(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 18

It-Tnejn, 14 ta' Diċembru 2020

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 18

It-Tnejn, 14 ta' Diċembru 2020

Il-Kumitat iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, f'12.13 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 17, li saret fit-23 ta' Novembru 2020, ġew ikkonfermati.

IĊ-CHAIRPERSON (Onor. Anthony Agius Decelis): Fil-laqgħa tal-lum se nkunu qed niddeċiedu dwar il-ħatra ta' żewġ persuni.

Għandna s-smigħ fir-rigward tan-nomina ta' Prof. Edward Scicluna għall-ħatra ta' Gvernatur tal-Bank Ċentrali ta' Malta.

Għandna wkoll is-smigħ fir-rigward tan-nomina ta' Dr André Borg għall-ħatra ta' Ambaxxatur ta' Malta mhux Residenti għal-Libanu.

SMIGĦ FIR-RIGWARD TAN-NOMINA TAL-ONOR.

EDWARD SCICLUNA GĦALL-ĦATRA TA' GVERNATUR TAL-BANK ĊENTRALI TA' MALTA

IĊ-CHAIRPERSON: Nistieden lill-Onor.

Scicluna biex jingħaqad magħna hawnhekk.

Prof. Edward Scicluna daħal fil-Kamra tal-Kumitat.

Onor. Scicluna, kif taf, saritilna t-talba biex nagħmlu s-smigħ fir-rigward tan-nomina tiegħek għall-ħatra ta' Gvernatur tal-Bank Ċentrali ta' Malta.

Din hija proċedura marbuta bil-Liġi li tinvolvi wkoll skadenzi.

Skont din il-proċedura aħna stajna nibagħtulek mistoqsijiet u inti tibagħtilna r-risposti tiegħek.

Ir-risposti tiegħek irċevejniehom u llum kull Membru f'dan il-Kumitat jista' jistaqsik mistoqsijiet supplimentari għall-mistoqsijiet li diġà bgħatnielek.

Kif taf inti, għax għext hawnhekk għal tul ta' snin, din hija id-dar tad-demokrazija fejn kulħadd ikollu l-libertà li jagħmel mistoqsijiet biex jiċċara xi punti.

Ħu l-ħin tiegħek biex twieġeb għall-mistoqsijiet tagħna.

In-nies li hawn kollha tafhom u allura m'għandi għalfejn nintroduċi lil ħadd.

Prof. Scicluna, to break the ice nitolbok tgħidilna għalfejn għandna nivvotaw biex tiġi maħtur Gvernatur tal-Bank Ċentrali ta' Malta.

EDWARD SCICLUNA: Naħseb li kulħadd jammetti li din hija pożizzjoni importanti ħafna li turi wiċċ Malta barra minn Malta ma' istituzzjonijiet kemm Ewropej kif ukoll internazzjonali.

Il-pajjiż jistenna mingħand il-Gvernatur ta' pajjiżu li jkun impekkabbli fl-għarfien tal-finanzi u tar-regolamenti u li jkun komdu jitkellem mal-uffiċjali barranin tal-IMF u tal-Kummissjoni mingħajr ma jkollu bżonn l-għajnuna ta' ħadd.

Ikollu bżonn l-għajnuna ta' tim, imma jrid ikun kapaċi teknikament u kif ukoll bħala karattru.

Fil-qosor, jien studjajt il-Liċeo u wara studjajt St Michael's College għal teacher.

Wara erba' snin ngħallem, irbaħt scholarship biex nitla' Plater College ġewwa Oxford biex nitgħallem il-politika u l-ekonomija.

Minn hemmhekk ġejt Malta u rbaħt is-Simonds Farsons Cisk RUM Scholarship u għamilt it-tieni parti tad-degree fl-ekonomija.

Imbagħad applikajt u ħadt scholarship tal-Commonwealth u mort Toronto, il-Kanada, biex nagħmel il-Masters u l-PhD fl-ekonomija.

Lura Malta, dak iż-żmien waqqafna fakultà ġdida, il-Faculty of Economics, Management & Accountancy (FEMA), li għadha hemm sal-lum, li permezz tagħha ħarġu eluf ta' studenti li ħafna minnhom diġà rtiraw.

Kien ta' sodisfazzjon kbir għalija mhux biss li waqqafna l-Bachelor of Commerce, imma anke li daħħalt it-teknika ġdida tal-Econometrics fiż-żmien meta l-computers kienu għadhom deħlin f'Malta.

Dawn il-mudelli huma kollha magħmulin minn nies li tgħallmu dan il-mestier fl-Università.

Jien kont Kap tad-Dipartiment u kont anke Dekan għal xi snin.

Meta ġejt minn barra, bagħtet għalija l-Awtorità tax-Xandir biex nippresiedi diskussjonijiet bejn iż-żewġ partiti, speċjalment wara li l-Partit Nazzjonalista ddeċieda li jidħol fil-Parlament u anke li jipparteċipa fid-diskussjonijiet tal-Awtorità tax-Xandir.

Fl-1987, il-Prim Ministru Eddie Fenech Adami, flimkien ma' Dr Karmenu Mifsud Bonnici, kien issuġġerixxa li jappuntani Kummissarju tal-Elezzjonijiet u sirt Kummissarju tal-Elezzjonijiet.

Dak iż-żmien għamilt ukoll konsulenza mal-World Bank u mal-UNESCO, speċjalment fuq żvilupp sostenibbli li dak iż-żmien kien għadu lanqas biss ġie coined.

Din tatni idea ta' dawn l-istituzzjonijiet barranin u tatni l-kunfidenza wkoll.

Fl-1997 ġejt appuntat Direttur tal-Bank Ċentrali ta' Malta, fejn għamilt seba' snin.

Dan kien żmien meta l-Bank Ċentrali kien jiddeċiedi hu dwar ir-rata tal-imgħax.

Din kienet iktar ta' responsabilità u pressjoni nazzjonali.

Dak iż-żmien kienu pinġewna ġo fortizza, u kulħadd kien qed jipprova jagħmlilna pressjoni biex ir-rati tal-imgħax inniżżluhom u mhux intellgħuhom.

Ġejt appuntat Chairman tal-MFSA, u bqajt f'dik il-pożizzjoni sew taħt Amministrazzjoni Laburista, kif ukoll taħt Amministrazzjoni Nazzjonalista.

Dak iż-żmien kienet tissejjaħ MFSC għax kienet tippromwovi l-attività finanzjarja, is-servizzi finanzjarji u fl-istess ħin kienet regolatur.

Illum, kif qegħdin naraw, dik m'għadhiex teżisti u r-regolatur irid ikun regolatur biss.

Il-fatt li kont sew mal-Bank Ċentrali u kif ukoll mal-MFSA illum jagħtini overview li hemm bżonn iktar sinerġiji, imma dwar dan se nitkellem iktar fit-tul.

Wara din l-esperjenza, ġejt appuntat Chairman tal-MCESD għal erba' snin.

Din il-kariga tatni esperjenza mal-unions u mal-employers dwar suġġetti nazzjonali.

Meta għalaqt 61 sena, stajt niddeċiedi jekk nirtirax u mmur nistad jew inkomplix bil-konsulenza!

Xtaqt ħafna li nkompli din l-esperjenza, speċjalment dik Ewropea, u għalhekk kont avviċinajt lill-Mexxej tal-Partit Laburista u għidtlu li kont lest ngħin lill-Partit li dak iż-żmien kien fl-Oppożizzjoni.

Fl-istess ħin ħriġt għall-Parlament Ewropew, ġejt elett u għamilt erba' snin u nofs hemmhekk.

Dak kien iż-żmien ta' wara l-kriżi internazzjonali fejn ix-xogħol tagħna fil-Kumitat ECON (Committee on Economic and Monetary Affairs), li fih kont ġejt elett Viċi President, kien li nipproduċu liġijiet u regolamenti ġodda fuq il-banek u l-istituzzjonijiet finanzjarji biex din il-kriżi ma terġax isseħħ, biex ma jkollniex dawk il-bailouts, għax dik kienet kriżi li għamlet ħsara enormi.

Issa qegħdin inxebbhu tal-lum ma' tal-bieraħ, imma dakinhar kienet seħħet ħsara kbira għax fallew ħafna banek li kellhom problemi kbar.

In-natura kienet differenti minn dik tal-lum, però kienet kriżi kbira li kienet tixbah lil dik tas-snin 1930, imma r-rispons tagħna lejha kien daqsxejn iktar raġonevoli.

Fil-Parlament kont ġejt appuntat biex nirrappreżenta lill-Parlament kollu fuq il-Eurostat, li kien kumitat apposta.

Kont ukoll Viċi Chairman tal-EBRD (European Bank for Reconstruction and Development) għal sena, imbagħad għaddiet sena u ġejt appuntat għal sena oħra.

Kont ukoll Chairman tal-EIB (European Investment Bank) għal sena.

Dawn kienu esperjenzi li tawni dik il-kunfidenza li nkun naf nies bħal Christine Lagarde, Luis de Guindos, Werner Hoyer – li llum huwa l-President tal-EIB – u Sir Suma Chakrabarti, li għadu kemm spiċċa minn President tal-EBRD.

Ikollok dak is-sens li jafuk, li jafu t-track record tiegħek, li jafu fejn toqgħod mill-mod kif titkellem, u dik l-esperjenza tatni dak is-sodisfazzjon.

Ġejt mitlub niġi Malta biex nikkontesta l-elezzjoni, li għalija kienet deċiżjoni kbira għax qatt ma ħlomt li nkun fil-politika lokali.

Ma fiha xejn ħażin, anzi issa għamilt kważi tmien snin fiha, imma l-politika Ewropea kienet differenti għal dik lokali.

Aċċettajt, tlajt minn żewġ distretti u sirt Ministru għall-Finanzi, imma fuq dan se nitkellem l-inqas.

Għent ħafna f'dik li hija r-reputazzjoni ta' pajjiżna, għax pajjiżna kien kapaċi jikkompeti ma' pajjiżi Ewropej oħrajn b'wiċċu minn quddiem.

Aħna ma ġralniex bħall-Greċja u m'għaddejniex minn biki u theżżiż tas-snien ta' awsterità bi djun kbar.

Il-fatt li konna kapaċi noħorġu mid-dejn u minn deficits kbar fi żmien qasir, il-fatt li waqqajna r-rata tal-qgħad, eċċ. kienu kollha punti pożittivi, u magħhom trid iżżid – għax dik hija konferma – x'qalu r-rating agencies u l-IMF.

Bdejna minn sitwazzjoni diffiċli, imma jien mill-ewwel bdejt nitkellem b'mod miftuħ mal-Kummissjoni Ewropea li kien jidher li ssawwatna.

Però dak iż-żmien kien hemm Olli Rehn bħala Viċi President – kumbinazzjoni kien jistudja miegħi fl-istess Università fl-Ingilterra u hemmhekk ħloqna ħbiberija u sens ta' rġulija – u għamilna patt; tlabtu jagħtina ċans noħorġu minn dak id-defiċit eċċessiv u mill-instabilità in our own way.

Hu ħa l-kelma tiegħi u ra r-riżultati.

Dik hija xi ħaġa li tħossha.

Jien kuntent ħafna ta' dawk it-tmien snin li għamilt hawnhekk.

Huwa veru li ġraw ħafna affarijiet u għadhom għaddejjin, li sfortunatament they poisoned kollox.

Għad iridu jinkitbu kotba dwar fejn hi l-verità.

Huwa ovvju li dan itaqqal l-affarijiet u jagħmel dik li kienet il-missjoni tiegħi inqas faċli.

Għax il-karriera tiegħi jien kont għamiltha missjoni; ma rridx nitkellem qisni xi missjunarju, imma jien dejjem xtaqt li pajjiżi jkun modernizzat u jagħmel l-affarijiet sew.

F'dawn l-affarijiet jekk ikollok tagħżel, dejjem tagħżel dak li tgħidlek l-esperjenza u l-kapaċità tiegħek biex tagħmel żbalji mill-inqas.

Huwa ovvju li min jgħid ħaġa u min jgħid oħra, u jkun hemm ħafna allegazzjonijiet.

Li nista' ngħid jien hu li jiena nemmen fis-saltna tad-dritt.

Il-qrati bħalissa jinsabu għaddejjin fuq kull każ li tista' timmaġina, u allura nistennewhom.

Nisperaw li jkunu effiċjenti u rridu ngħinuhom ikunu effiċjenti biex naraw il-konklużjonijiet tagħhom, imma m'għandniex noqogħdu nagħtu l-opinjoni tagħna u ngħidu x'intqal meta ma tkunx il-verità.

Jekk nemmnu fis-saltna tad-dritt, għandna nħallu lill-Imħallfin u lill-Maġistrati jagħmlu xogħolhom.

Kultant meta jtawlu jkun kontra min ikunu sarulu ċerti allegazzjonijiet, però m'hemmx x'tagħmel.

Din hija l-istampa tal-background tiegħi.

Il-Prim Ministru avviċinani u staqsieni jekk hux se noħroġ għall-elezzjoni li jmiss.

Jien għedtlu: Ngħidlek il-verità, ġejt għal ħames snin.

Li se nagħmel żewġ leġiżlaturi is more than I could take personalment.

Ninsab sodisfatt, imma nixtieq li ma nkomplix fil-politika.

Il-Prim Ministru spjegali li għandu din il-pożizzjoni – li fl-opinjoni tiegħu tagħmel unur lil pajjiżna – u jien aċċettajt.

Madwar xahar u nofs ilu, kiteb lill-President tal-Bank Ċentrali Ewropew Christine Lagarde, fejn spjegalha x'kellu f'moħħu, u rċieva risposta pożittiva.

Għalhekk, issa qiegħed għaddej minn dawn il-proċeduri.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

Kif taf, din ix-xandira qed tiġi rikordjata u qed tkun trasmessa fuq l-istazzjon tat-televiżjoni tal-Parlament biex il-poplu jkun jaf x'inhu għaddej fil-Parlament.

Issa l-fażi li jmiss hi li kull Membru jkollu dritt jistaqsik mistoqsijiet supplimentari għall-mistoqsijiet oriġinali.

Insejjaħ lill-Onor.

KAROL AQUILINA: Prof. Scicluna, nirringrazzjak talli qiegħed magħna.

Kif taf, aħna għandna obbligu li mhux sempliċement nittimbraw dak li jiġi quddiemna, imma rridu nagħmlu skrutinju ta' vera.

Aħna għamilnilek numru ta' domandi bil-miktub u għandna r-risposti tiegħek bil-miktub.

Irrid ninnota li għal uħud mill-mistoqsijiet li għamilnilek inti tajt risposti ġenerali ħafna.

Fejn tidħol il-kwestjoni ta' x'se tagħmel jekk tkun Gvernatur tal-Bank Ċentrali, irrid ngħid li hemm risposti pjuttost eżawrjenti, anke fejn tidħol l-esperjenza tiegħek fis-snin li għaddew.

Nixtieq nagħmillek numru ta' mistoqsijiet, u jekk ma tifhimx, nitolbok twaqqafni.

M'għandi l-ebda diffikultà.

Fl-ewwel mistoqsija li għamilnielek inti weġibt li, skont l-Att dwar ilBank Ċentrali ta' Malta, l-obbligu legali hu li għandek tirriżenja minn Membru Parlamentari ġurnata qabel id-data tal-ħatra tiegħek ta' Gvernatur mill-President tar-Repubblika.

Tista' tgħidli minn liema artiklu tal-liġi jirriżulta dan l-obbligu?

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Aquilina, inti se tagħmel il-mistoqsijiet kollha, imbagħad l-Onor.

Scicluna jwieġeb kollox f'daqqa?

EDWARD SCICLUNA: L-Att dwar ilBank Ċentrali ta' Malta huwa ċar ħafna: biex tkun Gvernatur ma tista' tkun imkien iżjed.

Jiġifieri mhux biss għax jien Membru Parlamentari, imma ma nista' nkun fl-ebda impjieg.

Lanqas nista' nkun l-Università biex nagħti lecture wieħed.

Bħalissa tant hija esaġerata – ma nafx hux qiegħda l-istess f'pajjiżi oħrajn, imma ma jidhirlix – li lanqas lectures mingħajr ħlas ma tista' tagħti.

Forsi jistednuk għal xi konferenza, imma l-bqija ma tistax tagħti lectures, aħseb u ara li tkun Membru Parlamentari.

LAtt dwar il-Bank Ċentrali jgħidlek x'ma tistax tagħmel – dwar din ħadt il-parir ta' avukat, inkluż l-Avukat tal-Istat għax kienet importanti – allura fil-ġurnata li niġi appuntat Gvernatur talBank Ċentrali ta' Malta fl-1 ta' Jannar 2021 ma nistax nibqa' la Membru Parlamentari, la lecturer, xejn.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Sempliċement nixtieq niġbidlek l-attenzjoni li l-Att dwar ilBank Ċentrali ta' Malta ma jgħidx hekk, imma jgħid il-kontra, għax jipprovdi eżenzjoni għall-każ ta' Deputat Gvernatur u għall-Gvernatur tal-Bank Ċentrali.

Qed insemmihielek għax, peress li inti weġibt hekk, ġietni l-kurżità biex nara xi jgħid l-Att.

Naturalment, inti tifhem li llum qed tiġi quddiemna fil-kariga tiegħek ta' Deputat parlamentari.

Inti Membru tal-Kamra li aħna wkoll Membri tagħha.

Ma jidhirlekx li l-fatt li qed tiġi bħala Deputat hawnhekk toħloq sitwazzjoni daqsxejn anomala?

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Aquilina, din iċċekkjajnieha, u kien hemm diversi … (Interruzzjonijiet) Agħtini ċans ngħid il-pożizzjoni tiegħi bħala Chairman.

Kien hemm diversi persuni li kienu telgħin għal karrieri oħrajn u addattajna l-istess proċedura.

Dr Helena Dalli, qabel ma telgħet … (Interruzzjonijiet) Irriżenjaw wara.

KAROL AQUILINA: Ma naħsibx li fhimtuni.

Safejn naf jien, dan il-kumitat ma jagħmilx skrutinju la tal-Kummissarju Ewropew u lanqas ta' persuna li tinħatar bħala Mħallef fil-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

IĊ-CHAIRPERSON: Dawn baqgħu MPs sakemm ġiet aċċettata l-ħatra.

KAROL AQUILINA: Ma fhimtu xejn minn dak li qed ngħid.

Dan il-kumitat twaqqaf f'din il-leġiżlatura u mhux fil-leġiżlatura preċedenti jew f'xi żmien ieħor.

F'din il-leġiżlatura aħna bdejna nagħmlu skrutinju ta' numru ta' karigi, u fost dawn il-karigi hemm dik tal-Gvernatur tal-Bank Ċentrali.

Din hija l-ewwel darba u, safejn naf jien, hija l-ewwel darba li Deputat li għadu jservi bħala Deputat qed jidher quddiem dan il-kumitat.

Jien qed niġbed l-attenzjoni, għax diġà għamilt il-mistoqsija jekk toħloqx sitwazzjoni anomala jekk persuna li hija Membru tal-Kamra tidher quddiem dan il-kumitat.

IĊ-CHAIRPERSON: Jien għamilt il-homework tiegħi wkoll biex naraw kif irridu nimxu biex inkunu etikament korretti, u ħadd mill-Membri Parlamentari l-oħrajn li ġew appuntati f'pożizzjonijiet importanti fl-Ewropa u f'postijiet oħrajn ma rriżenja minn qabel.

EDWARD SCICLUNA: Jekk ma jimpurtax inwieġeb dwar anomaliji.

Meta kont fil-Parlament Ewropew, kont fuq in-naħa l-oħra tal-grilling u staqsejt il-mistoqsijiet.

Fil-Parlament Ewropew żgur ma jistax ikollok sieq waħda fil-Parlament Ewropew u s-sieq l-oħra fil-Gvern ta' pajjiżek; anzi, trid tagħmel dikjarazzjoni li tkun irriżenjajt.

Jiġifieri tixxiebah ħafna għal din.

Però, meta jiġu għall-grilling biex isiru Kummissarji, kienu jkunu għadhom Membri Parlamentari ta' pajjiżhom, u mbagħad, meta jiġu appuntati, iridu jiddikjaraw li mill-ewwel ġurnata se jirriżenjaw.

Nerġa' ngħid li bħal din mhux se ssib, għax qed noħloqha jien; imma, il-fatt li fil-Parlament Ewropew ma tistax tkun Membru Parlamentari, bħalma Gvernatur ma jistax ikun Membru Parlamentari, ma jfissirx li għandek tirriżenja qabel ma l-Parlament jikklerjak – bħalma qed nitlob lilkom tikklerjaw lili – biex issir il-proċedura ħalli tkun tista' tiġi appuntat.

KAROL AQUILINA: Ma ħassejtx li kien ikun iktar prudenti, għaqli u ġust li wieħed iwarrab, imbagħad jiġi quddiem dan il-kumitat mhux bħala Deputat ta' din il-Kamra?

GLENN BEDINGFIELD: Jekk tippermettili, nixtieq ngħaddi kumment.

Naħseb li kien ikun imprudenti min-naħa tal-Prof.

Scicluna li jirriżenja qabel, anke għax jekk tirriżenja qabel tkun qisek qed teħodha for granted li se tgħaddi, imbagħad jekk tirriżenja wara se tiġi anomala.

Dan il-kumitat qiegħed biex jagħmel skrutinju jekk Prof. Scicluna għandux il-kredenzjali biex ikun maħtur bħala Gvernatur tal-Bank Ċentrali ta' Malta jew le.

Naħseb li dak irid jara l-kumitat u mhux meta għandha tirriżenja l-persuna, jekk hux qabel jew wara.

Jien inħoss li Prof. Scicluna mexa bl-iktar mod prudenti li għall-ħatra qagħad jistenna li ssir il-laqgħa ta' dan il-kumitat, imbagħad jirregola ruħu wara d-deċiżjoni ta' dan il-kumitat.

Naħseb kien ikun imprudenti kieku rriżenja qabel, għax seta' jidher li dan il-kumitat diġà ddeċieda.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Onor. Scicluna, fl-ewwel mistoqsija inti weġibt dwar ir-Rapport tal-Kummissarju għall-iStandards fil-Ħajja Pubblika, u għandek tkun taf li l-Kummissarju kkonkluda li this case report does not represent a finding of misconduct.

Qed nirreferi għall-użu ta' fondi pubbliċi għar-reklami fuq il-midja soċjali fuq Facebook.

Onor. Scicluna, inti konxju li hemm inkjesta maġisterjali għaddejja dwar dak il-każ?

EDWARD SCICLUNA: L-ewwel nett, inti taf x'kien il-każ tiegħi?

Jien ma jinteressanix minn ta' ħaddieħor.

Żgur li jien bħala Ministru għall-Finanzi kontra l-użu ta' flejjes għal raġunijiet personali, li ma kienx il-każ tiegħi.

Il-każ kien li jien sa ftit ilu bqajt nagħmel blog li bdejt fil-Parlament Ewropew u kienu jagħtuni r-riżorsi, il-cameras u l-crew biex kull ġimgħa nirrapporta lil Malta, bħalma qegħdin jagħmlu issa l-MEPs tagħna.

L-ewwel m'għamiltha kont jien.

Kont nagħmel intervisti fejn nagħti rendikont tax-xogħol tal-Parlament.

Il-Parlament Ewropew iħoss li huwa fl-interess tiegħu li jivvota flejjes lill-MEPs biex jagħmlu dan ix-xogħol.

Dan jien għamiltu għal erba' snin u nofs, u kont l-uniku wieħed.

Meta ġejt Malta, komplejtu bħala x-xogħol tiegħi ta' Ministru u għamilt madwar 350 video.

L-uniku mezz biex l-istorja ma tiġix stale hu li ttellgħu mill-ewwel online.

Huwa minnu li kelli r-riżorsi fil-Ministeri biex nagħmel dan il-blog, imma teknikament biex ikun fuq il-website irid isir l-editing, noqogħdu ntellgħuh fl-IT, imbagħad jgħaddu madwar erbat ijiem biex itellgħuh fuq il-website.

Iċ-Ċivil għandu x-xogħol tiegħu u jagħmlu meta jkun komdu.

Allura, biex intellgħuh konna nużaw il-YouTube bħala mod tekniku qabel ma finalment jispiċċa fuq il-website tal-Ministeru.

Kwalunkwe site li kien hemm tiegħi, dejjem ħallast jien.

Għandi rċevuti kemm trid li kont inħallas biex nidher fuq il-website.

Ma kontx xi wieħed minn ta' quddiem, imma qatt ma ħriġt flus tal-Gvern għal raġunijiet personali.

Għalhekk qed naraha li hija kontenzjuża, għax li tgħid li għax mort fuq YouTube, ġejt li għamiltha għall-privat qabel għall-pubbliku, that's an opinion, u nirrispetta l-opinjoni; però, għal dawn it's a misconduct.

M'għandi l-ebda problema.

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Scicluna, il-Ministru Clayton Bartolo jixtieq jistaqsik mistoqsija.

CLAYTON BARTOLO (Ministru għat-Turiżmu u l-Protezzjoni tal-Konsumaturi): Prof., inti qed tgħid li l-blogs li kont tagħmel kienu jirrelataw max-xogħol tiegħek ta' Ministru għall-Finanzi u mhux bħala Deputat, imma fil-kariga tiegħek ta' Ministru fejn, jekk m'iniex sejjer żball, kont qed tispjega x-xogħlijiet li jkunu saru u d-deċiżjonijiet li jkun ħa l-pajjiż.

EDWARD SCICLUNA: Fuq meta nitla' l-Unjoni Ewropea u kif taħdem l-IMF…

KAROL AQUILINA: Tikkonferma li l-produzzjoni ta' dawn il-filmati saru bl- użu ta' fondi pubbliċi?

EDWARD SCICLUNA: Li qed ngħid huwa ...

KAROL AQUILINA: Iva, tikkonferma.

Tikkonferma wkoll li dawn il-filmati .....

EDWARD SCICLUNA: Qabel kienu bir-riżorsi tal-Parlament Ewropew u llum bir-riżorsi tal-Gvern Malti; imma kienu biex ngħallem.

Kull ġimgħa kien ikun hemm suġġett dwar it-teknika what's behind the work li jkunu qegħdin jagħmlu.

Qatt m'għedt li se jkun hemm coffee morning jew biex jiġu tiltaqgħu miegħi għall-festa ta' dak il-qaddis.

Xejn minn dan.

Dawn kienu kollha tagħlimiet.

GLENN BEDINGFIELD: Nifhem li l-Oppożizzjoni are after some clips and after news points u ma jridux ikunu jafu dwar il-kredenzjali, jew inkella qegħdin jipprovaw itappnu l-kredenzjali li għandu l-Prof.

Scicluna fil-qasam finanzjarju f'Malta u internazzjonalment billi joqogħdu joħorġu stejjer fuqu.

Meta inti kont tagħmel blog, kont tagħmlu bħala Ministru għall-Finanzi għall-poplu Malti, jew kont tagħmlu għall-kostitwenti tiegħek?

EDWARD SCICLUNA: Jien għall-pubbliku kont nagħmlu.

IĊ-CHAIRPERSON: Mhux għan-nies ta' Birkirkara u ta' Ħaż-Żebbuġ kienu jkunu.

GLENN BEDINGFIELD: Bir-rispett kollu lejn dan il-kumitat, jekk se noqogħdu nirriduċu biex noqogħdu nieħdu samples biex għada r-reporters joqogħdu jgħidu li Edward Scicluna kkonferma … Sur President, nitolbok tispekula dawn il-laqgħat ħalli l-laqgħa ssir sewwa.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Ma jimpurtax li jkun hemm ħsebijiet ħżiena jew sentimenti ħżiena min-naħa tagħna.

Aħna rridu nagħmlu x-xogħol tagħna billi nagħmlu l-iskrutinju kif jidhrilna aħna u mhux kif jidhirlu l-Onor.

L-iskrutinju nagħmluh kif jidhrilna li għandna nagħmluh.

GLENN BEDINGFIELD: Ma jien qed nimputa xejn fil-konfront tiegħek, Onor. Mifsud Bonnici.

CARMELO MIFSUD BONNICI: M'għandix bżonn lilek biex tgħidilna kif għandna nagħmlu l-iskrutinju jew tiddetta l-mod kif qegħdin nagħmlu l-iskrutinju aħna.

GLENN BEDINGFIELD: Ma nistax nindaħal lin-naħa tal-Oppożizzjoni, għax qiegħda fuq livell ieħor.

Anzi, in-naħa tal-Oppożizzjoni dejjem tkun trid tgħallem lin-naħa tal-Gvern.

EDWARD SCICLUNA: Aħjar staqsejtuni jekk hux se nkompli nagħmel dan il-blog.

Jiena rajt, pereżempju, li l-Gvernatur tal-Bank Ċentrali tal-Irlanda, li hu Awstraljan, kull ġimgħatejn jagħmel blog li fih ifisser ix-xogħol ta' natura monetarja u mhux ta' natura fiskali.

KAROL AQUILINA: Prof., jidher li għadek ma fhimtx ir-Rapport tal-Kummissarju għall-iStandards fil-Ħajja Pubblika.

EDWARD SCICLUNA: Jekk jippermettuli, lest inkompli nagħmilhom biex ngħallem kif ix-xogħol tal-Bank Ċentrali Ewropew hu ta' relevanza għaċ-ċittadin.

Il-Kummissarju ma qalx li l-kontenut kien fih xi ħaġa ħażina per se, imma ġibed l-attenzjoni għall-fatt li kont qed tuża fondi pubbliċi biex tipproduċi materjal – hu x'inhu l-materjal, jekk hux kontenut partiġġjan jew kontenut politiku – li mbagħad poġġejtu fuq iċ-channels tal-midja soċjali tiegħek personali u mhux tal-Gvern.

EDWARD SCICLUNA: Dak kien fid-dmir tiegħi li nagħmlu.

KAROL AQUILINA: Din kienet il-kwestjoni kollha.

Din mhijiex mistoqsija, jiġifieri m'għandekx għalfejn tweġibni.

GLENN BEDINGFIELD: Ma rridx nindaħal, imma, jekk dan huma t-tip ta' mistoqsijiet li they are after in-naħa tal-Oppożizzjoni, allura għadhom ma fehmux kif jiffunzjona dan il-kumitat u fuq il-kredenzjali tal-persuna li dieħla fil-kariga, bir-rispett kollu.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jien ġejt hawn bl-impressjoni li se nitgħallem mingħand il-Prof.

GLENN BEDINGFIELD: Ġejtu biex tgħallmuh, anzi l-kollega tiegħek qallu li għadu ma fehem xejn.

Għallimna, Onor. Aquilina.

IĊ-CHAIRPERSON: Ippermettuli ftit, jekk jogħġobkom.

Hawn ħafna microphones mixgħulin.

Jien tgħallimt li mingħand kulħadd tista' titgħallem xi ħaġa.

Jiġifieri ejjew nitgħallmu mingħand xulxin u nħallu lil Prof. Scicluna jwieġeb.

Kulħadd se jkollu l-ħin jistaqsi l-mistoqsijiet li jrid.

Hawn l-Onor.

L-Onor.

Edward Scicluna.

EDWARD SCICLUNA: L-unika ħaġa li rrid nikkonkludi hija – biex nitgħallmu wkoll – li jekk il-Parlament ħassu fid-dmir li jagħti r-riżorsi lill-MEPs tiegħu biex jagħmluha, aħna għandna nagħmlu l-istess lill-MPs Maltin.

Jiġifieri fil-Parlament xi mkien għandu jkun hawn ir-riżorsi u l-camera unit fejn Membru Parlamentari jmur jgħid x'qed isir.

Bħala Oppożizzjoni, m'hemmx għalfejn tmur fuq NET TV jew fuq ONE TV, imma tagħmilha mill-Parlament Ewropew.

KAROL AQUILINA: Din issa qed tgħidha.

Meta kont qed tagħmel użu mill- fondi pubbliċi biex tagħmilha, ma kontx tgħid li għandha tkun għal kulħadd, imma kont tagħmilha għalik innifsek.

EDWARD SCICLUNA: Imma mhux nikkundannaw xi ħaġa tajba fiha nnifisha.

KAROL AQUILINA: Jekk il-Kumissarju qed jgħid li hija ħażina?

EDWARD SCICLUNA: Se toqgħod tgħid għall-privat?

KAROL AQUILINA: Jien għandi l-impressjoni li f'dan il-kumitat kien hawn il-ftehim li l-ewwel nagħmlu l-mistoqsijiet, u mbagħad …

IĊ-CHAIRPERSON: Hekk hu, imma jridu jkunu supplimentari.

JOE MIZZI: F'dak il-każ, trid tagħmel il-mistoqsijiet tiegħek, għax jekk se tagħmel mistoqsija u qed iwieġbek jekk ix-xogħol responsabbli tal-Gvern biex jgħallem hux qed isir, kif qed terġa' tistaqsih l-istess mistoqsija meta qed jirrispondik u qed jgħidlek x'kienet ir-raġuni għal dawn l-affarijiet?

Qed tipprova titfagħlu d-diskors f'ħalqu?

L-affarijiet mhux hekk isiru.

Trid tagħti risposta, u jekk ikun hemm xi ħaġa ħażina, tgħid li ħarġet xi ħaġa ħażina; imbagħad l-awtoritajiet jaraw huma.

Imma r-risposta diġà taha!

Jien hawnhekk qed nitkellem ċar kif għandhom ikunu l-affarijiet.

Jiġifieri l-affarijiet ġew spjegati, u hekk għandu jkun.

Il-Parlament dejjem iġġieled biex jagħti aktar saħħa lill-Membri Parlamentari u lill-ministri biex iwasslu l-messaġġ u jispjegaw.

Jekk fiż-żmien tal-lum qegħdin niġġieldu biex nagħmlu dawn l-affarijiet, issa kif f'daqqa waħda qed nipprovaw indawruhom?

Irridu noqogħdu daqsxejn attenti.

Inti għamilt il-mistoqsijiet tiegħek u ħadt ir-risposti.

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

KAROL AQUILINA: Prof., fil-preżentazzjoni li għadek kif għamilt, ħin minnhom għedt li l-ħidma kollha li saret fl-aħħar seba' snin ġiet poisoned.

Iva, hekk hu.

KAROL AQUILINA: Tista' tispjega ftit minn xiex ġiet ivvalenata?

Naħseb li kulħadd jaf id-diqa li daħlet f'pajjiżna.

Kulħadd kompla jżid id-doża minflok inaqqasha, sal-lum stess.

Din għedtha fid-diskors tiegħi fil-Parlament.

Jien inħoss li r-rwol u r-responsabbiltà tiegħi hi li kemm jista' ikun inġib liż-żewġ naħat qrib xulxin, bħalma kont nagħmel meta kont l-MFSA.

Meta kont l-MFSA kien jiġi l-Ministru u l-għada kien jiġi x-Shadow Minister u anke meta kienu bil-maqlub, jiġifieri meta x-Shadow Minister kien John Dalli u l-Ministru minnhom kien Leo Brincat.

Dan l-atteġġjament issa vvalenajnieh.

Il-Gvern u l-Oppożizzjoni … Jien li tgħallimt mill-Parlament Ewropew – u hekk inħoss li għandu jkun – hu li biex tmexxi xi ħaġa 'l quddiem, trid tikkonvinċi lin-naħa l-oħra.

Fil-Parlament Ewropew aktar kien jinteressani li nikkonvinċi lill-EPP milli lill-S&D, pereżempju li dan ir-rapport mhuwiex kif qegħdin jarawh huma, and so on and so forth.

Hawnhekk bil-kontra; hawnhekk ġejna wisq polarized u qegħdin nagħmlu ħsara lilna nfusna – u din qed ngħidha fil-miftuħ – b'mod speċjali lis-servizz finanzjarju, u nħossni fid-dmir li dan il-bad humour bejn iż-żewġ naħat kemm jista' jkun intaffih.

Żgur li mhux se nwaqqfu.

Jekk ma naqblux fuq xi ħaġa ma jimpurtax, imma we're going much beyond that meta tagħmel akkużi u allegazzjonijiet fuq premessi foloz meta taf is-sistema kif taħdem.

KAROL AQUILINA: Bħal, pereżempju?

EDWARD SCICLUNA: Pereżempju, ir-rwol tal-Ministru għall-Finanzi.

Fil-Parlament staqsejna 100,000 mistoqsija, bħal fiex kont involut u x'kont nagħmel.

Jekk inti qiegħed fil-Parlament Ewropew u ma tafx kif jaħdem il-Gvern, ma tafx is-service concessions kif jaħdmu?

Ma tafx li fil-procurement hemm Schedule III ċara daqs il-kristall li din ma tgħaddix taħt il-procurement tal-kuntratti, imma qiegħda għaliha?

Min għamilha u għalfejn għamilha?

Żgur li m'għamilhiex dan il-Gvern, u qed ngħid hekk mhux b'mod politiku.

Li qed ngħid hu li meta saret, saret bi skop li ċerta natura ta' public procurement hi differenti minn dik li juża d-Dipartiment tal-Kuntratti, mentri pajjiżi oħrajn għandhom aġenzija waħda.

Jekk tridu li nbiddlu, inbiddlu, imma jien żgur li għamilt ħilti kollha biex il-public procurement jitjieb.

Hawnhekk tajtkom lista.

Kull sena li fiha kont Ministru, għamilt xi ħaġa sinifikanti qawwija ħafna.

Fl-2016 daħħalt għall-ewwel darba r-regolamenti tas-service concessions, fejn dawk li ma kienux regolarizzati fil-passat bdew jiġu regolarizzati.

Daħħalt reviżjoni tas-sistema finanzjarja tal-Gvern.

Daħħalna l-accrual.

Mela għalfejn bqajna bil-cash accounting?

KAROL AQUILINA: Qed nistaqsi dan biex niġu għas-si u n-no.

EDWARD SCICLUNA: Qabel ma nikkonkludi, irrid ngħid li se nagħmel l-almu tiegħi kollu biex l-affarijiet isiru b'mod korrett, għax il-falliment jiġi mis-sistema.

L-individwu jirnexxilu jaħtafha, għax ir-regolamenti ma jkunux b'saħħithom.

Inutli li tiġri wara każ.

Tiġri mela le, għax kulħadd irid ikun responsabbli ta' għemilu.

Jien dejjem għedt u nibqa' ngħidha li nixtieq li kull min għamel xi ħaġa ħażina jinqabad u l-qrati jiddeliberaw fuqha, għax fil-finanzi kuljum ikollna din il-ġlieda ta' gatekeeping.

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

KAROL AQUILINA: Ejja nkunu ċari.

Fil-fehma professjonali tiegħek, u kif ukoll fil-fehma politika tiegħek, għax inti kont Ministru u għadek deputat, fil-każ tal-bejgħ tat-tliet sptarijiet pubbliċi lill-Vitals Global Healthcare, jista' jkun li saret xi ħaġa ħażina skond ix-schedule u l-concession agreement?

Sar ħażin jew le f'dak il-każ u inti bħala Ministru għall-Finanzi, ma jidhirlekx li kellek l-obbligu li bħala l-gwardjan tal-fondi pubbliċi, kellek tintervjeni fejn tkun saret xi ħaġa ħażina?

EDWARD SCICLUNA: Sur President, dawn huma premessi foloz li tgħid li l-Ministru għall-Finanzi huwa responsabbli għax irid jiffirma.

Mela qegħdin fi żmien il-brodu, wara l-gwerra, meta l-Ministru kien ikollu pitazz u kull min …

KAROL AQUILINA: Jiġifieri inti m'għandekx responsabilità.

EDWARD SCICLUNA: Le, għandek is-sistema.

Il-Ministru jrid jara li s-sistema taħdem u li tkun in place.

KAROL AQUILINA: Ħadmet is-sistema f'dan il-każ?

EDWARD SCICLUNA: Ġibt l-aqwa esperti tal-IMF.

KAROL AQUILINA: Ministru, fil-każ tal-Vitals ħadmet is-sistema?

EDWARD SCICLUNA: Kull pajjiż kellu failure.

KAROL AQUILINA: Il-każ tal-Vitals huwa failure jew le?

IĊ-CHAIRPERSON: Ministru, infakkrek li għad hemm l-inkjesta għaddejja, allura ma jaqblilniex noqogħdu niddiskutu din il-ħaġa.

EDWARD SCICLUNA: Jien ma ġejtx hawnhekk biex niġġudika lill-Vitals.

IĊ-CHAIRPERSON: Jekk ikun hemm deputat quddiem bord ma jitkellmux fuqu biex jaraw jekk għandux ħtija jew le, imma fuq affarijiet oħrajn jitkellmu, allavolja jkun hemm inkjesta għaddejja.

EDWARD SCICLUNA: Għandek istituzzjoni f'dan il-pajjiż – u naħseb l-NAO kulħadd jirrispettaha – li twieġeb lill-Parlament.

EDWARD SCICLUNA: Ara x'qallek l-NAO dwar il-Ministru għall-Finanzi.

KAROL AQUILINA: Jien qrajt ukoll dak li qalet il-Qorti dwarek u qed nistaqsik jekk il-każ tal-Vitals huwiex failure jew le.

EDWARD SCICLUNA: L-NAO, fejn ried jipponta subgħajh, ippuntahom.

(Interruzzjonijiet)

GLENN BEDINGFIELD: Dik mhijiex mistoqsija fuq il-persuna.

Aħna hawnhekk qegħdin niddiskutu fuq il-kredenzjali tal-persuna.

Hawnhekk ma ġejniex biex niddiskutu proġetti, imma ġejna biex niddiskutu persuna u l-kredenzjali tagħha; għalhekk nitlob lill-Membri tal-Oppożizzjoni jirregolaw ruħhom mal-proċess ta' dan il-kumitat.

Aħna qegħdin hawnhekk biex naraw il-kredenzjali tal-persuna, mhux biex noqogħdu nipprovaw nistadu għall-kummenti, jew noqogħdu nilagħbu għall-gallarija.

Hawnhekk m'għandniex il-Vitals quddiemna.

Il-Vitals qed tkun diskussa f'fora oħra, mhux problema.

Aħna hawnhekk qegħdin niddiskutu dwar jekk il-Prof.

Scicluna għandux il-kredenzjali biex jiġi maħtur Gvernatur tal-Bank Ċentrali ta' Malta.

X'għandu x'jaqsam ir-rwol tal-Bank Ċentrali ta' Malta mal-mistoqsijiet li qed jagħmel wieħed mill-Membri tal-Oppożizzjoni f'isem il-kumplament tal-Oppożizzjoni?

Jien ma rridx nindaħal fil-mod kif jagħmlu l-iskrutinju, imma ma nistax ma nitkellimx meta hemm Membri min-naħa tal-Oppożizzjoni li mhumiex interessati jkunu jafu l-kredenzjali tal-persuna li għandna quddiemna u r-reputazzjoni li għandha fil-qasam lokali u internazzjonali.

KAROL AQUILINA: Il-liġi titkellem ċar li nistgħu nistaqsu dwar il-kompetenza professjonali, l-adattabilità u l-isfond tal-persuna nnominata.

Fid-domandi li għamilt jien bil-miktub qajjimt dan is-suġġett u l-liġi tagħtini d-dritt li nagħmel mistoqsijiet supplimentari dwar dak li staqsejt.

Qiegħda ċara.

GLENN BEDINGFIELD: Il-liġi qiegħda ċara li hawnhekk qegħdin biex nagħmlu skrutinju tal-kredenzjali tal-persuna u mhux biex nitkellmu dwar il-proġetti li qegħdin tipprovaw tistadu għall-kummenti dwarhom.

IĊ-CHAIRPERSON: Prof. Scicluna ta r-risposta tiegħu, u allura naċċettawha.

EDWARD SCICLUNA: Il-proċeduri għadhom għaddejjin u din hi xi ħaġa fattwali.

Hemm l-esperti u l-imħallfin li qed jaħdmu fuqha u mhux nistsaqsu x'kien hemm fl-opinjoni ta' Edward Scicluna.

Jien ir-risposta tajtha.

IĊ-CHAIRPERSON: Dik hi r-risposta tiegħek.

L-Onor.

Joe Mizzi.

JOE MIZZI: Jien ma nistax nifhem kif fuq affarijiet li diġà ntqalu u ġew irrapportati – mela allura tafuhom – diġà ddeċidejtu li tivvotaw kontrih.

Ma nistax nifhem kif trid tilgħabha tal-qaddis, meta taf li r-risposti diġà ngħataw fuq dawk l-affarijiet u m'għandhom x'jaqsmu assolutament xejn.

Kieku jien kont qed nippresjedi dan il-kumitat, kont inwaqqfek milli tgħid ċerti affarijiet li mhumiex fuq din il-biċċa xogħol.

Iktar u iktar kont inżommok milli tgħid ċerti affarijiet, meta intom diġà ddeċidejtu li anke jekk insibu li huwa l-ikbar qaddis li ħalaq Alla fid-dinja, xorta se tivvotaw kontra.

Ejja ma noqogħdux nilagħbu.

M'intix tifhem id-domandi?

JOE MIZZI: Għax qed tagħmlu d-domandi meta diġà ddikjarajtu li se tivvotaw kontra?

Nagħmlu x'nagħmlu, anke jekk taqa' l-manna mis-sema, se tivvotaw kontra.

Jekk turikom li għandu l-ikbar ċertifikat li jagħmel l-affarijiet kif suppost u ġab riżultati pożittivi lejn pajjiżna, intom se tivvotaw kontra.

Mela ejjew inkunu ċari.

Agħmlu l-mistoqsijiet u mhux toqogħdu tilagħbu biex tiggwadanjaw punti politiċi, għax issir iktar ħsara lill-pajjiż.

Jien m'iniex nitkellem b'mod politiku, imma qed nitkellem fil-prattika u fir-realtà dwar x'ġie deċiż min-naħa tagħkom.

Jien smajt u rajt l-affarijiet.

Jien kemm-il darba nkun l-ewwel wieħed li nikkritika, meta jkun hemm bżonn nikkritika.

Għalfejn le?

(Interruzzjonijiet) Imma jekk id-deċiżjoni diġà ttieħdet, għalfejn qegħdin tagħmlu iktar ħsara lil pajjiżna?

KAROL AQUILINA: Allura x'nagħmlu?

JOE MIZZI: Agħmel il-mistoqsijiet, u meta jirrispondik tipprovax iddawwar.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi, Onor. Mizzi.

L-Onor.

Karol Aquilina, jekk jogħġbu jkompli bil-mistoqsijiet tiegħu.

KAROL AQUILINA: Prof., fil-fehma professjonali tiegħek, id-deal tal-Vitals hija tajba għal pajjiżna jew le?

EDWARD SCICLUNA: Diġà weġibtha din il-mistoqsija.

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Aquilina, għaddi għal mistoqsija oħra.

KAROL AQUILINA: Jimporta tagħtuni ċans?

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Aquilina, għandek dritt tistaqsi mistoqsijiet supplimentari kemm trid, imma m'għandekx dritt tibqa' tirrepeti l-istess mistoqsija.

Din il-mistoqsija diġà staqsejthielu, u Prof. Scicluna diġà wieġbek.

GLENN BEDINGFIELD: M'għandekx għalfejn tagħmel l-istess mistoqsija tliet darbiet jekk diġà rrispondiek.

EDWARD SCICLUNA: Qegħdin titkellmu fuq każ li dwaru diġà hemm rapport tal-NAO u hemm inkjesti għal waħda, tnejn, tlieta, erbgħa li għadhom lanqas biss ġew konklużi.

Jiġifieri wieħed irid jara l-fatti x'inhuma biex ikun jista' …

KAROL AQUILINA: Prof., inti qed tgħid li dawn huma allegazzjonijiet, li huma konġetturi.

EDWARD SCICLUNA: Jiena kont qed nitkellem b'mod ġenerali meta għedt li hawn atmosfera li ma tagħmilx ġid lill-pajjiż, u kull min hu f'kariga importanti għandu jgħin biex minflok iżid id-doża jnaqqasha, biex kemm jista' jkun nitkellmu.

Il-Palestinjani, l-Iżraeliti, it-Torok u l-Griegi, ukoll jiltaqgħu biex jitkellmu.

Jiġifieri għandna ngħinu kemm jista' jkun, speċjalment biex naraw fejn naqblu.

Fejn tidħol it-taxxa, ir-reġim tat-taxxa hija xi ħaġa li ħadd ma jagħti każha, imma kellna theddida enormi meta għaddiet l-ATAD II (Anti-Tax Avoidance Directive) u kien se jwaqqfilna r-reġim li nagħtu r-rifużjonijiet fuq it-taxxi.

Aħna, permezz tax-xogħol li għamilna mal-OECD, irnexxielna nagħmlu carve-out biex niffrankawha għal dakinhar biex insalvaw fl-interess nazzjonali, imma t-theddid żgur se jkompli jiżdied.

Kulħadd irid jagħmel għall-ġid.

KAROL AQUILINA: Prof., ħadd mhu qed jgħidlek li dak li qed tgħid inti huwa ħażin jew żbaljat.

Jien sempliċement qed niġbidlek l-attenzjoni li hemm sitwazzjoni dwar kuntratt …

EDWARD SCICLUNA: Tal-Vitals mhux se nsolvuha hawnhekk.

KAROL AQUILINA: Hawnhekk qegħdin biex nistabbilixxu numru ta' affarijiet dwarek.

Li qed nistaqsik huwa dwar każ speċifiku, biex nifhem kif tħares lejn l-affarijiet.

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Aquilina, Prof. Scicluna diġà wieġbek u ta spjegazzjoni dettaljata.

Jien mhux qed ngħid li wieġeb ħażin, imma agħtuh ċans iwieġeb u toqogħdux twaqqfuh.

IĊ-CHAIRPERSON: Prof., għandek xi żżid fuq din il-mistoqsija?

KAROL AQUILINA: Prof., li qed nipprova nistaqsik huwa dan.

Qed jirriżulta b'mod ċar, u l-NAO diġà għamilha ċara, li hemm problemi kbar f'dan il-kuntratt.

L-Awditur Ġenerali għadu kif xehed fil-qrati ta' pajjiżna li dan qatt ma kellu jsir, u issa li sar, għandu jitneħħa.

Prof., inti taqbel mal-Awditur Ġenerali li dan il-kuntratt tal-Vitals huwa ħażin, li qatt ma kellu jsir u li llum il-ġurnata għandu jitneħħa?

Dak li qed nistaqsik.

GLENN BEDINGFIELD: Issa qed nistaqsu fuq l-Awditur Ġenerali.

Bir-rispett kollu!

KAROL AQUILINA: Prof., nixtieq inkun naf x'inhi l-fehma professjonali tiegħek.

Mhux il-fehma politika.

Il-politika ma tinteressanix f'dan il-każ, imma l-fehma professjonali.

EDWARD SCICLUNA: Bil-kappell ta' qabel jew bil-kappell t'issa?

EDWARD SCICLUNA: Bil-kappell ta' qabel: kont iffaċċjat bi stat ta' fatt u ridt nara x'inhu l-aħjar mod biex insolvih.

Li naf hu li għaddejjin diskussjonijiet avvanzati sew biex il-kumpanija Steward Health Care Malta jsolvu n-nuqqasijiet li mhux qegħdin jaqblu dwarhom, jew inkella t-talbiet u l-kontro-pretensjonijiet li qegħdin isiru bejn iż-żewġ naħat.

KAROL AQUILINA: Inti taqbel li dan il-kuntratt jitħassar, jew li għandu jibqa'?

EDWARD SCICLUNA: I look forward li jkun hemm soluzzjoni paċifika bejn iż-żewġ istituzzjonijiet, sew il-Gvern u kif ukoll il-privat.

L-investituri dak li jridu jaraw.

IĊ-CHAIRPERSON: Prof. Scicluna, grazzi tar-risposta tiegħek.

KAROL AQUILINA: Inti favur jew kontra li dan il-kuntratt .....

JOE MIZZI: Sur President, għandi point of order.

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Mizzi, x'inhu l-point of order?

JOE MIZZI: Sur President, hawnhekk ma ġejniex biex nistaqsu lil Prof. Scicluna fuq ċerti affarijiet.

Hawnhekk qegħdin niskrutinjaw l-għemil tiegħu fuq kif se jaħdem, għax jekk se tibqgħu tiġu b'dan l-argument, intom diġà għedtu li se tivvotaw kontrih, allura m'intomx se taqblu.

Onor. Aquilina, għalfejn qed tistaqsi dawk l-affarijiet, ladarba jekk se jgħidlek il-Ġenna, xorta se tivvota kontrih?

Mhux minnu li ġejt bi buona volontà biex tara x'inhu tajjeb u biex tara li l-affarijiet isiru sew, għax diġà ddikjarajtu l-fehma tagħkom.

Mela ħallih jirrispondi u tipprovax terġa' tagħrbel l-interrogazzjoni, li qed tagħmilha ċara li hija interrogazzjoni politika, għax la ddikjarajtu li se tivvotaw kontra, hi x'inhi r-raġuni, intom ġejtu hawnhekk biex ma taqblux.

Mela fejn hi l-verità li ġejtu biex tagħrblu ħalli taraw kif se joħorġu l-affarijiet, meta diġà qegħdin tgħidu le?

Il-verità hi li kieku kontu kredibbli mad-deċiżjoni li ħadtu intom, kontu tiġu hawnhekk u tgħidu li ma taqblux, as simple as that.

Il-bqija, li qed isir huwa ta' ħsara kbira għall-pajjiż.

Qegħdin iġġibu l-politika l-ewwel, qabel istituzzjoni importanti bħal din li taffettwa l-pajjiż u qegħdin taħdmu b'tali mod li ddeċidejtu li intom kontra u qegħdin tipprovaw titfgħu d-dubji fl-affarijiet.

KAROL AQUILINA: Dawn mhumiex mistoqsijiet …

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

CLAYTON BARTOLO: Sur President, m'għandi l-ebda problema li jsiru l-mistoqsijiet: però jekk l-Onor.

Aquilina mhux qed jogħġbuh ir-risposti li qed jieħu, huwa ovvju li jrid jaqbad xi sound bite biex jipprova …

KAROL AQUILINA: Ikollok intenzjonijiet ħżiena jekk tkun taf li m'għandekx dritt tagħmilhom.

CLAYTON BARTOLO: Jiena smajtek tagħmel il-mistoqsijiet.

Jekk m'iniex sejjer żball, dwar din hemm anke rulings fil-Parlament, u l-Ispeaker għamel diversi dikjarazzjonijiet dwar dan it-tip ta' mistoqsijiet.

CLAYTON BARTOLO: Jiena nifhem li mhux qegħdin jogħġbuk ir-risposti, għax qed tipprova taqbad fuq xi ħaġa ...

KAROL AQUILINA: Qed tattribwixxi intenzjonijiet ħżiena u m'għandekx dritt tagħmilha.

CLAYTON BARTOLO: Apparti minn hekk, il-mistoqsijiet li ġew magħmula hawnhekk kienu quite exhaustive, anke fuq dawn l-istess suġġetti.

Jiġifieri jekk se noqogħdu nduru mal-mistoqsijiet li diġà saru bil-miktub, nistgħu noqogħdu hawnhekk s'għada filgħodu, għax se nibqgħu għaddejjin bl-istess mistoqsijiet u xorta se tivvotaw kontra.

Dan diġà ġie ddikjarat fil-Press Conference li għamiltu – u għedtuha bi tbissima għal ġieħna!

Nifhem li jridu jsiru l-mistoqsijiet; però, f'ġieħ is-sewwa, ejja mmexxu bil-proċedimenti ta' dan il-kumitat kif inhu xieraq u denju għal dan il-kumitat u għal din l-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż.

Ejja ma nirredikolawx lil dan il-kumitat għal xi tip ta' inkjesta.

Hawnhekk m'aħniex qorti.

Ejja nirrispettaw lil din l-istituzzjoni.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Prof., kif taf inti, il-kuntratt tat-tliet sptarijiet pubbliċi huwa kuntratt ta' miljuni kbar ta' ewro.

Taf ukoll li fix-xhur li għaddew irriżulta li l-Gvern obbliga ruħu li jekk dak il-kuntratt jinħall jew jiġi terminat, iħallas €100 miljun.

Prof., inti jidhirlek li dik hija amministrazzjoni tajba tal-finanzi tal-pajjiż?

EDWARD SCICLUNA: Din hija allegazzjoni.

Diġà tajt ix-xhieda tiegħi fil-Qorti dwarha u m'għandix x'inżid.

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Aquilina, ir-risposta tahielek.

Agħmel il-mistoqsija li jmiss.

KAROL AQUILINA: Liema hija l-allegazzjoni?

EDWARD SCICLUNA: Din l-allegazzjoni li jeżisti …

KAROL AQUILINA: Teżisti jew le din il-klawsola tal-€100 miljun?

EDWARD SCICLUNA: Min jagħmel allegazzjoni jrid juri li teżisti.

KAROL AQUILINA: Inti kont Ministru għall-Finanzi, allura suppost taf.

EDWARD SCICLUNA: Diġà tajt ir-risposta tiegħi.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri qed tgħid li din il-klawsola tal-€100 miljun ma teżistix?

JOE MIZZI: Le, mhux hekk qed jgħid.

IĊ-CHAIRPERSON: Qed jgħid li diġà ta r-risposta tiegħu b'mod pubbliku, u qiegħda hemmhekk.

KAROL AQUILINA: Taqbel magħha jew le?

JOE MIZZI: Dik hija opinjoni.

(Interruzzjonijiet)

CARMELO MIFSUD BONNICI: Sur President, Prof. Scicluna kapaċi jwieġeb għad-domandi.

M'għandux bżonn tliet avukati biex jaqbżu fin-nofs għal kull domanda li qed issir.

(Interruzzjonijiet)

JOE MIZZI: Sur President, għandi point of order.

Jekk diġà huwa deċiż li l-Oppożizzjoni se tivvotaw kontra, Onor. Aquilina, semmili f'liema pajjiż ċivilizzat u demokratiku, la diġà ddikjaraw li se jivvotaw kontra at all costs, kif qed tagħmel dawn il-mistoqsijiet biex jipperswadik biex tivvota favurih?

Il-mistoqsijiet li qegħdin isiru huma indikazzjoni li mhux veru biex isir ix-xogħol ta' dan il-kumitat parlamentari b'responsabbiltà u bir-reqqa, imma biex jiġi użat.

Din hija xi ħaġa irresponsabbli u ma tistax tagħmilha.

EDWARD SCICLUNA: B'rispett lejn il-qrati u lejn l-imħallef li jien xhedt quddiemhom u xehdu oħrajn, għandna nħallu f'idejhom biex jiddeċiedu.

KAROL AQUILINA: Prof. Scicluna, inti taf x'qalet il-Qorti dwarek?

IĊ-CHAIRPERSON: Ippermettili ftit, Onor. Aquilina, inti għandek dritt tagħmel mistoqsijiet supplimentari u Prof. Scicluna qed jagħtik ir-risposta tiegħu.

Ir-risposta tiegħu hija dik.

Ma nistgħux nibqgħu nagħsru sakemm it-tweġiba togħġobna.

KAROL AQUILINA: Iva, dwar il-każ tal-Vitals …

IĊ-CHAIRPERSON: Dik diġà wieġbek fuqha.

Għamiltlu tliet mistoqsijiet.

KAROL AQUILINA: Iva, agħtini ċans nagħmillu l-mistoqsija.

Inti qed tgħid li dawn huma konġetturi, allegazzjonijiet fil-konfront tiegħek, sewwa?

EDWARD SCICLUNA: Iva, daħal l-imħallef biex jiddeċiedi.

KAROL AQUILINA: Sewwa, u inti għamilt appell mid-deċiżjoni.

EDWARD SCICLUNA: Naħseb li b'rispett lejn il-qrati u s-saltna tad-dritt, minflok ma nkomplu nuru kemm nafu aħna jew nieħdu l-opinjonijiet, għandna nħallu l-qrati jieħdu ż-żmien tagħhom.

KAROL AQUILINA: Le, aħna rridu nirriċerkaw il-verità.

EDWARD SCICLUNA: Aħna għandna fiduċja fil-qrati 100%.

KAROL AQUILINA: Meta ttieħdet id-deċiżjoni dwar jekk issirx inkjesta pubblika jew le, tiftakar li inti kont appellajt u għedt li l-fatti kif esposti ...

EDWARD SCICLUNA: U rbaħnieha fl-appell.

KAROL AQUILINA: Ma rbaħthiex.

EDWARD SCICLUNA: Irbaħtha fl-appell.

KAROL AQUILINA: Ma rbaħthiex.

EDWARD SCICLUNA: Qed ngħid fatti u mhux opinjonijiet.

KAROL AQUILINA: Il-Qorti qalet, u se naqralek … (interruzzjonijiet)

EDWARD SCICLUNA: Hawnhekk irrid nispjega xi ħaġa.

Dan qed jirreferi għall-inkjesta li twaqqfet wara li sar rikors minn NGO jisimha "Repubblika".

Il-mod kif sar huwa li, tul dawn il-xhur u anke s-snin, jinkitbu mill-istess organizzazzjoni u dawk li jżommu magħha artikli kuljum b'affarijiet li ftit minnhom huma veritieri, oħrajn li mhumiex veritieri, premessi foloz eċċ. Li kieku ministru jrid joqgħod joħroġ libell, jinsa l-job tiegħu u joqgħod jagħmel libell kuljum.

U dawn jibdew telgħin ġurnata wara ġurnata fil-gazzetti.

Taqbad il-cutting, titfgħu ġo file u joħroġ hekk.

Mela, jsir rikors fil-qorti mill-istess NGO fuq artikli li kitbu huma stess, jagħmlu allegazzjonijiet serjissimi li tagħhom tista' tispiċċa l-ħabs mhux abbażi ta' prova waħda, imma l-artikli tagħhom stess huma l-prova li ġabu l-qrati.

Dan huwa l-każ kollu li qed issemmi l-inkjesta.

L-inkjesta mhijiex investigazzjoni fuq il-persuna.

Min hu avukat jaf li l-inkjesta ssir biex tiġbor ix-xhieda, biex ma jintilfux, ħalli jaraw jekk huwiex il-każ li jipproċedu.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Se naqralek x'qalet il-Qorti, imbagħad weġibni.

Din qalet hekk: Il-Qorti ma tistax taqbel mad-denunzjati – jiġifieri inti, flimkien ma' sħabek, il-Ministru Konrad Mizzi u Chris Cardona – li l-fatti esposti huma konġetturi, billi dawn il-fatti huma fid-dominju pubbliku.

IĊ-CHAIRPERSON: Prof. Scicluna diġà wieġeb għaliha dik u ta l-ispjega, Onor. Aquilina.

KAROL AQUILINA: Sur President, jew se tipproteġi d-dritt li nagħmel il-mistoqsijiet, jew inkella se tieħu l-liġi b'idejk.

IĊ-CHAIRPERSON: M'aħniex se nieħdu l-liġi b'idejna.

Qegħdin nimxu mar-regoli.

KAROL AQUILINA: Mela ppermettili nagħmel il-mistoqsija.

Jekk il-qorti ħasset li dawn huma fatti li jimmeritaw li ssir inkjesta maġisterjali dwarek ukoll, ma jidhirlekx li inti llum, peress li qiegħed taħt inkjesta maġisterjali, ma tista' qatt tokkupa l-kariga ta' Gvernatur tal-Bank Ċentrali b'mod seren?

EDWARD SCICLUNA: Din weġibtha bil-mitkub.

IĊ-CHAIRPERSON: Prof. Scicluna jħoss li diġà weġibha.

Għandek iktar mistoqsijiet supplimentari, Onor. Aquilina?

KAROL AQUILINA: Le, għalissa m'għandix iktar.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

EDWARD SCICLUNA: L-allegazzjoni tinsab taħt inkjesta.

KAROL AQUILINA: L-allegazzjoni dwar min hija?

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

EDWARD SCICLUNA: Dwar l-allegazzjonijiet li saru.

KAROL AQUILINA: L-allegazzjonijiet li saru mhux dwarek?

EDWARD SCICLUNA: Le, l-inkjesta qed issir fuq l-allegazzjonijiet, imma mhux jien qed niġi investigat u lanqas akkużat.

KAROL AQUILINA: Mela għalfejn appellajt inti mid-deċiżjoni?

IĊ-CHAIRPERSON: Diġà rrispondiek, Onor. Aquilina.

EDWARD SCICLUNA: Għax m'hemmx provi.

KAROL AQUILINA: Il-Qorti qed tgħidlek li mhumiex konġetturi, imma huma fatti fid-dominju pubbliku.

IĊ-CHAIRPERSON: Prof. Scicluna diġà ta l-ispjegazzjoni tiegħu.

KAROL AQUILINA: Jimporta tħalli lill-Onor.

Scicluna jwieġeb u mhux twieġeb inti?

IĊ-CHAIRPERSON: Minuta, għax jien il-President u għandi r-responsabilità tiegħi.

Inti ngħatajt tweġiba dwar għalfejn ħa dik il-pożizzjoni.

Issa jekk ma rridux nisimgħuhom, problema tagħna.

KAROL AQUILINA: Iva, imma agħtih ċans iwieġeb.

IĊ-CHAIRPERSON: Diġà wieġeb u spjega fil-Qorti għalfejn ħa dik il-pożizzjoni.

Issa, jekk m'aħniex nifhmuh, dik hija ħaġa oħra, imma hu diġà spjega.

KAROL AQUILINA: Jekk tagħtih ċans inkun nista' nifhmu, imma mhux taqbeż fin-nofs inti.

JOE MIZZI: (interruzzjonijiet) Int qed tibqa' tagħmel l-intoppi.

KAROL AQUILINA: Intom qed tkomplu għaddejjin b'kummenti ta' dan it-tip.

JOE MIZZI: Għandna raġun, għax qed tgħaddu passata bil-Parlament, għax iddikjarajtu l-kontra u qed tagħmlu mistoqsijiet.

Jekk se tivvota kontra ma tagħmilx mistoqsijiet, jekk temmen veru fid-demokrazija u fil-Parlament, li huwa veru dinjituż!

KAROL AQUILINA: M'għandekx għalfejn tgħajjat!

IĊ-CHAIRPERSON: Ejja nżommu l-kalma.

Mixjin tajjeb.

KAROL AQUILINA: Jien m'għandix iktar mistoqsijiet għalissa.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Se naqleb daqsxejn is-suġġett.

Fid-domandi li saru qamet il-kwestjoni tal-correspondent bank li qed tinkwieta lil ħafna nies.

Hemm istituzzjonijiet kbar li qed isibu diffikultajiet fil-kwestjoni tad-dollaru Amerikan, però għandna ħafna ċittadini tagħna li qed ibatu minħabba din il-ħaġa.

Minn dak li qrajt jien, ma rajtekx li weġibt id-domanda tagħna dwar il-kwestjoni tal-correspondent bank.

Hemm pajjiżi li ħadu passi biex mill-Bank Ċentrali jipprovaw jagħmlu forma ta' corresponding bank.

Kif taf, il-Bank Ċentrali tal-Litwanja hekk qiegħed jagħmel.

Inti x' taħseb li għandu jsir fuq din il-ħaġa?

EDWARD SCICLUNA: Din hija importanti ħafna.

Hija responsabilità tal-Gvernatur li t-tranżazzjonijiet jimxu u ma jkunx hemm impedimenti biex tagħmel tranżazzjonijiet mad-dollaru Amerikan.

Dan il-fenomenu tal-correspondent banking b'mod lokali, mingħajr ma nħarsu lejn x'qed jiġri barra fejn qegħdin ngħidu li qed inċappsu lil Malta u li huwa kollu tort tagħna, il-verità hija li kieku kien hekk, Malta ma kenitx titla' fil-G20.

Waqt il-Presidenza ta' Malta tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, jien kelli x-xorti li nkun membru tal-G20 mal-pajjiżi l-kbar l-oħra, u to my surprise sibt li l-correspondent banking kien fuq l-aġenda tal-G20, għax kulma jmur il-banek kbar qed jagħtu dan is-servizz lill-pajjiżi ż-żgħar li m'għandhomx l-istatura li jagħmlu correspondent banking huma, bħalma jagħmel l-HSBC.

Fuq kollox, anke f'Malta l-BNF Bank m'għandux problema.

L-HSBC m'għandux problema u qiegħed Malta.

Mela din mhijiex marbuta mal-pajjiż, imma ma' natura oħra li l-BOV, lil dawk il-banek li kienu jagħtu servizz lilu, bħad-Deutsche Bank, l-ING, eċċ, huma stess kienu taħt pressjoni fuq il-ħasil tal-flus u fuq riskji għoljin, u kien hemm pressjoni kbira biex jagħmlu xi ħaġa ħalli jwaqqgħu r-riskju kemm jista' jkun malajr.

Issa, waħda mill-iktar exposures ta' riskju huwa l-correspondent bank.

Din bħal tal-virus.

Għalfejn qed nagħmlu l-lockdown?

Għax ir-riskju qed jogħla.

Mela inti ma tmurx f'dak ir-ristorant, ma tmurx f'dak il-gym, ma toħroġx, eċċ., kontra r-rieda tiegħek.

Il-banek, biex iwaqqgħu r-riskju tagħhom, il-lockdown tagħhom hi li jagħlqu l-correspondent banking.

Jien tkellimt magħhom sa New York, Citibank u oħrajn, u kellna diskussjonijiet fit-tul mal-Ministru tal-Olanda.

Jiġifieri ħdimna, għadna naħdmu u se nibqgħu naħdmu.

Dawn jgħidulek li r-return minn Malta tant hija baxxa li it's not worth it.

Jiġifieri meta tara r-risk exposure kif qed jarak ir-regolatur internazzjonali u l-ftit ewro li se tiggwadanja billi tgħaddi dan is-servizz lill-BOV, it's not worth it.

Jiġifieri naqblu li għandna problema u rridu niffaċċjawha.

Hemm metodi bħas-Swift u nistgħu ngħinu bl-intervent tal-Bank Ċentrali biex intaffu l-problema, imma mhux insolvuha.

Kien hemm banek li bdew jersqu lejna.

Meta d-Deutsche Bank telaq, kien hemm banek kbar li qalulna li kienu interessati jekk ngħidu lilhom biss.

Aħna bdejna d-diskussjonijiet ma' banek ewlenin, anke Amerikani, li għadhom għaddejjin.

Il-Bank Ċentrali għarrafni li kellna preżentazzjoni ftit xhur ilu.

Ma ninsewx li l-Ministru għall-Finanzi u l-Bank Ċentrali, fejn jidħlu dawn is-suġġetti, jaħdmu flimkien u nispera li nkomplu naħdmu flimkien.

Dan jinvolvi ħafna xogħol, bħal preparazzjonijiet, preżentazzjonjiet u kuntatti tajbin.

Xi ħaġa li Malta ma tantx rawmet hi li jkollna kumpaniji legali li jgħinu lill-pajjiż fl-Amerika.

Naf li pajjiżi bħall-Greċja u Ċipru għandhom, u aħna għandu jkollna wkoll għax huma jkunu jafu eżatt huma x'inhuma l-kwestjonijiet on the ground li kultant tarahom jisfumaw fix-xejn u jsolvuhomlok.

Naqbel mal-Onor.

Mifsud Bonnici li l-correspondent banking hija xi ħaġa li bħala Gvernatur se neħodha bis-serjetà.

Se nkompli fejn ħallejt bħala Ministru, u se naħdem mal-Ministru għall-Finanzi preżenti.

Il-COVID-19 qed iżżommna, għax kieku m'hawnx il-COVID-19 kont nitla' Washington iktar minn darba biex nagħmlu l-kuntatti.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Se rressaqlek punt ieħor li qiegħed jinkwieta lin-nies fis-settur tan-negozju hemm barra.

Ittieħdet id-deċiżjoni li mill-aspett ekonomiku ikun hemm moratorju fuq il-pagamenti tad-debiti u fl-istess ħin il-bank jibqa' jipprovdi self ta' flus.

Hemm barra hemm min fl-ekonomija qed jargumenta li din tista' tkun formula li għada pitgħada tħabbatna ferm iktar biex inkunu nistgħu nġibu lura s-sitwazzjoni tagħna f'kontroll, fis-sens li se nkunu qegħdin inżidu d-debiti li għada pitgħada għandna r-riskju li ma nkunux qegħdin f'pożizzjoni li nħarsu lura.

Xtaqt l-opinjoni tiegħek.

Jien nifhem li l-kwestjoni tal-correspondent banking u din il-kwestjoni jimxu dejjem fid-dell ta' dak li semmejt inti ġustament bħala l-avvelenar tas-sitwazzjoni.

Jiġifieri ma nistgħux nestrapolaw u ngħidu li qegħdin fis-sitwazzjoni tal-Ġnien tal-Eden u mill-Ġnien tal-Eden qed naraw din is-sitwazzjoni.

Din il-biża' li hawn li qed nakkumulaw u f'xi mument f'Marzu jew f'April li ġej se jkollna muntanja ta' debiti, kif taraha mill-aspett tiegħek?

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi, Onor. Mifsud Bonnici.

Prof. Edward Scicluna.

EDWARD SCICLUNA: Il-likwidità hija suġġett importanti ħafna.

Hemm familji li għandhom self fuq id-djar tagħhom, kif ukoll negozji, ristoranti u barijiet.

L-ispejjeż qegħdin hemmhekk u għandhom id-djun.

Tagħtihom kemm tagħtihom flus, l-outstanding dues tagħhom għadhom hemm.

Allura l-unika mezz biex tagħtihom nifs huwa li tagħmel qisu rescheduling tad-dejn.

Dak il-moratorju aħna tajnih għal sitt xhur.

Ma ninsewx li din hija state aid li kellna bżonn inġibu l-permess għaliha, li ngħata mill-Kummissjoni Ewropea u mill-Bank Ċentrali Ewropew, u fil-fatt tajnieha.

Meta rajna li għandna l-permess li nestenduha, estendejnieha għal sena, u issa reġgħet qed titwal għax l-affarijiet għadhom m'għaddewx.

Ma nistgħux ngħidu li issa kollox sew, għax xejn mhu sew, u allura se tiġi estiża għal sitt xhur oħra mill-Bank Ċentrali, li se jinforma lill-banek.

Hemm min kien mill-bidu nett u hemm min daħal fin-nofs u se jingħata tliet xhur oħra biex jiġu disa' xhur.

Qed nitkellmu li se jkunu jistgħu japplikaw sa nofs Ġunju.

Tinsiex li qabel kienet li seta' jġedded biss min diġà applika, imma hemm min hu ġdid u qed jiffaċċja l-problema issa, u dawn se jingħataw sitt xhur biex japplikaw.

Hemm dik li jgħidulha moral hazard, fejn wieħed jgħid: Jekk inti qed issellef, qed iddejnu iżjed, biex imbagħad, meta jgħaddi ż-żmien, dan se jkollu muntanja ta' flus li jrid iħallas.

Inti ma tistax tgħid li biex inti tippreveni li dik il-ħaġa ma ssirx, ma tagħtihx flus.

Għalhekk il-banek kultant narawhom daqsxejn diffiċli, għax huma jkunu qegħdin jittestjaw din il-ħaġa fejn inti tkun qlajt daqqa, u jekk jgħidulek biex tagħlaq ir-ristorant tkun qlajt daqqa sewwa, imma jekk kont ta' ċerti riżorsi, kellek il-kapaċità u kellek il-klijenti, huma jaħsbu li malli tgħaddi din il-pandemija bil-mod il-mod se terġa' toħroġ minnha u tkun tista' tħallas.

Kumbinazzjoni llum kont qed naqra intervista ta' Philip dwar dawn.

Hemm min qala' daqqa li tista' tkun kbira għalih.

Il-banek iridu jiddistingwu.

Aħna kultant ngħidu kemm huma iebsin u nistaqsu kif bil-garanzija kollha tal-Gvern xorta ma tawniex self.

Wieħed irid juri collateral.

Trid toqgħod attent li qed jissellef għax veru għandu bżonn u mhux għax qiegħed ikun ottimist iż-żejjed u mbagħad ma jkunx kapaċi jħallas, għax inkella jfalli.

Din il-linja rqieqa u delikata trid tħalliha f'idejn il-banek biex jiddeċiedu l-każ on a case-by-case basis.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jien qiegħed nesprimi din il-ħaġa għax barra minn dan għandna l-baġit Ewropew u, jekk smajt tajjeb id-diskors ta' Draghi fis-sajf, hu qal li d-debiti li qed isiru issa jridu jitħallsu mill-ġenerazzjonijiet futuri.

Allura jien qed irressaqlek dan għax ċertament li, waqt iż-żmien li wieħed ikun Gvernatur tal-Bank Ċentrali, irid jagħmel ftit politika fuqha din u irid jagħmel bilanċ fl-affarijiet.

Allura wieħed jippretendi li bħala Gvernatur Ġenerali li kont fin-naħa tal-Gvern u issa dieħel fin-naħa ta' Gvernatur Ġenerali, tkun iktar vokali fuq diversi affarijiet marbuta mal-mod kif wieħed imexxi l-affarijiet tal-Istat sew.

Hemm dawn id-diċituri ta' governanza tajba, ta' infiq pubbliku b'mod responsabbli u ta' konsolidazzjoni fiskali, allura ma narax kwestjonijiet ta' inflazzjoni, imma jekk wieħed jaqra, bħalissa hemm dibattitu serju għaddej dwar din il-ħaġa.

Din il-pożizzjoni tiegħek issa titlob li jkun hemm ferm iktar mhux biss inbieħ, imma li wieħed jigdem ukoll biex ma nitilfux ir-riedni ta' dak kollu li għandna bħalissa fil-pajjiż.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi, Onor. Mifsud Bonnici.

Prof. Edward Scicluna.

EDWARD SCICLUNA: Kelli kappell ieħor meta kont fil-Bank Ċentrali u fl-MFSA.

Hemmhekk il-politika tħalliha warajk.

Trid tkun tekniku biex tasal.

Fil-politika trid tara li kulħadd ikun qiegħed jiġbed ħabel wieħed, għax hawn qed nitkellmu bis-serjetà fuq in-negozji ż-żgħar tagħna u fuq il-familji.

Mingħajr ħafna paroli, il-Bank Ċentrali jrid jagħmel daqskemm isir fil-Ministeru tal-Finanzi.

Il-Ministeru għandu vantaġġ politiku u jista' jitkellem, filwaqt li l-Bank Ċentrali jrid ikun iktar kawt u joqgħod attent xi jgħid: però nassigurakom li daqskemm ikun qed jaħdem fuq in-naħa fiskali, ikun qed jaħdem fuq in-naħa monetarja li ma tantx tidher, imma hi tħoll u torbot in-negozji u l-familji.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi, Prof. Scicluna.

L-Onor.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Se nagħmillek mistoqsija ta' kurżità.

Inti għidt li tkellimt mal-Prim Ministru u staqsiek kemm-il darba jekk kellekx l-intenzjoni li terġa' tikkontesta l-elezzjoni ġenerali u inti għidtlu li ma kellekx l-intenzjoni.

Din id-diskussjoni saret qabel ma ġie ppreżentat il-Baġit jew wara?

Qed nistaqsi għall-kurżità tiegħi.

EDWARD SCICLUNA: Saret qabel il-Baġit.

Bħalissa m'għandix il-kalendarju quddiemi, imma se nkun ċar li xejn ma kien żgur.

Meta bdew jgħidu ħafna għajdut, jien għidt li dak il-ħin ma kellix affarijiet ċari dwar x'se nagħmel u ma nagħmilx.

Dik mhi faċli xejn u wieħed irid jiddeċiedi fl-interess ta' kollox.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KRISTY DEBONO: Prof. Scicluna, se nagħmel żewġ mistoqsijiet, waħda ta' natura politika u t-tieni waħda ta' natura teknika.

Il-kompetenza tiegħek, l-esperjenza, l-akkademja, il-background akkademiku tiegħek, ir-reputazzjoni li dejjem kellek speċjalment qabel ma dħalt fix-xena politika, hija second to none.

Jekk nara s-CV tiegħek, ngħid li żgur inti l-persuna ideali għal din il-kariga.

L-esperjenza tiegħek meta mexxejt l-MFSA, l-MCESD u oħrajn, jikkonvinċuni biex nibqa' konsistenti ma' din il-line of thought.

Anke meta kont smajt li se tiġi appuntat – dak iż-żmien kienet expected – Ministru għall-Finanzi, jien, bħal ħafna oħrajn, b'mod apolitiku għall-aħħar, kont għidt għal darb'oħra li inti l-persuna ideali.

Però, under your watch kien hemm istanzi fejn iddiżappuntajtni għax tant emmint fik – qed inkun onesta miegħek – fosthom b'mod dirett f'dak li jaqa' taħt is-settur tiegħek, il-mod kif banek ewlenin, b'mod partikolari bank ewlieni, falla l-proċeduri ta' kontra l-ħasil tal-flus.

Hemm ukoll il-mod kif ġiet kompletament mishandled is-saga tas-Satabank u fl-FIAU għamilna xhur twal, jekk mhux iktar minn sena, mingħajr id-direttur maniġerjali bħala suċċessur ta' Manfred Galdes.

Jien niftakar kif inti kont tmexxi l-MFSA, allura naf fiex temmen u kif kont tmexxi kieku kont kompletament indipendenti f'dak li ġara fl-aħħar snin u fl-aħħar xhur.

Kien hemm ċerti kontroversji li l-MFSA żgur ma kienx jixirqilha, bħall-golden handshake u aħbarijiet iktar riċenti.

Il-mistoqsija hija naturali.

Meta nara s-CV tiegħek, on paper qed nara mod, però kif nista' nikkonvinċi ruħi jien u kull min verament għandu għal qalbu dan is-settur, li inti bħala Gvernatur tal-Bank Ċentrali, wara li issa rajna ż-żewġt ikpiepel tiegħek, verament se tkun leali lejn il-politika monetarja, lejn il-politika fiskali u lejn l-istituzzjoni tal-Bank Ċentrali, milli jkollok ċerti istanzi where you have to turn a blind eye jew inkella l-better judgement tiegħek titfgħu ftit għall-ġenb biex taġevola lil xi ħadd jew għal raġunijiet ulterjuri?

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

EDWARD SCICLUNA: Ir-risposta tiegħi hija li persuna ħalq wieħed għandha, jiġifieri ma tistax tgħid ħaġa b'mod, imbagħad titkellem mod ieħor.

Irridu nirrispettaw l-indipendenza ta' istituzzjonijiet bħall-MFSA, l-FIAU, il-Bank Ċentrali ta' Malta u istituzzjonijiet oħrajn li bil-liġi għandhom l-awtonomija tagħhom, għandhom responsabilità f'idejn iċ-Chairperson u f'idejn il-bord tagħhom li se jkollu jġorr dik ir-responsabilità kollha.

Waħda mill-ikbar problemi li kellna mal-IMF kienet li l-MFSA se tkun kompletament indipendenti.

Il-fatt li nivvotawlha baġit, huma kienu qed jarawha li qed jiddependu fuqna; imbagħad sibna s-sistema li jekk ikun cost recovery u nqabbluha b'mod li tgħin fil-piż, ma tkunx qed tindaħal.

Meta kont l-MFSA, qabel l-elezzjoni niftakar lill-Prim Ministru jgħid li kien se jiġi jagħmel żjara, u jien għidtlu li kienet too close, imbagħad ma saritx.

Jiġifieri l-indipendenza tal-istituzzjonijiet, jekk verament nemmnu fiha, irridu nemmnu fiha.

Lill-FIAU u lill-MFSA qatt ma ndħaltilhom lil min jimpjegaw jew lil min ikeċċu.

Kemm qalu fuq l-FIAU li jien keċċejt żewġ persuni!

Lanqas biss kont naf min huma.

Ilbieraħ l-istess kienu qed jgħidu li huma dawk it-tnejn li ġiet leaked l-informazzjoni minnhom.

Tajjeb, jiġifieri issa qed jgħidu li min ġiet leaked l-informazzjoni minnu – jekk huwa veru, għax jien ma nemminx.

Staqsu lix-xhieda jew isimgħu x-xhieda tas-Sur Galdes, meta l-FIAU qalulu: Min żammhom ir-riżorżi?

Imbagħad semma affarijiet oħra.

Meta kellu pressjoni miż-żewġ naħat u kien żmien diffiċli, dejjem għamiltlu l-kuraġġ.

Staqsuh, m'għandix problema.

Erġgħu staqsuh.

Meta kellu bżonn ir-riżorsi, dejjem tajtu.

Mhux immultiplikajthom u ttriplikajthom, imma kkwadruplikajthom ir-riżorsi li kellhom l-FIAU.

Meta rajna li hemm bżonn isir National Risk Assessment (NRA), tiftakru x'qalulkom l-FIAU fl-2012?

Kif tista' tkun taf x'inhuma r-riskji fil-pajjiż jekk lanqas biss sar l-NRA?

Iva, ġie jiswina l-flus.

Konna qabbadna lid-ditta Oliver Wyman, li huma ta' fama internazzjonali, biex jiġu jagħmlulna l-NRA.

Staqsi lill-MFSA min kien jagħtihom il-pariri fuq Satabank, minkejja li ma kenux taħti.

Kienu pariri diffiċilissimi fil-każ ta' Satabank.

Issa, bil-mod il-mod qed naraw l-eżitu tagħha.

Din li under your watch u mhux under your watch.

Jekk tindaħal jgħidulek għax indħalt, u jekk tirrispetta l-indipendenza tagħhom, jgħidulek li under your watch ġara hekk.

Kien ikollna ħafna laqgħat, imma b'mod ġeneriku, b'ħafna nies preżenti u ma kienx isir indħil fid-deċiżjonijiet tagħhom.

Ġibna l-esperti li kellhom bżonn biex jagħtuhom il-pariri.

Kif diġà għidt fir-risposti tiegħi, staqsu lin-nies li kelli x'naqsam magħhom fl-MFSA u l-Bank Ċentrali u araw it-track record tal-ġudizzju tiegħi.

KAROL AQUILINA: Inti qiegħed hawn u mhux l-MFSA.

EDWARD SCICLUNA: Anke fil-Ministeru kont nimxi b'mod korrett, imma li tmur u ssir Chairperson tal-MFSA u tibda tordna 'l hemm u 'l hawn, mhuwiex il-mod kif għandhom isiru l-affarijiet.

Jien, bl-iktar mod qawwi, nirrifjuta li jiġu jgħiduli li dik saret under my watch.

Saret under everybody's watch, imma għandek l-istituzzjonijiet.

X'tagħmel?

Toqgħod twaqqaf bord ta' diretturi biex imbagħad toqgħod tindaħlilhom x'jagħmlu jew ma jagħmlux lill-MFSA jew lill-FIAU?

Staqsihom qattx indħalt liż-żewġ diretturi mqar fuq persuna waħda li kienu jimpjegaw jew jitterminaw.

Lanqas biss kont naf min huma.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KRISTY DEBONO: Ovvjament, qed nirreferi skont il-politika ta' meta jkollok ċerti awtoritatjiet li jaqgħu direttament taħtek.

Se ngħaddi għall-mistoqsija li jmiss.

Once again, id-direzzjoni politika bħala policy tal-Gvern hija ċara – kif kien Gvern preċedenti – li se nkomplu nibnu fuq l-ekonomija diġitali.

Però, parallel to it qed naraw ukoll li speċjalment minħabba r-riċessjoni tal-2008, kif semmejt inti, il-banek issa ħadu a much more cautious approach.

Qegħdin f'sitwazzjoni li semmejtha kemm-il darba, li t-tranżazzjonijiet tal-gaming prattikament l-ebda bank ma jrid joffrihom.

Il-banek qed jieħdu approċċ li m'għadhomx daqshekk flessibbli.

Mifsud Bonnici, hemm ukoll il-kwestjoni tal-correspondent banking.

Kif nistgħu nkomplu nħarsu lejn l-opportunitajiet tal-FinTech sabiex inkomplu nkabbru s-settur tal-gaming?

Smajna wkoll lill-Ministru l-ġdid Clyde Caruana, però konna qegħdin nibnu fuq l-assi virtwali u setturi oħrajn li żgur iridu pjattaforma bankarja li tkun ħafna iktar flessibbli minn tagħna.

Prof. Scicluna, tista' tgħid jekk taqbilx ma' din id-direzzjoni?

U jekk iva, x'qed tara biex iż-żewġ direzzjonijiet jiġu iktar intersected biex il-pjattaforma bankarja tagħna tkun flessibbli biżżejjed, mingħajr ma twaqqa' l-approċċ kawt li qed tieħu, biex verament nibqgħu koperattivi anke f'dan is-settur?

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

Il-Prof.

EDWARD SCICLUNA: Din il-kwestjoni kienet ukoll fl-MFSA qabel iż-żmien diġitali, meta saret il-bidla minn MFSC għal MFSA.

Irid ikun hemm sinerġiji bejn min qed jippromwovi u jwiegħed kollox, u min ikun regolatur imbagħad jiddeċiedi hu.

Jekk ma jkunx hemm sinerġiji u understanding bejn l-FIAU, l-MFSA, il-Bank Ċentrali u l-Gaming Authority, irridu naraw meta jsiru r-risk assessments.

Ir-riskji qegħdin kullimkien, imma hemm ċerti riskji li wieħed, wara li jikkalkulahom, ikun jista' jidħol għalihom u jimmaniġġjahom, u hemm riskji fejn tgħid li trid toqgħod 'il bogħod minnhom.

Huwa importanti li dawn l-istituzzjonijiet u anke l-Gvern jarawhom b'mod ħolistiku.

Ma jistax ikollok lil xi ħadd li qed ibigħ 'l hemm u 'l hawn, imbagħad ikollok ir-regolatur li ma jkunx għadu konvint minnha għax jaraha bħala high risk.

Irid ikun hemm iktar diskussjonijiet biex naraw our way forward.

Fuq kollox, kollox huwa riskjuż, kemm meta morna għas-servizzi finanzjarji u anke meta morna għall-iGaming.

Mela l-iGaming mhuwiex riskjuż?

Biex ngħidu hekk, missejna l-kallu ta' kull gvern Ewropew li għalih il-gambling u l-lotteriji huma xi ħaġa fiskali.

Qabel kien jintaxxa b'mod obbligatorju, imbagħad b'mod volontarju billi jbiegħlek il-biljetti b'monopolju li ħadd ma jista' jeħodulu.

Il-gaming issa sfaxxa, allura kellek reżistenza li għadha teżisti sal-lum minn gvernijiet li ma jistgħux għaliha li jkun hemm il-libertà li nemmnu fiha fl-Unjoni Ewropea li kulħadd jista' jikkompeti jekk huwa b'saħħtu.

Din kienet riskjuża u għadha riskjuża sal-lum; però kellna settur dejjem avvanzat, jirriforma u jirristruttura and is always ahead of the threats li jkun hemm minn dawn il-gvernijiet.

Il-Ministru tal-Finanzi tal-Iżvezja, Magdalena Andersson, kemm-il darba kienet tgħidli li hawnhekk għandna erba' industriji kbar.

Dawn ir-riskji qegħdin kullimkien.

L-importanti li tagħrafhom, tkejjilhom, tistmahom u timmaniġġjahom.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KRISTY DEBONO: Bħalissa żgur li s-settur bankarju qiegħed fl-iktar żminijiet ta' sfida, bħalma huma l-business models li qed jieħdu ż-żewġ banek ewlenin, l-HSBC u l-BOV.

Xi ħaġa li ilna nisimgħu dwarha hi li l-barranin li qed jiġu impjegati Malta qed jgħaddu mill-proċess kollu sakemm iġibu l-working permit, imbagħad isibu ostaklu biex jiftħu kont bankarju.

L-HSBC qed jagħlaq il-fergħat tiegħu b'mod permanenti u qed ibatu l-klijenti l-iktar vulnerabbli, fosthom l-anzjani, li l-fergħa li kien hemm viċin tagħhom f'daqqa waħda għalqet b'mod permanenti.

Biex tieħu loan l-istess.

Jien naħseb li bħalissa qegħdin nitilfu ħafna mill-kompetittività bankarja.

Jien dejjem ngħid li s-supply saret iċken mid-demand, jiġifieri għandna bżonn iktar servizzi bankarji.

Filwaqt li bla dubju naqbel miegħek li jrid ikun hemm approċċ kawt u risk assessment, naħseb li bħalissa għandna bżonn overhaul fis-settur bankarju biex għall-inqas nibqgħu surviving f'dan is-settur.

Kemm tara li huwa urġenti u kemm taqbel li għandu jkollna iktar servizzi bankarji?

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

EDWARD SCICLUNA: Hawnhekk ukoll, ma tistax titkellem mod imbagħad titkellem mod ieħor, bħalma meta tkellimt fuq l-indipendenza, imbagħad meta ma jaqbillekx titkellem fuq naħa oħra.

Dan bħal meta nitkellmu fuq Pilatus Bank u fuq il-ħasil tal-flus, u nitkażaw li dak għamel hekk u l-FIAU ma ħadux passi u faqqgħu l-multi fuq il-Pilatus Bank meta għamlulu żjara u raw li l-proċeduri mhumiex in place, u nitkażaw li l-EBA (European Banking Authority) qabdet lil Malta bħala l-ewwel darba li kisret it-trattat eċċ, eċċ. Meta mbagħad tħares lejn in-naħa l-oħra tal-munita, wara li żżid ir-regolamenti, tagħmilhom aktar ħarxin u żżid il-proċeduri u l-pressjoni fuq il-BOV u fuq il-banek kollha, issa li bdew jiċċaqilqu u jimxu fuq dawn il-pressjonijiet, f'daqqa waħda qed nitkażaw u ngħidu li lill-Ambaxxatur Taljan qalgħulu fwiedu biex jiftaħ kont hawn Malta.

Aħseb u ara lin-nies li jiġu jaħdmu hawn!

U dik il-pressjoni kollha, ir-regolamenti, ir-riskju, eċċ, grazzi għal min, fejn jekk il-bank ma jaħdimx hekk, se jaqlagħha fuq rasu hu?

L-istess l-avukati.

Tgħidx kemm konna ngħidu fuq il-Moneyval.

Issa għamilnieha l-Moneyval, l-aħħar kaxxa li kellna niċċekkjaw.

U għar-raba' direttiva kontra l-ħasil tal-flus, tafu min kienu?

L-estate agents u l-avukati.

Għax min kien qiegħed jinnegozja ma setax isib ftehim dwar x'tip ta' regolamenti jaċċettaw il-Moneyval u l-esperti tagħhom.

Issa qed naraw li huma onerużi.

L-avukati jgħiduli: Kif sirna!

Trid toqgħod tirreġistra!

Ma jien qed ngħid xejn, imma biex nagħti eżempju, altru taraha minn naħa u tibda tgħid li hemm bżonn iktar regolamenti, u altru tkun int li qed tiġi regolat.

Il-corporate service providers qed jistaqsu min ġab lil Pilatus Bank, lil Vitals u lil ma nafx min.

M'iniex ngħidlek li huma kienu the brain, jew li kienu behind them, imma kienu facilitators u oħrajn fejn kien hemm il-ħasil tal-flus internazzjonali.

Kellna tant avukati mdaħħlin.

Issa hemm regolamenti iebsin fuq il-corporate service providers, li hija diffiċli għalihom li minn naħa jridu jkunu ġentili mal-klijent tagħhom, però jekk ixommu xi ħaġa jridu jsaffru s-suffara, which is quite demanding li titlobha minn professjonist fuq il-klijenti tiegħu, għax mhuwiex outsider imma insider.

Dawk huma r-regolamenti.

Jien qed nieħu gost nara li dawn ir-regolamenti qed isarrfu biex negozju jsibiha diffiċli li jiftaħ kont jew biex jagħmel tranżazzjoni?

Minn naħa tgħid kemm aħna laxki, kif qed jgħidulna, imma if we go the whole hog, inwaqqfu l-ekonomija u tistaġna ruħha.

KAROL AQUILINA: Prof., id-domanda tal-Onor.

Id-domanda kienet li kellek sitwazzjonijiet li kienu serji u kienu għad-deher ta' kulħadd.

Jiġifieri l-istejjer dwar Pilatus Bank, dwar Satabank u oħrajn kienu fid-dominju pubbliku.

Allura l-mistoqsija tal-Onor.

Deboni hi: Mhux aħjar kieku l-Gvern qabad il-barri minn qrunu u qal li dawn huma każijiet serji u mbotta lill-istituzzjonijiet ta' pajjiżna biex jaħdmu b'mod indipendenti u jieħdu azzjoni f'waqtha u konkreta dwarhom, biex is-sitwazzjoni ma tippreċipitax?

GLENN BEDINGFIELD: Bir-rispett kollu lejk, mhux hekk kienet id-domanda, imma kienet fuq id-diffikultajiet tal-kontijiet li … (Interruzzjonijiet)

KAROL AQUILINA: Appuntu għalhekk.

Allura rrid nistaqsik: Ma jidhirlekx li fl-aħħar seba' snin kien hemm żmien meta l-kwestjoni tal-ħasil tal-flus ittieħdet daqsxejn alla leggera u kien biss meta l-affarijiet bdew jikkrollaw li attwalment kien hemm imbuttatura biex l-affarijiet isiru kif suppost?

Kif qed tgħid inti, jien favur li jkun hemm regolamentazzjoni tajba kullimkien; però, meta jkun hemm il-każijiet ċelebri, ma tistax tinjorahom, imbagħad tmur għal affarijiet li huma ħafna u ħafna inqas serji.

Dak li qed nipprova ngħid.

EDWARD SCICLUNA: Ma naqbilx miegħek, fis-sens li għalkemm wieħed isemmi Pilatus Bank, Vitals Global Healtcare, eċċ, qisu li qed jaqla' l-pajjiż hu minħabba dawk it-tnejn jew tlieta.

Meta inti għamilt ir-risk assessment u t-test tal- Moneyval, irrealizzajt li kellna nuqqasijiet, u nuqqasijiet kbar.

Pereżempju, il-corporate service providers ma kenux regolati, l-avukati ma kenux regolati u tibqa' sejjer hekk.

L-NGOs li jmorru jagħmlu l-missjoni tgħidx kemm nemmnu fihom u nagħtuhom flus, imma qatt ma tiġina f'moħħna li possibilment se jiġu użati – mhux qed ngħidlek li kollha jew fil-maġġoranza tagħhom, imma hemm każijiet – minn terroristi, li jagħtu donazzjoni – mhux qed ngħid għall-Maltin, għax jistgħu jkunu internazzjonali – imbagħad jaraw kif jassiguraw il-flus.

Jiġifieri ħadd mhu meħlus mill-Moneyval, la l-NGOs, la l-estate agents u lanqas il-corporate service providers.

Trid tara sew u mhux toqgħod tgħid li dak ġara minħabba Vitals u Pilatus.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

Onor. Glenn Bedingfield, tista' tagħmel il-mistoqsijiet tiegħek.

GLENN BEDINGFIELD: Għandi żewġ mistoqsijiet.

Hawn għandna wieħed mill-aqwa mħuħ ekonomiċi fil-pajjiż u meta dan il-kumitat japprova n-nomina, se jkun qed jidħol fil-kariga tiegħu ta' Gvernatur tal-Bank Ċentrali.

Nixtieq tbassir ekonomiku għas-sena 2021 min-naħa tiegħek u tbassir ekonomiku post COVID-19.

Nixtieq nagħmel domanda separata rigward il-fatt li jidher li jista' ma jkunx hemm qbil bejn l-Ingilterra u l-Unjoni Ewropea.

X'jista' jkun l-impatt ekonomiku fuq Malta u xi rridu nagħmlu biex dan l-impatt ikun cushioned?

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

EDWARD SCICLUNA: It-tbassir għal pajjiżna hu tajjeb iktar minn ta' ħaddieħor, mhux għax aħna tajbin f'kollox jew inkella għax il-qaddisin jitolbu għalina.

Aħna dħalna f'din il-kriżi b'saħħitna, anzi konna minn ta' quddiem.

Din is-saħħa ssarrfet f'tip ta' investiment u attività ekonomika ma' Malta u Għawdex kollu b'rata b' saħħitha enormi qabel Marzu 2020.

Aħna b'saħħitna wkoll b'mod fiskali għax, kontrarju għal Franza, l-Italja, l-Ingilterra u pajjiżi oħra li d-djun tagħhom issa qabżu l-100% u għandhom problemi kbar, aħna kellna dak l-ispazju li dejjem konna nipprovaw nispjegaw, li però qatt ma rnexxielna nsarrfuh u nifhmuh, li meta twaqqa' d-dejn għal 43%, għandek nifs mhux ħażin.

Għandek żewġ ċilindri u mhux ċilindru wieħed ta' ossiġnu biex togħdos.

Allura għandek nifs ikbar.

Dan it-tbassir pożittiv għall-2021 huwa kredibbli għax huwa minnu li aħna, b'mod fiskali, għandna n-nifs.

Kellna attività ekonomika li ħallejnieha b'saħħitha.

Issa kellna t-traġedja li qed jagħlqu, ħaġa li jkollok tagħmilha, imma nistennew ftit ieħor sakemm jgħaddi kollox, imbagħad nisperaw li noħorġu minnha aħjar minn ħaddieħor għal dawk iż-żewġ raġunijiet ġustifikati.

Fuq il-każ ta' Brexit, aħna għandna a double-sided issue.

Bħala Ewropej hija telfa, għax l-Ingilterra kienet b'saħħitha fis-servizzi finanzjarji, fil-clearing houses u f'ħafna aspetti.

Kollu ċajt, meta taqta' se titlef.

L-Ewropej se nitilfu u l-Ingilterra se titlef iżjed, imma dik mhijiex kwestjoni.

Dawk li huma relazzjonijiet tajbin li ma bnejnihomx ilbieraħ imma ilhom ġejjin, żgur li għandna dak il-vantaġġ li pajjiż li baqa' fl-Unjoni Ewropea, jitkellem bl-Ingliż, jifhem lill-Inġliżi, m'għandniex għalfejn noqgħodu nfissru li se jkollna ċerti vantaġġi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi għat-tweġiba tiegħek.

CLAYTON BARTOLO: Profs, x'kienet is-sitwazzjoni finanzjarja ta' pajjiżna meta ġejt maħtur Ministru għall-Finanzi?

X'kienu l-ewwel sfidi li kellek tegħleb bħala Ministru għall-Finanzi ta' Gvern li kien qed jieħu over minn amministrazzjoni preċedenti prattikament wara 25 sena?

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

EDWARD SCICLUNA: Din hija importanti, għax tapplika ħafna għall-pożizzjoni li se nieħu.

Meta niltaqa' man-nies – u din mhijiex kwestjoni ta' opinjoni politika – kienu jgħiduli li għandhom moħħhom mistrieħ li jien qiegħed hemm.

Dan kien kumpliment kbir għalija, però dan issarraf billi dejjem qbadna l-barri minn qrunu meta konna f'dawk iż-żewġ proċeduri koroh ħafna.

Tlett ijiem ilu ħarġet fil-pubbliku d-dashboard macro tagħna blown-up bil-Very Goods.

Meta jkollok ċertifikat mimli Very Goods, tieħu gost bħat-tfal li jkollok riżultat tajjeb, imma jien qed ngħid għal pajjiżi.

Minn riżultat b'ħafna crosses u bozoz ħomor, qlibniehom ħodor u sal-lum għadhom bil-Very Goods.

Dan tistgħu tarawh għax il-Kummissjoni Ewropea ppubblikatu xi jiem ilu.

Qbadna l-barri minn qrunu u morna niddiskutu fuq livell bilaterali.

Kellimna lil Olli Rehn u għednielu jagħtina daqqa, għax niftakar xi ġralu l-Ministru ta' qabli meta qalulu li jrid jaqta' mill-overtime u mill-welfare, mentri jekk tkun kapaċi titkellem u tikkonvinċi, hemmhekk tagħmel differenza.

Jagħmel tajjeb li ċerti nies f'pożizzjonijiet għoljin fil-Kunsill tal-Governanza jifirħuli u jagħmluni welcome.

Qed nistenna li m'għandix għalfejn noqgħod infisser, għax hemm numru kbir ta' nies fil-Kunsill li jien nafhom b'mod personali li jafu x'inhi l-kredibilità.

Irrid ngħin lill-pajjiżi l-oħra, ħalli meta l-affarijiet ikunu mgħawġin f'pajjiżi, inkun nista' nfissirhom b'mod kemm jista' jkun oġġettiv, speċjalment meta jsiru biex jagħmlu l-ħsara, kemm fejn tidħol it-taxxa, imma anke fuq affarijiet oħra li qed isiru f'pajjiżi agħar minna – qed narawhom ukoll fl-Amerika – li jeħduha within their stride.

M'iniex ngħid li mhuma xejn, għax huma serji, imma għalfejn f'pajjiżna għandhom jidhru li huma ħames darbiet jew għaxar darbiet aktar, meta fil-fatt ma jkunux?

Irid ikollok relazzjoni tajba ma' dawn il-pajjiżi.

Jien użajtha bħala Ministru biex bnejt rapport tajjeb ħafna mar-rating agencies.

Ir-rating agencies huma tad-demm u l-laħam.

Meta dħalt fil-Ministeru, in-nies t'hemm kienu qaluli li l-Ministru ma jmurx jiltaqa' magħhom.

Jiġifieri l-Ministru ta' qabli ma kienx jiltaqa' magħhom.

Biex tkunu tafu, ma kienx imur Washington għal-laqgħa tal-IMF.

Tagħmel differenza li tmur hemmhekk, jarawk u toqgħod titħaddet magħhom.

Mit-8.00 a.m. sat-8.00 p.m. ikollok laqgħat back to back ma' dak il-bank, ma' dik ir-rating agency, eċċ. Dak huwa l-mod kif iġġib il-kredibilità u x-xogħol.

Turihom l-iżbalji u d-dgħufijiet tiegħek u fejn inti u m'intix, u tgħidilhom li se timxi 'l quddiem, imbagħad tiġi s-sena ta' wara u turihom fejn wasalt.

B'hekk tagħmlilhom il-kuraġġ.

Ir-ratings mir-rating agencies għolew u mhux waqgħu.

Għalhekk il-mission f'artiklu 4 tal-IMF għamlulna dawk ir-rapporti sbieħ, għar-raġuni li jkollok il-profil u l-mod kif tkun kredibbli u timxi 'l quddiem.

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Prof. Scicluna, il-Ministru li kien jokkupa s-siġġu qablek għamel ħafna xogħol ieħor fuq affarijiet oħrajn kompletament differenti.

Jiġifieri jekk ma marx għal din il-laqgħa barra minn Malta, ma jfissirx li ma kienx qed jagħmel dmiru jew li ma kienx qed jagħmel xogħol ieħor li inti sibtu għad-dispożizzjoni tiegħek.

Naħseb li inti taqbel li sibt ix-xogħol tajjeb li ħalla l-eks-Ministru Tonio Fenech fuq diversi affarijiet.

EDWARD SCICLUNA: Jien kont qed nitkellem fuq xi ħaġa li tgħin biex ikollok rapport tajjeb.

Dak li qed ngħid.

Wieħed huwa differenti mill-ieħor; però, ma ridt nitfa' l-ebda dell fuq il-Ministru ta' qabli, li ħadem fedelment għal dak li kien qed jagħmel, però dan huwa stat ta' fatt.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

CLAYTON BARTOLO: Prof. Scicluna, f'waħda mir-risposti tiegħek għamilt aċċenn għall-qalba li bdejna nagħmlu f'pajjiżna bħala Gvern mill-cash accounting system għall-accrual-based system.

Din kienet ilha s-snin tiġi mwiegħda, iżda għal xi raġuni jew oħra qatt ma twettqet.

Dak jarah ħaddieħor.

Imma aħna bħala Gvern konna kommessi li nagħmluha, u taħt it-tmexxija tiegħek bħala Ministru għall-Finanzi bdiet titwettaq.

Tista' tispjega ftit lil dan il-Kumitat xi tfisser din il-qalba u kemm kienet importanti għall-immaniġġjar serju tal-finanzi pubbliċi?

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

EDWARD SCICLUNA: Aħna nitkellmu fuq dik u l-oħra, imma ċ-checks and balances iridu jkun fis-sistema, u l-aħjar sistema hija l-international accounting standards.

Kull pajjiż jużahom, kull negozju jużahom, imma l-Gvern Malti ma jużahomx.

Il-Gvern Malti sab sistema ta' żmien il-brodu fejn jgħidulek li biex isibu l-parts tal-computer u tas-sistemi tas-software ikollhom imorru l-Indja u pajjiżi sotto-żviluppati, u issa bil-mod il-mod qegħdin nirristrutturawha.

Jiġifieri negozju żgħir ikollu s-software li huwa warranted mill-accountant, u l-Ministeri lanqas ikollhom professjonist li jkun warranted, imma din hija importanti.

Il-qalba li se naqilbu, il-Gvern l-ieħor kien jgħid li se jagħmilha, imma kien jiġi baġit wara ieħor u qatt ma saret.

Issa qiegħda fi stadju avvanzat, fis-sens li t-tender għas-software il-ġdid ilha li għalqet is-snin.

It-taħriġ beda, u issa qegħdin fi stadju fejn il-Ministeri qed jissaħħu billi jkollhom accountant professjonist ħalli jmexxi, imbagħad ikun hemm id-disaggregation.

Qabel il-Gvern kien jimxi bil-pitazz, cash in u cash out, imbagħad fl-aħħar tas-sena, minħabba l-Unjoni Ewropea, konna noqogħdu naqilbuhom on an accrual basis.

Issa dik is-sistema qed tiġi implimentata, bħalma implimentajna ħafna affarijiet oħrajn.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

CLAYTON BARTOLO: Prof. Scicluna, qabel ma ngħaddi għall-aħħar mistoqsija, nixtieq nirringrazzjak tax-xogħol li għamilt, kemm bħala Ministru għall-Finanzi u kif ukoll bħala Ministru tiegħi personali meta kont Segretarju Parlamentari fi ħdan il-Ministeru għall-Finanzi.

Nirringrazzjak minn qalbi għax-xogħol tiegħek.

Ħafna nies, id-definizzjoni tagħhom ta' ħolqien ta' ġid jew li tagħmel il-ġid għall-pajjiż forsi tkun differenti.

Hawn min jaraha mod u hawn min jaraha mod ieħor.

Fl-opinjoni tiegħek, x'kien is-sigriet biex ħloqna l-ġid bħala Gvern taħt it-tmexxija tiegħek ta' Ministru għall-Finanzi matul dawn l-aħħar seba' snin?

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

EDWARD SCICLUNA: Ħafna xogħol.

Naħseb li jekk hemm kelma waħda hija x-xogħol.

Għandek Gvern li ħadem ħafna.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

Hawn xi ħadd li għandu xi mistoqsija supplementari oħra?

M'għandniex.

Prof. Scicluna, nirringrazzjak tal-ħin tiegħek.

Nitolbok tagħmel ir-rimarki konklussivi tiegħek, jekk għandek.

EDWARD SCICLUNA: Jien kuntent li esperjenzajt din il-proċedura li jien imbottajt fil-Kabinett ma' xi wħud li kellhom esperjenza fil-Parlament Ewropew.

Hija importanti għax turi pajjiż matur, turi li l-affarijiet li wieħed jiffaċċja hawnhekk isiru bis-serjetà.

Jekk jieħux gost jew le mhijiex kwestjoni.

Dan bħal meta introduċejna l-Fiscal Stability Board.

Aħna minflok ma noqogħdu fuq ir-rating agencies biss, għandna istituzzjoni Maltija indipendenti li tagħti l-ġudizzju tagħha fuq ir-rapporti finanzjarji kollha tal-Gvern, inkluż il-Baġit.

Din hija xi ħaġa li forsi ma tantx nagħtu kasha fil-Parlament, imma bħalma nagħmlu fl-NAO, għandna nagħtu kas ukoll ix-xogħol tal-fiscal responsibility, li forsi hu daqsxejn tekniku.

Dawn huma istituzzjonijiet li juru li pajjiżna qed jiżviluppa u jimmatura.

Nisperaw li xi darba naraw Parlament li jkun full-time, imma dik hija daqsxejn aktar diffiċli.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi, Prof. Scicluna.

Nitolbok tirtira ftit mill-kamra ħalli l-Membri tal-Kumitat ikunu jistgħu jiddeċiedu dwar il-ħatra proposta tiegħek.

(Interruzzjonijiet) Prof. Scicluna, s'issa ksirt ir-record għax domt sagħtejn, imma din hija learning experience għal kulħadd.

Nirringrazzjawk talli għoġbok tiġi hawnhekk u twieġeb il-mistoqsijiet li għamilnielek.

Issa ħa mmorru off air ħalli nkunu nistgħu niddiskutu bejnietna l-proċedura li se nsegwu, imbagħad ladarba nkunu ddeċidejna, nerġgħu nittrasmettu l-proċedura li nkunu qegħdin insegwu.

Prof. Edward Scicluna ħareġ mill-Kamra tal-Kumitat.

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Membri, grazzi talli qegħdin tipparteċipaw f'dan ix-xogħol importanti tal-Parlament.

Se npoġġi l-mistoqsija fuq il-ħatra proposta tal-Onor.

Edward Scicluna bħala Gvernatur tal-Bank Ċentrali ta' Malta.

IĊ-CHAIRPERSON: Qed tintalab division.

Nitlob li din il-votazzjoni tittieħed issa stess.

Hawn qbil?

Il-Kumitat ivvota hekk:

L-Onor.

Joe Mizzi

Il-ħatra proposta għaddiet.

IĊ-CHAIRPERSON: Nitlob li Prof. Scicluna jerġa' jidħol fil-Kamra.

Prof. Edward Scicluna daħal fil-Kamra fil-Kumitat.

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Scicluna, bi pjaċir ninformak li l-ħatra proposta ta' Gvernatur tal-Bank Ċentrali ta' Malta għaddiet mill-Kumitat u, skont kif provdut fis-subartikolu 38(5) fit-Tielet Taqsima tal-Ħames Skeda tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika, il-parir tal-Kumitat, flimkien mal-Minuti tal-laqgħa, se jintbagħtu lill-Prim Ministru

EDWARD SCICLUNA: Nirringrazzjakom.

SMIGĦ FIR-RIGWARD TAN-NOMINA TA' DR ANDRÉ BORG GĦALL-ĦATRA TA' AMBAXXATUR TA' MALTA MHUX RESIDENTI GĦAL-LIBANU

IĊ-CHAIRPERSON: Fuq l-aġenda tal-lum għandna wkoll in-nomina ta' Dr André Borg għall-ħatra ta' Ambaxxatur ta' Malta mhux Residenti għal-Libanu.

Nistieden lil Dr Borg jidħol fil-Kamra.

Dr André Borg daħal fil-Kamra tal-Kumitat.

IĊ-CHAIRPERSON: Insellmulek, Dr Borg.

Nistiednek tidher quddiem dan il-Kumitat biex isirulek mistoqsijiet supplimentari skont l-artikolu 48B(4) tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika, Kap. 497.

Ninformak lil d-domandi u t-tweġibiet tiegħek se jiġu ppubblikati ai termini tal-artikolu 38(2) tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika.

Ninformak ukoll li dak kollu li se nkunu qegħdin ngħidu se jkun streamed live fuq il-website tal-Parlament u s-seduta qed tiġi trasmessa live fuq l-istazzjon u ċ-channel tal-Parlament.

Għalhekk, dak kollu li jingħad se jkun pubbliku minħabba dawn is-servizzi li noffru.

Qabel ma nsejjaħ għar-rimarki tiegħek, nixtieqek tintroduċi ruħek u tgħidilna għalfejn għandna napprovawk bħala Ambaxxatur mhux Residenti għal-Libanu.

DR ANDRÉ BORG: Nirringrazzjakom.

Kont qed insegwi s-sessjoni ta' qabel.

Dan il-Kumitat jagħmel xogħol importanti ħafna u naħseb li kien f'loku li pożizzjonijiet bħal dawn jidhru quddiem kumitat parlamentari.

Hija sistema li naqbel magħha.

Bħala informazzjoni dwari, nibda biex ngħid li jien nipprattika l-professjoni ta' avukat u naħdem fil-kamp lokali.

Naħdem l-aktar fuq l-aspett ċivili u kuntrattwali, kif ukoll fis-settur tal-avjazzjoni, li huwa settur li qed jikber ħafna f'pajjiżna, però mhux dejjem ħdimt f'Malta.

Kien hemm żmien meta ħdimt barra mill-pajjiż, fosthom fl-Italja, fi żmien il-kriżi finanzjarja bejn l-2008 u l-2010, li kien żmien diffiċli ħafna.

Illum għandna kriżi differenti, però dak iż-żmien is-sitwazzjoni xejn ma kienet feliċi, speċjalment f'pajjiż bħall-Italja fejn segwejna l-problemi li kien hemm.

Għamilt żmien naħdem il-Lussemburgu.

Kien hemm perjodu qasir meta ħdimt fil-Parlament Ewropew, imma b'mod speċjali fil-Qorti tal-Unjoni Ewropea.

Din kienet esperjenza oħra barra mill-pajjiż, f'pajjiż differenti u b'lingwa differenti, għax hemmhekk il-lingwa tagħna kienet il-Franċiż.

Din kienet sfida kemm għax tkun qed taħdem b'lingwa differenti, kif ukoll għax tkun f'ambjent multikulturali fejn għandek nies mill-Unjoni Ewropea kollha.

Din kienet esperjenza li meta ġejt lura Malta kompliet tgħinni fix-xogħol tiegħi, għax rajt perspettiva kemmxejn differenti – mhux biss dik lokali, imma internazzjonali.

L-isfidi nħobbhom.

Fil-fatt, kif semmejt, inzerta li f'kull xogħol li kelli dejjem kien hemm sfidi kbar.

Illum il-ġurnata, għalkemm l-avjazzjoni qed jikber, bis-sitwazzjoni tal-COVID-19 għandna sfida li wieħed irid jiffaċċjaha b'ċerta maturità.

Apparti l-interess tax-xogħol, bħal kulħadd, b'xi mod jew ieħor irrid nipprova nibbilanċja x-xogħol mal-aspett tal-familja.

Matul il-ġimgħa naħdem ħafna, però fil-weekend nipprova niddedika ftit ħin għad-dar u għall-familja biex b'xi mod jew ieħor nipprova nsib dak il-bilanċ.

IĊ-CHAIARPERSON: Nirringrazzjak, Dr Borg, għall-introduzzjoni tiegħek.

Il-pass li jmiss f'dan il-proċess huwa li niftħu l-floor għall-Membri.

Kull Membru għandu d-dritt jagħmillek mistoqsijiet supplimentari fuq il-mistoqsijiet oriġinali li bgħatnielek id-dar.

Nitlob lill-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici jagħmillek il-mistoqsijiet supplimentari tiegħu.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Inti taf kif inhu sejjer il-Libanu.

Bħalissa hemm sitwazzjoni diffiċli u kkomplikata ħafna.

Jiġifieri mhijiex faċli.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Jien din il-mistoqsija nistaqsiha lil kulħadd, jiġifieri mhijiex ir-riflessjoni tiegħek, anzi inzertajt naf min int, jiġifieri m'hemmx diffikultà.

Hemm xi ħaġa li tista' timbarazza lilek, lil dan il-Kumitat, lill-Gvern li pproponiek jew lil pajjiżna?

Tista' tassigurana li m'hemm xejn minn dan u allura l-ħatra tiegħek tista' tipproċedi mingħajr diffikultajiet?

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

DR ANDRÉ BORG: Din hija mistoqsija importanti, għax dawn huma pożizzjonijiet li l-Gvern ikun qed ipoġġi 'l quddiem, speċjalment pożizzjonijiet li jkunu qegħdin jimbottaw 'il quddiem l-immaġini tal-Istat Malti, wisq aktar bħala ambaxxatur fejn m'intix lokalizzat, imma qed tesponi lill-pajjiż internazzjonalment.

Kif weġibt fil-mistoqsija li saritli bil-miktub, ma nħossx li hemm din it-tip ta' problema.

M'hemm l-ebda passat u l-ebda baggage li, b'xi mod jew ieħor, jista' jimbarazza lill-Gvern jew lill-Istat Malti.

Qatt ma kont implikat f'xejn.

Qatt ma tressaqt il-Qorti u qatt ma kelli dan it-tip ta' kwestjonijiet.

Naħseb li pjuttost se nkun qed naħdem il-kuntrarju ta' dak.

Jiġifieri mhux talli ma nimbarazzax lill-Istat Malti, talli bil-ħidma tiegħi se nkun qiegħed inpoġġi 'l quddiem l-interessi ta' Malta u nwassal 'il quddiem il-pożizzjoni ta' Malta fl-aspett internazzjonali u fl-aspett diplomatiku.

Dik hija waħda mill-miri prinċipali li kull ambaxxatur irid ikollu.

Se nkun qed naħdem lejn dik id-direzzjoni.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

Joe Mizzi.

JOE MIZZI: Inti taf kif inhi s-sitwazzjoni fil-Libanu.

M'hemmx għalfejn ngħid li hemm kwestjonijiet politiċi, kwestjonijiet tal-pajjiżi ġirien, kwestjonijiet ta' sitwazzjoni finanzjarja mwiegħra, eċċ. Kif qed tara l-ħidma tiegħek f'dan il-pajjiż meta tara dawn iċ-ċirkostanzi kollha?

Ovvjament, bħala ambaxxatur mhux residenti, imma tista' tgħin liż-żewġ naħat.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

DR ANDRÉ BORG: Kif għedt tajjeb inti, u kif aċċenna l-Onor.

Mifsud Bonnici qabel, fil-Libanu bħalissa hemm sitwazzjoni partikolari.

Fil-fatt, rapport li ħareġ il-World Bank il-ġimgħa l-oħra wera li hemm sitwazzjoni li fl-Ewropa rajnieha tiġri f'pajjżi bħall-Greċja ftit tas-snin ilu.

L-isfidi huma pjuttost kbar, għax il-Libanu huwa pajjiż fejn għandek ġlieda għall-poter.

Jiġifieri hemm numru mhux biss ta' partiti imma anke reliġjonijiet li, b'xi mod jew ieħor, jissieltu għall-poter, u dik twaqqaf milli jkun hemm il-progress li wieħed jixtieq.

Hemm sitwazzjoni finanzjarja mwiegħra, l-inflazzjoni qiegħda madwar 120%, il-Lebanese Pound żvalutat ruħha b'mod kbir u allura naħseb li, għalkemm bħala Malta dejjem nistgħu noffru l-għajnuna tagħna, l-isforz li jrid isir mal-Libanu jrid ikun f'qafas aktar wiesa', speċjalment fil-każ tagħna bħala qafas Ewropew.

Fil-fatt, l-Unjoni Ewropea qiegħda tinvolvi ruħha attivament sabiex il-Libanu jqum fuq saqajh, u aħna f'dik l-isfera Ewropea rridu nagħmlu l-pożizzjoni tagħna ċara li Malta hi newtrali.

Kif semmejt, irrid noqogħdu attenti ħafna x'pożizzjoni nieħdu, allura l-istrateġija tagħna fi ħdan l-Unjoni Ewropea fir-rigward tal-Libanu u tal-Lvant Novsani se tkun dik ta' reġjun sħiħ biex inżommu l-paċi.

Aħna dejjem konna pajjiż magħruf li nipprovaw inġibu l-ġnus ma' xulxin, bħalma kienu ġew l-Istati Uniti tal-Amerika u dak iż-żmien l-Unjoni Sovjetika, Iżrael u l-Palestina, u issa hemm il-kwestjoni tal-Libja li fiha Malta qed tieħu rwol proattiv.

Allura naħseb li l-każ tal-Libanu jista' jservi ta' opportunità sabiex, flimkien mal-pajjiżi l-oħra tal-Unjoni Ewropea, nippromwovu t-tisħiħ tal-istrutturi mhux biss finanzjarji fi ħdan dan il-pajjiż.

Bħala pajjiż għandna storja li s-settur finanzjarju tagħna miexi 'l quddiem, allura nistgħu ngħinu b'dan il-mod.

Però, anke mill-aspett soċjali nistgħu nikkontribwixxu ħafna fit-tisħiħ tad-diversi kwestjonijiet li għaddej minnhom il-Libanu bħalissa.

Nemmen li bil-proġetti u bil-programmi li hemm u bil-flus ivvotati mill-Unjoni Ewropea, li aħna nikkontribwixxu għalihom, wieħed se jara prospetti tajbin li forsi l-effetti tagħhom ma jinħassux mil-lum għal għada, imma fuq numru ta' snin dan il-pajjiż ikun jista' jirkupra.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi, Dr Borg.

Jidher li m'għandniex aktar mistoqsijiet supplimentari wara l-mistoqsijiet oriġinali tiegħek, u allura nitolbok tagħtina l-kummenti konklussivi tiegħek.

DR ANDRÉ BORG: Din hija kariga li ġiet proposta lili fid-dawl li Malta qed tistabbilixxi l-pożizzjoni tagħha f'sitwazzjoni fejn għandna kandidatura sabiex ikollna siġġu fuq il-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Magħquda.

Bħalma wieħed jaf, Malta hi pajjiż kandidat sabiex ikollha dan is-siġġu fl-2023 / 2024 – ma tantx baqa' snin – allura f'dak il-kuntest kont qed ngħid li Malta trid tistabbilixxi pożizzjoni aħjar milli kellha s'issa – fis-sens ta' lobbying fid-diplomazija internazzjonali – u allura ġej żmien interessanti.

Kull min jidħol għall-kariga ta' ambaxxatur, kemm jekk residenti u kif ukoll jekk mhuwiex, irid iżomm dejjem f'moħħu d-dmir lejn l-Istat Malti li rridu naħdmu għaliha bħala tim wieħed.

Bħalma tafu, din mhijiex kariga għall-introjtu finanzjarju, imma hija pjuttost dedikazzjoni li wieħed jagħti sabiex itejjeb isem il-pajjiż.

Inħares 'il quddiem lejn din il-kariga, jekk niġi approvat għaliha, u nħares li naħdem għall-interessi komuni, għax fl-aħħar mill-aħħar l-interess tagħna lkoll kemm aħna madwar din il-mejda huwa l-interess ta' Malta.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

Nitolbok biex tirtira ftit mill-kamra sakemm il-kumitat jiddiskuti dwar din il-ħatra.

Dr André Borg ħareġ mill-Kamra tal-Kumitat.

IĊ-CHAIRPERSON: Il-mistoqsija hija l-ħatra proposta ta' Dr André Borg bħala Ambaxxatur ta' Malta mhux Residenti għal-Libanu.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

IĊ-CHAIRPERSON: Nitlob lil Dr André Borg jidħol lura fil-kamra.

Dr André Borg daħal lura fil-Kamra tal-Kumitat.

IĊ-CHAIRPERSON: Dr Borg, dan il-Kumitat qabel li għandu jagħti parir favur il-ħatra tiegħek bħala Ambaxxatur mhux Residenti għal-Libanu skont kif provdut fis-subartikolu 38(5) fit-Tielet Taqsima tal-Ħames Skeda tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika.

Skont l-istess provvediment, se jintbagħtu l-Minuti tal-laqgħa tal-Kumitat lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin u Ewropej, flimkien mal-parir imsemmi.

Nirringrazzjawk u nawgurawlek ħafna xogħol għal Malta.

DR ANDRÉ BORG: Nirringrazzjakom.

IĊ-CHAIRPERSON: Nixtieq nirringrazzja lill-Onor.

Joe Mizzi, lill-Ministru Clayton Bartolo u lill-Onor.

Glenn Bedingfield tal-ħidma tagħhom.

Kien eżerċizzju ta' proċess tad-demokrazija li aħna kollha nemmnu fiha.

Il-Kumitat huwa aġġornat.

Fis-2.18 p.m. il-Kumitat aġġorna.


KUMITAT PERMANENTI DWAR IL-ĦATRIET PUBBLIĊI

LAQGĦA NRU 18

It-Tnejn, 14 ta' Diċembru 2020

IlKumitat Permanenti dwar il-Ħatriet Pubbliċi ltaqa' filbinja talParlament, ilBelt Valletta, f'12.13 pm.

PREŻENTI

Il-Membri tal-Kumitat li kienu preżenti għal-laqgħa kienu l-Ministru għat-Turiżmu u l-Protezzjoni tal-Konsumatur l-Onor.

Joe Mizzi.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 17, li saret fit-23 ta' Novembru 2020, ġew ikkonfermati.

SMIGĦ FIR-RIGWARD TAN-NOMINA TAL-ONOR.

EDWARD SCICLUNA GĦALL-ĦATRA TA' GVERNATUR TAL-BANK ĊENTRALI TA' MALTA

Il-Kumitat stieden lill-Onor.

Edward Scicluna sabiex jidher quddiem il-Kumitat biex isirulu mistoqsijiet supplimentari skont l-artikolu 48B(4) tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika, Kap. 497.

Il-President tal-Kumitat informa lill-Onor.

Edward Scicluna li d-domandi u t-tweġibiet tiegħu ser jiġu ppubblikati ai termini tal-artikolu 38(2) tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika.

L-Onor.

Edward Scicluna tkellem dwar l-esperjenza tiegħu fil-qasam finanzjarju tul il-karriera tiegħu u l-esperjenza tiegħu bħala Membru tal-Parlament Ewropew u bħala Ministru fil-Parlament Malti.

Fost is-suġġetti li ssemmew waqt id-diskussjoni, kien hemm il-kuntratt tal-Gvern mal-Vitals dwar it-tliet spartijiet tal-gvern, il-politika monetarja u fiskali, il-correspondent banking, il-moratorju tal-pagamenti fuq id-debiti u s-sistema ta' accounting fiċ-Ċivil ibbażata fuq accruals.

Matul id-diskussjoni l-Membri tkellmu wkoll dwar is-sitwazzjoni ekonomika tal-pajjiżi post-COVID-19 u anke dwar l-impatt ekonomiku fuq Malta wara Brexit.

Fis-2.05 pm, il-President tal-Kumitat irringrazzja lill-Onor.

Edward Scicluna u talbu sabiex jirtira mill-kamra sakemm il-kumitat jiddiskuti l-ħatra proposta tal-Onor.

Edward Scicluna.

Fis-2.06 pm, meta l-President tal-Kumitat qiegħed il-mistoqsija fuq in-nomina tal-Onor.

Edward Scicluna bħala Gvernatur tal-Bank Ċentrali ta' Malta, intalbet votazzjoni.

Il-Kumitat qabel li din il-votazzjoni tittieħed immedjatament.

Il-Kumitat ivvota hekk:

VOTAZZJONI NRU 3 ĦIN: 2.06 pm

L-Onor.

Joe Mizzi

Il-ħatra proposta għaddiet.

Fis-2.07 pm, il-President tal-Kumitat stieden lill-Onor.

Edward Scicluna jidħol fil-kamra fejn informah li l-ħatra proposta ta' Gvernatur tal-Bank Ċentrali ta' Malta kienet għaddiet mill-Kumitat, u skont kif provdut fis-subartikolu 38(5) fit-Tielet Taqsima tal-Ħames Skeda tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika, il-parir tal-kumitat, flimkien mal-Minuti tal-laqgħa kellhom jintbagħtu lill-Prim Ministru.

SMIGĦ FIR-RIGWARD TAN-NOMINA TA' DR ANDRÈ BORG GĦALL-ĦATRA TA' AMBAXXATUR TA' MALTA MHUX RESIDENTI GĦAL-LIBANU

Fis-2.07 pm il-Kumitat stieden lil Dr Andrè Borg sabiex jidher quddiem il-Kumitat biex isirulu mistoqsijiet supplimentari skont l-artikou 48B(4) tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika, Kap. 497.

Il-President tal-Kumitat informa lil Dr Andrè Borg li d-domandi u t-tweġibiet tiegħu ser jiġu ppubblikati ai termini tal-artikolu 38(2) tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika.

Dr Borg tkellem dwar l-esperjenza tiegħu fil-professjoni legali fil-kamp lokali u anke l-esperjenza ta' xogħol tiegħu f'pajjiżi u istitutzzjonijiet barranin, fosthom il-Qorti Ewropea.

Il-Membri rreferew għas-sitwazzjoni diffiċli fil-Libanu u l-isfidi li l-pajjiż qed jiffaċja, il-mod kif l-Unjoni Ewropea tinvolvi ruħha biex tgħin lill-pajjiż iqum fuq saqajh u kif Malta tista' tgħin lill-pajjiż fl-isfera Ewropea, kif Malta tista' tipprova tkun broker tal-paċi u tgħin biex flimkien mal-pajjiżi tal-Unjoni Ewropea jippromwovu t-tisħiħ tal-istrutturi fil-pajjiż, mhux biss mil-lat finanzjarju imma anke mill-aspett soċjali.

Dr Borg tkellem ukoll dwar il-kandidatura ta' Malta sabiex ikollha siġġu fuq il-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti u kif jekk jiġi approvat għal din il-kariga jaħdem biex itejjeb il-pożizzjonar ta' Malta fid-diplomazija internazzjonali.

Fis-2.15 pm, il-President tal-Kumitat irringrazzja lil Dr Andrè Borg u talbu sabiex jirtira mill-kamra sakemm il-kumitat jiddiskuti l-ħatra proposta ta' Dr Andrè Borg.

Fil-2.17 pm, il-President tal-Kumitat stieden lil Dr Andrè Borg jidħol fil-kamra fejn informah li l-Kumitat qabel li għandu jagħti parir favur il-ħatra ta' Dr Andrè Borg bħala Ambaxxatur mhux Residenti għal-Libanu skont kif provdut fis-subartikolu 38(5) fit-Tielet Taqsima tal-Ħames Skeda tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika, u li skont l-istess provvediment, flimkien mal-parir imsemmi, kellhom ukoll jintbagħtu l-Minuti tal-laqgħa tal-Kumitat lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin u Ewropej.

Fis-2.18 pm, id-diskussjoni kienet konkluża u l-Kumitat ġie aġġornat.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees hat