KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 55

L-Erbgħa, 16 ta' Diċembru 2015

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 55

L-Erbgħa, 16 ta' Diċembru 2015

Il-Kumitat iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fis-7.14 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 52 li saret nhar l-Erbgħa, 4 ta' Novembru 2015, ġew ikkonfermati.

Ikompli minn nhar l-Erbgħa, 28 ta' Ottubru 2015.

THE CHAIRPERSON (Onor. Etienne Grech): Nagħtu bidu għal din il-laqgħa, u se nibdew proprju bil-kontinwazzjoni tad-diskussjoni dwar ir-Rapport Annwali tal-Kummissarju għall-Promozzjoni tad-Drittijiet ta' Persuni b'Diżordni Mentali.

Dan ir-rapport ikopri s-sena 2014.

Għal din id-diskussjoni għandna magħna lil Dr John Cachia, Kummissarju għas-Saħħa Mentali, lil Dr Miriam Camilleri u Dr Antonella Sammut mill-Uffiċċju tal-Kummissarju, Dr Anton Grech, Chairman – Mental Health Services, u lil Dr Clifton Grima, Chief Executive Officer tal-Isptar Monte Carmeli.

Insejjaħ lil Dr John Cachia.

Deborah Schembri, xtaqt inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kumitat dawn id-dokumenti:

Hawnhekk qiegħed inpoġġi analiżi aktar dettaljata ta' xi ħaġa li tkellimt fuqha fil-laqgħa preċedenti rigward il-pożizzjoni tal-Għaqda Dinjija tas-Saħħa (WHO), li titkellem dwar fejn għandha tiġi offruta l-kura akuta u psikjatrika ġewwa s-servizzi tas-Saħħa Nazzjonali.

Għandi f'idejja l-edizzjoni tas-27 ta' Mejju 2013 tad-WHO, u fuq quddiem ħallejtilkom ir-reference pages biex wieħed ikun jista' jirreferi għaliha b'mod ċar.

THE CHAIRPERSON: Hard copies biss għandek?

DR JOHN CACHIA: Hard copies għandi hawnhekk; imma jekk triduhom bħala soft copy, inkun nista' nibgħat kopja lis-Segretarju tal-Kumitat.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

B'hekk inkunu nistgħu niċċirkolawhom mal-Membri ta' dan il-Kumitat b'mod aktar faċli.

DR JOHN CACHIA: Il-kwotazzjonijiet relevanti qegħdin immarkati hawnhekk.

Pereżempju, fl-Oġġettiv Nru 2, il-WHO tgħid hekk:

Mela hawnhekk qed tmur 'il bogħod mill-mudell istituzzjonalizzat li għadna qed nipprattikaw ġewwa pajjiżna fl-Isptar Monte Carmeli.

Il-WHO qiegħda tgħid li għandu jkun hemm servizzi bbażati fil-komunità, u li magħhom ikun hemm integrati l-mental health care services u t-treatment fl-isptarijiet ġenerali u fil-kura primarja, fejn in-nies li jaħdmu fil-kura primarja jimpurtahom kemm kemm iżjed mis-saħħa mentali, u li jkun hemm il-kontinwità tal-kura bejn id-diversi livelli, b'tali mod li – hawnhekk għandi żewġ tobba tal-familja li żgur jaqblu miegħi – meta tibgħat persuna bi problemi ta' saħħa mentali għand psikjatra, ħafna drabi l-pazjent qatt, jew rarament, jiġik lura.

Dawn huma l-issues li wieħed naħseb irid jiftaħ dibattitu dwarhom.

Għandek ukoll il-kollaborazzjoni bejn il-carers u l-formal carers.

Dan huwa d-dokument tad-WHO fuq livell mondjali.

Issa forsi xi ħadd jgħid; Imma dan fuq livell mondjali japplika b'mod ġenerali?

Hawnhekk għandi wkoll il-corresponding document tal-Kumitat Reġjonali għall-Ewropa tad-WHO, fejn ħallejtilkom extract minn fejn wieħed jista' jara l-kwotazzjoni relevanti, għax naħseb li jkun tajjeb li wieħed jara fejn irridu mmorru u fejn irridu naslu f'dik it-tip ta' sitwazzjoni.

Id-WHO fl-Ewropa tgħid li l-outcomes tas-servizzi tas-saħħa psikjatriċi għandhom ikunu hekk;

Id-WHO, fuq livell Ewropew, qiegħda tirrakkomanda li istituzzjonijiet li jixbħu dak li qed noffru aħna fl-Isptar Monte Carmeli, idealment – from a policy perspective – wieħed għandu jasal lejn deċiżjoni li dawn jingħalqu jew jiġu orjentati għal xi servizzi oħrajn, bħalma għamel ħaddieħor madwar l-Ewropa.

Dawn huma r-rakkomandazzjonijiet li d-WHO qiegħda tipproduċi.

THE CHAIRPERSON: Hemm xi suġġeriment sabiex l-acute psychiatric treatment, minflok ma jingħata ġo sptar bħal Mount Carmel, tingħata f'acute hospital?

DR JOHN CACHIA: Iva, fil-fatt qed jingħad hekk:

U mbagħad ikomplu jgħidu hekk:

Dawn huma żewġ rakkomandazzjonijiet li joħorġu minn żewġ dokumenti: wieħed fuq livell mondjali u l-ieħor fuq livell Ewropew.

Naf ukoll – imma d-dokument għadu mhuwiex wieħed finali – li l-Unjoni Ewropea qiegħda tagħmel bħalissa joint action fuq is-saħħa mentali.

Wieħed mill-pakketti dwar is-saħħa mentali huwa 'Towards a community-based and social-inclusive mental health care'.

Jien għad għandi draft tiegħu dan, imma ma nistax nikkwota minnu għax għadu mhuwiex finali.

Dan id-dokument mistenni li jkun finali fl-aħħar ta' Jannar li ġej.

U jidher li se jkun hemm ukoll rakkomandazzjoni ċara daqs il-kristall min-naħa tal-Unjoni Ewropea fuq din il-linja.

Schembri talbitni biex nipprova nuri appoġġ u nagħti daqqa t'id lil dan il-Kumitat biex ikun jista' jagħmel ir-riċerki tiegħu ħalli jkun jista' jasal għall-policy recommendations tiegħu meta jiġi mitlub biex jagħmel dan.

U għalhekk qed inpoġġi dawn iż-żewġ dokumenti għall-attenzjoni ta' dan il-Kumitat.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

DR ANTON GRECH (Chairman, Mental Health Services): Xtaqt nagħmel kumment fil-vesti tiegħi ta' psikjatra, u mhux bħala Chairman tal-Mental Health Services.

Din hija l-opinjoni tiegħi personali.

Naqbel totalment li idealment il-kura għandha titbiegħed mill-institutionilisation, u tingħata fi sptarijiet ġenerali.

Nemmen li dik hi d-direzzjoni li għandna nsegwu.

Ovvjament, hemm kwestjonijiet loġistiċi li rridu naraw imma dik għandha tkun id-direzzjoni li rridu nieħdu.

Madankollu, irridu noqogħdu attenti ħafna li ma jiġrilniex bħal ċertu pajjiżi, li they went to the other extreme u spiċċaw b'pazjenti b'mard mentali serju bħal, pereżempju skiżofrenija serja, homeless jiġru fit-toroq!

Dan għaliex il-kura li tingħata jgħidu li hija biss waqt mument akut fi sptar ġenerali mentri dawn in-nies għandhom bżonnijiet speċjali.

THE CHAIRPERSON: Fil-fatt, kont għamilt mistoqsija parlamentari lill-Ministru għas-Saħħa u l-Enerġija fuq kemm hemm pazjenti b'kondizzjonijiet kroniċi f'Monte Carmeli, u r-risposta kienet li hemm madwar 250 pazjent.

DR ANTON GRECH: Hekk hu.

THE CHAIRPERSON: U kif għidt inti, ħafna minn dawn qegħdin hemm minħabba li kienu daħlu fi żmien fejn il-kura psikjatrika ma kenitx daqshekk effiċjenti bħalma hi llum …

DR ANTON GRECH: Hekk hu.

Imma wieħed ma jridx jinsa li l-akbar numru ta' admissions ġo sptar psikjatriku huwa minħabba l-iskiżofrenija.

Din mhijiex l-aktar marda komuni, imma hija l-iktar marda li twassal lin-nies għall-isptar.

Din tinqasam f'żewġ stadji: għandek l-istadju fejn ikollok il-positive symptoms, u hawnhekk il-pazjenti jkollhom ħafna hallucinations, delusions, eċċ.; imbagħad għandek l-istadju li jgħidulu d-deficit state jew in-negative symptoms, u hawnhekk dak li jkun jitlef il-kapaċità li jieħu ħsieb, li jorganizza, eċċ. Illum għandna kura għaliha din permezz ta' riabilitazzjoni u occupational therapy.

Qabel ma kienx hemm dik il-kura, u allura l-pazjenti li daħlu 40 jew 50 sena ilu sfortunatament weħlu hemm ġew.

THE CHAIRPERSON: Jidher li s-Segretarju Parlamentari responsabbli mill-Anzjanità Attiva u d-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità ħabbret li se jinħareġ abbozz ta' liġi dwar l-awtiżmu.

Vera li meta ngħidu l-kelma "awtiżmu" ħafna nies jaħsbu li din hija kondizzjoni fit-tfal biss; imma jidher li anke fl-adulti tinsab għax, ovvjament, it-tfal li jkollhom din il-kondizzjoni se jikbru u allura se jġorruha magħhom.

Issa l-awtiżmu fl-adulti hija xi ħaġa rikonoxxuta mill-psikjatri?

Hemm biżżejjed riċerka fuqha?

Inti semmejtli residenti kroniċi li qegħdin Monte Carmeli u li ħafna minnhom għandhom il-marda tal-iskiżofrenija.

Hemm minnhom li għandhom l-awtiżmu, jew forsi kellhom l-awtiżmu?

Illum għandna ħafna mezzi kif naqbdu din il-marda fi tfal żgħar, mentri fl-antik ma kellniex dawn il-mezzi biex nagħmlu dijanjosi ta' awtiżmu fit-tfal, u allura dawn kibru u baqgħu b'din il-kondizzjoni.

DR ANTON GRECH: L-awtiżmu hija a developmental condition, u sfortunatament wieħed ma joħroġx minnha.

Tista' ttejjeb l-aġir jew il-mod ta' kif wieħed jikkomunika, imma dejjem se jibqgħu xi traċċi hemm.

Ġor-residenza ta' Monte Carmeli għandna numru ta' persuni li daħlu hemmhekk f'età żgħira bl-awtiżmu.

Hemm numru konsiderevoli minnhom li kienu ġo ward tissejjaħ il-Juvenile Ward, minħabba li meta daħlu hemmhekk kienu tfal.

Issa llum dawn għandhom 60 u 70 sena u għadhom hemmhekk ġol-istess ward li baqgħet tissejjaħ Juvenile Ward!

Dawk kienu ċirkostanzi differenti.

Aħna noffru kura u wens lil dawn in-nies, imma jalla d-direzzjoni tal-pajjiż tkun waħda li kemm jista' jkun dawn ma jiġux istituzzjonalizzati.

Ovvjament, lanqas nippretendi li – kif ġara f'pajjiżi oħra – min ilu hemm 30 sena u 40 sena, f'daqqa waħda dan se jsir kapaċi!

L-Onor.

DEO DEBATTISTA: Kemm huwa rakkomandat li jkollna sodod fi sptar mentali bħalma huwa Mount Carmel?

Kemm huwa rakkomandat li jkollna sodod fi sptar ġenerali jew f'dawn il-health centres li qed issemmu?

DR ANTON GRECH: Sentejn ilu kont għamilt analiżi xjentifika ta' din is-sitwazzjoni, għax kont intlabt mill-Gvern sabiex nagħmel analiżi.

Sodod għal każijiet akuti għal Malta għandna bżonn bejn wieħed u ieħor 140 jew 150.

Jekk qed ngħidu a psychiatric hospital f'Malta b'150 sodda għandu jkun biżżejjed.

Però wieħed ma jridx jinsa li jrid ikun hemm proviso sabiex ikun hemm good community services supporting it.

Dawn il-150 jistgħu jkunu parti minn sptar ġenerali.

THE CHAIRPERSON: Mhux bilfors f'Mater Dei, imma jistgħu jkunu f'health centres.

Is-Psychiatric Unit ta' Mater Dei kemm tesa' sodod?

DR ANTON GRECH: Dik tiflaħ 15-il pazjent.

DR JOHN CACHIA: Jien naqbel totalment li, filwaqt li wieħed għandu jagħmel programm biex iċaqlaq u jibdel – għalija din hija a game changer – il-kura akuta għall-isptar akut … Forsi hawnhekk Dr Grech umilment ma semmiex dawn l-affarijiet, imma għandek issues bħal, pereżempju, l-appoġġ ta' pazjenti ma' kura akuta ġenerali li jkollhom bżonn ukoll tal-kura mentali, li jista' jkun li din ma tkunx in the optimum level għax ma jkollokx is-servizz disponibbli on site, peress li inti m'għandekx il-psikjatra residenti ġod-Dipartiment tal-Emerġenza.

Dik hija issue oħra li aħna rridu naraw kif qed jiġu indirizzati dawk l-issues ta' psikjatrija fid-Dipartiment tal-Emerġenza.

Hawnhekk irrid nagħmel enfasi kbira fuq dak li qal Dr Grech fuq dawk il-250 persuna li jkun għad fadal fl-Isptar Monte Carmeli li m'għandhomx prospetti, u li, jekk tiftħilhom il-bieb, dawn se jgħidulek biex terġa' tagħlqu!

Wieħed irid jieħu ħsiebhom u jrid ikompli jieħu ħsiebhom b'mod dinjituż li jixraq il-kundizzjoni tagħhom, minkejja li kultant huma ma jkunux kapaċi jirrealizzaw fiex qegħdin.

Hawn qed nirreferi speċifikament għal dak li għedna l-aħħar darba, u ċjoè jiġri x'jiġri … Dak il-post huwa sabiħ u perfett biex wieħed joħloq ideat oħra bħal, pereżempju, dak li rajna fin-Naxxar ftit tal-ġranet ilu, u allura wieħed jista' jipprova jikkonsidra dak it-tip ta' arranġament.

Hemmhekk hemm estate sabiħ ħafna, b'ġonna bellezza, u allura wieħed jista' jkollu dan it-tip ta' appoġġ u sostenn.

Dan ovvjament iservi kemm għal dawn il-persuni, kif ukoll għall-onslaught tal-anzjanità li se jkollna f'pajjiżna!

Jista' jkun privat, jista' ikun f'partnership mal-Gvern, hu x'inhu.

Hemm il-potenzjal f'dak il-post!

Però irid ikun qiegħed jindokra wkoll lil dawk in-nies li għandhom problemi mentali kroniċi, dawk li jgħidulhom the old psychiatric patients, li nqabdu f'din it-tip ta' sitwazzjoni u li se jibqgħu hemm sa ma jmutu!

Ma rridux ninsewhom lil dawn in-nies.

Filwaqt li rridu nagħmlu the game changer biex irressqu l-psikjatrija lejn il-main stream, irridu nieħdu ħsieb lil dawn in-nies li għandhom dawn it-tip ta' kondizzjonijiet kroniċi.

L-Onor.

PAULA MIFSUD BONNICI: Xtaqt nagħmel żewġ punti differenti; l-ewwel punt fuq in-Draft National Standards for Residential Care Homes for Disabled Persons u fuq in-National Minimum Standards for Older People Residential Facilities.

Għandek 36, 37, u 38.

Mir-rakkomandazzjonijiet li qed tagħmlu intom, hija proprju li jkun hemm national standards fir-rigward ta' djar residenzjali għall-persuni b'diżabilità.

Imbagħad titkellmu wkoll fuq in-national minimum standards for older people residential facilities.

Hawnhekk qegħdin tgħidu li għandu jkun hemm liġi peress li s'issa din ma teżistix.

Nafu li hemm abbozz ta' liġi li għandu jitressaq quddiem il-Parlament fuq il-minimum standards for older people residential facilities.

Skont paġna 38, jiena ħadt l-intendere li meta qegħdin titkellmu fuq older people u residential facilities, intom qegħdin tinkludu kull residenza tal-anzjani.

Qiegħda nifhem sew?

Qegħdin tinkludu wkoll lir-residenza ta' San Vinċenz de Paule?

Fl-opinjoni tiegħi, huwa tajjeb li l-minimum standards ġewwa pajjiżna jkunu qegħdin hemmhekk, għaliex nafu li sal-lum dawn m'hemmx liġi li tirregolahom.

U allura ma nafx x'inhi l-opinjoni tagħkom fuq li jkollok ukoll il-Gvern li jkollu minimum standards anke fir-residenza ta' San Vinċenz de Paule, għax hemmhekk għandek ħafna u ħafna anzjani, u għandek ħafna anzjani li għandhom problemi ta' saħħa mentali u li ġeneralment ikunu hemmhekk long term.

Ħafna mill-anzjani li jkunu qegħdin f'San Vinċenz ikunu hemmhekk għall-kura long term.

Aħna ġbidna l-attenzjoni li meta wieħed jitkellem fuq diżabilità, hemm bżonn li nagħmlu d-definizzjonijiet, għax id-definizzjoni tad-diżabilità tvarja skont minn min ikun qed jitkellem.

U naħseb li b'dan il-mod inkunu qegħdin nagħmlu ħallata ballata bla bżonn.

Nemmen li d-diżabilità hija sitwazzjoni fejn persuna jista' jkollha problemi fiżiċi, problemi mentali u problemi psikoloġiċi.

Irridu noqogħdu attenti għax hemm ukoll diżabilità fl-anzjanità.

Mhux l-anzjani kollha għandhom problema ta' diżabilità; imma, pereżempju, għamilt ftit riċerka fuq hekk u sibt li nofs il-blue stickers li toħroġ il-KNPD huma għall-użu ta' persuni anzjani.

Meta wieħed jitkellem fuq il-diżabilità ma jistax ikollu f'moħħu framework li jgħid li se jinkludi tali persuni, u lil oħrajn iħallihom kollha barra!

Huwa importanti ħafna li nifhmu li meta qed nitkellmu fuq diżabilità, irridu nkunu ekwi ma' kulħadd.

Huwa veru li ċerti setturi kellhom bżonn ċerta attenzjoni, u jalla jkollhom ċerta attenzjoni però, meta nagħtu l-attenzjoni lil ċerti setturi, ma rridux inħallu setturi oħra barra!

THE CHAIRPERSON: Inti tqis il-medical illness bħala diżabilità?

Pereżempju, jekk xi ħadd għandu ażżma qawwija, dik tqisha bħala diżabilità?

DR JOHN CACHIA: Jekk tħares lejn id-definizzjoni li hemm fil-Konvenzjoni, kif ukoll id-definizzjoni tad-diżabilità fil-liġi tagħna dwar l-Opportunitajiet Indaqs, hemmhekk hija l-problema tal-bniedem li għandu problemi fiżiċi, psikoloġiċi, soċjali, mentali li ma jistax jiffunzjona bħala persuna normali għall-età u għall-abbiltajiet tiegħu.

Hemm irridu noqogħdu attenti ħafna, u fil-fatt hemm battibekk sħiħ fuq id-diżabilità vis-à-vis il-problemi tas-saħħa mentali.

Mhux kull problema ta' saħħa mentali tipproduċi diżabilità; imma naħseb li lkoll kemm aħna li naħdmu f'dan il-qasam u rajna l-pazjenti nafu li hemm pazjenti bi problemi ta' skiżofrenija li għandhom diżabilità li timpedihom żgur milli jaħdmu!

Pereżempju, naf li ma' dawn in-nies xi kultant qed issir diskriminazzjoni għax ma jkunux intitolati għall-pensjoni tad-diżabilità.

Jagħtuhom l-allowance li hija ekwivalenti għall-pensjoni tad-diżabilità, però ma jagħtuhomx il-pensjoni tad-diżabilità.

Allura rridu noqogħdu attenti ħafna meta nitkellmu fuq id-diżabilità.

Pereżempju, hemm l-ispecial needs ta' dawk in-nies b'diżabilità li għandhom problema ta' saħħa mentali.

Dr Grech jixba' jara minn dawn is-sitwazzjonijiet ta' nies b'diżabilità fiżika li jkollhom ukoll problemi ta' saħħa mentali.

Għalhekk irridu noqogħdu attenti għax is-saħħa mentali tista' tidħol f'kull qasam u f'kull livell.

Insemmi, pereżempju, il-problemi ta' dawk li jkollhom kanċer, fejn hemmhekk għandek issues ta' saħħa mentali u, ovvjament, issues ta' saħħa fiżika.

Issa, jekk humiex disabling jew le, il-mistoqsija hija din: Dak li qed ibatu minnu – u hawnhekk nirrispondi għal dak li qed tistaqsi inti, Sur President, fosthom l-ażżma – qed iħallihom jiffunzjonaw kif normalment suppost jiffunzjonaw bħala bnedmin ta' dik l-età?

Jekk iva, mela jien m'għandix diżabilità; imma, jekk le, il-marda tal-ażżma qed iżżommni milli nkun persuna kompletament abbli, u allura rridu nħarsu lejn l-individwu aktar milli nitfgħu lin-nies fil-kaxex tagħhom.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Rigward dak li għadu kif qal Dr Cachia, naħseb li hemmhekk irridu noqogħdu attenti għax, filwaqt li rridu nipproteġu lil dawk li verament huma vulnerabbli minħabba l-kundizzjonijiet akuti tagħhom, min-naħa l-oħra rridu ninkoraġġixxu wkoll sabiex il-pazjenti jkunu more empowered, u allura ma rressqux iktar nies lejn is-servizzi soċjali u lejn id-diżabilità meta dawn jistgħu jkunu abbli, forsi within certain limits.

Naħseb li hemmhekk irridu noqogħdu attenti, għax il-bilanċ huwa fin.

Forsi l-eżempju tal-ażżma huwa wieħed minn dawn l-eżempji fini ħafna, għax għandek nies li għandhom verament ażżma akuta, imma n-nuqqas tal-abilità tagħhom li jkunu attivi fis-soċjetà jista' jkun għal perijodu qasir biss.

Dan is-sajf kelli l-opportunità li nżur l-Amerika, u żort diversi istituzzjonijiet fi stati differenti marbuta kemm mas-saħħa mentali u kemm mad-diżabilità.

Kien interessanti li f'post partikolari ltqajt ma' żewġ avukati, li t-tnejn ammettew pubblikament quddiemna li għandhom kundizzjonijiet ta' saħħa mentali, and they run a disability organization, u kienu qed jispjegawlna li jħossuhom ħafna iktar komdi u protetti mil-liġijiet Amerikani meta tagħmel dan!

DR JOHN CACHIA: Naqbel perfettament, għax wieħed għandu jirrikonoxxi … Imma hawnhekk fejn jibda l-inkwiet tiegħi: jekk dik il-persuna għandha problema temporanja ta' diżabilità, wieħed irid jirrikonoxxiha dik il-problema temporanja, għax dik il-persuna tkun għaddejja minn fażi ta' depressjoni.

Mela allura għandha titlef il-ħobża tagħha ta' kuljum?

Għandha titlef ix-xogħol tagħha?

Għandna nħarsu lejha b'mod ikrah għax għandha bżonn tlieta jew erba' ġimgħat mistrieħ bħalma jkollha bżonn persuna li tkun kisret sieqha jew idejha, jew inkella qiegħda tagħmel il-kimoterapija?

Dawn huma l-issues li wieħed irid joqgħod attent minnhom, għax inkella se nikkreaw sitwazzjonijiet li fil-moħħ tan-nies se jkollhom issues serji ħafna.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Imma f'dak il-każ naħseb li għandna nkomplu nippromwovu li s-saħħa mentali hija kundizzjoni medika, bħalma huma affarijiet oħra fil-ħajja.

B'hekk inneħħu aktar it-taboos.

Jien wisq nibża' li jekk ninkludu l-kundizzjonijiet ta' saħħa mentali bħala diżabilità, it-taboo se tikber aktar!

Minn dak qiegħda nibża'!

DR JOHN CACHIA: Però, irridu noqogħdu attenti li mbagħad ma nkunux qed niżvantaġġaw lin-nies li verament ikollhom bżonn l-għajnuna!

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Fuq każijiet akuti, iva.

DR JOHN CACHIA: U anke ċerti nies b'kondizzjonijiet kroniċi jista' jkollhom bżonn l-għajnuna ...

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Imbagħad x'nagħmlu?

Nitfgħu lil min ibati bid-dijabete f'dik il-kundizzjoni wkoll?

Id-dijabete torbot magħha wkoll problemi psikoloġiċi, u qiegħda nitkellem mill-esperjenza.

Għalhekk ma naħsibx li għandna mmorru f'dik id-direzzjoni.

Irridu nkunu kapaċi li niddistingwu bejn dawn it-tnejn, u ċjoè bejn min qed jabbuża u min għandu bżonn l-għajnuna.

U ovvjament din mhijiex xi ħaġa faċli.

THE CHAIRPERSON: Jidhirli li bħalissa, jekk persuna jkollha l-pensjoni tad-diżabilità u taħdem, din ma titlifx il-pensjoni tad-diżabilità.

DR ANTON GRECH: M'hemmx pensjoni tad-diżabilità għal mard psikjatriku.

Hemm għal 'learning disability'.

Fl-opinjoni tiegħi rridu noqogħdu attenti li we empower the patients.

Veru li hemm numru li jispiċċaw b'diżabilità, imma dan huwa verament numru minimu.

Ma rridux nitilfu dak il-ftit, u għalhekk irridu ngħinuhom; però, irridu noqogħdu attenti li mbagħad l-affarijiet ma jitwessgħux.

Jekk xi ħadd ibati minn panic disorder, jien naħseb li jiġi stigmatised jekk se ngħidu li għandu diżabilità.

THE CHAIRPERSON: Tiddependi mis-severità u kemm qed taffettwalek il-funzjoni tiegħek.

DR ANTON GRECH: Hekk hu.

THE CHAIRPERSON: Jista' jkun ukoll li 20 sena ilu kien mod, u llum, bil-kura li għandna, dak li kien diżabilità 20 sena ilu llum ġie kkontrollat ħafna aħjar.

DR ANTON GRECH: Ftit snin ilu ħarġet kura ġdida għall-iskiżofrenija.

Kien hemm min kien ilu 30 sena biha u rnexxielu joħroġ minnha!

U allura iva, naqbel miegħek li ċ-ċirkostanzi jinbidlu.

DR JOHN CACHIA: Fuq il-kwestjoni tar-residential care homes għall-persuni diżabbli, aħna tajniehom daqqa t'għajn, u bażikament l-unika ħaġa hemmhekk hija li, jekk ikun hemm persuna b'diżabilità li jkollha partner, din għandu jkollha d-dritt li tmur hemmhekk flimkien mal-partner tagħha.

U dan għaliex jista' jagħti l-każ li dak il-partner huwa l-akbar appoġġ li għandha dik il-persuna b'diżabilità.

Mela wieħed irid joqgħod attent ħafna hawnhekk biex ma jmurx overboard.

Jekk għandek sitwazzjoni fejn xi ħadd jista' jiġi sostnut biex joqgħod fid-dar tiegħu għax għandu l-partner tiegħu li jista' jieħu ħsiebu, ikun aħjar li jibqa' hemmhekk milli ddaħħlu f'residenza għal persuni b'diżabilità.

THE CHAIRPERSON: L-istandards of care maħruġin mis-Segretarjat tal-Anzjani u tal-Persuni b'Diżabilità … (Interruzzjonijiet)

DR JOHN CACHIA: Ma jidhirlix li rajthom, imma t-tnejn jaqgħu taħt dik il-kappa.

Rigward il-minimum standards tal-anzjani, l-unika rakkomandazzjoni li għamilna kienet li hemm bżonn li jkun hemm a legislative framework biex isiru dawn l-affarijiet.

Jekk ma nitkellimx bħala Kummissarju għas-Saħħa Mentali, nista' nitkellem mill-esperjenzi tal-passat bħala Direttur responsabbli minn dawn id-djar.

U jien inħoss il-bżonn li bħalma għamilna fuq sptarijiet privati, irridu bil-mod il-mod indaħħlu dan il-kunċett hawnhekk ukoll.

U bħalma bdejna bl-isptarijiet privati way back meta bdejna bis-St Philip's u bil-Capua u mbagħad bil-mod il-mod komplejna bil-kliniċi ż-żgħar, li ma kienux vijabbli u għalqu għax ma setgħux ikomplu jagħmlu ċerti affarijiet, hawnhekk ukoll, bil-mod il-mod irid ikun hemm din l-introduzzjoni.

Jiena nemmen li għandu jkun hemm a structural approach għax ma tistax tagħmel a one-size-fits-all type of situation.

Irid ikollok a structural approach dwar xi kwalità ta' kura tkun qed toffri lill-persuni li qed tikkura.

Dan l-istess approach qegħdin nirrakkomandaw aħna meta niġu għal-liċenzjar ta' djar u postijiet oħra fejn tiġi offruta s-saħħa mentali.

Fil-fatt, bħalissa għaddejjin b'diskussjonijiet mal-Uffiċċju tas-Supretendent għas-Saħħa Pubblika dwar il-liċenzjar ta' postijiet minn fejn tiġi offruta s-saħħa mentali.

Filwaqt li s'issa qed joħorġu l-liċenzji, aħna nixtiequ naraw li l-proċess ta' liċenzjar ikun stratifikat ukoll.

Altru qed tilliċenzja sptar li qed jagħti kura akuta bil-pazjenti psikjatriċi, bil-pazjenti tal-ħabs, bit-tfal, eċċ., u altru għandek residenza ġol-komunità – ġo nofs Raħal Ġdid, pereżempju – li qiegħda tieħu ħsieb 11-il persuna bi problema ta' diżabilità ta' saħħa mentali.

Inti trid tara x'inhu l-proċess ta' kura li qiegħda tingħata u, skont il-proċess ta' kura u l-bżonn tal-persuna li qiegħda hemmhekk, għandu jkollok a structural approach of licensing, kemm fil-pubbliku kif ukoll fil-privat.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

PAULA MIFSUD BONNICI: Jiena xtaqt nagħmel mistoqsija fuq il-proposti tagħkom f'dan id-dokument "A Framework for Poverty Reduction and for Social Inclusion", paġna 35.

Huwa evidenti li meta jkollok persuni bi problemi ta' saħħa mentali, din se ġġib magħha l-esklużjoni soċjali u ġeneralment il-faqar.

U intom qegħdin tagħtu diversi rakkomandazzjonijiet f'dan ir-rigward.

Issa l-Gvern ukoll għandu strateġija dwar kif qiegħed jara li l-faqar ikun qiegħed jitrażżan.

Imma intom timxu in line mal-istrateġija li qiegħed jagħmel il-Gvern?

Ir-rakkomandazzjonijiet li qed tagħmlu hawnhekk huma a bażi tal-istrateġija li qed juża l-Gvern, jew inkella dawn huma affarijiet li intom taraw li jmorru oltre dak li effettivament qiegħed jipproponi?

Intom taraw li l-faqar u l-esklużjoni soċjali f'dan ir-rigward qegħdin jiżdiedu?

Skont rapport li sar f'Novembru li għadda jirriżulta li f'Malta u fl-Iżvezja ż-żieda fil-faqar kienet aktar mill-medja tal-pajjiżi tal-Unjoni Ewropea.

Din iż-żieda kienet tirrigwarda persuni li jbatu minn problemi ta' saħħa mentali?

THE CHAIRPERSON: Għal liema sena qed tirreferi?

PAULA MIFSUD BONNICI: Indipendentament minn liema sena kienet!

Ir-rapport jindika li kien hemm żieda fir-rata ta' anzjani, imma ma jidħolx fl-ambitu ta' jekk dawk il-persuni humiex qed ibatu minn problemi ta' saħħa mentali jew le.

Intom taħsbu li jista' jkun li hemmhekk il-problema qiegħda tiżdied?

Jista' jkun li mhijiex qed tiżdied ukoll; imma x'qed isir u x'qed tirrakkomandaw li jsir biex din ir-rata titnaqqas?

DR JOHN CACHIA: M'għandix data biex inkun nista' nirrispondi ċar u tond kemm hu l-element ta' nuqqas ta' saħħa mentali li jwassal għal dan il-faqar.

Jekk wieħed iħares lejn il-letteratura, se jsib li nies li normalment ikollhom diffikultà ta' natura mentali ikollhom diffikultajiet ta' income u ta' employability f'ċerti sitwazzjonijiet.

Min-naħa tagħna dawn ir-rakkomandazzjonijiet saru.

Ma ninsewx li aħna qed naraw rapport tas-sena 2014 li qed jirrapporta fuq policies li kienu ħarġu fil-Green Paper ta' Frar jew Marzu 2014, jiġifieri qegħdin nitkellmu fuq kważi sentejn 'il bogħod.

Dakinhar konna qegħdin ngħidu li hemm bżonn li n-nies li jkollhom problemi ta' saħħa mentali u diżordni mentali jiġu faċilitati biex kemm jista' jkun malajr jirritornaw lura fuq il-post tax-xogħol tagħhom.

Dan għaliex hemm link kbira – minn dak kollu li wieħed jistudja u jara – bejn ir-ritorn malajr kemm jista' jkun lejn in-normalità u r-riabilitazzjoni tal-individwu.

Ix-xogħol tajjeb ħafna li jagħmlu Dr Grech u l-kollegi tiegħu huwa ċċentrat kemm jista' jkun, u dan li qegħdin naraw bil-liġi tas-saħħa mentali l-ġdida, ċjoè li kemm jista' jkun jitnaqqas il-perijodu li l-persuna tagħmel barra mix-xogħol tagħha.

F'dan it-tip ta' ċirkostanzi u sitwazzjonijiet, meta bniedem ikun megħjun fuq il-post tax-xogħol, jaf jevita milli jkun hemm komplikazzjonijiet oħrajn.

Però, wieħed irid jitkellem ukoll fuq il-konsiderazzjoni.

Hawnhekk nirrakkomandaw il-konsiderazzjoni massima f'sitwazzjonijiet bħal dawn, u qegħdin nirrakkomandaw inċentivi għal min jimpjega persuni bi problemi ta' saħħa mentali.

Naħseb li l-kollegi tiegħi, bl-esperjenza tagħhom mal-persuni fuq il-qasam tax-xogħol, aktar jistgħu jitkellmu minni.

L-issue l-oħra hija l-kwestjoni tal-integrazzjoni ta' child and adolescent psychiatric services ma' work-based u skill-based opportunities.

Fl-opinjoni tiegħi, din hija kruċjali biex ngħinu lil dawn iż-żgħażagħ b'diffikultajiet ħalli jidħlu fil-qasam tax-xogħol.

Naħseb li din trid tiġi indirizzata wkoll b'mod aggressiv, għax huwa tajjeb li wieħed jara s-sitwazzjoni kif inhi.

Wieħed irid jara wkoll, kif għidna hawnhekk, il-miżuri li qegħdin hemm biex jappoġġjaw lil nies b'familji żgħar, bħal single parents u persuni anzjani.

Dawk huma klassikament l-areas fejn inti trid issostni l-income biex dak li jkun ma jidħolx f'ċirku vizzjuż.

Id-diffikultà kbira, li għad m'għandix risposta għaliha, hija l-long term unemployment u l-link tal-long term unemployment mas-saħħa mentali.

Hija kwestjoni ta' qgħad minħabba problemi ta' saħħa mentali, jew hija kwestjoni ta' saħħa mentali li tikkawża mbagħad il-qgħad?

Inqerr magħkom li din hija l-ikbar enigma f'dan il-qasam kollu li għandi quddiemi!

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Ħa niddevja daqsxejn, imma dan l-aħħar ħareġ ir-rapport tal-NAO u s-sezzjoni fuq Monte Carmeli naħseb li hija inkwetanti sew.

Issa hawnhekk għandna s-CEO ta' Monte Carmeli, u allura nieħu gost nisma' mingħandu x'qed isir biex din is-sitwazzjoni tiġi regolarizzata.

Bħala Kummissarju inti ssegwi l-andament min-naħa tal-operat tal-isptar Monte Carmeli?

DR JOHN CACHIA: Min-naħa tiegħi nsegwi dak kollu li għandu x'jaqsam direttament mad-drittijiet tal-pazjenti filwaqt li s-superviżjoni tal-operat mhijiex responsabilità tal-Uffiċċju tiegħi.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Ma taħsibx li jista' jkollu effett jekk ir-riżorsi mhumiex qed jintużaw sew, jew inkella jekk m'hemmx riżorsi biżżejjed?

Tista' forsi tiġbed l-attenzjoni min-naħa tiegħek fuq dan?

DR JOHN CACHIA: Kif jafu l-kollegi tiegħi maġenbi, jafu li fejn nara sitwazzjonijiet li wieħed għandu jara u jirrivedi r-riżorsi, jien se niġbed l-attenzjoni tagħhom.

Għadni kif għamilt hekk illum stess fuq issue partikolari.

Aħna nitkellmu, niddiskutu u naslu għas-soluzzjonijiet.

Nemmen fl-ispirtu tad-djalogu: però, wieħed irid jirrispetta l-pożizzjoni rispettiva.

Jien qiegħed hemm biex nara u nissalvagwardja d-dritt tal-pazjent, u biex nara li dan ikollu d-drittijiet tiegħu salvagwardjati mill-A saż-Ż!

Fejn mhux qed isir dan, jien se niġbed l-attenzjoni u nibqa' nsegwi l-affarijiet sakemm nara li jsiru.

Kif jafu l-kollegi, kien hemm issues li jien komplejt insegwihom sakemm sabu s-soluzzjoni tagħhom at the operative level.

Imma, irrid nagħmilha ċara li 'from an operational level'.

Tajjeb li nagħmilha ċara wkoll li, from an operational perspective, jien mhux responsabbli mill-operat ta' hemmhekk.

Hemm id-Direttur Ġenerali, hemm is-Segretarju Permanenti, hemm iċ-Chief Executive, u hemm management structure sħiħa li tirrapporta lill-wing operattiva tal-Ministeru.

Insejjaħ lis-Sur Clifton Grima.

DR CLIFTON GRIMA (Chief Executive Officer Monte Carmeli): Jien nixtieq inkompli ma' dak li qal Dr Cachia qabel ma nwieġeb fuq il-kwestjoni tal-overtime.

Dr Cachia, flimkien mat-team tiegħu, jagħmlu on site visits regolari, kif anke ġie diskuss fil-laqgħa preċedenti, u kif ġie approvat fil-Minuti tal-istess laqgħa.

Irrid ngħid li dawn ikunu suġġerimenti fuq il-proċeduri li jkun hemm fl-isptar stess.

Waħda mill-proċeduri li saret reċentament kienet dik li saħħaħna t-team tal-Customer Care.

Fejn qabel dan aktar kien team li jaħdem fuq il-paper work u kien eżistenti on paper; ir-realtà illum hi li dan qiegħed ikun proattiv, qiegħed imur fuq il-post u jitkellem ukoll mal-qraba tal-pazjenti, kif ukoll mal-istaff.

B'hekk nipprovaw li bir-riżorsi li għandna, kemm strutturali kif ukoll dawk umani, aħna nagħmlu dak kollu possibbli biex noffru l-aħjar servizz.

Rigward ir-rapport li kien ippubblikat riċentement fil-media, jekk wieħed jara t-titolu forsi jista' jifhem li hemm abbuż rampanti fis-sistema tal-overtime ta' Monte Carmeli.

Issa mhux qed ngħid li fil-passat kien hemm abbuż minn din is-sistema tal-overtime; imma, illum il-ġurnata, kull meta jiġi approvat kwalunkwe tip ta' overtime, dan ma jiġix approvat at ward level, imma jiġi approvat f'livelli ogħla.

Kull meta ħaddiem ikun se jagħmel l-overtime, ovvjament trid tingħata l-ġustifikazzjoni għalfejn qiegħed isir dak l-overtime.

On a daily basis – xi ħaġa li ma kinitx issir fil-passat – qed ikollna record- keeping ta' kemm għandna sodod okkupati ħalli jien u sħabi tal-management, inkluż Dr Grech, inkunu nafu n-numru ta' sodod okkupati, kif ukoll in-numru ta' ħaddiema li se jkunu qegħdin jaħdmu ma' dan l-istaff partikolari.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Biex inkunu ċari, jien ma qrajtx it-titolu, imma qrajt ir-rapport!

U r-rapport jiġbed attenzjoni serjissima li, min-naħa ta' amministrazzjoni, mhux qed iżżommu record sew, pereżempju, tat-time off in lieu.

Allura x'qed jiġri?

Ir-rapport jagħti eżempju ċar tal-każ tan-nursing aide li jaħdimlek time off in lieu fil-ħin li suppost daħal għax-xogħol, jiġifieri mis-7.00 a.m. sas-6.00 p.m., u mbagħad joħroġ bl-overtime mis-7.00 p.m. sas-7.00 a.m. u jtella' kont ta' €21,000 skorruti fis-sena bħala overtime!

Naħseb li dawn huma affarijiet inaċċettabbli!

Għamilhom min għamilhom!

Jekk saru fil-passat – u jidher anke mir-records li kien hemm ukoll kont tal-overtime li kien għoli – milli qed jidher issa sploda!

Dawn l-affarijiet ma jistgħux jibqgħu għaddejjin, speċjalment meta aħna nafu li għandna sitwazzjoni ġo Mount Carmel fejn kieku għandna aktar staff, il-pazjenti jkunu qed jinqdew aħjar!

Ma naħsibx li huwa ġust li nippruvaw niġġustifikaw at this point ir-rakkomandazzjonijiet li hemm fir-rapport tal-NAO dwar li jkun hemm aktar kontroll.

X'jiġifieri l-amministrazzjoni ma tafx kemm għandu time off in lieu ħaddiem?!

Jien naħdem ma' kumpanija li jafu eżattament kemm għandi leave, kemm għandi sick leave, u xi dritt għandi għal affarijiet oħra.

It is not a free-for-all, fejn niġi jien u ngħidlek li fadalli dan l-ammont ta' sigħat, u inti temminni.

Ir-rapport jgħid li mxejtu fuq dak li qalulkom il-ħaddiema.

Issa mhux qiegħda ngħid li l-ħaddiema kollha jqarrqu, imma jkun hemm min jabbuża.

DR CLIFTON GRIMA: Nikkonferma u naqbel miegħek fuq dak li għedt.

Huwa inaċċettabbli.

Fil-fatt, għandna nies li għandhom xogħol speċifiku, nies li għandi fiduċja assoluta fihom, u dawn kienu anke f'segretarjati privati taħt l-amministrazzjoni preċedenti.

U x-xogħol speċifiku tagħhom hu li jissorveljaw dan ir-record-keeping tat-time in lieu.

Kif qed tgħid inti, fil-passat jista' jkun li kien il-każ … Ovvjament, m'għandix provi f'idi, imma one plus one kulħadd jaf jagħmilhom, u kulħadd għandu n-knowledge tiegħu, u allura jaf li kien hemm sistema li kienet wisq ibbażata fuq dak l-input li jagħti l-ħaddiem.

Pereżempju, meta għandek nursing aide, kif semmejt inti, li r-record-keeping tiegħu ma kienx kif suppost, illum dan ir-record-keeping qed jinżamm kif suppost u għandna persuna li ssegwi siegħa siegħa kif suppost.

Saru diskussjonijiet ukoll mal-unions kollha konċernati fuq il-proċeduri u l-prassi li fl-opinjoni tiegħi ma kienux aċċettabbli.

Irrid ngħid li sibna wkoll kollaborazzjoni mill-unions f'dan il-qasam partikolari, u għalhekk illum il-ġurnata dawk l-affarijiet saru xi ħaġa tal-passat.

Issa bl-ebda mod mhu qiegħed niġġustifika li hemm nuqqas ta' staff, li dan joħroġ ukoll mill-capacity- building li jsir hemmhekk b'mod annwali bħala sptar, u mbagħad aħna nitolbu li niġu allokati numru ta' nurses u ħaddiema oħra f'oqsma differenti.

Imma, fl-istess waqt, irrid ngħid li f'dak li għandu x'jaqsam ma' payroll u ma' awditjar – anke intern – ta' time off in lieu u tas-sigħat l-oħra, inkluż l-overtime, hemm nies li x-xogħol tagħhom huwa proprju dak li jissorveljaw dan il-proċess, u jevitaw milli jkun hemm l-abbużi.

Nista' niggarantilek li s-sistema llum il-ġurnata, għalkemm forsi mhijiex sistema perfetta, qiegħda taħdem b'mod ħafna iktar effiċjenti minn dak li kien qabel.

U llum, b'rasi mistrieħa nista' ngħid li jekk kien qed ikun hemm xi abbużi, illum m'għadx hemm dan il-lok.

THE CHAIRPERSON: Hemm xi policy f'Monte Carmeli dwar il-constant watches?

Għandek, pereżempju, pazjenti li jbatu mill-Huntington's Chorea jew pazjenti li jkunu aggressivi u li jkollhom bżonn għassa kostanti.

Hemm xi policies jew protocols li jgħinu biex wieħed jiddeċiedi dwar dan?

DR CLIFTON GRIMA: Fil-fatt, din tkompli ma' dak li semmejna aktar qabel dwar l-overtime.

Persentaġġ enormi tal-overtime jiġi ġġenerat proprju minħabba l-constant watches.

B'mod tekniku dan jissejjaħ level one supervision, fejn inti jkollok pazjenti li, b'ordni tal-konsulent mediku, tal-ispeċjalista, ikollhom imniżżel li jridu jingħataw one to one supervision minħabba li jistgħu jkunu ta' periklu għalihom infushom jew għal ta' madwarhom.

Ovvjament dik hija issue li tajjeb li wieħed jikkonsidraha minħabba li, kif semmejna, din se ttella' l-overtime, għax ovvjament se jkollok iddaħħal in-nies over and above il-complement ta' dik il-ward partikolari biex proprju tkun tista' issir dik il-biċċa xogħol.

F'dak li għandu x'jaqsam ma' policies, Dr Grech diġà ħadem fuq policies simili.

Irrid ngħid li sa ftit tax-xhur ilu kien hemm vacuum assolut f'dak li għandu x'jaqsam ma' policies u protokolli, policies mhux biss fuq din il-level one supervision, imma anke policies li għandhom x'jaqsmu mal-elementi bażiċi tas-servizz, bħal pereżempju, l- admissions ġewwa l-isptar.

Bħalissa qed jiġi abbozzat dokument – li għandu jkun lest għall-bidu tas-sena d-dieħla – li se jkun il-backbone, il-pedamenti ta' policies u protocols oħra, li jinvolvu protocols oħra li jkunu anċillari ma' dan l-istess protocol, u li se jkunu jirrigwardaw il-wards partikolari.

Dak hu li qed nitkellmu fuqu aħna.

U, filwaqt li ħarisna lejn numru ta' ideat differenti u ideat li ntużaw barra minn xtutna li setgħu kienu effettivi u setgħu ma kinux … Bħalissa qiegħda tiġi diskussa policy simili u qegħdin nistennew li, għall-bidu tal-2016, din tkun lesta biex inkunu nistgħu nimxu fuqha.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

(Onor. Membri: Le) Mela nistgħu ngħidu li eżawrejna l-iskrutinju ta' dan id-dokument, u għalhekk nirringrazzja lill-mistednin li kellna magħna.

Min-naħa tagħna se ngħaddu għall-item li jmiss fuq l-aġenda tagħna.

DISKUSSJONI U APPROVAZZJONI TAR-RAPPORT "L-ETÀ TAL-KUNSENS SESSWALI" - KONTINWAZZJONI

Ikompli minn nhar l-Erbgħa, 4 ta' Novembru 2015.

THE CHAIRPERSON: Ngħaddu issa għar-rapport li tħejja minn dan il-Kumitat konġunt.

Wara numru ta' laqgħat, u wara li ltqajna u ddiskutejna ma' ħafna esponenti differenti, ħriġna b'numru ta' rakkomandazzjonijiet.

Il-Membri kollha ngħatalhom kopja ta' dan ir-rapport li jinkludi r-rakkomandazzjonijiet li ddiskutejna fl-aħħar laqgħa li għamilna.

Issa l-iktar ħaġa importanti hi li naraw li jkun hemm qbil fuq dawn ir-rakkomandazzjonijiet.

Jekk hemm xi Membri li għandhom xi kummenti dwar dan ir-rapport jew fuq dak li ftehmna fuqu fl-aħħar laqgħa, jista' jagħti l-kummenti tiegħu.

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Jiena niskuża ruħi li l-aħħar laqgħa ma stajtx nattendi għax kont imsiefra.

Imma jidhirli li tal-age banding konna daħħalnieha.

DR ELAINE BURMINGHAM (Research Analyst): Fl-aħħar laqgħa ttieħed vot, u ma daħlitx.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRPERSON: Mela, se naqra r-rakkomandazzjonijiet li ħareġ bihom dan il-Kumitat:

"Konklużjonijiet u Rakkomandazzjonijiet tal-Kumitat Konġunt

Il-Kumitat konġunt sema' diversi entitajiet u persuni li setgħu jagħtu stampa ċara fuq is-suġġett.

L-informazzjoni kollha ġiet evalwata u, matul l-aħħar laqgħa, il-Membri ddiskutew u approvaw numru ta' rakkomandazzjonijiet dwar l-età tal-kunsens sesswali:

L-età tal-kunsens sesswali għandha tinżel għal 16-il sena;

Age banding u close-in-age exemption m'għandhomx jidħlu.

Etajiet partikolari u attivitajiet sesswali li jkunu permissibbli għandhom jiġu indikati b'mod ċar fil-liġi, għax dak li huwa aċċettabbli għal-leġiżlatur mhux neċessarjament ikun aċċettabbli għall-ġudikant.

Il-liġi għandha wkoll tistabbilixxi x'jikkostitwixxi att sesswali, u tnaqqas l-element ta' soġġettività;

Żgħażagħ minn 16-il sena 'l fuq għandu jkollhom aċċess għal kura medika mingħajr il-permess tal-ġenituri jew gwardjani tagħhom;

Għandhom isiru kampanji edukattivi, kemm għaz-żgħażagħ u anki għall-ġenituri, li jkopru suġġetti bħal każijiet ta' mard infettiv, is-sens u l-valur veru tas-sesswalità, il-possibilità ta' tqala mhux mistennija, xi jfisser li tkun ġenitur waħdek, responsabilità fil-ħajja intima u affettiva tal-koppja.

Fil-każ tal-ġenituri jew kustodji, għandhom jiġu offruti korsijiet ta' parenting skills;

L-edukazzjoni sesswali għall-minuri għandha tkun obbligatorja fl-iskejjel kollha, u din għandha tingħata minn persuni kwalifikati fis-suġġett.

Għandu jkun hemm ukoll lezzjonijiet speċifiċi għal tfal bi bżonnijiet speċjali;

Il-formazzjoni u l-edukazzjoni m'għandhomx ikunu limitati biss għall-ħin tal-iskola, iżda għandhom isiru wkoll permezz ta' seminars, korsijiet u counselling speċjalizzat għaż-żgħażagħ li jistgħu jiġu organizzati minn ħafna entitajiet, fosthom il-Kunsilli Lokali u l-parroċċi;

Il-formazzjoni u l-edukazzjoni fuq is-saħħa sesswali għandha ssir anke permezz tal-midja, il-midja soċjali u programmi tat-televiżjoni.

Għandu jkun hemm mekkaniżmu li jnaqqas l-impatt ħażin li jista' jkollha l-midja soċjali fuq iż-żgħażagħ, kif ukoll Helplines u gruppi ta' sapport għall-ġenituri;

Għandha tiġi inkluża l-idea ta' family-based sexual education;

Il-familji, speċjalment dawk li huma fil-bżonn, għandhom jiġu sostnuti bl-istrutturi neċessarji.

Dan jista' jsir permezz ta' reviżjoni ta' servizzi eżistenti u anke b'servizzi ġodda;

Familji li jiġu identifikati bħala vulnerabbli u f'riskju li jaqgħu f'ċirku vizzjuż għandhom jingħataw għajnuna iktar personalizzata;

L-iskejjel post-sekondarji u l-universitajiet għandhom jassiguraw li jkollhom condom-dispensers fil-binjiet tagħhom;

Nippromwovu s-servizzi ta' għajnuna, bħal GU Clinic, filwaqt li noħolqu servizzi ta' pariri u informazzjoni fuq l-edukazzjoni sesswali fil-komunità, li ma jkunux segregati minn servizzi mediċi oħra, sabiex utenti tas-servizz li jibżgħu mill-possibilità ta' stigma iħossuhom komdi li jagħmlu użu mis-servizz;

Is-saħħa sesswali u riproduttiva għandha tingħata prijorità fl-aġenda tas-Saħħa Pubblika;

Għandha ssir riċerka dwar is-saħħa sesswali u riproduttiva f'Malta, sabiex jiġu identifikati l-oqsma fejn hemm bżonn ta' tisħiħ."

Dawk kienu r-rakkomandazzjonijiet fuq l-età tal-kunsens sesswali.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Xtaqt nirreġistra biss li, għalkemm kont assenti fl-aħħar laqgħa, jiena – bħall-Onor.

Deo Debattista – jiddispjaċini ħafna li l-issue tal-age banding se titħalla barra.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

PAULA MIFSUD BONNICI: Jien ukoll nixtieq nagħmel din id-dikjarazzjoni u, għalkemm kont assenti, naqbel ma' dak li qalet l-Onor.

Xtaqt ngħaddi kumment ukoll fuq rakkomandazzjoni Nru. 4.

Nixtieq daqsxejn kjarifika fuqha din, u xi rridu nfissru bil-kelma "indipendenza".

Hawnhekk qed ngħidu:

"Kull emenda fil-liġi għandha tieħu in konsiderazzjoni l-protezzjoni tal-persuni taħt l-età, minuri jew vulnerabbli, filwaqt li tagħti lok għal iktar indipendenza u responsabbilizzazzjoni tal-istess persuna;"

Xi tfisser meta qed ngħidu "għal iktar indipendenza"?

THE CHAIRPERSON: Forsi qiegħda tirreferi għal meta tmur tieħu pariri professjonali, jew meta tmur għand it-tabib, din tista' tmur minn jeddha?

Fil-fatt, dik kien hemm qbil dwarha.

PAULA MIFSUD BONNICI: F'rakkomandazzjoni Nru 5 qed ngħidu mbagħad li, jekk ikollha bżonn il-kura, ma jkunx hemm bżonn il-permess tal-ġenituri tagħha.

Allura qegħdin nirreferu għal hekk, jew inkella qed ngħidu li l-minuri ...?

THE CHAIRPERSON: Nimmaġina għal aktar empowerment ta' 16.

PAULA MIFSUD BONNICI: Fl-opinjoni tiegħi, hija wisq ġenerika biex ngħidu li minuri u persuna vulnerabbli għandu jkollha iktar indipendenza.

Naqbel magħha.

PAULA MIFSUD BONNICI: Fl-opinjoni tiegħi tfixkilni ftit, u mhux qiegħda nifhem ir-raison d'être warajha.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Naħseb li hemmhekk, aktar mill-kelma "indipendenza", imissna ndaħħlu l-kelma "empowerment" jew xi kelma oħra simili; però nafu li dik id-diskussjoni kienet saret fil-kuntest ta' debate sħiħ li kellna minħabba li l-minuri ma setgħux imorru għal parir mediku għand it-tabib mingħajr ma jdaħħlu lil dak it-tabib fi problema.

THE CHAIRPERSON: Nistgħu nużaw il-kelma "empowerment"?

DR ELAINE BURMINGHAM: Fuq dik ir-rakkomandazzjoni partikolari, kien hemm diskussjoni fuqha fl-aħħar laqgħa, u jien ktibtha kelma b'kelma kif għedtuha intom.

DR ELAINE BURMINGHAM: U mbagħad kont qrajtielkom biex tkunu ċerti kif triduha.

THE CHAIRPERSON: Jekk kien hemm vot fuqha, ma naħsibx li nistgħu nbiddlu l-kliem.

FREDERICK AZZOPARDI: Ma naħsibx li konna ħadna vot fuqha.

PAULA MIFSUD BONNICI: Naħseb li rridu naqblu fuq il-kunċett.

Nifhem li dawn huma rakkomandazzjonijiet u li, jekk se tidħol il-liġi, se jkun hemm diskussjoni u dibattitu fuqha.

Imma, jekk naħsbu li l-kelma "empowerment" hija aħjar mill-kelma "indipendenza", ma naħsibx li fiha xi ħaġa ħażina billi nbiddluha.

THE CHAIRPERSON: Kieku nieħdu vot u naraw min jaqbel u min ma jaqbilx li nbiddlu dik il-kelma.

Ikun hemm xi problema teknika biex inbiddlu kelma?

DEO DEBATTISTA: Ma naħsibx li nistgħu nieħdu vot meta diġà ttieħed vot fil-laqgħa preċedenti.

THE CHAIRPERSON: Hawn l-Onor.

Ċensu Galea li jixtieq jitkellem.

ĊENSU GALEA: Sur President, bħalma tafu jien mhux qiegħed Membru f'dan il-Kumitat, imma nixtieq nagħmel rimarka fuq din il-kwestjoni tal-age banding.

Jien qed nisma' ir-reazzjonijiet tagħkom il-Membri.

Issa, ovvjament, żgur li ma rridx noħloq xi problemi fil-mod ta' kif qegħdin tmexxu, imma dan huwa suġġett li jmur lil hinn mill-politika.

Żgur li m'hemmx kwestjoni ta' xi partit jew ieħor.

Meta qed nara li l-Membri hawnhekk huma donnhom kontra dak li hemm miktub f'dan ir-rapport ...

THE CHAIRPERSON: Mhux kontra, imma ħafna mill-Membri li ħadu sehem fil-laqgħa meta vvotajna fuq ir-rakkomandazzjonijiet kienu differenti minn dawk li hawn illum.

Jien hemm kont għal dik il-laqgħa u … (Interruzzjonijiet) Imma issa, la qbilna mal-Minuti tal-aħħar laqgħa wkoll, ma nistgħux nerġgħu lura!

ĊENSU GALEA: Irridu nfakkru li dan mhuwiex suġġett ta' politika partiġġjana u li, ċertament, ir-rakkomandazzjonijiet li se tagħmlu, iktar u iktar jekk se jkun hemm deċiżjonijiet oħrajn għall-quddiem u li se jiġu f'forma ta' liġi, mela żgur li se toħolqu ċerti kontroversji fuq dan li għandkom hawnhekk.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRPERSON: Jien nissuġġerixxi li naraw jekk hemmx xi ħaġa grossolana li trid tinbidel, u nieħdu vot fuq jekk nistgħux napprovaw ir-rakkomandazzjonijiet jew le ta' dan ir-rapport.

ĊENSU GALEA: Imbagħad dak li qed jingħad fuq il-kelma "empowerment" jew inkella fuq il-kelma "indipendenza", jekk qegħdin taqblu li tistgħu tibdluha, allura biddluha.

FREDERICK AZZOPARDI: Jien jidhirli li konna qbilna li jekk ikun hemm xi ħaġa li fis-sugu tibqa' l-istess u ma tbiddilx is-sens tar-rakkomandazzjoni, allura nistgħu nbiddluha.

Li kelma tinbidel forsi għax ikollok kelma oħra li iktar tesprimi eżatt il-ħsieb tiegħek, naħseb li hemmhekk nistgħu nbiddluha.

THE CHAIRPERSON: Ejjew niċċekkjaw il-Minuti tal-aħħar laqgħa.

Hawnhekk hawn miktub li: "Il-Kumitat qabel li, wara li jiddaħħlu l-emendi hekk kif approvati, jiltaqa' darb'oħra sabiex japprova r-rapport finali intitolat 'L-età tal-kunsens sesswali'."

Mela hawnhekk qed ngħidu li se napprovaw biss ir-rapport, u li l-emendi ddaħħlu fl-aħħar laqgħa li kellna.

DEO DEBATTISTA: Jekk jiftakru s-Sinjuri, jien kont staqsejt speċifikament fuq jekk dik il-laqgħa kinitix waħda finali, u r-risposta kienet li dakinhar konna qegħdin nieħdu l-vot.

Jien l-aktar li enfasizzajt minħabba tal-age banding.

U mbagħad qaluli li, ladarba l-Membri l-oħra ma ġewx għal-laqgħa, dik responsabilità tagħhom.

(Interruzzjonijiet) Mhux għalikom qed ngħid jien għax, fuq kollox, il-Kumitat fih ħafna iktar Membri, u dakinhar inzertajna li dawk favur tal-age banding konna f'minoranza!

THE CHAIRPERSON: Dawn huma rakkomandazzjonijiet.

Issa, jekk fil-futur dawn se jispiċċaw fil-Plenarja f'forma ta' liġi, ċertament li aħna stess se jkollna l-opportunità li niddiskutuhom u nagħtu l-veduti kollha tagħna fuq l-age banding.

ĊENSU GALEA: Sur President, ma rridx inħarbat ix-xogħol li għamiltu fil-ġimgħat u fix-xhur li għaddew, għax illum jien qiegħed hawnhekk b'kumbinazzjoni.

THE CHAIRPERSON: Le, le, aħna rridu l-aħjar!

Jien naħseb li aħjar nimxu mal-Minuti li ġew approvati, u llum naraw jekk aħniex se napprovaw ir-rapport finali jew le.

ĊENSU GALEA: Sakemm ma terġax tbiddel il-ħsieb tiegħek.

THE CHAIRPERSON: Nistgħu nieħdu vot fil-fatt.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Bir-rispett kollu, imma jekk illum se tgħiduli napprovax dan ir-rapport jew le, jien ngħidilkom li mhux se napprovah!

DEO DEBATTISTA: Għandna għażla oħra?

Dak li staqsejt jien.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Jien ma napprovahx għax l-issue tal-age banding tant domna niddiskutuha u tant kienet issue serja … Ħalli nispjega għal min forsi ma segwiex u qed isegwina.

L-issue tal-age banding hija meta inti għandek minuri li jmur ma' xi ħadd li hu ħafna ikbar minnu fl-età, u dik inti ma tistax taċċettaha!

Hemm il-vulnerabilità fl-età!

Din kienet xi ħaġa sensittiva ħafna.

Ħafna pajjiżi għandhom l-age banding.

Dakinhar inzertajt li kont qiegħda nżur qarib tiegħi ġo sptar f'Londra, u ma stajtx inkun hawnhekk.

Imma, fl-aħħar mill-aħħar, jekk illum se tistaqsini jekk napprovax dan ir-rapport se ngħidlek, "Le, mhux se napprovah."

U mhux se napprovah minħabba l-issue serja immens tal-age banding.

Naf li jista' jkun hemm ukoll każijiet quddiem il-Qorti, u għalhekk irridu noqogħdu attenti ħafna minnhom dawn l-affarijiet!

PAULA MIFSUD BONNICI: Jidhirli li f'kull diskussjoni li kellna hawnhekk, l-esperti li ġibna kienu kollha favur dan is-sens, b'eċċezzjoni ta' Dr Nicholas Briffa.

DEO DEBATTISTA: Dakinhar jien kont speċifiku ħafna u staqsejt darba oħra x'se jkun qiegħed jiġri, u qaluli li l-laqgħa tal-lum kienet se tkun speċi ta' formalità.

THE CHAIRPERSON: L-aħħar darba konna vvutajna fuqhom.

DEO DEBATTISTA: Jien staqsejt gwida għax ma nafx kif inhi l-prassi.

Nistgħu nerġgħu nivvutaw fuq dak li diġà vvutajna fuqu?!

THE CHAIRPERSON: Mela, se nissospendi l-laqgħa għal ftit minuti, niftehmu kif se nipproċedu, u nieħdu deċiżjoni.

Il-laqgħa hija sospiża għal ftit minuti sakemm nieħdu deċiżjoni dwar kif se nindirizzaw din il-biċċa xogħol dwar l-approvazzjoni tar-rapport finali.

Jidher li qegħdin naqblu biex din il-laqgħa tiġi aġġornata għal data oħra biex nieħdu l-vot għall-approvazzjoni ta' dan ir-rapport.

Grazzi u l-Milied it-tajjeb lilkom u lill-familji tagħkom.

Nirringrazzjakom.

Fit-8:30 p.m., il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu kkomunikati aktar tard.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees soc


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 39

It-Tnejn, 18 ta' Jannar 2016 fis-6:45 pm

L-Onor.

Luciano Busuttil, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 18 ta' Jannar 2016 fis-6:45 pm fil-Kamra tal-Kumitati fil-Parlament b'din l-aġenda:-

Il-pożizzjoni tal-Gvern u l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-Ministri għall-Affarijiet Barranin li nżamm fl-14 ta' Diċembru 2015 dwar ir-Reviżjoni tal-Politika Ewropea dwar il-Viċinat (European Neighbourhood Policy).

Żewġ proposti sottomessi taħt il-proċedura tal-'green card' mill-Kumitat għall-Affarijiet Ewropej tal-Kamra tad-Deputati ta' Franza dwar 'corporate social responsibility' u mill-Kumitat għall-Affarijiet Ewropej tal-Parlament tal-Latvija dwar 'Revision of Audiovisual Media Services Directive 2010/13'.

Affarijiet oħra.

13 ta' Jannar 2016 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees bar


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 39

It-Tnejn, 18 ta' Jannar 2016

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 39

It-Tnejn, 18 ta' Jannar, 2016

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.45 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħat Nri 036, 037 u 038, li saru fl-14 ta' Ottubru, id-9 ta' Novembru u s-7 ta' Diċembru 2015 rispettivament, ġew ikkonfermati.

THE CHAIRMAN (Onor. Luciano Busuttil): Irċevejt invit mill-President tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin tal-Parlament Bulgaru għal konferenza tal-Presidenti tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin tal-Istati Membri tal-Kunsill tal-Ewropa, li se tinżamm f'Sofija fit-8 u d-9 ta' Frar tal-2016.

Flimkien mal-invit, hemm ukoll l-aġenda tal-laqgħa.

Peress li din il-konferenza se taħbat eżatt mal-laqgħa taċ-chairpersons tal-COSAC f'The Hague, mhux se nkun nista' nattendi għaliha, u allura nistaqsi hawnx min jixtieq jattendi minfloki?

Ovvjament, din dejjem soġġett li tiġi approvata mill-Whips u mill-iSpeaker.

TONIO FENECH: Fit-8 u d-9 ta' Frar 2016, jien nista' mmur jekk hemm il-ħtieġa li xi ħadd minna jmur.

Jekk hemm xi ħadd min-naħa tal-Gvern li jixtieq imur, ovvjament jieħu l-preċedenza, għax il-President tal-Kumitat huwa min-naħa tal-Gvern.

Mhux se mmur noqgħod ngħid kontra l-Gvern, ngħid biżżejjed f'postijiet oħrajn!

Irċevejna wkoll ittra datata 17 ta' Diċembru 2015, mibgħuta miċ-Chairperson tal-Konferenza Interparlamentari (IPC) dwar il-Politika Komuni dwar l-Affarijiet Barranin u s-Sigurtà (CFSP) u l-Politika Komuni dwar is-Sigurtà u d-Difiża (CSDP), lil Federica Mogherini, Rappreżentant Għoli u Viċi President tal-Unjoni Ewropea, fejn mehmuża magħha ntbagħtu wkoll suġġerimenti speċifiċi minn sitt Parlamenti Nazzjonali (Franza, il-Ġermanja, l-Italja, l-Olanda, is-Slovenja u l-Ungerija) fuq il-politika Ewropea dwar Affarijiet Barranin u Difiża, liema proposti kienu se jiġu diskussi fil-laqgħa li jmiss tal-IPC f'The Hague fis-7 u t-8 ta' April 2016.

L-invit tat-30 ta' Settembru biex il-parlamenti nazzjonali jagħmlu s-suġġerimenti tagħhom kont ippreżentajtu f'dan il-Kumitat fil-laqgħa tal-14 ta' Ottubru.

Hawnhekk wieħed jara li, minn 28 stat membru, sitta kienu li għamlu suġġerimenti.

Fost l-isfidi li ssemmew fil-qasam tas-sigurtà li dejjem jevolvi u jinbidel hemm il-permanent structure cooperation and European global strategy, aktar koperazzjoni u pooling tar-riżorsi bejn il-forzi armati nazzjonali, is-sorveljanza ta' fruntieri fuq l-art u fuq il-baħar, rapid intervention force, it-terroriżmu, crisis intervention, immigrazzjoni u l-irwol tal-parlamenti nazzjonali f'dan kollu.

Beħsiebni nattendi l-laqgħa li jmiss tal-IPC u, jekk ikun hemm xi żviluppi f'dan ir-rigward, nirrapporta dwarhom.

Hawn kummenti?

Ittra oħra li rċevejna hija kopja tad-diskors li l-President tal-Parlament Ewropew, Martin Schulz, għamel lill-Kunsill Ewropew fis-17 ta' Diċembru 2015, fejn elenka kwestjonijiet ewlenin fuq l-aġenda tal-Kunsill, u għamel kummenti ġenerali li l-Unjoni Eworpea għandha bżonn tindirizza ċerti kwestjonijiet permezz tal-politika fit-tul.

Huwa semma l-immigrazzjoni, counter-terrorism, l-Unjoni Ekonomika u Monetarja, il-klima u l-politika dwar l-enerġija, il-konflitt fl-Ukrajna u r-referendum fir-Renju Unit.

IL-POŻIZZJONI TAL-GVERN U L-KONKLUŻJONIJIET TAL-KUNSILL TAL-MINISTRI GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN LI NŻAMM FL-14 TA' DIĊEMBRU 2015 DWAR IR-REVIŻJONI TAL-POLITIKA EWROPEA DWAR IL-VIĊINAT (EUROPEAN NEIGHBOURHOOD POLICY)

THE CHAIRMAN: Fir-rigward tal-pożizzjoni tal-Gvern u l-konklużjoni tal-Kunsill tal-Ministri għall-Affarijiet Barranin, li ltaqa' fl-14 ta' Diċembru 2015, dwar ir-reviżjoni tal-Politika Ewropea dwar il-Viċinat (European Neighbourhood Policy), nistieden lis-Sinj.

Rodianne Spiteri, Research Analyst, sabiex, jekk jogħġobha, tirapporta dwar il-każ.

RODIANNE SPITERI (Research Analyst): Sur President, il-Working Group 1, fil-laqgħa tiegħu ta' Lulju 2015, kien irrefera għal EM 3514 – dwar il-konsultazzjoni konġunta intitolata Towards a New EMP (European Management Programme) – lill-FEAC sabiex isir aktar skrutinju minħabba li kien hemm xi nuqqasijiet fit-tweġibiet tal-Gvern; iżda, sadanittant, seħħew bosta żviluppi fuq il-livell tal-Unjoni Ewropea.

Il-Kummissjoni Ewropea, fit-18 ta' Novembru 2015, ħarġet komunikazzjoni konġunta dwar ir-reviżjoni tal-EMP, li hija analiżi dettaljata ta' tweġibiet li nġabru matul il-konsultazzjoni.

Wara dan, il-Kunsill ħareġ il-konklużjonijiet tiegħu dwar din il-komunikazzjoni.

Il-messaġġ prinċipali huwa wieħed pożittiv, fejn il-Kunsill jilqa' l-komunikazzjoni, filwaqt li jsemmi bosta aspetti u punti pożittivi.

Issa qed nistennew il-pożizzjoni tal-Gvern dwar il-komunikazzjoni, u b'hekk inkunu nistgħu nkomplu l-iskrutinju b'dan il-mod.

Għalhekk, l-EM 3514 dwar il-konsultazzjoni konġunta tista' tiġi cleared.

Jien ippreparajt dokument qasir fejn nagħti aktar dettall dwar dan, u kkuntattjajt ukoll lill-Ministeru għall-Affarijiet Barranin biex jgħaddulna l-pożizzjoni tagħhom.

L-Onor.

TONIO FENECH: Sinj.

Spiteri, inti ppreparajt dan ir-rapport dwar il-briefing.

Fir-rapport għamilt numru ta' punti li ħarġu mill-iskrutinju fejn qisna qed nagħmlu numru ta' rakkomandazzjonijiet lill-Gvern dwar affarijiet li tħallew barra.

Min-naħa tal-Gvern, irċevejna xi feedback dwar jekk dawn l-issues humiex se jiġu inklużi fil-pożizzjoni tagħna?

RODIANNE SPITERI: Le, ma rċevejniex.

TONIO FENECH: Sur President, is-Sinj.

Spiteri għamlet dan ir-rapport li, fil-fehma tiegħi, huwa wieħed tajjeb ħafna, fejn ħarġet numru ta' punti fejn il-Kumitat qed jikkonsidra ċerti issues – nassumi li qed nagħmluhom tagħna, jekk qed naqblu ma' dan ir-rapport li ġie ppreparat – li forsi nixtiequ naraw il-Gvern jikkonsidra aktar fil-pożizzjoni tiegħu.

Ma jagħmilx sens li l-Kumitat jaqbad dawn il-punti, jifformalizzahom u jgħaddihom lin-naħa tal-Gvern, biex il-Gvern jagħtina r-reazzjoni tiegħu jekk huwiex se jikkonsidrahom fil-pożizzjoni tiegħu u, jekk le, jinforma lill-Kumitat għaliex mhux qed jiġu kkonsidrati?

Inkella naħseb li x-xogħol li qed isir ta' skrutinju hawnhekk, u r-rakkomandazzjonijiet ikunu sempliċiment saru biex tkellimna bejnietna.

Naħseb li bħala Kumitat għandna jkollna għall-inqas feedback dwar jekk dawn il-punti humiex se jiġu inklużi jew le.

THE CHAIRMAN: Naqbel miegħek.

SKRIVAN TAL-KUMITAT: Dawk kienu fid-dokument oriġinali.

TONIO FENECH: Fid-dokument il-ġdid ġew jew ma ġewx ikkonsidrati?

Jew forsi għad m'għandniex pożizzjoni ċara dwar dan?

RODIANNE SPITERI: Il-Kummissjoni taqbad it-tweġibiet kollha li rċeviet fil-konsultazzjoni tagħha …

TONIO FENECH: Biss, anke l-mod kif ġie worded id-dokument, pereżempju, naqraw li:

RODIANNE SPITERI: Hemmhekk qed niffoka fuq il-pożizzjoni tal-Gvern fl-ewwel dokument.

Dawk ma jiġux indirizzati mill-Kummissjoni.

TONIO FENECH: Ovvjament, għax hi ma qaltilniex waħda waħda x'ħadet!

TONIO FENECH: Ovvjament, ma jkollniex dak it-track record.

RODIANNE SPITERI: Hemmhekk hemm l-iskrutinju tal-ewwel proposta u l-pożizzjoni tal-Gvern fuq l-ewwel proposta.

TONIO FENECH: Biex nifhem sew il-proċedura ta' kif qed naħdmu, wara li ħriġna dawn il-punti, il-Gvern ta l-feedback jew mar direttament għand il-Kummissjoni?

RODIANNE SPITERI: Lill-Gvern konna għednielu li mhux qed naqblu.

TONIO FENECH: Jiġifieri, qed ngħidu li these were forwarded.

RODIANNE SPITERI: Iva, u anke konna stedinna li jiġi xi ħadd min-naħa tal-Gvern biex jitkellem hawnhekk; imma, sfortunatament, dik ma saritx.

Imbagħad, peress li kien hemm dawn l-iżviluppi, għedna li forsi jagħmel sens li nistennew il-pożizzjoni tal-Gvern fuq il-komunikazzjoni, imbagħad nagħmlu skrutinju ta' dik il-pożizzjoni.

Jekk dan it-tħassib jiġi indirizzat fil-pożizzjoni l-ġdida, imbagħad ikun kollox sew; però, jekk nibqgħu naraw l-istess problemi, ikollna …

THE CHAIRMAN: Jiġifieri, dan huwa dwar l-iskrutinju tal-ewwel pożizzjoni.

It-tieni pożizzjoni, kif qed jgħid l-Onor.

Fenech, għad irridu narawha biex inkunu nistgħu ngħidu jekk dawn il-punti japplikawx jew le.

TONIO FENECH: Nixtieq nara jekk dawn ġewx ikkonsidrati jew le.

Naħseb tajjeb li jkollna dik il-follow-up; però rridu noqogħdu attenti li x-xogħol li jkun qed jagħmel il-Parlament tramite x-xogħol tajjeb li qed tagħmlu intom bħala research analysts ma jintilifx in the process, għax jidher li aħna qisna ma kkomunikajniex dawn il-punti mal-Gvern.

Nifhmu li l-Kumitat kien għadu ma ltaqax li hija ħasra, imma qisu li x-xogħol li qed nagħmlu qed jintilef.

THE CHAIRMAN: Però, aħna ressaqna l-pożizzjoni tagħna u l-iskrutinju lill-Gvern, mhux hekk?

TONIO FENECH: Jiġifieri ressaqnihom.

L-importanti li ressaqna s-sottomissjonijiet tagħna.

THE CHAIRMAN: Naqbel mal-Onor.

Fenech, li tajjeb li jkollna follow-up biex naraw l-eżitu tagħha.

Dan il-protokoll jissupplementa l-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tal-Bniedem fil-Kunsill Ewropew billi jpoġġi prinċipji ta' ugwaljanza bħala dritt fih innifsu.

Dan il-protokoll kien infetaħ għall-firem mill-istati membri tal-Kunsill tal-Ewropa f'Novembru tal-2000.

Fuq proposta tal-Ministru għad-Djalogu Soċjali, Affarijiet tal-Konsumatur u Libertajiet Ċivili, il-Kabinett approva l-iffirmar u r-ratifika ta' dan il-protokoll.

Skont il-provvedimenti ta' artiklu 5 tal-Att dwar ir-Ratifika ta' Trattati, dan il-protokoll m'għandux bżonn ratifika parlamentari: imma, il-Ministeru għall-Affarijiet Barranin ħass li kellu jġibu għall-informazzjoni ta' dan il-Kumitat.

Nistgħu nipproċedu għall-item li jmiss.

ŻEWĠ PROPOSTI SOTTOMESSI TAĦT IL-PROĊEDURA TAL-'GREEN CARD'

THE CHAIRMAN: Għandna żewġ proposti sottomessi taħt il-proċedura tal-green card.

L-ewwel waħda hija taċ-Chairperson tal-Kumitat għall-Affarijiet Ewropej tal-Kamra tad-Deputati ta' Franza, dwar corporate social responsibility.

It-tieni waħda hija miċ-Chairperson tal-Kumitat tal-Affarijiet Ewropej tal-Parlament tal-Latvja dwar Revision of Audiovisual Media Services Directive 2010/13.

Nistieden lis-Sur Ian Paul Bajada, Research Analyst, sabiex jagħtina aktar informazzjoni dwar dawn iż-żewġ proposti.

IS-SUR IAN PAUL BAJADA (Research Analyst): Sur President, bħala introduzzjoni ġenerali, irrid infakkar li dan il-Kumitat diġà kellu proposta ta' green card li hija inizjattiva ġdida u informali fejn il-parlamenti qed iħossu li għandhom jagħtu aktar l-irwol tagħhom bħala proposta għal-leġiżlazzjonijiet, jew inkella għat-tibdil f'leġiżlazzjoni li tkun saret tal-Unjoni Ewropea, aktar milli jużaw il-yellow card jew l-orange card, li hija aktar sistema li twaqqaf liġi tal-Unjoni Ewropea.

Din hija sistema li għadha informali, mhijiex fit-trattati, u dan il-Parlament s'issa approva l-inizjattiva tal-House of Lords fuq is-circular economy.

Niġi issa għall-proposti li għandna quddiemna.

Għandna proposta mressqa mill-Assemblea Nazzjonali Franċiża dwar corporate social responsibility.

F'din il-proposta qed tingħata referenza għal dak li seħħ f'April tal-2013 f'Dhaka, il-belt kapitali tal-Bangladesh, fejn kienu mietu 'l fuq minn 1,000 ruħ, li kienu ħaddiema ta' subcontractors jew subsidiaries ta' ditti kbar multinazzjonali tal-ħwejjeġ.

L-għan prinċipali ta' din il-proposta, permezz tal-green card, huwa li jidħlu ċerti obbligi, taħt il-qafas tal-corporate social responsibility, li jkunu japplikaw għal kull intrapriża li għandha l-headquarters fl-Ewropa u li hija ta' ċertu daqs.

Jiġifieri, f'dan il-każ qed jeskludu intrapriżi żgħar bħalma huma l-SMEs u li għandhom sussidjarji f'pajjiżi 'l barra mill-Unjoni Ewropea.

Irid ikun hemm obbligi ċari fejn għandu x'jaqsam ma' due diligence tal-kumpaniji, ir-relazzjonijiet tagħhom fil-qasam tal-kummerċ, il-kumpaniji sussidjarji u s-suppliers tagħhom sabiex jiġi assigurat li ma jkunx hemm riskji soċjali, ambjentali u anke umani.

F'każ li ma jkunx hemm compliance ma' dawn l-obbligi, għandu jkun hemm sanzjonijiet.

Dan huwa fil-qosor dak li qed tgħid il-proposta tal-Parlament Franċiż.

Fl-ewwel parti tad-dokument kif ippreżentat, fit-tieni paragrafu nsibu referenza għal dak li s'issa sar fil-qasam tal-corporate social responsibility mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea.

Min-naħa tal-Kummissjoni Ewropea, jekk wieħed jara xi twettaq s'issa, issib li huwa ftit li xejn fil-qasam tal-corporate social responsibility, u li dak li sar s'issa huma aktar rakkomandazzjonijiet min-naħa tal-Kummissjoni Ewropea sabiex jiġu segwiti guidelines maħruġa min-Nazzjonijiet Uniti.

F'forum li kien sar fi Frar tal-2015 għall-intrapriżi, kien hemm talba sabiex il-Kummissjoni Ewropea jkollha aktar rwol importanti fil-qasam tal-corporate social responsibility; però, l-irwol huwa limitat sabiex il-Kummissjoni Ewropea tipprovdi pjattaforma li fuqha jkun hemm djalogu, prattiċi tajbin u kollaborazzjoni.

Fi kliem ieħor, s'issa, l-Unjoni Ewropea baqgħet daqsxejn 'il barra minn dawk li huma obbligi jew sanzjonijiet kif qed jiġu proposti mill-Parlament Franċiż.

Dan ifisser li l-Unjoni Ewropea għadha daqsxejn 'il bogħod milli tistabbilixxi obbligi kif qed jiġi propost f'din il-green paper.

Min-naħa l-oħra, il-Parlament Ewropew, fir-riżoluzzjoni li ħareġ f'għeluq is-sentejn mill-istess traġedja, talab li fit-trade agreements li jsiru fil-futur ma' pajjiżi terzi, is-saħħa u s-sigurtà fuq il-postijiet tax-xogħol għandhom jingħataw aktar importanza.

Fl-opinjoni tiegħi, qed nara li din il-proposta tmur oltre minn dak li s'issa seħħ fil-prattika min-naħa tal-Unjoni Ewropea, peress li s'issa tkellimna biss fuq rakkomandazzjonijiet sabiex jintużaw ċerti prattiċi internazzjonali, aktar milli li l-Unjoni Ewropea tobbliga kumpaniji li għandhom il-headquarters fl-Unjoni Ewropea biex jagħmlu due diligence li tkun infurzata fuq is-sussidjarji tagħhom li joperaw f'pajjiżi terzi, speċjalment f'pajjiżi li m'għandhomx standards tajbin fir-rigward tas-saħħa u s-sigurtà.

Naħseb li l-għan tal-Parlament Franċiż huwa għan nobbli u tajjeb.

Fil-fatt, nixtieq nitlob lill-Kumitat sabiex ningħata aktar żmien ħalli, l-ewwel nett, nara x'qed jaħseb il-Gvern fuq dan id-dokument għax, s'issa, għadni ma ħadtx risposta dwar dan, u t-tieni nett, ikollna ċans naraw x'jaħsbu parlamenti oħrajn għax, s'issa, mill-informazzjoni li għandi, jidher li ħadd għadu ma ta risposta dwar dan.

Għalhekk forsi nkunu nistgħu nerġgħu ntellgħu dan l-item fuq l-aġenda fil-laqgħa li jmiss biex ikollna aktar opinjoni raġunata, u nkunu nistgħu nieħdu deċiżjoni aħjar.

L-Onor.

TONIO FENECH: Jien m'għandix oġġezzjoni li ma neħdux deċiżjoni fuq il-pożizzjoni tagħna llum.

Il-konċett tal-corporate social responsibility ma kienx imwelled mill-Kummissjoni, imma huwa konċett li żviluppa s-settur privat bħala mod kif hu jagħti l-kontribut tiegħu.

Jien għandi d-dubji tiegħi fir-rigward tal-proposta li qed jagħmel il-Parlament Franċiż għax, jekk se mmorru għar-regolamentazzjoni tagħha, qed ngħidu li minn xi ħaġa li kienet volontarja, issa se nagħmluha obbligu fuq kulħadd.

Issa, ir-realtà hija li l-kumpaniji diġà jħallsu għall-corporate social responsibility billi jħallsu t-taxxi tagħhom.

Kull entità jkollha l-proġett tagħha li jkun aktar viċin dak li hija tħoss li hija l-missjoni tagħha.

Li issa nibdew indaħħlu obbligu fuq kulħadd, u nkejlu jekk dak tax daqs l-ieħor, iqajjem ċertu tħassib.

Però, naqbel li qabel ma l-Parlament tagħna jippronunzja ruħu, l-ewwel irridu naraw x'qed jingħad f'parlamenti oħrajn, u anke naraw x'inhi l-pożizzjoni tal-Gvern f'dan is-sens.

Biss, irridu noqogħdu attenti li, meta jibdew jidħlu dan it-tip ta' standards, irridu niftakru li qed inżidu spejjeż ogħla fuq l-entitajiet.

Issa, jkun hemm kumpaniji li jifilħu għal dawn l-ispejjeż – pereżempju, bank ikun jiflaħ jagħmel ċerti proġetti għax jagħmel profitt ta' €50 miljun – imma, għal kumpaniji oħrajn l-istorja tista' tkun differenti.

Huwa minnu li qed jgħidu li hemm eżenzjonijiet għall-SMEs skont it-threshold, iżda mbagħad, ta' Franċiżi li huma, daħħlu l-konċett ta' holding companies.

Għalhekk wieħed jibda jistaqsi għaliex daħħlu speċifikament il-kelma "holding companies"; jiġifieri, bla ma trid tibda taħseb li qegħdin jipprovaw jolqtu xi ħaġa oħra.

Kif iħobbu jagħmlu l-Franċiżi, minflok sempliċiment qalu li hija corporate social responsibility, qed jgħidu li hija mod ieħor to try and get at structures li għalihom suppost qegħdin Franza u f'postijiet oħrajn, għax għandhom il-holding company xi mkien ieħor.

Naħseb li rridu noqogħdu ftit aktar attenti dwar dan.

THE CHAIRMAN: Naqbel perfettament.

Aħna se nsegwu s-suġġeriment tiegħek.

IS-SUR IAN PAUL BAJADA: Il-proposta l-oħra hija proposta għar-reviżjoni tal-Audiovisual Media Services Directive.

Bħala żmien ta' meta din il-proposta trid titressaq huwa żmien tajjeb, anke peress li din id-direttiva se tiġi riveduta din is-sena peress li hija mniżżla fil-Commission Work Programme tal-2016.

L-ewwel punt tal-proposta jitkellem fuq il-bidla tal-geographic scope.

Hawnhekk jista' jkun hawn issue f'dak li għandu x'jaqsam mal-ġurisdizzjoni, għax l-istess proposta qed tissuġġerixxi li l-Kummissjoni taddotta dik li qed insejħulha effects approach aktar milli establishment approach.

Fil-qosor, id-differenza bejniethom qiegħda hawnhekk: artiklu 2 tad-Direttiva eżistenti jgħid li ġurisdizzjoni tiddependi skont fejn is-service provider għandu l-Head Office, fejn jittieħdu d-deċiżjonijiet u fejn parti sostanzjali tal-ħaddiema joperaw.

F'każ li dawn il-kriterji ma japplikawx, il-ġurisdizzjoni tiġi applikata skont fejn tkun is-satelllite uplink jew fejn is-satellite capacity tkun qed tiġi wżata.

Il-limitazzjoni ġuridika ta' fejn tapplika din id-direttiva huwa s'intendi fil-parametri ġeografiċi tal-Unjoni Ewropea biss.

L-għan ta' din il-proposta huwa li jkun hemm libertà ta' ċirkolazzjoni ta' programmi awdjoviżivi fl-Unjoni Ewropea; però, f'każijiet fejn ikun hemm service provider li b'mod serju u gravi jikser il-provvedimenti dwar il-protezzjoni tal-minuri, jew jinċita mibegħda bbażata fuq razza, sess, reliġjon, u nazzjonalità, ir-receiving member, jiġifieri dak li jkun qed jirċievi l-istazzjon, jista' japplika d-deroga mill-freedom of reception and transmission.

Fi kliem ieħor, id-direttiva li qed tapplika bħalissa għandha artiklu li jispjega x'inhi l-ġurisdizzjoni fejn tidħol l-Unjoni Ewropea u fejn irid ikun hemm reception jew re-transmission tal-audiovisual, jiġifieri televiżjoni, online TV u oħrajn.

Hawnhekk l-issue hija li fil-proposta qed jgħidu li l-ġurisdizzjoni għandha tinbidel minn dak li huwa l-establishment approach, jiġifieri kif inhi mniżżla f'artiklu 2 tad-direttiva eżistenti, għall-effects approach, jiġifieri li ma nibqgħux ngħidu li l-ġurisdizzjoni għandha tiġi bbażata fejn hemm l-editorjal jew fejn qiegħed l-istazzjon, imma fejn in-nies qed jintlaqtu.

Illum nafu li fil-qasam tal-media, it-televiżjoni u mezzi oħrajn li ġejjin minn barra l-Unjoni Ewropea, iċ-ċittadini tal-Unjoni Ewropea għandhom aċċess dirett għalihom.

F'din il-green card qed jiġi propost li l-Unjoni Ewropea ma tibqax tħares lejn il-ġurisdizzjoni ta' aspetti fiżiċi ta' fejn ikun hemm il-Head Office jew is-server, imma mill-udjenza li qed tiġi affettwata.

Waqt li minħabba avvanz fit-teknoloġija, bħall-firxa wiesgħa tal-Internet, smartphones u oħrajn, huwa minnu li l-kwestjoni tal-ġurisdizzjoni saret kwestjoni komplessa, wieħed għandu joqgħod attent kif u meta jista' japplika din id-deroga, peress li d-dritt tal-libertà tal-espressjoni jista' jiġi mxekkel.

Hawnhekk jista' jkun hawn issue li għal kull ħaġa, pajjiż jibda jgħid li se jwaqqaf dik it-trasmissjoni għax hemm ksur tal-liġi.

F'dan il-każ, qed nirreferu aktar għal dak li ngħidulu hatred speech minħabba razza, reliġjon u oħrajn, kif imsemmi fit-terminoloġija li hemm f'artiklu 2.

Hemmhekk qed nara li jista' jkun hemm problema f'dak ir-rigward.

Rigward it-tieni punt, qed jingħad li l-proċedura li trid tiġi applikata f'każijiet fejn ikun hemm inċitament għal mibegħda bbażata fuq razza, sess, reliġjon jew nazzjonalità hija kkomplikata u eċċessiva, u mhux effettiva f'każijiet fejn hemm ksur serju meta jkun hemm bżonn ta' risposta immedjata.

F'dan il-każ, huwa importanti li tiġi faċilitata l-applikazzjoni ta' proċeduri, però dejjem huwa importanti li r-rekwiżiti tal-liġi jiġu rispettati.

F'dan il-każ, qed ngħidu li, jekk pajjiż iħossu urtat għax hemm xi programm tat-televiżjoni jew on demand TV li qed jikser xi waħda minn dawn ir-regolamenti, ikun jista' japplika din id-deroga.

Ovvjament, biex tapplika din id-deroga hemm ċerti proċeduri li l-Kummissjoni daħħlet f'din id-direttiva.

Il-Parlament tal-Latvja qed jgħid li dawn il-proċeduri huma twal wisq; jiġifieri, xi kultant, tant kemm idumu biex jiddeċiedu dwarhom, li ma jibqax effettiv li twaqqaf dak il-programm.

Jien qed ngħid li huwa tajjeb li jiġu faċilitati, però wieħed irid joqgħod attent li jekk hemm ċerti proċeduri, wieħed irid jimxi magħhom.

Rigward it-tielet punt tal-green card, qed jiġi propost li fejn jidħlu l-linear services, jiġifieri bħat-televiżjoni tradizzjonali, jidħlu wkoll restrizzjonijiet fuq it-trasmissjoni anke fejn jidħol riskju gravi ta' aspetti oħrajn ta' public policy u public security, inkluż is-sigurtà nazzjonali.

Din ir-restrizzjoni tkun tapplika fuq servizz on demand.

F'dawn it-tliet punti, speċjalment fuq l-ewwel punt, naħseb li rridu noqogħdu daqsxejn aktar kawti.

Mill-feedback ta' parlamenti oħrajn li ħadt s'issa, jidher li kien hemm żewġ parlamenti, inkluż il-Parlament tal-Latvja, li qalu li mhumiex se jissapportjaw din il-proposta.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-proposta tal-Latvja hija perikoluża u taqleb il-konċetti Ewropej rashom 'l isfel.

Il-konċett ta' place of establishment huwa marbut mad-dritt fundamentali ta' freedom of movement.

Jekk ninsew għal mument l-audiovisual media services u nieħdu, pereżempju, servizz finanzjarju li jkun stabbilit Malta u jiġi passported għal pajjiżi oħrajn Ewropej.

Jekk il-pajjiżi l-oħrajn Ewropej jibdew jgħidu li se jerġgħu jiċċekkjaw jekk dak huwiex tajjeb jew le, imbagħad jiġri li s-sistema Ewropea tagħmel minimum standards li l-country of establishment trid tassigura.

Fl-audiovisual hekk għamlu, sabu l-minimum standards, fejn ma tistax tagħmel racial incitement, hate speech, attakki kontra l-integrità u l-iżvilupp pożittiv tal-minuri u esplojtazzjoni fost l-oħrajn.

Jekk, għall-argument, nibdew inxandru minn Malta fl-Italja, it-Taljani ma jistgħux jgħidulna li se jiġġammjawna, u l-istess japplika meta aħna nirċievu, pereżempju, ir-RAI.

Hawn qed jaqilbu dan il-prinċipju rasu 'l isfel.

Imbagħad, hemm provvedimenti fejn tgħid 'Le, dawn mhux qed josservaw il-minimum standards, u xi drabi tidher li l-proċedura hija ftit twila, imma din hija intenzjonata biex, l-ewwel nett, il-pajjiż li qed jagħmel l-ilment jipprova jasal fi ftehim mal-pajjiż li kontra tiegħu qed isir l-ilment u, jekk ma jaslux, imbagħad tkun il-Kummissjoni li tinvestiga u mhux il-pajjiż li jieħu l-liġi f'idejh sakemm ma jkunx xi każ estrem ħafna.

Kieku jien noqgħod seba' mili 'l bogħod minn din il-proposta, waqt li naraw xi żviluppi oħra li se jkun hemm.

Fil-footnotes hemm referenzi għall-Audiovisual Media Services Directive li kienet segwiet it-Television without Frontiers.

The need to revise it is constant minħabba t-teknoloġija, imma li minn establishment-based tmur effects-based , naħseb li tkun qed tbiddel il-konċett kollu ta' what the European Union is all about.

THE CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

Naqbel ma' dak li qed jgħid l-Onor.

Francis Zammit Dimech, u naħseb li għandna naraw xi żviluppi se jkun hemm.

Ovvjament, il-Gvern se jagħti l-pożizzjoni tiegħu; però, eventwalment, naħseb li dik tkun il-pożizzjoni tagħna li ma nkunux ta' support għal din it-tip ta' proposta li tirrestrinġi d-dritt per se tal-espressjoni.

AFFARIJIET OĦRA

THE CHAIRMAN: L-item li jmiss huwa l-proposta leġiżlattiva mill-Parlament Ewropew dwar emendi għall-Att dwar l-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew.

Fil-11 ta' Diċembru 2015, irċevejna din il-proposta mill-Parlament Ewropew, li ħarġet minn riżoluzzjoni li għaddiet mill-istess Parlament fil-11 ta' Novembru 2015, u li dwarha għadu qed jiġi mħejji rapport għall-Working Group 1.

Diġà hemm indikazzjoni li fit-13 ta' Jannar 2016, il-House of Commons għamlet draft reasoned opinion dwarha għax jidhirlu li, f'ċerti aspetti, qed tikser il-prinċipju tas-sussidjarjetà.

Kopja tagħha din l-opinjoni qed titqassmilkom.

Uħud mill-aspetti ta' din il-proposta jikkonċernaw li l-lista ta' kandidati tassigura l-ugwaljanza bejn is-sessi, tinkoraġġixxi l-introduzzjoni tal-electronic voting, u li kull ċittadin tal-Unjoni Ewropea, anke dawk li jgħixu jew joqogħdu f'pajjiżi terzi, għandu jkollu d-dritt li jivvota fl-elezzjoni tal-Parlament Ewropew dwar data tal-elezzjoni fissa għal kulħadd.

Il-Parlament Olandiż beħsiebu jitlob l-appoġġ tagħna b'ittra li beħsiebu jibgħat lill-Parlament Ewropew fejn qed jitlob r-raġunijiet għaliex din ma ġietx iċċirkolata mal-parlamenti nazzjonali kif stipulat, u allura l-parlamenti ma setgħux jagħmlu skrutinju tagħha anke mil-lat ta' sussidjarjetà, ħaġa li diversi parlamenti diġà qegħdin jagħmlu.

Nitlob lill-Kumitat jekk jaqbilx li, jekk niġu mitluba, nagħtu appoġġ lill-Parlament Olandiż skont id-draft li jibagħtulna.

Hawn xi rimarki?

IS-SUR ANDRÉ VELLA (Research Analyst): Din kienet proposta pjuttost kontroversjali li ħarġet mill-Parlament Ewropew.

It-Treaty on the Functioning of the European Union tathom għodda li jistgħu jagħmlu bypass tas-sussidjarjetà, u b'hekk jagħmlu emenda għal-liġi elettorali għall-Parlament Ewropew, fejn fiha qegħdin jagħmlu ċerti proposti.

Uħud minnhom ma tantx huma daqshekk relevanti bħal, pereżempju, hemm proposta fuq il-logos, li kull tip ta' marketing fil-kampanja elettorali jrid bilfors ikollu l-logo tal-partit.

Però, imbagħad għandek affarijiet oħrajn li huma aktar relevanti bħal, pereżempju, li jkun hemm threshold obbligatorju, li l-kampanja elettorali ddum 12-il ġimgħa u affarijiet oħrajn relatati mal-gender equality, skont kif iridu jiġu interpretati.

Il-Parlament Ingliż donnu se jagħmel reasoned opinion, jiġifieri huwa kontra din il-proposta.

Il-Parlament Olandiż fassal din l-ittra fejn mhux qegħdin jgħidu li l-proposta tikser il-prinċipju tas-sussidjarjetà, però qegħdin jitolbu spjegazzjoni dwar kif il-parlamenti nazzjonali ġew informati biha.

THE CHAIRMAN: Naħseb li fir-rigward ta' dawn il-proposti bħal, pereżempju, li kulħadd jivvota bl-electronic voting, wieħed jista' jkollu l-opinjoni personali tiegħu; però, dawn huma ambitu tal-istat per se li jiddeċiedi u mhux ikun hemm xi ħaġa li tkun komuni għal kulħadd.

IS-SUR ANDRÉ VELLA: Sur President, prima facie jidhirli li l-proposta tagħhom hija legali, però nixtieq infakkar li xorta trid tgħaddi mill-Kunsill.

THE CHAIRMAN: Hija ironika li l-Parlament Ewropew ma jibgħatx lill-parlamenti nazzjonali għall-iskrutinju.

TONIO FENECH: Hawn qed ngħidu li it requires unanimity.

Aħna għandna sistema f'dan il-pajjiż meta nitkellmu fuq emendi għal-liġi elettorali u sistema ta' kif nivvotaw tramite d-diskussjoni bejn il-partiti involuti, materja li, sa fejn naf jien, hija fir-responsabilità tal-Kummissjoni Elettorali.

Naħseb li l-fatt li lanqas biss ingħatajna ċ-ċans li ssir dik id-diskussjoni, dan huwa nuqqas.

THE CHAIRMAN: Naħseb li l-proċedura tal-elezzjoni tal-Parlament Ewropew hija ggwidata mill-Kostituzzjoni ta' Malta.

TONIO FENECH: Sa fejn naf jien, din issir skont ir-regoli tal-Kostituzzjoni ta' Malta.

Hekk hu jew le, Onor. Zammit Dimech, għax hawnhekk inti tifhem aktar minni?

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ħafna minnha hija żgur marbuta mal-Liġi Elettorali, però ma naħsibx li hija marbuta mal-Kostituzzjoni.

F'dan il-każ, ikolli nirriċerka ftit aktar.

TONIO FENECH: Jien qed nifhem li qed niġu mitluba li nappoġġjaw lill-Olanda fit-talba tagħhom biex il-parlamenti jiġu kkonsultati.

THE CHAIRMAN: Fil-fatt, l-Olandiżi qegħdin jgħidu li qegħdin jagħmlu skrutinju tagħha sakemm qed jibagħtu din l-ittra.

IS-SUR ANDRÉ VELLA: L-istess nistgħu nagħmlu aħna wkoll.

THE CHAIRMAN: Naħseb li din irridu ntellgħuha fil-Working Group 1.

Fil-fatt, se titla' issa kif nispiċċaw minn dan il-kumitat.

Nirringrazzjakom.

Il-Kumitat huwa aġġornat għal data u b'aġenda li jiġu kkomunikati aktar 'il quddiem.

Nistieden lill-Membri li huma membri fil-Working Group 1 biex, jekk jogħġobhom, jibqgħu f'posthom ħalli ngħaddu għall-konsiderazzjoni ta' proposti leġiżlattivi mil-lat ta' sussidjarjetà u skrutinju, skont kif indikati fuq l-aġenda.

Fis-7.15 p.m., il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu kkomunikati aktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

LAQGĦA NRU.

It-Tnejn, 18 ta' Jannar 2016.

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej iltaqa' filKamra tal-Kumitati fil-Parlament, il-Belt Valletta, fis-6:45 p.m.

L-Onor.

PREŻENTI: L-Onor.

Toni Bezzina, l-Onor.

ASSENTI: Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin, l-Onor.

Presenti wkoll kien hemm is-Sur Ian Paul Bajada, is-Sinj.

L-Iskrivan tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-laqgħat Nri 36, 37 u 38 li saru fl-14 ta' Ottubru, id-9 ta' Novembru u s-7 ta' Diċembru 2015, kienu konfermati.

Il-President tal-Kumitat informa lill-Membri b'din il-korrispondenza, li kopja tagħha diġà kienet ġiet mgħoddija lill-Membri:

Invit mill-President tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin tal-Parlament Bulgaru għall-Konferenza tal-Presidenti tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin tal-Istati Membri tal-Kunsill tal-Ewropa f'Sofia fit-8 u 9 ta' Frar, 2016.

Peress li din il-laqgħa kienet se taħbat mal-laqgħa tal-COSAC f'The Hague, il-Kumitat qabel li l-Onor.

Tonio Fenech jissostitwixxi lill-President tal-Kumitat għal din il-laqgħa.

Dok 131 Ittra datata s-17 ta' Diċembru 2015 mibgħuta miċ-Chairperson tal-Konferenza Inter-Parlamentari (IPC) dwar il-Politika Komuni dwar l-Affarijiet Barranin u Sigurtà (CFSP) u Politika Komuni dwar is-Sigurtà u d-Difiża (CSDP), lil Federica Mogherini, Rappreżentant Għoli u Viċi President tal-UE, fejn mehmuża magħha ntbagħtu wkoll suġġerimenti speċifiċi minn sitt Parlamenti Nazzjonali (Franza, Ġermanja, Italja, Olanda, Slovenja u Ungerija) fuq il-Politika Ewropea dwar Affarijiet Barranija u Difiża, liema proposti kienu se jiġu diskussi fil-laqgħa li jmiss tal-IPC f'The Hague fis-7 u t-8 April 2016.

Il-President informa li huwa kien beħsiebu jattendi għal din il-laqgħu u li jekk jiġu reġistrati żviluppi f'dan ir-regward jirrapporta dwarhom.

Dok 132 Kopja tad-diskors li l-President tal-Parlament Ewropew, Martin Schulz, għamel lill-Kunsill Ewropew fis-17 ta' Diċembru 2015, fejn elenka l-kwestjonijiet ewlenin fuq l-aġenda tal-Kunsill u ħeġġeġ li dawn jiġu indirizzati permezz ta' politika fit-tul.

IL-POŻIZZJONI TAL-GVERN U L-KONKLUŻJONIJIET TAL-KUNSILL TAL-MINISTRI GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN LI NŻAMM FL-14 TA' DIĊEMBRU 2015 DWAR IR-REVIŻJONI TAL-POLITIKA EWROPEA DWAR IL-VIĊINAT (EUROPEAN NEIGHBOURHOOD POLICY)

Il-Kumitat ikkonsidra r-rapport tar-research analyst u l-pożizzjoni tal-Gvern dwar id-dokument intitolat Joint Consultation Paper 'Towards a new ENP' (JOIN (2015)

6 final) u talab informazzjoni dwar jekk il-punti mqajma fir-rapport tar-research analyst itteħidx jew kienx se jittieħed kont tagħhom mill-Gvern u/jew mill-Kummissjoni fir-reviżjoni ta' din il-politika.

Il-Kumitat innota l-informazzjoni pprovduta mill-Ministeru għall-Affarijiet Barranain dwar ir-ratifika ta' Protocol No. 12 to the Council of Europe Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms u apprezza l-fatt li għalkemm skont il-provvedimenti ta' Artiklu 5 tal-Att dwar Ratifika ta' Trattati ma kienx hemm ħtieġa ta' ratifika parlamentari, il-Ministeru għall-Affarijiet Barranin xorta ġabu għall-attenzjoni tal-Kumitat.

ŻEWĠ PROPOSTI SOTTOMESSI TAĦT IL-PROĊEDURA TAL-'GREEN CARD'

Dok 134 Proposta dwar 'corporate social responsibility' mill-Kumitat għall-Affarijiet Ewropej tal-Kamra tad-Deputati ta' Franza dwar id-dħul ta' obbliġi fil-qafas tal-Corporate Social Responsibility fuq kumpaniji multinazzjonali li jkollhom il-headquarters tagħhom fl-Unjoni Ewropea sabiex jiġi assigurat li s-sussidjarji tagħhom li joperaw f'pajjiżi terzi jieħdu miżuri xierqa biex ma jseħħux diżastri ambjentali u/jew ta' dannu għall-ħajja.

Il-Kumitat esprima r-riservi tiegħu dwar li l-kunċett ta' corporate social responsibility jiġi regolat b'ċertu mod li minn wieħed volontarju jsir obligatorju għaliex f'ċerti każi jekk wieħed jgħolli ħafna l-istandards ikun qed iżid l-ispejjeż li mhux l-intrapriżi kollha jifilħu għalihom u allura jaf ikun hemm intenzjonijiet oħra wara proposta bħal din.

Għaldaqstant, il-Kumitat qabel li tinkiseb il-pożizzjoni tal-gvern u tinġabar aktar informazzjoni dwar kif jaħsbuha parlamenti nazzjonali oħra.

Dok 135 Proposta dwar Revision of Audiovisual Media Services Directive 2010/13 mill-Kumitat għall-Affarijiet Ewropej tal-Parlament tal-Latvija.

Il-Kumitat qabel li għalkemm is-settur audioviżiv jenħtieġ reviżjoni kontinwa fid-dawl tal-avvanzi fit-teknoloġija, biss wieħed ried joqgħod attent mill-proposta li qegħda ssir sabiex il-Kummissjoni taddotta l-effects approach aktar milli l-establishment approach liema bidla taf tikkuntrasta mal-prinċipji bażiċi tal-freedom of movement and establishment u għaldaqstant kien hemm bżonn ta' aktar informazzjoni u ta' ċerta kawtela.

AFFARIJIET OĦRA

Proposta leġislattiva mill-Parlament Ewropew dwar emendi għall-Att dwar l-elezjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew.

Il-Kumitat qabel li jitħejja rapport mil-lat ta'sussidjarjetà dwar din il-proposta peress li kienet tittratta ċerti aspetti sensittivi u forsi ta' kompetenza nazzjonali bħal, lista ta' kandidati li tassigura ugwaljanza bejn is-sessi, thresholds biex ikollok rappreżentanza, tinkoraġġixxi l-introduzzjoni tal-electornic voting u li ċ-ċittadini tal-Unjoni Ewropea, anke dawk li jgħixu jew joqogħdu f'pajjiżi terzi, għandu jkollhom id-dritt jivvotaw fl-elezzajonijet tal-Parlament Ewropew.

Barra minn hekk, jittieħed kont ukoll tal-pożizzjonijiet meħuda minn Stati Membri oħra.

Il-Kumitat qabel li l-President jagħti l-appoġġ tiegħu, ġaladarba jiġi mitlub formalment, għall-ittra li l-Parlament Olandiż kien beħsiebu jibgħat lill-Parlament Ewropew fejn talab raġunijiet għaliex din il-proposta ma ġietx trasmessa lill-Parlamenti Nazzjonali f'konformità mat-Trattat li allura tellfet ċerti parlamenti milli jagħmlu skrutinju tagħha kif suppost u fejn ġie mitlub jirrimedja s-sitwazzjoni.

Dok 136 Abbozz ta' ittra li l-Parlament Olandiż kien beħsiebu jibgħat lill-Parlament Ewropew dwar il-mod kif ġiet trasmessa lill-Parlamenti Nazzjonali dwar emendi għall-Att dwar l-Elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew.

Fis-7.15 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR IX-XOGĦOL TAL-KAMRA

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 33

L-iSpeaker, President tal-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar L-Erbgħa, it-3 ta' Frar 2016 fil-5.00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Parlament, il-Belt Valletta, b'din l-aġenda:

Xogħol tal-Kamra

Affarijiet oħra

31 ta' Jannar 2016 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees hbc