KUMITAT PERMANENTI GĦALL-KONSIDERAZZJONI

TA' ABBOZZI TA' LIĠI AĠĠUNT

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 37

It-Tnejn, 14 ta' Diċembru, 2020

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

TA' ABBOZZI TA' LIĠI AĠĠUNT

Laqgħa Nru 37

It-Tnejn, 14 ta' Diċembru, 2020

Il-Kumitat iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fis-2:58 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 36 li saret fid-9 ta' Diċembru, 2020 ġew ikkonfermati.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IR-RIKAVAT MILL-KRIMINALITÀ

Skont riżoluzzjoni fis-Seduta Nru 368 tat-Tlieta, 6 ta' Ottubru 2020, il-Kumitat iltaqa' biex jikkonsidra dan l-Abbozz ta' Liġi.

EDWARD ZAMMIT LEWIS (Ministru għall-Ġustizzja, l-Ugwaljanza u l-Governanza): Sur President, qabelxejn irrid nirringrazzja lill-Membri Parlamentari preżenti kif ukoll lir-rappreżentant tal-Avukat tal-Istat.

Fis-subklawsola (1) ta' klawsola 2 insibu t-tifsir ta' termini li se nibqgħu nużaw tul dan l-Abbozz ta' Liġi kollu.

Is-subklawsola (2) tagħha mbagħad titkellem dwar min jista' jaġixxi għan-nom tal-Gvern f'azzjonijiet li se nitkellmu dwarhom aktar 'il quddiem.

U hawn qed nirreferu kemm għal azzjonijiet in personam kif ukoll azzjonijiet in rem, b'eċċezzjoni għar-regola ġenerali li nsibu fiċ-Ċivil, salv għal dak li huwa dritt marittimu, fejn diġà għandna kkomtemplata azzjoni in rem kontra bastimenti għal ċerti krediti.

Inżid ngħid li fil-paragrafu (b) tas-subklawsola (2) insibu d-definizzjoni ta' "persuna" u bażikament qed ngħidu li persuna mhjiiex biss persuna fiżika imma tista' tkun ukoll persuna korporali.

'Il quddiem imbagħad se naraw li oġġett ukoll jista' jkun persuna f'kawża ċivili.

Jiġifieri fejn jidħol ir-reġim tal-azzjonijiet ibbażati fuq nuqqas ta' kundanna, jista' jkollok persuna għall-azzjoni ċivili kontra min nagħmlu l-kawża.

Dawn xtaqt li niċċarahom mill-ewwel.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

CLAUDIO GRECH: Ministru, qed nifhem sewwa li l-Gvern abbanduna d-direzzjoni li jkun hemm aġenzija separata għall-finijiet ta' financial crime?

Lejn il-bidu tas-sena kien hemm l-indikazzjoni li l-Gvern kien se jagħmel xi aġenzija separata biex tieħu ħsieb il-financial crimes però hawnhekk jidher li dik id-direzzjoni mhux se tiġi segwita.

Nifhem li forsi din mhijiex xi ħaġa fil-mansjoni tiegħek, però forsi tista' tindika jekk dan huwiex il-każ.

Jekk inhuwa hekk, ovvjament 'il quddiem jista' jkun hemm bżonn ta' xi emendi.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, l-ewwel nett nirringrazzja lill-Onor.

Grech għal dan il-punt li qajjem.

Dan huwa punt interessanti għaliex fil-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-white collar crime nqala' dan l-argument, ċjoè jekk għandux ikun hemm branka li tindirizza l-white collar crime u l-economic crime b'mod separat mill-Pulizija Eżekuttiva.

Grech jien għandi d-dover li nagħtih risposta għan-nom tal-Gvern u ma nistax ngħidlu li din hija xi ħaġa ta' xi Ministru ieħor għax il-Gvern huwa wieħed u mhuwiex il-Ministri.

Għalkemm huwa għandu raġun, u sal-lum il-Pulizija Eżekuttiva qed tagħmel dan ix-xogħol hi, jien nemmen li fl-aħħar xhur kien hemm breakthrough importanti f'dan is-settur.

Issa jekk sarx biżżejjed jew le, dik hija kwestjoni politika li wieħed jista' jiddibattiha, però l-Economic Crimes Unit ġiet imsaħħa, inkluż billi fit-tmun hemm persuna importanti.

Qed nirreferi għas-Sa Alessandra Mamo, li qed tagħmel xogħol tajjeb taħt id-direzzjoni tal-Kummissarju tal-Pulizija Angelo Gafà.

Nemmen li ngħatat spinta għaliex kellna bżonn sforz aktar b'saħħtu biex niġġieldu l-economic crime, li huwa reat differenti minn reati oħra għax huwa aktar sofistikat.

Jiġifieri qed nimxu imma ovvjament hemm bżonn li nagħfsu aktar.

Biex inwieġeb lill-Onor.

Grech, jekk qed jitkellem fuq xi national crime agency li taħdem b'mod separat, kif hemm fir-Renju Unit, pereżempju, jien ma nistax inwieġeb illum għax irrid naħdem fuq dan l-Abbozz ta' Liġi skont l-istrutturi li jeżistu, imma jekk se jiġri dak li qed jgħid hu allura iva, ikun hemm bżonn ta' emendi.

CLAUDIO GRECH: Jien mhux qed nagħmel talba biex titwaqqaf aġenzija bħal dik.

Staqsejt għaliex aktar kmieni din is-sena l-Ministru għall-Finanzi on record qal li kien qed jara kif se titwaqqaf aġenzija ġdida.

Fil-fatt, għandi l-artiklu hawnhekk u nista' ngħaddihulek.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: M' hemmx għalfejn.

CLAUDIO GRECH: F'dan l-artiklu jingħad hekk:

Hawnhekk aħna m'aħniex qed nagħmlu xi forma ta' kumment dwar il-ħidma tal-Pulizija, anzi pjuttost irridu nassiguraw li liġi importanti bħal din, ġaladarba tidħol, ma jkollniex nerġgħu nemendawha fil-ġimgħat u x-xhur li ġejjin għaliex tkun trid tinbidel b'mod radikali biex taħseb għal tali aġenzija.

Fil-fatt, kif għedt tajjeb inti, Ministru, fil-Liġi Ingliża hemm a national crime agency.

Jien però qed nifhem li għalissa mhux se ssir.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Nikkonferma li għalissa din hi l-pożizzjoni.

Se nkun ċar; hemm teżi differenti.

Jekk tagħmel national crime agency mhux bilfors ikun ifisser li l-Pulizija se taħdem aktar jew inqas.

Jien nemmen li l-isforzi li qed isiru mill-Pulizija u mill-Uffiċċju tal-Avukat Ġenerali, kif ġie riformat, qed iħallu l-frott.

Madanakollu din hija xi ħaġa li l-Gvern qed iħares lejha u mhux se niskredita l-mudell għaliex f'ġuriżdizzjonijiet oħra ħalla ċerti riżultati, però tapprezzaw li rrid naħdem b'definizzjonijiet ta' strutturi li jeżistu.

Ma nistax nagħmel abbozz ta' liġi bi strutturi li għad ma hemmx.

BEPPE FENECH ADAMI: Jidher li kien hemm id-deċiżjoni politika li tinbidel id-deċiżjoni politika li donnha kienet ittiedħet, hux hekk?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Ma nistax ngħidlek hekk għaliex "deċiżjoni politika li ttieħdet", apparti dak li qal il-Ministru għall-Finanzi, tfisser li tkun twaqqfet xi entità u sal-lum ma naf bl-ebda national crime agency li twaqqfet.

Madanakollu naf bl-isforzi li qed jagħmel il-Kummissarju tal-Pulizija Angelo Gafà u bl-isforzi li qed tagħmel Dr Victoria Buttigieg fil-vesti tagħha ta' Avukat Ġenerali, u r-riżultati huma evidenti minn dak li sar fix-xhur u l-ġimgħat li għaddew.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 2.

Klawsola 2 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 3 – Rikavat mill-kriminalità, proprjetà faċilitattiva, u proprjetà soġġetta għall-konfiska.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, għalkemm is-soltu fi klawsola 3 ma jkunx hemm definizzjonijiet, fil-klawsola 3 ta' dan l-Abbozz ta' Liġi dwar ir-Rikavat mill-Kriminalità nsibu appuntu t-tifsira ta' "rikavat mill-kriminalità", li hija importanti ħafna.

Fis-subklawsola (4) tagħha mbagħad insibu d-definizzjoni ta' "proprjetà faċilitattiva" u fis-subklawsola (5) insibu d-definizzjoni ta' "proprjetà involuta fil-money laundering".

Ħafna drabi l-ħasil tal-flus ma jkunx xi ħaġa daqshekk evidenti imma jkun bi strutturi b'tali mod li jiffaċilitaw il-ħasil tal-flus biex jilleġittimaw fondi, jiġifieri l-ħasil tal-flus ma jkunx xi ħaġa li tidher u li tista' torbotha malajr mal-persuna.

Infakkar hawnhekk fir-Racketeer Influenced and Corrupt Organizations (RICO) Act li kienu għaddew l-Istati Uniti, jidhirli fis-snin sebgħin.

Dak iż-żmien kellhom problemi kbar bil-kriminalità organizzata u allura kienu bdew jaħsbu fi framework ta' liġi li tista' tiġġieled ir-rikavat minn kriminalità.

Finalment fis-subklawsola (6) insibu d-definizzjoni ta' "propjetà soġġetta għall-konfiska".

Dawn huma kollha definizzjonijiet li aktar 'il quddiem napprezzaw li għandhom ċerta importanza biex nifhmu dak li qed nagħmlu.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 3.

Klawsola 3 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, fi klawsola 4 insibu d-definizzjoni ta' "reat rilevanti".

Ngħid mill-ewwel li din id-definizzjoni ma tapplikax għas-sezzjonijiet kollha ta' dan l-Abbozz ta' Liġi.

Din tapplika għal dawk li huma attachment orders u għal xi ordnijiet oħra però aktar 'il quddiem, hemm definizzjonijiet oħra ta' reat.

Pereżempju fejn tidħol il-konfiska bbażata fuq nuqqas ta' kundanna, il-klawsola 4 ma tkunx tapplika għaliha.

Mela din id-definizzjoni hija importanti però tapplika biss għal sezzjonijiet partikolari ta' din il-liġi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

Is-Segretarju Parlamentari Stefan Zrinzo Azzopardi.

STEFAN ZRINZO AZZOPARDI (Segretarju Parlamentari għall-Fondi Ewropej): Sur President, naħseb li dan il-punt li qajjem il-Ministru huwa importanti ħafna għaliex għalkemm għandna definizzjoni ftit jew wisq ġenerali, meta wieħed jaqraha fl-isfond tal-bqija tal-liġi jinnota li hija definizzjoni kkwalifikata bi klawsoli oħra.

Allura jkun skorrett jekk sempliċement tieqaf fuqha u tgħid li " "reat rilevanti" huwa kull reat … soġġett għall-piena ta' ħabs jew detenzjoni għal żmien massimu ta' mill-inqas sena (1)" għax meta mbagħad taqraha in conjuction ma' klawsoli oħrajn, din id-definizzjoni tieħu żvolta oħra.

Għalhekk, naħseb li huwa importanti li nissottolinjawh dan il-punt.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 4.

Klawsola 4 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 5 – Responsabbiltà għal danni ċivili.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, klawsola 5 issaħħaħ prinċipju importanti ħafna li nsibu fid-dritt tagħna, dak li l-azzjoni kriminali u l-azzjoni ċivili huma ben separati u distinti minn xulxin.

Fil-fatt, f'din il-klawsola qed jingħad li l-konfiska favur il-Gvern konsegwenza jew reat, li skont l-Abbozz ta' Liġi jista' anke ma jkunx reat però skont il-balance of probabilities, ikun rikavat minn kriminalità, ma tnaqqas xejn minn kwalunkwe azzjoni ċivili li tista' tieħu persuna li tkun il-vittma ta' reat kommess fil-konfront tagħha.

Tajjeb ngħid ukoll li aktar 'il quddiem f'dan l-Abbozz ta' Liġi se nsibu kodifikazzjoni tal-ordnijiet kollha li jistgħu joħorġu mill-Avukat Ġenerali u mill-Pulizija Eżekuttiva, ċjoè l-monitoring orders, l-investigation orders, l-attachment orders, is-seizure orders eċċ. Dawk huma kollha kodifikati aktar 'il quddiem.

Fis-subklawsola (4) ta' klawsola 5 però hemm dispożizzjoni transitorja li tgħid li dan l-Abbozz ta' Liġi ma jmiss xejn minn dak li hemm fis-seħħ.

Jiġifieri qgħadna attenti li dak li huwa fis-seħħ bħalissa – mhux bi preġudizzju ta' investigazzjonijiet li għaddejjin – ma jkunx japplika għalih dan l-Att, meta jidħol fis-seħħ, iżda jkun japplika r-reġim preżenti biex ma jkollniex problema li xi suspettat jew akkużat jieħu vantaġġ u jgħid li ladarba daħlet il-liġi l-ġdida dik l-ordni m'għadhiex fis-seħħ.

L-idea kienet li noqogħdu attenti li ebda suspettat jew ebda akkużat ma jkun jista' jieħu vantaġġ u, pereżempju, jgħid li l-attachment order mhux se jdum sitt xhur għaliex dik il-liġi ġiet abolita u issa hemm liġi oħra.

BEPPE FENECH ADAMI: Dan il-prinċipju se japplika wkoll għal kwalunkwe ordni li tidħol fis-seħħ anke wara d-dħul fis-seħħ ta' dan l-Att hux hekk?

Dak li jsir wara d-dħul fis-seħħ ta' dan l-Att mhuwiex problema legalment għaliex ikun fis-seħħ.

Jien aktar ninkwieta dwar dawk l-ordnijiet li jkunu in vigore qabel id-dħul fis-seħħ dan l-Att għaliex jista' jkun hemm xi ħadd li jgħidlek li r-reġim f'dak il-mument ġie abolit u allura t-tiġdid ta' sitt xhur, pereżempju, ma japplikax.

L-intenzjoni tas-subklawsola 5(4) hija dak li qed ngħid.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 5.

Klawsola 5 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 6 – Twaqqif tal-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, permezz ta' klawsola 6 se jiġi mwaqqaf l-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi.

Hawnhekk nieħu l-opportunità li nirringrazzja lill-persuni involuti, fosthom l-Eks Viċi President tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-Imħallef J. D. Camilleri, li qeda dmiru bl-aktar mod integru.

L-esperjenza għallmitna li dan l-Uffiċċju għandna nagħtuh aktar importanza u aktar riżorsi biex nimxu 'l quddiem, u dak huwa dak li qed nagħmlu hawnhekk.

Nirringrazzja wkoll lis-CEO ta' dan l-Uffiċċju, is-Sur Brian Farrugia, u l-membri tal-Bord, li huma membri statutorji, fosthom il-Kummissarju tat-Taxxi, id-Direttur tal-Financial Intelligence Analysis Unit (FIAU), u l-Kummissarju tal-Pulizija jew rappreżentant tiegħu.

Minflok b'avviż legali issa ovvjament qed nagħmlu din il-liġi biex tirregola dan l-Uffiċċju.

Nixtieq li aktar ma jgħaddi ż-żmien, aktar jingħata importanza dan l-Uffiċċju għaliex kif ġie rilevat anke fil-Plenarja, – din mhijiex kwestjoni ta' gvern, jew ta' mis-sena 2013 'l hawn, imma hija s-sitwazzjoni – qatt ma konna effiċjenti fejn tidħol konfiska tal-assi li ġejjin mill-kriminalità.

Pereżempju ċerti assi ma jiġux ikkonservati sewwa u allura hemm minnhom li jitilfu l-valur tagħhom, bħall-karozzi lussużi li jekk tħallihom ġo post għall-ftuħ u għall-elementi, meta se tbigħhom, li jista' jkun għaxar snin wara, ovvjament se titlef mill-valur tagħhom.

Nixtieq allura li jkun hemm aktar investiment biex l-irkupru ta' dawn l-assi jmur favur in-nies u favur aktar introjtu għall-Gvern biex jużah fl-edukazzjoni, fis-saħħa u anke f'benefiċċji soċjali.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 6.

Klawsola 6 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 7 – Bord tal-Uffiċċju.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, fi klawsola 7 qed ngħidu kif għandu jkun kompost il-Bord tal-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi u kif diġà għedt meta kont qiegħed nispjega l-klawsola 6, apparti ċ-Chairperson, li huwa l-Imħallef J. D. Camilleri, f'dan il-Bord hemm il-Kummissarju tal-Pulizija, il-Kummissarju tat-Taxxi, is-CEO tal-Aġenzija għas-Servizzi tal-Qorti u d-Direttur tal-FIAU.

Dawn huma nies li huma direttament relatati biex iġibu financial intelligence, financial analysis, biex ikunu jafu x'qed jiġri l-Qorti, involuti fil-kwestjoni tal-fisku u anke fl-investigazzjonijiet li jsiru mill-Korp tal-Pulizija.

Hawnhekk m'għandna xejn ġdid għax fl-Avviż Legali hekk kienu wkoll.

F'din il-klawsola qed insemmu wkoll in-nies li ma jistgħux ikunu maħtura fuq il-Bord, ċjoè min huwa interdett, min huwa inkapaċitat f'sens ta' Liġi Ċivili, min ikun dikjarat fallut u min għandu kundanna ta' reat.

Barra minn hekk, f'din il-klawsola qed ngħidu li t-terminu kemm taċ-Chairperson, kemm tad-Deputat Chairperson kif ukoll tal-membri tal-Bord huwa ta' ħames snin.

Qed ngħidu wkoll li l-Ministru għandu jaħtar persuna li tkun avukat jew prokuratur legali biex taġixxi bħala Segretarju għall-Bord u li dan għandu jieħu l-Minuti tal-laqgħat tal-istess Bord.

Dak li jiġri f'dawn il-laqgħat mhux neċessarjament ikun pubbliku għaliex ħafna drabi dak li jagħmlu m'għandux ikun pubbliku minħabba investigazzjonijiet li jkunu għaddejjin.

Jiġifieri bażikament din il-klawsola tirregola kif għandu jaħdem il-Bord tal-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

CLAUDIO GRECH: Fis-subklawsola (1) qed ngħidu li ċ-Chairperson għandu jintgħażel "minn fost persuni li kellhom il-kariga ta' Imħallef jew Maġistrat, jew li kellhom karigi għolja fis-servizz pubbliku ta' Malta".

Ministru, ma taħsibx li hija xi ftit vaga meta qed ngħidu "jew li kellhom karigi għolja fis-servizz pubbliku ta' Malta"?

Jien naħseb li jekk kellna nieqfu sa "li kellhom il-kariga ta' Imħallef jew Maġistrat" biżżejjed given l-istatura ta' dan l-Uffiċċju.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Onor. Grech, jien ħsibt fuqha wkoll din.

Ovvjament li jkollok Eks Imħallef jew Maġistrat, given il-portata ta' dan l-Abbozz ta' Liġi, ikun ifisser li jekk ikollok Eks Maġistrat allura jkun ħadem fuq inkjesti maġisterjali u jekk ikollok Eks Imħallef jista' jkun li jkun sema' proċeduri fuq attachment orders, pereżempju, u allura li tieqaf hemm hija l-aktar ħaġa evidenti.

Madanakollu ħallejtha uffiċjali f'karigi għolja għax jista' jkun hemm persuni f'kariga pubblika għolja li mhux neċessarjament ikunu ġejjin mill-Ġudikatura imma li xorta jkunu kompetenti biex jagħmlu dan ix-xogħol.

M'għandix xi pożizzjoni partikolarment iebsa fuqha din.

BEPPE FENECH ADAMI: Xi tfisser "għolja"?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Jien qed ninterpretaha in good faith, fis-sens li jkollok persuna li tkun serviet kwart ta' seklu ...

STEFAN ZRINZO AZZOPARDI: Xi ħadd minn Skala 4 'il fuq qed nimmaġina.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Persuna b'kariga għolja fiċ-Ċivil għal żmien twil naħseb li tkun kapaċi li tkun Chairperson.

Madanakollu m'għandix xi pożizzjoni daqshekk iebsa fuqha.

Probabbli l-ħatriet ikunu ta' xi ħadd mill-Ġudikatura għaliex nemmen li huma l-aktar persuni idonei għal din il-pożizzjoni, però ħallejnieha hekk sabiex jekk ikun hemm persuna intergra li tkun għamlet żmien twil taħdem fiċ-Ċivil, ma naħsibx li ...

STEFAN ZRINZO AZZOPARDI: Filwaqt li qed nifhem dak li qed jgħid l-Onor.

Grech, naħseb li jekk inkunu restrittivi u nneħħuha jista' jkun il-każ li jkollok nies kompetenti … Issa jekk niddefinixxux aħjar xi tfisser "kariga għolja" ħaġa oħra, però nimmaġina li l-ispirtu hawnhekk huwa li jkollok xi ħadd minn Skala 4 jew minn Skala 5 'il fuq.

Għax ejja ngħidu li jkollok xi ħadd li kien responsabbli mit-tax compliance, jew saħansitra uffiċjal tal-Pulizija f'kariga għolja, ma narax li għandna nillimitaw ruħna għal xi ħadd li kien eks ġudikant.

Apparti li jekk issa l-ġudikanti se jispiċċaw ta' 68 sena, se jkollna dik il-limitazzjoni wkoll.

CLAUDIO GRECH: Ejjew ma ninsewx li dan mhuwiex Bord normali.

STEFAN ZRINZO AZZOPARDI: Għandu setgħat eżekuttivi.

CLAUDIO GRECH: Is-setgħat li għandu huma ta' ċertu portata u dawn se jkomplu jiżdiedu.

Jien ftit rajt definizzjonijiet fejn għandek daqshekk ftuħ.

Kif qed tgħid inti, Onor. Zrinzo Azzopardi, u sa fejn naf jien, kariga għolja fis-servizz pubbliku hija minn Skala 5 'il fuq però meta inti qed tiftaħ minn Skala 5 'il fuq, qed tiftaħ id-diskrezzjoni.

Ara li kieku għedna "persuni li kienu f'kariga ta' Segretarju Permanenti, jew ta' Kummissarju tat-Taxxi" mod ieħor.

Ma nafx però, qed nagħti biss eżempju.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Onor. Grech, jien kont qed naħseb f'nies bħalma huma l-membri tal-Bord.

CLAUDIO GRECH: Jien qed ngħidlek għaċ-Chairperson biss.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Iva, imma Eks Kummissarju tat-Taxxi, pereżempju, li għandu l-esperjenza, għalfejn għandi neskludih?

Jien mhu se neskludi lil ħadd.

U jien jidhirli li ġeddidt lill-Imħallef kurrenti!

Kuntent bix-xogħol li qed jagħmel u se nħallih hemm.

Però, b'mod teoretiku, aktar tmur fuq membri tal-Ġudikatura.

Għalhekk, jekk forsi trid, nistgħu nikkwalifikawha u ngħidu li jista' jkun xi ħadd li jista' jikkwalifika li jkun membru tal-Bord, bħal pereżempju Eks Kummissarju tal-Pulizija.

CLAUDIO GRECH: Jew għall-inqas xi ħadd li ġej minn qasam relatat.

Jista' anke jkun uffiċjal għoli fil-Korp tal-Pulizija.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Jekk għandek idea kif nistgħu nikkwalifikawha, nagħmluha.

M'għandix problema biha din.

BEPPE FENECH ADAMI: Kif qiegħda għandek 20,000 ruħ minn mas-Servizz Pubbliku.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Ejjew nissospenduha u fil-laqgħa li jmiss niġi b'emenda.

CLAUDIO GRECH: M'hemmx oġġezzjoni għal hekk.

U jekk indaħħlu l-kliem "f'qasam relatat" ukoll tajjeb.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: L-intenzjoni dik kienet għax Eks Direttur tal-FIAU għalfejn għandi neskludih, pereżempju?

Dan ġej minn qasam relatat.

BEPPE FENECH ADAMI: Bil-kliem "qasam relatat" diġà tkun ikkwalifikajtha.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, nipproponi li klawsola 7 tiġi posposta.

IĊ-CHAIRPERSON: Hawn qbil?

Fuq mozzjoni tal-Ministru għall-Ġustizzja, l-Ugwaljanza u l-Governanza l-Kumitat qabel li klawsola 7 tiġi posposta.

Klawsola 8 – Funzjonijiet tal-Bord.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, fi klawsola 8 insibu l-funzjonijiet tal-Bord.

Dan huwa Bord ta' Bureau u mhux ta' body corporate però xorta jibqa' bord u allura huwa aktar relatat mad-direzzjoni u mal-policies li se jadotta l-Uffiċċju għall-Irkupri tal-Assi milli mad-day to day running tal-istess Uffiċċju.

Għaldaqstant fil-klawsola 8 qed jingħad li l-Bord għandu jkun responsabbli mill-policy u mid-direzzjoni, imbagħad id-Direttur, li llum huwa s-Sur Brian Farrugia, u nsellimlu minn hawn, jieħu ħsieb id-day to day running.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 8.

Klawsola 8 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 9 – Id-Direttorat.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, fi klawsola 9 għandna żewġ punti importanti.

L-ewwel punt jirrigwarda d-Direttur li, kif għedt, illum huwa s-Sur Brian Farrugia, u dan huwa l-persuna responsabbli mit-tmexxija ġenerali u mill-azzjoni eżekuttiva ta' dan l-Uffiċċju.

It-tieni, din il-klawsola titkellem fuq uffiċjali li jistgħu jkunu parti mill-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi.

Fil-fatt, il-persunal tad-Direttorat qed nikkwalifikaw li kemm jista' jkun, għandhom ikunu nies ta' esperjenza u persuni speċjalizzati biex jagħmlu dan ix-xogħol.

Kif qalet tajjeb l-Oppożizzjoni, dan mhux Uffiċċju kwalunkwe imma huwa Uffiċċju with a very specific and sensitive function.

Allura din il-klawsola qiegħda tirregola li kemm jista' jkun in-nies li jiġu reklutati jkunu nies li għandhom esperjenza jew fil-Pulizija, jew fil-fisku, jew fl-analisi finanzjarja, jew fil-financial intelligence.

Jiġifieri l-iskop ta' din il-klawsola huwa li tenfasizza dan.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

CLAUDIO GRECH: Fis-subklawsola (1) qed jingħad li d-Direttur huwa s-CEO.

Dan ifisser li hemm żewġ karigi?

Barra minn hekk, il-kariga ta' CEO hawnhekk qisha defenita però mkien ma ssib li hija definita f'dan l-Abbozz ta' Liġi; imkien m'hemm referenza għas-CEO.

Jien naħseb li direttur huwa direttur.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Nista' nirreġistra li s-sitwazzjoni hija li d-Direttur huwa l-Kap tad-Direttorat, kif qed tgħid tajjeb int, Onor. Grech, però l-funzjonijiet tiegħu huma ta' CEO.

Fil-fatt, naħseb li kważi stajna ngħaddu mingħajrha.

Kif jgħidu l-avukati, is-subklawsola (1) non nuoce, jiġifieri ma naħsibx li tagħmel ħsara partikolari l-intepretazzjoni tas-subklawsola (1), però d-Direttur tad-Direttorat huwa l-persuna li in a normal body corporate tissejjaħ "CEO".

Nittama li dak huwa l-messaġġ li qed ngħaddi.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 9.

Klawsola 9 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 10 – Laqgħat tal-Bord.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, il-klawsola 10 titkellem fuq il-funzjonijiet tal-Bord.

Pereżempju fis-subklawsola (1) tagħha qed jingħad li dan il-Bord għandu jiltaqa' mill-inqas għaxar darbiet fis-sena.

L-informazzjoni li għandi hija li l-Bord jiltaqa' aktar però ovvjament ridna nagħmlu minimu.

Fis-subklawsola (2) imbagħad qed jingħad li s-Segretarju tal-Bord għandu jieħu l-minuti tad-deċiżjonijiet, funzjoni li hija parti minn funzjonijiet ta' segretarju.

Din il-klawsola titkellem ukoll fuq il-casting vote li għandu jkollu ċ-Chairperson jew id-Deputy Chairperson, jekk għandu jkun il-każ.

Titkellem ukoll dwar il-fatt li d-Direttur, bħal kull CEO in a ordinary body corporate, jattendi għal-laqgħat però ma jivvutax.

Huwa jkun preżenti biss biex jagħti l-informazzjoni.

Sur President, is-subklawsola (6) tal-klawsola 10 hija importanti.

F'din is-subklawsola nsibu provvediment li nsibuh fi ftit liġijiet oħra f'pajjiżna u li, stranament, insibuh fil-liġi li tirregola l-FIAU.

Bażikament din qed tgħid li jekk il-parteċipazzjoni ta' persuna f'laqgħa tal-Bord tinstab li mhijiex valida għaliex, pereżempju, dik il-persuna ma tikkwalifikax bħala persuna li tista' tkun fuq dak il-Bord skont il-liġi, jekk ikun hemm il-bona fede, jiġifieri ma tkunx saret apposta li tpoġġiet persuna li ma tikkwalifikax biex jittieħdu ċerti deċiżjonijiet, din m'għandhiex tinvalida deċiżjoni li jieħu l-Bord.

Ovvjament l-idea hija favur l-istabbiltà ta' dak li jiġri fl-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi sabiex jiġu evitati sitwazzjonijiet fejn, pereżempju, tittieħed deċiżjoni fuq konfiska però mbagħad xi ħadd ikun jista' jattakka tali konfiska u jgħid: Għax ittieħdet mill-Bord, li ma kienx validament kompost.

L-idea hija li kemm jista' jkun nagħtuhom naqra ring-fencing għaliex kif qalu tajjeb il-Membri tal-Oppożizzjoni, dan huwa Bord ta' governanza.

L-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi huwa sensittiv ħafna u kull kriminal li jkollu interess li jiġġieled dak li jagħmel dan l-Uffiċċju se jipprova jaqbad ma' kollox biex jipprova jinvalida d-deċiżjoni li jieħu dan il-Bord.

Finalment f'din il-klawsola b'mod normali qiegħed jingħad li għandu jingħata avviż tal-inqas ta' ġimgħa għal-laqgħat, sakemm ovvjament ma jkunx hemm xi ħaġa urġenti.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

BEPPE FENECH ADAMI: Sur President, fi klawsola 10 qed ngħidu li l-Bord għandu jiltaqa' minn tal-inqas għaxar darbiet fis-sena.

Normalment il-prassi hija li ngħidu li bord għandu jiltaqa' tal-inqas darba fix-xahar.

Teoretikament kif inhi bħalissa hemm il-periklu li dan ma jiltaqax u mbagħad, lejn tmiem is-sena, jakkumula l-laqgħat malajr biex ikun konformi mal-liġi.

Għalhekk, biex ikollna andament kontinwu, u biex nassiguraw li jiltaqa' regolarment, nissuġġerixxi li ngħidu li l-Bord għandu jiltaqa' minimu ta' darba fix-xahar bħalma jingħad fi statuti ta' ħafna bordijiet oħra.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Qed nifhem il-punt.

BEPPE FENECH ADAMI: Hekk m'għandniex garanzija li se jiltaqa' b'mod regolari.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Fhimtek; jaf ikun baqgħalhom erba' laqgħat u jagħmlu dawk l-erba' laqgħat f'ġimgħa.

BEPPE FENECH ADAMI: Għalhekk għandna ngħidu li "għandu jiltaqa' tal-inqas darba kull ..." u nispeċifikaw iż-żmien.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Se nkun ċar; il-Bord li hemm u l-persuna li tmexxih ma naħsibx li se jimplimentaw il-liġi b'dak il-mod.

Ma naħsibx li l-Imħallef J. D. Camilleri se jagħmel hekk.

BEPPE FENECH ADAMI: Mhux qed ngħid għal dan il-Bord, però jkun hemm bordijiet li ma jiltaqgħux u ninsew li jeżistu.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Fir-realtà naħseb li se jkollhom bżonn jiltaqgħu ħafna aktar minħabba l-piż tax-xogħol li ġej fuqhom.

BEPPE FENECH ADAMI: Allura aktar u aktar tista' ddaħħal li għandhom jiltaqgħu kull tant żmien.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Jekk tipproponi emenda li tkun raġjonevoli, m'għandix problema li nagħmilha.

BEPPE FENECH ADAMI: Ngħidu li għandu jiltaqa' tal-inqas darba fix-xahar, pereżempju.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Jinkwetani biss li jista' jkun li jiltaqa' tliet darbiet f'Lulju għax ikollu bżonn però mbagħad f'Awwissu ma jiltaqax darba.

BEPPE FENECH ADAMI: Jien qed nagħmel dan is-suġġeriment għax għandi esperjenza ta' bordijiet governattivi oħra li tinsa li jeżistu għax ma jiltaqgħux.

STEFAN ZRINZO AZZOPARDI: Jew inkella nagħmluha li bejn laqgħa u oħra ma jistax jgħaddi aktar minn ċertu żmien.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Nagħmlu aktar spazju bejn il-laqgħat.

BEPPE FENECH ADAMI: Tista' anke tgħid li l-Bord għandu jiltaqa' tal-inqas darba kull xahrejn.

Għaldaqstant nipproponi li klawsola 10 tiġi posposta.

IĊ-CHAIRPERSON: Hawn qbil?

Fuq mozzjoni tal-Ministru għall-Ġustizzja, l-Ugwaljanza u l-Governanza l-Kumitat qabel li klawsola 10 tiġi posposta.

Klawsola 11 – Ħatriet tal-persunal.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, klawsola 11 titkellem dwar l-impjegati tal-Uffiċċju u tgħid li l-kondizzjonijiet tal-impjieg għandhom ikunu stabbiliti mill-Uffiċċju bi qbil mal-Ministru.

Madanakollu aktar 'il quddiem dan l-Abbozz ta' Liġi jitkellem dwar uffiċjali pubbliċi li jidħlu jaħdmu mal-istess Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi u hemmhekk insibu salvagwardji biex dawn l-uffiċjali pubbliċi ma jitilfux il-benefiċċji u l-istatus li jkollhom fid-dipartiment li jkunu ġejjin minnu.

Tifhmu wkoll li dan l-Uffiċċju għandu bżonn l-expertise tal-Pulizija Eżekuttiva, tal-Kummissarju tat-Taxxi u anke ta' nies mill-FIAU.

Jiġifieri dan l-Uffiċċju għandu bżonn l-expertise ta' nies li jkunu diġà speċjalizzati f'ċerti setturi importanti.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 11.

Klawsola 11 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 12 – Ħatra u funzjonijiet ta' uffiċjali u impjegati tal-Uffiċċju.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, din il-klawsola bażikament tgħid dak li għadni kif għedt, ċjoè li dan l-Uffiċċju se jara li jimpjega nies – hawnhekk qed jingħad "għall-kwittanza dovuta" u bl-Ingliż tiġi "discharge of the functions of the Bureau" – biex ovvjament jaħdem b'effiċjenza.

F'dan l-Uffiċċju hemm bżonn nies li jkunu speċjalizzati.

Jiġifieri din mhix kwestjoni ta' recruitment ta' skrivani, jew ta' messaġġiera, bir-rispett kollu lejhom, però hija kwestjoni li trid iddaħħal nies li jkunu importanti biex l-Uffiċċju jaqdi l-inkarigu tiegħu b'mod tajjeb.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 12.

Klawsola 12 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 13 – Assenjazzjoni ta' uffiċjali pubbliċi biex jaqdu dmirijiethom mal-Uffiċċju.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, fi klawsola 13 qed ngħidu li l-Prim Ministru, fuq talba tal-Uffiċċju, jista' jordna li uffiċjali pubbliċi li diġà jkunu f'ċerti sezzjonjiet taċ-Ċivil u li jkollhom ċertu expertise, nerġa' nsemmi l-Kummissarju tat-Taxxi bħala eżempju, jiġu assenjati mal-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi.

Tajjeb ngħid li hawnhekk ukoll għandna naqra salvagwardji biex dak li jkun ma jitlifx l-istatus li jkollu fl-iskala li jkun fiha fiċ-Ċivil jekk jiġi assenjat ma' dan l-Uffiċċju partikolari.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 13.

Klawsola 13 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 14 – Status tal-uffiċjali pubbliċi assenjati biex jaqdu dmirijiethom mal-Uffiċċju.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, għal darb'oħra qegħdin nitkellmu dwar l-istatus tal-uffiċjali pubbliċi fil-każ li jiġu assenjati mal-Uffiċċju u b'mod aktar speċifiku din il-klawsola qed tikkejterja għall-pensjoni li jkunu intitolati għaliha biex għalkemm imorru jaħdmu ma' dan l-Uffiċċju, dawn ma jitilfux il-kondizzjonijiet li jkollhom diġà jew li potenzjalment setgħu akkwistaw.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 14.

Klawsola 14 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 15 – Offerta ta' impjieg permanenti mal-Uffiċċju għall-uffiċjali pubbliċi assenjati biex jaqdu dmirijiet mal-Uffiċċju.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, il-klawsola 15 ma titkellimx biss fuq l-uffiċjali pubbliċi li jiġu assenjati biex jaqdu dmirijiet mal-Uffiċċju iżda titkellem ukoll fuq persuni qrib tagħhom li għandhom jeddijiet ċivili, bħar-romol li jkollhom il-pensjoni tar-romol.

Din il-klawsola titkellem ukoll fuq ekwiparazzjoni ta' klassifikazzjoni ta' salarji, jiġifieri għalkemm uffiċjal pubbliku jmur jaħdem mal-Uffiċċju, huwa mhux se jitlef il-grad li jkollu, jiġifieri jekk ikun fi Skala 4, jew imur 'il quddiem jew jibqa' fl-istess skala.

Barra minn hekk, f'din il-klawsola qed ngħidu li kemm dawk l-uffiċjali pubbliċi kif ukoll ir-romol tagħhom, jew persuni li jistgħu jirtuhom, huma intitolati għall-aktar pensjoni għolja tal-persuna.

Dan huwa prinċipju li nsibuh fil-liġi tal-benefiċċji soċjali biex jekk wieħed ikun intitolat għal żewġ pensjonijiet, dejjem jingħata l-pensjoni l-aktar għolja li jkun intitolat għaliha.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 15.

Klawsola 15 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 16 – Dritt tal-Uffiċċju li jikseb informazzjoni.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, din il-klawsola hija importanti ħafna għaliex tagħti poteri lil dan l-Uffiċċju biex jikseb informazzjoni.

Ovvjament min-naħa l-oħra titfa' ċerti obbligi fuq il-persuni li jaħdmu hemm bħal, pereżempju, li ma jistgħux jiżvelaw informazzjoni dwar dak li jkun għaddej.

Tagħmel ukoll però żewġ eċċezzjonijiet importanti li nsibuhom fil-Kodiċi Kriminali, Kap. 9.

L-ewwel eċċezzjoni tittratta d-dritt professjonali tal-avukati u l-prokuraturi legali u t-tieni eċċezzjoni tittratta s-siġill tal-qrar biex ovvjament jekk persuna tiżvela sigriet lil membru tal-kleru taħt is-siġill tal-qrar, dan ma jkunx obbligat jiżvelah.

Jiġifieri d-dritt tal-ksib tal-informazzjoni jieqaf f'dawn iż-żewġ eċċezzjonijiet, li ilhom ħafna fid-dritt tagħna u ovvjament qed jerġgħu jiġu asseriti f'dan l-Abbozz ta' Liġi.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 16.

Klawsola 16 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 17 – Prosekuzzjoni eċċ. għandhom jinformaw lill-Uffiċċju.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

L-Onor.

CLAUDIO GRECH: Ministru, ngħidlek il-verità din il-klawsola jien ma tantx fhimtha sew.

Qisha qed tgħid li għal kwalunkwe reat li għandu piena ta' aktar minn sena, il-prosekuzzjoni trid tinforma lill-Uffiċċju u jekk inhu hekk, naħseb li se jiġi inondat.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Iva, anke jien mhux qed nifhimha sew u allura se nkun qed nitlob lill-Avukat tal-Istat biex jaraha u jagħtina spjegazzjoni.

Għaldaqstant nipproponi li klawsola 17 tiġi posposta.

IĊ-CHAIRPERSON: Hawn qbil?

Fuq mozzjoni tal-Ministru għall-Ġustizzja, l-Ugwaljanza u l-Governanza l-Kumitat qabel li klawsola 17 tiġi posposta.

Klawsola 18 – Prosekuzzjoni biex tikkoordina mal-Uffiċċju għall-ħruġ ta' ordnijiet taħt dan l-Att.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, nixtieq li l-Avukat tal-Istat jara din il-klawsola wkoll għaliex torbot mal-klawsola 17.

Għalhekk, nipproponi li klawsola 18 tiġi posposta.

IĊ-CHAIRPERSON: Hawn qbil?

Fuq mozzjoni tal-Ministru għall-Ġustizzja, l-Ugwaljanza u l-Governanza l-Kumitat qabel li klawsola 18 tiġi posposta.

KLAWSOLA 10 (Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, nipproponi din l-emenda:

"A" Fis-subklawsola (1) ta' klawsola 10, minnufih wara l-kliem "fis-sena" għandhom jiġu miżjuda l-kliem "b'dana li l-Bord għandu jassigura li l-perjodu ta' żmien bejn laqgħa u oħra ma jkunx aktar minn dak ta' sitt ġimgħat".

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda għall-klawsola 10 kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

L-Emenda "A" għaddiet nem. con.

IĊ-CHAIRPERSON: Il-mistoqsija hija klawsola 10 kif emendata.

Klawsola 10, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 19 – Amministrazzjoni u rimi ta' proprjetà mitlufa, u ta' proprjetà kkonfiskata favur il-Gvern.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, issa hawnhekk mhux qed nitkellmu fuq il-konfiska bbażata fuq nuqqas ta' kundanna imma qed nitkellmu fuq ir-reġim li hawn issa, li huwa reġim ibbażat fuq il-kundanna, fejn il-konfiska ssir wara.

Għaldaqstant din il-klawsola qed titfa' obbligu fuq ir-Reġistratur tal-Qorti li jinforma l-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi bis-sentenza u mbagħad hemmhekk jiskatta l-proċess ta' judicial say, fejn ikun hemm bżonn.

Tajjeb li ngħidu li m'għandniex nieħdu din il-klawsola for granted għaliex ħafna drabi – dan huwa dak li kien qed jiġri sa ftit ilu, u li ilu jiġri għal għexieren ta' snin – issir il-konfiska u l-id il-leminija ma tkunx taf x'qed tagħmel l-id ix-xellugija; ikun hemm sentenza ta' konfiska u l-persuni li jinstabu ħatja tarahom jiġru bl-istess assi li kellhom qabel għaliex ikunu kkonfiskati biss fuq il-karta u qatt ma jsir il-qbid effettiv li mbagħad iwassal għall-bejgħ ġudizzjarju.

Għalhekk, f'din il-klawsola qegħdin nifformalizzaw dan kollu.

Irrid ngħid ukoll li hawn qed tissemma għall-ewwel darba l-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Irkupru tal-Assi), li se tkun Prim'Awla tal-Qorti Ċivili with a specific denomination.

Se nkun ċar; bħala Ministru għall-Ġustizzja din ma rridhiex tkun xi ħaġa teoretika u fuq il-karta biss.

Fil-fatt, nista' niddikjara li tkellimt ukoll mal-President tal-Qorti biex din tkun effettiva u biex ikun hemm Imħallef wieħed li jispeċjalizza fuq dan is-settur ħalli meta jintalbu dawn it-tip rikorsi, dawn isiru b'ċerta speditezza.

U dan għar-raġuni ċara li jekk inti tħalli ż-żmien, il-kriminali, speċjalment f'reati ta' kriminalità organizzata, li jkunu kriminali sofistikati, jafu x'għandhom x'jagħmlu u dawk l-assi li jistgħu jmorru favur l-Istat jispiċċaw jintilfu.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 19.

Klawsola 19 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 20 – Sena finanzjarja.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, klawsola 20 tirrigwarda l-qagħda finanzjarja tal-Uffiċċju.

Ovvjament l-Uffiċċju għandu jmexxi b'governanza serja anke l-finanzi tiegħu, wara kollox huwa qiegħed jingħata allokazzjoni finanzjarja mingħand il-Gvern.

Barra minn hekk, f'din il-klawsola qiegħda tiġi definita x'inhi s-sena finanzjarja tiegħu, jiġifieri minn meta tibda u meta tispiċċa.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 20.

Klawsola 20 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 21 – Estimi u nefqa.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Il-klawsola 21 ukoll tittratta l-finanzi tal-Uffiċċju. (off mic)

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

CLAUDIO GRECH: Sur President, nixtieq konferma li dak li jiġi kkonfiskat se jsir proprjetà tal-Gvern u mhux tal-Uffiċċju, jiġifieri l-uniku dħul tal-Uffiċċju se jkun is-subvention li jgħaddilu l-Gvern.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Iva, nista' nikkonferma li l-allokazzjoni finanzjarja biex l-Uffiċċju jkun jista' jaħdem matul is-sena u jaqdi l-funzjonijiet tiegħu hija allokazzjoni li ssir taħt il-Ministeru li jkun responsabbli mill-ġustizzja.

Ovvjament il-konfiski jmorru favur il-Gvern u r-rikavat imur għand il-Ministeru għall-Finanzi biex il-flus jużahom għal dak li jħoss.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 21.

Klawsola 21 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 22 – Avvanzi mill-Gvern.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, klawsola 22 appuntu tikkonferma dak li qal l-Onor.

Grech għaliex titkellem dwar l-Att ta' approprjazzjoni.

L-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi jiġi allokat il-flus skont il-pjan finanzjarju tal-Gvern, kif jiġri għal kull dipartiment ieħor, sabiex ikun jista' jaqdi l-funzjonijiet tiegħu għal dik is-sena finanzjarja partikolari.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 22.

Klawsola 22 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 23 – Kontijiet u verifika.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, il-klawsola 23 ukoll hija marbuta mal-governanza finanzjarja tal-Uffiċċju u tgħid li l-Uffiċċju għandu l-obbligu li jżomm il-kotba finanzjarji tiegħu, li jkun fihom dak li jkun daħħal, dak li jkun ħareġ eċċ., u li dawn għandhom ikunu soġġetti għal verifika mill-Awditur Ġenerali.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 23.

Klawsola 23 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, għal darb'oħra għandna klawsola li hija marbuta mal-governanza finanzjarja.

Din il-klawsola tobbliga lill-Bord tal-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi li fi żmien tliet xhur minn kull għeluq ta' sena finanzjarja jibgħat lill-Ministru kopja tal-kontijiet annwali li jkunu ċertifikati minn awditur, kif ukoll rapport tal-operat.

Dan huwa simili għall-management accounts imma ovvjament hawnhekk qed nitkellmu fuq Uffiċċju partikolari.

Din il-klawsola mbagħad titfa' obbligu fuq il-Ministru responsabbli li fit-terminu preskritt fis-subklawsola (2) tagħha, dawn jitpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra.

Hekk ovvjament ikun jista' jsir skrutinju aktar wiesa' ta' Uffiċċju li se nkun ċar, mhuwiex Uffiċċju politiku imma huwa Uffiċċju li jittratta settur importanti fl-interess kemm tal-Gvern, kemm tal-Oppożizzjoni kif ukoll tal-pajjiż.

Allura nemmen li hija xi ħaġa tajba li fil-klawsola 24 qed ngħidu li dawn għandhom ukoll jitpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 24.

Klawsola 24 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 25 – Id-data għandha tinżamm mill-Uffiċċju.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, il-klawsola 25 tittratta suġġett importanti ħafna għaliex titkellem fuq il-kwestjoni tad-data u ż-żamma tad-data.

Tajjeb ngħid li dan l-Uffiċċju, hekk kif kompost, se jkun Uffiċċju li se jipproċessa ħafna data u se jkun riċevitur ta' ħafna data minn entitajiet differenti bħall-FIAU, il-Kummissarju tat-Taxxi, il-Pulizija Eżekuttiva u d-Direttur tal-Qorti.

Għalhekk, irridu noqogħdu attenti li nkunu wkoll konformi mal-General Data Protection Regulation (GDPR), li huwa regolament tal-Unjoni Ewropea, jiġifieri lanqas huwa direttiva imma huwa regolament u allura l-Unjoni Ewropea qed tagħmel restrizzjonijiet fuq l-istati membri tagħha.

Fil-fatt, il-latitude tagħna hija pjuttost dejqa, biex ngħidu hekk; hemm reġim fl-Unjoni Ewropea li huwa pjuttost strett fejn tidħol il-kwestjoni tad-data u naturalment dan japplika u jitfa' obbligi kemm fuq il-mod kif tirċievi d-data kif ukoll fuq kwestjonijiet oħra ta' data.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 25.

Klawsola 25 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 26 – Żvelar ta' informazzjoni.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, il-klawsola 26 issegwi l-klawsola 25 u hija dwar l-iżvelar ta' informazzjoni, jiġifieri titkellem dwar meta l-Uffiċċju jista' jiżvela informazzjoni.

L-Uffiċċju huwa riċevitur ta' ħafna informazzjoni sensittiva u l-klawsola 26 titkellem dwar meta u jekk jistax jiżvela tali informazzjoni.

Fil-fatt, is-subklawsola (1) tagħha mhux biss torbot id-diretturi u l-membri tal-Bord però anke kuntratturi li jaħdmu mal-Uffiċċju.

Dan għaliex jista' jsir outsourcing – issa se nkun ipotetiku imma fl-istess ħin reali – lil avukat penalista li jkun qed jassisti fil-Qorti tal-Maġistrati meta jkun hemm kawżi fl-istadju ta' kumpilazzjoni fuq ħasil ta' flus, pereżempju.

Allura ovvjament dan trid torbtu li dik l-informazzjoni hija importanti u ma tistax tiġi żvelata.

Fl-istess ħin, aktar 'il quddiem din il-klawsola titkellem fuq żvelar ta' informazzjoni lill-Avukat Ġenerali.

Bl-emendi li saru u b'dak li qiegħed isir l-Avukat Ġenerali huwa l-public prosecutor fid-dritt tagħna, allura se jkollu bżonn informazzjoni biex jieħu deċiżjonijiet importanti u jekk jipprosekwixxix jew le.

Għaldaqstant f'din il-klawsola għandna ċ-checks and balances u telenka meta tista' tiġi żvelata tali informazzjoni u lil min.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 26.

Klawsola 26 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 27 – Responsabbiltà għad-danni.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, klawsola 27 hija exemption from civil responsibility għall-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi, għall-membri tal-Bord, għad-Direttur kif ukoll għall-persunal.

Jien nemmen li din hija importanti biex wieħed ikun jista' jaqdi dmirijietu għaliex jekk f'kull deċiżjoni li jieħu jista' jkun espost għal civil damages, nemmen li dak jimmina x-xogħol tiegħu.

Għalhekk, wieħed irid ikollu konfort f'dan ir-rigward.

Ovvjament hemm żewġ eċċezzjonijiet importanti.

L-ewwel eċċezzjoni hija jekk ikun hemm id-dolus, jiġifieri jekk bniedem qeda l-inkarigu tiegħu ħażin u għamel dan b'intenzjoni; f'dak il-każ m'għandux ikollu l-konfort li ma jistgħux ifittxuh ċivilment.

It-tieni eċċezzjoni hija meta jkun hemm "negliġenza kbira", dik li bl-Ingliż qed nirreferu għaliha bħala "gross negligence", jiġifieri meta jiġi ppruvat li bniedem, b'negliġenza kbira, qeda dmiru ħażin, jew għamel eżekuzzjoni ta' ordni b'mod ħażin.

Hemmhekk ovvjament m'għandux ikollu l-konfort li se jkollu immunità minn proċeduri ċivili għad-danni.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 27.

Klawsola 27 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 28 – Twaqqif tal-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Irkupru tal-Assi).

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, din il-klawsola tidħol f'aspett importanti ħafna għaliex tipprovdi għal kif se taħdem il-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Irkupru tal-Assi).

M'hemmx dubju li din se tkun esperjenza ġdida għalina, fis-sens li qatt ma kellna din is-Sezzjoni tal-Qorti Ċivili.

Nista' nikkonferma u ngħid pubblikament li jien tkellimt mal-Prim Imħallef dwarha u l-Prim Imħallef qabel li jkun hemm din is-Sezzjoni.

Huwa important però li jkun hemm effiċjenza f'dan il-proċediment għaliex jekk tneħħilu l-ispeditezza u l-effiċjenza tiegħu, il-liġi tispiċċa tibqa' fuq il-karta u ma jkollhiex l-eżitu desiderat minna, ċjoè dak li tkun għodda biex tiġġieled il-kriminalità organizzata.

Jien tal-idea, u nifhem li hekk se jsir, li jkun hemm imħallef partikolari, li jagħmel għal dan it-tip ta' xogħol.

Dan jiġi magħżul mill-Prim Imħallef u ovvjament biż-żmien se jakkwista ċerta expertise f'dawn il-proċedimenti ħalli nkunu nistgħu nimxu 'l quddiem b'aktar effiċjenza.

L-intenzjoni tal-leġiżlatur u tal-Gvern hi li jkollna sezzjoni tal-Qorti Ċivili biex tmexxi u jkollna l-effett li dawn l-affarijiet jiġu deċiżi f'jiem, jekk mhux f'sigħat, sabiex inkunu effikaċi.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 28.

Klawsola 28 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 29 – Proċedimenti ta' natura ċivili.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, fi klawsola 29 qegħdin nitkellmu dwar il-burden of evidence.

Din hija klawsola importanti ħafna meta wieħed iqis li r-reġim li kellna s'issa dejjem kien iwassal għal konfiska wara proċediment penali li l-burden of proof tiegħu jkun dak li ngħidulu "beyond reasonable doubt".

Ovvjament hawnhekk mhux qed nitkellmu dwar proċedimenti penali iżda qed nitkellmu dwar proċedimenti ċivili u allura l-burden of proof huwa on the balance of probabilities, jiġifieri fil-bilanċ liema hija l-aktar plawsibbli bħala teżi tal-partijiet.

Tajjeb ngħid li għalkemm qed nagħmlu dan il-proċediment ċivili u mhux kriminali, il-persuna li kontriha jkun hemm investigazzjoni għandha due process biex tkun tista' tipprova li l-fondi tagħha ġejjin minn provenjenza tajba u qed nagħtuha wkoll il-possibbiltà li tinstema' minn qorti.

Huwa tajjeb li nżommu bilanċ bejn dak li nixtiequ nagħmlu, ċjoè li niġġieldu l-kriminalità, u l-fatt li n-nies għandhom id-dritt li jkollhom qorti li tismagħhom, li tgħarbel il-provi u li tasal għalihom.

Għalhekk, f'din il-klawsola qiegħed jiġi asserit li dawn huma proċedimenti ta' natura ċivili u li l-burden of proof huwa on the balance of probabilities u mhux on the basis of guilt jew conviction beyond reasonable doubt.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 29.

Klawsola 29 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 30 – Inammissibbiltà bħala evidenza f'każijiet kriminali.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, klawsola 30 issegwi l-argument li kont qed nagħmel u din hija klawsola importanti biex din il-liġi taħdem sew.

Hawnhekk qed ngħidu li azzjoni ċivili hija distinta u separata minn azzjoni kriminali.

Dan huwa prinċipju li nsibuh addirittura fil-Kodiċi Kriminali, jidhirli fl-artikolu 3 tiegħu.

Fid-dritt tagħna dejjem saret distinzjoni ċara u netta bejn proċediment kriminali u proċediment ċivili.

Għalhekk, hawnhekk qed ngħidu li dak li jintuża għall-azzjoni ċivili biex issir il-konfiska ma jistax jintuża kontra l-persuna fil-proċedura kriminali.

B'hekk qed nissalvagwardjaw id-drittijiet tal-persuna li jekk ressqet provi, ma tistax imbagħad tgħidilha: Mela inti għedt hekk u allura se nressqek.

Dan huwa bilanċ ċar bejn id-drittijiet tal-istat u ta' dan l-Uffiċċju partikolari li jmexxi u d-drittijiet tal-persuna indagata u suspettata li jridu jiġu salvagwardjati wkoll.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 30.

Klawsola 30 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 31 – Proċedura.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, fi klawsola 31 qed naqbdu ma' punt importanti li ma nsibuhx f'din il-liġi biss.

Qed nirreferi għall-privileġġ tal-Gvern li ssir ittra uffiċjali qabel ma wieħed jippreżenta kawża l-Gvern u li jekk ma ssirx, – din hija l-agħar biċċa – l-azzjoni tiġi annullata.

Ovvjament iċ-ċittadini ordinarji ma jaħsbux f'ittra uffiċjali kontra l-Gvern u allura se jmorru għand avukat bi claim.

In-nies mhumiex avukati, l-avukat irid jiggwidahom f'dawn l-affarijiet u ejja ngħidu li forsi marru għand avukat li mhuwiex daqshekk elokwenti fid-dritt u dan qabad u għamel kawża iżda m'għamilx l-ittra uffiċjali, f'dak il-każ, sal-lum, is-sentenzi wasslu biex ikun hemm nullità.

Konxju li kien hemm is-sentenza Formosa vs Avukat tal-Istat, fejn il-Qorti Kostituzzjonali qalet li n-nonottemporanza mal-artiklu 460 tal-Kap.

12 tal-Liġijiet ta' Malta m'għandhiex twassal għal nullità.

Għaldaqstant bħala Ministru għall-Ġustizzja jien ħadt konjizzjoni tagħha u mhux qed neskludi li fil-ġimgħat li ġejjin, jekk ikun hemm approvazzjoni mill-Kabinett, inbiddel dik il-pożizzjoni għaliex nemmen li f'dan il-każ, iċ-ċittadin għandu jkun on a level playing field mal-Gvern u m'għandux jiġi ppreġudikat sempliċement għaliex m'għamilx formalità.

Dik hija xi ħaġa li se nkun qed nindirizzaha indipendentement minn dan l-Att.

Madanakollu, dan l-Att qed jgħid li l-proċedura tal-ittra uffiċjali qabel ma tiġi ppreżentata kawża mhijiex meħtieġa.

Dan għaliex hawnhekk qed nitkellmu fuq proċeduri spediti.

F'attachment orders u fejn ikun hemm ordnijiet importanti, wieħed ma jistax joqgħod jagħmel ittra uffiċjali u jistenna għaxart ijiem.

In-natura tagħha din il-liġi hija waħda ta' urġenza u allura l-affarijiet għandhom jiġu ttrattati b'urġenza wkoll.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 31.

Klawsola 31 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, il-klawsola 32 hija avenue ta' appell.

Din tipprovdi biex ikun jista' jsir appell minn dak kollu li qed ngħidu, jiġifieri minn dak li se jiġi ttrattat mill-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Irkupru tal-Assi), però dan se jkun limitat fuq żewġ binarji; l-ewwel on a point of law u t-tieni, fil-każ ta' żball ta' fatt, dak li l-Ingliżi jgħidulu "error of fact on the basis of the records".

Jiġifieri din il-klawsola qed tagħti avenue ta' appell wara deċiżjoni in linja mad-dritt għal due process, ċjoè li bniedem, wara deċiżjoni, għandu jkollu d-dritt li jkun hemm entità oħra, indipendenti u imparzjali, li tirrevedi l-pożizzjoni tiegħu.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 32.

Klawsola 32 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 33 – Ordnijiet ta' Monitoraġġ.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: Sur President, bi klawsola 33 tibda t-Taqsima IV ta' dan l-Abbozz ta' Liġi.

Din diġà semmejtha qabel għaliex qiegħda tagħmel kodifikazzjoni importanti ta' diversi ordnijiet li jistgħu joħorġu kemm fir-rigward ta' persuna akkużata kif ukoll ta' persuna suspettata u indagata.

Naħseb li din hija l-ewwel darba li għandna Abbozz ta' Liġi fejn dawn l-ordnijiet kollha, li huma ordnijiet importanti, qed jiġu kkodifikati b'dan il-mod.

Il-klawsola 33 titkellem speċifikament fuq l-Ordni ta' Monitoraġġ.

Meta jkun hemm sitwazzjoni fejn forsi jkun hemm investigazzjoni però ma tkunx għadha investigazzjoni daqshekk matura, u allura ma tkunx trid tittieħed deċiżjoni ta' ordni ta' sekwestru jew ta' ordni ta' qbid u ffriżar tal-assi li, fl-opinjoni tiegħi, huma aktar b'saħħithom, issir ordni ta' monitoraġġ.

Se nagħti żewġ eżempji prattiċi.

Ejja ngħidu li jkun qed isir traffikar b'mod illegali ta' żejt fl-ibħra tagħna.

F'dak il-każ ikun hemm ordni ta' monitoraġġ li tippermetti lill-entitajiet li jkunu qegħdin jagħmlu l-monitoraġġ biex ovvjament jiksbu aktar informazzjoni.

Ordni ta' monitoraġġ tista' ssir ukoll fejn jidħlu transazzjonijiet finanzjarji biex jiġu identifikati transazzjonijiet partikolari.

Importanti ngħid li s-subklawsola (2) tal-klawsola 33 tgħid li l-proċediment għandu jsir bil-magħluq.

Għalkemm forsi dejjem nisimgħu li għandu jkun hemm pubbliċità, f'dan il-każ jekk ikun hemm pubbliċità ta' dak li jkun qed isir, tistultifika x-xogħol li jkunu qegħdin jagħmlu l-Pulizija Eżekuttiva u l-Avukat Ġenerali.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

CLAUDIO GRECH: Sur President, kif diġà għedt fl-istadju tat-Tieni Qari, il-mod kif inġabru l-ordnijiet kollha rilevanti f'din it-Taqsima żgur li huwa pass 'il quddiem.

Il-flow bejn ordni u oħra aktar mill-mod spezzettat ta' kif qegħdin l-affarijiet illum naħseb li huwa pass fid-direzzjoni t-tajba.

Nixtieq inqajjem punt li mhuwiex speċifiku għall-ordni ta' monitoraġġ però se nagħmlu hawnhekk għaliex bejn wieħed u ieħor jolqot il-bqija tal-ordnijiet peress li ordni se tkun torbot mal-oħra.

Dan jittratta punt ġenerali li jien u l-Ministru ddiskutejnieh kemm-il darba marbut mal-unexplained wealth order.

Ma nafx jekk il-Gvern, wara d-diskussjoni li kellna fl-istadju tat-Tieni Qari, ikkonsidrax dak li tkellimna dwaru u jekk forsi rax leġiżlazzjonijiet ta' pajjiżi oħra fejn dan il-konċett iddaħħal u din l-għodda ngħatat lill-forzi tal-ordni ta' dawk il-pajjiżi.

Nixtieq inkun naf jekk hemmx il-ħsieb li l-Gvern jinkludi dan il-konċett.

Biex nerġa' nirrikapitola dak li għedt fl-istadju tat-Tieni Qari, unexplained wealth order essenzjalment huwa talba għal stqarrija; il-forzi tal-ordni jagħmlu t-talba quddiem il-qorti u l-qorti tagħti l-approvazzjoni biex jinħareġ l-unexplained wealth order.

L-unexplained wealth order jinħareġ fuq il-bażi ta' suspett raġjonevoli fuq sensiela ta' reati partikolari u f'dan l-Abbozz ta' Liġi, fil-parti li tittratta l-konfiska bbażata fuq nuqqas ta' kundanna, dawk ir-reati huma kkwalifikati wkoll.

Jiġifieri hawnhekk mhux qegħdin nitkellmu fuq ir-reati kollha imma prinċiparjament fuq dak is-subset ta' reati li diġà qed issir referenza għalihom f'dan l-Abbozz ta' Liġi.

Essenzjalment, mill-mod kif jaħdem f'pajjiżi oħra, l-unexplained wealth order huwa forma ta' stqarrija.

Jekk l-awtoritajiet li jkunu qed jagħmlu investigazzjoni fuq reat li huwa wieħed minn dawk ir-reati li, kif għedt, qed issir referenza għalihom jidhirli fil-klawsoli 43 u 44, tista' tintalab din l-istqarrija, u tintalab għaliex l-awtoritajiet ikunu qegħdin jaraw mismatch bejn l-assi li jkollha l-persuna li tkun qed tiġi investigata u l-akkumulu ta' dawk l-assi.

Hawnhekk mhux qegħdin nitkellmu fuq eżempji li llum diġà jistgħu jiġu investigati mill-Kummissarju tat-Taxxi.

Illum il-Kummissarju tat-Taxxi diġà għandu ċerti poteri li jista' jesegwixxihom però hawnhekk m'aħniex qegħdin nitkellmu fuq dawk.

Fil-fatt, il-Liġi Ingliża hija ċara li mhux qed tirreferi partikolarment għal dawk it-tip ta' każijiet.

Għalhekk, ma nafx jekk il-Ministru f'dan l-istadju jistax jgħidli jekk kienx hemm xi diskussjonijiet jew ripensament min-naħa tal-Gvern fuq din il-materja.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

EDWARD ZAMMIT LEWIS: L-ewwel nett nirringrazzja lill-Onor.

Grech għal din l-osservazzjoni.

Kont naf li se jagħmilha għaliex ovvjament diġà tkellem dwarha fl-istadju tat-Tieni Qari.

L-Onor.

Grech qajjem punt li ħiereġ minn prattika li ġejja mir-Renju Unit.

Fir-Renju Unit hemm il-Proceeds of Crime Act, li ddaħħal fl-2002 u li sussegwentement ġie emendat u tali għodda ntużat f'ambitu ftit differenti.

Fir-Renju Unit kienu deħlin ħafna flus minn pajjiżi partikolari – dawn mhux se nsemmihom għaliex diplomatikament ma nħossx li nkun korrett – u kienu użaw dik il-liġi biex ikklempjaw ċerti sitwazzjonijiet li kienu lampanti.

L-Onor.

Grech antiċipani fuq il-fatt li l-fisku diġà għandu reġim ta' unexplained wealth order li teknikament ma jwassalx għal sanzjonijiet penali.

Hemm istanzi fejn jikkontempla sanzjonijiet amministrattivi u dawn diġà ntużaw taħt diversi amministrazzjonijiet, anke qabel l-2013.

Qed nirreferi għal istanzi fejn it-Tax Compliance Unit tibgħat għalik u tgħidlek, pereżempju, li peress li inti konsulent mediku, dak li qed tiddikjara mhuwiex realistiku meta mqabbel mal-assi li għandek u mal-prattika li għandek.

Is-servizzi tat-taxxa ħadmu dejjem tajjeb taħt kwalunkwe Gvern biex jikklempjaw.

Għandna sitwazzjoni oħra fejn nidħlu fl-unexplained wealth imma minn perspettiva differenti.

Fi ħdan id-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali għandna l-Fraud Unit li tittratta sitwazzjonijiet fejn persuna tkun qed tirċievi benefiċċju partikolari imma mbagħad ikollha assi li ma jagħmlux sens mad-dikjarazzjonijiet li tkun għamlet lid-Dipartiment.

Mhux qed ngħid li din il-liġi hija preċiżament bħal dik li hemm fir-Renju Unit, però nemmen li hija pass fid-direzzjoni t-tajba.

Nemmen li l-aktar mod għaqli li jista' jwassalna biex nimxu 'l quddiem, u anke biex inbiddlu l-mentalità tal-poplu tagħna, huwa li nibdew b'din il-liġi, naraw kif tmur, imbagħad inħarsu lejn avvanzi oħrajn li qegħdin iseħħu barra minn pajjiżna u naraw kif nistgħu napplikawhom.

Madanakollu nemmen li permezz ta' din il-liġi se nimxu 'l quddiem.

Dan l-Abbozz ta' Liġi ma jdaħħalx il-konċett kif spjegah tajjeb l-Onor.

Grech għaliex ma jipprovdix għall-unexplained wealth order b'mod ġenerali imma jkopri biss ċerti aspetti tiegħu.

Nemmen però li l-aktar pass għaqli li nistgħu nieħdu, aktar milli bħala Gvern bħala pajjiż, huwa li naraw li din il-liġi timxi sew, li l-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi nagħtuh ir-riżorsi biex jagħmel xogħlu sew, u nimmassimizzaw il-konfiski għaliex għad baqgħalna x'nagħmlu f'dak ir-rigward.

Però 'l quddiem wieħed ma jeskludix li napplikaw b'mod aktar wiesa' l-leġiżlazzjoni barranija li rrefera għaliha l-Onor.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 33.

Klawsola 33 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 34 – Ordni ta' Investigazzjoni.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

EDWARD ZAMMIT LEWIS: (off mic) Din il-klawsola hija dwar l-ordnijiet ta' investigazzjoni u fost affarijiet oħra hawnhekk qed ngħidu li ordni ta' investigazzjoni m'għandhiex toħroġ fi kwalunkwe każ imma hemm diskrezzjoni li hija limitata għaliex irid ikun hemm kawża raġjonevoli li l-persuna suspettata hija ħatja tar-reat rilevanti u l-Avukat Ġenerali jrid ikun sodisfatt li dan ir-rekwiżit ġie sodisfatt.

F'din il-klawsola nitkellmu wkoll dwar proċeduri fil-magħluq.

Huwa importanti li wieħed iżomm dan kollu mistur għaliex inkella ma jkunx hemm ordni ta' investigazzjoni jekk din issir pubblika.

Is-subklawsola (3) imbagħad titkellem dwar informazzjoni li tinstab f'mezzi elettroniċi, fosthom f'kompjuter.

Bħala leġiżlaturi hawnhekk ħassejna li għandna nirreferu b'mod speċifiku għal din it-tip ta' informazzjoni li qabel ma konniex naħsbu fiha u qed ngħidu li din għandha tkun ikkonservata wkoll jekk ikun hemm ordni ta' investigazzjoni.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 34.

Klawsola 34 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjakom.

Id-diskussjoni fuq dan l-Abbozz ta' Liġi hija aġġornata għal data li tiġi mħabbra aktar 'il quddiem.

Fl-4.27 p.m. id-diskussjoni fuq dan l-Abbozz ta' Liġi ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

Fl-4.35 p.m. il-Kumitat irriżuma u għadda għat-tielet item fuq l-aġenda.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-PROFESSJONI NUTARILI U L-ARKIVJI NUTARILI U LIĠIJIET VARJI

Skont riżoluzzjoni fis-Seduta Nru 406 tat-Tlieta, 1 ta' Diċembru 2020, il-Kumitat iltaqa' biex jikkonsidra dan l-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 2 – Emenda tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari Rosianne Cutajar.

ROSIANNE CUTAJAR (Segretarju Parlamentari għad-Drittijiet Ċivili u r-Riformi): Sur President, dan l-Abbozz ta' Liġi jemenda l-Att dwar il-Professjoni Nutarili u l-Arkivji Nutarili u liġijiet varji, fosthom il-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili.

L-iskop huwa li titneħħa kwalunkwe dispożizzjoni illi b'mod dirett jew indirett toħloq diskriminazzjoni bejn in-nisa u l-irġiel.

Min-naħa tiegħi m'għandix emendi għal dan l-Abbozz ta' Liġi.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 2.

Klawsola 2 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsoli 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 1 u t-Titolu għaddew nem. con. u ġew ordnati jsiru parti mill-Abbozz ta' Liġi.

IĊ-CHAIRPERSON: Is-Segretarju Parlamentari Rosianne Cutajar.

ROSIANNE CUTAJAR: Sur President, nipproponi li l-Kumitat jawtorizza lill-Iskrivan tal-Kamra biex jikkoreġi xi żbalji tal-ortografija, jagħmel ir-rinumerazzjoni meħtieġa u xi emendi żgħar li jista' jkun hemm bżonn.

IĊ-CHAIRPERSON: Hawn qbil?

Fuq mozzjoni tas-Segretarju Parlamentari għad-Drittijiet Ċivili u r-Riformi l-Kumitat qabel li jawtorizza lill-Iskrivan tal-Kamra biex jikkoreġi xi żbalji tal-ortografija, jagħmel ir-rinumerazzjoni meħtieġa u xi emendi żgħar li jista' jkun hemm bżonn.

Il-Kumitat qabel ukoll li l-President tal-Kumitat għandu jirrapporta lill-Kamra li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att sabiex jemenda l-Att dwar il-Professjoni Nutarili u Arkivji Nutarili, Kap. 55., u liġijiet oħrajn b'konnessjoni mal-ugwaljanza bejn is-sessi fl-abbozzar ta' atti uffiċjali, u biex jipprovdi dwar ħwejjeġ li għandhom x'jaqsmu magħhom jew huma anċillari għalihom" għadda mill-Kumitat mingħajr emendi.

Fl-4.41 p.m. id-diskussjoni fuq dan l-Abbozz ta' Liġi ġiet konkluża u l-Kumitat għadda għar-raba' item fuq l-aġenda.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-KODIĊI ĊIVILI U DIVERSI LIĠIJIET OĦRA

Skont riżoluzzjoni fis-Seduta Nru 405 tat-Tnejn, 30 ta' Novembru 2020, il-Kumitat iltaqa' biex jikkonsidra dan l-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 3 – Sostituzzjoni tal-artikolu 4 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari Alex Muscat.

ALEX MUSCAT (Segretarju Parlamentari għaċ-Ċittadinanza u l-Komunitajiet): Sur President, se nkun qiegħed inressaq emenda għall-klawsola 3 però qabel nixtieq nitlob lil Dr Neil Harrison biex, jekk jogħġbu, jispjega din il-klawsola kif ukoll l-impatt li se jkollha l-emenda li se nressaq.

Infakkar li din il-klawsola hemm marbuta magħha l-Iskeda B.

IĊ-CHAIRPERSON: Nistieden lil Dr Neil Harrison biex jintervjeni.

Il-permess ingħata.

DR NEIL HARRISON (Legal Officer, Identity Malta Agency): Sur President, din il-klawsola tistabbilixxi x'kunjomijiet jistgħu jassumu l-partijiet fiż-żwiġijiet li se jsiru wara d-dħul fis-seħħ ta' dan l-Att.

Meta qed ngħid "partijiet" dawn jistgħu jkunu tal-istess sess ukoll, jiġifieri din il-klawsola ma tagħmilx distinzjoni.

Barra minn hekk, din il-klawsola tgħid ukoll x'kunjom jistgħu jassumu t-tfal futuri.

Fil-mument li l-koppja titlob il-pubblikazzjoni tat-tnedijiet, din il-klawsola tistabbilixxi li jridu jiddeċiedu wkoll il-family name.

Il-konċett tal-family name daħal l-ewwel darba bl-emendi tal-2017 u aħna żammejnieh.

Bażikament il-kunjomijiet li jistgħu jassumu jinsabu fis-subklawsola 4(1).

Hawnhekk li għamilna huwa li żammejna dak li daħal fl-2017 kif ukoll daħħalna dak li ma kienx baqa' jeżisti bl-emendi tal-2017.

Jiġifieri hawnhekk daħħalna dak li kien jeżisti qabel l-2017 ukoll, ċjoè li parti fiż-żwieġ tista' żżomm kunjomha u miegħu żżid il-kunjom tal-parti l-oħra; dan tista' żżidu kemm qabel kif ukoll wara kunjomha.

Permezz tal-emendi tal-2017, biex isir hekk il-parti l-oħra riedet tagħmel l-istess ħaġa, jiġifieri jiġu l-istess kunjom.

Dwar dan kellna daqsxejn queries u kien hemm diversi nisa li kienu jixtiequ jżommu kunjomhom u miegħu jżidu kunjom ir-raġel iżda r-raġel ma riedx jagħmel l-istess ħaġa għax ried jibqa' jżomm kunjomu.

Din kienet is-sitwazzjoni qabel l-2017.

Allura aħna ħassejna li din għandha terġa' tiġi introdotta u b'hekk ikun hemm għażla kompluta tal-kunjomijiet.

Tajjeb nerġa' ngħid li f'din il-klawsola m'għamilniex distinzjoni bejn is-sessi.

Jekk il-partijiet fiż-żwieġ huma mara u raġel din il-klawsola ma tagħmilx distinzjoni u jekk huma tal-istess sess ovvjament huwa diffiċli biex tistabbilixxi min se jieħu kunjom min.

Aħna tajna l-wisgħa kollha.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Dr Harrison, fil-parti li tidentifika din il-kwestjoni tal-kunjom tal-familja, tista' tispjega għalfejn qed tużaw il-kliem "isem tal-familja" minflok kunjom tal-familja?

Pereżempju fis-subartikolu (3) tal-artikolu 4 tal-Kodiċi Ċivili, li se jiġi sostitwit bil-klawsola 3, qed jingħad hekk:

"(3) Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (1), meta l-konjuġi jiddeċiedu li jibdlu kunjomhom skont is-subartikolu (1)(a) jew (1)(b), dik l-għażla ssir ukoll l-isem tal-familja, li għandu jiġi inkluż fl-Att taż-Żwieġ.".

Għalfejn qed tgħidu "isem" u mhux il-kunjom tal-familja?

DR NEIL HARRISON: Bil-Malti qiegħda hekk; fit-test Ingliż qiegħda "family name".

Aħna dan l-Abbozz ta' Liġi għaddejnieh lil esperti fil-materja u probabbli dik hija t-translation ġusta u jekk m'iniex sejjer żball, dan huwa l-istess wording li ntuża fil-passat.

Jiġifieri naħseb li għalhekk ħallejnieha hekk, biex ikollna uniformità fil-kliem li jintuża.

Però qed tinftiehem ċar li qegħdin nirreferu għall-kunjom f'dan il-każ.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

Is-Segretarju Parlamentari Alex Muscat.

ALEX MUSCAT: Sur President, nipproponi din l-emenda:

"A" L-artikolu 4 tal-Kodiċi, kif emendat bi klawsola 3, għandu jiġi emendat kif ġej:

(a) fil-paragrafu (1)(d) tiegħu, il-kliem "fil-mument taż-żwieġ" għandhom jiġu mħassra;

(b) fis-subartikolu (6) tiegħu, minnufih wara l-kliem "Id-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (1) u (2) għandhom japplikaw ukoll għal konjuġi li żżewġu" għandhom jidħlu l-kliem "ġewwa Malta"; u

(ċ) fis-subartikolu (8) tiegħu, minnufih wara l-kliem "It-tfal li twieldu" għandhom jidħlu l-kliem "ġewwa Malta".

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Jekk qed nifhem sew l-emenda, l-ewwel parti hija biex jitħassru l-kliem "fil-mument taż-żwieġ" għaliex diġà jinsabu fis-subartikolu 4(1) u allura m'hemmx bżonnhom fil-paragrafu (d) ukoll hux hekk?

DR NEIL HARRISON: Hekk hu.

KAROL AQUILINA: It-tieni parti tal-emenda qed tgħid li jekk xi ħadd iżżewweġ barra u rreġistra barra, dawn id-dispożizzjonijiet mhux se japplikaw għalih.

DR NEIL HARRISON: Jekk inti twelidt barra, il-kunjom li tieħu jrid ikun skont il-ġuriżdizzjoni ta' fejn twelidt.

La r-reġistrazzjoni ssir hemmhekk, imbagħad tiġi trasposta hawnhekk.

Bl-artikolu 4 se tiġi kkupjata eżattament kif tkun, inkella noħolqu double identity għaliex il-persuna jkollha kunjom hawn u kunjom ieħor barra.

KAROL AQUILINA: L-aħħar parti tal-emenda mbagħad qed tiċċara li dan jgħodd kemm għall-konjuġi kif ukoll għat-tfal.

DR NEIL HARRISON: Eżattament.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda għall-klawsola 3 kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

L-Emenda "A" għaddiet nem. con.

IĊ-CHAIRPERSON: Il-mistoqsija hija klawsola 3 u l-Iskeda B kif emendati.

Klawsola 3 u l-Iskeda B, kif emendati, għaddew nem. con. u ġew ordnati jsiru parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 4 – Żieda ta' artikolu ġdid tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, il-klawsola 4 hija dispożizzjoni transitorja minħabba l-kwestjoni tal-kunjomijiet fil-każ ta' tfal li jitwieldu wara d-dħul fis-seħħ ta' dan l-Att u li l-ġenituri tagħhom ikunu żżewġu wara l-2017.

Din bilfors kellha ssir.

KAROL AQUILINA: Biex issir din il-bidla m'hemmx għalfejn tmur il-Qorti imma tista' tmur mill-ewwel ir-Reġistru Pubbliku hux hekk?

DR NEIL HARRISON: Hekk hu.

Barra minn hekk, fil-klawsola 4 qegħdin nagħtu d-dritt li dawn l-għażliet kollha li se jkunu possibbli bid-dħul fis-seħħ ta' dan l-Att, jekk xi ħadd iżżewweġ għaxar snin ilu u jixtieq jagħmel għażla minnhom, jista' jagħmilha permezz ta' talba lid-Direttur, għal liema talba trid titħallas miżata ta' €5.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 4.

Klawsola 4 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 5 – Emenda tal-artikolu 15 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, l-iskop ta' din il-klawsola huwa li nużaw terminoloġija aktar gender neutral fil-liġi.

Pereżempju qed ngħidu li minflok il-kliem "aħwa bniet u subien" għandha tidħol il-kelma "aħwa", jiġifieri qed inneħħu l-kliem "bniet u subien" biex it-terminoloġija tkun gender neutral.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 5.

Klawsola 5 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 6 – Emenda tal-artikolu 17 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, din il-klawsola għandha l-istess skop tal-klawsola 5.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 6.

Klawsola 6 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 7 – Emenda tal-artikolu 35 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, permezz ta' din il-klawsola se npoġġu impenn fuq il-Qorti li meta tordna s-separazzjoni ta' koppja, jiġi nnotifikat id-Direttur tar-Reġistru Pubbliku ħalli r-rekords ikunu aktar kompluti.

Dan għar-raġuni li jekk xi ħadd minn dawn li sseparaw 'il quddiem ikollu tarbija, din ma tiġix reġistrata fuq ir-raġel oriġinali.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 7.

Klawsola 7 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 8 – Sostituzzjoni tal-artikolu 62 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, fil-klawsola 8 qed ngħidu li f'każ ta' separazzjoni, xi ħadd minn dawk fil-kuntratt tas-separazzjoni jista' jirreverti għall-kunjom ta' qabel iż-żwieġ.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Din il-klawsola qed iżżomm id-dritt li meta raġel jew mara jieħdu l-kunjom tal-parti l-oħra, il-parti l-oħra tista' tirrifjuta li dawn jibqgħu jżommu dak il-kunjom u trid tagħti r-raġunijiet.

DR NEIL HARRISON: Hekk hu.

Din qiegħda fis-subartikolu 62(3) tal-Kodiċi li se jkun qiegħed jiġi sostitwit permezz ta' din il-klawsola.

Din diġà teżisti u aħna ħallejnieha kif inhi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 8.

Klawsola 8 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 9 – Emenda tal-artikolu 66A tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, f'din il-klawsola qegħdin ngħidu li f'każ ta' divorzju, id-Direttur tar-Reġistru Pubbliku għandu jiġi nnotifikat mir-Reġistratur tal-Qorti.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 9.

Klawsola 9 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 10 – Emenda tal-artikolu 74 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, permezz tal-klawsola 10 se nkunu qegħdin nemendaw il-verżjoni Ingliża tal-artikolu 74 tal-Kodiċi Ċivili għaliex hemm żball żgħir fil-wording.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 10.

Klawsola 10 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 11 – Sostituzzjoni tal-artikolu 86 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, din il-klawsola qiegħda ssir biex għal darb'oħra nużaw terminoloġija gender neutral.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri b'din il-klawsola ma nbidel xejn bħala proċedura hux hekk?

DR NEIL HARRISON: Hekk hu.

Il-proċedura tal-ittra uffiċjali baqgħet l-istess; ma nbidel xejn minnha.

KAROL AQUILINA: Mela ssir ittra uffiċjali, ma jkunx hemm oġġezzjoni ...

DR NEIL HARRISON: Iva, imbagħad għandek il-perjodu ta' xahrejn biex il-parti l-oħra tirrispondi.

Din il-proċedura baqgħet l-istess.

KAROL AQUILINA: Tajjeb, grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 11.

Klawsola 11 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 12 – Emenda tal-artikolu 86A tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, din il-klawsola wkoll qed issir biex nużaw terminoloġija gender neutral.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 12.

Klawsola 12 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 13 – Emenda tal-artikolu 87 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, f'din il-klawsola l-istess, qegħdin nużaw terminoloġija gender neutral.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 13.

Klawsola 13 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 14 – Sostituzzjoni tal-artikolu 92 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari Alex Muscat.

ALEX MUSCAT: Sur President, nipproponi din l-emenda:

"B" Fis-subartikolu 92(6) tal-Kodiċi, kif sostitwit bi klawsola 14, minnufih wara l-kliem "imnisslin u mwielda barra miż-żwieġ" għandhom jidħlu l-kliem "ġewwa Malta".

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

DR NEIL HARRISON: Sur President, din il-klawsola taħseb għall-kunjomijiet li jieħdu t-tfal li jitwieldu out of wedlock.

Bażikament hawnhekk qegħdin nagħtuhom il-possibbiltà li jagħżlu minn dawk il-kombinazzjonijiet kollha bejn il-kunjomijiet taż-żewġ ġenituri daqslikieku twieldu in wedlock.

Qed nagħtuhom ukoll il-possibbiltà li jkunu jistgħu jirranġawhom b'lura.

KAROL AQUILINA: Qed nifhem li l-emenda li ressaq is-Segretarju Parlamentari qed tillimita dawn il-possibbiltajiet għal dawk it-tfal li twieldu f'Malta.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda għall-klawsola 14 kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

L-Emenda "B" għaddiet nem. con.

IĊ-CHAIRPERSON: Il-mistoqsija hija klawsola 14 kif emendata.

Klawsola 14, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 15 – Emenda tal-artikolu 102 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, il-klawsola 15 titkellem fuq meta tfal jitwieldu out of wedlock u sussegwentement il-ġenituri jiżżewġu.

F'dak il-każ qed nagħtu l-possibbiltà li dawk it-tfal imbagħad ikunu jistgħu jassumu l-family name li jkunu ddeċidew li jieħdu l-koppja.

Mela hawnhekk qed nitkellmu fuq sitwazzjoni fejn tfal twieldu qabel iż-żwieġ minn ġenituri u dawn l-istess żewġ ġenituri żżewġu.

Qabel forsi kellhom kunjom u meta żżewġu ddeċidew li jieħdu family name.

Għaldaqstant qed nagħtu l-possibbiltà li dawk it-tfal jieħdu l-family name li jkun stabbilixxew il-ġenituri bħala familja biex kemm jista' jkun kulħadd ikollu l-istess kunjom.

KAROL AQUILINA: Mela l-kunjom ikun skont x'jagħżlu bħala familja.

DR NEIL HARRISON: Eżattament.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

ADRIAN DELIA: Hawnhekk qed nippreżumu li dak il-wild ikun diġà qiegħed iġorr kunjom ta' wieħed mill-ġenituri?

DR NEIL HARRISON: Jista' jkun li jkun diġà ddikjarat li l-missier huwa l-ġenitur.

ADRIAN DELIA: Imma fl-eventwalità li ma jkunx u pereżempju jkun hemm single parent u sussegwentement, għal xi raġuni, il-kunjom ma jkunx rispekkjat in the permutation that they choose, x'se tkun l-istorja ta' dak il-wild?

Se jkun hemm xi tip ta' rikonċiljazzjoni?

DR NEIL HARRISON: Jekk wild se jkun iddikjarat li l-missier mhuwiex magħruf, biex ngħid hekk, se jieħu l-kunjom tal-omm.

Issa din il-klawsola qed taħseb li meta l-missier ikun ġie ddikjarat, jew at birth jew at a later stage, u l-wild ikun ħa kunjom il-missier u mbagħad iż-żewġ ġenituri jkunu ddeċidew li jiżżewġu ...

ADRIAN DELIA: Mela dawn iżżewġu u dak il-kunjom ma jkunx l-istess.

DR NEIL HARRISON: Eżatt, għax meta żżewġu ddeċidew li jieħdu family name.

Meta jsir l-annotament fir-Reġistru Pubbliku, jibqa' jidher il-kunjom oriġinali?

DR NEIL HARRISON: Iva, fl-atti dejjem se jibqa' jidher bħala annotament.

ADRIAN DELIA: Meta mbagħad il-wild jagħlaq it-18-il sena, xorta se jkollu l-opportunità li mbagħad jerġa' jagħżel hu?

DR NEIL HARRISON: F'dak il-każ le għaliex l-għażla tkun diġà saret mill-ġenituri.

KAROL AQUILINA: Hekk hu.

Meta jiżżewweġ imbagħad ikun jista' jerġa' jagħżel, jiġifieri jekk jiżżewweġ, imbagħad ikollu d-dritt li jagħżel flimkien mal-konjuġi tiegħu minn fost dawk il-kombinazzjonijiet kollha li se tkun tippermetti l-liġi.

DR NEIL HARRISON: L-Onor.

Delia staqsa meta jagħlaq it-18-il sena jkunx jista' jiddeċiedi l-kunjom hu u r-risposta hija: Le.

KAROL AQUILINA: L-unika alternattiva għal dik hija jekk ikun magħruf bħala xi ħaġa oħra.

KAROL AQUILINA: Għandek raġun.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 15.

Klawsola 15 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 16 – Emenda tal-artikolu 109 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, din il-klawsola hija dwar kwestjoni operational.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 16.

Klawsola 16 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 17 – Sostituzzjoni tal-artikolu 110 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, din il-klawsola hija konnessa mal-preżunzjoni li hemm referenza għaliha fil-klawsola 14, liema klawsola kienet tissostitwixxi l-artikolu 92 tal-Kodiċi.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 17.

Klawsola 17 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 18 – Emenda tal-artikolu 124 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, din hija klawsola oħra biex nużaw terminoloġija gender neutral.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 18.

Klawsola 18 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 19 – Emenda tal-artikolu 125 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, permezz tal-klawsola 19 se jkun qiegħed isir tibdil żgħir fir-Reġistru tal-Persuni Adottati.

Waħda mill-fields li tintuża hija "sess" u għall-fini tad-definizzjoni f'dak ir-Reġistru qed ngħidu li l-kelma "sess" għandha tinkludi wkoll il-ġeneru.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Aħna fiċ-ċertifikati dejjem l-istess niktbu?

KAROL AQUILINA: Issa hawnhekk, on a functional basis, qegħdin ngħidu li l-kelma "sess" tfisser ukoll ġeneru imma fil-verità din ma tkunx tfisser il-ġeneru.

DR NEIL HARRISON: Jekk ikun hemm bidla tal-gender identity permezz tal-Att dwar l-Identità tal-Ġeneru, l-Espressjoni tal-Ġeneru u l-Karatteristiċi tas-Sess, Kap. 540 tal-Liġijiet ta' Malta, din tiġi riflessa fil-kolonna tas-"sess".

KAROL AQUILINA: Imma bħala sess hux hekk?

DR NEIL HARRISON: Hekk hu.

Inti tagħmel change of gender però din tidħol fil-kolonna "sess".

KAROL AQUILINA: Mela qegħdin ngħidu li għall-finijiet tal-liġi, "ġeneru" tfisser "sess".

DR NEIL HARRISON: Qed ngħidu li l-kolonna "sess" tinkludi l-ġeneru wkoll.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

ADRIAN DELIA: Dan qed ngħiduh għal xi parti partikolari biss tal-liġi jew b'mod ġenerali?

DR NEIL HARRISON: F'dan il-każ qegħdin nirreferu għall-adozzjonijiet però fl-Att tat-Twelid l-istess ħaġa.

ADRIAN DELIA: Imma l-Att tat-Twelid jismu miegħu.

Mela jekk fl-Att tat-Twelid inti qed tirreġistra xi ħaġa li ġrat fit-twelid, – għall-inqas kif jirriżulta xjentifikament u anke bħala terminoloġija legali – it-tibdil sussegwenti, li jsir mill-għażla u mhux mill-fatt, għandu wkoll jiġi rifless b'xi mod.

KAROL AQUILINA: Le, l-emenda hija fis-sens li jekk twieldet tarbija bis-sess ta' raġel u allura fil-kolonna tas-"sess" ikun hemm immarkat li din hija raġel, jekk fil-kors tal-ħajja jkun hemm bdil fl-identità tal-ġeneru, meta din se tmur tagħmel il-korrezzjoni, ma tiktibx li biddlet il-ġeneru imma tikteb li biddlet is-sess għaliex għaliha l-ġeneru tagħha għandu jirrifletti fis-sess tagħha.

Dak hu l-proċess normali tal-affarijiet.

Id-diffikultà li tinqala' hi – din hija aktar marbuta mal-klawsola 22 – meta jkun hemm id-dubju bbażat fuq il-pariri tat-tobba.

Hemmhekk il-kolonna ta' "sess" titħalla vojta.

ADRIAN DELIA: Għalhekk huwa importanti li ma nħawdux id-definizzjonijiet!

Kif qiegħda miktuba tfisser li jekk xi ħadd li ġie rreġistrat bħala raġel fit-twelid għamel il-proċedura u talab il-Qorti biex jibdel is-sess tiegħu, meta tagħti d-deċiżjoni l-Qorti ma tgħidx dan biddel il-ġeneru imma biddel is-sess.

Fil-fatt, fil-klawsola 19 qed jingħad "u l-qorti għandha tinkludi fid-digriet il-kelma "sess" biss" proprju biex ma jkunx hemm din il-konfużjoni bejn li xi ħadd biddel il-ġeneru u baqa' bl-istess sess.

Jiġifieri waħda bilfors trid tirrifletti lill-oħra.

ADRIAN DELIA: Hawnhekk qed inbiddlu d-definizzjoni.

KAROL AQUILINA: Le, jien ma fhimthiex hekk.

Jekk inti twelidt bis-sess ta' raġel imma mbagħad biddilt il-ġeneru, meta tmur tibdel il-ġeneru ovvjament it-tibdil irid jirrifletti ruħu fis-sess.

Ma jistax ikun mod ieħor!

ADRIAN DELIA: Però ma tkunx qed tfisser li qed tinbidel it-tifsira tal-kelma.

DR NEIL HARRISON: Hawnhekk qed ngħidu li t-tibdil tal-ġeneru se jiġi rifless fil-kolonna tas-"sess".

Mela jekk aħna hawnhekk qegħdin ngħidu li se nbiddlu t-tifsira tal-kelma, x'inhi l-ħtieġa, jekk il-ġudizzju tal-Qorti stabbilit prinċipju u mbagħad l-għażliet se jiġu b'mod aktar awtomatiku, almenu l-ħtieġa ta' intervent ġudizzjarju … Din hija bidla fid-definizzjoni.

KAROL AQUILINA: Jien mhux qed nifhem li din hija bidla fid-definizzjoni.

Din il-klawsola qed tgħid li biex ma toħloqx sitwazzjoni fejn ikollok ġeneru miktub mod u sess miktub mod ieħor, għall-finijiet ta' reġistrazzjoni jista' jkollok biss sess u ġeneru li huma l-istess.

Ma jistgħux ikunu differenti għaliex jekk ikunu differenti toħloq problema.

Tant hu hekk li hawnhekk qed ngħidu li l-Qorti għandha tinkludi l-kelma "sess" fid-digriet tagħha.

ADRIAN DELIA: Ejjew nifhmu x'qed ngħidu f'din il-klawsola u x'qegħdin inbiddlu.

"(ċ) il-kelma "sess" għandha tinkludi wkoll ..."

– mela hawnhekk qegħdin nestendu d-definizzjoni ta' kelma u s'hawnhekk naqbel –

"… il-kelma "ġeneru" u l-qorti għandha tinkludi fid-digriet il-kelma "sess" biss".

KAROL AQUILINA: Hekk hu, għaliex fil-motivation ikun hemm il-ġeneru.

ADRIAN DELIA: Naqbel ukoll mat-tieni parti ta' din il-klawsola.

KAROL AQUILINA: Bilfors irid ikollok hekk.

Meta jkollok deċiżjoni bħal dik mill-Qorti, il-Qorti tkun qed tgħid illi ċ-ċirkostanza ta' dik il-persuna wasslitha biex ikollha ġeneru ta' dak it-tip u allura, per konsegwenza, il-Qorti tiddeċiedi li tagħmel il-bidla fiċ-ċertifikat biex fil-kolonna tas-"sess" tindika dak is-sess li jaqbel mal-ġeneru.

Sa fejn naf jien, il-kawżi ċelebri kollha li saru, dejjem kienu f'dak is-sens.

KAROL AQUILINA: Iva, biex tirrifletti dak li int.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 19.

Klawsola 19 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 20 – Emenda tal-artikolu 236 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, s'issa fil-liġi kien hemm li l-uffiċjali li jirreġistraw l-Atti tat-Twelid u l-Atti tal-Mewt jiġu nominati mill-President ta' Malta.

Din hija xi ħaġa outdated u se nneħħuha permezz tal-klawsola 20.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 20.

Klawsola 20 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 21 – Sostituzzjoni tal-artikolu 257 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari Alex Muscat.

ALEX MUSCAT: Sur President, nipproponi din l-emenda:

"Ċ" Il-paragrafu 257(1)(b) tal-Kodiċi, kif sostitwit bi klawsola 21, għandu jiġi sostitwit bil-paragrafu ġdid li ġej:

"(b) fejn ir-reġistrazzjoni ta' Att tat-Twelid ta' persuna tkun tista' tagħti lok għall-ħolqien ta' identità doppja jew nuqqas ta' ċarezza dwar l-identità ta' dik il-persuna peress illi dik il-persuna ma tkunx għadha reġistrata b'dak l-isem u, jew dak il-kunjom fl-atti u, jew dokumenti uffiċjali ta' pajjiż ieħor, l-Imħallef irtirat jew il-Maġistrat irtirat jew l-avukat irtirat tal-Qorti ta' Reviżjoni tal-Atti Nutarili jkollu s-setgħa, fuq rikors ta' dik il-persuna, li jordna li jsiru l-annotazzjonijiet meħtieġa fuq l-Att tat-Twelid ta' dik il-persuna kif ukoll fuq kull att ieħor tal-istat ċivili li fih jidhru l-isem u, jew il-kunjom tal-imsemmija persuna sabiex l-imsemmi tibdil fl-isem u, jew il-kunjom ikun magħruf.".

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Din il-klawsola tiddefinixxi r-rwol tal-Qorti ta' Reviżjoni tal-Atti Nutarili u qed ngħidu li fejn ikollok żbalji f'xi wieħed mill-atti, din il-Qorti għandu jkollha l-poter li tordna li jsiru l-annotazzjonijiet meħtieġa.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Jien naf b'każ, u naħseb li kont kellimtek dwaru Dr Harrison.

Minħabba li l-liġi tillimita x'tista' tagħmel il-Qorti ta' Reviżjoni tal-Atti Nutarili, tista' tinħoloq identità doppja għaliex wieħed jagħmel talba għall-Att tat-Twelid u mhux għall-Att tal-Mewt, pereżempju, jew viċi versa.

Naf b'każ fejn emendajna quddiem il-Qorti ta' Reviżjoni tal-Atti Nutarili l-ġenituri tal-persuni mejta, imma l-Qorti stess iddeklinat li tibdel l-Att tat-Twelid.

Allura fl-Att tat-Twelid hemm indikat ġenitur "X" filwaqt li fl-Att tal-Mewt hemm indikat ġenitur "Y" u fid-digriet tagħha l-Qorti qalet hekk.

Ma nafx din l-emenda hux qed tindirizza dik is-sitwazzjoni wkoll għaliex sa fejn naf jien, l-Iskeda ma nbidlitx.

DR NEIL HARRISON: L-Iskeda se nirranġawha.

KAROL AQUILINA: Imma dik il-biċċa ma nbidlitx kif qiegħda.

DR NEIL HARRISON: L-Iskeda qabel kienet limitata dwar x'tista' tirranġa l-Qorti ta' Reviżjoni.

Pereżempju fl-Att tat-Twelid jidhirli l-kunjomijiet ma setgħetx tirranġahom.

Illum qegħdin ngħidu li l-fields kollha jistgħu jiġu korretti mill-Qorti ta' Reviżjoni.

KAROL AQUILINA: Irrispettivament minn jekk humiex fl-Att tat-Twelid jew fl-Att tal-Mewt?

Kull entry li hemm se tkun tista' tiġi korretta.

KAROL AQUILINA: Kull entry, jiġifieri mhux biss tal-persuna imma anke tal-ġenituri tagħha hux hekk?

DR NEIL HARRISON: Eżattament.

Qabel kienet limitata u l-kunjomijiet ma setgħetx tirranġahom.

Ovvjament dawn il-korrezzjonijiet se jkunu jistgħu jsiru diment li jkun żball ġenwin.

KAROL AQUILINA: U tagħti lok li tibdel wieħed ...

DR NEIL HARRISON: U ma tistax tibdel ieħor.

Fil-fatt, għal ċerti sitwazzjonijiet kont ridt tagħmel kawża quddiem il-Prim'Awla.

Dik issa neħħejnieha.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda għall-klawsola 21 kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

L-Emenda "Ċ" għaddiet nem. con.

IĊ-CHAIRPERSON: Il-mistoqsija hija klawsola 21 kif emendata.

Klawsola 21, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 22 – Emenda tal-artikolu 278 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Sur President, jien għandi emenda għal din il-klawsola.

Jien segwejt id-diskorsi li saru fil-Parlament u segwejt ukoll xi interventi li kien hemm fuq il-midja u għaldaqstant din l-emenda hija intenzjonata biex tindirizza s-sitwazzjoni ta' meta jkun hemm tfal li fit-twelid ikun hemm dubju, fuq livell mediku, jekk jistax jiġi determinat is-sess tagħhom.

F'dawn il-każijiet ir-raġuni ma tkunx waħda ta' għażla imma jkun hemm raġunijiet mediċi għalfejn ġenitur ma jkunx jista' jirreġistra t-twelid ta' tarbija.

Allura għamilt emenda li naħseb tirrifletti dak li ġie msemmi min-naħa tal-Gvern u li aħna naqblu miegħu, ċjoè li hemm bżonn li wieħed jindirizza din is-sitwazzjoni biex mhux inħallu dubju jew inkella noħolqu sitwazzjoni fejn b'mod kappriċċuż, wieħed jagħmel xi ħaġa.

"D" Fis-subklawsola (b) ta' klawsola 22, minflok il-kliem:

"Iżda meta l-identità tal-ġeneru tal-minuri ma tkunx għadha ġiet determinata, is-sess għandu jiġi reġistrat bħala mhux dikjarat sakemm jiġi hekk determinat."

għandhom jidħlu l-kliem:

"Iżda meta wieħed mill-ġenituri tal-minuri jew iż-żewġ ġenituri tal-minuri jippreżentaw ċertifikat mediku lid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku li juri li l-identità tal-ġeneru tal-minuri ma tkunx għadha ġiet determinata, is-sess tal-minuri għandu jiġi reġistrat bħala mhux dikjarat sakemm jiġi hekk determinat:

Iżda wkoll il-ġenitur jew iż-żewġ ġenituri tal-minuri għandhom minnufih jinfurmaw lid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku bl-identità tal-ġeneru tal-minuri meta dan jiġi determinat u jippreżentaw ċertifikat mediku li jindika s-sess tal-minuri lid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku li għandu minnufih jirreġistra s-sess tal-minuri.".

Hawnhekk qed ngħidu li jekk it-tobba lill-ġenituri jgħidulhom li għandhom dubju u li jridu jagħtu ċans biex jgħidulhom is-sess tal-minuri, jew li jridu jsiru xi eżamijiet, jew li jridu jistudjaw is-sitwazzjoni, biex dawn ma jitħallewx fil-limbu t-tabib jagħtihom ċertifikat, dan jippreżentawh lid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku u d-Direttur jaċċetta li dak jitniżżel bħala mhux dikjarat.

Hekk kif it-tobba jaraw li ċċarat is-sitwazzjoni u allura jistgħu jagħtu ċertifikat li l-minuri huwa tifel jew hija tifla, allura mbagħad il-ġenitur, bħalma għandu obbligu kulħadd, imur jagħti l-informazzjoni lid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku u d-Direttur għandu jirreġistra dik is-sitwazzjoni.

Jien staqsejt u anke l-Onor.

Claudette Buttigieg staqsiet u vera jkun hawn każijiet ta' trabi li jkun hemm dubju dwarhom.

Din hija sitwazzjoni diffiċli, allura l-liġi għandha tipprovdi għaliha.

Segwejt ukoll id-diskorsi li saru u jidher ċar li l-intenzjoni tal-Gvern hija li jindirizza din is-sitwazzjoni.

Għalhekk, naħseb għandna nagħmluha ċara li f'dawk iċ-ċirkostanzi hemm proċedura li trid tiġi segwita u d-Direttur tar-Reġistru Pubbliku għandu jimxi magħha.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

Is-Segretarju Parlamentari Rosianne Cutajar.

ROSIANNE CUTAJAR: Sur President, nirringrazzja ħafna lill-Onor.

Aquilina tal-emenda tiegħu, però ma naqbilx magħha għas-sempliċi raġuni li se nkunu qegħdin nagħmlu rigress minn liġi li daħlet ħames snin ilu u li konna qbilna fuq il-prinċipju tagħha.

Fil-mument li se nispeċifikaw li din issir minħabba raġunijiet mediċi, inħoss li nkunu qegħdin nagħmlu labelling bl-aktar mod sfaċċat ta' dawn it-tfal li huma intersex.

Jiġifieri jekk fil-liġi se jkollna miktub li l-ġeneru jista' jitħalla barra biss jekk it-tfal jitwieldu intersex, dik awtomatikament tfisser li dak li jkun huwa hekk.

KAROL AQUILINA: Mhux hekk qiegħda bħalissa?

KAROL AQUILINA: Bħalissa jekk it-tarbija titwieled intersex ma tiġix reġistrata.

Mill-bqija kull tarbija li titwieled il-ġenituri jridu jmorru jirreġistrawha u jridu jgħidu jekk hijiex tifel jew tifla.

Naqblu li hemm dak l-obbligu?

IĊ-CHAIRPERSON: Nistieden lil Dr Desireè Attard biex tintervjeni.

Il-permess ingħata.

DR DESIREÈ ATTARD (Konsulent Legali, Ministeru għall-Ġustizzja, l-Ugwaljanza u l-Governanza): Iva, hemm dak l-obbligu.

Madanakollu fl-2015 kien iddaħħal id-dritt li kwalunkwe ġenitur imur jirreġistra l-wild bl-għażla tkun "M", "F" jew li ma jiġix dikjarat il-ġeneru tal-wild.

Dan id-dritt ingħata fl-2015.

L-iskop tal-klawsola 22 huwa li nemendaw il-proviso tal-paragrafu (ċ) tal-artikolu 278 tal-Kodiċi Ċivili għaliex dan kien inkiteb b'mod infeliċi, fis-sens li r-Reġistru Pubbliku kienu sabu ċerti diffikultajiet dwar kif għandhom jimplimentawh, u ċjoè jekk għandhomx jiktbu "U" għal unidentified jew inkella jħallux dik il-field vojta.

Diġà hemm ġenituri li b'għażla ħielsa tagħhom, jiġifieri mhux għaliex il-wild tagħhom twieled intersex, xtaqu jħallu din il-field blank biex meta jikber il-wild tagħhom jiddetermina hu jew hi l-identità tal-ġeneru u s-sess tiegħu jew tagħha.

Fil-fatt, diġà hemm atti tat-twelid reġistrati b'dan il-mod.

Dan id-dritt kien ingħata primarjament għal tfal intersex però ngħata wkoll lil kwalunkwe ġenitur biex fil-futur il-wild tagħhom ikollu d-dritt jiddetermina ruħu skont l-identità tiegħu stess.

Dan skont il-Kap.

540 tal-Liġijiet ta' Malta.

U kif qalet tajjeb l-Onor.

Cutajar, fil-mument li dan id-dritt tillimitah għal tfal intersex biss, tkun qed tagħmel automatic outing tagħhom.

KAROL AQUILINA: Id-dritt f'dan il-każ mhuwiex tat-tfal imma tal-ġenituri.

DR DESIREÈ ATTARD: F'dan il-każ iva, imma aktar 'il quddiem imbagħad ikun id-dritt tat-tfal li jibdlu l-ġeneru tagħhom.

KAROL AQUILINA: Imma jekk twieled tifel, huwa tifel!

Pereżempju jien twelduli żewġt itfal u t-tnejn huma subien.

Meta twieldu, kif inhu obbligu tiegħi bħala ġenitur, jien mort għand ir-Reġistru Pubbliku u rreġistrajthom bħala subien.

Mela għamilt id-dikjarazzjoni korretta.

Jien ma kellix raġuni għalfejn ma niddikjarax hekk.

Jiġifieri t-tobba ma qalulix li għandhom diffikultà u li ma jistgħux jgħidu jekk it-tarbija tiegħi hijiex tifel jew tifla.

Mela jien irreġistrajt il-verità.

Ara li kieku t-tobba qaluli li għandhom diffikultà, jien kont ngħidilhom biex jagħmluhieli bil-miktub, kont immur għand ir-Reġistru Pubbliku u ngħidilhom li m'iniex se niddikjara lit-tarbija tiegħi għaliex qegħdin jgħiduli li hemm diffikultà biex jiġi determinat is-sess tagħha.

IAN CASTALDI PARIS: It-tobba kif se jikkjarifikaw x'diffikultà hemm?

KAROL AQUILINA: Jgħiduli li ma tistax tiġi determinata, kif qed tgħid il-liġi.

ROSIANNE CUTAJAR: Tkun intersex.

KAROL AQUILINA: Eżatt, tkun intersex.

Però dan ma jfissirx li ma tiġix determinata 'l quddiem.

'Il quddiem se tiġi determinata, jew għaliex in-natura tiċċara s-sitwazzjoni jew x'aktarx għaliex dak li jkun jagħżel.

Tal-inqas jien hekk fhimt mid-diskorsi li saru.

Cutajar fil-Parlament hekk qalet.

ROSIANNE CUTAJAR: Però għedt ukoll illi m'aħniex lesti nreġġgħu l-arloġġ lura mill-qbil li kellna fil-prinċipju fl-2015.

Il-fatt li din il-ħaġa ma norbtuhiex biss ma' tfal intersex diġà ġiet maqbula u effettivament hija liġi.

Li qegħdin niddiskutu hawnhekk huwa li minflok il-ġeneru jitħalla blank, niktbu "U".

KAROL AQUILINA: Kif inhi bħalissa s-sitwazzjoni inti għandek stat ta' fatt. Jekk twieled tifel, tirreġistrah tifel, u jekk twieldet tifla, tirreġistraha tifla.

DR DESIREÈ ATTARD: Skużani, però l-liġi mhux qiegħda hekk bħalissa.

Fil-fatt, il-proviso tal-paragrafu (ċ) tal-artikolu 278 tal-Kodiċi Ċivili bħalissa jaqra hekk:

"Iżda l-identifikazzjoni tas-sess tal-minuri ma tistax tiġi inkluża qabel ma tiġi determinata l-identità tal-ġeneru tal-minuri.".

KAROL AQUILINA: Hemmhekk qed ngħidu li s-sess ta' ħadd ma jista' jiġi identifikat!

DR DESIREÈ ATTARD: Kif għedt, bl-emendi tal-2015 il-wording kien infeliċi, però l-intenzjoni tal-leġiżlatur kienet li jingħata d-dritt lill-ġenitur li ma jiddikjarax is-sess tal-wild.

Din hija għażla indipendenti mis-sess bijoloġiku tal-wild.

KAROL AQUILINA: Jien segwejt id-diskorsi kollha li saru u kollha kienu f'dan is-sens li qed nispjega, apparti li tkellimna wkoll b'mod informali biex niċċaraw x'inhi s-sitwazzjoni.

Din il-bidla qed issir biex nevitaw sitwazzjonijiet fejn il-ġenituri jridu jiddikjaraw il-famuża "U" li qegħdin tgħidu intom għaliex ikun aħjar jekk titħalla vojta sakemm tittieħed deċiżjoni, jew forsi għax aħjar ma tgħid xejn milli tiddikjara xi ħaġa li m'intix ċert minnha.

DR DESIREÈ ATTARD: Iċ-ċirkostanza li qed issemmi int qed issir referenza għaliha fis-subklawsola 22(g), li permezz tagħha se jkun qieged jidħol is-subartikolu (2) ġdid mal-artikolu 278 tal-Kodiċi Ċivili.

Issa aħna li qed ngħidu huwa li jekk jitwieled wild li huwa bijoloġikament maskili, l-għażla tal-ġenituri bħalissa hija li jew jiktbu "M" jew "U", jiġifieri undeclared, biex iħallu l-possibbiltà li meta dak il-wild ikollu l-età tiegħu, jidentifika lilu nnifsu skont l-identità tal-ġeneru tiegħu, li ovvjament hija separata mis-sess bijoloġiku.

Li ma jistax isir hu li jkun hemm wild li twieled bijoloġikament maskili u l-ġenituri jiddikjarawh bħala "F".

Hemmhekk jiskatta s-subartikolu (2) ġdid, li qed jipproponi l-Onor.

Alex Muscat, li qed jgħid li f'dak il-każ tiddeċiedi l-Qorti fl-aħjar interess tal-wild.

Madanakollu d-dritt li tiddikjara jew skont is-sess bijoloġiku jew li tħalliha undeclared sakemm il-wild jikber u jiddeċiedi għalih innifsu, ilu dritt mill-2015 u f'dan l-Abbozz ta' Liġi qiegħed jinżamm.

KAROL AQUILINA: Le, għaliex bil-wording kif inhu mhuwiex dritt.

Jien ilni għomri u żmieni naqra dawn l-affarijiet u hawnhekk qed ngħidu:

"Iżda l-identifikazzjoni tas-sess tal-minuri ma tistax ..."

Mela allura mhuwiex dritt.

Il-liġi qed timponilek għaliex qed tgħidlek li l-identifikazzjoni tal-ġeneru ma tistax tiġi inkluża qabel ma tiġi determinata l-identità tal-ġeneru.

Mela allura m'aħniex qegħdin nitkellmu fuq dritt; ma jistax jiġi ġenitur u jiddeċiedi.

"Ma tistax" qiegħda!

DR DESIREÈ ATTARD: Qed naqbel miegħek li l-wording huwa infeliċi u kif għedt inti, tista' tinterpretaha li ma jiġi ddikjarat ħadd.

Huwa proprju għalhekk li qed issir din l-emenda.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Jien kont involuta fl-2015 u qatt ma tkellimna fuq dan il-livell li qegħdin nitkellmu llum.

U fid-diskors tiegħek, Onor. Cutajar, inti għamiltha ċara ħafna li qegħdin nitkellmu fuq tfal intersex.

Fil-fatt, bdejt tgħajjar lin-naħa tagħna li hemm min hu insensittiv lejn tfal intersex.

ROSIANNE CUTAJAR: Iva, l-insensittività rajtha u għadni nemminha u ngħidha pubblikament, però għedt ukoll ...

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Fl-2015 jien kont involuta fid-diskussjonijiet u qatt ma tkellimna bil-mod kif qegħdin titkellmu intom illum.

Dak il-proviso mhuwiex infeliċi; dak sar hekk apposta.

ROSIANNE CUTAJAR: Ma naħsibx li saret apposta għaliex aħna kontinwament nemendaw il-liġijiet biex intejbuhom u jkunu aktar ċari, anke legalment.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Huwa importanti li noħolqu ċarezza legali għaliex kemm-il darba qed jiġbdulna l-attenzjoni, pereżempju min-naħa tal-Kunsill Nutarili jew tal-Kamra tal-Avukati, li qegħdin nagħmlu liġijiet li mhux dejjem qed jagħtu ċ-ċertezza legali.

Però l-punt hu li m'aħniex qed inneħħu dritt li qiegħed hemm għaliex id-dritt mhuwiex qiegħed hemm.

ROSIANNE CUTAJAR: Qiegħed hemm għaliex fil-fatt, hemm ġenituri li jagħżlu li ma jiddikjarawx il-ġeneru ta' wliedhom.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Però din mhijiex għażla, Onor. Cutajar.

Hemm obbligi li qegħdin hemmhekk.

Sfortunatament, bħalma għedt inti fid-diskors tiegħek, għaliex jien segwejtek sewwa, għandna tfal li jitwieldu intersex u għalkemm in-numru huwa żgħir, bħala leġiżlaturi rridu naħsbu għalihom.

Naqbel li aħjar tħalliha vojtha milli tagħti titlu.

U jien tkellimt anke ma' min medikament irid jiffaċċja lill-ġenituri minħabba din il-problema u hija sitwazzjoni sensittiva immens.

Hemm min saħansitra lanqas jgħid lil tal-familja b'din il-problema u frankament it's nobody's business li inti għandek wild u minħabba ċerti ċirkostanzi ma tistax tagħraf eżattament is-sess tiegħu.

Però jekk se mmorru fuq l-identità tal-ġeneru, dik hija deċiżjoni li se tiġi ħafna aktar 'il quddiem, u dik hija għażla.

ROSIANNE CUTAJAR: Onor. Buttigieg, filwaqt li qed tgħid li temmen u tifhem is-sensittività tal-każijiet, fl-istess ħin qegħdin tipproponu emendi li aktar jagħmlu tabella fuq dawn it-tfal!

KAROL AQUILINA: Onor. Cutajar, ma naċċettahiex li tgħid hekk.

Nitolbok tirtiraha għaliex qed timputa intenzjonijiet ħżiena lil din in-naħa.

ROSIANNE CUTAJAR: Onor. Aquilina, inti qed tagħmel l-istess fil-konfront ta' dawk il-ġenituri li b'għażla ħielsa jridu jħallu l-ġeneru blank!

Issa doppjament qed timputa xi ħaġa u jekk m'intix se tirtiraha, se jkolli mmur għand l-Ispeaker u ninformah li qed timputa b'dan il-mod.

Meta aħna niġu hawnhekk biex nipproponu emenda, ma niġux hawnhekk biex l-Onor.

(Interruzzjonijiet)

IĊ-CHAIRPERSON: Jekk jogħġobkom, ikkalmaw ftit.

KAROL AQUILINA: Onor. Cutajar, li tgħidli li jien irrid inwaħħal tikketta ma' xi ħadd hija insensittiva fil-konfront tiegħi u qed turi nuqqas ta' rispett lejn il-kollegi tiegħek.

ROSIANNE CUTAJAR: Jekk qed tagħmel outing tal-persuni intersex mhux tabella dik?!

KAROL AQUILINA: Jien mhu qed nagħmel outing ta' ħadd!

Anzi, jien qed naqbel miegħek li tarbija intersex m'għandhiex tiġi rreġistrata bħala intersex.

Naqbel li ma jitniżżel xejn sakemm tiġi ċċarata s-sitwazzjoni.

Naqbel li b'responsabbiltà l-ġenituri tagħha ma jniżżlu xejn, jiġifieri mhux jiktbu "U" jew jagħmlu marka, imma titħalla vojta.

Però, Onor. Cutajar, nerġa' nappellalek biex ma jkunx hemm tgħajjir b'dan il-mod għaliex huwa inaċċettabbli.

ROSIANNE CUTAJAR: Dak mhux tgħajjir; qegħdin nirribattu emenda u qegħdin nagħtu r-raġunijiet għaliex.

KAROL AQUILINA: Onor. Cutajar, akkużajtni li nwaħħal it-tikketti man-nies.

Jien nittratta lil kulħadd b'rispett u ma nwaħħal tikketti ma' ħadd u ma nħallix lil ħaddieħor jgħidli li nagħmel hekk.

ROSIANNE CUTAJAR: Jien qed ngħidlek li permezz ta' dik l-emenda li pproponejtu, effettivament qegħdin titfgħu tabella għaliex qegħdin tagħmlu outing tal-persuni intersex.

KAROL AQUILINA: Għalfejn qed terġa' tirrepetiha?

Bir-rispett kollu, jien qed naqbel miegħek li min hu tarbija intersex m'għandux jiġi indikat bl-ebda sess sakemm ma jiġi determinat.

Qed naqbel miegħek.

Allura kif takkużani u tgħajjarni li qed inwaħħal xi tikketta ma' xi ħadd?

Jien mhu qed inwaħħal tikketta ma' ħadd, speċjalment ma' min qiegħed f'din is-sitwazzjoni partikolari.

ROSIANNE CUTAJAR: L-argument hawnhekk huwa li fil-mument li qed torbotha ma' tfal intersex biss, awtomatikament ifisser li persuna li fuq iċ-ċertifikat tagħha m'għandhiex il-ġeneru speċifikat hija intersex.

KAROL AQUILINA: Onor. Cutajar, dak huwa kliemek fil-Parlament mhux kliemi.

Jien staqsejtek u int għedtli hekk!

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

ADRIAN DELIA: Id-dispożizzjoni tal-Oppożizzjoni hija dejjem, partikolarment meta nkunu qegħdin nittrattaw liġijiet sensittivi bħal dawn, li niggarantixxu mhux biss id-drittijiet imma wkoll li jkun hemm il-garanzija u l-konfort tal-liġi, lil hinn minn kwalunkwe ħaġa li l-Kostituzzjoni tagħna stess tipproteġiha.

Irridu niftakru li hawnhekk qegħdin nitħaddtu dwar xi ħaġa li għandha wkoll mid-dritt pubbliku u jekk wieħed jaqra l-artikolu 278 tal-Kodiċi Ċivili kif inhu llum, jinduna li huwa intiż biex jagħti ċertezza ta' dak li qegħdin nikkonstataw mat-twelid.

U dak huwa r-Reġistru Pubbliku!

Fl-imgħoddi kienu jagħmlu biss iċ-ċensimenti biex jaraw kemm hemm nisa u kemm hemm irġiel u meta twieldu eċċ. L-iskop kien li jkun hemm ftit ordni fis-soċjetà.

Mela allura din il-liġi partikolari bħala l-qofol tagħha mhux biss għandha l-ħarsien tad-drittijiet imma wkoll li tagħti ċ-ċertezza f'dak li hu dritt pubbliku.

Sur President, l-artikolu 278 tal-Kodiċi Ċivili llum jgħid hekk:

Kull att tat-twelid għandu ..."

– mela m'hemmx għażla għax qed ngħidu "għandu" –

"jinkiteb skont il-Formula Ċ fit-Taqsima II tal-Ewwel Skeda li hawn ma' dan il-Kodiċi u, bla ħsara ta' dispożizzjonijiet oħra, għandu jkun fih il-partikolaritajiet li ġejjin:

id-data tal-att stess;".

Din mhijiex għażla u allura ma tistax tbiddilha.

Hawnhekk għandek ċertezza legali, li trid tiġi riflessa wkoll f'dak li hu nnotat fir-Reġistru Pubbliku.

U għalhekk huwa reġistru pubbliku mhux reġistru privat!

"(b) il-ħin, il-jum, ix-xahar, is-sena, u l-lok tat-twelid;".

Again, din mhux kwestjoni ta' għażla.

Hawnhekk għandek deskrizzjoni ta' stat ta' fatt f'dak it-twelid f'dak il-mument.

"(ċ) jekk tifel jew tifla:

Iżda l-identifikazzjoni tas-sess tal-minuri ma tistax tiġi inkluża qabel ma tiġi determinata l-identità tal-ġeneru tal-minuri;".

Huwa ċar li hawn xi kliem neqsin imma bażikament hawnhekk qed nitkellmu fuq an impossibility to describe, not a choice.

Mela dik kif qiegħda l-liġi llum.

Ġustament il-Gvern għandu l-prerogattiva li jbiddel il-liġi kif qiegħda llum, imma rridu naraw xi rridu niggarantixxu.

Irridu niggarantixxu serħan tal-moħħ u ċertezza meta qegħdin nitkellmu dwar dritt pubbliku jew le?

Jekk dak li rridu niddeskrivu m'hemmx issue dwaru, allura m'għandniex għalfejn nikkalpestawh għaliex inkunu qegħdin immorru kontra l-fatt li rridu nirrapportaw.

Mela fejn hemm iċ-ċertezza, diġà hemm obbligu, mhux biss f'dan l-artikolu imma fl-artikoli kollha ta' dan il-Kodiċi għaliex għalhekk hija intiża din il-parti tal-liġi, ċjoè li tagħti ċ-ċertezza.

Ħalli niġi għas-sitwazzjoni li m'iniex qed naqbel magħha, u m'iniex qed naqbel b'mod kostruttiv.

Jekk hemm il-possibbiltà ta' definizzjoni according to biological disposition, allura l-Gvern l-akbar obbligu li għandu, minbarra li jżomm l-integrità tar-Reġistru Pubbliku ai fini tad-dritt pubbliku, huwa li f'dawn l-eċċezzjonijiet jagħti ħarsien akbar lill-individwu.

Mela hemmhekk għandna bilanċ; id-dritt pubbliku jiġi salvagwardjat għaliex ma tiġix għażla widespread b'mod kappriċċuż imma fl-eċċezzjonijiet il-leġiżlatur għandu jagħti protezzjoni akbar biex inkunu aktar sensittivi u mhux inqas.

Issa kif se nipproteġu lil dawk li b'xi mod jew ieħor is-soċjetà għadha ma żviluppatx biżżejjed biex ma tgħabbihomx b'xi taboo, jew b'xi preġudizzju?

Irridu naraw kif se nsibu s-soluzzjoni.

U s-soluzzjoni ma tinstabx billi biex tagħti l-protezzjoni lill-eċċezzjoni, tisvesti xi ħaġa li għandha mid-dritt pubbliku minn dak li huwa deskrittiv tal-fatt b'għażla kappriċċuża because it defeats the purpose of the law!

Għalhekk, irridu nsibu mod kif nipproteġu l-wild imma fl-istess ħin ma nikkalpestawx dak li huwa dritt pubbliku, f'Reġistru Pubbliku, li jrid miċ-ċertezza anke ai fini tas-soċjetà.

L-emenda li qegħdin nipproponu twassal għal dik il-protezzjoni, u tagħti konfort, għaliex fejn hemm impossibbiltà qegħdin inkopruha, imma ma nistgħux għal dawk l-eċċezzjonijiet ta' deskrizzjoni nħarbtu l-istruttura kollha.

Wara kollox għandna esperjenza ta' mijiet ta' snin li qed tagħtina ċertezza, inkluż f'dik li hija ż-żamma ta' rekords u data fis-soċjetà tagħna.

U dan mhux biex nillejbiljaw imma biex ma nillejbiljawx.

Hemm ukoll argumenti soċjali li jekk tħalliha vojta aħjar milli tagħmel xi tip ta' deskrizzjoni bijoloġika, però does that help the individual?

Ejjew naraw kif is-soċjetà tagħna ma nippermettulhiex li tippreġudika, jew b'xi mod tgħabbi, lil dawk it-tfal sempliċement għaliex hemm stat ta' fatt differenti.

Dan mhuwiex nuqqas jew xi ħaġa ħażina, dan huwa differenti u l-leġiżlatur huwa fid-dmir li jipproteġi d-differenzi.

That is where we talk about granting protections, mhux biex kulħadd jiġi l-istess u kulħadd jiġi li s-sess tiegħu huwa anonimu, imma biex kull persuna differenti tingħata l-istess protezzjoni.

Il-persuni jistgħu jkunu differenti però l-protezzjoni għandha tkun l-istess.

Mela altru milli rridu nagħmlu labelling.

Aħna rridu nagħtu konfort u l-protezzjoni bil-liġi lil kull tarbija li titwieled, irrispettivament min-natura tagħha.

Għalhekk qed nipproponu dik l-emenda u mhux biex nillejbiljawhom.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

ROSIANNE CUTAJAR: Hawnhekk donnu m'aħniex qegħdin nifhmu li dik l-istruttura li aċċennajt għaliha int, Onor. Delia, diġà teżisti.

Dr Harrison kif ukoll is-Segretarju Parlamentari Alex Muscat ikkonfermaw illi attwalment diġà għandna ġenituri li jagħżlu li jħallu l-field tas-sess fl-Att tat-Twelid bħala blank.

Jiġifieri din il-possibbiltà diġà teżisti.

Mela aħna mhu qed nipproponu xejn li mhuwiex diġà fil-liġi tagħna u m'aħniex lesti li nreġġgħu l-arloġġ lura.

Dak li qed jipproponi l-Onor.

Karol Aquilina kif ukoll il-kollegi tagħna tal-Oppożizzjoni huwa li speċifikament nattribwixxu din il-possibbiltà għal tfal li huma intersex biss.

Bħalissa l-liġi ma tispeċifikax.

KAROL AQUILINA: Onor. Cutajar, imma din mhux inti għedtha fil-Parlament?!

Din inti għedtha fil-Parlament mhux jien!

ROSIANNE CUTAJAR: Fost affarijiet oħrajn!

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Ħalli ngħidlek kemm verament ma kenitx hekk; intom għamiltu konferenza stampa u ħabbartu li din hija xi ħaġa ġdida!

Intom ħriġtu stqarrija, mela allura kkoreġu l-istqarrija tagħkom stess!

ALEX MUSCAT: Qed nifhem in-nuqqas ta' ftehim bejnietna.

Din il-klawsola qegħdin nifhmu għal xiex qiegħda hemmhekk u forsi wieħed jista' jinterpreta li l-leġiżlatur kien ħalla li tkun tista' tintuża b'mod abbużiv għax teknikament tista' tintuża minn kulħadd.

Jiġifieri kif inhi bħalissa, strettament kulħadd għandu l-għażla.

Il-problema ta' kif inhi miktuba bħalissa hi li teknikament l-ebda wild – għalkemm nifhem li ma kenitx dik l-intenzjoni – ma jista' jiġi indikat is-sess tiegħu għax qed ngħidu "Iżda l-identifikazzjoni tas-sess tal-minuri ma tistax"...

ALEX MUSCAT: Jien qed nara l-klawsola 22.

KAROL AQUILINA: Le, trid tara l-liġi prinċipali x'tgħid bħalissa.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Onor. Muscat, trid tara l-liġi oriġinali.

KAROL AQUILINA: Inti trid tara l-liġi x'tgħid bħalissa.

Mela l-ewwel il-liġi tgħidlek li trid tiddikjara jekk il-wild huwiex tifel jew tifla, imbagħad tgħidlek hekk:

"Iżda l-identifikazzjoni tas-sess tal-minuri ma tistax tiġi inkluża ..."

– ladarba qed ngħidu "ma tistax", mela hija projbittiva –

"… qabel ma tiġi determinata l-identità tal-ġeneru tal-minuri.".

Kif taf inti, Onor. Muscat, l-identità tal-ġeneru tal-minuri ma tistax tiddeterminaha kif tarbija titwieled.

U nispera li naqblu li malli titwieled tarbija ma tistax tgħid il-ġeneru tagħha x'inhu!

Tista' biss tgħid is-sess ta' dik it-tarbija.

ALEX MUSCAT: Ara hux qed naqblu u jekk le, ikkoreġuni.

Il-prinċipju jeżisti diġà, jiġifieri fejn at that point in time ma nistgħux niddeterminaw x'inhu s-sess ta' dik it-tarbija ...

Kif qiegħda l-liġi tgħid li ma tistax tirreġistra.

ALEX MUSCAT: Mela trid titħalla vojta.

KAROL AQUILINA: Kif qiegħda miktuba, u naħseb li saret hekk bi żball, tfisser li ħadd ma jista' jiġi rreġistrat.

ALEX MUSCAT: Dik se tiġi indirizzata għaliex f'dan l-Abbozz ta' Liġi qed ngħidu li meta ma jkunx jista' jiġi ddeterminat is-sess tat-tarbija, is-sess jista' jibqa' mhux dikjarat.

KAROL AQUILINA: Eżatt.

Dak li jkun ma jiddikjara xejn u jħalliha vojta.

U tajjeb hekk, qegħdin naqblu.

KAROL AQUILINA: Hekk hu; mhux dikjarat għaliex għad irid jiġi determinat.

ALEX MUSCAT: Imma hemmhekk hemm differenza kbira għaliex s'issa riedet titħalla blank u issa qegħdin ngħidu "mhux dikjarat".

KAROL AQUILINA: Kif qalet Dr Attard, il-problema hija li s'issa wieħed ried jindika b'"U" u huwa proprju hemmhekk li tkun qed tillejbilja.

Jekk tagħmel "U" qed tpoġġih f'kategorija lil dak li jkun għax hemm differenza bejn li wieħed tpoġġih f'"U" u li tgħid li għad irid jiddikjara.

ALEX MUSCAT: Mela issa minflok "U" qed ngħidu "mhux dikjarat" u x'inhu l-concern f'dik?

KAROL AQUILINA: Bil-liġi kif inhi miktuba bħalissa prattikament ħadd ma jista' jirreġistra s-sess tat-trabi.

Għalija qiegħda ċara.

Ma nistgħux nibdlu t-tifsira tal-kliem "ma tistax".

Fil-lingwa Maltija l-kliem "ma tistax" tifsira waħda għandhom, u ma nistgħux nagħmlu klawsola li tgħid li jfissru xi ħaġa oħra!

Allura għalija qiegħda ċara; bħalissa, legalment, ħadd ma jista' jirreġistra t-trabi.

Però nifhem li dik ma kenitx l-intenzjoni, anzi l-intenzjoni kienet li l-liġi tipprovdi għal sitwazzjoni partikolari.

Ġie spjegat lilna, b'ċerta saħħa, li fejn hemm sitwazzjoni partikolari l-liġi għandha tipprovdi għaliha, u aħna naqblu, u ġie spjegat lilna wkoll li dik is-sitwazzjoni partikolari hija meta t-tobba ma jkunux jistgħu jgħidu jekk dik it-tarbija hux tifel jew tifla.

Issa aħna ma naqblux li ġenitur jiġi mġiegħel jikteb "U" jew jindikaha b'xi ħaġa t-tarbija u allura naqblu li dik it-tarbija m'għandhiex tkun dikjarata sakemm jiġi determinat is-sess tagħha.

Għalhekk, naqblu ma' dak li qed tipproponi.

Il-problema hi kif inhi miktuba.

Jien ma naqbilx mal-mod kif inhi miktuba bħalissa l-liġi, biex inkun ċar.

Għalija dak huwa żball kbir, għalkemm nifhem li ma kenitx dik l-intenzjoni.

Id-differenza bejn il-proposta li qed jagħmel il-Gvern u l-proposta tagħna – għandi nifhem li l-intenzjonijiet kienu l-istess għaliex hekk ingħad – hija li l-proposta tagħna hija aktar ċara fis-sens tal-proċedura li għandha tiġi segwita.

Aħna qed ngħidu li għandu jingħata ċertifikat lid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku, fih jingħad li s-sess għadu mhux determinat u allura hu jkun fl-obbligu li ma jniżżel xejn, kif għandu jkun.

Jiġifieri mhux kappriċċożament ġejt jien, twelidli tifel u għedt li ma rridx ngħid li huwa tifel.

Dak huwa nuqqas għaliex inti għandek obbligu lejn l-istat.

Bħalissa l-liġi tgħidlek "jekk tifel jew tifla" u allura jekk jien naf li t-tifel tiegħi huwa tifel, ma nistax immur u ngħid li ma nafx x'inhu.

Dak huwa ksur tal-liġi.

Ma nafx kemm minnkom qatt kontu involuti fid-drafting però meta tikteb liġi hemm ordni; l-ewwel tikteb dawk l-affarijiet li huma fermi, imbagħad tibda tikteb il-provisos biex tagħmel l-eċċezzjonijiet.

Però trid tibda l-ewwel bl-affarijiet il-fermi, jiġifieri ma tistax tibda minn taħt.

Taħt huma l-eċċezzjonijiet għal ta' fuq.

Mela allura jekk fil-liġi hemm li trid tiddikjara jekk hux tifel jew tifla, jekk jien naf li t-tarbija tiegħi huwa tifel jew tifla, ma nistax immur u ngħid li ma nafx x'inhu.

Dik ma tistax tagħmilha, anzi, fl-opinjoni tiegħi, tkun qed tikser il-liġi jekk tagħmilha.

Għaldaqstant ejja niċċaraw l-intenzjoni.

L-intenzjoni jien naqbel magħha, jiġifieri naqbel li meta jkun hemm diffikultà m'għandniex nimmarkaw li hemm diffikultà u l-kolonna tas-sess għandha titħalla mhux dikjarata.

U fl-opinjoni tiegħi, – għalkemm ma rridx inwassalha s'hemm – meta jkun hemm kwestjoni t-terminu ta' 30 ġurnata jien informat li medikament huwa qasir ħafna.

Jiġifieri jekk il-Qorti mbagħad titlob il-parir tat-tobba, ħafna drabi dan it-terminu jkun bikri ħafna u jkun hemm bżonn aktar żmien biex wieħed jasal għal konklużjoni.

Tikkoreġini l-Onor.

Buttigieg għaliex hija kkonsultat dwar dan.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Jidher li meta jkun hemm każijiet ta' dan it-tip ġieli saħansitra jieħdu s-snin biex jiġu determinati.

Qed nitkellmu dejjem fuq livell purament bijoloġiku tas-sess.

Kif nafu, hemm differenza bejn is-sess u l-identità tal-ġeneru.

Dawn huma żewġ affarijiet differenti u naħseb il-problema li għandna hija li l-liġi mhijiex ċara dwarhom.

Fit-twelid is-sess qed jiġi determinat mhux l-identità tal-ġeneru.

DR NEIL HARRISON: Meta persuna jkollha l-età tagħha tista' b'mod faċli tiddetermina l-ġeneru tagħha.

Il-liġi kif qed tiġi proposta tgħid li meta tarbija għadha titwieled, jekk twieldet ta' sess maskili u l-ġenituri jidhrilhom li t-tarbija bħala ġeneru għandhom jiddikjarawha femminili, aħna ma nagħtuhomx il-possibbiltà ...

KAROL AQUILINA: Imma x'jiġifieri jidhrilhom?!

ADRIAN DELIA: Dr Harrison, din ma tistax issir.

DR NEIL HARRISON: Meta huma jidhrilhom li l-identità tal-ġeneru ta' dak il-wild għandha tkun differenti minn dak fiżiku, għandhom imorru quddiem il-Qorti Ċivili (Sezzjoni ta' Ġuriżdizzjoni Volontarja) u mbagħad tiddeċiedi l-Qorti.

Hekk qegħdin nikkalpestaw dak li llum huwa s-sess u għada pitgħada jaf ikun anke l-ġeneru tal-wild.

Mela jien xi ħadd jista' jiddeterminali hu l-ġeneru tiegħi?!

Jiġifieri hawnhekk qed ngħidu li rridu nagħmlu liġi li biha niżvestu t-tfal, mit-twelid, minn dak li eventwalment se jkun il-ġeneru tagħhom?!

Mela għall-agħar se mmorru mhux għall-aħjar!

L-obbligu hu li tgħid hux tifel jew tifla.

Meta ma tistax tiddetermina biss għandna nagħtu l-għażla sabiex nipproteġu l-wild u nagħtuh il-konfort tal-liġi, imma mhux nagħtu għażla li biha niddisturbaw u mmorru kontra l-fatt, inkella se niġu f'sitwazzjoni li l-ġenitur jista' jbiddel dak li ħolqot in-natura!

DR NEIL HARRISON: L-għażla ma tajnihiex lill-ġenituri; dawn iridu jmorru quddiem il-Qorti Ċivili (Sezzjoni ta' Ġuriżdizzjoni Volontarja) u mbagħad tiddeċiedi l-Qorti.

KAROL AQUILINA: Il-liġi ma tgħidx hekk.

DR NEIL HARRISON: Iva, hekk tgħid.

KAROL AQUILINA: Meta jkun hemm kunflitt għandu jkun hemm dik l-għażla.

U kunflitt huwa differenti minn dubju.

Nixtieq nagħmel suġġeriment għaliex nixtieq li naqblu.

Naħseb li f'pajjiżna jeżistu bejn tnejn u tlieta minn nies li jiddiljaw ma' dawn is-sitwazzjonijiet mill-aspett mediku u li jaffrontaw din is-sitwazzjoni meta tinqala' fl-isptarijiet tagħna.

Għaldaqstant nissuġġerixxi li npoġġu din il-klawsola fil-ġenb, insejħu lil dawn il-persuni quddiem dan il-Kumitat biex nisimgħu l-affarijiet mingħandhom ukoll, imbagħad nieħdu deċiżjoni jekk tridu li nagħmlu l-affarijiet kif suppost.

Madanakollu jien, minn dak li smajt, il-mod kif trid issir huwa kif qed nissuġġerixxi jien, ċjoè li t-tobba jindikaw li hemm din il-problema, wieħed jinforma lid-Direttur, ovvjament trid tkun opinjoni motivata mhux kappriċċuża u għalhekk qed ngħidu li jrid jiġi ppreżentat ċertifikat mediku, imbagħad wieħed jipproċedi minn hemmhekk.

Ovvjament dejjem jekk tridu.

U rrid ngħid li dan huwa differenti ħafna minn dak li għedtu fil-Parlament.

Jien mhux se ngħid xi ntqal privatament bejnietna, però fil-Parlament smajtkom x'għedtu.

Jien hawnhekk qed noffri l-id tal-ħbiberija biex naslu għal soluzzjoni.

ALEX MUSCAT: L-intenzjonijiet tal-Gvern kienu ċari meta lleġiżlajna u din il-klawsola inti stess qed taqbel li qed tindirizza anomalija li forsi kellha l-liġi li saret fl-2015.

Fl-opinjoni tagħna, l-intenzjoni tal-leġiżlatur wara din il-klawsola – għall-posterità wieħed jista' dejjem jagħmel referenza għat-traskrizzjoni ta' din il-laqgħa – hija ċara.

Qed nifhmu l-emenda tagħkom però għalkemm qed nifhmu li l-intenzjoni mhix dik, aħna qegħdin ninterpretawha li fil-verità tista' titfa' spotlight fejn forsi wieħed ma jixtieqx li tiġi mitfugħa dik l-ispotlight.

Għalhekk, aħna komdi bit-test kif inhu bħalissa.

KAROL AQUILINA: Ma nistax nifhem kif tista' titfa' spotlight meta jien qed naqbel miegħek li għandha tibqa' l-istess.

ALEX MUSCAT: Li mhux qed naqblu huwa fuq il-mod kif għandha tiġi worded.

KAROL AQUILINA: Jien qed nipprova nasal għal xi ħaġa li naqblu dwarha.

Hawnhekk ma niġux biex noqgħodu ngħidu intom favur u aħna kontra.

Jien nixtieq li jkollna ftit ċarezza.

Meta ġie xi ħadd u spjegali li jkun hemm dawn il-każijiet u spjegali s-sitwazzjoni, jien qbilt li nagħtu dik il-possibbiltà.

M'għandi l-ebda diffikultà fuq hekk.

Dik is-sitwazzjoni nifhimha, imma xi ħaġa kappriċċuża ma nifhimhiex, anke għaliex il-liġi tagħna timponi.

ALEX MUSCAT: Hemmhekk fejn mhux qegħdin naqblu, – kellna wkoll dan l-abbokkament fil-Parlament – jiġifieri li wieħed jinterpreta din il-liġi b'mod leġġer.

Intom ġejjin mid-dinja legali u ovvjament qed nagħti l-benefiċċju tad-dubju, imma wieħed ma jistax jinterpretaha b'mod leġġer u allura din il-klawsola tiġi abbużata.

Intom qed tagħtuha dik l-interpretazzjoni imma aħna naħsbuha b'mod differenti.

ADRIAN DELIA: Il-prijoritizzazzjoni tat-ton u d-direzzjoni tal-liġi xorta baqa' l-istess għaliex ma jistax jinbidel.

Mela l-artikolu 278, kif qegħdin tipproponuh intom, jgħid li l-ewwel obbligu huwa li tiddikjara jekk hux tifel jew tifla.

Dak huwa l-ewwel obbligu bil-liġi.

Mela l-obbligu tiegħi bħala ġenitur hu li rrid ngħid jekk il-wild tiegħi hux tifel jew tifla.

Fil-proviso għall-paragrafu (ċ) tas-subartikolu (1) tiegħu mbagħad qegħdin tgħidu "Iżda meta l-identità tal-ġeneru tal-minuri ma tkunx għadha ġiet determinata ..." u meta l-identità tal-ġeneru tal-minuri ma tkunx għadha ġiet determinata?

U mat-twelid żgur li tkun għadha ma ġietx determinata!

Għalhekk, purely from a legal point of view now, intom qed tgħidu li wieħed għandu l-obbligu li jgħid jekk hux tifel jew tifla però fil-każijiet kollha, is-sess għandu jiġi rreġistrat bħala mhux dikjarat!

Mela allura qegħdin immorru lura għaliex qed ngħidu li l-ġeneru hu mat-twelid!

Mela l-ewwel għamilna battalja sħiħa biex nifhmu li l-ġeneru jiġi influwenzat mis-soċjetà, mill-għażliet, mit-trobbija u minn kollox u issa qed ngħidu li jiġi mat-twelid!

Din hija anomalija, u mhux qiegħed nitkellem minn perspettiva politika, qiegħed nitkellem minn perspettiva legali.

KAROL AQUILINA: Issa m'għadhiex kwestjoni ta' żball.

ALEX MUSCAT L-ispirtu tal-liġi, kif inhi miktuba issa, huwa li jien, Alex Muscat, kważi sentejn u nofs ilu kelli tifla u jekk deherli li ma rridx niddikjara s-sess ta' dik it-tifla ...

KAROL AQUILINA: Kif se temendawha intom xorta ma tistax tmur tirreġistraha.

Dik il-problema li m'intomx qegħdin taraw.

ADRIAN DELIA: Għandek obbligu li ma tistax twettqu!

(Interruzzjonijiet)

IĊ-CHAIRPERSON: Nitlobkom titkellmu wieħed wieħed għaliex hekk ħadd mhu se jifhem xejn.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Se nerġa' ngħidha ħalli jekk jinqala' l-każ u xi ħadd jirreferi għal din id-diskussjoni, il-kwestjoni tkun ċara.

U se ngħidha għaliex qegħdin fi stadju leġiżlattiv u mhux qegħdin nagħmlu diskussjoni fuq xi stazzjoni tat-televiżjoni jew tar-radju.

Kif inhi l-liġi bħalissa ħadd ma jista' jirreġistra s-sess tat-tfal, ngħid jien bi żball tal-Parlament, biex nitfa' kollox fuq kulħadd, għaliex il-liġi hekk qiegħda miktuba.

ALEX MUSCAT: Jiġifieri int qed tgħidli li kull tarbija li titwieled f'Malta, is-sess tagħha ma jiġix determinat?

KAROL AQUILINA: Iva, bħalissa hekk tgħid il-liġi.

ALEX MUSCAT: Ma naqbilx miegħek.

DR DESIREÈ ATTARD: L-interpretazzjoni tar-Reġistru Pubbliku kienet li ma tiġix inkluża l-field tas-sess.

KAROL AQUILINA: Bil-Malti naf naqra u l-liġi hija ċara!

Kif inhu miktub bħalissa l-artikolu 278 jgħid hekk:

"Iżda l-identifikazzjoni tas-sess tal-minuri ma tistax tiġi inkluża qabel ma tiġi determinata l-identità tal-ġeneru tal-minuri.".

L-identità tal-ġeneru ma tistax tiddeċidiha mat-twelid!

Mela allura bħalissa suppost l-ebda tifel jew tifla ma jistgħu jiġu reġistrati.

DR DESIREÈ ATTARD: Onor. Aquilina, ippermettili naqralek il-proviso.

KAROL AQUILINA: Dr Attard, ippermettili nispiċċa l-argument.

DR DESIREÈ ATTARD: Onor. Aqulina, għandek raġun imma skorrett.

KAROL AQUILINA: Ippermettili għax inzerta li a differenza tiegħek, meta nivvota hawnhekk jien nieħu ċerta responsabbiltà.

Fil-fatt, jien dejjem ngħid li anke liġi li ma naqbilx magħha, għandi l-obbligu li nara li tkun l-aħjar waħda u li ma jitħalliex dubju dwarha.

Kif inhi miktuba l-liġi bħalissa, l-istat għandu l-obbligu li ma jirreġistra lil ħadd.

Qiegħda ċara għaliex għall-ebda minuri fil-mument tat-twelid tiegħu ma tista' tiddetermina l-identità tal-ġeneru tiegħu.

Naħseb dik qed naqblu dwarha.

Issa b'dan l-Abbozz ta' Liġi hekk se tibqa' wkoll.

U did-darba mhux bi żball.

L-ewwel darba li ġiet emendata l-liġi nifhimha li kienet bi żball għax forsi ma kien hemm ħadd li ta kasha, però issa tfisser li l-ebda tifel jew tifla ma jistgħu jiġi rreġistrati.

Issa jekk ir-Reġistru Pubbliku jagħmel xi ħaġa oħra differenti minn dak li hemm miktub, ikun qed jagħżel hu li jmur kontra r-rieda tal-Parlament.

Nissuġġerixxi però li biex dan l-iżball ma nħalluhx hemm, nagħmlu kif suppost, jiġifieri niktbu r-regola u l-eċċezzjoni, mingħajr ma nagħmlu labelling ta' ħadd għaliex ma naqbilx li xi ħadd għandu jiġi labelled, imma li tifel jitwieled tifel u tgħid li huwa tifel huwa minn ewl id-dinja, u li tifla meta titwieled tgħid li hija tifla hija minn ewl id-dinja wkoll.

Ma naħsibx li qed nitlob ħafna u dak hu dak li ntqal fil-Parlament u fil-pubbliku.

Mhux qed nippretendi wisq imma nippretendi li għandna naqblu.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

DR NEIL HARRISON: Kif nifhimha jien, il-ġeneru jiddeterminah l-individwu nnifsu.

Għalija jien niddeterminah il-ġeneru tiegħi.

Issa meta għandek tarbija, fl-istadju tat-twelid se jiddeterminawh il-ġenituri.

KAROL AQUILINA: Le, ma jistgħux.

Is-sess jistgħu jiddeterminaw biss.

IĊ-CHAIRPERSON: Huma jistgħu jiddeterminaw x'jidher biss.

ADRIAN DELIA: Hekk hu.

DR NEIL HARRISON: X'jidher mhux huma jiddeterminawh imma t-tabib.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Iċ-Chairperson għadu kemm qal xi ħaġa perfetta u għandna nisimgħuh.

Għadu kemm qal li jiddeterminaw dak li jidher.

Mhux dak li jidher?!

DR NEIL HARRISON: It-tabib jiċċertifikalek jekk kellekx tifel jew tifla.

Jiġifieri t-tabib jiddetermina s-sess mhux il-ġenitur.

ADRIAN DELIA: Iva, naqblu, però x'inhi d-differenza bejn sess u ġeneru?

Id-definizzjoni tas-sess tinvolvi biss xi ħaġa bijoloġika, stabbilita, u mhux se jkun hemm tlieta.

Id-definizzjoni ta' ġeneru timplika li jrid ikun hemm it-trapass taż-żmien, irid ikun hemm trobbija, irid ikun hemm soċjetà u jrid ikun hemm għażla.

Mela fit-twelid qatt ma jista' jkollok identifikazzjoni tal-ġeneru.

ALEX MUSCAT: Onor. Membri, naħseb tawwalna ħafna fuq din il-klawsola.

DR DESIREÈ ATTARD: Jekk huwa tajjeb għal kulħadd, is-Segretarju Parlamentari jista' jipproponi emenda biex il-proviso jiġi jaqra hekk:

"Iżda meta l-identità tal-ġeneru tal-minuri ma tkunx għadha ġiet determinata, is-sess jista' jiġi reġistrat bħala mhux dikjarat sakemm jiġi hekk determinat.".

KAROL AQUILINA: Qed tiżbaljaw dwar xi ħaġa sempliċi ħafna.

Din mhijiex liġi li jħaddimha l-ġenitur waħdu.

Din il-liġi jħaddimha l-istat ukoll, mela l-istat irid ikun jaf fejn qiegħed.

Ejjew inkunu prattiċi.

Naħseb m'hawn ħadd madwar din il-mejda li jrid li jekk jitwieled tifel, xi ħadd imur jgħid li ma jafx li hu tifel.

Naħseb m'hawn ħadd madwar din il-mejda li ma jaqbilx ma' dan.

Naħseb ilkoll naqblu li jekk jitwieled tifel, il-ġenituri għandhom imorru jirreġistraw u jgħidu li huwa tifel u jekk titwieled tifla għandhom imorru jirreġistraw u jgħidu li hija tifla.

Naħseb naqblu wkoll li meta medikament jingħad lill-ġenituri li hemm diffikultà, dik irridu nipprovdu għaliha.

Issa l-emenda li qed tipproponi, Dr Attard, tgħid li s-sess "jista' jiġi reġistrat bħala mhux dikjarat", imma "jista'" ma tfissirx hekk.

ALEX MUSCAT: Hekk qiegħda fakultattiva.

KAROL AQUILINA: Qed naqblu li biex ikollok id-dritt li tħalli s-sess mhux dikjarat iridu jeżistu ċerti ċirkostanzi?

Dan huwa dak li għedtu intom fil-Parlament u mhux li għedt jien.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Onor. Cutajar, inti stess għedt li hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq tfal intersex.

ROSIANNE CUTAJAR: Huwa proprju għalhekk li bdejt nagħmel referenza għal-liġi li għaddiet fl-2015.

KAROL AQUILINA: Iva, imma qegħdin tgħidu li kienet ħażina!

ROSIANNE CUTAJAR: Għalija fil-Parlament ma konniex qegħdin niddiskutu ...

ADRIAN DELIA: Hekk se noħolqu inġustizzja għaliex qed niddeskrivu l-ġeneru u qed nillimitaw dawk il-kisbiet li għamilna s'issa.

Dawn qegħdin inneżżgħuhom għaliex qed ngħidu li l-ġeneru jrid ikun determinat mat-twelid meta mhuwiex hekk!

Mela minflok għandna liġi li biha se nagħtu aktar drittijiet, qegħdin inneħħuhomlhom għaliex qed ngħidu li mat-twelid jiġi determinat is-sess u l-ġeneru!

Għamilna snin biex wasalna s'hawn.

KAROL AQUILINA: Dr Harrison, kif tiddetermina l-identità tal-ġeneru fit-twelid?

DR NEIL HARRISON: Fl-emenda li pproponejtu intom qegħdin tgħidu ...

KAROL AQUILINA: Dr Harrison, skużani se nkun antipatku, imma jien staqsejtek domanda.

Kif tiddetermina l-identità tal-ġeneru fit-twelid?

DR NEIL HARRISON: Nixtieq li tirrispondik Dr Attard għaliex hija esperta aktar minni f'din il-materja.

DR DESIREÈ ATTARD: Onor. Aqulina, ilqatt il-musmar fuq rasu.

Dan id-dritt mhuwiex biss għal tfal intersex imma wkoll biex l-ulied, fil-futur, jiddeterminaw l-identità tal-ġeneru tagħhom infushom.

Kif qed tgħid tajjeb int, wild mat-twelid ma jistax jidentifika l-identità tal-ġeneru tiegħu.

KAROL AQUILINA: Allura kif tgħidulna biex nagħmlu l-kontra?!

DR DESIREÈ ATTARD: Permezz tal-emenda li pproponejt jien naħseb se tiġi aktar ċara.

Fil-mument li l-ġenituri jgħidu li lil uliedhom se jħalluhom jiddeterminaw lilhom infushom u l-identità tagħhom, jistgħu jħalluhielhom undeclared jew blank, whatever.

KAROL AQUILINA: Le, għaliex int is-sess qed tiddikjara mhux il-ġeneru!

Kif daħal fis-seħħ il-Kap.

540, inħolqot legal fiction li s-sess u l-ġeneru, għal fini ta' reġstrazzjoni, huma interchangeable.

Jiġifieri meta jien, tramite l-Kap.

540, immur għand in-nutar u nibdel l-identità tal-ġeneru tiegħi, fl-Att tat-Twelid ma noħloqx field ġdida ta' "gender" imma sempliċement nibdel il-field tas-"sex".

KAROL AQUILINA: S'hawn tkun tajjeb u perfetta u m'hemmx diffikultà dwar hekk.

DR DESIREÈ ATTARD: Minkejja li hemm differenza bejn is-sess bijoloġiku u l-identità tal-ġeneru li wieħed jiżviluppa waħdu, b'mod indipendenti, dawn xorta jidħlu fl-istess field.

DR DESIREÈ ATTARD: Iva, that is a legal fiction u għandna l-istess ħaġa preċiża hawnhekk.

KAROL AQUILINA: Le, mhux preċiż.

Hawnhekk hija differenti għaliex waħda għadha ma tistax tkun magħrufa.

DR DESIREÈ ATTARD: Hawnhekk qed ngħidu li jekk il-ġenituri għandhom tarbija u t-tabib qalilhom li bijoloġikament hija maskili, il-ġenituri jistgħu jgħidu li qed jaċċettawha però jixtiequ li fl-Att tat-Twelid dan il-fatt ma jiġix dikjarat.

ADRIAN DELIA: Il-liġi mhux hekk qiegħda u lanqas l-emenda li għamiltu intom.

KAROL AQUILINA: Dr Attard, inti qed tgħid bil-kontra.

DR DESIREÈ ATTARD: Jekk tara l-emenda li għadni kemm ktibt, fejn qed nissostitwixxu l-kelma "għandu" bil-kelma "jista'"...

KAROL AQUILINA: Dr Attard, qed tiżbalja għaliex m'intix qed tifhem il-liġijiet kif joperaw fl-interpretazzjoni tagħhom.

Meta aħna niktbu proviso, dak ikun fih eċċezzjoni bbażata mhux fuq xi ħaġa estranea imma fuq dak li hemm miktub fuqu.

ADRIAN DELIA: Eżatt, u f'dan il-każ hemm miktub li inti trid tiddikjara jekk hux tifel jew tifla.

KAROL AQUILINA: Eżatt, mela int bilfors trid tiddikjara jekk hux tifel jew tifla.

Imbagħad hemm din l-eċċezzjoni.

L-eċċezzjoni ma tista' qatt tkun akbar minn ta' fuqha!

Allaħares din tiġi quddiem imħallef għaliex ikollu problemi kbar.

Meta tikteb liġi, il-provisos tużahom b'ċertu mod u hemm struttura ta' kif trid tikteb proviso.

Il-liġi kif inhi bħalissa tgħid li int suppost tiddikjara jekk hux tifel jew tifla u taħtha għandek il-proviso li jgħid ma għandu jiddikjara ta' ħadd!

Dik ma teżistix u ma tistax tagħmilha.

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Membri, s'issa għandna quddiemna l-emenda tal-Onor.

Onor. Muscat, inti se tressaq emenda għall-klawsola jew għall-emenda tal-Onor.

ALEX MUSCAT: Se nressaq emenda għall-klawsola.

KAROL AQUILINA: Jien dispost li npoġġi on hold l-emenda tiegħi jekk dan il-Kumitat jaqbel li biex inħollu din il-kobba, nisimgħu lil min hu espert fil-materja.

Lest li anke niltaqgħu għada biex nagħluqa għada stess, però dispost li nagħmel hekk biex is-sitwazzjoni tiċċara u naqblu fuq il-liġi li għandna quddiemna.

ALEX MUSCAT: Skont il-parir li għandi, komdu bil-mod kif inhi drafted.

Se nkunu fhimna l-ispirtu ta' din id-diskussjoni.

Għaldaqstant nipproponi din l-emenda:

"E" Fis-subklawsola (b) ta' klawsola 22, minflok il-kelma "għandu" għandha tidħol il-kelma "jista'".

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Mela tistgħu tagħmlu emenda u tgħidu li ħadd m'għandu għalfejn jiddikjara s-sess tat-tfal għax din hekk tfisser!

KAROL AQUILINA: Hekk tfisser!

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Għalfejn ma taqbdux u tagħmluha hekk mill-ewwel?

KAROL AQUILINA: Qegħdin tifhmu li din qed tagħmluha hekk?

ALEX MUSCAT: Qed naqblu li mhux qed naqblu.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: If you want to be bold, be bold all the way u għidu li f'din il-liġi intom qed tiddeċiedu li ħadd m'għandu għalfejn jirreġistra s-sess tat-tfal!

L-NSO verament jieħdu gost għaliex lanqas se jkunu jafu kemm twieldu nisa u kemm twieldu rġiel f'dan il-pajjiż!

ALEX MUSCAT: Naħseb li qegħdin tiżnaturaw ix-xogħol li sar għax dan mhuwiex il-ġist ta' din il-klawsola.

KAROL AQUILINA: Mela allura jien qed nagħmilha ċara, biex tkun on record u titniżżel fit-traskrizzjoni ta' din il-laqgħa, li bl-emenda li qed jipproponi l-Gvern din il-liġi se tkun tfisser li l-ebda tifel u tifla ma jistgħu jiġu rreġistrati bħala tifel jew tifla.

U jekk ir-Reġistru Pubbliku jiddeċiedi li jagħmel il-kontra, ikun qed imur kontra r-rieda ta' dan il-Parlament.

Jien m'iniex favur li jsir hekk però l-liġi naf naqraha, naf ninterpretaha, u ma jmerunix li mhux qegħdin jagħmlu hekk.

Qegħdin jagħmlu eżattament hekk.

Qegħdin jgħidu li r-Reġistru Pubbliku ma jistax jirreġistra trabi bħala tifel jew tifla.

Din il-liġi hekk tfisser u dik hija problema.

ALEX MUSCAT: Għall-fini ta' records ngħid li l-liġi mhux qed tgħid hekk.

Il-pariri legali li għandha din in-naħa mhumiex kif qed tinterpretahom inti, Onor. Aquilina, imma huma ftit differenti.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-Emenda "D" għall-klawsola 22, kif imressqa u moqrija mill-Onor.

L-Emenda "D" m'għaddietx.

IĊ-CHAIRPERSON: Il-mistoqsija hija l-Emenda "E" għall-klawsola 22, kif imressqa u moqrija mill-Onor.

L-Emenda "E" għaddiet.

KAROL AQUILINA: Sur President, jien qed nifhem li inti ma vvotajtx.

IĊ-CHAIRPERSON: Jien nivvota man-naħa tal-Gvern.

KAROL AQUILINA: Però trid tgħid li qiegħed tivvota man-naħa tal-Gvern.

IĊ-CHAIRPERSON: L-emenda m'għaddietx, allura jien ivvotajt magħhom.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Sur President, ma kenitx ċara għaliex l-argument li għamilt int kien tajjeb ħafna.

Int l-ewwel għedt li s-sess jiġi determinat għaliex tarah u l-identità tal-ġeneru tiġi aktar tard u naħseb dak kien punt validu ħafna.

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

ADRIAN DELIA: Sur President, nixtieq nagħmel statement biex ikun on record.

Peress li s-subartikolu 278(ċ) tal-Kodiċi Ċivili llum jeħtieġ li kull ġenitur jiddikjara l-identità tal-wild bħala tifel jew tifla, peress li l-emenda qed tgħid li fil-każ fejn l-identità tal-ġeneru tal-minuri ma tkunx għadha ġiet determinata hemm l-għażla li ma ssirx din id-dikjarazzjoni, u peress li huwa fattwalment magħruf li l-ġeneru tal-minuri qatt ma jista' jiġi stabbilit mat-twelid, anzi dan jiżviluppa maż-żmien, bil-mod kif qed tinkiteb din il-liġi qed tinħoloq dikotomija għax f'dan il-proviso għandna ċaħda tal-obbligu prinċipali ta' kull ġenitur.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 22 u l-Iskeda A kif emendati.

Klawsola 22 u l-Iskeda A, kif emendati, għaddew u ġew ordnati jsiru parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 23 – Emenda tal-artikolu 278A tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, din il-klawsola hija mmirata għal dawk li kienu rreġistraw isimhom però r-Reġistru Pubbliku ma użax l-ittri Maltin, bħal pereżempju fil-każ tal-isem Ġanni.

Jekk dan ma nkitibx bil-font tal-Malti kif suppost, b'din l-emenda qed nagħtu l-possibbiltà biex dak li jkun jikkoreġi ismu sabiex ikun jirrifletti l-ittra tal-alfabett li hija korretta.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Ħadtu inkonsiderazzjoni li fil-Malti, bħal kull lingwa oħra, għandna kliem li jinkitbu bl-ittra "a" bl-aċċent magħha, jiġifieri "à".

L-istess fil-każ tal-ittra "è".

Ħalli nagħti eżempju.

Meta tikteb "Ġużè", biex tkun korrett inti ma tiktibx Ġuże u mbagħad tagħmel l-aċċent fl-aħħar imma l-ittra "e" trid tinkludi l-aċċent fiha nnifisha.

DR NEIL HARRISON: Però dawk mhumiex ittri tal-alfabett Malti.

KAROL AQUILINA: Jiġifieri ma tistax tagħmilha xorta waħda jekk hi miktuba hekk.

DR NEIL HARRISON: Ma nafx jekk jagħmluhiex teknikament, però l-ittra li qed tirreferi għaliha int mhijiex parti mill-alfabett Malti.

Aħna qed ngħidu li hawnhekk l-ittri tal-alfabett Malti biss tista' tirranġa.

KAROL AQUILINA: Allura xorta se noħolqu problema nerġgħu.

DR NEIL HARRISON: Imma naħseb li dik hija aktar xi ħaġa teknika.

KAROL AQUILINA: Jien qed niġbed l-attenzjoni dwarha għaliex smajt kummenti li dik hija problema.

DR NEIL HARRISON: Dik hija korrezzjoni ta' xi ħaġa teknika aktar minn kwestjoni ta' alfabett.

ALEX MUSCAT: Aħna qegħdin ninkludu l-alfabett Malti fl-isem, jiġifieri jekk l-ittra "e" bl-aċċent hija parti mill-alfabett Malti se tidħol u jekk mhijiex, ma tidħolx.

KAROL AQUILINA: Jien qed navżakom dwarha għax mhux biżżejjed li tagħmlu hekk.

Jekk tridu li jkun hemm l-ismijiet miktubin kif jiktbuhom il-Maltin, bħal pereżempju "Ġużè", allura tridu tagħmlu emenda oħra.

DR NEIL HARRISON: Ma naħsibx li hemm bżonn ta' emenda fil-liġi f'dak il-każ.

KAROL AQUILINA: Kien hemm xi ħadd ġibidli l-attenzjoni dwarha.

DR NEIL HARRISON: Onor. Aquilina, fhimtu l-punt tiegħek imma hemmhekk mhux se tibdel l-ittra tal-alfabett għaliex l-aċċent mhuwiex parti mill-alfabett, dak huwa sempliċement xi ħaġa miżjuda wara l-ittra.

KAROL AQUILINA: Le, mhux wara l-ittra imma huwa parti mill-ittra.

DR NEIL HARRISON: Iva, però dik mhijiex parti mill-alfabett Malti.

KAROL AQUILINA: Għalhekk qed ngħid Ġużè.

IĊ-CHAIRPERSON: Hawnhekk qed nirreferu għal fil-każ tal-"g" u "ġ", jew "h" u "ħ", jew "z" u "ż".

DR NEIL HARRISON: Eżatt.

Pereżempju ċ-"ċ" s'issa kienet tinkiteb mingħajr tikka.

KAROL AQUILINA: L-ittra "è" mhijiex ittra Maltija.

Għalhekk, qed niġbed l-attenzjoni dwarha għaliex naħseb dik hija l-problema.

ALEX MUSCAT: F'dan il-każ x'emenda rridu nagħmlu?

KAROL AQUILINA: Din ma tgħoddx biss għall-ismijiet Maltin.

ALEX MUSCAT: Onor. Aquilina, li naf żgur huwa li l-intenzjoni kienet li nieqfu mal-ismijiet Maltin għaliex jekk ninkludu anke ismijiet b'lingwi barranin, x'se jkunu l-limiti mbagħad?

IĊ-CHAIRPERSON: Hawnhekk qed nitkellmu fil-każ li jingħata xi isem Franċiż u jkollu xi appostrofu xi mkien.

KAROL AQUILINA: Jien qed nifhem li hemmhekk se jkollna problema xorta.

DR NEIL HARRISON: Jekk nużaw ittri Franċiżi għaliex ma nużawx ittri Ċiniżi wkoll?!

Jekk se nagħmlu hekk se niftħu ħafna u se noħolqu problema.

KAROL AQUILINA: Jien xi ħadd ġibidli l-attenzjoni.

ALEX MUSCAT: Qed nifhmu l-punt tiegħek, Onor. Aquilina, imma kif tista' tagħmilha mingħajr ma niftħu wisq?

DR NEIL HARRISON: Jekk ikun hawn ittri oħra b'lingwi oħrajn, bħal pereżempju l-ittra "o" b'żewġ tikek fuqha, li teżisti f'alfabett ieħor, hemmhekk x'se nagħmlu mbagħad?

ALEX MUSCAT: Din għandi pożizzjoni pjuttost ċara fuqha.

L-intenzjoni tal-leġiżlatur hija li nkunu nistgħu nużaw il-punteġġjatura Maltija, u allura l-alfabett Malti, fl-għażla tal-ismijiet.

Sal-lum ma stajniex għaliex fil-verità konna qegħdin nużaw l-alfabett Taljana.

Dik hija l-intenzjoni.

DR NEIL HARRISON: Inkella niftħu wisq, tant li saħansitra nispiċċaw niddiskriminaw bejn lingwi oħrajn.

Ikkonsidrajnieh dak li qed tgħid inti, però dak joħloq diffikultajiet kbar.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 23.

Klawsola 23 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsoli 24, 25 u 26 għaddew nem. con. u ġew ordnati jsiru parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 27 – Emenda tal-artikolu 306 tal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, peress li l-Kors tal-Liġi llum m'għadux Dottorat iżda sar Masters, kellna nemendaw l-artikolu 306 tal-Kodiċi Ċivili biex jekk ikun hemm avukat, ikun jista' jieħu l-funzjonijiet ta' Direttur minkejja li l-liġi titkellem dwar "Duttur fil-Liġijiet".

Illum il-kors m'għadux ta' Dottorat, kif kien.

Illum Masters qed iġibu u allura b'din l-emenda qed ngħidu li wieħed jista' jkollu kwalifika ekwivalenti għal ta' Duttur fil-Liġijiet.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 27.

Klawsola 27 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 28 – Emenda tat-Taqsima I tal-Ewwel Skeda li tinsab mal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, din il-klawsola tittratta l-ħlasijiet lid-Direttur meta jkun hemm xi tibdil fil-formoli kif indikati fl-Iskedi rilevanti.

Dawn il-ħlasijiet jammontaw għal €5.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 28.

Klawsola 28 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 29 – Emenda tat-Taqsima II tal-Ewwel Skeda li tinsab mal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, din il-klawsola temenda l-atti u l-formoli li jintużaw mir-Reġistru Pubbliku.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 29.

Klawsola 29 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 30 – Emenda tat-Taqsima III tal-Ewwel Skeda li tinsab mal-Kodiċi.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, din għamel referenza għaliha aktar kmieni l-Onor.

Il-Qorti ta' Reviżjoni se jkollha aktar x'tista' tirranġa fl-atti kollha.

Pereżempju fil-każ li semma l-Onor.

Aquilina u li kien kellimni dwaru, il-Qorti ta' Reviżjoni kienet limitata però b'dan l-Abbozz ta' Liġi se jkollha l-possibbiltà li tagħmel korrezzjonijiet għal entries ħżiena fl-atti.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 30.

Klawsola 30 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsoli 31, 32, 33, 34, 35 u 36 għaddew nem. con. u ġew ordnati jsiru parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 37 – Emenda tal-artikolu 26 tal-Att prinċipali.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, il-klawsola 37 temenda l-artikolu 26 tal-Att dwar ir-Reġistru Pubbliku għar-rigward tas-Searches Unit.

Fil-fatt, is-subklawsola (a) tagħha tagħti l-possibbiltà li r-riċerki li jkunu saru mir-Reġistru Pubbliku jintbagħtu lin-Nutar b'mod elettroniku u mhux jiġborhom fiżikament.

Dwar dan intlaħaq qbil mal-Kunsill Nutarili.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KAROL AQUILINA: Din tfisser għall-finijiet u l-effetti kollha tal-liġi li huma awtentikati mir-Reġistru Pubbliku?

KAROL AQUILINA: Kien hemm il-kwestjoni li suppost meta joħorġu r-riċerki, iridu jiġi ffirmati.

DR NEIL HARRISON: Iva, u f'dan il-każ ikollok electronic signature.

KAROL AQUILINA: Imma kien hemm il-kwestjoni li suppost trid tiġi ffirmata kull paġna.

Din il-klawsola tkopriha dik?

DR NEIL HARRISON: Iva, għaliex b'din il-klawsola l-electronic signature għandha saħħa daqs il-wet signature.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 37.

Klawsola 37 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsoli 38 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 39 – Revoka tal-Ordni dwar Nomina ta' Uffiċjali dwar Atti tat-Twelid u Atti tal-Mewt.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, meta persuna tagħmel tibdil f'isimha biex ikun jirrifletti l-ittri tal-alfabett Malti b'rabta mal-emenda li ddiskutejna qabel, hemmhekk ikun hemm l-obbligu li tibdel il-karta tal-identità u l-passaport.

Peress li l-passaport huwa pjuttost expensive, ladadrba ma kienx it-tort tagħha li l-passaport ma kienx joħroġ bil-fonts tal-Malti, f'din il-klawsola qed ngħidu li l-passaport joħroġilha bl-istess skadenza tal-passaport li jkollha, però joħroġ mingħajr ħlas.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 39.

Klawsola 39 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 40 – Emenda tar-Regolamenti dwar l-Ispezzjoni u Riċerki fir-Reġistru Pubbliku.

IĊ-CHAIRPERSON: Rimarki?

DR NEIL HARRISON: Sur President, din il-klawsola wkoll hija marbuta mal-possibbiltà li r-riċerki jingħataw b'mod elettroniku.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 40.

Klawsola 40 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 41 u l-Iskeda Ċ, 42 u l-Iskeda D, 1 u t-Titolu għaddew nem. con. u ġew ordnati jsiru parti mill-Abbozz ta' Liġi.

IĊ-CHAIRPERSON: Is-Segretarju Parlamentari Alex Muscat.

ALEX MUSCAT: Sur President, nipproponi li l-Kumitat jawtorizza lill-Iskrivan tal-Kamra biex jikkoreġi xi żbalji tal-ortografija, jagħmel ir-rinumerazzjoni meħtieġa u xi emendi żgħar li jista' jkun hemm bżonn.

IĊ-CHAIRPERSON: Hawn qbil?

Fuq mozzjoni tas-Segretarju Parlamentari għaċ-Ċittadinanza u l-Komunitajiet il-Kumitat qabel li jawtorizza lill-Iskrivan tal-Kamra biex jikkoreġi xi żbalji tal-ortografija, jagħmel ir-rinumerazzjoni meħtieġa u xi emendi żgħar li jista' jkun hemm bżonn.

Il-Kumitat qabel ukoll li l-President tal-Kumitat għandu jirrapporta lill-Kamra li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda d-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Ċivili, Kap. 16, u Diversi Liġijiet Oħra fir-rigward tal-għażla tal-kunjomijiet u biex jipprovdi għal ħwejjeġ oħra li għandhom x'jaqsmu ma' dan jew huma anċillari għalih, u ħwejjeġ oħra fir-rigward tar-Reġistru Pubbliku" għadda mill-Kumitat b'emendi.

Fis-6.22 p.m. id-diskussjoni fi stadju ta' Kumitat ta' dan l-Abbozz ta' Liġi ġiet konkluża u l-Kumitat aġġorna.