KUMITAT PERMANENTI DWAR IL-KONTIJIET PUBBLIĊI

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 75

L-Erbgħa, 27 ta' Jannar 2021

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 75

L-Erbgħa, 27 ta' Jannar 2021

Il-Kumitat iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fis-2:03 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 74, li saret fl-20 ta' Jannar 2021, ġew konfermati.

IĊ-CHAIRPERSON (Onor. Beppe Fenech Adami): Kif jafu l-kollegi, fl-aħħar laqgħa kienet intalbet xi informazzjoni mingħand l-Awditur Ġenerali dwar ir-rapport li qed jiġi diskuss bħalissa quddiem dan il-Kumitat.

Fil-fatt, l-Awditur, fil-ġranet li għaddew bagħtilna l-informazzjoni li ntalbet, liema informazzjoni ġiet iċċirkolata lill-Membri ta' dan il-Kumitat.

Irrid ngħid li f'dan l-istadju hawn il-qbil li d-dokumenti li ġew iċċirkolati m'għandhomx jittellgħu fuq is-sit tal-Parlament.

Ngħaddu issa għat-tieni item li għandna fuq l-aġenda.

KONTINWAZZJONI TAL-EŻAMI TAR-RAPPORT TAL-AWDITUR ĠENERALI INTITOLAT "AN INVESTIGATION OF MATTERS RELATING TO THE CONTRACTS AWARDED TO ELECTROGAS MALTA LTD.

IĊ-CHAIRPERSON: Nibda billi nistieden lill-Awditur Ġenerali u lis-Sur Mercieca sabiex jersqu fuq il-Mejda.

Is-Sur Charles Deguara u s-Sur Keith Mercieca, Awditur Ġenerali u Assistent Awditur Ġenerali, rispettivament, ħadu posthom madwar il-Mejda.

IĊ-CHAIRPERSON: Sur Mercieca, għal diversi seduti kont qed jixhed dwar dan ir-rapport, u llum se tkompli tixhed dwar l-istess materja.

Konna qegħdin nimxu b'mod strutturat, suġġett, suġġett, li ġie eżaminat mill-Awditur f'dan ir-rapport, u llum forsi tgħidilna fuq liema parti tar-rapport se tiffoka biex anke min qed isegwi jkun jista' jsegwi dak li qed jagħmel dan il-Kumitat.

IS-SUR KEITH MERCIECA (Assistent Awditur Ġenerali): Qabel ma nibda xtaqt niċċara xi ħaġa.

Il-ġimgħa l-oħra xi ħadd staqsieni jekk kienx hemm xi miżata li kellha titħallas għall-ġbir tad-dokument tat-tender, u jien għedt li jidhirli li iva imma ma kontx ċert dwar l-ammont.

Fil-fatt iċċekkjajna u jirriżulta li ma kien hemm ebda miżata.

GLENN BEDINGFIELD: Qiegħda fid-dokumenti li ppreżentajtulna.

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri biex inġabar id-dokument għall-expression of interest and capabilities (EoIC) u għar-request for proposals (RfP) ma kienx hemm ħlas.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Hekk hu.

IĊ-CHAIRPERSON: Fakkarna kemm kien hemm nies li ġabru dawn id-dokumenti.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Fl-EoIC kien hemm 19 li tefgħu bid, li waħda minnhom kienet ineliġibbli.

Jiġifieri kien hemm 19 żgur li ġabru d-dokument, imma jista' jkun li kien hemm aktar.

ALEX MUSCAT: Il-mistoqsija kont għamiltha jien.

Jiġifieri biex jinġabar id-dokument ma kienx hemm ħlas, però biex jidħlu l-bids rispettivi riedu jagħmlu garanziji bankarji.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Mhux kulħadd għamilha.

Fil-fatt kien hemm istanzi ta' non-compliance fejn ma saritx.

IS-SUR CHARLES DEGUARA (Awditur Ġenerali): U ġew skwalifikati.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak u nistiednek sabiex tkompli bil-preżentazzjoni.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Il-ġimgħa l-oħra għalaqna bid-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-istate aid u llum se nitkellem fuq l-aħħar żewġ punti, li huma l-parti tal-aħħar tal-proċess fuq financial closing, u t-tqabbil ta' rati bejn Delimara 4 (D4) u l-interconnector.

Naf li l-ġimgħa l-oħra semmejnihom ftit, imma we went off at a tangent u xtaqt insemmi xi punti addizzjonali.

Imbagħad nagħlaq billi nsemmi ftit konklużjonijiet overall li jirrelataw mat-terms of reference (ToR) li ntlabna nħarsu lejhom.

Ladarba ġiet il-clearance tal-Kummissjoni Ewropea u ma kien hemm l-ebda ostaklu biex jingħalaq il-proċess, seta' jidħol dak li nsejħulu financial closing, li permezz tiegħu l-bridge loan facility, il-finanzjament temporanju li kellu l-konsorzju kien se jiġi konvertit f'finanzjament permanenti, u biex isir dan il-pass kellhom isiru żewġ affarijiet.

Waħda minnhom kienet dak li jissejjaħ il-conversion term agreement.

Dan l-agreement fi kliem sempliċi huwa ftehim li kien se jbiddel ir-rwol tal-Gvern u ta' ElectroGas f'dak li għandu x'jaqsam mas-supply tal-gass.

Kien maħsub li eventwalment ikun hemm supply ta' gass alternattiva għall-floating storage unit (FSU) permezz ta' interconnector ieħor, permezz ta' gas pipeline, u allura l-Gvern ikun is-supplier tal-gass minflok ElectroGas.

B'dak il-mod ElectroGas kien se jieqaf jissupplixxi l-gass lil Enemalta, il-Gvern jissupplixxi l-gass lil ElectroGas u ElectroGas jikkonverti dak il-fuel f'enerġija.

Dak kien il-ħsieb tal-conversion term agreement.

Dan setgħu jidħlu fih f'dan l-istadju ladarba…

IĊ-CHAIRPERSON: Dan il-kunċett, li l-Gvern jissupplixxi l-gass, f'liema stadju tfaċċa?

Fl-istadju tal-EoIC, jew fl-istadju tal-RfP?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Żgur fl-istadju ta' meta kienu qed ifasslu l-kuntratti għax fil-Gas Supply Agreement (GSA) hemm exit…

IĊ-CHAIRPERSON: Il-kuntratti tfasslu wara li ntagħżlet ElectroGas, imma jien qed nirriferi għall-kunċett.

Dan il-kunċett kien jeżisti fl-istadju ta' tendering, fl-istadju ta' RfP, jew huwa an instance fejn daħal kunċett ġdid li allura l-bidders l-oħra ma kenux aware of such…

IS-SUR KEITH MERCIECA: Qed nifhem il-mistoqsija tiegħek, però rrid nivverifika ftit għax ma niftakarx bl-amment.

Niċċekkja u nibagħtilkom tweġiba.

IĊ-CHAIRPERSON: Però naqblu li huwa ta' rilevanza għall-bidder.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Dażgur, huwa arranġament sostanzjali fl-arranġamenti ta' bejn il-Gvern u s-supplier.

GLENN BEDINGFIELD: Imma f'dak l-istadju kienu għadhom għaddejjin id-diskussjonijiet.

GLENN BEDINGFIELD: Fl-istadju li qed tirriferi għalih inti.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Kienu għadhom qed jiġu nnegozjati ċerti parametri tal-arranġament u mbagħad, ladarba daħlu fis-seħħ dawn, seta' jsir il-financial closing.

Jiġifieri iva, il-conversion term kien għadu qed jiġi nnegozjat.

Dak li qed jistaqsi ċ-Chairman, jekk qed nifhmu sew, huwa jekk dan il-kunċett ta' conversion term issemmiex fl-istadju aktar qabel, jiġifieri fl-RfP.

Irrid niċċekkja u nara.

IĊ-CHAIRPERSON: Għax naqblu li għal kwalunkwe bidder dan l-arranġament huwa rilevanti f'dak li għandu x'jaqsam ta' kif tagħmel l-affarijiet…

IS-SUR KEITH MERCIECA: Dak li ħassibna l-aktar dwar dan l-arranġament kien li aħna dejjem ikkritikajna l-fatt li bil-mod kif ġie ddiżinjat l-RfP intrabtu flimkien il-power mal-gass, u anke l-bidders stess qalu li din mhijiex industry standard.

Għalina dan kien jikkonferma aktar il-ħsieb tagħna li dawn it-tnejn setgħu faċilment jiġu sseparati, speċjalment meta aktar tard fil-proċess kien se jitneħħa l-gass mill-formola tat-tranżazzjoni.

Dak kien il-ħsieb prinċipali tagħna; id-diżinn tiegħu kien li nkwetana ftit.

KAROL AQUUILINA: Jiġifieri, jekk qed nifhmek sew, inti qed tgħid li mil-lat ta' kompetizzjoni kien jagħmel aktar sens li jkunu separati għax tiftaħha għal aktar kompetizzjoni u jkun hemm aktar nies li jistgħu jitfgħu l-offerti tagħhom.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Eżatt.

Meta qed tgħid li bilfors irid ikollok soluzzjoni kompleta, min qed jagħti soluzzjoni parzjali m'intix qed teliminah direttament imma qed teliminah indirettament.

KAROL AQUILINA: Allura din il-ħaġa kif torbot ma' dak li semmejna l-aħħar darba, u ċioè s-sehem ta' Gasol u t-tluq ta' Gasol f'dan kollu?

Għandha xi forma ta' effett ukoll.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Mhux ħafna għax il-gass ma kienx minn Gasol.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Kieku jien ma norbothiex direttament ma' Gasol, inħallihom separati.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Xorta qed ixxekkel il-kompetizzjoni imma ma rbattnihiex, almenu mill-informazzjoni li għandna aħna, mat-tluq ta' Gasol.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Fl-EoIC setgħu jagħmlu bidding separat, imbagħad kellhom kundizzjoni li jingħaqdu.

Fl-ewwel istanza setgħu jagħmlu bidding għas-supply biss u għall-power biss.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri seta' kien b'mod li Enemalta tgħid lil "dan" nagħtih "din" il-ħaġa u lil "dan" nagħtih "din" il-ħaġa.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Però at a later stage kellhom jindikaw partner ma' min se jaħdmu.

KAROL AQUILINA: Imma dak il-partner irid ikun xi ħadd li diġà għamel bid?

Seta' jidħol at a later stage.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri fi kwalunkwe każ il-partner mingħand min se jġibu l-gass dejjem se jkun tal-għażla tal-preferred bidder.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Fil-fatt kien hemm xi sitta jew sebgħa li għamlu bidding separatament.

Fil-bidu nett kien hemm min għamel bidding għal ħaġa waħda biss.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri xi ħadd seta' jitfa' bid biex jibni l-power station, jirriżerva li jindika partner għall-provvista tal-gass, imbagħad meta jsir il-preferred bidder jiskatta l-obbligu li jgħid min hu u jdaħħal lil xi ħaddieħor miegħu.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Hekk hu.

KAROL AQUILINA: U din fil-fehma tagħkom mhijiex...?

Inti għedt li mhijiex industry standard imma…

IS-SUR KEITH MERCIECA: L-effett tagħha kien li llimita xi ftit jew wisq il-kompetizzjoni, u dak huwa kontra dak li żgur jixtieq il-Gvern.

Il-Gvern jixtieq li jkun hemm aktar kompetizzjoni ħalli l-bidders ikunu jikkompetu ma' xulxin.

Li tillimita l-kompetizzjoni hija counter productive, ma jaqbilx għall-Gvern.

IĊ-CHAIRPERSON: Spjegali ftit, għax forsi ma fhimtx u forsi min qed jismagħna ma fehemx biżżejjed, x'kien il-ħsieb oriġinali u effettivament x'ġie miftiehem.

Għal finijiet ta' supply ta' gass inti qed tgħid li oriġinarjment il-ħsieb kien li jkun il-Gvern li...

IS-SUR KEITH MERCIECA: Fil-bidu l-ħsieb kien li l-Gvern jixtri l-gass…

IĊ-CHAIRPERSON: ...u jissupplixxih lill-power station.

Il-Gvern jixtri l-gass permezz tal-GSA u jixtri l-power permezz tal-Power Purchase Agreement (PPA) mill-power station il-ġdida.

Il-gass li qed nitkellmu fuqu ma kienx intenzjonat għall-power station il-ġdida imma għal Delimara 3 (D3).

GLENN BEDINGFIELD: Meta ngħidu l-Gvern, jiġifieri Enemalta?

GLENN BEIDINGFIELD: Għax irridu nagħmlu distinzjoni bejn Enemalta u Gvern.

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri x'kien il-ħsieb oriġinali?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Il-ħsieb oriġinali kien li Enemalta tidħol fi ftehim ta' GSA, tixtri l-gass għall-użu minn D3 u tixtri l-power minn D4, l-impjant li kellu jinbena minn ElectroGas.

Imbagħad ġie ntrodott dan il-kunċett ta' conversion term, li bih ir-rwol tal-Gvern u ta' ElectroGas setgħu jinbidlu, jiġifieri l-Gvern jibda jixtri hu l-gass u jibda jbigħu lil ElectroGas minflok bil-kontra.

GLENN BEDINGFIELD: Enemalta mhux il-Gvern.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Fil-conversion term agreement jidhirli li r-riferenza hija għall-Gvern, imma rrid niċċekkja.

GLENN BEDINGFIELD: Il-Gvern jixtri jew Enemalta tixtri?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Nista' niċċekkja x'jgħid il-conversion term agreement.

Jidhirli li l-Gvern.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: B'mod prattiku, minħabba l-istat finanzjarju ta' Enemalta, il-Gvern kull darba kien qisu qed jagħmel garanzija hu nnifsu għal Enemalta, jiġifieri kienet tidher Enemalta u l-bord ta' Enemalta ħa ċerti deċiżjonijiet però, kif kien l-istat finanzjajru ta' Enemalta, kellha bżonn lil xi ħadd jagħmel garanzija.

Għalhekk aħna nsemmuhom it-tnejn.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Għandek raġun, fir-rapport hawn li "Enemalta and ElectroGas Ltd. entered into a conversion term agreement".

GLENN BEDINGFIELD: Kont qiegħed tgħid li permezz ta' dan l-agreement Enemalta kienet tixtri l-gass…

IĊ-CHAIRPERSON: Enemalta ntrabtet li tixtri l-gass mingħand ElectroGas biex tħaddem l-impjant ta' Burmeister & Wain Scandinavian Contractor (BWSC).

IS-SUR KEITH MERCIECA: Hekk kien qabel.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Qabel l-arranġament kien li Enemalta tixtri l-gass mingħand ElectroGas, imma dak l-arranġament kien inbidel wara, jiġifieri peremzz tal-conversion term agreement ElectroGas se tixtri l-gass mingħand Enemalta.

Ir-raġuni kienet li kellu jkun hemm supply ta' gass alternattiva għall-FSU.

Is-supplier imbagħad saret l-Enemalta.

Ma jfissirx li ElectroGas se jitlaq mill-istampa, qed jixtri l-gass mingħandhom, ibidlu f'enerġija u jbigħu lura lil Enemalta.

IĊ-CHAIRPERSON: U l-konklużjoni tal-Awditur hija li dan l-arranġament xekkel il-kompetizzjoni.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Le, mhux dan l-arranġament per se.

Jien qed ngħid li l-fatt li fil-bidu nett meta sar l-RfP, mhux il-conversion term agreement, ittieħdet id-deċiżjoni li jorbtu t-tnejn intrinsikament flimkien, illimitat il-kompetizzjoni.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Fil-fatt il-mistoqsija tagħna kienet: Għaliex dawn it-tnejn f'daqqa f'tender waħda?

IĊ-CHAIRPERSON: Setgħu kienu żewġ operazzjonijiet totalment distinti minn xulxin.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Jien inħoss li ma kellniex tweġiba għal din il-mistoqsija.

M'iniex qed nimplika b'xi mod – fl-aħħar mill-aħħar hija policy u l-NAO qatt ma jista' jikkummenta fuq policy tal-Gvern għax dak huwa barra mir-remit tagħna –… Imma l-mistoqsija naturali hija: Għaliex intrabtu dawn it-tnejn f'tender waħda?

IĊ-CHAIRPERSON: Meta tant huma distinti minn xulxin.

Jien qed nifhem li s-supply tal-gass għall-power station l-antika huwa arranġament totalment separat li seta' jeżisti separatament minn kwalunkwe arranġament ieħor li għandu x'jaqsam mal-power station ta' ElectroGas.

Nonostante dan, l-Awditur josserva li dawn intrabtu flimkien u l-fatt li dawn intrabtu flimkien seta' kellu l-konsegwenza li l-Gvern mhuwiex fl-aqwa pożizzjoni li jinnegozja l-aħjar prezz kif jiġi akkwistat il-gass.

GLENN BEIDNGFIELD: Kien hemm xi skadenzi jew timeframes li fihom dan il-ftehim kellu jkun konkluż?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Kien hemm exit dates, kien hemm ġranet partikolari meta dan it-tibdil seta' jsir.

Naħseb għal dak qiegħed tirriferi.

GLENN BEDINGFIELD: Kien hemm constraint ta' żmien meta dan il-ftehim kellu jkun lest?

GLENN BEDINGFIELD: Kien hemm target dates u skadenzi li kemm Enemalta jew il-Gvern ma setgħux ikomplu oltre dawk id-dati?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Il-GSA kellu perjodu definit, jidhirli 18-il sena.

GLENN BEDINGFIELD: Le, m'iniex nirriferi għal meta jidħol fis-seħħ.

Jien qed nitkellem dwar skadenzi biex ikun konkluż il-ftehim.

GLENN BEDINGFIELD: Eżatt.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Irrid niċċekkja.

RYAN CALLUS: Nagħmel riferenza għal żjara li kienu għamlu l-eks Prim Ministru Joseph Muscat u l-Onor.

Konrad Mizzi ġewwa l-Azerbaijan vis-à-vis l-ftehim mas-SOCAR, u li torbot ma' dan li qegħdin niddiskutu bħalissa.

Meta saru numru ta' mistoqsijiet parlamentari dwar dan il-famuż ftehim, sirna nafu li dan il-ftehim tħassar.

Intom, throughout this investigation, did you come across SOCAR jew din iż-żjara fl-Ażerbaijan minn politiċi dwar ix-xiri ta' provvista minn Malta bħala Gvern, jew Enemalta, jew ElectroGas?

F'din l-investigazzjoni kollha, did you come across this, jew investigajtu din il-kwestjoni?

Għax din għandha rabta mal-provvista tal-gass għall-iżvilupp tal-enerġija.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Aħna nvestigajna s-sottomissjonijiet tat-tenders, jiġifieri kif kien it-tendering process u l-procurement process, u tkellimna dwar dan fl-ewwel laqgħa li kellna dwar dan is-suġġett.

Aħna dħalna fuq x'wiegħdet ElectroGas u x'tat ElectroGas.

X'kien hemm wara l-kwinti u x'laqgħat kien hemm, ma jinteressaniex mil-lat ta' procurement.

RYAN CALUS: Imma did you come across it fl-investigazzjonijiet tagħkom?

Għax din kienet issue kbira b'rabta mal-provvista tal-gass.

IS-SUR KEITH MERCIECA: L-unika link li nista' nagħmel ma' dak li qed tistaqsi hija dak li hemm f'paragrafu 7.1 tal-abridged report, u ċioè:

Imbagħad, aktar tard fl-istess paragrafu, ngħidu li fis-7 ta' Diċembru 2017 dan il-ftehim ġie terminat.

RYAN CALLUS: Mela 99% qed tirriferi għal dak li qed ngħid jien.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Naħseb li qed ngħidu għall-istess affarijiet.

ONOR RYAN CALLUS: Hawnhekk hawn xi ħaġa li mhix qed iddoqq.

X'wassal biex dan il-ftehim li sar fl-2015 ġie kkanċellat fl-2017?

X'wassal, fl-opinjoni tagħkom, biex ikun hemm din il-U-turn fuq xi ħaġa strateġika – għax minn fejn se tixtri l-gass huwa r-riżorsa l-aktar importanti li se teffettwalek il-prezz tad-dawl u tal-gass – b'mod li dan il-ftehim ġie tterminat sentejn wara?

Xi ħaġa ġrat.

Along this process, il-Gvern kien mingħalih li se jġib il-gass minn "hawn", imbagħad spiċċajna ġibnih minn xi mkien ieħor.

Minn dak li tista' tasal għalih inti, x'ġara hawnhekk?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Kif qal is-Sur Deguara qabel, il-link ta' dawn l-agreements mal-agreements li qegħdin nitkellmu fuqhom aħna huwa ftit sekondarju, imma li ġara żgur hu li f'Diċembru 2017 kien hemm financial closing, jiġifieri li l-garanzija tal-Gvern, bħala government guarantee, ma kenitx għadha bżonnjuża għax il-konsorzju ElectroGas Malta Ltd. ġabu finanzjament permanenti.

Dik hija l-aktar ħaġa sinifikanti li tista' tiġini f'moħħi issa li ġara f'Diċembru 2017 li forsi b'xi mod għandu xi effett fuq dan l-agreement, però mhijiex xi ħaġa li dħalna fiha minn din il-perspettiva ta' analiżi.

RYAN CALLUS: Jiġifieri din il-ħaġa tibqa' question mark.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Hekk hu.

Mhijiex ħaġa li ħarisna lejha għax ma kenitx relatata direttament ma' dak li kien stabbilit fit-ToR tagħna.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Sur President, jekk ma jimpurtax xtaqt ngħid xi ħaġa fuq li staqsa aktar qabel l-Onor.

Bedingfield rigward jekk hux Gvern jew Enemalta.

Paragrafu 3.21 li hemm f'paġna 14 jgħid ċar u tond li:

U dak kien il-punt li għamilt jien.

ONOR GLENN BEDINGFIELD: Hemm il-proviso li jgħid li dan jiġri f'ċirkostanza li Enemalta ma tkunx tista' tonora l-obbligi tagħha.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Hekk hu.

Għax is-sitwazzjoni finanzjarja ta' Enemalta kienet kif kienet u allura l-Gvern kien qed jagħmel garanzija li jekk ma tkunx tista' twettaq l-obbligi tagħha hemm dejjem hu.

IĊ-CHAIRPERSON: Sur Mercieca, ftit tal-ġranet ilu kien hemm l-aħbar fejn intqal li "Malta loses out on EU cash for gas pipeline".

Jekk immorru lura nsibu li l-pjan tal-Istat Malti kien li l-pajjiż ikollu gas pipeline, liema pipeline kien ikollu effett fuq arranġament bħal dan għax il-Gvern ikollu aċċess għal dan il-gas pipeline u allura kieku mmaterjalizza dan il-gas pipeline dan il-kuntratt kien joħloqilna kumplikazzjonijiet.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Seta' jitwaqqa'.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Fil-kuntratt kien hemm maħsub exit clauses.

IĊ-CHAIRPERSON: Kif?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Kif spjegajt qabel, jiġifieri li jinbidlu r-rwoli ta' min qed jixtri u min qed ibigħ.

GLENN BEDINGFIELD: Jiġifieri l-Gvern ħalla options differenti ta' minn fejn jista' jikseb l-elettriku biex ikollna security of supply, mhux ikollok…

IĊ-CHAIRPERSON: Però l-fatt li issa l-pajjiż tilef il-finanzjament biex ikun jista' jagħmel il-gas pipeline li, jekk qed nifhem sew, f'dan l-istadju mhuwiex se jsir, jagħti serħan il-moħħ kummerċjali lil ElectroGas.

ALEX MUSCAT: Għaliex?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Mhijiex xi ħaġa li dħalna fiha.

GLENN BEDINGFIELD: Toqgħodx tinkwieta, Sur Mercieca, dik hija konklużjoni li jkun wasal għaliha ċ-Chairman minn xi blog jew hekk.

CLAYTON BARTOLO: Opinjoni personali.

IĊ-CHAIRPERSON: Jien qed nipprova nagħmel argument u naħseb li hemm loġika fih.

L-użu tal-FSU huwa proprju għax m'għandniex gas pipeline.

ALEX MUSCAT: Mhux neċessarjament.

CLAYTON BARTOLO: Mr Chairman, m'għandux x'jaqsam.

Int qed tipprova…

ALEX MUSCAT: L-assumption li qed tagħmel hija li waħda teskludi lill-oħra.

CLAYTON BARTOLO: U li waħda mxiet mal-oħra wara dan it-tul ta' żmien kollu.

Li m'għandhomx x'jaqsmu.

ALEX MUSCAT: Dik il-loġika, lanqas fuq is-supply tal-elettriku ma treġi.

IĊ-CHAIRPERSON: X'kienet tkun l-implikazzjoni ta' gas pipeline?

CLAYTON BARTOLO: F'dan il-każ qegħdin inħalltu l-ħass mal-gass, fil-veru sens tal-kelma!

IĊ-CHAIRPERSON: Tafu fejn sejjer!

Il-fatt li l-pajjiż tilef il-finanzjament tal-EU biex isir il-gas pipeline, x'implikazzjoni għandu fuq din l-operazzjoni u r-relazzjoni bejn Enemalta u ElectroGas f'dak li għandu x'jaqsam ma' supply ta' gass?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Jien għandi nifhem li jkompli għaddej l-arranġament eżistenti.

IĊ-CHAIRPERSON: Hekk hu.

Il-fatt li l-pajjiż, jien ngħid minħabba negliġenza, tilef il-fondi biex jagħmel il-gas pipeline u allura mhuwiex se jkollna gas pipeline, ifisser li l-arranġament li hemm se jibqa' kif inhu.

L-Awditur, fir-rapport tiegħu, ikkritika dan l-arranġament għax qed jgħid li huwa arranġament li żgur li seta' sar ferm aħjar.

GLENN BEDINGFIELD: Liema arranġament?

IĊ-CHAIRPERSON: Dan li qegħdin nitkellmu fuqu.

GLENN BEDINGFIELD: L-Awditur żgur li ma tkellimx fuq il-gas pipeline.

Tant hu hekk li lanqas qed tħallih jirrispondik.

Dawn huma asserzjonijiet tiegħek u huma konklużjonijiet tiegħek.

IĊ-CHAIRPERSON: Jista' jweġibni, imma trid tħallih iwieġeb!

GLENN BEDINGFIELD: Iva, iwieġeb.

IĊ-CHAIRPERSON: Il-fatt li ma sarx il-gas pipeline b'xi mod għandu impatt dirett, indirett, pożittiv jew negattiv fuq ir-relazzjoni li teżisti bejn il-Gvern, Enemalta u ElectroGas f'dak li għandu x'jaqsam mas-supply ta' gass?

IS-SUR KEITH MERCIECA: L-uniku effett li nista' naħseb fih huwa li l-kuntratti kienu jaħsbu għal GSA exit li kien jippermetti din il-conversion.

IĊ-CHAIRPERSON: U din l-exit mhux se ssir, li hemm bħalissa se jibqa', u dak li hemm bħalissa huwa xi ħaġa li l-Awditur jikkritika.

ALEX MUSCAT: L-Awditur qatt ma kkritika l-kontijiet orħos.

Dawn qatt ma ġew ikkritikati mill-Awditur.

IĊ-CHAIRPERSON: X'għandu x'jaqsam dan!?

RYAN CALLUS: Ejjew nitkellmu fuq l-exits.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Jekk ma jimpurtax ngħid xtaqt ngħid xi ħaġa qabel.

Kollox jorbot mal-mistoqsija ta' għalfejn iż-żewġ aspetti ġew marbuta flimkien, u min-naħa ta' Enemalta kienu qalulna li dan għamluh għax riedu jitfgħu r-riskju tas-supply tal-gass fuq il-kuntrattur, ma riedux żewġ riskji.

M'iniex qed ngħid li hija tweġiba tajba jew li hija tweġiba ħażina, imma qed nirrapporta fattwalment kif weġbuna.

Enemalta qalulna li b'din l-istrateġia riedu jitfgħu r-riskju tal-provvista tal-gass fuq il-kuntrattur.

IĊ-CHAIRPERSON: U l-Awditur x'jgħid li hi l-konsegwenza ta' din id-deċiżjoni?

RYAN CALLUS: Se jibqa' fis-seħħ il-ftehim li hemm illum.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Aħna staqsejna għalfejn m'għamluhomx separati.

IĊ-CHAIRPERSON: Però l-Awditur jgħid li konsegwenza ta' dan l-arranġament li sar jista' jkun li m'għandniex l-aħjar deal li seta' jkollna in terms of gas.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Jista' jkun.

IĊ-CHAIRPERSON: Mhux jista' jkun, jgħidha.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Għax hemm żewġ aspetti ta' awditjar; meta tikkummenta fuq xi ħaġa fattwali, kif inhu dan, u meta jkun hemm każ ipotetiku.

CLAYTON BARTOLO: Sur Deguara, inti jew l-istaff tiegħek, qatt stajtu tkunu tafu l-eżitu ta' x'se jiġri bil-finanzjament li beda jagħmel aċċenn għalih iċ-Chairman?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Dan it-tip ta'...

CLAYTON BARTOLO: Jiġifieri dik hija xi ħaġa li żgur ma kenitx fit-ToR tagħkom.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: U lanqas kienet għadha ssuċċediet.

CLAYTON BARTOLO: Jiġifieri ejjew ma nippruvawx norbtu facts ma' fiction.

RYAN CALLUS: Sur Deguara, x'penali jeżistu fuq Enemalta, u allura l-Gvern, fl-eventwalità li ma nixtrux l-enerġija mingħand ElectroGas?

RYAN CALLUS: Meta niġu għat-take-or-pay obligation, nistgħu niġu ppreżentati bl-ammont tal-penali li hemm f'ċirkostanzi li nixtru mill-interconnector, li għandu rati orħos?

U din ikkonkludejtuha intom, għax għedtu li fuq perjodu ta' 36 xahar ħallasna madwar €10 miljun iktar.

CLAYTON BARTOLO: Din li qed ngħidu li r-rati tal-interconnector huma orħos matul il-lejl?

RYAN CALLUS: Ir-rati tal-interconnector huma orħos dejjem.

CLAYTON BARTOLO: Huma orħos matul il-lejl, għalhekk ridtuna naħslu l-ħwejjeġ bil-lejl!

RYAN CALLUS: Jien qed nipprova nagħmel domanda u nifhem li ma tridux risposta għaliha għax għadha moħbija.

Sur Deguara, x'inhuma l-penali fl-eventwalità li Enemalta tiddeċiedi li għal skop kummerċjali, għax hemm sorsi orħos, tagħżel li ma tixtrix l-enerġija mingħand ElectroGas u minflok tixtri minn sorsi oħrajn?

Bilfors li f'dawn il-kuntratti, li intom għandkom aċċess għalihom u aħna m'għandniex, hemm exit terms, mhux long term, f'mumenti differenti.

Xi trid tħallas iktar Enemalta lil ElectroGas biex minflok tuża l-enerġija tagħha tuża sorsi oħrajn?

Żgur li hemm dawn l-affarijiet fil-kuntratt u jien, f'isem l-Oppożizzjoni qed nitlob din l-informazzjoni.

GLENN BEDINGFIELD: X'informazzjoni qed titlob, jekk jogħġbok?

RYAN CALLUS: Fl-eventwalità li Enemalta tkun trid tixtri enerġija minn sorsi oħrajn… Bħalissa l-Gvern Laburista rabatna li, kemm jekk għandna bżonn kif ukoll jekk m'għandniex bżonn enerġija, 80% tal-enerġija ġġenerata minn ElectroGas, whether we like it or not, irridu nixtruha għax dak huwa l-ftehim li dan il-Gvern daħħalna fih.

U bilfors li hemm exit clause għal dik.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Ma naħsibx.

RYAN CALLUS: Mela agħtuna risposta jekk hemmx.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Ir-risposta tiegħi probabbli se tkun li hemm it-take-or-pay obligation li jobbliga lil Enemalta tixtri ammont ta' enerġija.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: U jekk ma tagħmilx hekk, il-kuntrattur jista' ifittex lil Enemalta għad-danni.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Bit-take-or-pay obligation, tieħdu jew ma tieħdux, Enemalta trid tħallas għalih.

RYAN CALLUS: X'jgħid il-kuntratt jekk Enemalta ma tagħmilx hekk?

Jekk hemm xi ħaġa dwar dan nitlobkom tgħidulna x'inhi.

KAROL AQUILINA: Biex inkunu ċari, jekk Enemalta jfettlilha, għal raġunijiet li tqis li huma fl-interess nazzjonali, ma tibqax tixtri d-dawl mingħand ElectroGas, x'inhi l-liability tal-Gvern?

X'inhu obbligat iħallas il-Gvern jekk jiddeċiedi li jagħmel hekk?

Xi mkien fil-kuntratt hemm xi klawsola li qed tirriferi għal din iċ-ċirkostanza.

ALEX MUSCAT: Imma din l-eventwalità hija reali?

IĊ-CHAIRPERSON: Ejjew ngħidu li hija ipotetika.

CLAYTON BARTOLO: Mela hawnhekk qegħdin niktbu l-ħrejjef ta' Esopu!?

Ġejjin bl-ipotetika!

ALEX MUSCAT: Jekk pajjiżna ma jixtrix dawl minn din il-power station il-ġdida, m'hemmx biżżejjed sorsi oħrajn li jkopru d-domanda ta' pajjiżna.

Jiġfieri l-NAO żgur li ma setax jidħol f'ipoteżi li ma teżistix.

RYAN CALLUS: Jien m'iniex qed ngħid hekk.

Onor. Muscat, inti forsi taf għax inti Membru tal-Gvern u jista' ikollok aċċess għall-kuntratti u forsi tista' tilluminani.

ALEX MUSCAT: Il-kuntratti ġew ippubblikati.

RYAN CALLUS: Il-kuntratti ma ġew ippubblikati xejn għax għattejtu fejn kien hemm l-iktar affarijiet importanti.

ALEX MUSCAT: Il-kuntratti huma pubbliċi.

RYAN CALLUS: Le, il-kuntratti jkunu pubbliċi meta tippubblikaw il-kuntratt kollu.

IĊ-CHAIRPERSON: Ħudu paċenzja.

Sur Deguara, qed issirlek mistoqsija speċifika.

Jekk il-Gvern, pereżempju għal raġunijiet li jkunu fl-interess nazzjonali, jidhirlu li m'għandux jibqa' jixtri mingħand ElectroGas, hemm mekkaniżmu biex jagħmel dan?

Jekk m'hemmx mekkaniżmu, x'inhuma l-konsegwenzi li jista' jiffaċċja?

Jien fhimt li r-risposta tiegħek hija li jekk il-Gvern jiddeċiedi, anke fl-interess nazzjonali, li ma jibqax jixtri mingħand ElectroGas, il-konsegwenza tkun li dawn jistgħu jfittxu lill-Gvern għad-danni, liema danni jkunu 80% tal-konsum tal-elettriku ta' sena.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Hekk hu.

Jien m'iniex avukat, imma naħseb li Enemalta jitilfuh hands down każ bħal dan, jekk hemm agreement li jgħid li kemm jekk tieħu, u anke jekk ma tieħux trid tħallas ta' 80%!

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri r-risposta tiegħek hi li jekk il-Gvern, għal xi raġuni, anke fl-interess nazzjonali, jidhirlu li m'għandux jixtri aktar mingħand ElectroGas, tant għandu jdejh marbutin li kwalunkwe claim li jagħmel, ElectroGas tirbaħha; il-Gvern jitlifha hands down.

GLENN BEDINGFIELD: Sur President, inti qed tasal għall-konklużjoni u qed tipprova titfa' l-kliem f'ħalq l-Awditur.

IS-SUR CHARES DEGUARA: Jien qed ngħid li kif inhu worded il-kuntratt, probabbilment...

IĊ-CHAIRPERSON: ...Il-Gvern jitlifha hands down.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Naturalment jien m'iniex qorti.

GLENN BEDINGFIELD: Probabbilment.

IĊ-CHAIRPERSON: Il-Gvern probabbilment jitlifha hands down.

GLENN BEDINGFIELD: U probabbilment kieku hemm il-kollegi fil-gvern qegħdin inħallsu ħafna iktar għall-kontijiet tad-dawl u tal-ilma.

U probabbilment kieku hemm il-kollegi fil-gvern għadna nużaw il-heavy fuel oil (HFO).

Imma mhumiex qegħdin fil-gvern u ma nafx meta se jkunu!

KAROL AQUILINA: Probabbilment kieku aħna fil-gvern ma nqatlitx Daphne Caruana Galizia.

GLENN BEDINGFIELD: Issa dan x'għandu x'jaqsam!?

ALEX MUSCAT: Dan huwa statement li m'għandu x'jaqsam xejn mas-suġġett.

RYAN CALLUS: Sur President, kont se ngħaddi għat-tieni parti tad-domanda tiegħi.

Fl-eventwalità li l-Gvern jagħżel li jieqaf għal kollox jixtri mingħand ElectroGas u jiddeċiedi li jibda jieħu over hu, x'hemm miktub fil-kuntratt?

Jekk m'intomx tifhmuni għiduli.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Onor. Callus, il-Gvern jista' issa stess jiddeċiedi li ma jixtri xejn iktar mingħand ElectroGas.

Imma l-issue mhijiex jekk tixtrix jew le, imma jekk tħallasx jew le.

Il-Gvern illum jista' jiddeċiedi li ma jixtri xejn iżjed, imma jibqa' jħallas lil ElectroGas, u jkun skont il-kuntratt.

RYAN CALLUS: Issa jien qed nistaqsi: F'dik l-eventwalità x'inhu d-dannu għall-public coffers?

Għax fl-aħħar mill-aħħar dawn huma fondi pubbliċi.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Aħna nħossu, però se niċċekkjaw...

RYAN CALLUS: Mhux xi tħoss, imma x'hemm miktub fil-kuntratt.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Dan agreement li fih "daqshekk" u nkunu rridu niċċekkjaw.

RYAN CALLUS: Sur Deguara, lili għadirni għax m'għandix aċċess għall-kuntratti u allura bilfors irrid nistaqsi u noqgħod fuqkom għax min-naħa tal-Gvern m'aħna se nsiru nafu xejn.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Su due piedi, kemm jien kif ukoll il-kollega tiegħi naħsbu li mhemmx stipulat, però se niċċekkjaw biex inkunu mija fil-mija ċerti.

IĊ-CHAIRPERSON: Naħseb li t-talba tal-Onor.

Ryan Callus hija ċara ħafna.

Huwa qed jistaqsi jekk il-kuntratt jikkontemplax sitwazzjoni fejn il-Gvern jiddeċiedi li jieqaf jixtri mingħand ElectroGas u ma jħallasx.

Naħseb li lil ElectroGas tagħmilhom pjaċir li ma teħux u tħallsu!

U inti, Sur Deguara, su due piedi tgħid li hekk hi s-sitwazzjoni.

GLENN BEDINGFIELD: Qallek li jrid jiċċekkja.

Hawnhekk qegħdin biex nitkellmu fuq fatti mhux fuq konklużjonijiet li taslu għalihom intom.

Bir-rispett kollu!

IĊ-CHAIRPERSON: Mela l-Awditur se jiċċekkja u se jgħidilna.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Onor. Callus, tista' forsi tiċċara ftit it-tieni mistoqsija?

RYAN CALLUS: Jien qed nistaqsi jekk il-Gvern, qua Enemalta, jiddeċiedi li jirrexindi mill-kuntratt, x'inhuma l-penali li hemm stabbiliti f'dak il-kuntratt.

Naħseb li d-domanda hija ċara.

GLENN BEDINGFIELD: Jien ma rajtux lanqas il-kuntratt, imma qed nassumi li din l-informazzjoni tkun tista' tingħata dment li ma tkunx kummerċjalment sensittiva.

KAROL AQUILINA: Kif tista' tkun kummerċjalment sensittiva xi ħaġa hekk?

Jien qed inħalli f'idejn l-Awditur.

KAROL AQUILINA: Jekk ittemm relazzjoni kummerċjali ta' bejn tnejn se tkun kummerċjalment sensittiva!?

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Bedingfield, l-Awditur se jieħu l-parir tiegħek, però hu jaf jagħmel dan il-ġudizzju.

IĊ-CHAIRPERSON: Ħa nerġa' mmur lura għal dak li konna qegħdin nitkellmu dwaru, u ċjoè l-financial closing.

Paragrafu 11.7, li hemm f'paġna 39 tar-rapport, jitkellem ċar ħafna u jgħid hekk:

Mela l-Awditur qed jgħid li hu tal-opinjoni li l-PPA u l-GSA kellhom jiġu treated separately; huma żewġ affarijiet distinti minn xulxin.

Sur Deguara, inti għedt li għamiltu stat ta' fatt, però ma wasaltux għall-konklużjoni, però fit-teżi tiegħi ġejtu għall-konklużjoni għax qed tgħidu hekk:

Jiġifieri l-Awditur, mhux jien, qal li l-Gvern għaqqad il-PPA mal-GSA u fil-fehma tiegħu din id-deċiżjoni hija żbaljata għax konsegwenza tagħha spiċċat il-possibilità ta' better competition in bids at the RfP stage – jiġifieri kieku ma ġarax dan, il-pajjiż seta' għamel a better deal – thereby allowing Enemalta to secure potential savings.

Jiġifieri l-Awditur mhux ma kkonkludiex, imma kkonkluda li b'dak li seħħ, Enemalta prejudiced potential savings.

CLAYTON BARTOLO: Sur President, jiġifieri qegħdin ngħidu li l-proċess ma kienx tajjeb?

IĊ-CHAIRPERSON: Jien qed nikkwota preċiżament x'qal l-Awditur, u qed nistaqsih jekk biddilx l-opinjoni.

CLAYTON BARTOLO: Jien nixtieq li nagħtu ħarsa lejn il-proċess kompetittiv li wassal għall-GSA u l-PPA.

Jekk qed nifhem sew kienet ħarġet contract notice.

IS-SUR KEITH MERCIECA: ...kien il-proċess li wassal għall-GSA u l-PPA.

CLAYTON BARTOLO: Imma dawn ġew minn qabel.

IĊ-CHAIRPERSON: Kieku ġrat at RfP stage, jiġifieri tkun taf għalxiex dieħel u mhux jitfaċċaw l-affarijiet wara, kieku l-pajjiż iffranka.

Dak huwa li qed jgħid l-Awditur.

L-Awditur qed jgħid li nbidlu l-kundizzjonijiet wara l-RfP, u konsegwenza ta' dak it-tibdil, il-poplu Malti got a worse deal, you prejudiced a potential saving.

Dan huwa x'jgħid l-Awditur.

CLAYTON BARTOLO: Mhux hekk qed jgħid l-Awditur.

Hekk qed tgħid, Sur Deguara?

IĊ-CHAIRPERSON: Qed nikkwota mir-rapport.

Għedilna, Sur Awditur.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Naħseb li se ndejqek nirrepeti.

Aħna staqsejnihom il-mistoqsija: Għalfejn dawn għaqqadtuhom f'daqqa?

L-opinjoni tagħna, bħala Uffiċċju, kienet li potenzjalment – u nenfasizza l-kelma "potenzjalment" – stajna mmorru aħjar kieku sseparajnihom.

It-tweġiba ta' Enemalta għal din id-domanda kienet li huma xtaqu jitfgħu r-riskju fuq il-kuntrattur.

L-opinjoni tal-Uffiċċju tiegħi kienet li iva, naħsbu li kien ikun aħjar kieku nżammew separati, imma Enemalta ddeċidew mod ieħor.

Kieku żżommhom separati, fit-teorija, potenzjalment jista' ikollok deal aħjar, imma ma nistgħux ngħidu li żgur kienet tkun deal aħjar jew agħar.

GLENN BEDINGFIELD: Potentially, imma hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq fatti.

IĊ-CHAIRPERSON: Li hu żgur hu li b'li sar, dak il-potenzjal ġie eliminat.

CLAYTON BARTOLO: Imma aħna hawnhekk qed nitkellmu fuq il-kieku u l-kien, jew fuq il-fatti?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Kien ikun aħjar kieku kienu separati.

CLAYTON BARTOLO: Qed nippruvaw noħolqu ħafna teoriji… (Interruzzjonijiet)

KAROL AQUILINA: Qed tgħid hekk għax...

IĊ-CHAIRPERSON: Jien qed ngħid li l-Awditur qed jgħid li Enemalta, għal raġunijiet tagħhom, iddeċidiet li tgħaqqadhom flimkien u konsegwenza ta' dak, l-Awditur qal – u jien noqgħod fuq li jgħid l-Awditur għax l-inqas espert huwa jien – li din id-deċiżjoni ppreġudikat, sa ċertu punt, l-RfP stage għax it would have contributed to better competition in bids submitted at RfP stage.

Jiġifieri dak li ġara wara li għalaq iż-żmien tal-RfP seta' kellu effett fuq il-bids li saru qabel.

Mhux hekk?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Mhux eżatt.

IĊ-CHAIRPERSON: Għaliex?

GLENN BEDINGFIELD: M'int tgħid xejn eżatt, Mr Chairman.

CLAYTON BARTOLO: Naħseb ikun tajjeb li nagħtu ħarsa lejn il-proċess kollu.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Il-verità qiegħda xi mkien fin-nofs, bejn dak li qegħdin tgħidu.

IĊ-CHAIRPERSON: Jien qed nikkwota eżatt.

GLENN BEDINGFIELD: Int qed tikkonkludi għal rasek.

CLAYTON BARTOLO: Sur President, int qed tikkwota eżatt imma qed tinterpretah kif jaqbillek.

U dak hu l-iżball li qed isir f'dan il-Kumitat.

IS-SUR KEITH MERCIECA: L-iskop tagħna kien li l-proġett seta' ġie ddisinjat b'mod differenti, u kieku ġie ddisinjat b'mod differenti, seta' rriżulta f'savings, però ma nafux b'ċertezza għax bħala fatt…

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Il-kelma hija "potenzjalment".

KAROL AQUILINA: Imma qed tgħid hekk minħabba prinċipju ieħor fundamentali, dak tal-kompetittività.

Meta tittraduċi dak il-prinċipju f'benefiċċju, x'inhu l-benefiċċju?

Mhux li l-Gvern ikollu deal aħjar?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Hekk hu.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri l-conclusion hija dik.

GLENN BEDINGFIELD: Però fl-istadju tal-RfP il-bidders kollha kienu jafu li kien se jkun hemm SSA.

Mhux hekk?

IĊ-CHAIRPERSON: Le.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Imma aħna m'aħniex qed nitkellmu minn dak l-aspett.

Aħna qegħdin nitkellmu fuq li fl-istadju ta' RfP, il-GSA u l-PPA rabtuhom flimkien, imma aħna qegħdin ngħidu li ma kellhomx jorbtuhom flimkien.

ALEX MUSCAT: Meta intom staqsejtu dwar dan, it-tweġiba li ngħatajtu mingħand Enemalta kienet li huma riedu li r-riskju ma jġorruhx huma iżda jġorruh il-bidders.

Mill-esperjenza tagħkom ta' awdituri, il-pożizzjoni finanzjarja li kienet fiha Enemalta kemm poġġietha f'pożizzjoni li ma tistax iġġorr riskju hi?

Sur Deguara, aktar qabel inti stess għedt li as at 2013 Enemalta kellha madwar €700 miljun dejn.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Proprju għalhekk għamilniha l-mistoqsija, minħabba dan il-punt li qed issemmi.

ALEX MUSCAT: Jiġifieri a financial position ħażina ġġibek f'sitwazzjoni li trid tieħu dawn it-tip ta' deċiżjonijiet, u ċioè li taffordja ġġorr inqas riskju inti?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Kif diġà għedt, aħna ma nistgħux nidħlu f'policies, però qegħdin ngħidu li hawn dawn żewġ forzi kontra xulxin, li jekk toħroġhom separatament, potenzjalment jista' ikollok iżjed kompetizzjoni, imma imbagħad kontra dak hemm il-fatt li jekk toħroġhom f'daqqa tkun qed titfa' r-riskju fuq it-tnejn li huma.

GLENN BEDINGFIELD: Jiġifieri jiġi limitat jew le r-riskju tal-exposure fuq Enemalta?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Ir-riskju ta' Enemalta f'dan il-każ huwa wieħed operattiv, jiġifieri fejn ikollok supplier iwaħħal f'ieħor u l-ieħor iwaħħal fl-ieħor.

IAN CASTALDI PARIS: Ir-riskju of exposure ġie limitat?

Iva jew le.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: B'din id-deċiżjoni iva, jekk tfajtu fuq kuntrattur wieħed.

IAN CASTALDI PARIS: Jiġifieri qed naqblu li iva.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Id-deċiżjoni tefgħet ir-riskju operattiv… Għax qegħdin inħalltu l-istat finanzjarju ta' Enemalta ta' dak iż-żmien mar-riskju operattiv.

ALEX MUSCAT: Imma r-riskju operattiv għandu financial bearing.

Mhux hekk?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Ma tantx għandu x'jaqsam.

L-effett hu li se jkollok...

CLAYTON BARTOLO: Però r-risk of exposure għandu effett finanzjarju.

Jiġifieri l-fatt li Enemalta tkun qiegħda tirriskja exposure għal xi ħaġa bħal din, għandu effett finanzjarju kbir.

Jien qed naħseb ukoll li f'dawk iż-żmenijiet diversi credit rating agencies kienu jikkummentawlna dwar il-pożizzjoni ta' Enemalta, u allura aħna nistgħu ngħidu li dak iż-żmien il-credit rating ta' Malta kienet marbuta mal-pożizzjoni finanzjarja in dire straits li kienet tinsab fiha Enemalta.

Li kieku Enemalta ma ħaditx dan il-pass, kien se jkun hemm bearing negattiv fuq il-credit rating ta' pajjiżna.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Meta tgħid "dan il-pass" għalxiex qed tirriferi?

Jiġifieri kieku sseparajnihom?

CLAYTON BARTOLO: Le, kieku ma tfajniex ir-riskju fuq l-kuntrattur.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Ma naħsibx li hemm konnessjoni diretta.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Naħseb li d-deċiżjoni ma kellhiex impatt fuq il-financial standing ta' Enemalta, fis-sens li it stands to reason li l-Gvern u Enemalta, u kull min qed joħroġ kuntratt, jaqbillu dejjem jipprova jikseb l-aħjar deal possibbli.

U aħna dejjem b'dik il-mindset nirraġunaw.

F'dan il-każ aħna rraġunajna li kieku kienu separati, possibbilment...

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Il-kelma preċiża hija potenzjalment.

IS-SUR KEITH MERCIECA: ...seta' kien hemm savings.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Jien naħseb li iżjed milli noqogħdu nagħmlu każi ipotetiċi nippruvaw nitgħallmu xi ħaġa minn din l-esperjenza.

Naħseb intom tapprezzaw li dan ir-rapport l-uffiċċju tagħna ġie jiswih skoss effort u skoss flus għax għaddejna sigħat twal naħdmu fuqu.

Jekk nitgħallmu xi ħaġa minn din l-esperjenza...

RYAN CALLUS: Huwa veru li tajjeb li nitgħallmu, però issa marbutin għal 18-il sena.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Kollox sew, imma mhux dik kienet id-deċiżjoni?

Jien ma nistax ngħid jekk kenitx deċiżjoni tajba jew ħażina.

GLENN BEDINGFIELD: Qed ngħid sew li d-deċiżjoni fuq security of supply kienet ittieħdet, bħala policy, mill-Gvern fl-2012?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Kienet meħuda biex il-Gvern ikollu garanzija li għandu...

GLENN BEDINGFIELD: Ngħid sew li l-ewwel darba li d-diversifikazzjoni u s-security of supply issemmiet kien f'policy tal-Gvern li ttieħdet fl-2012?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Hekk hu, u tagħmel sens.

Żgur li mhijiex xi ħaġa kontroversjali li l-gvern tal-ġurnata jkollu sorsi differenti ta' enerġija u ma jkunx jiddependi...

GLENN BEDINGFIELD: U lanqas li jkollu SSA mhuwa kontroversjali.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Hekk hu.

Jien nenfasizza l-bżonn ta' ippjanar fi proġetti bħal dawn.

Pereżempju, fil-kwestjoni tal-garanzija jien nibqa' ngħid illi kieku kien hemm ippjanar tajjeb u kieku ssettiljajna l-kwestjoni mal-Kummissjoni Ewropea qabel, lanqas kien ikun hemm bżonn ta' garanzija, għax l-SSA kien jidħol fis-seħħ.

Jien nixtieq li niffukaw fuq x'se nitgħallmu minn dawn l-istejjer biex, għada pitgħada, meta nagħmlu proġett ieħor ma nerġgħux nagħmlu l-istess affarijiet.

Kieku ppjanajna ftit aħjar, kieku lanqas kien ikun hemm bżonn garanzija u din l-istorja sħiħa ma kenitx tqum.

Il-punt tiegħi hu li minn dawn l-affarijiet hemm x'nitgħallmu.

IĊ-CHAIRPERSON: Dan ir-rapport imn'Alla sar għax minnu sar magħruf x'nuqqasijiet kien hemm.

ALEX MUSCAT: Sur Deguara, għal liema garanzija qed tirriferi?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Għall-garanzija tal-Gvern.

ALEX MUSCAT: Din torbot b'mod dirett lil Enemalta…

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Jien ġibt eżempju wieħed biss.

ALEX MUSCAT: Imma naqblu – u inti għamilt sew li rriferejt għaliha fil-bidu nett tal-laqgħa tal-lum – li l-pożizzjoni finanzjarja ta' Enemalta fl-2013 ma kenitx tali li tista' tagħti garanziji hi, u li allura l-Gvern bilfors kellu jagħmel tajjeb.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Il-punt tiegħi kien illi kieku ċċarajna l-kwestjoni ta' jekk il-SSA kienx kontra r-regoli tal-Unjoni Ewropea qabel, u effettivament l-SSA seta' jiġi ffirmat mill-bidu, ma kienx ikun hemm bżonn garanzija.

Kellna bżonn garanzija għax ma kienx hemm SSA.

ALEX MUSCAT: Imma fir-rapport jintqal li kien ċar mal-bidders li se jkun hemm dan l-SSA.

Jiġifieri dan il-punt kien dejjem ċar.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Hekk hu.

L-issue tiegħi hi illi kieku din il-kwestjoni ġiet ippjanata sew u ċċarata qabel u l-SSA seta' jiġi ffirmat immedjatament mas-supplier magħżul, kieku lanqas kien ikun hemm bżonn ta' garanzija.

Il-bżonn ta' garanzija ġie għax ma setax jiġi ffirmat l-SSA.

GLENN BEDINGFIELD: Għax Enemalta ma kenitx f'pożizzjoni finanzjarja li...

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Le, għax kien hemm dik l-issue mal-EU.

Il-Gvern ma riedx jiffirma l-SSA qabel tiġi sorvolata dik il-problema mal-EU.

Dik żammet kollox.

KAROL AQUILINA: Ma rajtux pattern li l-Gvern qisu pprova jpoġġi l-biċċiet wara xulxin biex jikkompleta din id-deal f'dak il-format ma' dak il-konsorzju partikolari?

Jien nifhem li jinqalgħu affarijiet fil-proċess, imma mhux tinqala' xi ħaġa maġġuri bħalma hu dan l-agreement u bħalma hi din il-kwestjoni tas-supply.

B'dawn in-nies kollha nvoluti f'dan il-proċess ma kien hemm ħadd li okkorrietlu li se tinqala' din il-problema li din hija tant xi ħaġa kbira li kellha ssir qabel u mhux tivvintaha wara!?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Dak huwa l-punt tiegħi.

Kieku l-SSA seta' jidħol fis-seħħ minn day one, kieku ma kienx ikun hemm bżonn ta' garanzija.

KAROL AQUILINA: Imma allura dik ma ġġegħlekx tissuspetta li kien hemm xi ħaġa skorretta fil-proċess?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Imma fir-rapporti tagħna ma nistgħux noqogħdu fuq suspetti, imma fuq evidenza.

ALEX MUSCAT: L-evidenza kienet li fl-2013 Enemalta kienet falluta.

CLAYTON BARTOLO: Kollega, l-ewwel ħaġa li jgħallmuna l-Università fl-auditing hija li the auditor is not a bloodhound.

KAROL AQUILINA: U l-ewwel ħaġa li għallmu lili l-Università hija li trid tiddubita dwar kollox għax...

CLAYTON BARTOLO: Kollox sew, irid ikollok ċertu element ta' professional scepticism, imma l-awditur mhuwiex bloodhound.

Ejjew nitkellmu fuq fatti.

(Interruzzjonijiet) U ridtu tbigħuha €1!

KAROL AQUILINA: Ħallu lill-Awditur iwieġeb!

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Kif qed tgħid inti, Onor. Aquilina, dawn id-dubji jkunu hemmhekk, u kif qal tajjeb is-Sur Mercieca, aħna staqsejniha l-mistoqsija ta' għalfejn dawn iż-żewġ affarijiet ma żżammewx separati.

Jiġifieri l-mistoqsijiet li kien hemm bżonn, għamilnihom.

KAROL AQUILINA: Sur Deguara, jiġifieri fil-fehma tiegħek din hija prattika li m'għandhiex tiġi ripetuta.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Liema waħda?

KAROL AQUILINA: Li tispezzetta l-affarijiet u tibda żżidhom wara, jew ma taħsibx f'affarijiet kbar li huma ovvji li trid tagħmilhom.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Kieku kelli ngħid x'tgħallimt jien minn din l-istorja huwa li għandu jkun hemm ippjanar iżjed fit-tul u aħjar biex l-affarijiet ma jsirux ta' dak il-ħin, imbagħad ikollna...

IĊ-CHAIRPERSON: Speċjalment fi proċess ta' tendering.

Mhux hekk?

CLAYTON BARTOLO: Jiġifieri qed ngħidu li nbidel xi proċess ta' tendering?

IĊ-CHAIRPERSON: Jien qed ngħid li meta jkollok proġett ta' dan it-tip li jkun awarded wara li jkun hemm tendering process, huwa totalment bad governance li nbiddlu l-mod kif inbiddlu l-affarijiet.

Dak hu li jgħid ir-rapport tal-Awditur.

L-Awditur qed jgħid li ħarġet sejħa biex issir "X", u minflok "X", il-prodott finali spiċċa "Y", u kieku fl-istadju tat-tendering il-bidders l-oħrajn kienu jafu li l-proċess kien "Y" u mhux "X" kif intalbu, l-affarijiet kienu jkunu mod ieħor u probabbilment kien ikollna a better deal.

ALEX MUSCAT: Fejn qalu dan l-Awditur?

IĊ-CHAIRPERSON: Kullimkien; mill-bidu sal-aħħar.

L-Awditur qed jgħid il-proċess huwa vvizzjat għax wara li sar l-award tat-tender inbidlu....

ALEX MUSCAT: Imma dik l-opinjoni tiegħek.

IĊ-CHAIRPERSON: Hija l-opinjoni tal-Awditur.

Ara l-konklużjonijiet tal-Awditur.

ALEX MUSCAT: L-Awditur imkien ma qal li kien hemm proċess ivvizzjat.

IĊ-CHAIRPERSON: L-Awditur jidentifika seven or eight instances fejn l-affarijiet...

ALEX MUSCAT: Sibli fejn l-Awditur jgħid li l-proċess kien ivvizzjat.

IĊ-CHAIRPERSON: S'issa ilna niddiskutuh erba' seduti u baqagħlna ftit seduti oħra.

RYAN CALLUS: Madwar ġimgħatejn ilu għamilna seduta fejn rajna bidders li ġew mgħoddija għall-proċess li jmiss u oħrajn li twaqqgħu meta kellhom l-istess defiċjenza li kellhom l-oħrajn.

GLENN BEDINGFIELD: Sur Awditur, il-proċess kien ivvizzjat?

IAN CASTALDI PARIS: Kien ivvizzjat?

Iva jew le.

RYAN CALLUS: Onor. Bedingfield, li għedt jien qiegħed fir-rapport tal-Awditur.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Dan kien proċess ikkumplikat ħafna f'ħafna stadji.

IAN CASTALDI PARIS: Però tista' tikkonferma jekk il-proċess kienx ivvizzjat?

Iva jew le mingħajr ma noqogħdu nispekulaw.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Jekk se tkun oġġettiv fuq dan ir-rapport… Dan ir-rapport mhuwiex abjad jew iswed.

IAN CASTALDI PARIS: Kollox sew, imma trid twieġeb id-domanda.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: It-tendering process la kien ħażin kollu u lanqas kien perfett, kien fin-nofs; kien hemm aspetti li faħħarnihom u għedna li kienu tajbin, u kien hemm oħrajn li setgħu saru aħjar.

GLENN BEDINGFIELD: Però ma tistax tasal għall-konklużjoni li kien ivvizzjat.

KAROL AQUILINA: L-istess bħalma ma tistax tasal għall-konklużjoni li kien perfett.

GLENN BEDINGFIELD: Fid-dinja m'hawn xejn perfett.

KAROL AQUILINA: Qegħdin titolbuh l-impossibbli.

IAN CASTALDI PARIS: Sur Awditur, il-proċess kien jirrifletti l-liġijiet tal-mument?

Iva jew le.

KAROL AQUILINA: Din mhijiex kwestjoni ta' liġijiet imma hija kwestjoni ta' governanza tajba, li tmur 'il hinn mil-liġijiet.

RYAN CALLUS: Sur Deguara, ħa nagħmillek domanda differenti.

Li inti twaqqa' lil xi ħadd minn proċess għall-istess raġunijiet li lil ħaddieħor ħallejtu jgħaddi, mhux proċess ivvizzjat?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Le, mhux il-proċess sħiħ.

Kien hemm aspetti tajbin u oħrajn ħżiena.

Ma tistax tgħid li kien kollu abjad jew kollu iswed.

IAN CASTALDI PARIS: Hija wkoll kwestjoni ta' liġijiet.

Jekk inħarsu lejn it-tender ta' BWSC, kienet kwestjoni ta' liġijiet jew le?

GLENN BEDINGFIELD: Kienet inbidlet il-liġi!

IAN CASTALDI PARIS: Mela ejjew inkunu ċari mill-ewwel għax qegħdin inbiddlu l-goalposts.

KAROL AQUILINA: Ma tistax tikkompara.

IĊ-CHAIRPERSON: Ejjew inwaqqfu d-dibattitu u nagħmlu l-mistoqsijiet lill-Awditur.

GLENN BEDINGFIELD: Ma tistax tikkompara għax mhux minn fuq il-Yellow Pages!

RYAN CALLUS: U xtrawha ċ-Ċiniżi tant kemm kienet tajba tal-Yellow Pages!

IĊ-CHAIRPERSON: F'Malta seħħ qtil politiku probabbilment minħabba t-tender tal-power station.

GLENN BEDINGFIELD: Qed tgħid li probabbilment.

ALEX MUSCAT: Opinjoni din.

IĊ-CHAIRPERSON: Kulmin għandu għajnejh f'wiċċu fehem li kien hemm min kellu interess li tinqatel Daphne Caruana Galizia għax kien hemm…

Għidilna x'inhi l-opinjoni tiegħek.

GLENN BEDINGDFIELD: Hemm il-proċess tal-Qorti u nħalluh isir.

IĊ-CHAIRPERSON: U għax qiegħed insegwi x'qed isir fil-Qorti qed…

GLENN BEDINGFIELD: Minflok qed tistenna l-proċess jispiċċa qiegħed tasal għall-konklużjonijiet politiċi li trid!

(Interruzzjonijiet)

IĊ-CHAIRPERSON: ...nasal għall-konklużjonijiet politiċi li kull wieħed u waħda minna wasal għalihom.

IAN CASTALDI PARIS: Bi statements bħal dawn qegħdin tippreġudikaw il-proċess kollu.

IĊ-CHAIRPERSON: Tafu biżżejjed xi prezz ħallas il-pajjiż minħabba dan it-tender maħmuġ!

Inqatlu n-nies minħabba dan it-tender!

ALEX MUSCAT: Dak qed tgħidu inti.

(Interruzzjonijiet)

IĊ-CHAIRPERSON: Il-problema hi li tridu tkomplu tiddefendu lill-kriminali!

GLENN BEDINGFIELD: U inti taf x'jista' jsir jekk tippreġudika l-proċess kriminali.

IĊ-CHAIRPERSON: Mela!

Għax jien għandi interess nippreġudika l-proċess kriminali!

U ħallina, Onor. Bedingfield!

GLENN BEDINGFIELD: Jien ma nafx x'interess jista' ikollok.

KAROL AQUILINA: Tippreġudika l-proċess kriminali, pereżempju, meta żżomm lil Keith Schembri bħala chief of staff b'aċċess għall-affarijiet tas-Servizz Sigrieti.

IĊ-CHAIRPERSON: Aħna nippreġudikaw il-proċess!

Intom bqajtu tiddefendu lil Keith Schembri s'issa, sa dan il-mument.

GLENN BEDINGFIELD: Jekk trid tagħmel kummenti politiċi agħmilhom.

Jekk taħseb li huma kummenti li permezz tagħhom qed issaħħaħ…

IĊ-CHAIRPERSON: S'issa intom għadkom tiddefendu lil Keith Schembri; m'għandkomx il-kuraġġ tarmuhom, jekk ma tistgħux tarmuhom.

GLENN BEDINGFIELD: Għax intom titkellmu fuq il-ġustizzja, u jekk taħsbu li permezz ta' dawn il-kummenti qegħdin tgħinu biex il-ġustizzja ssir, allura ibqa' agħmilhom u ibqgħu fejn intom.

IĊ-CHAIRPERSON: L-aqwa li m'iniex imċappas b'dawn il-ħneżrijiet.

Dak huwa l-importanti għalija.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Nistgħu naqbdu l-aħħar sezzjoni?

IĊ-CHAIRPERSON: Iva, tista' tkompli, Sur Mercieca.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Bażikament se nagħlaq is-sezzjoni tal-financial closing.

L-SSA daħal fis-seħħ, meta daħal fis-seħħ kien possibbli li ElectroGas iħallsu l-bridge loan u jiksbu finanzjament definittiv.

B'riżultat ta' dan il-Gvern ġie liberat mill-obbligi tal-garanzija per se għax l-SSA pprovda garanzija fiha nnifisha u allura ma kenitx bżonnjuża iktar il-garanzija tal-Gvern.

L-aħħar aspett li ħarisna lejh hu t-tqabbil tar-rati bejn D4 u l-interconnector.

Dan il-punt diġà dħalna ftit fih il-ġimgħa l-oħra, però se nsemmi punt li ma semmejniex il-ġimgħa l-oħra.

Aħna ħarisna lejn il-perjodu April 2017 sa Ġunju 2018 u qabbilna r-rati ta' D4 ma' dawn tal-interconnector.

GLENN BEDINGFIELD: Għal-liema perjodu?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Għall-perjodu bejn April 2017 u Ġunju 2018.

GLENN BEDINGFIELD: Għal dak il-perjodu biss.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Iva, għal dak il-perjodu biss, għat-tnejn li huma.

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri intom qbadtu perjodu ta' sena u nofs, qabbiltu r-rati ta' D4, li hija l-power station ta' ElectroGas, mar-rati tal-interconnector.

U xi rriżultalkom?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Kif għedna l-ġimgħa l-oħra, ir-rata ta' D4 hija rata fissa, jiġifieri tixtri fi x'ħin tixtri dejjem se tħallas l-istess ammont, mentri r-rata tal-interconnector hija varjabbli, u mhux dejjem tvarja l-istess imma tvarja b'mod sistematiku; meta n-nies jibdew xogħol tkun għolja, imbagħad tibda nieżla, imbagħad terġa' togħla meta n-nies imorru d-dar, imbagħad tibda nieżla għal matul il-lejl u tard filgħaxija u filgħodu kmieni tkun irħisa ħafna.

IĊ-CHAIRPERSON: Però fl-aħħar tal-ġurnata jkollok kemm ġietek ġurnata.

Mhux hekk?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Imma dak huwa l-pattern; inti tista' tiddeċiedi tixtri jew ma tixtrix, imma l-prezz jiċċaqlaq b'dak il-mod.

GLENN BEDINGFIELD: U meta qabbiltu r-rati bejn April 2017 u Ġunju 2018 għal-liema konklużjoni wasaltu?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Li l-interconnector kien orħos b'madwar €50 per megawatt hour (MWh).

GLENN BEDINGFIELD: Għal li jista' jkun iċċekkjajtu bejn Lulju 2018 u Jannar 2019?

GLENN BEDINGFIELD: Jiġifieri ma tafx jekk kienx ogħla.

IĊ-CHAIRPERSON: F'dak l-istadju r-rapport kien diġà ġie ppubblikat.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Jista' jkun li r-riżultat ikun differenti.

GLENN BEDINGFIELD: Jekk ngħidlek li kien ogħla?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Jista' ikun.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Jekk ma jimpurtax nixtieq nagħmel punt importanti.

Aħna mkien m'aħna qegħdin ngħidu li "dan" dejjem orħos minn "dak", jew li "dak" dejjem orħos minn "dan".

Li għedna aħna hu li jekk jista' ikun Enemalta toqgħod b'seba' mitt għajn biex tixtri kif jaqblilha għax jiġu mumenti meta wieħed ikun orħos u jiġu mumenti meta l-ieħor ikun orħos.

U dan jiddependi minn ħafna affarijiet għax hemm ħafna variables.

IĊ-CHAIRPERSON: Dik hija s-sitwazzjoni ideali, li tqabbel fejn jaqbillek, però l-problema hi li Enemalta ma tistax ma tixtrix mingħand ElectroGas.

(Interruzzjonijiet)

RYAN CALLUS: Enemalta għandha l-libertà tixtri minn fejn hu l-orħos?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Skont kemm tkun id-domanda.

RYAN CALLUS: Mela m'għandhiex il-libertà dejjem.

GLENN BEDINGFIELD: Enemalta tista' tixtri kemm mill-interconnector kif ukoll...

RYAN CALLUS: Mela għandna konferma li jdejn Enemalta huma marbuta.

GLENN BEDINGFIELD: Le, Enemalta tista' tixtri, kemm mill-interconnector kif ukoll mingħand ElectroGas.

IĊ-CHAIRPERSON: Però ElectroGas jitħallsu dejjem xorta.

RYAN CALLUS: Le, Enemalta mhijiex fil-libertà li tixtri mingħand ElectroGas imma trid tixtri bilfors 80% tal-elettriku.

Hekk qed jgħid ir-rapport tal-Awditur.

IAN CASTALDI PARIS: Però Enemalta ma tistax tiddependi fuq l-interconnector biss.

RYAN CALLUS: Imma, Onor. Castaldi Paris, importanti tifhem li ma nistgħux nimmassimiżżaw ix-xiri mill-interconnector għax bilfors irridu nixtru 80% mingħand ElectroGas.

CLAYTON BARTOLO: Meta jinxtara d-dawl ikun hemm hedging agreements – u l-kollega jgħallimni għax huwa inġinier – jiġifieri d-dawl ma tixtrihx qisek qiegħed fuq il-monti jew qisek qed tfittex fil-Yellow Pages.

Forsi jista' jispjegalna l-Awditur, jew jista' jkollna persuni oħra li jispjegawlna, kif jinxtara d-dawl, imma żgur li jsiru hedging agreements bil-quddiem.

IĊ-CHAIRPERSON: Għal 18-il sena!

CLAYTON BARTOLO: Jiġifieri aħna ma nistgħux noqogħdu ngħidu li ipotetikament nixtri minn post filgħodu, potenzjalment nixtri minn x'imkien ieħor filgħaxija, u bil-lejl – għax kontu tgħidulna biex in-nies jaħslu bil-washing machine bil-lejl – nixtru minn xi mkien ieħor.

IĊ-CHAIRPERSON: U f'dan il-każ agreement għal 18-il sena.

IAN CASTALDI PARIS: Enemalta tixtri mill-interconnector meta l-prezz ikun baxx.

RYAN CALLUS: Imma ma tistax tagħmlu dejjem għax trid tixtri 80% bilfors mingħand ElectroGas.

CLAYTON BARTOLO: Jien nista' ngħidilkom li, pereżempju, bejn Lulju 2018 u Jannar 2019 il-prezz tal-interconnector kien ogħla mill-prezz tal-local generation.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Imma aħna mkien m'għedna...

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Bartolo, minflok toqgħod titfa' n-numri, tista' tgħidli minn fejn jirriżulta dan?

CLAYTON BARTOLO: Bħalma jkun hawn min jagħmel il-homework tiegħu, għamilt il-homework jien ukoll.

IĊ-CHAIRPERSON: Għadek kif għamilt statement in a very awkward manner.

(Interruzzjonijet) Ma tistax tirriferi għar-rapport, għax ir-rapport… (Interruzzjonijet)

IAN CASTALDI PARIS: Minn fejn toħroġ din ta' hedging agreement għal 18-il sena?

RYAN CALLUS: Onor. Castaldi Paris, jidher li għandkom informazzjoni li aħna m'għandniex.

Il-Ministru Bartolo għamel riferenza għall-prezzijiet tal-interconnector vis-à-vis ElectroGas f'perjodi li hawnhekk aħna ma smajniex bihom.

CLAYTON BARTOLO: Mhux ta' ElectroGas.

RYAN CALLUS: Mela aqsam magħna din l-informazzjoni għax aħna m'għandniex.

CLAYTON BARTOLO: Jien qed ngħidlek li wisq probabbli jkun hemm żmien...

RYAN CALLUS: Imma inti m'għedtx "wisq probabbli", inti għamilt asserzjoni u għedt li r-rati kienu orħos.

CLAYTON BARTOLO: Jekk m'iniex sejjer żball Enemalta qalitu dan.

RYAN CALLUS: Jekk il-Gvern tak informazzjoni, aqsamha magħna.

CLAYTON BARTOLO: Jekk m'iniex sejjer żball, dan qalitu Enemalta wara li ħareġ ir-rapport.

M'aħniex qegħdin nitkellmu fi żmien ir-rapport, u għalhekk l-Onor.

Bedingfield staqsa x'ġara f'dak il-perjodu.

CLAYTON BARTOLO: Is-sinjuri qalulna li f'dak il-perjodu ma segwewx x'ġara għax ma kienx il-perjodu tar-rapport.

Fair enough, nifhimha, imma ejjew noqogħdu attenti li ma ngħidux li għax dak il-perjodu kien orħos...

ALEX MUSCAT: Sur Awditur, meta intom għamiltu l-paragun ta' meta Enemalta tagħżel biex tixtri bejn l-interconnector u Electrogas, irraġunajtu fuq prezz bil-MWh.

Jiġifieri intom ħdimtu l-cost kemm jiġi biex Enemalta tixtrih u waqaftu hemmhekk?

ALEX MUSCAT: Il-prezz biex Enemalta tixtri d-dawl mingħand ElectroGas jinkludi, bla dubju, l-investiment li kellu jsir...

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Fil-każ tagħna ma jidħolx għax it-ToR kienu jgħidu ċar li kellna nħarsu lejn x'kien jaqbel tixtri, wieħed wieħed.

ALEX MUSCAT: Jiġifieri l-capital expenditure li kien sar sabiex sar l-interconnector...

IS-SUR KEITH MERCIECA: Qed nifhem il-mistoqsija tiegħek, li hija tajba u tagħmel sens, imma...

ALEX MUSCAT: Mela għandek żewġ prezzijiet; wieħed qed jiffattura l-capital expenditure biex inbniet il-power station li taħdem bil-gass, u fl-ieħor mhijiex komputata l-ispiża biex sar l-interconnector, li jekk m'iniex sejjer żball taqbeż it-€300 miljun.

RYAN CALLUS: Għadek żball, €200 miljun kienet.

Biex inkunu preċiżi €180 miljun.

ALEX MUSCAT: Jien qed nistaqsi, biex nitgħallem jien, jekk hemmhekk huwiex qed isir paragun like with like jew le.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Qed inwieġbu l-mistoqsija tat-ToR.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Fil-pożizzjoni tagħna qed nagħmlu like with like.

Aħna qisna qegħdin fiż-żarbun ta' Enemalta, u qed ngħidu: this is a business decision, minn fejn jaqbilli nixtri.

L-investiment li sar mhux se tagħmel differenza jekk nixtrix minn post jew minn ieħor.

CLAYTON BARTOLO: Le, tagħmel differenza.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Jekk se tqabbel ir-rati minn fejn se tixtri, ma tagħmilx differenza.

CLAYTON BARTOLO: Ħalli nagħmel il-mistoqsija b'mod differenti.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Jekk tixri minn D4, il-cost li qed tiċċarġjak D4.

CLAYTON BARTOLO: Il-components huma differenti?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Le, inti trid tqabbel il-prezz biex takkwista wieħed mal-prezz biex takkwista l-ieħor.

ALEX MUSCAT: Imma int qed tqabbel żewġ prezzijiet ta' żewġ prodotti li huma ħarira differenti minn xulxin; f'wieħed qed tieħu kont tal-ispiża kapitali u fl-ieħor le.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Hekk hu.

Imma l-mistoqsija kienet...

ALEX MUSCAT: Normalment, ekonomikament ma taħdimx hekk.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Skont xi tkun il-mistoqsija.

Kieku staqsejtni kemm jiġi biex tibni wieħed komparat ma' kemm jiġi biex tibni l-ieħor, ngħidlek li għandek miljun raġun, imma l-mistoqsija kienet dwar il-prezz ta' wieħed mal-prezz tal-ieħor.

CLAYTON BARTOLO: Però l-cost of generation irid jieħu fih il-capital expenditure (CapEx).

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Aħna m'aħniex qed ngħidu li wieħed ikun orħos mill-ieħor, imma li wieħed ikun orħos mill-ieħor in a particular moment.

IĊ-CHAIRPERSON: Sur Awditur, intom ma qbadtux ġurnata jew xahar u ħdimtu fuqhom, imma għamiltu eżerċizzju fuq sena u nofs.

U meta għamiltu dan l-eżerċizzju fuq sena u nofs sibtu dik il-€50 inqas għal kull MWh.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Jidhirli li għamilniha.

IĊ-CHAIRPERSON: Tista' tgħidilna, jekk jogħġbok?

CLAYTON BARTOLO: Mela aħna qed nieħdu dak il-perjodu biss?

IĊ-CHAIRPERSON: Mhux fuq dan il-perjodu sar ir-rapport!?

Issa jekk inti għandek studji fejn jgħidilna...ġibhomlna.

RYAN CALLUS: F'dak il-perjodu biss aħna ħallasna €10 miljun iktar f'kontijiet tad-dawl.

CLAYTON BARTOLO: U minn hemmhekk 'l hawn?

IĊ-CHAIRPERSON: Issa jekk għandek...

CLAYTON BARTOLO: Jien qed nistaqsi.

Dawn in-numri m'għandix f'idejja.

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Bartolo, l-Awditur għamel eżerċizzju fuq sena u nofs, u qed jgħid li bil-€50 żejda li ħallasna kull MWh, fuq sena u nofs il-poplu Malti swietlu €10.1 miljun.

CLAYTON BARTOLO: Imma l-punt huwa li x-xemx ma telgħetx dakinhar u lanqas niżlet dakinhar.

IĊ-CHAIRPERSON: Jekk għandek x'jindika li rkuprajna dawn il-€10.1 miljun nistiednek tippreżentahom.

CLAYTON BARTOLO: Jien li qed ngħid hu li d-dinja ma bdietx iddur u waqfet iddur f'dawn is-sena u nofs, imma baqgħet għaddejja.

Jiġifieri bħalma kien hemm żmien fejn kien… (Interruzzjonijet)

IĊ-CHAIRPERSON: Din hija konklużjoni...

CLAYTON BARTOLO: Nistenna li tkunu tafuha intom ukoll!

(Interruzzjonijet)

ALEX MUSCAT: Ħalli nifhem il-loġika tagħkom.

Il-mistoqsija li saret iktar qabel kienet x'jiġri jekk one fine day Enemalta tgħid li ma jaqblilhiex tixtri mingħand ElectroGas u se tibda tixtri kollox mill-interconnector.

IĊ-CHAIRPERSON: Konna niffrankaw €10.1 miljun.

ALEX MUSCAT: L-interconnector għandu l-kapaċità li jdawwal Malta kollha?

IĊ-CHAIRPERSON: Ir-risposta hija iva.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Imma anke kieku għandu, in terms ta' dan l-agreement ma nistgħux nagħmlu hekk.

KAROL AQUILINA: Fhimtu x'għadu kemm qal l-Awditur?

Qed jgħidilkom li jekk l-interconnector għandu l-kapaċità li jipprovdi lill-pajjiż kollu, minħabba l-ftehim li sar, ma tistax issir.

ALEX MUSCAT: Imma m'għandux.

GLENN BEDINGFIELD: Dik kienet policy li l-Gvern għadda fl-2012, kif jista' jikkonferma l-Awditur stess.

(Interruzzjonijet)

CLAYTON BARTOLO: Apparti li l-interconnector m'għandux il-kapaċità li jdawwal il-pajjiż kollu, aħna konna nixtru l-N-1 għax il-pajjiż ma jistax joqgħod fuq l-interconnector biss.

Din hija xi ħaġa li ħarġet kemm-il darba.

Li kien għalikom noqogħdu fuq l-interconnector biss u nagħtu ċ-ċavetta tal-energy supply tagħna lill-barranin.

RYAN CALLUS: M'għedniex hekk.

IĊ-CHAIRPERSON: Għax ElectroGas hija tal-Maltin!

Hija ta' ftit ħafna Maltin.

CLAYTON BARTOLO: Aħna għandna security of supply.

IĊ-CHAIRPERSON: Inti ma tridx li l-elettriku jkun f'idejn il-barranin meta taf biżżejjed li ElectroGas illum mhijiex tal-poplu Malti imma hija ta' ftit, ftit, ftit Maltin u li minnhom hemm min qiegħed il-ħabs.

CLAYTON BARTOLO: Aħna għandna security of supply u qegħdin in line wkoll mal-kriterji li għandna… Li kieku kien għall-Gvern Nazzjonalista aħna qegħdin niddependu fuq il-barrani għall-ġenerazzjoni tal-elettriku, jew inkella fuq jekk xi ankra taqax fuq l-interconnector.

IĊ-CHAIRPERSON: U llum qegħdin niddependu fuq ElectroGas b'shareholder li qiegħed il-ħabs!

KAROL AQUILINA: Mela issa ċ-Ċiniżi saru Maltin?

IĊ-CHAIRPERSON: Iċ-Ċiniżi saru Maltin!

ALEX MUSCAT: Sur President, ħa nagħmel punt li naħseb li huwa importanti li jkun iċċarat.

L-Uffiċċju tal-Awditur Ġenerali, rightly so, irrisponda l-mistoqsijiet li saru mill-Oppożizzjoni bbażati fuq l-investigazzjoni u ħadu cut off date.

Pubblikament Enemalta kienet għamlet numru ta' dikjarazzjonijiet fejn spjegat il-pożizzjoni tagħha fejn jidher li kien hemm punti ta' diverġenza anke fuq kif wieħed jikkalkula r-rata bejn l-interconnector… Sur Deguara, f'każ li ssir talba minn dan il-Kumitat, tkunu tistgħu, għal dik il-parti biss, taġġornaw ir-rati li qed jipprovdu ElectroGas versus ir-rati li huma disponibbli mill-interconnector u naraw jekk dawk ir-rati u l-assessment għalikom għadux l-istess?

Ikun jista' jsir dan l-eżerċizzju?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Aħna, il-punt tagħna minn din id-diskussjoni...

IĊ-CHAIRPERSON: M'għandix problema li jsir dan.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: ...mhux li wieħed huwa orħos mill-ieħor.

Aħna qed ngħidu li sakemm Enemalta għandha leeway biex tixtri, għandha toqgħod b'seba' mitt għajn biex kemm jista' jkun tixtri minn fejn huwa l-orħos.

Daqshekk biss qed ngħidu.

GLENN BEDINGFIELD: U hekk qed isir.

RYAN CALLUS: Le, m'għandniex dik l-għażla.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Le, għandna.

GLENN BEDINGFIELD: Oqgħod kwiet ħalli tisma'.

Għandna.

RYAN CALLUS: Mela nitolbok tgħidilna fejn għandna u fejn m'għandniex.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Hemm lok ta' manuvrar, fis-sens li fil-verità Enemalta xtrat mill-interconnector ammont ta' units, però ma nistgħux ngħidu li m'hemmx limitazzjonijiet.

RYAN CALLUS: Ħallasnihom xorta lil ElectroGas tal-80%?

IS-SUR KEITH MERCIECA: L-80% huwa l-ammont li Enemalta trid tixtri bilfors mingħand ElectroGas.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Aħna m'aħniex qed ngħidu li 80% tal-bżonnijiet kollha ta' Enemalta.

Hemm ammont li jridu jixtruh mingħand ElectoGas.

RYAN CALLUS: Mela inti għandek 200MW u 80% ta' dak iġġenerat trid tixtrih, kemm jekk għandek bżonnu, u anke jekk m'għandekx.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Eżatt.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Imbagħad id-differenza tixtriha minn fejn trid.

Imma allura m'għandniex ċertu manuvrar jekk 80% bilfors trid tixtrihom mingħand ElectroGas!

Dak li qed ngħid jien.

IĊ-CHAIRPERSON: Aħna kellna kapaċità teknika biex nixtru iktar bl-interconnector però minħabba dan l-imbierek ftehim ma xtrajniex?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Is-sorsi żgur jikkompetu ma' xulxin.

IĊ-CHAIRPERSON: Sar eżerċizzju ta' numri fejn minnu kkonkludejtu li kieku aħna ma kellniex il-limitazzjonijiet li jimponi fuqna l-kuntratt li jkollna nixtru bilfors ċertu ammont ta' elettriku mingħand ElectroGas, kieku l-pajjiż kien jiffranka, fuq perjodu ta' sena u nofs, €10 miljun.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Hekk hu.

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri dan l-agreement costed the country an additional €10 million għax ma xtrajniex mill-interconnector imma xtrajna mingħand ElectroGas.

ALEX MUSCAT: U jekk jinqtagħalek l-interconnector… (Interruzzjonijet)

IĊ-CHAIRPERSON: Issa nistgħu noħorġu bit-teoriji kollha tad-dinja, imma...

ALEX MUSCAT: Dawn mhux teoriji, huma fatti.

Sur President, naqblu li huwa fatt li kien hemm vapur li qatgħalna l-interconnector?

(Interruzzjonijet) Allura noqogħdu nagħmlu wishfull thinking li ma jgħaddix xi vapur u jaqtgħalna l-interconnector u b'hekk jinqata' d-dawl!

Hekk tridu intom.

Inkunu top hekk, bħala pajjiż.

IĊ-CHAIRPERSON: Ħa nagħmel l-argument bil-kontra.

Kieku m'għandniex l-interconnector, kieku f'dawn l-aħħar sentejn għamilna ħafna u ħafna ġranet fid-dlam.

GLENN BEDINGFIELD: Anke meta jkun hemm l-interconnector bil-ħsara, kieku ma jkollniex il-power stations l-oħrajn ma kienx...

IĊ-CHAIRPERSON: L-argument mhux dak.

L-argument huwa li d-deal huwa ħażin.

ALEX MUSCAT: Dik hija opinjoni.

GLENN BEDINGFIELD: Staqsi lin-nies li jħallsu kontijiet orħos jekk huwiex deal ħażin!

IĊ-CHAIRPERSON: Bħala fatt, jekk il-kontijiet roħsu "tant", setgħu roħsu "tant" plus €10 miljuni oħra.

GLENN BEDINGFIELD: Bħala fatt, kieku intom kontu terġgħu tgħolluhom, u kieku għadna bl-HFO u bl-ambjent imniġġes.

IĊ-CHAIRPERSON: Tista' tkompli, Sur Mercieca.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Aħna ħarisna lejn il-perjodu April 2017 sa Ġunju 2018, u għamilna dak li ngħidulu correlation analysis, fejn rajna Enemalta kif qed tixtri.

Meta jogħla l-prezz Enemalta suppost tixtri inqas, u meta jonqos il-prezz, Enemalta tixtri iktar.

Il-loġika tgħidlek li suppost jimxu kontra xulxin.

Aħna ħarisna lejn dawn il-65 ġimgħa u rriżulta li għal 16-il ġimgħa Enemalta mxew preċiżament hekk, jiġifieri meta roħos il-prezz xtraw iktar, u meta ogħla l-prezz naqsu x-xiri.

U għal numru ta' ġimgħat kien hemm effett newtrali fejn ma tista' toħroġ ebda trend, però li nkwetana kien li għal 35 ġimgħa mill-65 ġimgħa, Enemalta kienet qed tixtri iktar meta l-prezz jogħla u kienet qed tixtri inqas meta l-prezz jonqos.

Dik aħna rajniha bħala li ma tantx tagħmel sens.

Qed ngħid dan għax jista' jkun li hemm iktar differenza bejn il-prezz tal-interconnector u l-prezz ta' D4, li kieku Enemalta tixtri b'mod iktar effettiv.

RYAN CALLUS: Għalfejn taħseb li f'dawk il-35 ġimgħa Enemalta resolved għal din il-buying practice?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Ma nistax nirrispondik b'ċertezza; wieħed ikun irid jidħol fiha.

RYAN CALLUS: Imma naqblu li minħabba l-kuntratti?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Però jista' jkun kien hemm limitazzjonijiet estraneji...

GLENN BEDINGFIELD: Sur Mercieca, jekk ngħidlek li fis-sena ta' wara dik under review ir-rati tal-interconnector kienu ħafna iktar ogħla u ma kienx jaqblilna nixtru...?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Jista' jkun.

Il-punt tiegħek jagħmel sens.

GLENN BEDINGFIELD: Qed nistaqsi jien!

RYAN CALLUS: Għax inti għedtlu "Kieku kelli ngħidlek...?"

GLENN BEDINGFIELD: Jien qed nistaqsih "Kieku kelli ngħidlek li kienu iktar...?".

Qed tifhimha l-mistoqsija?

IS-SUR KEITH MERCIECA: Forsi tajjeb nispjega għalfejn għażilna April 2017 u Ġunju 2018.

RYAN CALLUS: Qisha statement u mhux mistoqsija.

GLENN BEDINGFIELD: Forsi naraw minn fejn ġew u niċċekkjaw.

CLAYTON BARTOLO: Daqskemm ilkom tgħidu intom għax "potenzjalment hekk" u "probabbilment hekk"!

Potenzjalment is-sena ta' wara forsi kien orħos.

Ħa ngħid waħda jien potenzjalment!

IS-SUR KEITH MERCIECA: Jista' jkun.

IĊ-CHAIRPERSON: Jidher li għandek l-informazzjoni, Onor. Bartolo.

CLAYTON BARTOLO: Jien qed nistaqsi jekk potenzjalment jistax ikun li kien orħos.

Li jista' jkun.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Jista' jkun, u jista' ma jkunx.

Ħa nerġa' nirrepeti.

Aħna mkien m'aħna qed ngħidu...

CLAYTON BARTOLO: Intom ilkom titfgħu dubji u suspetti ma nafx kemm!

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Il-mistoqsija li saret lilna kienet dwar ir-rata ta' wieħed ikkomparata mar-rata tal-ieħor, u għalhekk ma ħadniex into account il-capital expenditure, għax qed nitkellmu rata ma' rata.

Issa aħna qed ngħidu li jiġi perjodu meta wieħed ikun orħos, u jiġi perjodu meta l-ieħor ikun orħos.

Aħna lill-kollegi tagħna ta' Enemalta għednilhom biex jaddottaw xi tip ta' mudell, biex fil-limiti tal-leeway li għandhom in terms of the agreement jassiguraw li jimxu b'dak li huwa orħos.

Naħseb li kulħadd madwar din il-mejda jaqbel ma' dan għax mhuwiex xi statement kontroversjali.

Aħna għednilhom biex jużaw mezzi xjentifikiċi biex jassiguraw kemm jista' jkun li fil-leeway tal-ftehim jixtru minn fejn huwa l-orħos.

Daqshekk biss qed ngħidu, u naħseb li hawn qbil madwar din il-mejda fuq dan.

Jekk ma naqblux fuq din, ma nafx fuqxiex se naqblu!

RYAN CALLUS: Li m'aħniex naqblu huwa fuq li mhijiex qed issir; il-Gvern qed jgħid li qed issir u aħna qed ngħidu li mhijiex.

Grazzi għal dan ir-rapport nafu bħala fatt li għal 35 ġimgħa minn perjodu ta' sena u nofs li nvestigajtu, dan ma sarx, u minflok xtrajna minn fejn kien għoli.

IAN CASTALDI PARIS: U fejn taf huwiex qed isir jew le?

RYAN CALLUS: Qed ngħidlek x'ġara għax għandi l-fatti.

IAN CASTALDI PARIS: Tina ħa naraw.

RYAN CALLUS: Dak li hemm f'paġna 485 tar-rapport.

Se nikkwota biex inkun preċiż:

ALEX MUSCAT: Dwar dan jien diġà għamilt il-mistoqsija lill-NAO u tlabt, jekk ikun hemm qbil minn dan il-Kumitat, sabiex isir follow-up ħalli naġġornaw dak il-prezz sal-lum u naraw jekk dik ir-realtà għadhiex fattwalment korretta jew le.

GLENN BEDINGFIELD: Fejn il-prezz seta' kien ogħla, u fejn seta' kien orħos.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: U hekk se tkun; ma tistax tgħid li l-prezz tal-interconnector huwa dejjem orħos jew l-ieħor huwa dejjem orħos.

CLAYTON BARTOLO: Ma tistax tgħidha dik.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Jiġifieri jekk fhimtkom sew triduna nestendu dan l-eżerċizzju li għamilna hawnhekk.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Aprezzaw li dan jieħu daqsxejn tal-ħin.

Jiġifieri mhijiex kwestjoni ta' mil-lum għal għada.

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Bedingfield, jien ma naħsibx li għandha tkun problema, però rridu nifhmu li qisna se ninkarigawh jagħmel rapport ġdid.

GLENN BEDINGFIELD: Le, kemm jara l-prezzijiet.

IĊ-CHAIRPERSON: Sur Mercieca, naħseb li għandek bżonn il-ħin tiegħek biex tagħmel dan l-excercise.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Mhux sas-seduta li jmiss, imma naħseb li għal ta' wara jkun lest.

RYAN CALLUS: Sur President, jekk se nestendu, mhux jagħżlu l-perjodu huma, imma jsir eżerċizzju sal-ġurnata ta' meta jsir ir-rapport.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Sentejn sħaħ!?

IĊ-CHAIRPERSON: Jien nissuġġerixxi li jkollna sena u nofs wara l-perjodu li ġie eżaminat f'dan ir-rapport biex ikollna sena u nofs ma' sena u nofs.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Ovvjament dejjem subject li Enemalta jagħtuna l-informazzjoni li għandna bżonn.

Id-data tal-interconnector nista' nġibha mill-internet għax dik hija available għal kulħadd.

RYAN CALLUS: Inti mbagħad ikollok bżonn kemm ħallsu lil ElectroGas, li dwarha aħna għamilna mistoqsija parlamentari u ma xtaqux jagħtuna risposta.

IĊ-CHAIRPERSON: Jekk hija daqshekk faċli allura għandna nestendu l-perjodu sal-aħħar tal-2020.

ALEX MUSCAT: It-talba tagħna għal din l-informazzjoni se nibagħtuha bil-miktub.

IĊ-CHAIRPERSON: Ħsibtek se tifformalizza t-talba issa.

ALEX MUSCAT: Le, m'aħniex se nifformalizzawha issa.

IĊ-CHAIRPERSON: Ħalli tilħqu tiċċekkjaw l-affarijiet!

GLENN BEDINGFIELD: Xi tridna niċċekkjaw?

IĊ-CHAIRPERSON: Jekk ir-riżultat li se titolbu jiġix tajjeb jew le.

RYAN CALLUS: Taqblu jew ma taqblux ma' dan l-istudju?

Jiġifieri issa se tmorru għand Enemalta, tagħżlu perjodu fejn tridu...

GLENN BEDINGFIELD: Jien tlabt minn Lulju 2018 sa Jannar 2019.

RYAN CALLUS: Le, nestenduh sa Diċembru 2020.

CLAYTON BARTOLO: Mela l-ewwel qisu li x-xemx telgħet f'April 2017 u niżlet f'Ġunju 2018, issa għax tlabna estensjoni sa Jannar 2019, triduh sa Diċembru 2020!

IĊ-CHAIRPERSON: Ħalli nispjegalek, Onor. Bartolo.

Ir-rapport tal-Awditur huwa capped għal dik is-sena u nofs għax imbagħad ħareġ ir-rapport.

Issa qegħdin fi stadju fejn qed nitolbu estensjoni.

Aħna rridu li toħroġ il-verità kollha?

GLENN BEDINGFIELD: Din in-naħa iva, bil-fatti.

IĊ-CHAIRPERSON: Mela b'mod realistiku jien naħseb li jekk nitolbuhom sal-ġimgħa l-oħra ma tkunx readily available, imma jekk nagħmlu sal-aħħar tas-sena l-oħra tkun readily available.

Xi tridu iżjed minn hekk?

Biex toħroġ il-verità kollha.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Jiġifieri minn Lulju 2018 sa Diċembru 2020.

GLENN BEDINGFIELD: Fejn jirriżulta li jista' jkun agħar u jista' jkun aħjar.

RYAN CALLUS: Huma għandhom il-benefiċċju li jafu ċerti affarijiet u aħna m'għandniex, allura…

GLENN BEDINGFIELD: Serraħ rasek illi kieku nafhom ġibthom u ppreżentajthom.

IĊ-CHAIRPERSON: Sur Awditur, la ħadd m'għandu l-benefiċċju li jara l-affarijiet, qed nitolbok li titlob lil Enemalta tfornilek l-informazzjoni...

IS-SUR CHARLES DEGUARA: ...minn Lulju 2018 sa Diċembru 2020.

ALEX MUSCAT: Ġaladarba l-mistoqsija tar-rapport oriġinali kienet differenti, tistgħux fil-mistoqsijiet li tkunu qed tagħmlu lil Enemalta, din id-darba titolbu li jiġi factored in il-capital expenditure li kien hemm biex sar l-interconnector.

Naħseb li ma tistax tħallihom barra €180 miljun.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Imma imbagħad ma tkunx qed tipparaguna rata ma' rata.

ALEX MUSCAT: Aħna qed ngħidu li wieħed huwa prezz li jinkludi l-capital expenditure u l-ieħor huwa prezz li ma jinkludix il-capital expenditure.

Jien naħseb li jkun sewwa u xieraq li aħna nqabblu like with like.

Intom stess għedtu li wieħed jinkludi capital expenditure u l-ieħor le, u allura aħna qed nitolbu li jkollna comparison like with like.

IAN CASTALDI PARIS: Tistgħu toqogħdu bilqiegħda ma' Enemalta u taraw il-prezzijiet?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Imma meta Enemalta tmur tixtri, rata ma' rata tqabbel, mhijiex se tqabbel investiment...

RYAN CALLUS: Kif qed jitlob l-Onor.

Muscat, in-numri mhux se jagħmlu sens.

IAN CASTALDI PARIS: Tistgħu tpoġġu ma' Enemalta u taraw il-prezzijiet?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Qabdulna biċċa xogħol u nagħmluha, imma l-parametri...

IAN CASTALDI PARIS: Mela agħmlu hekk.

U m'għandniex problema ta' sena u snin.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Meta inti tmur tixtri se tqabbel prezz ma' prezz, m'intix se tqabbel… Imma jekk triduna nagħmluha, nagħmluha wkoll.

CLAYTON BARTOLO: Mela jew tinkludi l-CapEx fit-tnejn li huma jew naqtgħu l-CapEx mit-tnejn li huma.

KAROL AQUILINA: Niġu għal dan lanqas tista' tinkludi kollox għax kien hemm parti li kienu fondi Ewropej.

Allura dawk ma tikkalkulhomx?

ALEX MUSCAT: Mhux xorta fondi tal-Istat dawk!?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Iddeċiedu xi triduna nagħmlu, u dak li tridu nagħtuhulkom.

ALEX MUSCAT: Jew jidħol fit-tnejn jew jiġi eskluż mit-tnejn.

CLAYTON BARTOLO: Jew it-tnejn bil-CapEx, jew it-tnejn mingħajr CapEx.

Ma jistax ikollok waħda bil-CapEx u l-oħra mingħajrha.

(Interruzzjonijet) Ma tistax tikkompara hekk.

RYAN CALLUS: Inti trid tikkompara dejjem kull unit iġġenerat bejn sors u ieħor.

Li qed titolbu intom huwa totalment… (Interruzzjonijiet) Fl-industrija ma ssirx dik li qed tgħidu intom.

GLENN BEDINGFIELD: Jien kulma staqsejt hu li l-Awditur jgħidilna jekk sa Jannar jew Frar 2019 l-interconnector kienx orħos jew ogħla.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Imma x'se nqabblu?

GLENN BEDINGFIELD: Mhux il-prezz!?

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Il-prezz li tixtri minn wieħed mal-prezz li tixtri mingħand l-ieħor.

GLENN BEDINGFIELD: Il-prezz li kien hemm fil-perjodu li semmejt jien mal-prezz ta' qabel.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Mhux hekk għamilna!?

(Interruzzjonijiet)

GLENN BEDINGFIELD: Jaqaw għandkom informazzjoni li kien iktar għoli?

Għalhekk ma triduhx jagħmilha?

RYAN CALLUS: Ċajta tajba!

ALEX MUSCAT: Sur Awditur, fir-rapport intom imxejtu mal-mistoqsija li kienet saret lilkom.

Capital expenditure, jekk huwiex qed joħorġu l-Gvern, jekk hux mgħejjun minn fondi Ewropej, jew jekk huwiex qed joħorġu l-privat, xorta qed joħroġ.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Imma dak huwa sunk cost.

Inti trid tqabbel prezz ma' prezz.

Però aħna nagħmlu dak li tgħidulna intom.

ALEX MUSCAT: It-talba ta' din in-naħa tal-Kamra hija li tpoġġu bilqiegħda ma' Enemalta, tikkunsidraw il-CapEx għaż-żewġ proġetti, u tikkonfermaw jew xort'oħra jekk l-interconnector waħdu huwiex kapaċi jissupplixxi l-enerġija li għandu bżonn pajjiżna, għax hawnhekk ingħatat l-impressjoni li l-interconnector waħdu huwa biżżejjed biex idawwal lil Malta kollha.

RYAN CALLUS: Aħna qatt m'għedna hekk.

ALEX MUSCAT: Qed nistaqsi jien.

RYAN CALLUS: Imma inti qed tgħid li ngħatat l-impressjoni.

Aħna qatt m'għedna li l-interconnector huwa suffiċjenti biex...

ALEX MUSCAT: Jien qed nistaqsi lill-Awditur sabiex jistaqsi lil Enemalta jekk l-interconnector jagħtiniex biżżejjed dawl biex indawwlu lil Malta, Għawdex u Kemuna kollha.

ALEX MUSCAT: Nista' nkun nafha jien ukoll?

IĊ-CHAIRPERSON: X'iktar?

ALEX MUSCAT: It-talba l-oħra hija biex isir paragun tal-prezzijiet bejn ElectroGas u l-interconnector, tenut kont il-CapEx fuq iż-żewġ proġetti.

Dik hija x-xewqa ta' din in-naħa tal-kamra.

RYAN CALLUS: Ix-xewqa ta' din in-naħa tal-kamra hija, kif isir fil-prattika fl-industrija, u ċioè kemm jiswa kull unit ta' ġenerazzjoni, kemm mill-interconnector kif ukoll minn ElectroGas.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Li nestendu l-perjodu mhux daqshekk diffiċli, fis-sens li mhux se jeħdilna ħafna ħin u riżorsi, però li qed jitlob l-Onor.

Muscat, huwa audit kompletament ġdid.

Inti tridna nħarsu lejn il-CapEx ta' żewġ proġetti massivi.

Nistgħu nagħmluha, imma m'iniex se nagħtikom risposta malajr.

ALEX MUSCAT: Donnu issa ħarġet ir-risposta ċara li l-interconnector waħdu mhux biżżejjed f'kull każ biex idawwal lil pajjiż kollu.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: U lanqas huwa dejjem orħos.

CLAYTON BARTOLO: U lanqas huwa reliable waħdu; ma tistax toqgħod fuqu biss.

ALEX MUSCAT: Intom għedtulna li waqaftu sa Ġunju 2018.

Disposti li taġġornaw ma' Enemalta r-rati li kienu qed jiġu offruti lilhom mill-interconnector u l-prezz locked li għandhom ma' ElectroGas?

Jien, fl-opinjoni tiegħi, meta tpoġġu bilqiegħda magħhom għandkom tikkunsidraw l-ispiża kapitali li pajjiżna għamel fuq l-interconnector.

Dwar jekk tridux iżżommuha apparti m'iniex se nindaħlilkom għax dak huwa xogħolkom.

Qed nitlob ukoll li jkollna rati aktar aġġornati ta' xiri ta' enerġija minn sors u minn sors ieħor.

Jiġifieri m'iniex qed nitlob rapport ġdid.

RYAN CALLUS: It-talba tagħna naħseb li hija ċara wkoll, u ċioè l-prezz tal-enerġija mixtrija miż-żewġ sorsi unit b'unit, jiġifieri kontinwazzjoni tal-proċess li għamiltu intom f'dan ir-rapport.

IĊ-CHAIRPERSON: Ir-rapport tal-Awditur ikkonkluda li fil-perjodu li huwa eżamina, l-enerġija mixtrija mill-interconnector kienet €50 per MWh orħos.

Qam imbagħad l-argument li dan kien perjodu ta' sena u nofs u forsi jista' jkun li dawk is-sena u nofs mhumiex template rappreżentattiva ta' dak li ġara fis-sena u nofs ta' wara.

U allura qamet din il-kwestjoni li jkun tajjeb li dan il-Kumitat jara x'ġara wara, u kulħadd beda jitfa' d-dati.

Jien naħseb li l-aħjar mod biex ikollna an up-to-date picture tas-sitwazzjoni huwa li nitolbu l-aħħar update possibbli biex naraw over a span ta' tliet snin u nofs, u mhux sena u nofs, dak li ġie stabbilit fir-rapport, irreplikax ruħu, ikkonfermax ruħu, jew jekk dawk it-18-il xahar kenux skerz.

Jien naħseb li b'hekk ikollna stampa ċara.

ALEX MUSCAT: Imma inti qiegħed tieħu s-sena 2020 bħala sena normali, li żgur li lkoll naqblu li ma kenitx.

IĊ-CHAIRPERSON: Imma mbagħad jispjegawlna, mhux problema.

Jekk minħabba l-COVID-19 il-prezz tal-interconnector sploda – qed nivvinta – jew jekk minħabba l-COVID-19 il-prezz tal-interconnector roħos...

RYAN CALLUS: Il-gass roħos għax id-domanda naqset.

IĊ-CHAIRPERSON: ...dan il-Kumitat ikun stabbilixxa stampa.

Jiġifieri iva, trid tittieħed into consideration is-sitwazzjoni partikolari li seħħet fl-2020.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Nixtieq nenfasizza li, all things being equal, ma tistax tgħid li l-interconnector huwa dejjem orħos jew l-ieħor huwa dejjem orħos.

F'dan l-eżerċizzju se nagħtukom riżultat ta' sena u nofs, imma mhux dak huwa l-importanti.

L-importanti hu li Enemalta toqgħod ftit iżjed attenta u jkollha rapport xjentifiċi biex tagħżel minn fejn tixtri b'mod iżjed xjentifiku.

Daqshekk biss qed ngħidu.

RYAN CALLUS: Sur Deguara, iktar milli toqgħod attenta, trid tara jekk tistax u jekk għandhiex il-libertà li tixtri minn fejn huwa l-orħos.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Imma jekk hemm ftehim, hemm ftehim.

RYAN CALLUS: Imma jien, bħala deputat tal-Oppożizzjoni, xogħli hu li nara li l-poplu jieħu dak li huwa l-orħos fejn huwa possibbli u mhux nixtru mingħand l-ogħla għax intrabatna bih.

Bħala deputat fuq din in-naħa tal-Kamra dak huwa l-kompitu tiegħi.

CLAYTON BARTOLO: Sur Deguara, jien niġbed l-attenzjoni għall-fatt li bejn April 2017 u Ġunju 2018, ElectroGas ma kenitx qiegħda taħdem at full capacity, u allura għandek perjodu fejn l-comparison li qed isir lanqas mhuwa wieħed li – m'iniex se ngħidlek li ma tistax toqgħod fuqu għax ma rrid bl-ebda mod niddubita minn dak – … Jekk f'dak il-perjodu kien hemm żmien fejn ElectroGas kienet għadha mhijiex qed taħdem at full capacity allura ċerti samples li ttieħdu forsi wieħed irid jerġa' jikkunsidrahom.

U biex inkompli mal-argument li kien qed jagħmel l-Onor.

Muscat, irrid ngħid li hemm ċerti fatturi li mhumiex qegħdin jittieħdu into consideration fil-prezz tal-enerġja ġġenerata mill-interconnector.

Qed nirriferi għad-depreciation, interessi mill-banek, insurance u anke manutenzjoni.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Imma meta għada, it-28 ta' Jannar, Enemalta se tiddeċiedi minn fejn se tixtri, dawn il-fatturi ma jitteħdux into consideration.

Se nibqa' ngħidha sakemm inkun dejjaqtkom!

Jekk għada Enemalta tkun qed tiddeċiedi minn fejn se tixtri, dawn l-affarijiet ma jiġux ikkunsidrati; se tiċċekkja biss il-prezz.

ALEX MUSCAT: Mill-agreements li rajtu intom, il-maintenance tal-power station ta' ElectroGas min jagħmilha?

ALEX MUSCAT: U l-maintenance fuq l-interconnector min jagħmilha?

ALEX MUSCAT: Imma inti dawk l-ispejjeż m'intix qed teħodhom into consideration.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Le, għax ix-xiri jiddependi fuq il-prezz.

ALEX MUSCAT: Jien għandi prezz u qed nixtri servizz, mentri bil-prezz l-ieħor m'iniex qed nixtri ċertu servizz.

Meta għadda vapur u qatgħalna l-interconnector, il-poplu Malti ġarra l-ispiża, ma ġarra ebda kuntrattur privat.

CLAYTON BARTOLO: Imma biex tieħu l-flus mingħand l-insurance, trid tkun qed tħallasha l-ewwel.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Dażgur.

CLAYTON BARTOLO: Li hija spiża oħra.

ALEX MUSCAT: Jiġifieri jien qed nifhem li intom ma dħaltux fil-cost li Enemalta għandha fuq maintenance u depriciation, kif qed jgħid l-Onor.

IS-SUR CHARLES DEGUARA: Le, ma dħalniex.

ALEX MUSCAT: U għalhekk qed ngħid li m'aħniex inqabblu like with like, għalkemm m'iniex qed ngħid li huwa xi fault min-naħa tagħkom.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Qed nifhem il-punt tiegħek.

Kif qal is-Sur Deguara, aħna qegħdin nillimitaw il-comparison tagħna għar-rati.

Jien kulma qed ngħid huwa li dawk ir-rati ma jirriflettux eżatt l-istess affarijiet.

IS-SUR KEITH MERCIECA: Dażgur, għax hemm mudell kompletament differenti wara kull rata.

ALEX MUSCAT: Dak li qed ngħid.

IĊ-CHAIRPERSON: Għal-lum nistgħu nieqfu hawnhekk.

Jien qed nifhem li s-Sur Mercieca temm il-preżentazzjoni tiegħu.

Ma nafx jekk in-naħa tal-Gvern tridx lis-Sur Mercieca jkompli jixhed darb'oħra.

GLENN BEDINGFIELD: Ma naħsibx li hemm għalfejn.

Sur President, ġaladarba s-Sur Mercieca temm il-preżentazzjoni tiegħu, nistennew li n-naħa tal-Oppożizzjoni tagħtina l-lista tax-xhieda tagħha.

IĊ-CHAIRPERSON: Hekk hu.

Ġaladarba s-Sur Mercieca għalaq il-preżentazzjoni tiegħu, nagħti l-kelma lill-Onor.

Glenn Bedingfield li sa seduta oħra jkollna l-lista tax-xhieda li beħsiebna ntellgħu jixhdu quddiem dan il-Kumitat u nindika wkoll lis-segretarja tal-Kumitat min hija l-persuna li se tkun qed tintalab tagħti x-xhieda fil-laqgħa li jmiss.

Nirringrazzjakom u naġġorna l-Kumitat għal data u ħin li jiġu kkomunikati iktar 'l quddiem.

Fit-3:56 p.m. il-Kumitat aġġorna.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees kon


KUMITAT PERMANENTI DWAR IL-KONTIJIET PUBBLIĊI

LAQGĦA NRU 75

L-Erbgħa, 27 ta' Jannar, 2021.

IlKumitat Permanenti dwar ilKontijiet Pubbliċi ltaqa' filParlament, ilBelt Valletta, fis-2:13 p.m.

L-Onor.

Beppe Fenech Adami, President tal-Kumitat, ippreseda.

PREŻENTI

L-Onor.

Clayton Bartolo (Ministru għat-Turiżmu u l-Protezzjoni tal-Konsumatur); l-Onor.

Alex Muscat (Segretarju Parlamentari għaċ-Ċittadinanza u l-Komunitajiet); l-Onor.

L-Iskrivana qalet it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 74, li saret fl-20 ta' Jannar 2021, ġew konfermati.

Email datata 26 ta' Jannar 2021, mibgħuta mill-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika, li tinkludi informazzjoni mitluba mill-Kumitat f'Laqgħa Nru 74 (Dok.

Il-Kumitat qabel li, kemm din l-informazzjoni mibgħuta mill-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika, kif ukoll l-informazzjoni mibgħuta minn Enemalta, li ssemmiet fil-laqgħa preċedenti (Dok.

160), ma kellhomx jittellgħu fuq il-website tal-Parlament.

KONTINWAZZJONI TAL-EŻAMI TAR-RAPPORT TAL-AWDITUR GENERALI INTITOLAT "AN INVESTIGATION OF MATTERS RELATING TO THE CONTRACTS AWARDED TO ELECTROGAS MALTA LTD.

BY ENEMALTA CORPORATION" – PREŻENTAZZJONI ĠENERALI MILL-AWDITUR ĠENERALI DWAR IR-RAPPORT U L-KONKLUŻJONIJIET TIEGĦU (Dok.

154 u 154a)

Il-Kumitat irriżuma mill-20 ta' Jannar 2021 id-diskussjoni dwar dan ir-rapport.

Iċ-Chairman stieden lis-Sur Charles Deguara, Awditur Ġenerali, u lis-Sur Keith Mercieca, Assistent Awditur Ġenerali, sabiex jersqu madwar il-Mejda.

Is-Sur Keith Mercieca kompla jagħti overview dwar ir-rapport li qiegħed jiġi diskuss.

L-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika kien mitlub sabiex jipprovdi lill-Kumitat din l-informazzjoni:

F'liema stadju tal-proċess daħal il-kunċett tal-Conversion Term Agreement;

Jekk kienx hemm skadenzi ta' meta kellu jkun konkluż il-Conversion Term Agreement;

Jekk il-kuntratt jikkontemplax sitwazzjoni fejn il-Gvern jieqaf jixtri l-elettriku mingħand ElectroGas, u x'inhi l-liability għall-Gvern jekk Enemalta tagħmel dan; u

Paragun aġġornat tar-rati li kienu qed jiġu offruti lil Enemalta mill-interconnector (li għandhom jinkludu l-ispiża kapitali li pajjiżna għamel fuq l-istess interconnector) u l-prezz iffissat li Enemalta għandha ma' ElectroGas, għall-perjodu bejn Lulju 2018 u Diċembru 2020.

Id-diskussjoni dwar dan ir-rapport kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

Fit-3:56 p.m. iċ-Chairman aġġorna l-Kumitat bl-istess aġenda għal data li kellha tiġi kkomunikata aktar 'il quddiem.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT TAL-KONTIJIET DWAR L-UFFIĊĊJU NAZZJONALI TAL-VERIFIKA

AVVIŻ

Laqgħa Nru 17

It-Tlieta, 2 ta' Frar, 2021 fil-4:45 p.m.

L-Onor.

Chris Fearne, President tal-Kumitat tal-Kontijiet dwar l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 2 ta' Frar, 2021 fil-4:45 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Parlament, b'din l-aġenda:

Konferma tal-Minuti; u

Riżoluzzjoni dwar Trasferiment ta' Proprjetà – Birżebbuġa Regatta Club, Kirkop United FC, Marsa FC, Marsaskala FC, u Senglea Regatta Club.

29 ta' Jannar 2021 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees nao


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 17

It-Tlieta, 2 ta' Frar 2021

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 17

It-Tlieta, 2 ta' Frar 2021

Il-Kumitat iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fil-5:01 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 16, li saret fit-13 ta' Ottubru 2020, ġew konfermati.

IĊ-CHAIRPERSON (Onor. Chris Fearne) (Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa): Ngħaddu mal-ewwel għat-tieni item li għandna fuq l-aġenda.

RIŻOLUZZJONI DWAR TRASFERIMENT TA' PROPRJETÀ – KLABB REGATTA BIRŻEBBUĠA; KIRKOP UNITED FOOTBALL CLUB; MARSA FOOTBALL CLUB; MARSASKALA FOOTBALL CLUB U SENGLEA REGATTA CLUB.

IĊ-CHAIRPERSON: Din hija riżoluzzjoni waħda li tirrigwarda ħames titli separati.

Jien nipproponi li la qegħdin f'daqqa, neħduha bħala riżoluzzjoni waħda u jekk ikollna xi problema b'xi titlu partikolari, nerġgħu nikkunsidraw.

Nibda billi nsejjaħ lis-Segretarju Parlamentari Clifton Grima sabiex, jekk jogħġbu, iressaq din ir-riżoluzzjoni.

CLIFTON GRIMA (Segretarju Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport u Għaqdiet Volontarji): Grazzi, Sur President.

F'isem il-Ministru għall-Inklużjoni u l-Kwalità tal-Ħajja nressaq din ir-riżoluzzjoni:

"Billi hija l-politika tal-Gvern li jħeġġeġ l-isport kif ukoll is-sehem fil-qasam socjali ta' għaqdiet volontarji, il-Gvern tar-Repubblika ta' Malta beħsiebu jagħti proprjetà lissegwenti għaqdiet sportivi b'titolu ta' emfitewsi temporanju, liema proprjetà hija deskritta aħjar fl-abbozzi ta' ftehim imqiegħda fuq il-Mejda tal-Kamra għaż-żmien, għall-iskop, bilkanoni taċ-ċens, u taħt il-kondizzjonijiet li jinsabu fl-istess abbozzi;

A: Porzjon art ta' circa 5,873 metru kwadru lil Marsaskala Football Club b'titolu ta' emfitewsi temporanja għal perjodu ta' ħamsa u erbgħin (45) sena;

B: L-istore bin-numru sitta u tletin (36), f'Barriera Wharf, Valletta, tal-kejl ta' circa 180 metru kwadru lill-Klabb Regatta Birżebbuġia b'titolu ta' emfitewsi temporanja għal perjodu ta' ħamsa u erbgħin (45) sena;

C: L-istore bin-numru tlieta (3), fi Triq it-Tarzna, Senglea, tal-kejl ta' circa 196 metru kwadru lil Senglea Regatta Club b'titolu ta' emfitewsi temporanja għal perjodu ta' ħamsa u erbgħin (45) sena;

D: Porzjon art ta' circa 3,800 metru kwadru lill-Marsa Football Club b'titolu ta' emfitewsi temporanja għal perjodu ta' ħamsa u erbgħin (45) sena;

E: Porzjon art ta' circa 815 metru kwadru lill-Kirkop United Football Club b'titolu ta' emfitewsi temporanja għal perjodu ta' ħamsa u erbgħin (45) sena;

U billi huwa maħsub fil-paragrafu (c) tal-artikolu 31 tal-Att dwar Artijiet tal-Gvern (Kapitolu 573), li art li tkun proprjetà tal-Gvern jew amministrata minnu tista' tiġi trasferita skont riżoluzzjoni speċjali tal-Kamra tad-Deputati li tkun fis-seħħ fil-waqt tattrasferiment;

U billi huwa xieraq li t-trasferimenti fuq imsemmija jsiru skont riżoluzzjoni speċjali talKamra tad-Deputati;

Għalhekk huwa b'dan riżolut illi l-proprjetajiet fuq imsemmija u kif deskritti aħjar flabbozzi tal-ftehim li jinsabu fuq il-Mejda tal-Kamra, jiġu mogħtija b'titolu ta' emfitewsi temporanja lil Marsaskala Football Club, Klabb Birżebbuġia Regatta, Senglea Regatta Club, Marsa Football Club u Kirkop United Football Club rispettivament, għaż-żmien, għall-iskop u skont il-pattijiet u kondizzjonijiet imsemmija fl-istess abbozzi.".

IĊ-CHAIRPERSON: Għalkemm ir-riżoluzzjoni hija ċara, Onor. Grima forsi tagħti ftit spjega tat-titli separati, imbagħad inkunu nistgħu niftħu d-diskussjoni fuqha.

CLIFTON GRIMA: Hawnhekk qegħdin nitkellmu dwar numru ta' proprjetajiet li l-maġġoranza tagħhom diġà huma fil-pussess tal-għaqdiet sportivi msemmija.

Jekk wieħed iħares lejn il-club ta' Marsaskala FC jara li dawn diġà qegħdin jokkupaw il-proprjetà msemmija, hemm numru sabiħ ħafna ta' tfal li jitħarrġu hemmhekk, u allura wieħed jifhem anke l-aspett soċjali.

Dan il-club, minkejja li qed juża l-proprjetà, m'għandux it-titlu, u aħna qegħdin naraw li permezz tat-titlu ta' emfitewsi wieħed jagħti aktar sigurtà u stabilità u anke l-għodda lill-istess club biex ikun jista' jopera b'mod aħjar.

L-istess argument jgħodd għal Dokument B u għal Dokument Ċ, fejn għandek ir-Regatta Club ta' Birżebbuġa u Senglea Regatta Club, rispettivament, li diġà qegħdin jokkupaw u jużaw il-proprjetà.

L-istess jgħodd ukoll għal Dokument E, li jirrigwarda lil Kirkop United Football Club, fejn qegħdin nitkellmu dwar emfitewsi temporanja għal dik li hija huwa club house u faċilitajiet anċillari oħra li għandhom illum il-ġurnata.

F'Dokument D qegħdin nitkellmu dwar il-Marsa Football Club.

Fil-passat riċenti lil dan il-football club konna għaddejnilhom biċċa art tad-daqs ta' pitch 11-a-side, u permezz ta' dan l-ispazju addizzjonali se jkunu jistgħu jiżviluppaw faċilità sportiva li tkun stadium iddedikat għal dan l-isport.

Tajjeb ngħidu li din l-art li qed tiġi mgħoddija llum m'hemm l-ebda mod ta' aċċess għaliha, ħlief mill-proprjetà li diġà għaddiet lill-istess Marsa Football Club, jiġifieri naħseb li ta' min wieħed jieħu dan in konsiderazzjoni.

Bażikament dawn huma l-ħames proprjetajiet li titkellem dwarhom ir-riżoluzzjoni li, kif għedna, hemm erba' minnhom diġà huma okkupati mill-għaqdiet sportivi, u l-oħra hija porzjon ta' art li hija addizzjonali u tmiss b'mod dirett mal-faċilitajiet li diġà konna għaddejna lill-club rispettiv.

IĊ-CHAIRPERSON: Hawn domandi jew rimarki?

L-Onor.

DAVID AGIUS: Tista' tgħidilna x'inhuma l-valuri?

CLIFTON GRIMA: F'kull kuntratt hemm il-valur, li ovvjament isir min-naħa tal-Awtorità tal-Artijiet, u dejjem jinħadem bis-sistema li hija ċara ħafna, u ċioè li l-istima tħares lejn dak li huwa l-valur kummerċjali tal-art, imbagħad, minħabba li l-għaqdiet huma rreġistrati ma' Sport Malta, il-club iħallas 5% tal-valur kummerċjali.

B'hekk, bħala pajjiż inkunu qegħdin nirrikonoxxu x-xogħol sportiv, kif ukoll soċjali, li qegħdin jagħmlu dawn l-għaqdiet.

IĊ-CHAIRPERSON: Aktar rimarki?

L-Onor.

BEPPE FENECH ADAMI: Nifhem li hemm valuations, però jekk wieħed iħares lejn l-art li se tingħata lil Marsa FC, isib li għal art ta' 3,800 metru ċ-ċens huwa €1,900 fis-sena, mentri għal art ta' 5,800 metru, li qed tingħata lil Marsaskala FC, iċ-ċens jammonta għal €50,000.

Nara li hemm daqsxejn ta' diskrepanza.

Jien qed nifhem li t-tnejn diġà huma committed bħala football grounds, u hemm il-kundizzjoni li ma jistgħux… Jien nara li d-diskrepanza jars a bit, għax 5,800 metru kwadru fil-każ ta' Marsaskala ġew jammontaw għal €50,000, mentri fil-każ tal-Marsa, 3,800 metru kwadru ġew jammontaw għal €1,900.

CLIFTON GRIMA: Għax fil-każ ta' Marsaskala għandek ground li diġà huwa mibni, mentri l-football ground tal-Marsa għadu ma nbeniex.

Ovvjament il-pożizzjoni ġeografika ukoll teffettwa b'mod konsiderevoli l-istimi differenti li jsiru.

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

BEPPE FENECH ADAMI: Qed nifhem li l-art tal-Marsa għad trid tiġi...

CLIFTON GRIMA: Hija art li llum il-ġurnata mhijiex qed tintuża, hija mitluqa.

BEPPE FENECH ADAMI: Mentri l-art ta' Marsaskala hija diġà stadium li ġie ffinanzjat primarjament mill-Gvern biex inbena.

CLIFTON GRIMA: Hekk hu.

Fil-fatt ġie inawgurat minn Sport Malta ftit tax-xhur ilu.

BEPPE FENECH ADAMI: Għal kull bon fini, fi klawsola 1 hemm typo; trid tidħol il-kelma "ta'" wara l-kelma "temporanju".

DAVID AGIUS: Il-club ta' Birżebbuġa qed nifhem li qiegħed il-Belt.

Hux hekk?

CLIFTON GRIMA: Hekk hu.

DAVID AGIUS: Għal xiex jużawh?

CLIFTON GRIMA: Għar-regatta.

Jużawh bħala maħżen u għal affarijiet simili.

DAVID AGIUS: Diġà qed jintuża għal hekk?

Ovvjament il-lokazzjoni hija fil-Port il-Kbir anke minħabba li hemmhekk issir il-kompetizzjoni tar-regatta.

DAVID AGIUS: U tal-Isla fejn qiegħed?

CLIFTON GRIMA: Qiegħed l-Isla stess għax dawk kif joħorġu mill-Cottonera jiġu mill-ewwel fil-Port il-Kbir.

IĊ-CHAIRPERSON: Hawn iktar rimarki?

L-Onor.

BEPPE FENECH ADAMI: Sport Malta tidħol f'xi kuntratt separat minn dan?

CLIFTON GRIMA: Sur President, bil-permess tal-Kumitat, nitlob li jingħaqad magħna Dr Chris Bonett sabiex ikun jista' jirrispondi għal din id-domanda.

IĊ-CHAIRPERSON: Dr Bonett nitolbok tingħaqad magħna fuq il-Mejda.

DR CHRIS BONETT (Konsulent fis-Segretarjat Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport u Għaqdiet Volontarji): Li jiġri huwa dan.

Ovvjament l-art tkun tal-Awtorità tal-Artijiet, issir talba lill-istess awtorità minn Sport Malta wara talba tal-club, l-Awtorità tal-Artijiet tgħaddi l-art lil Sport Malta permezz ta' kuntratt, imbagħad Sport Malta tgħaddi l-art lill-club...

BEPPE FENECH ADAMI: B'titlu ta' xiex?

Xi jkun it-titlu?

DR CHRIS BONETT: Taħt artiklu 31 l-Awtorità tal-Artijiet tgħaddi l-art lil Sport Malta biex tiddisponi minnha kif trid, imbagħad Sport Malta tgħaddiha b'ċens biex iżżomm l-ownership min-naħa tal-Gvern fuq l-art.

Din hija proċedura li bdiet wara li nbidlet il-liġi tal-Awtorità tal-Artijiet.

BEPPE FENECH ADAMI: Għad hemm numru kbir ta' talbiet simili minn għaqdiet sportivi?

CLIFTON GRIMA: Dan huwa proċess kontinwu, jiġifieri mhux neċessarjament kull talba li tersaq quddiemna tiġi approvata.

Irid ikun hemm serjetà u anke viżibilità ta' dak li huwa l-futur, id-daqs tal-isport, l-ammont ta' nies li se jkunu qegħdin jiddisponu, kif ukoll is-solidezza tal-istruttura li tkun qed tamministra.

It-talbiet jidħlu b'mod kontinwu u għaldaqstant dan huwa proċess kontinwu.

IĊ-CHAIRPERSON: Hawn iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi r-Riżoluzzjoni kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari Clifton Grima.

Ir-riżoluzzjoni għaddiet nem. con.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjakom.

Il-Kumitat huwa aġġornat.

Fil-5:16 p.m. il-Kumitat aġġorna.


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AMBJENT

U L-IPPJANAR TAL-IŻVILUPP

AVVIŻ

Laqgħa Nru 28

It-Tlieta, 2 ta' Frar, 2021 fl-4:30 p.m.

L-Onor.

Joe Mizzi, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 2 ta' Frar, 2021 fl-4:30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Parlament b'din l-aġenda:-

Konferma tal-Minuti; u

Partial Local Plan Review of the South Malta Local Plan 2006 – Sites at Triq il-Marloċċ and the Junction between Triq il-Marloċċ, Triq San Ġużepp and Triq Salvu Astarita Żabbar.

18 ta' Jannar 2021 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees dev