSEs u kien għaqli li jagħtu l-preżentazzjoni tagħhom wara li jiġu finalizzati tali diskussjonijiet.

Il-Kumitat stieden lis-Sur Joe Borg, President, u lis-Sur Daniel Borg, CEO tal-Gozo Business Chamber, jipparteċipaw fil-laqgħa tal-Kumitat sabiex isirulhom domandi mill-Membri ta' dan il-Kumitat fuq il-preżentazzjoni li kienu taw fil-laqgħa li nżammet fis-16 ta' Settembru 2020.

Is-Sur Joe Borg u s-Sur Daniel Borg ippreżentaw lill-Kumitat:

Wara, il-Kumitat stieden, permezz ta' video conference, lis-Sur Joe Muscat, CEO tal-Gozo Tourism Association, sabiex isirulu domandi mill-Membri ta' dan il-Kumitat fuq il-preżentazzjoni li kien ta fil-laqgħa li nżammet fis-16 ta' Settembru 2020.

Is-Sur Muscat ippreżenta lill-Kumitat:

Il-Kumitat, bi qbil mas-Sinjuri Borg u s-Sur Muscat, qabel li d-dokumenti li huma ressqu quddiem dan il-Kumitat ser jintbagħtu ukoll lill-Budget Office.

AFFARIJIET OĦRA

Il-President infurmat bil-laqgħa informali mal-Isqof ta' Għawdex, l-E.T. Mons Anton Teuma nhar il-Ġimgħa 30 ta' Ottubru 2020 fil-5:00 p.m. ġewwa Ta' Kana Għawdex.

Il-Kumitat qabel li sakemm ikunu għaddejjin id-diskussjonijiet tal-baġit il-laqgħat tal-Kumitat għandhom ikunu sospiżi u wara jkompli jiġi diskuss s-suġġetti tal-fondi Ewropej kif ukoll isiru laqgħat dwar il-baġit fir-rigward ta' Għawdex.

Fil-5.16 p.m., il-President tal-Kumitat aġġornat il-laqgħa għal data li kellha tiġi komunikata aktar 'il quddiem.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT TAL-KONTIJIET DWAR L-UFFIĊĊJU NAZZJONALI TAL-VERIFIKA

AVVIŻ

Laqgħa Nru 16

It-Tlieta, 13 t'Ottubru, 2020 fil-5:00 p.m.

L-Onor.

Chris Fearne, President tal-Kumitat tal-Kontijiet dwar l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 13 t'Ottubru, 2020 fil-5:00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Parlament, b'din l-aġenda:

Konferma tal-Minuti; u

Stqarrijiet Finanzjarji tal-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika għas-sena 2019 u Estimi Finanzjarji tal-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika għas-sena 2021.

29 ta' Settembru 2020 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees nao