(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 81

L-Erbgħa, 24 ta' Marzu 2021

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 81

L-Erbgħa, 24 ta' Marzu 2021

Il-Kumitat iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fis-2:07 p.m.

IĊ-CHAIRPERSON (Onor. Beppe Fenech Adami): Il-Minuti jistgħu jiġu konfermati?

L-Onor.

GLENN BEDINGFIELD: Nipproponi li fejn fil-Minuti hemm miktub "Email datata 8 ta' Marzu 2021 mibgħuta mis-Sur Nicholas Grech rigward sparpaljar ta' flus fl-Isptar Monte Carmeli.", għandha tiġi taqra "Email datata 8 ta' Marzu 2021 mibgħuta mis-Sur Nicholas Grech rigward allegat sparpaljar ta' flus fl-Isptar Monte Carmeli.".

IĊ-CHAIRPERSON: M'għandix problema li ssir din il-korrezzjoni f'dak ir-rigward.

Qed nifhem li m'hemmx korrezzjonijiet oħrajn u għaldaqstant il-Minuti qed jiġu kkonfermati hekk kif emendati.

Il-Minuti emendati ta' Laqgħa Nru 80, li saret fl-10 ta' Marzu 2021, ġew konfermati.

IĊ-CHAIRPERSON: Bħala korrispondenza nfakkar li rċevejna emails datati 22 ta' Marzu 2021, mibgħuta mis-Sur David Galea, li jinkludu informazzjoni mitluba minn dan il-Kumitat fil-laqgħa preċedenti.

Kopja ta' dawn l-emails diġà ġiet iċċirkolata lill-Membri tal-Kumitat.

Irċevejna wkoll email, datata 24 ta' Marzu 2021, mibgħuta mill-Awditur Ġenerali fejn fiha qed jirribatti diversi argumenti u sottomissjonijiet li għamel is-Sur David Galea f'rapport li ġie sottomess lil dan il-Kumitat, liema rapport sar fuq inkarigu minn Enemalta.

L-Uffiċċju tal-Awditur Ġenerali ppreżenta ittra li fiha jikkummenta u jirribatti diversi statements li saru fl-istess rapport sottomess.

Kopja ta' din l-email ukoll ġiet ċirkolata lill-Membri tal-Kumitat.

Irrid nirrapporta wkoll li jiena, bħala Chairman ta' dan il-Kumitat, attendejt b'mod virtwali għal-laqgħa tal-Eżekuttiv tal-Commonwealth Association of Public Accounts Committee (CAPAC), li saret fit-3 ta' Marzu 2021.

Barra minn hekk, fis-17 ta' Marzu, attendejt ukoll, b'mod virtwali, l-Annual General Meeting tal-istess assoċjazzjoni, u għal kull bon fini qed nippreżenta kopja tal-aġenda u l-minuti ta' dawn il-laqgħat li jien attendejt biex jidħlu fl-arkivji ta' dan il-Kumitat.

Ngħaddu issa għall-item li jmiss fuq l-aġenda.

KONTINWAZZJONI TAL-EŻAMI TAR-RAPPORT TAL-AWDITUR GENERALI INTITOLAT "AN INVESTIGATION OF MATTERS RELATING TO THE CONTRACTS AWARDED TO ELECTROGAS MALTA LTD BY ENEMALTA CORPORATION".

IĊ-CHAIRPERSON: Nitlob li jissejjaħ ix-xhud fil-kamra.

Is-Sur David Galea daħal fil-Kamra tal-Kumitat.

IĊ-CHAIRPERSON: Sur Galea, nilqgħuk magħna għal darb'oħra.

Se nerġgħu nagħmulek xi mistoqsijiet, u nittamaw li forsi llum tkun l-aħħar darba li jkollok bżonn tiġi quddiem dan il-Kumitat.

Se nagħmillek riferenza għall-minuti li ġew ippreżentati lilna minn Enemalta.

L-ewwel nett, to recapitulate, ta' liema laqgħat huma dawn il-minuti?

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri aħna qegħdin nitkellmu fuq minuti tal-Isteering Committee li kien il-kumitat inkarigat speċifikament u unikament mill-proġett tal-power station il-ġdida.

IS-SUR DAVID GALEA: Iva, kien inkarigat biex jagħti direzzjoni lill-projecting biex imexxi l-proġett.

IĊ-CHAIRPERSON: Sur Galea, inti tiftakar li kien hemm wegħda elettorali li din il-power station tibda u tispiċċa fi żmien sentejn.

Tiftakar ukoll li l-Kap tal-Oppożizzjoni dak iż-żmien kien għamel wegħda elettorali li din il-power station titlesta fi żmien sentejn u saħansittra kien rabat il-futur politiku tiegħu għax qal li kemm-il darba din il-power station ma titlestiex fi żmien sentejn, hu kien jirriżenja, ħalliha li mbagħad damet iktar biex tlestiet u ma rriżenjax.

Bħala fatt, do you recall li kien hemm dan il-commitment elettorali?

IS-SUR DAVID GALEA: Niftakar li kien intqal ċertu kliem, però jien ma tantx insegwi l-politika.

IĊ-CHAIRPERSON: Però tiftakar li kien hemm commitment politiku li din il-power station kellha tibda tiffunzjona fi żmien sentejn minn meta jitla' Gvern ġdid?

IĊ-CHAIRPERSON: U allura nifhem li din kienet id-direzzjoni lil ngħatajtu meta twaqqaf dan l-Isteering Committee.

IS-SUR DAVID GALEA: Kienet indikazzjoni li idealment il-proġett jitlesta f'dak iż-żmien, però ovvjament not at the expense of the quality, għax inti fi proġett għandek time, cost and quality.

IĊ-CHAIRPERSON: Però meta kien hemm commitment li din il-power station trid tinbena u tibda tiffunzjona fi żmien sentejn, kien commitment realistiku, jew kien biss commitment politiku?

Mill-aspett tekniku, meta tgħid li proġett ta' din id-dimensjoni jibda u jispiċċa fi żmien sentejn u tpoġġi l-karriera politika tiegħek li jekk ma jitlestiex fi żmien sentejn… Meta titkellem fuq it-timeframe ta' proġett bħal dan fi żmien sentejn, what's your take on it?

IS-SUR DAVID GALEA: Huwa a tight timeframe, però kien hemm elementi… Forsi nista' nagħti r-raġuni tad-delay, imma ma nafx jekk intomx interessati fiha.

IĊ-CHAIRPERSON: Dik nilħaq niġi għaliha.

Jiġifieri l-istruzzjonijiet tagħkom kienu li l-proġett jibda u jispiċċa fi żmien sentejn.

KAROL AQUILINA: Inti kont involut biex fil-bidu nett jiġi ssettjat dan iż-żmien ta' sentejn?

KAROL AQUILINA: Jiġifieri ma kontx involut f'din il-wegħda li saret?

KAROL AQUILINA: Lanqas kienet issemmiet fil-preżenza tiegħek?

RYAN CALLUS: Milli taf inti, minn fejn kienet ħarġet il-wegħda ta' sentejn?

Jiġifieri kif waslu għal dawn is-sentejn?

Dejjem milli taf inti.

IS-SUR DAVID GALEA: L-ewwel darba li smajtha kienet bħalma sema' biha kulħadd, jiġifieri...

RYAN CALLUS: Fil-media.

IS-SUR DAVID GALEA: Hekk hu, fil-media.

RYAN CALLUS: Jiġifieri meta qabel l-elezzjoni kellek dik il-laqgħa fiċ-Ċentru Nazzjonali Laburista, din tas-sentejn ma ssemmietx?

IĊ-CHAIRPERSON: Huwa realistiku li proġett bħal dan isir f'sentejn?

L-argument tiegħi huwa dan: Intom kellkom fuq raskom il-mannara tas-sentejn, u allura l-aspett taż-żmien ħa prijorità, anke fl-għażliet li spiċċajtu mortu għalihom.

IS-SUR DAVID GALEA: Iż-żmien kien importanti għalija prinċiparjament mhux minħabba wegħda elettorali, imma minħabba costs li kien hemm bżonn li Enemalta trażżan.

Nista' nimmaġina li waħda mir-raġunijiet kienet din ukoll, u ċioè li kien hemm il-wegħda tas-sentejn, għax dak iż-żmien kien hemm bżonn urġenti li jkun hemm bidla fit-tip ta' ġenerazzjoni tal-enerġija li qed issir.

Allura kien importanti ħafna.

IĊ-CHAIRPERSON: Però li qed nissuġġerilek jien huwa illi l-fatt li kellkom it-timeframe ta' sentejn, ikkundizzjona wkoll ċerti deċiżjonijiet li ħadtu, jiġifieri jekk tmorrux għal onshore jew offshore, jew jekk tmorrux għal option 1 jew għal option 2.

Jiġifieri li qed nissuġġerilek jien hu illi peress li kien hemm dan il-commitment elettorali marbut mal-wegħda li jirriżenja jekk ma ssirx fi żmien sentejn, b'reverse engineering, basically intom kontu kostretti li tmorru għal numru ta' options li in the long term setgħu ma kenux the right options minħabba li ridtu tlaħħqu ma' dan it-timeframe.

IS-SUR DAVID GALEA: Iż-żmien ċertament li kien importanti bħala parti mill-objettivi tal-proġett, però qatt m'għażilna option li kienet ħażina minħabba li ridna nlaħħqu maż-żmien.

Jiġifieri qatt m'għamilna din il-premessa.

Dak iż-żmien probabbli l-aħjar option kienet tkun gas pipeline, imma gas pipeline is a very long term solution biex tasal għaliha.

Jien qed nitkellem dwar x'options ridtu tużaw għall-power station li kienet deċiża li se tinbena.

Inti qed tgħid li l-fattur taż-żmien ma kienx determinanti biex tagħżlu option "A" minflok option "B".

IS-SUR DAVID GALEA: Kien importanti wkoll.

IĊ-CHAIRPERSON: Tista' tgħidli x'inhuma dawk l-għażliet li għamiltu li kienu kkundizzjonati mill-fatt li ridtu tlestu fi żmien sentejn?

IS-SUR DAVID GALEA: Ma nistax ngħid li kien hemm deċiżjoni speċifika li bilfors ridna nagħmluha għax ridna nagħmlu l-proġett f'sentejn.

Meta inti tagħmel għażliet differenti jkollok numru ta' karatteristiċi li trid tħares lejhom, fosthom il-kwalità, is-safety, l-ispecifications, il-cost, u anke ż-żmien.

Meta qed tgħid options qed tirriferi għal engineering options?

IĊ-CHAIRPERSON: Mill-aspett tekniku u operattiv.

IS-SUR DAVID GALEA: Il-power station combined cycle gas turbine dak iż-żmien kienet the most appropriate għax kienet ilha tissemma fil-generation plan.

Imbagħad, bħala options li ġew ikkunsidrati, nista' ngħid li konna bdejna nagħmlu l-project description statement fejn konna bdejna bi tliet options, kien hemm l-onshore, kien hemm il-floating storage unit (FSU), u regasification onshore.

RYAN CALLUS: U f'ħin minnhom kien hemm il-possibilità, wara kritika li saret mill-Oppożizzjoni, li l-FSRU jitpoġġa 'l barra mill-port.

Naqblu li din ikkunsidrajtuha wkoll?

IS-SUR DAVID GALEA: Ikkunsidrajniha, però dak iż-żmien...

RYAN CALLUS: U għalfejn ma mortux għal dik l-option?

IS-SUR DAVID GALEA: Għax dak iż-żmien ma tantx kien hemm options bħalhom fid-dinja, kien hemm a couple of options, fosthom wieħed, jekk m'iniex sejjer żball, l-Italja, insejt f'liema reġjun, però dak l-FSRU li kien offshore li kien qiegħed l-Italja kien jissupplixxi biss 4% tal-gass nazzjonali tal-Italja.

Issa aħna qegħdin nitkellmu fuq infrastruttura importanti konsiderevolment għall-enerġija ta' Malta, jiġifieri ma tistax tmur għall-experimental technology f'infrastruttura daqstant importanti fil-kuntest Malti.

RYAN CALLUS: Però dan il-punt li semma ċ-Chairman huwa importanti ħafna minn aspett ta' sigurtà, mhux tal-provvista imma tas-saħħa, jiġifieri health safety.

Jiġifieri mill-aspett ta' sigurtà għall-bniedem, biex innaqqsu l-possibilità tal-ħruġ ta' gas cloud, li għalkemm hija possibilità remota, tista' tiġri.

Meta jien kont fuq il-Bord tal-Awtorità tal-Ippjanar dak iż-żmien fejn kien qiegħed jiġi diskuss il-permess tal-power station, kont staqsejt lill-espert Grieg hekk: Fil-possibilità li jkun hemm leak ta' materjal mit-tanker li llum hemm sorġut f'Marsaxlokk u r-riħ jinzerta ġej min-naħa t'isfel lejn it-Tramuntana u allura l-gas cloud timxi fuq il-power station, x'inhi l-probabilità li din tieħu n-nar?

U hu kien qalli li l-power station hija a combustion activity u allura l-probabilità hi 100%.

Allura naqblu li d-dmir tagħkom kien li f'kull eventwalità tippruvaw tmorru għall-għażla li tnaqqas kemm jista' jkun l-iktar riskju.

Kif qal iċ-Chairman, mill-minuti huwa ovvju li d-deċiżjoni ttieħdet għax kontu marbutin ma' dawn is-sentejn, għax il-land based option, ċjoè li jsir tank ta' ħażna ta' liquefied natural gas (LNG) fuq l-art, kienet se ddum iktar u allura kienet se twassal biex il-wegħda tal-Prim Ministru ta' dakinhar ma tinżammx – ħalliha li xorta ma nżammitx… L-option li ssir fuq l-art kienet l-iktar waħda safe mill-aspett ta' sigurtà għan-nies li jgħixu fid-dawra, però madanakollu intom, għal xi raġuni...

IS-SUR DAVID GALEA: Il-minuti mhux hekk qed jgħidu.

RYAN CALLUS: Ħalli naqra x'hawn miktub f'minuta nru 14.

u allura l-option li t-tank tal-ħażna tal-LNG isir fuq l-art u mhux kif inhu issa fuq it-tanker sorġut fil-bajja ta' Marsaxlokk,

jiġifieri fl-eventwalità li jkun hemm leak, l-inqas li jista' jkollha impatt fuq il-power station.

Però l-minuta tkompli tgħid li:

Jiġifieri s'issa stabbilixxejna bil-fatti li s-soluzzjoni fuq l-art hija sigura għas-saħħa tan-nies iktar minn tal-baħar li mortu għaliha intom.

Il-minuta tkompli tgħid li:

Naqblu li t-tanker tal-gass tneħħewlu l-magni biex jopera?

RYAN CALLUS: Jiġifieri dik hija għażla oħra li konxjament intom, jew lil min qabbadtu, wassaltu biex it-tanker li hemm fil-bajja ta' Marsaxlokk jiġi żarmat mill-magni tiegħu.

Dan ifisser li f'eventwalità ta' leak, kif qed jingħad hawnhekk, huwa iktar diffiċli biex toħorġu mill-bajja ta' Marsaxlokk għax irid jiġi miġbud minn vapuri terzi minflok kieku kellek it-tanker qed jopera.

Hawnhekk, fl-opinjoni tiegħi, jidher li l-konsiderazzjoni tagħkom tas-sentejn impinġiet mhux biss fuq is-saħħa u s-sigurtà tan-nies tad-dawra, għax ma mortux għall-iktar option safe – u din mhux qed ngħidha jien imma qed jgħiduha l-minuti – però agħar minn hekk, għedtu: u iva, ħa mmorru għat-tanker għax it-tanker nistgħu nċaqilquh.

Imma l-iktar mod rapidu li wieħed jista' iċaqlaq tanker huwa billi jitħalla bil-magni tiegħu jaħdmu, però intom għażiltu li żżarmaw il-magna tat-tanker.

Dan huwa x'qed jgħidu l-minuti.

IS-SUR DAVID GALEA: Onor. Callus, sa mill-ewwel ġurnata, anke qabel ma ħarġu t-terms of reference tal-Malta Environment and Planning Authority (MEPA), l-ewwel studju li bdejna naħdmu fuqu kien il-qualitative risk assessment, li kienu qed jagħmluh l-SGS.

Huma għamlu analiżi ta' tliet options differenti – jien m'iniex tekniku u allura qed nibbaża fuq dak li qalu huma – u anke ta' kif tiċċaqqlaq gas cloud minn post għall-ieħor u l-probabilità li jiġri xi inċident – u hemm metodu xjentifiku ta' kif wieħed jasal għaliha – u l-konklużjoni ta' dan ir-rapport kienet li l-option fejn ikollok l-FSU qiegħed moored to the jetty toffri iktar serħan tal-moħħ għax il-probabilità tal-mod kif tiċċaqlaq din il-gas cloud ma kenitx se tolqot iż-żoni fejn hemm il-power station u fejn hemm ir-residenzi.

Dik kienet il-konklużjoni ta' dan ir-rapport.

RYAN CALLUS: Imma x'wassalkom biex mortu għall-floating tanker minflok għal tankijiet fuq l-art, minkejja li fil-minuti intom kontu konxji 100% li that was not the safest option?

IS-SUR DAVID GALEA: Minn dan ir-rapport kien jidher ċar li din kienet option li kienet iktar safe.

RYAN CALLUS: Jiġifieri inti qed tgħid li r-rapport irrikkmanda li t-tanker huwa iktar safe milli tank tal-gass fuq l-art?

IS-SUR DAVID GALEA: Jien jidhirli li r-rapport hekk jgħid.

Fil-minuti qed jingħad l-oppost ta' dak li qed tgħid bħalissa issa.

Jiġifieri jew il-minuti huma ħżiena jew inkella r-rapport huwa ħażin.

KAROL AQUILINA: Inti għandek kopja ta' dan ir-rapport?

IS-SUR DAVID GALEA: Huwa pubbliku.

KAROL AQUILINA: Tista' tirriferina għal liema wieħed hu?

Ir-riferenza eżatt...

KAROL AQUILINA: U int qed tgħid bil-ġurament li dan jgħid li huwa aktar safe hekk.

GLENN BEDINGFIELD: Sur Galea, ħa nieħdok lura għal dak li ddikjarajt inti ftit qabel fejn għedt li kien hemm ammont ta' costs li Enemalta ma kenitx qed tiflaħ għalihom.

Tista' tgħidilna x'kienu dawn il-costs?

IS-SUR DAVID GALEA: Dak il-cost kien tal-generation.

Bħalma spjegajt l-aħħar darba, l-efficiency levels tal-magni li kien hemm fil-kuntest ta' Enemalta kienu baxxi ħafna.

Il-Marsa power station kellha efficiency level ta' 23% u Delimara power station kellha efficiency level ta' 30%, jiġifieri l-average kien ta' madwar 32%.

Il-power station tal-PPA għandha effeciency level ta' 52%.

IĊ-CHAIRPERSON: Dak kien l-argument li għamilt għalfejn kien hemm bżonn ta' power station ġdida, mhux l-argument ta' għalfejn għażilna vapur minflok ma morna fuq l-art.

Mhux hekk?

IS-SUR DAVID GALEA: Imma ma tistax tagħmel… Il-power station mhijiex se taħdem…

IĊ-CHAIRPERSON: Dan l-argument diġà għamiltu fis-sessjonijiet l-oħra, u qed terġa' tagħmlu llum, fejn qed tgħid li intom mortu għal dik il-power station għax kien hemm "dawn" id-deficencies.

Però dak l-argument ma tistax iġġebbdu wkoll għall-għażla li għamilt jekk tmurx għall-vapur jew għal ħażna fuq l-art!

ALEX MUSCAT (Segretarju Parlamentari għaċ-Ċittadinanza u l-Komunitajiet): Jekk qed nifhem sew, din hija marbuta ma' spejjeż għax fil-bidu kien hemm mistoqsija minnek, Mr Chairman, dwar għaliex l-urġenza li nfittxu naqilbu għal din it-teknoloġija ġdida.

U jekk qed nifhem sewwa, parti mir-risposta hija l-flus li kienu qed jinħarqu għalxejn fil-generation.

IS-SUR DAVID GALEA: Hekk hu.

IĊ-CHAIRPERSON: Allura, Sur Galea, inti qed tgħid li għamiltu ċerti għażliet biex tiffrankaw il-flus.

IS-SUR DAVID GALEA: Kienet kunsiderazzjoni wkoll.

IĊ-CHAIRPERSON: Jien għandi l-minuti tat-2 ta' Mejju 2013, li jekk mhijiex l-ewwel laqgħa, hija t-tieni waħda wara l-elezzjoni, fejn qed jingħad...

IS-SUR DAVID GALEA: M'għandix kopja hawnhekk.

IĊ-CHAIRPERSON: Nista' naqralek jien u jikkonferma li qed naqra sew l-Onor.

F'minuta nru 5 hemm imniżżel hekk:

Jiġifieri fit-2 ta' Mejju 2013 kontu qed titkellmu fuq 18 month project timelime.

Mela kellna Prim Ministru li poġġa l-karriera politika tiegħu dipendenti fuq proġett li kellu jispiċċa fi żmien sentejn mill-elezzjoni, u hawnhekk, xahrejn wara l-elezzjoni, qegħdin nitkellmu fuq an 18 month project timeline.

Imbagħad il-minuta tkompli tgħid li:

Allura ngħid sewwa li intom mortu għal floating storage u mhux għal onshore storage minħabba l-commitment li għamel il-Prim Ministru, u mhux minħabba dawn il-ħafna raġunijiet li għadek kif tajtna, fosthom cost u saħħa.

Jiġifieri jien qed nissuġġerilek li dan kollu m'hu minnu xejn, għax f'Mejju 2013, xahrejn wara l-elezzjoni ġenerali, intom kontu diġà ddeċidejtu li bilfors tridu tmorru għal floating storage, minħabba t-timeline li kien impona fuqkom il-Prim Ministru.

U allura addio health issues, addio cost issues, u addio kollox; il-prijorità kienet li kien hemm timeline u ridtu timxu miegħu u allura kellhom tmorru għal floating storage, jiġifieri dak il-vapur li hemm fil-bajja ta' Marsaxlokk, għax il-Prim Ministru ddeċieda li fi żmien sentejn jitlesta dan il-proġett.

IS-SUR DAVID GALEA: Ħalli nispjega żewġ punti.

L-ewwel punt huwa dak tat-18-il xahar.

Il-proġett suppost kien se jsir over two years, li jinkludu perjodu ta' capacity building and development bil-procurement process b'kollox, li kien ippjanat li jieħu sitt xhur, u allura għalhekk hemm ir-riferenza tat-18-il xahar.

IS-SUR DAVID GALEA: Jiġifieri ma nbidilx minn sentejn għal 18-il xahar.

IĊ-CHAIRPERSON: Għax kien hemm sitt xhur oħra fil-proċess li ridtu tagħmlu.

IS-SUR DAVID GALEA: Hekk hu.

IĊ-CHAIRPERSON: Qed naqblu.

Allura intom għedtu: forget everything else, la għandna 18 months irridu mmorru bilfors għal floating storage.

Jiġifieri dak il-ħafna diskors kollu li sar...

RYAN CALLUS: Qabel sar dan il-famuż rapport li semmejt.

IĊ-CHAIRPERSON: So my suggestion is, and tell me why it's not, that you were constrained li tmorru għal floating storage qabel ma kellkom ir-rapport ta' saħħa, sigurtà, eċċ., probabbilment qabel ma kellkom il-feasibility study.

Is-sitwazzjoni kienet li ma kellkomx żmien u allura bilfors ridtu tmorru għal floating storage, as minuted, jiġifieri m'iniex qed nivvinta jiena.

GLENN BEDINGFIELD: F'din il-laqgħa ttieħdet id-deċiżjoni tal-floating storage, jew kien diskuss?

IĊ-CHAIRPERSON: Iva, issa niġu għalihom.

IS-SUR DAVID GALEA: Ma jidhirlix li ħadna d-deċiżjoni dakinhar.

M'għandix il-minuta hawnhekk.

KAROL AQUILINA: Però tikkonferma li ħadtuha.

GLENN BEDINGFIELD: Hawnhekk kienet diskussa.

IĊ-CHAIRPERSON: Dak li ġie floated f'Mejju 2013, prattikament fl-ewwel laqgħa, huwa dak li effettivament sar.

Mhux hekk?

IS-SUR DAVID GALEA: Le, ħalli ngħidlek...

IĊ-CHAIRPERSON: Naqblu li morna għal floating storage?

IS-SUR DAVID GALEA: Morna għal floating storage.

IĊ-CHAIRPERSON: Naqblu li f'Mejju 2013 tkellimt fuq floating storage minħabba l-limitazzjonijiet tat-timeline.

IS-SUR DAVID GALEA: Kienet waħda mill-fatturi.

IĊ-CHAIRPERSON: L-ewwel ħaġa li tkellimtu dwarha fl-ewwel laqgħa kienet li kellhom dawk l-imberkin 18-il xahar, so no ifs and buts, ridtu bilfors tmorru għal floating storage.

Bħala fatt hekk ġara.

IS-SUR DAVID GALEA: Imma lanqas kieku l-Isteering Committee kellu dak il-ħsieb, ma kienx se jagħmel sens għax fl-aħħar mill-aħħar dan il-proġett ried jgħaddi mid-development application...

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri ma jagħmilx sens dak li ftehemtu?

IS-SUR DAVID GALEA: Le, ma jagħmilx sens li tibbaża d-deċiżjoni fuq żmien biss, għax il-proċess xorta ried jgħaddi mill-planning application development process u l-Integrated Pollution Prevention and Control (IPPC) permit.

KAROL AQUILINA: Imma dawk ma jiddependux fuq dak li tgħidu intom?

IS-SUR DAVID GALEA: Le, l-IPPC u l-planning...

KAROL AQUILINA: Imma intom tiddeċiedu biex tmorru quddiem il-Planning Authority (PA) u quddiem l-Environment and Resources Authority (ERA).

Mhux hekk?

IS-SUR DAVID GALEA: Imma huma mbagħad se jagħmlu l-analiżi tagħhom.

KAROL AQUILINA: Iva, imma inti se tipproponiha mhux huma se jipproponuhielek.

IS-SUR DAVID GALEA: Imma huma mhux se jaċċettaw soluzzjoni li mhijiex sigura.

KAROL AQUILINA: Iva, m'iniex qed ngħidlek li le, però mingħandek ġiet mhux mingħandhom.

IS-SUR DAVID GALEA: Aħna fil-bidu bdejna bi tliet options, imbagħad ipproponejna li mmorru għal...

KAROL AQUILINA: Id-deċiżjoni li tmorru għat-tanker, biex niftehmu, hija tagħkom.

KAROL AQUILINA: Aħna qed nippruvaw nistabbilixxu meta ġiet stabbilita dik.

Iċ-Chairman qed jgħidlek li...

IĊ-CHAIRPERSON: Proprju fl-ewwel laqgħa għedtu li minħabba ż-żmien li kellhom… Fil-minuti kkwalifikatuha u għedtu li "given the 18 month project timeline", jiġifieri minħabba li kulma kellkom kienu 18-il xahar, l-option li kellkom kienet to go for a floating storage.

Allura dak kollu li sar wara biex taparsi ninvestigaw u nesploraw jekk għandux ikun floating storage, jew jekk hux onshore, kien kollu każ ta' xi ħadd – ma rridx ngħid li int – qed jgħaddi n-nies biż-żmien, għax ma setax isir mod ieħor ħlief hekk.

IS-SUR DAVID GALEA: Ma nistax ngħid li ż-żmien ma kienx fattur, imma...

IĊ-CHAIRPERSON: Din qiegħda minuted.

GLENN BEDINGFIELD: Imma hawnhekk m'hawnx minuted deċiżjoni.

IĊ-CHAIRPERSON: Mela ta' xiex għamlu minuti?

GLENN BEDINGFIELD: Qalu li waħda mill-options biex tlaħħaq it-18-il xahar kienet li jkun...

KAROL AQUILINA: Naqblu li din kienet deċiżjoni tal-kumitat?

IS-SUR DAVID GALEA: Kien hemm statement mill-kumitat li fil-kuntest taż-żmien, dik kienet...

KAROL AQUILINA: Tista' tindika min mill-kumitat ħareġ biha din?

IS-SUR DAVID GALEA: Ma nafx ngħidlek hekk.

KAROL AQUILINA: Ma kien hemm ħadd partikolari li qal...?

Jien qed nistaqsik għax aħna għandna dritt insejħulu biex jispjegalna.

Kont int li ħriġt biha din?

IS-SUR DAVID GALEA: Le, jien m'iniex tekniku, jiġifieri ma nistax ngħid jekk hux...

KAROL AQUILINA: Nistgħu nduruhom faċilment forsi tiftakar.

KAROL AQUILINA: Kien il-Ministru li ħareġ biha?

Kien Konrad Mizzi.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri m'għandekx idea din minn fejn ġiet?

Bħala statement ma nafx...

IĊ-CHAIRPERSON: Sur Galea, ngħid sew li l-Ministru kien jattendi għal-laqgħat ta' dan il-kumitat b'mod parteċipattiv ħafna?

IĊ-CHAIRPERSON: Ħa nerġa' mmur lura għat-13 ta' Mejju...

GLENN BEDINGFIELD: Jekk m'iniex sejjer żball l-ex Prim Ministru poġġa l-karriera tiegħu on the line fuq il-kontijiet tad-dawl, mhux fuq il-power station.

Minn fejn ġibtuha li l-Prim Ministru Joseph Muscat rabat il-karriera politiku tiegħu ma' sentejn.

Mill-memorja?

RYAN CALLUS: Jien jidhirli li fuq is-Super One kien inqtal li jekk ma titlestiex f'sentejn, il-Prim Ministru ta' dak iż-żmien jirriżenja.

GLENN BEDINGFIELD: Jew jekk ma jorħsux il-kontijiet kienet?

Għax hemm differenza bejn li jorħsu l-kontijiet u li titlesta l-power station.

IĊ-CHAIRPERSON: Il-Prim Ministru, biex jiġġustifika l-korruzzjoni ta' ElectroGas, rabatha...

GLENN BEDINGFIELD: Opinjoni tiegħek.

IĊ-CHAIRPERSON: Iva, l-opinjoni qed jgħid.

Il-verżjoni tiegħi hija, għax issa nifhem kif kien jaħdem moħħ il-Prim Ministru, li huwa rabat il-proġett ta' ElectroGas mal-karrotta li jorħsu l-kontijiet, biex in-nies jgħidu li raħħas il-kontijiet...

CLAYTON BARTOLO (Ministru għat-Turiżmu u l-Protezzjoni tal-Konsumatur): Karrotta sabiħ, €80 miljun fis-sena fil-bwiet tan-nies!

IĊ-CHAIRPERSON: ...però fil-frattemp bena l-power station li wasslet għall-qtil ta' Daphne Caruana Galizia.

Jien qed nistaqsik...

ALEX MUSCAT: Timmissjawh iż-żejt!

IĊ-CHAIRPERSON: Sur Galea, jien qed nistaqsik dwar l-involviment tal-Ministru.

Fil-minuti hawn li:

Meta tgħid li "the Hon.

X'kien jagħmel il-Ministru?

IS-SUR DAVID GALEA: Tista' tindikali fejn, jekk jogħġbok?

IĊ-CHAIRPERSON: Din qiegħda f'diversi postijiet, però jien qiegħed naqralek minn paġna 3 tal-minuti tat-18 ta' April 2013.

F'dawn il-minuti jingħad ukoll li "the timelines for negotiations are considered very tight".

IS-SUR DAVID GALEA: Ma niftakarx eżatt...

Kien jiġi l-Ministru u jagħmel preżentazzjoni?

Il-Ministru kien Konrad Mizzi.

Il-Ministru kellu ħafna esperjenza fis-settur tal-enerġija...

IĊ-CHAIRPERSON: Kellu ħafna esperjenza?

Fiex kellu l-esperjenza kbira l-Ministru fis-settur tal-enerġija?

Kien jaħdem l-Ingilterra.

Għamel żmien...

IĊ-CHAIRPERSON: Inti għamilt statement fejn għedt li l-Ministru Konrad Mizzi kellu ħafna esperjenza fil-qasam tal-enerġija.

Allura meta kien jiġi hemmhekk kien jiġi jaqsam l-esperjenza tiegħu bħala bniedem ta' esperjenza, jew għax kien il-Ministru?

IS-SUR DAVID GALEA: Iktar bħala bniedem tekniku għax hu kien bniedem tekniku wkoll.

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri l-Ministru kien jikkontribwixxi anke fuq livell tekniku.

IS-SUR DAVID GALEA: Ġieli kien jagħmel… Iva, nista' ngħid li kien hemm xi oqsma fejn seta' kkontribwixxa.

KAROL AQUILINA: Bħal, pereżempju?

IS-SUR DAVID GALEA: Ma nafx speċifikament.

IĊ-CHAIRPERSON: Però kien jikkontribwixxi.

Il-Ministru kien jiġi għal-laqgħat li qegħdin jiddeċiedu l-proċess tal-power station ta' ElectroGas u kien jikkontribwixxi fuq livell tekniku, u nimmaġina fuq livell politiku wkoll, ta' policy tal-Gvern.

IS-SUR DAVID GALEA: Bħala policy.

IĊ-CHAIRPERSON: Il-Ministru kien jilmenta fuq iż-żmien?

Kien jgħid li ta' sena u nofs, sentejn, hija ġennata u li ma tistax issir?

IS-SUR DAVID GALEA: Qatt ma ddiskutejniha as such.

IĊ-CHAIRPERSON: Jekk ngħidlek li l-Ministru kien jesprimi frustrazzjoni li xi ħadd, il-Prim Ministru, insista li din issir fi żmien sena u nofs, sentejn...?

Qed nissuġerilek li l-Ministru kien jilmenta fuqha għax kien jgħid li mpossibbli ssir f'dak iż-żmien.

IS-SUR DAVID GALEA: Ma tantx konna nikkummentaw fuqha.

IĊ-CHAIRPERSON: Skont il-minuti stess, il-Ministru kien qal li "the timelines for negotiations are considered very tight".

Skont il-minuti li għandna hawnhekk, il-Ministru, fil-laqgħat li kien ikollkom, qajjem il-kwestjoni li the timeframes are too tight.

Intom x'għamiltu?

Ma qbiltux?

Għedtu li m'hemmx x'tagħmel?

IS-SUR DAVID GALEA: Fil-fatt ma laħħaqnihomx it-timelines għax domna ħafna iżjed.

M'għamilniex il-proġett f'sentejn, kif kien maħsub.

CLAYTON BARTOLO: Però lanqas ma domtu 17-il sena bħalma dam biex jitlesta l-isptar!

IĊ-CHAIRPERSON: Il-mistoqsija hija ċara ħafna.

Issa inti, ftit ilu, għedt li t-timeframes kienu realistiċi.

IS-SUR DAVID GALEA: Kieku jimxi kollox ħarir, iva, imma fi proġett qatt ma jimxi kollox ħarir.

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri fid-dinja realistika l-wegħda ta' Joseph Muscat ma kenitx realistika.

CLAYTON BARTOLO: Sur Galea, inti xogħlok huwa fil-project management?

IĊ-CHAIRPERSON: Se jibdew jiddubitawk issa!

CLAYTON BARTOLO: Le, agħtini ċans!

Jien ma nippruvax nitfa' dell ikrah jew nintimida x-xhud bħalma kien hemm min ipprova jagħmel.

IĊ-CHAIRPERSON: Ix-xhud kalm iktar minnkom.

CLAYTON BARTOLO: Illum iva għax qegħdin tħalluh.

KAROL AQUILINA: Ix-xhud ġie hawnhekk iwieġeb bl-iktar kumdità.

Jien m'iniex qed narah jibża'.

IS-SUR DAVID GALEA: M'għandix għalfejn nibża'.

CLAYTON BARTOLO: Għandu għalfejn jibża'?

KAROL AQUILINA: Però intom donnkom imbeżżgħin minn dak li jista' jgħid hu.

CLAYTON BARTOLO: Lanqas xejn!

IĊ-CHAIRPERSON: Ministru Bartolo, kompli l-mistoqsija.

CLAYTON BARTOLO: Il-mistoqsija tiegħi kienet se torbot max-xogħol u mal-professjoni tiegħek.

Meta xi ħadd jagħtik timeline, bħala project manager, ovvjament ikun hemm il-constraints dejjem, imma hemm xi ħaġa ħażina li jkollok timeline li tkun kemmxejn challenging?

CLAYTON BARTOLO: Jiġifieri l-argument li qed iġibu min-naħa tal-Oppożizzjoni li qisu għax it-timeline kien challenging...

IS-SUR DAVID GALEA: Kieku t-timeline kien sitt xhur kont ngħidlek iva, imma ma kienx il-każ.

KAROL AQUILINA: X'irriżulta mbagħad?

Inqabeż it-timeline jew le?

IS-SUR DAVID GALEA: Dażgur li nqabeż.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri kontu żbaljati.

IĊ-CHAIRPERSON: B'kemm inqabeż it-timeline?

IS-SUR DAVID GALEA: Il-proġett spiċċa mingħalija f'April 2017.

RYAN CALLUS: F'Awwissu fil-fatt.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri ħa d-doppju u nofs taż-żmien.

IS-SUR DAVID GALEA: L-ikbar problema kienet xi ħaġa li ma konniex qed inbassru, li kienet l-issue tal-banek.

KAROL AQUILINA: Imma din ma kenitx xi ħaġa li kontu tafu mill-bidu dwarha?

Mhux ovvja.

Jekk inti għandek xi ħadd li tefa' l-offerta u ppreżenta ruħu bħala li għandu kollox settled u lest jibda l-proġett, allura ma ħassejtekx ittradut li ġiet ippreżentata din l-istampa li kollox se jimxi, imbagħad f'daqqa waħda, minn 18-il xahar nispiċċaw dawn is-snin kollha?

CLAYTON BARTOLO: Dawn is-snin kollha kemm? 17-il sena?

IĊ-CHAIRPERSON: Minflok ħa sentejn ħa ħames snin.

CLAYTON BARTOLO: Minfllok sentejn, ħa erba' snin.

Intom ħadtu tliet leġiżlaturi biex għamiltu sptar!

KAROL AQUILINA: Kif ħassejtek inti?

X'kienet ir-reazzjoni tiegħek?

IS-SUR DAVID GALEA: Aħna ħsibna li l-financing kien se jittranġa in a couple of months, imma peress li kien proġett pjuttost kumpless, il-banek bdew jagħmlu ħafna affarijiet biex jidħlu iktar fid-dettall u biex jiċċekkjaw ċerti issues.

KAROL AQUILINA: Allura m'antiċipajtux li se jkun hemm dawn il-mistoqsijiet?

IS-SUR DAVID GALEA: Antiċipajna, imma ma ħsibniex li se jdum daqshekk.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri mill-esperjenza tagħkom ma stajtux tgħidu li f'każijiet bħal dawn il-banek se jibdew jistaqsu ħafna mistoqsijiet, se jibdew jaraw kemm dan il-proġett huwa vijabbli, u kemm hemm impenn min-naħa tal-Gvern?

Ma bdejtux tarawhom dawn intom?

IS-SUR DAVID GALEA: Normalment idum bejn 12 u 15-il ġimgħa.

IĊ-CHAIRPERSON: Qed ngħid sew illi kieku ma ntervjeniex il-Gvern, fosthom bil-garanziji, dan il-proġett kien jiġġammja?

Kieku mhux ħames snin kien jieħu imma ma kienx isir il-proġett.

IĊ-CHAIRPERSON: Kien hemm perjodu fejn kieku ma daħalx il-Gvern bil-garanzija, waqaf kollox.

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri sar fi żmien ħames snin minflok sentejn għax intervjena l-Gvern bil-garanzija, għax kieku lanqas dak ma sar.

Kieku probabbilment il-proġett ma sarx.

IS-SUR DAVID GALEA: Le, mhux ma sarx, imma kieku dam iktar.

RYAN CALLUS: X'kien jiġri kieku ma ngħatatx il-garanzija?

IS-SUR DAVID GALEA: Konna ridna nistennew il-clearance tal-istate aid mill-Kummissjoni Ewropea.

RYAN CALLUS: Lil hinn mill-effett politiku – dak m'għandix għalfejn nidħol fih għax in-nies jafuh – kien hemm impatti minħabba l-fatt li l-wegħda tas-sentejn ma nżammitx.

CLAYTON BARTOLO: Traħħsu l-kontijiet f'dawk is-sentejn.

RYAN CALLUS: Fil-kuntratt kien hemm li l-konsorzju jeħel multi għal kull perjodu li jdum iktar.

RYAN CALLUS: U effettivament il-multi ħarġu, u dawn kellhom jitħallsu immedjatament, però ħareġ fil-pubbliku li kien hemm l-intervent ta' Ministru u dawn il-multi ħafirhomlhom biex jitħallsu 18-il sena oħra.

IS-SUR DAVID GALEA: Ma nħafrux.

Xorta jridu jitħallsu.

Ġew posposti.

RYAN CALLUS: Imma hemm differenza bejn li tagħtini €18-il miljun 18-il sena oħra u li tagħtihomli llum.

IS-SUR DAVID GALEA: Però hemm l-imgħaxx.

RYAN CALLUS: Din id-deċiżjoni kif ittieħdet?

X'taf fuqha inti?

IS-SUR DAVID GALEA: Li naf hu li kien hemm issues fuq il-financing.

Il-proġett diġà kellu cost overruns min-naħa tagħhom, imma dak ma jidħolx fih il-Gvern għax il-cost overruns huma f'idejn l-operatur.

Bażikament kienet se tkun problema biex iġib il-finanzjament għall-penali u allura sar ftehim biex jitħallsu bin-nifs, imma jitħallas l-imgħaxx fuq l-ammonti dovuti.

IĊ-CHAIRPERSON: Nifs twil tajtuhom, għax se jibdew iħallsu 18-il sena oħra!

Fl-esperjenza tiegħek, u forsi mill-esperjenza li kellu Konrad Mizzi f'dan il-qasam, huwa normali li jkun hemm penali ta' €18-il miljun u in good practice din il-multa tibda titħallas 18-il sena wara?

Jiġifieri mhux jitħallsu over a period of 18 years, imma jingħataw moratorju ta' 18-il sena.

IS-SUR DAVID GALEA: To be fair Enemalta ukoll ħadet ċerti affarijiet.

IĊ-CHAIRPERSON: X'ħadet Enemalta?

IS-SUR DAVID GALEA: Enemalta ħadet affarijiet in return ukoll, jiġifieri it wasn't just something li...

IĊ-CHAIRPERSON: Ħadet power station li ħallset għaliha.

Mhux hekk?

RYAN CALLUS: Imma dak kien il-kuntratt innifsu.

IS-SUR DAVID GALEA: Le, pereżempju tnaqqas l-ammont ta' żmien kemm jittieħed il-gass.

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri inti qed tgħid li d-deċiżjoni li jiġi pospost il-moratorju li ngħata, biex titħallas il-multa ta' €18-il miljun għal 18-il sena oħra, kienet parti minn negozjati u ftehim ikbar?

IS-SUR DAVID GALEA: Ovvjament kien hemm issues u wieħed jiddiskutihom.

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri jeżisti xi ftehim fejn għedtu li huma għandhom jagħtukom €18-il miljun, se tagħtuhom ċans jibdew iħallsuhom 18-il sena oħra, però in return Enemalta se tieħu "X", "Y", "Z"?

IS-SUR DAVID GALEA: Il-Conversion Term Agreement.

IAN CASTALDI PARIS: Imma qegħdin tinsew l-imgħaxx.

IĊ-CHAIRPERSON: Minn fejn toħroġ li l-multa hija bl-imgħaxx?

IAN CASTALDI PARIS: Dan bl-imgħaxx kien?

IS-SUR DAVID GALEA: Iva, joħroġ mill-Conversion Term Agreement.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri qisha bullet loan; jien insellfek €10 miljun, inti tagħmel għaxar snin tħallasni l-imgħaxx, imbagħad fl-aħħar tal-għaxar snin tagħtini €10 miljun.

Hekk hu?

IS-SUR DAVID GALEA: Hekk tiġi.

IĊ-CHAIRPERSON: Ħa nagħmillek riferenza għall-minuti tat-13 ta' Mejju, għax jien nibqa' ninsisti – u din hija xi ħaġa recurring fil-minuti; kif qed tara għandi ħafna marki – li d-deċiżjoni li tmorru għal offshore kienet biss xprunata mill-għaġġla.

U se ngħidlek għalfejn.

Fil-minuti tal-laqgħa tat-13 ta' Mejju hemm hekk, u se naqralek verbatim:

Jiġifieri intom qabbadtu l-esperti, l-esperti tawkom parir, u intom ma qagħdtux fuq il-parir tal-esperti because of the timelines.

Hawnhekk fil-minuti għedtu li taqblu li l-esperti qed jgħidulkom li huwa aħjar fuq l-art, però dik ma kenitx option, ab initio.

Jiġifieri way back in May 2013, kontu diġà skartajtu l-possibilità li tagħmlu dan l-imbierek storage fuq l-art għax bit-timelines li kellkom ma stajtu tagħmluha qatt.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq Mejju 2013.

Għax hawn ħafna tipi.

IĊ-CHAIRPERSON: Fil-minuti hawn "technical specialists".

IS-SUR DAVID GALEA: Probabbilment...

IĊ-CHAIRPERSON: Mhux probabbilment.

IS-SUR DAVID GALEA: Engineering jiġifieri bħala… Kien hemm iżjed tipi...

IĊ-CHAIRPERSON: Orħos?

Aktar malajr?

IS-SUR DAVID GALEA: Jista' jkun iktar effiċjenti...

IĊ-CHAIRPERSON: Agħtini raġuni waħda għalfejn għamilnih fil-baħar u mhux fuq l-art ħlief għax kontu mgħaġġlin.

CLAYTON BARTOLO: Jista' jkun għaliex forsi nbiddlu xi regolamenti tal-ambjent, bħalma kien sar fil-każ ta' Burmeister & Wain Scandinavian Contractor (BWSC)?

CLAYTON BARTOLO: Ma nbidel xejn minn dawk l-affarijiet.

IĊ-CHAIRPERSON: How smart!

CLAYTON BARTOLO: Sibtuhom fil-Yellow Pages ukoll dawn l-affarijiet?

RYAN CALLUS: Sur President, kemm infakkar lill-Kumitat li r-rapport li ħareġ dan l-aħħar ma sab l-ebda korruzzjoni fl-għoti tat-tender tal-power station ta' BWSC.

Kemm infakkar biss.

CLAYTON BARTOLO: M'iniex qed nitkellem fuq korruzzjoni.

KAROL AQUILINA: U m'hemm ħadd il-qorti fuq il-każ.

RYAN CALLUS: M'hemm ħadd il-qorti, mhux kif għandkom issa.

Isma' minni oqgħod kwiet, għax iż-żejt tiela f'wiċċ l-ilma!

Oqogħdu kwieti!

KAROL AQUILINA: Għandkom il-ħbieb qegħdin il-ħabs.

CLAYTON BARTOLO: Qed timmissjawh iż-żejt.

RYAN CALLUS: Sħabkom qegħdin il-ħabs.

CLAYTON BARTOLO: Veru qed timmissjawh iż-żejt.

KAROL AQUILINA: Issa morru żuruhom il-ħabs u ħudulhom figolla jew bajda tal-Għid!

RYAN CALLUS: U sellulna għalihom ukoll kif tkunu hemm.

CLAYTON BARTOLO: Kien għal qalbkom iż-żejt!

IĊ-CHAIRPERSON: Sur Galea, fil-minuti hawn li t-technical specialists qalulkom li l-onshore option is better.

Tista' tgħidli min huma dawn it-technical specialists?

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri Thomas Leonard?

IS-SUR DAVID GALEA: Jista' jkun, imma m'iniex qed ngħid li żgur.

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri Thomas Leonard kien jagħtikom dawn il-specialist advice – m'iniex qed ngħid li għamel ħażin – u probabbli din il-technical specialist advice, li mmorru for an onshore option, ġejja minn min qabbadtu.

Dan qisek qabbadt lil xi ħadd jagħtik parir, tak il-parir u njorajtu.

Hekk tiġi.

IS-SUR DAVID GALEA: Imma għandek perspettivi differenti.

Għandek perspettiva ta' inġinerija f'kuntest ta' kemm tkun effiċjenti...

IĊ-CHAIRPERSON: Li qegħdin ngħidu li hija… Hemm il-kuntest tas-sigurtà wkoll.

Mela mill-punt ta' inġinerija għandna l-ispeċjalisti li qed jgħidulna to go onshore not offshore, mill-aspett ta' saħħa u sigurtà qegħdin jgħidulna li jekk ikollok leakage fuq il-baħar huwa ħafna iktar perikoluż milli fuq l-art, imbagħad għandek il-fattur taż-żmien li ġiegħlek tmur fuq il-baħar u mhux fuq l-art.

Jiġifieri l-mistqosija tiegħi hi jekk il-fattur taż-żmien rebaħx fuq il-fattur tas-saħħa u s-sigurtà.

IS-SUR DAVID GALEA: Żgur li le.

IĊ-CHAIRPERSON: Imma minn fejn joħroġ dan?

Għax minn dan li qed naqralek jien jirriżulta bil-kontra.

Il-minuti qegħdin jgħidu li as a health measure we should go onshore, u li for technical matters we should go onshore.

Allura x'inhuma r-raġunijiet għalfejn morna fuq il-baħar?

Spjegali għalfejn morna fuq il-baħar.

Fil-proċess dejjem għandek a learning curve, jiġifieri mhijiex xi ħaġa linear li tagħżel xi ħaġa, imbagħad you don't go back to...

GLENN BEDINGFIELD: With hindsight kienet deċiżjoni ħażina tal-istorage fuq il-baħar?

IS-SUR DAVID GALEA: Dażgur li le.

RYAN CALLUS: With hindsight kont tibni t-tank tal-gass fuq l-art minflok tpoġġi tanker fil-baħar?

B'dawn l-affarijiet li għedna s'issa, u li kollha huma minuted, kollox jindika li kemm l-inġiniera, kif ukoll l-esperti tas-saħħa u s-sigurtà qalulkom biex tagħmluh fuq l-art.

Ma jimpurtax, kulħadd jiżbalja.

IS-SUR DAVID GALEA: Ma naqbilx li l-esperti tas-saħħa u s-sigurtà qalu hekk.

RYAN CALLUS: Jaħasra qrajtlek il-minuti!

Fil-minuti tas-17 ta' Lulju 2013 hemm hekk:

Mela inti għandek sistema li it is assumed li kważi qatt ma tfalli vis-à-vis s-sistema li mortu għaliha intom.

Sur Galea, hawn miktub iswed fuq l-abjad li kemm l-inġiniera tekniċi, kif ukoll l-esperti tar-risk assessment tas-saħħa u s-sigurtà qalulkom li l-għażla li mortu għaliha mhijiex l-aqwa waħda.

With hindsight, nerġa ngħidlek...

IS-SUR DAVID GALEA: Nista' nispjega xi ħaġa?

RYAN CALLUS: Imma weġibni, mhux taħrabli fuq xi ħaġ'oħra.

IS-SUR DAVID GALEA: Se nwieġbek fuq din.

Intom qed tħarsu biss lejn probability.

Inti trid tara x'inhu wkoll l-impact.

Jiġifieri meta tqabbel riskju ta' żewġ installations...

RYAN CALLUS: Inti taf iktar minni, għax għandek iktar esperjenza minni għax kont involut, li malli jkollok leak ta' gas cloud, the impact is disaster.

Dan inti tafu aktar minni.

Forsi n-nies madwar din il-mejda mhumiex qed jifhmu x'inti tgħid, però hawnhekk għandna ħaġa ċara: il-possibilità ta' leak ta' gass minn onshore għal offshore, fl-offshore hija ħafna ikbar.

Allura ovvja li huwa evidenti li l-onshore huwa aktar safe.

Ma nistax nifhem għalfejn m'intix tirrealizza li dawn l-affarijiet kollha, li għedtuhom intom f'dawn il-laqgħat, qed jindikaw lejn is-sitwazzjoni li intom mortu għall-għażla li mhijiex l-iktar sigura, mhux għax hand on heart bħala tekniċi jew bħala persuni fil-kapaċità tiegħek ta' project management, tajtu kas x'qalulkom l-esperti, kemm tekniċi u anke ta' risk assessment, imma għax poġġejtu l-ewwel il-prijorità li tlestu l-affarijiet fiż-żmien sabiex tiġi rispettata l-wegħda politika.

Kollox hekk qed jindika hawn.

Jekk mhux qed jindika hekk, għidli fejn hemm bil-miktub li jindika mod ieħor.

IS-SUR DAVID GALEA: Nirriferik għall-Qualitative Risk Assessment.

Naħseb li l-aħjar ħaġa tkun li tistiednu lill-persuna li kiteb dan ir-rapport...

IĊ-CHAIRPERSON: Jekk Alla jrid.

IS-SUR DAVID GALEA: ...għax jien m'iniex tekniku daqshekk fuq is-suġġett.

IĊ-CHAIRPERSON: Ħalli nagħmillek mistoqsija oħra.

RYAN CALLUS: Però dawn id-deċiżjonijiet ittieħdu f'dan l-iktar kumitat importanti.

RYAN CALLUS: Kollox jindika hawnhekk li ridtu taslu hemm u li għamiltu minn kollox biex taslu hemm, minkejja li l-esperti qalulkom biex tmorru xi mkien ieħor.

Dan huwa l-inkwiet tagħna li dan kien proġett ivvizzjat, mhux biss mill-aspett ta' procurement, imma mill-aspett ta' saħħa u sigurtà tan-nies.

GLENN BEDINGFIELD: Jiġifieri l-proġett mhuwiex safe?

IĊ-CHAIRPERSON: L-esperti qalu li huwa iktar safe fuq l-art.

GLENN BEDINGFIELD: Il-mistoqsija mhijiex fejn huwa l-iktar safe, imma jekk il-proġett kif inhu llum huwiex safe jew le.

IS-SUR DAVID GALEA: Dan mhux jien qed ngħidu imma qalitu l-MEPA, li approvat id-development application u l-IPPC permit.

IĊ-CHAIRPERSON: Hawnhekk qed nitkellmu fuq safe, safer, safest.

Allaħares hemm periklu li jisplodi...

CLAYTON BARTOLO: Mhux diġà qalilna li ma jistax iwieġeb hu!

IĊ-CHAIRPERSON: Minn dawn il-minuti, mid-diskussjoni li kien hemm, mhux opinjoni għax inti ma tifhimx fis-saħħa...

GLENN BEDINGFIELD: Mela jekk ma jifhimx għalfejn qed tistaqsih?

Staqsi lil min jifhem.

IĊ-CHAIRPERSON: Jien qed nistaqsik jekk tikkonfermax li kien hemm minuted li it is the best from a technical aspect, and safest from a safer… Forsi tgħidli li l-oħra hija safe ukoll, però hawnhekk huwa minuted, u qrajnilek il-minuti, illi li jkun fuq l-art huwa aħjar u iktar sigur.

CLAYTON BARTOLO: Sur President, x'inhi l-aġenda?

Li nerġgħu nibdew inbeżżgħu?

Jien niftakar id-diskussjonijiet dak iż-żmien kemm qalu li se jisplodi...

IĊ-CHAIRPERSON: Le, Onor. Bartolo, dak iż-żmien ma kellniex il-minuti, u dak li konna qegħdin nesprimu aħna kien qed jiġi espress fil-minuti.

CLAYTON BARTOLO: Jien niftakar ċerti persuni, li llum lanqas għadhom jiffurmaw parti mill-Kamra, li kienu jbeżżgħu fuq kollox.

IĊ-CHAIRPERSON: Ministru, dakinhar konna nesprimu l-preokupazzjoni tagħna fuq dawn il-materji, u llum, minn dawn il-minuti, qed jirriżulta li...

KAROL AQUILINA: Kellna raġun.

IĊ-CHAIRPERSON: ...our preoccupations were the board's preoccupations, but not withstanding such preoccupations, xi ħadd – u m'iniex qed ngħid li s-Sur Galea – baqa' għaddej bil-proġett.

Sur Galea, se nistaqsik fuq dan l-imbierek ministru.

Il-Ministru, fit-12 ta' Ġunju...

CLAYTON BARTOLO: Imbierek il-Ministru.

KAROL AQUILINA: Illum ma naħsibx li għadu jiġi l-Parlament jiġbor l-onorarja.

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

Konrad Mizzi, kif għadu sal-lum u li dakinhar kien Ministru, kien ġie jagħtikom update regarding a visit to Qatar who were interested in the project.

Għidli ftit fuq din.

IS-SUR DAVID GALEA: Fil-bidu nett kien hemm żmien fejn kien hemm kontemplazzjoni li jkun hemm government to government agreement għas-supply tal-gass biex forsi l-Gvern iġibu bi prezz aħjar.

Però jien ma kontx involut fih u ma nafx x'kien ġara.

KAROL AQUILINA: Inti qatt sifirt mal-Ministru Konrad Mizzi?

IS-SUR DAVID GALEA: Fuq dan, le.

KAROL AQUILINA: U fuq affarijiet oħra?

IS-SUR DAVID GALEA: Ġieli sifirt, iva.

KAROL AQUILINA: Tista' tgħidilna fejn mort?

IS-SUR DAVID GALEA: Meta morna dwar l-istate aid.

IS-SUR DAVID GALEA: Meta konna qed nagħmlu argument għall-istate aid...

KAROL AQUILINA: Jiġifieri mortu Brussell?

IS-SUR DAVID GALEA: Fuq xogħol.

KAROL AQUILINA: Mort postijiet oħra, apparti Brussell, mal-Ministru?

IS-SUR DAVID GALEA: Mort mal-avukati, ukoll fuq state aid.

KAROL AQUILINA: Londra għand min mort?

IS-SUR DAVID GALEA: Morna għand Clifford Chance mingħalija.

KAROL AQUILINA: Li huma?

IS-SUR DAVID GALEA: Huma avukati tal-gvern rinomati fuq state aid.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri mort għal diversi laqgħat mal-Ministru.

Mort postijiet oħra mal-Ministru, apparti l-Ingilterra u Brussell?

IS-SUR DAVID GALEA: Ma jidhirlix.

KAROL AQUILINA: Kellek xi laqgħat barra minn Malta ma' persuni oħra relatati ma' dan il-proġett jew fuq xi proġetti oħra?

IS-SUR DAVID GALEA: Ġieli kelli f'Londra u fi Brussell, prinċipalment ma' dawn l-avukati li kellna.

KAROL AQUILINA: Qed nistaqsik jekk kienx hemm oħrajn.

Ma' min kontu?

Ma' min iltqajtu?

IS-SUR DAVID GALEA: Niftakar mingħalija darba konna morna Pariġi u kien hemm ukoll Alfred Camilleri.

KAROL AQUILINA: Ma' min iltqajtu?

IS-SUR DAVID GALEA: Ma' Clifford Chance għax għandhom uffiċini mferrxa madwar id-dinja.

KAROL AQUILINA: Postijiet oħra mort?

IS-SUR DAVID GALEA: Dawk li mort, safejn naf jien.

KAROL AQUILINA: Kellek, pereżempju, laqgħat oħra barra l-Ewropa?

IĊ-CHAIRPERSON: Il-Qatar ma mortx.

IS-SUR DAVID GALEA: Skużani.

Kelli, imma mhux mal-Ministru.

Kont mort minħabba l-power purchase agreement (PPA) ma' Shanghai Electric Power.

KAROL AQUILINA: Min kien hemm miegħek?

IS-SUR DAVID GALEA: Kien hemm inġinier.

KAROL AQUILINA: X'jismu?

KAROL AQUILINA: Tgħidlix li mort Shanghai ma' xi ħadd u ma tiftakarx x'jismu!

IS-SUR DAVID GALEA: Jien inbati ħafna bl-ismijiet.

GLENN BEDINGFIELD: Inġinier ta' Enemalta kien?

KAROL AQUILINA: Min hija din il-persuna li mort magħha?

Kemm hija twila t-titjira biex tmur Shanghai?

IS-SUR DAVID GALEA: Għandek kważi 24 siegħa biex tasal.

KAROL AQUILINA: Allura 24 siegħa koxxa ma' koxxa miegħu suppost li tiftakar x'jismu!

IS-SUR DAVID GALEA: Jekk tgħidli l-isem mill-ewwel niftakru.

KAROL AQUILINA: Jien ma nafux l-isem, inti tafu.

Apparti dan l-inġinier kien hemm xi ħaddieħor?

IS-SUR DAVID GALEA: Kien hemm nies oħra.

Jien kont mort biss dwar il-parti tal-PPA li għamilna ma' Shanghai Electric Power.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri inti mort Shanghai ma' dan il-grupp ta' nies.

Min kienu dawn il-grupp ta' nies?

IS-SUR DAVID GALEA: Kien hemm Ron Cavallazzi, li huwa partner f'Camilleri Preziosi, kien hemm Steve DeCesare, li wkoll kien jaħdem ma' Camilleri Preziosi, kien hemm Jonathan Scerri, li dak iż-żmien kien chief operations officer (COO) ta' Enemalta, u kien hemm Kevin Chircop.

Naħseb li dawk kien hemm.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri f'din id-delegazzjoni ma kien hemm ħadd mill-Ministeru?

Jew inti kont qed tirrappreżenta lill-Ministeru?

IS-SUR DAVID GALEA: Le, jien kont ma' Enemalta.

KAROL AQUILINA: Ma kien hemm ħadd mill-Ministeru?

IS-SUR DAVID GALEA: F'dawn il-laqgħat partikolari ma rajt lil ħadd.

KAROL AQUILINA: Lanqas mis-Servizz Pubbliku ma' kien hemm ħadd?

IS-SUR DAVID GALEA: Ma jidhirlix li kien hemm.

KAROL AQUILINA: Apparti dawn il-persuni li semmejt, għedt li kien hemm inġinier ta' Enemalta.

Ma tiftakarx x'jismu?

KAROL AQUILINA: Tista' tiftakar x'kien l-irwol tiegħu?

Għalfejn kellu bżonn ikun preżenti?

IS-SUR DAVID GALEA: Huwa kien jaf sewwa fuq BWSC.

Kien imqabbad ħafna fuq overall…

KAROL AQUILINA: Mela dik kienet id-delegazzjoni li marret Shanghai biex tiltaqa' ma' Shanghai Electric Power dwar il-PPA?

IS-SUR DAVID GALEA: Iva, dwar il-PPA ma' Shanghai Electric Power.

KAROL AQUILINA: Kien hemm xi Maltin oħra li mbagħad iltqajtu magħhom hemmhekk waqt din iż-żjara?

KAROL AQUILINA: Ma kienx hemm xi ħadd uffiċjalment min-naħa tal-Gvern għal dawn, li qed nifhem li kienu, negozjati?

Iltqajtu ma' Shanghai Electric Power biex tiftehmu kif se jaħdem il-PPA?

GLENN BEDINGFIELD: Bejn min il-PPA?

RYAN CALLUS: Wara li xtraw il-power station ta' BWSC?

Jew qabel xtrawha?

IS-SUR DAVID GALEA: Kien parti mill-istess ftehim għax fil-ftehim kien hemm li fl-istess nifs jixtruha, imbagħad jagħmlu l-kuntratt biex jikkonvertuha.

Kellu jkun hemm numru ta' perjodi; heavy fuel oil period, perjodu ta' trasformazzjoni tal-magni, imbagħad l-istable period...

KAROL AQUILINA: Semmejna li kien hemm erba' okkażjonijiet.

Jista' jkun hemm il-ħames waħda li kont preżenti għaliha inti f'xi pajjiż ieħor?

Darba kont mort ma' delegazzjoni ta' Malta Enterpise.

KAROL AQUILINA: Fejn kienet din id-delegazzjoni?

IS-SUR DAVID GALEA: Mingħalija kienet l-Oman u l-Qatar.

KAROL AQUILINA: X'kienet din id-delegazzjoni?

Però ma kellha x'taqsam xejn ma' Enemalta.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri ma kienx hemm nies involuti f'dan il-proġett f'din id-delegazzjoni.

IS-SUR DAVID GALEA: Le, kienet delegazzjoni biss...

KAROL AQUILINA: Kien hemm żjarat oħra barra minn Malta fejn kellek xi rwol tirrappreżenta l-interessi ta' Enemalta jew tal-Gvern Malti?

KAROL AQUILINA: Lanqas waħdek?

IS-SUR DAVID GALEA: Jien sifirt ħafna fuq xogħol...

KAROL AQUILINA: Fuq xogħol tal-Gvern Malti qed nistaqsi jien.

IS-SUR DAVID GALEA: Ma jidhirlix li kien hemm.

KAROL AQUILINA: Kien hemm xi okkażjonijet fejn persuni minn barra minn Malta ġew Malta għal-laqgħat miegħek u mal-Ministru?

IS-SUR DAVID GALEA: Minn ElectroGas kienu jiġu.

KAROL AQUILINA: Min kien jiġi minn ElectroGas minn barra minn Malta?

IS-SUR DAVID GALEA: Kien hemm avukat, li kien normalment imexxi d-diskussjonijiet min-naħa tagħhom.

Minn fejn kien?

IS-SUR DAVID GALEA: Le, dak kien minn ditta partikolari.

Kien beda ma' ditta imbagħad biddel ditta oħra.

Insejt x'jisimha d-ditta tal-avukati; iktar lilu naf.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri dan kien jiġi regolari hawn Malta biex jinnegozja ma' Enemalta u magħkom.

IS-SUR DAVID GALEA: Eżatt.

Kien hemm ukoll rappreżentant ta' Siemens.

Kien hemm tnejn; wieħed inġinier jismu Gerard, imma nsejt x'kunjomu, u kien hemm ieħor...

KAROL AQUILINA: Jiġifieri kien hemm dawn it-tnejn minn Siemens.

U min kien jiġi iktar?

Kellhom laqgħat oħra ma' nies?

Dawn kienu jkunu regolari?

IS-SUR DAVID GALEA: Kienu jkunu pjuttost regolari.

KAROL AQUILINA: Meta tgħid regolari fil-proċess kollu?

Kemm qabel ma beda x-xogħol u kemm waqt ix-xogħlijiet?

IS-SUR DAVID GALEA: Meta saru l-preferred bidder, aħna bdejna niltaqgħu u għamilna żmien intensiv ħafna niddiskutu ċerti klawsoli biex niċċarawhom u nġibuhom iktar robusti, u konna nagħmlu chunks of time sew niddiskutu.

KAROL AQUILINA: Ngħid sew li inti kont l-iktar persuna hands-on fuq il-proġett min-naħa tal-Gvern Malti?

KAROL AQUILINA: Jekk ikollok tgħid min-naħa għall-oħra, jiġifieri minn min qed iwettaq il-proġett, min kienet l-iktar persuna hands-on fuq il-proġett?

IS-SUR DAVID GALEA: Min-naħa tagħhom?

IS-SUR DAVID GALEA: Stephen Yurgenson, li kien dan l-avukat li għedtlek...

KAROL AQUILINA: Imma on the ground hawn Malta, min kienet il-persuna li qed tara li kollox isir?

IS-SUR DAVID GALEA: From an engineering point of view jien ma dħaltx fiha, jiġifieri ma nafx ngħidlek.

KAROL AQUILINA: Mhux fuq dak qed inkellmek għax naf li ma tistax tirrispondi fuq dak.

Jien qed nistaqsik min kienet il-persuna li kienet qed tikkordina l-ħidma ta' dawn l-entitajiet kollha privati kif jgħaqqdu flimkien dan il-korsorzju u jara li jkun hemm id-direzzjoni.

Jiġifieri jekk inti kellek kwestjoni ma' ElectroGas għand min kont tmur?

Għand liema direttur kont tmur minn ta' ElectroGas?

IS-SUR DAVID GALEA: Konna niltaqgħu magħhom.

Meta jkun hemm kwestjoni...

KAROL AQUILINA: Ovvja li kontu tiltaqgħu magħhom, u allaħares le.

Imma ma' min?

Jekk kienet tinqala' kwestjoni inti kont tgħolli t-telefon, jew tibgħat memo, lil xi ħadd.

Min kienet dik il-persuna?

KAROL AQUILINA: Jien qed nistaqsik għal dawk li kienu hawn Malta.

IS-SUR DAVID GALEA: Bħala inġinier Malta wieħed kien hemm, li hu Jurgen, imma ma kienx hu li qed imexxi l-proġett.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri inti tista' tgħid li kellek kuntatt kontinwu miegħu?

IS-SUR DAVID GALEA: Le, ma tantx kelli kuntatt.

KAROL AQUILINA: Kont tkun ikkuppjat fl-emails li kien ikun hemm għaddejjin fosthom fejn Jurgen Fenech jgħid li se jkellem lill-ministru, jew se jintervjeni ma' "dak" u mal-"ieħor"?

IS-SUR DAVID GALEA: Ma nafx ngħidlek għax jgħaddu ħafna emails.

KAROL AQUILINA: Jurgen Fenech ġieli kien jiktiblek?

IS-SUR DAVID GALEA: Direttament lili?

KAROL AQUILINA: Jew forsi tkun ikkupjat fl-emails li jibgħat hu?

IS-SUR DAVID GALEA: Ġieli kont inkun ikkuppjat.

KAROL AQUILINA: Ġieli ċempillek Jurgen Fenech?

IS-SUR DAVID GALEA: Jekk ċempilli rari ħafna.

KAROL AQUILINA: Ġieli skambjajtu messaġġi dwar issues li jinqalgħu?

Fil-mument li kien hemm din is-sitwazzjoni allarmanti ta' jekk il-proġett huwiex se jimxi 'l quddiem minħabba dan il-ftehim tal-istate aid, eċċ, kellek kuntatti miegħu?

IS-SUR DAVID GALEA: Le, lanqas qatt ma kelli.

KAROL AQUILINA: Kont inkwetat inti meta żviluppat din is-sitwazzjoni fejn qisu dan il-proġett weħel?

IS-SUR DAVID GALEA: Kont inkwetat fis-sens li in a way aħna konna qed inwaħħluh il-proġett at that point in time.

KAROL AQUILINA: Għax ma kontux ħsibtu f'din il-problema qabel.

IS-SUR DAVID GALEA: Le, fis-sens li konna qed niddiskutu ċerti affarijiet u ma konniex qed naqblu bejnietna fuq ċerti kwestjonijiet.

KAROL AQUILINA: Fuq xiex ma kontux qed taqblu?

IS-SUR DAVID GALEA: Ma nafx eżatt.

Internament f'dan il-kumitat, jew...?

IS-SUR DAVID GALEA: Bejn ElectroGas u aħna.

KAROL AQUILINA: U x'kienu l-iktar affarijiet li ma kontux qed taqblu dwarhom?

IS-SUR DAVID GALEA: Bħal b'kull kuntratt, dejjem se jkollok affarijiet… Pereżempju, fuq id-definizzjoni ta' force majeure, fejn allura ridna nistabbilixxu kif se...

KAROL AQUILINA: Kellkom kwestjoni fuq hekk jiġifieri?

IS-SUR DAVID GALEA: Qatt ma kien hemm kwestjoni ta' force majeure.

KAROL AQUILINA: Inti qed tgħidli li kellkom diskussjoni dwar xi affarijiet u semmejt force majeure.

Jien qed nistaqsik x'kienu l-issues li kien hemm kwestjonijiet dwarhom.

KAROL AQUILINA: Imma dawn innegozjajtuhom.

Wara li nnegozjajtuhom...

Kellna ħafna issues biex naslu għal qbil.

U għalhekk dam il-proċess ukoll, għax ma bdejniex naqblu flimkien.

KAROL AQUILINA: Pereżempju, kellkom kwestjoni dwar il-garanzija?

IS-SUR DAVID GALEA: Il-garanzija ma tantx dħalt fiha.

KAROL AQUILINA: Jekk kien hemm persuna li setgħet tinduna li kien hemm problema kont int.

IS-SUR DAVID GALEA: Hekk hu.

RYAN CALLUS: Imma ġiet diskussa.

KAROL AQUILINA: Min-naħa tal-Gvern Malti, jekk kien hemm xi ħadd li kellu oversight tal-proġett kollu kont inti.

GLENN BEDINGFIELD: Min-naħa ta' Enemalta mhux min-naħa tal-Gvern.

IS-SUR DAVID GALEA: Hekk hu.

Jien kont min-naħa ta' Enemalta mhux mill-Gvern.

IĊ-CHAIRPERSON: Inti qed tgħid li l-bżonn tal-garanzija min-naħa tal-Gvern hija xi ħaġa li tfaċċat at a later stage?

Meta weħlu mal-banek?

Jiġifieri kienet xi ħaġa li ma kenitx prevista?

IS-SUR DAVID GALEA: Oriġinarjament il-Gvern ma xtaqx ikun f'pożizzjoni li jagħti xi forma ta' garanzija lil ElectroGas, però sfortunatament meta konna qed nagħmlu procurement kien jidher ċar li minħabba kif kienet il-qagħda ta' Enemalta bilfors kellna nagħtu xi forma ta' garanzija biex ikun jista'...

IS-SUR DAVID GALEA: Oriġinarjament kien l-SSA.

KAROL AQUILINA: Iva, imma imbagħad għamiltu l-garanzija.

IĊ-CHAIRPERSON: Inti qed tgħid li idealment ma kellhiex tinħareġ garanzija.

Issa jien qed nissuġerilek li l-idea ta' garanzija kienet hemm mill-bidu.

Ħalli naqralek il-minuti tad-19 ta' Ġunju.

Niftakru li l-elezzjoni saret f'Marzu, u allura f'Ġunju kontu għadkom fil-bidu.

IS-SUR DAVID GALEA: Ma xtaqniex nagħtuha.

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri fid-19 ta' Ġunju għamiltu l-minuti u għedtu li se tiġu bżonn garanzija, però ma kellhiex tissemma fl-RfP...

IĊ-CHAIRPERSON: ...imma malli t-tender ġie awarded, l-ewwel ħaġa li għamiltu kienet li rsistejtu biex toħroġ il-garanzija.

IS-SUR DAVID GALEA: Le, aħna...

IĊ-CHAIRPERSON: Li qed nissuġġerixxi jien huwa li intom kontu tafu mill-bidu li kien se jkun hemm bżonn ta' government guarantee, daħħaltuha fil-minuti – kważi tasal biex tgħid li lanqas tistħu –…

ALEX MUSCAT: Opinjoni din.

IĊ-CHAIRPERSON: Le, mhux opinjoni.

Qed naqra l-minuti, Onor. Muscat.

ALEX MUSCAT: Però qed tasal għall-konklużjoni tiegħek.

IĊ-CHAIRPERSON: Fid-19 ta' Ġunju f'Kastilja saret laqgħa...

ALEX MUSCAT: Fejn kien jinsab il-ministeru responsabbli mill-enerġija.

IĊ-CHAIRPERSON: ...fejn fil-minuti ta' dik l-istess laqgħa tniżżel hekk:

Imbagħad il-minuta ta' qabel tgħid:

IS-SUR DAVID GALEA: "May be" hemm miktub mhux "will".

Hemm differenza.

IĊ-CHAIRPERSON: Dażgur, imma l-may be, malli ngħata t-tender, happened.

GLENN BEDINGFIELD: Bejn may be u will hemm differenza.

Anzi intom tafu bl-Ingliż iktar minn kulħadd!

IĊ-CHAIRPERSON: Tant it happened, li r-rapport tal-Awditur...

RYAN CALLUS: Imma b'kumbinazzjoni it happened.

IĊ-CHAIRPERSON: ...jagħmel riferenza għal din il-garanzija u jgħid li din il-garanzija kienet tali li setgħet tiddistabbilizza l-finanzi tal-pajjiż.

CLAYTON BARTOLO: Taf x'kien qed jiddistabbilizza l-finanzi tal-pajjiż?

Enemalta kienet qed tiddistabbilizza l-finanzi tal-pajjiż, dik li intom ridtu tbigħuha għal €1.

IĊ-CHAIRPERSON: ...Enemalta u l-prezz taż-żejt ogħla u mn'Alla saret il-power station ta' ElectroGas biex raħas u nqatlet Daphne Caruana Galizia!

U aħna tajna €80 miljun lill-poplu fis-sena.

IĊ-CHAIRPERSON: Ipprova ejja b'ritornell aħjar!

CLAYTON BARTOLO: €80 miljun fis-sena lill-poplu Malti kollu.

ALEX MUSCAT: U d-dejn li ħallejtu!

IĊ-CHAIRPERSON: Qabel l-RfP, jiġifieri at the initial stages, intom kontu diġà ddiskutejtu u kkonkludejtu li aktarx se jkun hemm il-bżonn ta' garanziji.

IĊ-CHAIRPERSON: U għedtu li ma kellkomx issemmuha fl-RfP.

Imbagħad saret il-bid, ingħata lil ElectroGas b'kumbinazzjoni, u l-ewwel ħaġa li kellu jagħmel il-Gvern kienet li jagħmel il-garanzija.

U l-Awditur, fir-rapport tiegħu, jinnotaha din u jgħid li l-ewwel nett ma kienx hemm a mention ta' din il-garanzija li allura żvantaġġjat lill-bidders, għax min għamel il-bid probabbilment kien jagħmel bid differenti kieku kien jaf li l-Gvern se jagħmel din il-garanzija.

Però din l-idea tal-garanzija ma baqgħetx fl-arja.

Tant ma baqgħetx fl-arja li l-ewwel ħaġa li saret kienet li l-Gvern ħareġ garanzija, mhux lil Enemalta, imma lill-konsorzju.

U l-Awditur Ġenerali qal li din hija ħaġa li ġrat rari ħafna, għax il-Gvern mhuwiex azzjonista f'dan l-operat, u qal li din kienet mossa li setgħet ipperikolat il-finanzi tal-pajjiż.

Issa jien qed nissuġerilek li din il-mossa li setgħet ipperikolat il-finanzi tal-pajjiż, kif ikkummenta l-Awditur, kontu tafu biha as early as 19th June 2013.

GLENN BEDINGFIELD: Dak huwa suġġeriment tiegħek.

IĊ-CHAIRPERSON: Le, qiegħda fil-minuti.

Qed naqralu l-minuti.

GLENN BEDINGFIELD: Inti għedt li qed tissuġġerixxi.

Allura huwa suġġeriment tiegħek!

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Bedingfield, kieku taqraw il-minuti, tkunu iktar ippreparati.

GLENN BEDINGFIELD: Mhijiex kwestjoni ta' preparazzjoni.

Inti għadek kif għedtlu li qed tissuġġerilu.

Mela allura huwa suġġeriment!

KAROL AQUILINA: Jaħasra, lanqas bil-Malti ma qiegħed tifhem.

Tissuġġerilu jiġifieri tfakkru li veru hekk hu.

GLENN BEDINGFIELD: Jien m'għandix dubju li intom tifhmu bil-Malti u bl-Ingliż ferm ħafna iktar minn kulħadd, u tifhmu f'kollox sewwa iktar minn kulħadd.

Dak m'għandix dubju minnu.

IĊ-CHAIRPERSON: Biex jifhimni l-Onor.

IĊ-CHAIRPERSON: Fil-minuti tad-19 ta' Ġunju 2013, u din mhijiex opinjoni imma huwa fatt,...

GLENN BEDINGFIELD: Mela mhux qed tissuġġerixxi.

IĊ-CHAIRPERSON: ...f'punti 10 u 11 hemm imniżżel hekk:

jien ngħid strangely enough,

Mela dan huwa fatt, m'iniex qed nissuġġerixxi.

Fatt ukoll huwa li l-Awditur, fir-rapport tiegħu, qal li mhuwiex sewwa li l-Gvern daħal garanti wara li ngħata t-tender, għax b'hekk, min tefa' l-offerta ġie żvantaġġat.

Anzi l-Awditur imur pass oltre u jgħid li l-mod kif, in layman's terms, il-Gvern ħareġ għonqu għal din il-kumpanija li hija purament privata, l-ewwel nett mhuwiex normali – tajjeb kieku l-Gvern jagħmel tajjeb għad-dejn li għandu kull wieħed u waħda minna! – u t-tieni, tant din il-garanzija kienet estensiva, li if it were to go wrong setgħet tiddistabbilizza the finances of the country.

Jekk niftakar sew, subject to correction, l-Awditur wasal għal din il-konklużjoni fuq dak li qalilhom is-Sur Alfred Camilleri fi ħdan il-Ministeru għall-Finanzi.

Jiġifieri l-Ministeru għall-Finanzi wkoll esprimew din il-concern, li din hija "ġennata" li tista' tiddistabbilizza l-finanzi tal-pajjiż.

GLENN BEDINGFIELD: U x'inhi l-mistoqsija?

ALEX MUSCAT: Tal-ġennata hija suġġeriment tiegħek.

IĊ-CHAIRPERSON: Ma qrajtu xejn, ma ppreparajtu xejn…

GLENN BEDINGFIELD: Dak qed tgħidu inti!

ALEX MUSCAT: Jiġifieri inti qed tgħid li l-Awditur kiteb "ġennata" fir-rapport?

IĊ-CHAIRPERSON: Le.

ALEX MUSCAT: Jew dan huwa suġġeriment tiegħek?

IĊ-CHAIRPERSON: Le, l-Awditur Ġenerali qal b'mod ċar ħafna and in not so many words – u nissuġġerilek taqra r-rapport – għax l-Awditur ġustament huwa iktar diplomatiku minni, li mill-konklużjonijiet li seta' jasal għalihom jirriżultalu li dak li seħħ f'dan il-każ huwa xi ħaġa li qatt ma tiġri min-naħa tal-Gvern, u tant saret bil-goff, din il-ħaġa li qatt ma tiġri, li setgħet tiddistabbilizza l-finanzi tal-Gvern.

Jien nissuġġerilek taqra r-rapport biex tikkonferma dan li qed ngħidlek.

GLENN BEDINGFIELD: U l-mistoqsija x'inhi?

IĊ-CHAIRPERSON: Allura, Sur Galea, jien qed nistaqsik tgħidli, iva jew le, jekk intom kontux tafu mill-bidu nett li se jkun hemm bżonn garanziji, però m'għamiltuhiex fi stadju tal-RfP bil-konsegwenza li ġew żvantaġġati l-bidders l-oħra.

IS-SUR DAVID GALEA: Il-garanzija li qed tirriferi għaliha hawnhekk hija dik li eventwalment ġiet żviluppata bħala l-SSA.

Din mhijiex ir-riferenza għall-garanzija li eventwalment saret fuq ElectroGas; huma żewġ affarijiet kompletament differenti.

IĊ-CHAIRPERSON: X'jiġifieri?

IS-SUR DAVID GALEA: Dak iż-żmien ma konniex għadna ħriġna bil-kunċett ta' SSA, imma konna qed nirriferu għaliha bħala garanzija.

Imbagħad eventwalment ġie żviluppat bħala SSA...

IĊ-CHAIRPERSON: Allura fuqhiex qed titkellmu hawn?

IS-SUR DAVID GALEA: Waħda mill-problemi li kellna bħala garanzija, mill-pariri li bdew jagħtuna, kienet illi kieku kellna nagħtu an outright guarantee, jista' jkun li jiġi qisu d-dejn huwa fuq il-Gvern.

Però ma kienx se jkun jagħmel sens...

KAROL AQUILINA: Mela x'garanzija kontu qed tirriferu għaliha?

IS-SUR DAVID GALEA: Din eventwalment ġiet żviluppata bħala SSA.

KAROL AQUILINA: Le, mhux fiex ġiet żviluppata.

Fil-bidu nett fuq liema garanzija kontu qed titkellmu?

IĊ-CHAIRPERSON: Sur Galea, m'intix korrett.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq garanzija li tfisser guarantee instruments, jiġifieri l-Gvern jagħmel garanzija… Jiġifieri qed niftehmu dwar x'inhi l-garanzija li qed nitkellmu fuqha hawnhekk.

KAROL AQUILINA: Imma dik mhux diġà kienet issemmiet?

Allura kif qed tħawwad dawn l-affarijiet?

Naqblu li fil-bidu nett kien hemm din l-idea li jsir il-ftehim li fuq numru kbir ta' snin il-Gvern Malti jkollu jixtri l-enerġija mingħand il-kumpanija?

KAROL AQUILINA: Mela allura l-SSA diġà kien hemm.

Il-kunċett kien hemm.

IS-SUR DAVID GALEA: Li żgur nista' ngħidlek hu li hawnhekk qatt ma konna tkellimna fuq garanzija li jkun hemm… Biss biss ma konniex nafu li se jkun hemm din l-issue li l-bidders bilfors iridu konferma mingħand il-Kummissjoni Ewropea li l-istate aid huwa validu.

KAROL AQUILINA: Mela jekk mhux fuq dik, fuq liema garanzija kontu qed titkellmu?

IS-SUR DAVID GALEA: Dak iż-żmien konna qed ngħidu...

KAROL AQUILINA: Jiġifieri dawn huma l-istess?

Jew waħda hija differenti mill-oħra?

IS-SUR DAVID GALEA: Aħna konna qed naħsbu għal garanzija, imma imbagħad minflok garanzija aħna tajna SSA.

KAROL AQUILINA: Il-garanzija li kontu qed taħsbu fiha x'forma kien se jkollna?

KAROL AQUILINA: Mela fi stadju ulterjuri kellkom li l-garanzija ġiet definita bħala SSA.

IS-SUR DAVID GALEA: Eżatt.

KAROL AQUILINA: Fil-bidu nett, meta bdejtu taħsbu fiha x'forma kellha din?

Il-Gvern jikkommetti xi ħaġa li għandu bħala garanzija għal dak li tista' tinkorri ElectroGas?

IS-SUR DAVID GALEA: Bażikament għall-pagamenti dovuti...

IS-SUR DAVID GALEA: Eżatt.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri mhux marbuta ma' li jien nobbliga ruħi li nixtri mingħandek jew nagħmel xi ħaġ'oħra biex tagħtini garanzija, imma li l-Gvern jaqbad tant… Kemm kien hemm bżonn miljuni ta' ewro?

IS-SUR DAVID GALEA: Dik kienet waħda mill-problemi li kellna għax diffiċli tikkwantifikaha.

KAROL AQUILINA: L-inqas kemm?

KAROL AQUILINA: Jiġifieri l-Gvern kien se jaqbad €200 miljun u jgħid li se jobbliga ruħu li jħallashom jekk tmur xi ħaġa ħażina.

Fil-bidu dik kienet il-garanzija.

IS-SUR DAVID GALEA: Huwa l-credit risk ta' Enemalta.

KAROL AQUILINA: Din il-garanzija li kellkom f'moħħkom intom, għedtuha lill-bidders kollha jew le?

IS-SUR DAVID GALEA: Mhux il-garanzija, imma l-SSA.

Din il-garanzija ma ngħatatx.

KAROL AQUILINA: Imma fil-bidu kontu qed taħsbu fiha.

IS-SUR DAVID GALEA: Imma inbidlet u evolviet fil-kunċett ta' SSA.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri l-SSA kien magħruf mal-bidders kollha?

IS-SUR DAVID GALEA: Eżatt.

KAROL AQUILINA: Però mbagħad il-garanzija li spiċċat ingħatat ma kenitx magħrufa mal-bidders kollha.

Mhux hekk?

IS-SUR DAVID GALEA: Għall-garanzija ta' ElectroGas qed tgħid?

KAROL AQUILINA: Ara aħniex naqblu.

L-ewwel ħsibtu fil-garanzija tal-€200 miljun, li jista' jkun li kienet iktar, imbagħad iddeċidejtu li tagħmluha SSA, imma fil-verità għamiltu l-garanzija kif suppost, tal-€200 miljun.

KAROL AQUILINA: Imma għamiltuha.

Mhux hekk?

KAROL AQUILINA: Jiġifieri ħsibtu fl-ewwel garanzija tal-€200 miljun, imbagħad taparsi ttrasformajtuha...

IS-SUR DAVID GALEA: Imma ma kienx il-ħsieb...

KAROL AQUILINA: ...f'SSA, imma xorta spiċċajtu għamiltu l-garanzija tal-€200 miljun.

Naqblu li hekk sar?

IS-SUR DAVID GALEA: Imma din il-garanzija li hawn riferenza għaliha hawnhekk mhijiex l-istess waħda.

KAROL AQUILINA: Il-kunċett kien an outright guarantee.

Jiġifieri l-Gvern jidħol jagħmel tajjeb għat-telf li setgħet għamlet ElectroGas.

IS-SUR DAVID GALEA: Imma l-underlying notion kienet qisu li ħsibna f'garanzija, imma m'għednihiex biex imbagħad eventwalment tajniha xorta.

Ma kienx dak il-każ.

KAROL AQUILINA: Imma mhux hekk ġara?

GLENN BEDINGFIELD: Garanzija u mhux garanzija, din iffavorixxiet lil xi ħadd?

Biddlet l-outcome tal...?

IĊ-CHAIRPERSON: Dażgur li ffavorixxiet!

GLENN BEDINGFIELD: Kienet tajba għall-Gvern.

(Interruzzjonijiet)

IĊ-CHAIRPERSON: Kienet tajba għal ElectoGas għax kellhom moħħhom mistrieħ!

KAROL AQUILINA: Il-garanzija favur min kienet?

IS-SUR DAVID GALEA: Jiġifieri għal min kienet tagħmel tajjeb?

IĊ-CHAIRPERSON: Iva.

IS-SUR DAVID GALEA: Għal ElectroGas.

KAROL AQUILINA: Mela kif tajba għall-Gvern!?

Il-Gvern kien qed jidħol f'riskju u mhux kien qed jagħmel xi ħaġa għalih.

Kien qed jagħmilha għal vantaġġ ta' ħaddieħor.

IS-SUR DAVID GALEA: Fuq il-finanzi tal-Gvern ma nistax nitkellem għax m'għandix oversight tal-finanzi tal-Gvern, però from an Enemalta point of view aħna kellna a share call option agreement li jekk tiskatta l-garanzija, aħna nieħdu over l-impjant.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri inti qed tgħid – milli qed nifhem jien, li m'għandix esperjenza f'dawn l-affarijiet – li l-Gvern għamel din il-garanzija biex just in case ElectroGas jiġrilha xi ħaġa, il-Gvern jinnazzjonalizza l-power station.

IS-SUR DAVID GALEA: Mhux jinnazzjonalizza, imma jieħu over Enemalta.

KAROL AQUILINA: Jekk jagħmilha tiegħu, jagħmilha nazzjonali.

Inti għedt jieħu over il-power station.

IS-SUR DAVID GALEA: Fil-kuntest li jiġri xi ħaġa mill-istate aid.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri lil ElectroGas serraħtulhom moħħhom li jekk huma ma jaslux, il-Gvern jidħol fiż-żarbun tagħhom.

Hekk kienet.

Kemm spiċċat kienet fil-verità l-garanzija?

IS-SUR DAVID GALEA: Mingħalija €350 miljun jew €360 miljun.

KAROL AQUILINA: U kemm bdiet fil-bidu l-garanzija?

IS-SUR DAVID GALEA: Dejjem hekk kien hemm maħsub.

Kien hemm bridge guarantee, imbagħad ingħatat a higher guarantee skont il-programm.

KAROL AQUILINA: Taqbel miegħi li kienet spiċċat fl-ammont ta' €375.8 miljun?

IS-SUR DAVID GALEA: Xi ħaġa hekk.

KAROL AQUILINA: Ma jidhirlikx li dan kien riskju kbir għall-pajjiż?

IS-SUR DAVID GALEA: Jien mill-aspett ta' Enemalta nista' nitkellem.

Mill-aspett ta' Enemalta...

Mhux hekk?

IS-SUR DAVID GALEA: Iva, imma huma żewġ entitajiet differenti.

KAROL AQUILINA: Imma waħda tinkludi lill-oħra.

IĊ-CHAIRPERSON: Jiġifieri meta tħares lejn l-interessi, inti jinteressak l-interess ta' Enemalta mhux tal-pajjiż?

IS-SUR DAVID GALEA: Ma ngħidx hekk, imma jien m'għandix oversight tal-finanzi tal-pajjiż, u allura ma nistax nieġu deċiżjoni fuq l-oversight tal-pajjiż.

Jiena nista' nitkellem biss fuq Enemalta.

CLAYTON BARTOLO: Imma hawnhekk inti qed titkellem f'isem Enemalta?

KAROL AQUILINA: Ma taqbilx mal-Awditur Ġenerali li dan kien riskju kbir, għax li kieku marret xi ħaġa ħażina setgħet tiddistabilizza l-ekonomija tal-pajjiż?

IS-SUR DAVID GALEA: Ma nistax ngħid għax m'għandix oversight tal-finanzi tal-pajjiż kollu.

KAROL AQUILINA: Jien qed nistaqsik jekk taqbilx mal-konklużjoni tal-Awditur Ġenerali.

Għalik kienet aċċettabbli din jew le?

CLAYTON BARTOLO: Inti għandek l-istess informazzjoni at your disposal biex tasal għall-konklużjoni bħalma wasal għaliha l-Awditur?

KAROL AQUILINA: Le, hu ta l-garanzija.

Kien parti mit-team li ħa d-deċiżjoni li tingħata l-garanzija.

IS-SUR DAVID GALEA: Il-garanzija l-Gvern ta, mhux Enemalta.

KAROL AQUILINA: Imma int kont parti biex wasaltu għal dik il-garanzija.

Inti għedt li mort anke Shanghai.

IS-SUR DAVID GALEA: Imma dak m'għandux x'jaqsam.

KAROL AQUILINA: Inti Shanghai mort għall-PPA.

IS-SUR DAVID GALEA: Imma m'għandux x'jaqsam mal-… X'għandha x'taqsam Shanghai Electric Power mal-...?

KAROL AQUILINA: Inti spjegali għax inti nvolut f'dan kollu u mhux jien!

Jien qed nistaqsik xi rwol kellek inti għall-għoti ta' din il-garanzija.

GLENN BEDINGFIELD: Aħna li ma nifhmu xejn, fhimna.

GLENN BEDINGFIELD: Fhimna li Shanghai Electric Power u l-PPA huma żewġ affarijiet differenti.

L-ewwel staqsejtu fuq kollox barra fuq dan, issa qed tħawwad l-affarijiet ma' dak li...

KAROL AQUILINA: Ħallih iwieġeb!

Sur Galea, inti kont involut fil-garanzija.

IS-SUR DAVID GALEA: Ma kontx involut fil-garanzija, imma fix-share call option agreement.

Il-garanzija l-Gvern ħa ħsiebha.

KAROL AQUILINA: Inti ma kontx parti mill-kumitat li semma din il-garanzija fil-bidu nett?

IS-SUR DAVID GALEA: Le, dik garanzija oħra.

KAROL AQUILINA: Ħa nerġa' nirrepetilek forsi naslu.

Fil-bidu intom ħsibtu li se jkun hemm bżonn an outright guarantee, jiġifieri l-Gvern iwarrab ammont ta' flus, jew jintrabat li f'każ li ElectroGas tfalli jew jiġrilha xi ħaġa, il-Gvern jidħol u jagħmel tajjeb b'dawk il-flus u jieħu over l-impjant li għandha ElectroGas.

Naqblu li dak kien il-ħsieb fil-bidu?

KAROL AQUILINA: Imbagħad żviluppajtu l-ħsieb u għedtu li se tagħmlu SSA, li huwa forma ta' garanzija oħra, billi tgħidu li Enemalta tintrabat li tixtri l-enerġija mingħand ElectroGas.

Imma mbagħad spiċċajtu li anke għamiltu l-outright guarantee li kellkom fil-bidu li, kif għedtlek, spiċċat bi €375.8 miljun.

IS-SUR DAVID GALEA: Mingħalija kienet €380 miljun.

KAROL AQUILINA: L-informazzjoni li hawn hawnhekk hekk turi.

ALEX MUSCAT: Naqblu li din il-garanzija għaddiet mill-iskrutinju tal-Kummissjoni Ewropea u kien hemm l-approvazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea?

KAROL AQUILINA: Naqblu li l-ewwel forma ta' garanzija li ħsibtu fiha fil-verità spiċċat ingħatat?

IS-SUR DAVID GALEA: Le, mhijiex l-istess, għax l-ewwel garanzija kienet maħsuba lil Enemalta, filwaqt li t-tieni waħda, li qed tirriferi għaliha inti, ngħatat lil ElectroGas.

KAROL AQUILINA: Li allura hija agħar, għax qed tiggarantixxi lil xi ħadd fil-privat.

ALEX MUSCAT: Opinjoni din.

IS-SUR DAVID GALEA: Ma nistax ngħid jekk huwiex agħar jew aħjar.

Mill-aspett ta' Enemalta, irnexxielha tagħmel il-proġett f'inqas żmien.

KAROL AQUILINA: Allura dan għalik huwa prattika tajba jew prattika ħażina?

IS-SUR DAVID GALEA: Fiċ-ċirkostanzi naħseb li trid tagħżel jekk tixtieqx tnaqqas l-ispejjeż tal-pajjiż… Mill-aspett ta' Enemalta kienet aħjar għax setgħet twettaq il-proġett qabel iż-żmien.

KAROL AQUILINA: Allura r-riskju tal-pajjiż ma jidhirlekx li kien kbir?

GLENN BEDINGFIELD: Ir-riskju l-ieħor kien li nisbħu bla dawl.

IS-SUR DAVID GALEA: Jien m'iniex f'pożizzjoni li nevalwa r-riskju tal-pajjiż, għax jien imqabbad minn Enemalta u m'għandix l-oversight ta' x'garanziji għandu l-Gvern u x'inhuma l-prassi tal-garanziji.

KAROL AQUILINA: Imma taf li din kienet a first.

IS-SUR DAVID GALEA: U lanqas biss kont involut fil-proċess tal-garanziji.

KAROL AQUILINA: Kont taf li qiegħda ssir?

IS-SUR DAVID GALEA: Kont naf li qiegħda ssir.

KAROL AQUILINA: Inti għedtilna li kif kien qed jiżviluppa l-proġett, f'punt minnhom inqalgħet din il-problema.

U allura inti bdejt tispera – ħa npoġġiha hekk – li din is-sitwazzjoni tissolva kemm jista' jkun malajr.

M'għorkitekx għajnek li saret din il-garanzija?

M'għedtx kif il-Gvern daħal f'din il-ħaġa u ħa dak ir-riskju?

Ma rajthiex stramba inti bħalma raha l-Awditur Ġenerali?

IS-SUR DAVID GALEA: Jien ma nistax niddubita xi ħaġa meta ma jkollix l-informazzjoni kollha.

Biex inkun nista' nesprimi opinjoni fuq xi ħaġa jrid ikolli the full information of that particular aspect in mind.

L-Awditur għandu iżjed foresight minni fuq dawn l-affarijiet.

KAROL AQUILINA: U kieku jkollok tgħid x'kien ir-rwol tiegħek fl-għoti ta' din il-garanzija, kif tiddeskrivih?

X'għamilt?

IS-SUR DAVID GALEA: Parti mill-condition precedent kien li jiġi kkompletat…

KAROL AQUILINA: Spjega ftit, jekk jogħġbok.

Jien fhimtha, imma…

IS-SUR DAVID GALEA: Fil-kuntratt ikollok numru ta' kundizzjonijiet li jridu jitwettqu qabel ma tagħmel ċertu tip ta' passi.

Biex tingħata l-garanzija ried ikun hemm numru ta' affarijiet li riedu jitwettqu, u fosthom kien hemm li nagħlqu ċerti kuntratti, fosthom il-Conversion Term Agreement, li huwa the master agreement li jirregola l-PPA, il-Gas Supply Agreement (GSA), u l-ancillary agreements l-oħra kollha li huma marbutin ma' dan il-kuntratt.

Ir-rwol tiegħi kien li naslu biex nagħlqu l-Conversion Term Agreement.

KAROL AQUILINA: U dak sar, imbagħad skattat il-garanzija.

IS-SUR DAVID GALEA: Eżatt.

KAROL AQUILINA: Imma kif tiddeskrivi ir-rwol tiegħek fl-għoti tal-garanzija?

Dak kien ir-rwol tiegħek?

Li tara li dawn il-kriterji, jew dawn il-milestones, jintlaħqu mbagħad ma dħaltx iktar fiha?

IS-SUR DAVID GALEA: Ma dħaltx fil-garanzija.

KAROL AQUILINA: Jekk ma dħaltx inti, min daħal fiha?

Eventwalment aħna se jkollna xhieda oħra u allura rridu naraw lil min irridu nistaqsu.

IS-SUR DAVID GALEA: Kien hemm il-Ministeru għall-Finanzi.

KAROL AQUILINA: Bħala persuna min?

Bħala avukati kien hemm Ron Cavallazzi, li kien miegħi fid-diskussjonijiet fuq il-Conversion Term Agreement, u mingħalija kien hemm ukoll xi nies mill-Ministeru għall-Enerġija, jekk m'iniex sejjer żball kien hemm Ronald Mizzi, li kien il-Permanent Secretary.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri kieku jkollok tgħid, dawn huma t-tlieta min-nies li, jekk dan il-Kumitat għandu jfittex risposti, għandu jistaqsi?

IS-SUR DAVID GALEA: Eżatt.

Però dwar Ronald Mizzi m'iniex ċert mija fil-mija.

RYAN CALLUS: Imma xi ħadd mill-Ministeru għall-Enerġija bilfors kien hemm fil-garanzija.

IS-SUR DAVID GALEA: Nimmaġina.

RYAN CALLUS: Mela jekk mhux Ronald Mizzi min kien hemm?

IS-SUR DAVID GALEA: Għalhekk qed ngħidlek li nimmaġina li hu kien hemm.

IĊ-CHAIRPERSON: Sur Galea, x'kien l-involviment ta' Joseph Muscat fil-proċess kollu?

IS-SUR DAVID GALEA: Jien qatt ma ltqajt miegħu f'dak il-kuntest.

Iltqajt miegħu f'xi okkażjoni soċjali u ntroduċieni xi ħadd miegħu.

Probabbilment lanqas jafni lili.

IĊ-CHAIRPERSON: Fl-adjudication process tal-power station x'kien l-involviment tal-Uffiċċju tal-Prim Ministru, b'mod partikolari tal-Prim Ministru Joseph Muscat?

Joseph Muscat qatt ma ndaħal.

IĊ-CHAIRPERSON: Qatt ma ndaħal?

IS-SUR DAVID GALEA: Almenu fejn kont involut jien qatt ma rajtu.

IĊ-CHAIRPERSON: Jekk ngħidlek li mhux talli ma kienx jindaħal talli kontu tkunu kostretti tagħmlulu presentations u tispjegawlu fiex wasal u ma wasalx il-proġett, xi tgħidli?

Kien jinteressa ruħu direttament fil-proġett.

IS-SUR DAVID GALEA: Jien personalment qatt m'għamiltlu presentations.

CLAYTON BARTOLO: Fiha xi ħaġa ħażina li prim ministru jinteressa ruħu fi proġett nazzjonali?

Mhux ta' b'xejn qatt ma sar xejn taħthom ħlief dejn!

IĊ-CHAIRPERSON: Intom għamiltu imma u għamiltu opra kbira!

Staqsu lin-nies hemm barra!

Staqsi lil min għex nhar is-Sibt li għadda biex taraw x'opra kbira għamiltu.

Sur Galea, jien qed nistaqsik speċifikament: Il-Prim Ministru Joseph Muscat involva ruħu b'xi mod fl-adjudication process?

Kien jistaqsi?

IS-SUR DAVID GALEA: Safejn naf jien qatt ma rajtu u qatt ma tkellimt miegħu fuq...

IĊ-CHAIRPERSON: Mhux dik kienet il-mistoqsija tiegħi.

Jien m'iniex qed nistaqsik jekk qattx rajtu jew jekk qattx kellimtu, imma qed nistaqsik jekk Joseph Muscat kienx jinvolvi ruħu b'xi mod dirett jew indirett fil-proċess tal-aġġudikazzjoni ta' dan il-proġett.

IĊ-CHAIRPERSON: Kien isegwi b'mod attiv dak li kien qed jiġri f'dan il-proġett?

IS-SUR DAVID GALEA: Jien qatt ma…

KAROL AQUILINA: Kien hemm xi ħadd ieħor viċin tal-Prim Ministru li kien isegwi?

IS-SUR DAVID GALEA: Kien hemm żewġ laqgħat fejn kien attenda għalihom Keith Schembri.

KAROL AQUILINA: X'kienu dawn iż-żewġ laqgħat?

IĊ-CHAIRPERSON: Ta' dan il-kumitat?

IS-SUR DAVID GALEA: Le, mhux tal-kumitat.

IĊ-CHAIRPERSON: Qed tara kif jibdew joħorġu l-affarijiet!

CLAYTON BARTOLO: X'hemm ħażin li… (Interruzzjonijiet)

IĊ-CHAIRPERSON: Fejn hemm Keith Schembri kollox ħażin.

IS-SUR DAVID GALEA: Dawn kienu dwar issues… Waħda mil-laqgħat, safejn naf jien, kienet fejn ġew it-top people tal-banek biex jiddiskutu ċerti punti...

Ġew it-top people tagħhom Malta u kienet saret laqgħa Kastilja li għaliha attendew madwar 25 ruħ.

F'din il-laqgħa kienu poġġew ir-requirements importanti, li l-SSA irid jiġi endorsed mill-Kummissjoni Ewropea.

KAROL AQUILINA: Min kien jippresjedi din il-laqgħa?

IS-SUR DAVID GALEA: Qed nassumi li hu kien ippresjeda din il-laqgħa.

U kien qiegħed hemm fil-vesti uffiċjali tiegħu bħala...

IS-SUR DAVID GALEA: Iva, fil-vesti uffiċjali.

RYAN CALLUS: Din il-laqgħa saret wara li ngħata l-kuntratt lil ElectroGas, jew qabel?

KAROL AQUILINA: X'kien l-eżitu ta' dik l-ewwel laqgħa?

IS-SUR DAVID GALEA: Li rridu naraw x'se nagħmlu to clear l-SSA mal-Kummissjoni Ewropea.

KAROL AQUILINA: Minuti ta' din il-laqgħa jeżistu?

IS-SUR DAVID GALEA: Żgur ma żammejthomx jien.

KAROL AQUILINA: Imbagħad għedtli li kien hemm laqgħa oħra.

X'kienet il-laqgħa l-oħra?

IS-SUR DAVID GALEA: At the final stages, meta konna qed immorru għall-financial close u ġie diskuss il-bżonn li titneħħa l-garanzija ladarba l-SSA kien ġie endorsed.

KAROL AQUILINA: Min kien preżenti għal din il-laqgħa?

IS-SUR DAVID GALEA: Jidhirli li kien hemm Keith Schembri u xi nies tekniċi.

KAROL AQUILINA: Din il-laqgħa ssejħet minn Keith Schembri, la ppresjediha hu.

Hux hekk?

IS-SUR DAVID GALEA: Hekk hu.

KAROL AQUILINA: Għalfejn kellu bżonn ikun hemm l-intervent ta' Keith Schembri f'dan kollu?

Inti qatt ma semmejtu u lanqas aħna ma semmejnih.

Għalfejn imbagħad f'dawn iż-żewġ laqgħat kien hemm dan il-bżonn?

IS-SUR DAVID GALEA: Naħseb li hija xi ħaġa normali li fi proġett daqshekk importanti, at critical junctures, ikun hemm rappreżentant min-naħa tal-Gvern.

KAROL AQUILINA: Imma rajtha normali li ċ-Chief of Staff tal-Prim Ministru jsejjaħ laqgħa mal-banek internazzjonali biex jiddiskuti dan, u li jkun qiegħed hemmhekk meta jiġi biex jagħmel il-closure agreement?

IS-SUR DAVID GALEA: Ma nara xejn ħażin fiha jiena.

KAROL AQUILINA: M'għorkitekx għajnek dak iż-żmien?

IĊ-CHAIRPERSON: Kif daħal Keith Schembri fuq il-Ministru Konrad Mizzi?

IS-SUR DAVID GALEA: Lanqas xejn.

KAROL AQUILINA: L-aħħar darba jien semmejtlek meta sar magħruf li Yorgen Fenech kellu l-kumpanija 17 Black.

F'dan li għadek kif għedtli issa, dakinhar m'għedtx xi ħaġa lilek innifsek?

Inti għedtli li Keith Schembri ħa nteress jorganizza dawn iż-żewġ laqgħat, waħda mal-banek internazzjonali preżenti, u l-oħra biex isir il-closure agreement u titneħħa l-garanzija.

Sa dakinhar inti kont taf li għandu kumpaniji barra minn Malta Keith Schembri?

IS-SUR DAVID GALEA: Kienet tissemma fil-midja.

KAROL AQUILINA: Kienet tissemma fil-midja li Keith Schembri kellu kumpaniji fil-Panama, trust fi New Zealand, eċċ. Naqblu?

Kien issemma li hu u l-Ministru li taħtu kont taqa' inti għandhom arranġament biex jirċievu flus fil-kontijiet tagħhom barra minn Malta.

Kienet pubblika din.

IS-SUR DAVID GALEA: X'kienu qed jgħidu naf.

KAROL AQUILINA: U m'hawn ħadd li ċaħadha din.

Lanqas Keith Schembri stess ma ċaħadha.

Ftit tax-xhur iktar tard kien hemm l-aħbar li Yorgen Fenech huwa s-sid tal- kumpanija 17 Black, li minnha kellhom jiġu l-flus għand il-kumpaniji ta' Keith Schembri u Konrad Mizzi.

Issa, mix-xhieda tiegħek, jirriżulta li Yorgen Fenech, Keith Schembri u Konrad Mizzi, it-tlieta li huma, bħalek – però m'iniex qed ngħid li għamilt bħalhom – kienu nvoluti fil-proġett ta' ElectroGas.

Meta f'Novembru ta' sentejn ilu ħarġet din l-aħbar, inti m'għorkitekx għajnek?

IĊ-CHAIRPERSON: M'għamiltx one plus one?

KAROL AQUILINA: M'għaqqadtx id-dots?

KAROL AQUILINA: Mhux dik staqsejtek jien.

Inti ma ssuspettajtx li kien hemm xi ħaġa ħażina?

Dan l-involviment, din ir-rabta bejn dawn it-tliet persuni, il-proġett komuni ta' ElectroGas… Inti għedtli li f'Malta l-persuna on the ground li kienet qed timmaniġġja l-affarijiet f'isem ElectroGas kienet Yorgen Fenech, imbagħad għedtli li Konrad Mizzi kien involut sew, tant li kien jattendi għal-laqgħat, imbagħad meta staqsejtek kienx hemm involviment iktar għedtli li l-Prim Ministru Joseph Muscat ma daħalx fiha, però kien hemm ħaddieħor, u meta staqsejtek min huwa dan ħaddieħor, għedtli li Keith Schembri, iċ-Chief of Staff tal-Prim Ministru, għamel dawn iż-żewġ laqgħat, fl-opinjoni tiegħek, importanti.

Allura meta ħarġet l-aħbar li Yorgen Fenech kien is-sid ta' 17 Black, u inti kont taf ukoll, bħalma kont naf jien u bħalma kienet taf Malta kollha, li 17 Black kellha tħallas fil-kontijiet tal-kumpanija taċ-Chief of Staff tal-Prim Ministru, Keith Schembri, u fil-kont tal-Ministru Konrad Mizzi €5,000 kuljum, m'għorkitekx għajnek ir-rabta ma' dan il-proġett?

IĊ-CHAIRPERSON: Għadhom jaqbżu għal Keith Schembri!

KAROL AQUILINA: Ma ssuspettajtx li hemm xi ħaġa ħażina?

IS-SUR DAVID GALEA: Ma ssuspettajtx għax kien ir-rwol tiegħu li jipparteċipa f'dawn il-laqgħat.

Ma nara xejn ħażin li ċ-Chief of Staff tal-Prim Ministru...

KAROL AQUILINA: U llum ma tissuspettax li hemm xi ħaġa ħażina?

Infakkrek li llum hemm il-provi li s-sid ta' 17 Black huwa Yorgen Fenech.

Illum, as we speak, Keith Schembri qiegħed il-ħabs taħt arrest preventiv għal numru ta' reati serji, fosthom ħasil ta' flus, frodi, falsifikazzjoni, u ġurament falz.

ALEX MUSCAT: Għandhom konnessjoni mal-power station?

KAROL AQUILINA: Mhux qed togħrkok għajnek?

M'intix qed tara li hemm dan il-grupp ta' nies flimkien li għamlu xi ħaġa ħażina?

IS-SUR DAVID GALEA: Li nista' ngħid jien hu li qatt ma rajt xi ħaġa ħażina fil-proċess.

KAROL AQUILINA: Imma ma tissuspettax li kien hemm xi ħaġa ħażina?

Mhijiex kważi ovvja li dawn it-tlieta min-nies ħadu interess partikolari f'dan il-proġett, u jista' jkun li anke wżaw lilek – m'iniex qed nipprova nitfa' dell fuqek; jista' jkun li nqdew bik – biex dan il-proġett isir b'ċertu mod, imbagħad huma b'mod parrallel joħolqu din l-istruttura – m'iniex qed ngħid li int kont involut fiha; sirt tafha bħalma sirt nafha jien u sar jafha kulħadd – u jagħmlu l-miljuni minn fuq dan il-proġett?

M'għandekx is-suspett li kien hekk?

U jekk għandek dan is-suspett, ma tħossx l-obbligu li titkellem u tgħid...?

Qed ngħidlek issa, mhux bl-attitudni ta' tlieta jew erba' snin ilu, fejn kulħadd kien jgħid il-verżjoni u l-interpretazzjoni tiegħu.

Illum għandna n-nies qegħdin il-ħabs, għandna fatti stabbiliti li ma jmerihom ħadd, lanqas in-nies li huma akkużati.

Ma tarax li hemm xi ħaġa ħażina?

Anke fid-dawl li inti ġejt mistieden għand il-Partit Laburista qabel l-elezzjoni.

Tħoss li ġejt użat?

IS-SUR DAVID GALEA: Li nista' ngħid jien hu li fil-proċess kellna a free hand biex naħdmu bil-mod liberu kif xtaqna, jiġifieri ma kienx hemm indħil fil-proċess.

L-aħħar events li ġraw, iva jdejquni...

ALEX MUSCAT: Allura qatt ma ġejtu kkundizzjonati biex b'xi mod tiffavorixxu lil xi ħadd, kif qed jagħti x'jifhem il-kollega tiegħi, l-Onor.

KAROL AQUILINA: Le, le, jien m'għedtx hekk, anzi għedt bil-kontra.

ALEX MUSCAT: Jiġifieri intom qatt ma ngħatajtu direzzjoni ċara mill-Ministru, minn Kieth Schembri, jew minn xi ħaddieħor li t-tender riedu li jieħdu t-"tali" u mhux it-"tali".

IS-SUR DAVID GALEA: Dażgur li le!

ALEX MUSCAT: Jiġifieri dak li qed jgħid il-kollega, u ċioè li b'xi mod intom kontu ddirezzjonati minn day one li t-tender jingħata lil xi ħadd u mhux lill-ieħor, m'huwiex minnu.

Inti, li kont wieħed mill-piloti ewlenin ta' dan il-proġett, li bih il-poplu Malti sal-lum iffranka iktar minn €0.5 biljun f'kontijiet li kienu jbellgħuna ta' qabilna, qatt ma kellek lil xi ħadd li qallek: morru "hawn" u tmorrux "hemm".

IS-SUR DAVID GALEA: Lanqas xejn.

ALEX MUSCAT: Grazzi.

KAROL AQUILINA: Sur Galea, inti għadek kif għedtilna li dawn l-affarijiet idejquk.

KAROL AQUILINA: Se nerġa' nistaqsik, għax qed naraha diffiċli… Inti m'intix bniedem kwalunkwe.

L-impressjoni li ħadt tiegħek hija li inti bniedem smart ħafna, li taf eżatt x'għandek tagħmel, li inti organizzat, li ma tagħmilx l-affarijiet bl-addoċċ, u li allura għandek ċertu insight tal-affarijiet kif isiru, li tirrealizza jekk xi ħadd ikun qiegħed jipprova jagħmel l-affarijiet kif mhux suppost.

Illum, bl-għarfien li għandna tas-sitwazzjoni li jinsabu fiha n-nies involuti, ma tarax li hemm suspetti raġjonevoli ħafna, u għandu jkollok suspetti raġjonevoli ħafna, li kien hemm korruzzjoni f'dan il-proġett?

M'iniex qed ngħidlek biex tagħtini l-prova, imma qed nistaqsik jekk tissuspettax b'mod raġjonevoli li hemm korruzzjoni f'dan il-proġett.

M'iniex qed ngħidlek li għamilt xi korruzzjoni inti, anzi qed nissuġġerilek li nqdew bik, użawk; bil-Malti ngħidu li sabuk tifel tajjeb għal sninhom.

Dik hija l-impressjoni li qed nieħu.

ALEX MUSCAT: Illum, issa, fl-aħħar!

Mela fil-bidu ppruvajtu ssalbuh, u issa f'daqqa waħda sar tifel tajjeb!

Mela l-ewwel witch hunt fuq l-individwu fejn kellu anke jidħol l-Ispeaker, u issa sar raġel sewwa biex nippruvaw inġegħluh jgħid li kien hemm xi forma ta' korruzzjoni!

KAROL AQUILINA: Issa huwa ċ-ċans li titkellem.

Dan il-pajjiż għaddej minn sitwazzjoni fejn għandu bżonn ikun jaf il-verità, u l-verità kollha.

Irridu nkunu nafu l-verità kollha.

Ma tissuspettax, ma tħossx, li hemm xi ħaġa ħażina f'dan kollu?

M'iniex qed ngħidlek biex tgħidli xinhi, imma qed nistaqsik jekk tissuspettax li hemm xi ħaġa ħażina.

Qed nagħtik din l-opportunità għax ma nixtieqx li jaslu tlieta, erba' xhur oħra, jew ftit tal-ġimgħat oħra u jkolli ndur lura għal dak li għedt inti.

Jien qed nagħtik l-opportunità li tgħidilna x'taħseb inti, mhux x'jaħseb ħaddieħor jew xi smajt fil-midja, imma x'taħseb inti bħala l-aktar persuna nvoluta f'dan il-proġett, dwar jekk kienx hemm, jew jekk għandekx suspett li kien hemm xi ħaġa ħażina bl-involviment ta' dawn in-nies li semmejtlek, u ċioè Keith Schembri, Konrad Mizzi, u Yorgen Fenech.

IS-SUR DAVID GALEA: Ara, minn mindu kien hemm l-events li ġraw dan l-aħħar I tried to revisit the process, kif nagħmel dejjem, biex nara jekk kienx hemm xi ħaġa li potenzjalment saret ħażina, però sinċerament u onestament, ma nistax naħseb fuq xi ħaġa partikolari fejn nista' ngħid li "dak" il-fatt huwa "għalhekk", "għalhekk" u "għalhekk".

Tant kellna freehand fil-proċess li m'iniex qed nara...

KAROL AQUILINA: Imma għalik huwa aċċettabbli li kien hemm dawn l-affarijiet għaddejjin in parallel mal-proġett ta' ElectroGas?

IS-SUR DAVID GALEA: Le, mhux aċċettabbli.

CLAYTON BARTOLO: Jiġifieri hawnhekk qegħdin nippruvaw nippreġudikaw il-każ li hemm il-qorti jew xi ħaġ'oħra li hemm għaddejja?

CLAYTON BARTOLO: Hekk qed tippruvaw tagħmlu.

Noqogħdu attenti!

KAROL AQUILINA: Is-sinjur mhuwiex akkużat il-qorti.

CLAYTON BARTOLO: Noqogħdu attenti fejn qed nieħdu lix-xhud u x'qed nitolbuh jagħmel, għax imbagħad wara malajr iddur l-istorja!

Għax biex iddawwru l-istorja tinqalgħu ħafna!

Diġà rajniha tiġri.

KAROL AQUILINA: L-aħħar mistoqsija min-naħa tiegħi.

Għandek xi stqarrija, jew kwalunkwe ħaġ'oħra, li tħoss li għandek tgħid lil dan il-Kumitat qabel tiġi dismissed u ma jkollniex bżonn nerġgħu ntellgħuk tixhed?

IĊ-CHAIRPERSON: Jien qed nifhem li n-naħa tal-Oppożizzjoni waslet fl-aħħar tal-mistoqsijiet tagħha, u qed nifhem ukoll li n-naħa tal-Gvern hija ppreparata biex tagħmel il-mistoqsijiet li għandha, però llum sar il-ħin.

Forsi tgħiduli ftit jekk tridux li x-xhud jerġa' jitla' jixhed.

ALEX MUSCAT: Issa nikkommunikaw miegħek dirett, jew through s-segretarja tal-Kumitat.

IĊ-CHAIRPERSON: Sur Galea, nirringrazzjak.

Għal-lum tista' tmur, jekk ikollna bżonnok terġa' tkun imsejjaħ.

CLAYTON BARTOLO: Mr Chairman, jien qed nifhem tajjeb li n-naħa tal-Oppożizzjoni lesta mix-xhud?

IĊ-CHAIRPERSON: Iva.

CLAYTON BARTOLO: Sur Galea, wisq probabbli jkun għadda s-sajf u jerġgħu jsejjħulek.

Tistagħġibx jekk ikun hekk.

IĊ-CHAIRPERSON: Għandek avukat difensur veru tajjeb.

U lanqas tlabtu!

IS-SUR DAVID GALEA: Mr Chairman, ftakart f'xi ħaġa li xtaqt ngħid.

L-aħħar darba, meta konna qegħdin nitkellmu fuq it-take-or-pay obbligation, eċċ., jien mort għand Enemalta biex jagħtuni d-dispensa tal-kunfidenzjalità.

L-aħħar darba żbaljajt għax irriferejt għalih bħala sigriet professjonali, imma ma kienx sigriet professjonali.

Niskuża ruħi, però jien m'iniex avukat.

KAROL AQUILINA: L-aħħar darba jien issuġġerejtlek li se mai kien obbligu ta' kunfidenzjalità.

IS-SUR DAVID GALEA: Eżatt.

Jien mort għand Enemalta, u r-risposta tagħhom kienet to follow my legal advice.

Jien tkellimt ma' avukat biex nara what is the right way to go about things, u the right way of going about things huwa li nitlob gwida mill-Kumitat kollu dwar x'għandi nagħmel, u ċioè jekk għandix niżvela dik l-informazzjoni kunfidenzjali.

CLAYTON BARTOLO: Imma dan il-punt ġie sorvolat l-aħħar darba.

IĊ-CHAIRPERSON: F'dan l-istadju aħna m'għandniex iżjed mistoqsijiet x'nagħmlulek.

Jekk waqt li jkunu qegħdin jagħmlulek il-mistoqsijiet in-naħa tal-Gvern tqum din il-kwestjoni, we will cross that bridge dakinhar.

Nirringrazzjak.

Qabel nagħlaq ridt nirrileva li fis-Seduta tas-16 ta' Marzu 2021 l-Ispeaker kien ta ruling li jirrelata mal-kwestjonijiet li qamu fl-aħħar laqgħa ta' dan il-Kumitat dwar mistoqsijiet li jistgħu jsiru fil-konfront ta' xhud.

Ir-ruling jgħid x'għandu jiġri u ma jiġrix f'ċirkostanzi bħal dawk.

Naturalment dan ir-ruling se jinżamm fl-arkivji ta' dan il-Kumitat għal meta nistgħu niġu bżonn nirriferu għalih.

Il-Kumitat huwa aġġornat għal ġurnata u ħin li jiġu kkomunikati iktar 'il quddiem.

Nirringrazzjakom.

Fl-4:01 p.m. il-Kumitat aġġorna.


KUMITAT PERMANENTI DWAR IL-KONTIJIET PUBBLIĊI

LAQGĦA NRU 81

L-Erbgħa, 24 ta' Marzu, 2021.

IlKumitat Permanenti dwar ilKontijiet Pubbliċi ltaqa' filParlament, ilBelt Valletta, fis-2:07 p.m.

L-Onor.

Beppe Fenech Adami, President tal-Kumitat, ippreseda.

PREŻENTI

L-Onor.

Clayton Bartolo, Ministru għat-Turiżmu u l-Protezzjoni tal-Konsumatur; l-Onor.

Alex Muscat, Segretarju Parlamentari għaċ-Ċittadinanza u l-Komunitajiet; u l-Onor.

L-Iskrivana qalet it-talba.

Fuq suġġeriment tal-Onor.

Glenn Bedingfield, il-Kumitat qabel li l-Minuti tal-Laqgħa Nru 80 għandhom jiġu emendati kif ġej:

"L-ewwel item tal-korrispondenza għandu jiġi jaqra hekk: "Email datata 8 ta' Marzu 2021 mibgħuta mis-Sur Nicholas Grech rigward allegat sparpaljar ta' flus fl-Isptar Monte Carmeli.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 80, li saret fl-10 ta' Marzu 2021, kif emendati, ġew konfermati.

Emails datati 22 ta' Marzu 2021, mibgħuta mis-Sur David Galea, li jinkludu informazzjoni mitluba mill-Kumitat fil-laqgħa preċedenti.

Email datata 24 ta' Marzu 2021, mibgħuta mill-Awditur Ġenerali, fejn fiha ġew ribattuti diversi argumenti u sottomissjonijiet li għamel is-Sur David Galea f'rapport li hu kien ħejja fuq inkarigu ta' Enemalta, liema rapport kien ġie ppreżentat ukoll lill-Kumitat.

Kopja tal-aġenda u l-minuti tal-laqgħat, li saru b'mod virtwali, tal-Eżekuttiv tal-Commonwealth Association of Public Accounts Committee (CAPAC), li saret fit-3 ta' Marzu 2021, u tal-Annual General Meeting tal-istess assoċjazzjoni, li saret fis-17 ta' Marzu 2021, u li għalihom attenda ċ-Chairman tal-Kumitat.

KONTINWAZZJONI TAL-EŻAMI TAR-RAPPORT TAL-AWDITUR GENERALI INTITOLAT "AN INVESTIGATION OF MATTERS RELATING TO THE CONTRACTS AWARDED TO ELECTROGAS MALTA LTD.

154 u 154a).

Il-Kumitat irriżuma mill-10 ta' Marzu 2021 id-diskussjoni dwar dan ir-rapport.

Fis-2:12 p.m. is-Sur David Galea daħal fil-Kamra tal-Kumitat biex ikompli jagħti x-xhieda tiegħu bil-ġurament li kien ingħata f'laqgħa preċedenti.

Fl-4:00 p.m. is-Sur Galea spiċċa jagħti x-xhieda tiegħu.

Id-diskussjoni dwar dan ir-rapport kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

Qabel aġġorna l-Kumitat iċ-Chairman fakkar li l-Ispeaker, f'Seduta 441 tas-16 ta' Marzu 2021, kien ta ruling dwar x'mistoqsijiet huma permissibbli li jsiru lix-xhieda li jidhru quddiem il-Kumitat, fuq talba li kien għamel l-Onor.

Glenn Bedingfield f'Seduta 440 tal-15 ta' Marzu 2021.

Fl-4:02 p.m. iċ-Chairman aġġorna l-Kumitat għal data li kellha tiġi kkomunikata aktar tard.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees kon


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI GĦALL-KONSIDERAZZJONI TA' ABBOZZI TA' LIĠI AĠĠUNT

AVVIŻ LILL-

Onor. Edward Zammit Lewis, Ministru għall-Ġustizzja, l-Ugwaljanza u l-Governanza

Onor. Josè Herrera, Ministru għall-Wirt Nazzjonali, l-Arti u Gvern Lokali

Onor. Stefan Zrinzo Azzopardi, Segretarju Parlamentari għall-Fondi Ewropej

Laqgħa Nru 44

It-Tnejn, 29 ta' Marzu 2021, fis-1.30 p.m.

L-Onor.

Anthony Agius Decelis, President tal-Kumitat għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi Aġġunt, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 29 ta' Marzu 2021, fis-1.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Parlament b'din l-aġenda:-

Konferma tal-Minuti;

Abbozz Nru 197 – Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Vittmi tal-Kriminalità – Ministru għall-Ġustizzja, l-Ugwaljanza u l-Governanza;

Abbozz Nru 181 – Abbozz ta' Liġi dwar Riforma fil-Professjoni Legali – Ministru għall-Ġustizzja, l-Ugwaljanza u l-Governanza; u

Abbozz Nru 169 – Abbozz ta' Liġi dwar ir-Riforma tal-Ġustizzja tal-Proċedura Ċivili – Ministru għall-Ġustizzja, l-Ugwaljanza u l-Governanza.

25 ta' Marzu 2021 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees kuna