KUMITAT PEMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 29

It-Tlieta, 19 ta' Mejju 2015 fis-6.45 p.m.

L-Onor.

Luciano Busuttil, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar il-Tlieta, 19 ta' Mejju 2015 fis-6.45 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Parlament b'din l-aġenda:

Laqgħa ma' Delegazzjoni mill-Parlament tal-Georgia mmexxija mill-E.T. David Usupashvili, President tal-istess Parlament.

Affarijiet oħra.

12 ta' Mejju 2015 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees bar


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 29

It-Tlieta, 19 ta' Mejju 2015

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 29

It-Tlieta, 19 ta' Mejju, 2015

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.55 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħat Nri.

27 u 28, li saru fl-1 ta' April u fit-8 ta' Mejju 2015 rispettivament, kienu kkonfermati.

LAQGĦA MA' DELEGAZZJONI MILL-PARLAMENT TAL-GEORGIA, IMMEXXIJA MILL-E.T. DAVID USUPASHVILI, PRESIDENT TAL-ISTESS PARLAMENT

Edward Scicluna.

AFFARIJIET OĦRA

THE CHAIRPERSON: Nixtieq nipproponi lill-Onor.

Marlene Farrugia sabiex tippresjedi l-laqgħa tal-Kumitat skedata għall-1 ta' Ġunju 2015, fejn se jiġi diskuss ir-rapport annwali tal-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta, peress li jien se nkun imsiefer fuq xogħol tal-Kumitat.

Hawn qbil ma' din il-proposta?

(Onor. Membri: Iva) Il-permess ingħata.

Nixtieq ngħarrafkom li l-Ministeru għall-Affarijiet Barranin informana li l-Gvern kien se jirratifika t-tliet konvenzjonijiet tal-Kunsill tal-Ewropa hawn taħt indikati abbażi tal-Artiklu 5 tal-Att dwar ir-Ratifika ta' Trattati (Kap. 304), u li dan kien qed isir minkejja li m'hemmx obbligu legali li dawn jinġiebu quddiem il-Parlament.

Dawn id-dokumenti kienu digà ġew mgħoddija lilkom permezz ta' email.

Il-tliet konvenzjonijiet huma dawn:

Ma fadal xejn aktar x'niddiskutu, u għalhekk nistgħu naġġornaw din il-laqgħa.

Grazzi.

Fis-7.40 p.m., il-Kumitat aġġorna għall-1 ta' Ġunju 2015 fis-6.45 p.m., bid-diskussjoni fuq ir-rapport annwali tal-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta.


LAQGĦA NRU.

It-Tlieta, 19 ta' Mejju 2015.

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fis-6:55 p.m.

L-Onor.

PREŻENTI: L-Onor Frederick Azzopardi, l-Onor.

Toni Bezzina, l-Onor.

Preżenti wkoll kien hemm il-Ministru għall-Finanzi l-Onor.

Edward Scicluna.

SKUŻATI: L-Onor.

Francis Zammit Dimech kienu fuq xogħol parlamentari ieħor.

ASSENTI: Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin l-Onor.

L-Iskrivan tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-laqgħat Nri 27 u 28 li saru fl-1 ta' April u fit-8 ta' Mejju, 2015 kienu konfermati.

LAQGĦA MA' DELEGAZZJONI MILL-PARLAMENT TAL-GEORGIA IMMEXXIJA MILL-E.T. DAVID USUPASHVILI, PRESIDENT TAL-ISTESS PARLAMENT

L-E.T. DAVID David Usupashvili, Speaker tal-Parlament, kien akkumpanjat mis-Sur Zviad Kvatchantiradze Deputat Chairman tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Barranin, l-E.T. Karlo Sikharulize Ambaxxatur ta' Georgia residenti f'Ruma, is-Sur David Magradze Kap tas-Segretarjat tal-iSpeaker, s-Sinj.

Tamar Kolbaia Kap tad-Dipartiment għall-Affarijiet Barranin tal-Parlament u s-Sur Zaal Margvelashvili kunsilliera fl-ambaxxata.

Fid-diskussjoni tqajmu diversi punti, fosthom:-

il-problemi ta' sigurtà, fil-każ ta' Georgia, mill-fatt li madwar 20% tat-territorju ta' Georgia kien jinsab okkupat minn forzi barranin u anke l-instabbiltà fil-Lvant Nofsani minħabba l-Istat Islamiku u, fil-każ ta' Malta, bl-instabbiltà fl-Afrika ta' Fuq u bl-immigrazzjoni rregolari;

il-kisbiet li għamlet Malta matul iż-żmien fil-qasam ekonomiku minn waħda bbażata fuq il-bażi militari għal waħda diversifikata filwaqt li l-Georgia kienet għadha għaddejja mit-tranżizzjoni minn ekonomija ċentralizzata għal waħda miftuħa u diversifikata;

il-vantaġġi li Malta ħadet mis-sħubija tagħha fl-Unjoni Ewropea (U.E.) tul dawn l-aħħar ħdax-il sena filwaqt li l-Georgia kienet għadha kemm daħlet fi Ftehim ta' Assoċjazzjoni mal-U.E. li għandu jservi ta' stimulu f'diversi oqsma mhux l-anqas fl-ekonomija u l-governanza – hawnhekk intwera apprezzament lejn Malta li kienet l-ewwel Stat Membru li rratifika dan il-ftehim ta' assoċjazzjoni;

li Malta kienet lesta tgħin lil Georgia fil-mixja tagħha lejn tqarrib u possibbilment sħubija fl-U.E.;

il-parteċipazzjoni ta' Georgia fid-diversi operazzjonijiet tan-NATO, minkejja li kienet għadha mhix membru, u dan fl-isforzi tagħha sabiex tingħaqad magħha ħalli ssaħħaħ is-sigurtà tagħha; u

il-ħtieġa ta' aktar koperazzjoni bejn iż-żewġ pajjiżi f'diversi oqsma bħall-kultura, edukazzjoni, turiżmu u anke fil-livell parlamentari bit-twaqqif ta' Parliamentary Friendship Group.

AFFARIJIET OĦRA

Ratifika mill-Gvern ta' Ftehim u Konvenzjonijiet: Il-President tal-Kumitat għarraf lill-Membri li l-Ministeru għall-Affarijiet Barranin informa lill-Kumitat li l-Gvern kien se jirratifika t-tliet konvenzjonijiet tal-Kunsill tal-Ewropa hawn taħt indikati abbażi tal-Art.

5 tal-Att dwar ir-Ratifika ta' Trattati (Kap. 304) – dan kien qed isir minkejja li mhemmx obbligu legali li dawn jinġiebu quddiem il-Parlament – liema dokumenti kienu digà ġew mgħoddija lill-Membri permezz ta' email:-

Proposta sabiex l-Onor.

Marlene Farrugia tippresedi l-laqgħa tal-Kumitat tal-1 ta' Ġunju 2015:- Il-Kumitat qabel mal-proposta taċ-Chairman li l-Onor.

Marlene Farrugia tippresedi l-laqgħa tal-Kumitat skedata għall-1 ta' Ġunju, 2015, meta kien se jiġi diskuss ir-rapport annwali tal-Kunsill għall-Maltin li jgħixu barra minn Malta, peress li huwa kien se jkun imsiefer fuq xogħol tal-Kumitat.

Fis-7.40 p.m. il-Kumitat aġġorna għall-1 ta' Ġunju 2015 fis-6.45 p.m. bid-diskussjoni fuq ir-rapport annwali tal-Kunsill għall-Maltin li jgħixu barra minn Malta.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

A/PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AMBJENT U L-IPPJANAR TAL-IŻVILUPP

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru. 16

L-Erbgħa, 20 ta' Mejju, 2015

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru. 16

L-Erbgħa, 20 ta' Mejju, 2015

Il-Kumitat iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fis-6:36p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 15 li saret fit-18 ta' Mejju, 2015 ġew konfermati.

MADAM CHAIR (Onor. Marlene Farrugia): Nagħti merħba lil kull min hawn preżenti u nirringrazzjakom talli erġajtu ġejtu għal-laqgħa tal-lejla li se tkun il-kontinwazzjoni ta' dak li konna qegħdin niddiskutu nhar it-Tnejn.

DISKUSSJONI DWAR IL-PJAN STRATEĠIKU GĦALL-AMBJENT U L-IPPJANAR MAĦRUĠ MILL-AWTORITÀ MALTIJA GĦALL-AMBJENT U L-IPPJANAR U L-EMENDI PROPOSTI GĦALIH (KONT.)

MADAM CHAIR: Infakkar li l-għan ta' dawn il-laqgħat u tal-Kumitat huwa sabiex dan id-dokument li jirrifletti l-viżjoni tal-Gvern u li 'l quddiem irid iwelled il-policy li se tħares u se tiżviluppa l-ambjent tagħna b'mod sostenibbli, kemm jista' jkun inkunu ħadna l-feedback kollu dwaru f'dan l-istadju għax meta dan id-dokument se jgħaddi għad-diskussjoni fil-Plenarja, la s-soċjetà ċivili u lanqas l-uffiċjali tal-Malta Environment and Planning Authority (MEPA) ma jkunu jistgħu jipparteċipaw.

Allura f'dan l-istadju aħna xtaqna li kulħadd ikun jista' jagħti l-kontribut tiegħu.

Jekk fil-proċess kien hemm xi saffi fejn forsi saru konsultazzjonijiet imma għal xi raġuni ma ġewx mismugħa, huwa tajjeb li hawnhekk inkunu nafu x'inhuma r-raġunijiet għal dan.

L-għan aħħari tagħna huwa li nwasslu lill-Plenarja Strategic Plan for the Environment and Development (SPED) li jkun għas-sodisfazzjon tal-NGOs, għas-sodisfazzjon tas-soċjetà ċivili u għas-sodisfazzjon taż-żewġ partiti.

Il-ħolma tiegħi hi – u jekk naħdmu għaliha forsi naslu – li meta mmorru fil-Plenarja dan jgħaddi b'kunsens għax dan il-pjan se jfassal il-ħajja mhux tagħna biss, kif diġà għedtilkom fil-laqgħa ta' qabel, imma wkoll tal-ġenerazzjonijiet li ġejjin.

Fl-aħħar laqgħa kien hemm uħud mill-NGOs preżenti li xtaqu jgħaddulna xi emendi li aħna mbagħad inkunu nistgħu nadottawhom biex inżiduhom mal-emendi diġà eżistenti fir-riżoluzzjoni.

Kif tafu, dawk l-emendi ntbagħtu u għal dan nirringrazzja ħafna lil kulmin kien involut għall-ħidma tagħhom għaliex f'temp ta' 24 siegħa ssottomettew dak li tlabnihom u aħna ċċirkolajnihom sabiex dak li jkun ikun jista' jilħaq jaqrahom.

Issa nixtieq li min ressqilna dawn l-emendi, flimkien mal-uffiċjali tal-MEPA, jersqu madwar il-mejda ħalli jkollna diskussjoni biex fejn nistgħu ntejbu dan id-dokument, fl-aħħar mill-aħħar inkunu nistgħu ntejbuh.

MICHAEL FALZON (Segretarju Parlamentari għall-Ippjanar u Simplifikazzjoni Amministrattiva): Madam Chair, just for the record biex inkunu ċari u biex ma jkunx hawn misunderstandings naħseb li għandu jiġi rrekordjat li kien hemm żmien u kull opportunità għall-konsultazzjoni, kien hemm okkażjonijiet fejn ġew mistiedna biex jitkellmu mal-MEPA u kien hemm min ma marx u ż-żmien ta' konsultazzjoni ġie anke mtawwal.

Jien naħseb li dan għandu jkun recorded biex ħadd ma jieħu xi impressjoni li ma kienx hemm konsultazzjoni.

Jien m'għandi ebda problema jekk kien hemm min deherlu li f'xi stadju ma kellux jagħmilha u għamilha tard, però nixtieq niġbed l-attenzjoni li kien hemm l-istadju tal-konsultazzjoni, liema stadju ġie mtawwal – kienet waħda mill-ewwel deċiżjonijiet li ħadt jien personali – u kien hemm min dakinhar baqa' ma qal xejn.

Illum, għal raġunijiet tiegħu, għamel is-sottomissjonijiet, però naħseb li l-Kumitat irid jifhem li jien ma nistax nirċievi sottomissjoni fil-4:50p.m. illum u xi ħadd jippretendi li nkun nista' nagħmel miraklu u jkolli reazzjoni.

Naħseb li għandha tiġi preċiżata li kien hemm kull okkażjoni għal konsultazzjoni kif titlob il-proċedura u dak it-terminu tal-konsultazzjoni ġie anke mtawwal.

MADAM CHAIR: Naqbel perfettament mas-Segretarju Parlamentari li l-konsultazzjoni saret u saret kollha, però xorta waħda nħoss li jekk għandna opportunità li nkomplu norqmu u nirfinaw dan id-dokument f'dan l-istadju, aħna m'għandniex nitilfu din l-opportunità.

Nista' navża minn issa lil sħabi Membri tal-Kumitat illi peress li din hija l-ewwel darba fejn se jidħlu emendi – biex insejħilhom hekk – wara li jkun għalaq il-perjodu ta' konsultazzjoni, wara li dan il-Kumitat se jiddiskuti dawn l-emendi u se nistaqsu wkoll direttament lill-uffiċjali tal-MEPA għal tweġibiet dwar għalfejn ma ġewx adottati ħalli aħna wkoll inkunu nafu r-raġunijiet x'inhuma, il-Membri ta' dan il-Kumitat se jiġu mitluba jressuqhom quddiem il-grupp parlamentari rispettiv tagħhom.

Wara li jiġu diskussi fil-gruppi parlamentari, niġu hawnhekk u nieħdu vot dwar jekk għandhomx jidħlu mal-emendi l-oħrajn li hemm mar-riżoluzzjoni, imbagħad kulħadd jiddeċiedi skont il-kuxjenza tiegħu.

Dan huwa eżerċizzju ieħor fejn aħna qed nippruvaw inwessgħu d-demokrazija u fejn qed nippruvaw nagħmlu l-almu tagħna biex jekk jista' jkun il-fruitful discussion tiġi eżawrita hawnhekk, fejn aħna nistgħu nistaqsu u niġu mwieġba mhux waqt li nkunu fil-Plenarja fejn jekk dak li jkun jiftakar f'xi ħaġa ma jkunx jista' jiċċaraha.

DR. PETRA CARUANA DINGLI (f'isem Din l-Art Ħelwa): Dawn il-kummenti bgħatnihom il-bieraħ filgħaxija u ma nafx jekk kulħadd kellux iċ-ċans jarahom, però jien kont se nispjega ftit il-ħsebijiet warajhom.

L-ewwel punt huwa fuq il-konsultazzjoni pubblika.

Veru li din saret, però aħna nħossu li l-kummenti li saru, mhux biss min-naħa ta' Din l-Art Ħelwa, imma anke minn entitajiet u individwi oħra, ma tantx ittieħdu on board.

Dawn lanqas biss ġew ippubblikati, is-soltu jiġu ppubblikati u jkun hemm ukoll il-kummenti tal-MEPA dwar għalfejn ittieħdu jew ma tteħdux on board.

MADAM CHAIR: Sur Buttigieg, tistgħu tirrispondu għal din?

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG (Chief Executive Officer, MEPA): Bħalma jiġri dejjem, dawn jiġu ppubblikati once li jiġi addottat il-pjan.

MADAM CHAIR: Veru li se nagħmlu dan l-eżerċizzju llum, però kieku sar diġà konna nkunu nafu mal-ewwel għalfejn is-suġġerimenti ma ġewx addottati, u konna nissimplifikaw il-proċess.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Għandkom id-dokument hawnhekk.

MADAM CHAIR: Iva, is-sottomissjonijiet qegħdin għandna, però m'għandniex ir-raġunijiet għalfejn ċerti suġġerimenti ma ġewx aċċettati.

Qed ngħid dan għax aħna rridu nnaqqsu l-burokrazija u lilna kontu tiffrankawlna l-ħin għax konna naqrawhom bil-kwiet id-dar u niġu hawnhekk bil-kummenti lesti.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Jiġifieri l-ewwel punt tagħna huwa li aħna nixtiequ nkunu nafu għalfejn is-sottomissjonijiet tagħna, u ta' oħrajn, ma ġewx aċċettati, għax ftit hemm bidliet fid-dokument kemm minn dak tal-2012 kif ukoll minn dak tal-2014.

Kważi kollox baqa' l-istess, jew almenu l-bidliet li hemm ma ġewx minn suġġerimenti li saru waqt il-konsultazzjoni pubblika, però ġew min-naħa tal-Gvern jew minn x'imkien ieħor.

Ħalli ngħaddi għat-tieni punt u se naqrah bl-Ingliż kif inhu ħalli nkun preċiża.

Dan jgħid hekk:

U t-transition clause tgħid:

Ħalli nagħtikom eżempju ċar biex kulħadd jifhem il-punt tagħna.

Pereżempju, fil-Grand Harbour Local Plan hemm policy GS02 dwar urban development boundaries, fejn hemm miktub hekk:

Jiġifieri jekk l-iSPED jiġi approvat u l-iStructure Plan jispiċċa, il-local plan xorta dejjem se jagħmel riferenza għall-iStructure Plan u issa l-iSPED mhux se jkollu policies bħala replacement ta' dawn.

Jiġifieri min imur bl-applikazzjoni, jew għal xi permess, il-prevailing policies ma jkunux ċari.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Ovvjament aħna se nitolbu ftit żmien biex naraw il-kummenti, però se nagħti an initial reaction.

Aħna xi rridu?

Irridu l-iStructure Plan jew irridu l-iSPED?

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: It is the issue għax jekk se nerġgħu mmorru lura għal SET 11 u SET 12, bihom tista' tagħmel li trid fl-outside development zone (ODZ).

MADAM CHAIR: Qed nifhmu l-punt tiegħek, imma mhux hekk qalet.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Kollox sew, imma hekk qed ngħidu; jew se ndaħħlu l-proviżjonijiet tal-iSPED, u l-iSPED huwa ċar x'jista' jsir u x'ma jistax isir, jew jekk irridu nħallu l-proviżjonijiet li hemm fl-iStructure Plan, inħalluhom.

MADAM CHAIR: Imma l-iSPED irid ikun ċar dwar x'jista' jsir u x'ma jistax isir.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: L-iSPED huwa ċar u qed jgħid li jekk inti għandek xi ħaġa f'dan id-dokument li tmur kontra l-local plan, jieħu l-preċedenza l-iSPED, jekk ma tmurx kontra l-local plan, allura jieħu l-preċedenza l-local plan.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: L-iStructure Plan illum għandu ħafna policies dettaljati – m'iniex qed ngħid li dawn il-policies għandhom jibqgħu u li huma l-policies għall-futur – però se jkun hemm żmien – u mhux żmien qasir għax sakemm il-local plans ikunu lesti; għadhom lanqas ġew ippubblikati, imbagħad hemm tliet xhur perjodu ta' konsultazzjoni –… Dawn huma plans kbar, jiġifieri se jieħdu ż-żmien tagħhom.

Jekk l-iSPED se jiġi fis-seħħ issa, se jkun hemm sena, jew ma nafx kemm, meta l-local plans se jirriferu għall-iStructure Plan u għall-policies dettaljati, u dawk il-policies dettaljati se jiġu replaced fil-local plans il-ġodda mhux fl-iSPED, jiġifieri la se jkun hemm replacement tagħhom u lanqas se jkun hemm il-policies tal-iStructure Plan.

MADAM CHAIR: Sur Buttigieg, billi nagħmlu t-transitional period li qed jiġi suġġerit, x'se nitilfu?

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Se jkun hemm it-taħwid.

MADAM CHAIR: Imma x'tissuġġerixxi li nagħmlu biex insolvuha?

Hawnhekk qegħdin biex insolvu d-dilemmas li qegħdin fihom.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Ħafna mill-policies huma diġà nklużi fil-pjanijiet lokali.

MADAM CHAIR: Imma ħafna.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Jgħidulna liema huma u jekk naraw li hemm xi policy partikolari li mhijiex qiegħda fil-local plan jew f'xi pjan ieħor, nikkunsidrawha.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Għal fejn?

Għal ġol-iSPED?

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: L-iSPED huwa pjan ta' viżjoni strateġika, mhux qiegħed hemmhekk biex jgħidlek f'"din" l-għalqa x'għandek tagħmel jew ma tagħmilx.

MADAM CHAIR: Imma minnu jridu joħorġu l-policies li għandna hawnhekk.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Il-local plans illum qegħdin jiddependu fuq l-iStructure Plan, fil-fatt jagħmlu riferenza kontinwa għall-policies dettaljati fl-iStructure Plan.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Dak għaliex il-local plans ħarġu mill-iStructure Plan.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: U l-policies issa mhux se jsiru l-istess, se jsiru...

MADAM CHAIR: L-Onor.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, jien naħseb li jekk se noqogħdu niddiskutu fuq l-iStructure Plan m'aħna se naslu qatt.

Hawnhekk hawn min qed jgħid ħafna diskors fuq kemm l-iStructure Plan huwa dettaljat u l-iSPED mhuwiex.

Jien ili sena Segretarju Parlamentari u f'din is-sena għamilna sitt policies biex għalaqna sitt lakuni li kien hemm, u kif jaf l-Onor.

Callus, li qiegħed fuq il-Bord tal-MEPA, hemm xogħol mibdi fuq sitt policies oħrajn.

Jiġifieri f'sena qed nitkellmu fuq 12-il toqba li bl-iStructure Plan b'kollox – qisu l-iStructure Plan hu l-Quran, il-Bibbja u l-Ktieb tal-Hindu rolled into one u ħadd ma jrid ibiddillu lanqas comma –… Aħna qegħdin hawnhekk biex nisimgħu u biex fejn nistgħu ntejbu, intejbu, imma ejjew ma nippruvawx nagħtu l-impressjoni li l-iStructure Plan kien xi ħaġa perfetta għax f'sena sibna 12-il toqba u kemm ili responsabbli jien għaddejna sitt policies.

MADAM CHAIR: L-iStructure Plan sar fl-1992 u allura żgur li …

MICHAEL FALZON: U kellu jiġi rivedut fl-1999.

MADAM CHAIR: Għalhekk qed ngħidlek.

Jiġifieri żgur li kellu bżonn jiġi rivedut.

L-għan tagħna hawnhekk huwa li permezz ta' dan l-iSPED ikollna l-aħjar dokument ta' viżjoni possibbli biex jiggwida l-policies li se jitwieldu minnu.

Hawnhekk qegħdin biex naħdmu flimkien mhux biex noqogħdu ngħidu li l-iStructure Plan huwa tajjeb u l-iSPED huwa ħażin.

Aħna rridu l-aħjar dokument għal Malta, ejjew naħdmu ħalli nippjantawh tajjeb, għax jekk nibdew fuq sieq waħda bit-tgerfix se jkollna wisq aktar tgerfix, exponentially tgerfix.

Mela ejjew nikkorreġuh issa.

L-Onor.

RYAN CALLUS: Nixtieq nagħmel punt fuq dan li qal l-Onor.

MADAM CHAIR: Onor. Callus, jekk jista' jkun ma nagħmlux battibekk politiku.

RYAN CALLUS: Le, assolutament m'iniex se nagħmel battibekk politiku.

Jien ridt inkun parteċipi f'dawn il-policies għax nirrappreżenta lill-Oppożizzjoni fuq il-Bord tal-MEPA, però s-CEO jaf li jien għedt kemm-il darba, u sostnejt sa mill-bidu tal-ewwel policy li qatt iddiskutejna fil-Bord tal-MEPA, li jien u l-Oppożizzjoni dejjem konna kontra li l-ewwel nibdew nindirizzaw il-policies differenti, nibdew indaħħlu policy wara oħra, imbagħad meta nkunu diġà għamilna kollox infasslu l-iSPED.

Aħna kontra dan il-kunċett, u huwa proprju l-kunċett li semmiet Dr. Caruana Dingli.

Jekk inti għandek l-iSPED – li naħseb naqblu li huwa l-ogħla dokument tal-ippjanar f'pajjiżna – allura dak kellu jkun l-ewwel, imbagħad jiġu l-pjani lokali, imbagħad jiġu l-policies ta' taħt.

Imma hawnhekk ġara bil-maqlub, u għalhekk issa għandna din id-diskussjoni, għax bdejna minn taħt u minflok l-ewwel rajna l-viżjoni strateġika, rajna l-affarijiet iż-żgħar biex nimlew, kif għedt inti Onor. Falzon, it-toqob, però il-viżjoni fit-tul qed narawha fl-aħħar.

Issa qed inħarsu lura u naraw x'għamilna fil-policies biex l-iSPED ikun jirrifletti dawk l-affarijiet.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, nixtieq ngħid xi ħaġa mingħajr ma nagħmel ebda battibekk politiku.

Aħna qegħdin ngħidu li bi pjan li kien dettaljat u dan kollu, sibna dawn il-lakuni kollha, nibqgħu amministrazzjoni ċassa u ma nagħmlu xejn… Se nsemmi biss policy waħda li lbieraħ issemmiet ħafna.

Qed nirriferi għar-Rural Policy and Design Guidance.

Biex bidwi jagħmel kamra f'għalqa konna naqilgħulu qalbu, imbagħad min approfitta ruħu fi żmenijiet oħra… Għax kulħadd isemmi l-ODZ, imma kellna wkoll lukandi li nbnew bl-addoċċ f'ODZ.

Xi Gvern hu li jara li hemm 12-il toqba f'policy u ma jagħmel xejn dwarhom?

Dik kienet irresponsabilità, u m'iniex qed nirriferi għall-Onor.

Mela kellek lil kulħadd jagħmel li jrid, imbagħad għax indirizzajna flimkien – u l-Onor.

Callus jaf kemm ikkoperajna; jien ma niddejjaqx ngħid li mal-kollegi ridt inpoġġi f'nofshom, mhux biex inkun Ġesù bejn żewġ ħallelin –… Imma allura x'nagħmlu?

Noqogħdu ma nagħmlu xejn?

MADAM CHAIR: Grazzi.

L-Onor.

DEBORAH SCHEMBRI: Jekk din il-proposed transition clause meta tkun qed titkellem fuq xi ħaġa legali jew fuq xi ħaġa ta' policy u jkun hemm żewġ affarijiet għaddejjin f'daqqa u joħolqu konfużjoni sħiħa u anke inċertezza, xi ħaġa li l-liġi qatt ma tkun tridha għax inti jkollok nies li ma jafux eżattament x'se japplika, lejn liema dokument irridu nħarsu?

Meta jkollok xi ħaġa li tkun għaddejja concurrently għandek din il-problema.

Tarawha din il-problema, jew ma tarawhiex b'din it-transition clause li qed tiġi proposta?

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Madam Chair, dan huwa l-punt tiegħi eżatt, fis-sens li se jkun hemm dik it-tip ta' konfużjoni fejn il-local plan se jirriferi għal pjan li mhux se jeżisti aktar, jiġifieri l-iStructure Plan.

Jekk, pereżempju, ikollok sentenza bħal din li tgħid "it will only be considered if it is in accordance with Structure Plan policies SET 11 and SET 12", u dak l-iStructure Plan m'għadux jeżisti, x'se tagħmel?

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Il-liġi hija ċara: Once li l-Pjan ta' Struttura spiċċa, huwa l-iSPED li jieħu over, jiġifieri ma nistax nara din il-lakuna.

Fejn il-policy qed tirriferi għall-Pjan ta' Struttura ovvjament se tibda tirriferi għall-iSPED.

MADAM CHAIR: Grazzi.

LEO BRINCAT (Ministru għall-Iżvilupp Sostenibbli, l-Ambjent u t-Tibdil fil-Klima): Madam Chair, nixtieq nagħmel osservazzjoni żgħira mingħajr ma niddevja mill-intervent interessanti li qed tagħmel Dr. Caruana Dingli.

Jien naħseb li meta nitkellmu fuq l-iStructure Plan irridu niftakru li dan għadda ħafna żmien minn fuqu – l-Onor.

Buhagiar jikkoreġini għax huwa ntiż iktar minni – u kien inħoloq fi żmien meta kien hemm a complete policy vacuum fil-pajjiż u għalhekk kienu jirriferu għalih bħala l-Bibbja.

Since then, apparti mill-issue tal-accession tagħna fl-Unjoni Ewropea, għandek ħafna environmental regulations li jitkellmu waħedhom, għandek administrative procedures li saru taħt diversi amministrazzjonijiet, u għandek diversi ministeri li llum għandhom element qawwi ta' policy coordination.

Però l-iktar punt li xtaqt nenfasizza fuqu huwa li meta ħareġ l-iSPED għall-konsultazzjoni, at a later stage ma kellekx l-iSPED biss, imma kellek l-iStrategic Environment Assessment (SEA) – u qed ngħid dan mhux biex inwaqqaf id-dibattitu; jiena lest nisma' lil kull min għandu sottomissjonijiet x'jagħmel – li jekk wieħed iħares lejh isib fih element qawwi ta' konfort.

Veru, imma meta tħares lejn il-conclusions – meta nara rapport fuq kwalunkwe suġġett jien inħobb nara l-conclusions għax ta' qabel ikun kollu preambolu kultant fjakk – li ħarġu mill-SEA tal-iSPED tara li dawn għandhom a special focus li bihom jindirizzaw il-major areas u anke potential areas of concern li jista' jkun hemm.

Ma rridux ninsew li llum qegħdin fi stadju – mhux biss għax qegħdin in a post-accession period – fejn joħorġu ħafna pjani komplimentari.

Sal-lum għad għandna l-iStructure Plan innifisha, imma jista' jkollna pjan fuq l-arja, jista' jkollna pjan, kif għandna, fuq l-iskart, u jista' jkollna pjani oħrajn.

Jiġifieri jien naħseb li jkun tajjeb li għalkemm issir il-kritika – lilna l-kritika ma ddejjaqniex – b'sens ta' fairness, id-dibattitu jkun iggwidat aħjar, kemm min-naħa tal-Gvern u anke min-naħa tal-Oppożizzjoni, kemm jekk qed insemmu l-pożittiv u anke n-negattiv, ninkwadraw l-iSPED innifisha u nikkumplimentaw magħha l-konklużjonijiet li ħarġu mill-iSPED u s-SEA u jkollna a much more holistic and multidimensional approach.

Ma rrid bl-ebda mod inwaqqaf l-intervent li għamlet...

MADAM CHAIR: Imma inti, fl-opinjoni tiegħek, kieku kellna ndaħħlu din it-transition clause taħseb li tkun ta' vantaġġ jew ta' żvantaġġ?

LEO BRINCAT: Ħalli nitkellmu ċar.

Kif jista' jikkonferma l-kollega tiegħi l-Onor.

Falzon, meta aħna ressaqna dan id-dokument għall-konsiderazzjoni tal-iskrutinju parlamentari, ma ressaqnihx personalment, imma ressaqnih wara li ħadna pożizzjoni fil-Kabinett.

Jiġifieri bħala membru tal-Kabinett, inkun qed immur kontra r-responsabilità kollettiva jekk noqgħod nagħti opinjonijiet personali fuq xi ħaġa li kienet maqbula u diskussa hemmhekk.

Kieku kienet xi ħaġa li ma telgħetx Kabinett jien kont inkun l-ewwel wieħed li ngħid li lanqas naf biha, kif kelli okkażjonijiet li nagħmel fl-imgħoddi, but this is a Cabinet document and as a member of the Cabinet I shoulder collective responsibility, anke jekk jista' ikun hemm elementi li mhux bilfors naqbel magħhom.

Aħna m'aħniex qegħdin f'każin tal-banda fejn ngħidu "seba' favur u tnejn kontra"!

L-Onor.

CHARLES BUHAGIAR: Nixtieq inkompli ma' dak li kien qed jgħid il-kollega tiegħi l-Onor.

Meta sar l-iStructure Plan ma kien hemm xejn, allura bilfors kellhom isiru ħafna policies.

L-iStructure Plan suppost li kellu jiġi aġġornat u jekk niftakar tajjeb, beda jsir ix-xogħol fuq l-iSPED fl-1999.

Jien ma nistax nifhem – forsi tirrispondi l-MEPA – għaliex kellna nieħdu mill-1999 sal-lum biex dan jiġi revised għax it-terminu tal-iStructure Plan kien ta' 20 sena, jiġifieri skada fl-2012.

MADAM CHAIR: Bir-rispett kollu, dan mhux is-suġġett tad-diskussjoni għax aħna qed niddiskutu kif se ntejbu l-iSPED.

Issa għandna dokument ieħor u rridu naraw x'se nagħmlu biex insaħħuħ.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Chair, qed ngħid hekk minħabba li dan huwa differenti ħafna mill-iStructure Plan u ma nistax inqabblu mal-iStructure Plan.

MADAM CHAIR: Nifhmuha, m'hemmx argumenti dwar dan.

CHARLES BUHAGIAR: Imma ma nistgħux noqogħdu ngħidu għax l-iStructure Plan kien jagħmel "hekk" u dan qed jagħmel "hekk"; it is totally different.

M'hemm xejn bejniethom li huwa l-istess.

MADAM CHAIR: But my question still remains: Jekk aħna għandna eNGO li kapaċi tagħtina parir, għaliex m'għandniex nieħdu dak il-parir?

X'jikkonvinċini li aħna se nkunu agħar jekk dik it-transitional clause se nadottawha?

Jekk se nkunu agħar, jiena stess ngħid lil Dr. Caruana Dingli li ma jidhirx li se jkun ta' vantaġġ, imma jekk jista' jkun ta' vantaġġ ma narax għalfejn m'għandniex nadottawha.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Jiena li qed ngħid hu li għandhom dawk il-policies li se joħolqu lakuna, għax mill-eżerċizzju li għamilna aħna ma deherilniex li se tinħoloq lakuna għax kieku kien hekk, ma ppreżentajnihx kif ippreżentajnih.

Iż-żewġ policies li qed jissemmew, fl-iSPED qed ineħħu SET 11 u SET 12.

Issa jekk huma ma qrawx id-dokument...

MADAM CHAIR: Dr. Caruana Dingli, jekk għandek xi kummenti oħra, tista' tagħmilhom, però nitolbok tgħaddi għall-emenda l-oħra li ssuġġerejt.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Jekk dik it-transition clause mhijiex qed tiġi aċċettata, hawnhekk hawn ukoll suġġeriment ieħor li huwa li peress li l-policies mhux se jkunu fl-iSPED imma se jkunu fil-local plans, l-iSPED u l-local plans joħorġu flimkien għax huma interdependent.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Bir-rispett kollu, ma jistax ikun li joħorġu flimkien għax l-iSPED qed jagħti l-viżjoni.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Imma l-policies li kienu se jkunu fl-iSPED se jkunu fil-local plans.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Once li l-iSPED ikun approvat jiena nista' nibda l-pjanijiet lokali fuq il-viżjoni li tiġi approvata.

Jien ma nistax nibda l-pjanijiet lokali fuq xi ħaġa li ma ġietx approvata!

MADAM CHAIR: Imma, Sur Buttigieg, hemm l-argument li diġà ħarġu ċerti policies mingħajr…

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Bir-rispett kollu, il-policies ħarġu in line mal-Pjan ta' Struttura.

MADAM CHAIR: Kollox sew, imma bl-istess raġunament, jekk il-policies ħarġu in line mal-Pjan ta' Struttura, l-argument jista' jaħdem kontra.

Jien qed ngħid dan biex ngħinu lil xulxin ħalli naslu.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Mela allura bl-istess mod nistgħu ngħidu li kull policy li ħarġet wara l-2012 hija nulla.

MADAM CHAIR: Is-Segretarju Parlamentari kkonvinċiena li dawk il-policies li ħarġu kienu bżonnjużi ħafna biex jagħlqu ċerti lakuni, però minn issa 'l hemm, la se jkollna l-iSPED jirregola, nistgħu naħsbu b'mod li forsi niffaċilitaw biex meta uffiċjal fis-Servizz Pubbliku tiġi applikazzjoni quddiemu, ikollu x-xogħol tiegħu ffaċilitat u iktar ċar u applikant ikollu moħħu mistrieħ li l-applikazzjoni tiegħu se tgħaddi...

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Ma jkollux moħħu mistrieħ għax qed jara żewġ dokumenti?

Mela aħseb u ara kieku jara tlieta kemm se jitħawwad iżjed!

MADAM CHAIR: M'aħniex qed insemmu t-tielet dokument.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Qed insemmu l-iSPED, il-pjan lokali u l-Pjan ta' Struttura.

Mela tlieta se jkollu mhux tnejn.

MADAM CHAIR: Le, mhux hekk qed ngħidu.

Il-Pjan ta' Struttura se jispiċċa u se jkollna l-iSPED.

It-transition clause li qed tiġi suġġerita tibqa' sakemm naraw li l-iSPED ikun qed ikopri kollox.

Fil-fatt jien naħseb li hemm terminu sakemm din it-transition clause tkun applikabbli, jiġifieri m'għandniex bżonn inżommuha meta l-istess...

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Jekk nista' forsi mmur għall-bidu tad-diskussjoni tal-bieraħ.

Fil-każ tal-iSPED kien hemm policy formulation stage – nista' nitkellem anke mill-esperjenza li kelli meta kont il-MEPA – u dawk il-policies kienu diġà imfasslin u lesti, jiġifieri kien hemm dokument li kien diġà nħareġ, mhux għall-konsultazzjoni pubblika, imma kien kważi dokument lest, jiġifieri draft final policy stage.

Dan kien lest, jekk niftakar sew, lejn l-aħħar tal-2012 u bidu tal-2013; Joe Gauci jaf eżatt għax kien involut fil-proċess.

Jekk inħarsu lejn dawk il-policies li sal-lum qegħdin nifhmu li mhux se jkunu fl-iSPED imma se jkunu fil-local plans, naraw li mhumiex l-istess bħall-policies dwar ir-rural guidance, il-firework factories u dawn kollha li ħarġu issa, imma huma l-policies tal-viżjoni strateġika li issa mhux se jkunu fl-iSPED imma se jkunu fil-local plans.

Għalhekk għandna SPED li għalija huwa dokument dgħajjef u high level, għax il-policies li kellhom ikunu fih, mhux se jkunu fih imma se jkunu fil-local plans.

Naħseb li dan huwa l-punt kollu tad-diskussjoni.

Jiena naħseb li jekk wieħed jara d-draft document – ma nafx jekk dan qattx ġie mgħoddi lil dan il-Kumitat – ikun jista' jifhem aħjar it-tip ta' policies li kienu se jkunu replacement tal-iStructure Plan.

Mhumiex policies bħal dawk li ħarġu issa, dawk huma guidance documents li huma at a much lower level mill-iStructure Plan jew mill-iSPED.

Il-policies li kienu se jidħlu hemmhekk huma policies differenti.

Dawk kienu l-ispatial plan bħala replacement tal-iStructure Plan.

Issa aħna qegħdin nifhmu li mill-2014, meta dan id-dokument f'daqqa waħda sar l-iSPED sħiħ, il-policies mhux se jkunu ma' dan id-dokument imma se jkunu fil-local plans.

Għalhekk jien qed ngħid li se jkun hemm lakuna.

Forsi tkun idea tajba jekk taraw...

MADAM CHAIR: Jispjegawlna l-vantaġġi li se jkollna għax se jkunu fil-local plans.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Jekk tħarsu lejn dak id-dokument tkunu tistgħu tifhmu f'aktar dettall...

MADAM CHAIR: Aħna hekk irridu; nifhmu u ntejbu l-prodotti tagħna.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Dak id-dokument ma kienx finali, però kien fi stadju avvanzat ħafna.

MADAM CHAIR: Grazzi.

L-Onor.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, naħseb li jkun tajjeb li nkunu ċari f'moħħna – forsi m'aħniex daqshekk ċari; forsi jien l-ewwel wieħed li m'iniex ċar – kif qed inħarsu anke bħala viżjoni.

Jien qiegħed hawhekk biex nisma' u jekk hemm fejn nistgħu ntejbu, nista' nserraħ moħħ kulħadd li m'għandniex problema.

Ħalli nagħmel paragun li forsi huwa ftit legali.

L-iSPED qisu għandek il-Kostituzzjoni ta' Malta, jiġifieri huwa l-overriding document li jiggwida x'jista' isir, filwaqt li l-local plans iridu jsiru skont dak li jgħid l-iSPED.

In-nies hemm barra, meta ssemmilhom local plan, jinteressahom ħaġa waħda; fejn tista' tibni u x'tista' tagħmel f'"dik" l-area partikolari.

Jiġifieri bħala hierarchy – jekk jien żbaljat jikkoreġuni t-tekniċi – l-iSPED qisha l-Kostituzzjoni li tissettja l-parametri ġenerali ta' x'tista' u ma tistax tagħmel, filwaqt li l-pjanijiet lokali qishom il-liġijiet, u l-policies – kif spjegat tajjeb Dr. Caruana Dingli – qishom il-liġijiet sussidjarji.

Jekk jien skorrett teknikament, jistgħu jikkoreġuni, u jekk hemm xi ħaġa ħażina, aħna qegħdin hawnhekk biex nisimgħu.

MADAM CHAIR: Anke Dr. Caruana Dingli, hekk qalet.

MICHAEL FALZON: Ejjew almenu niċċaraw li aħna qed inħarsu lejn l-iSPED bħala l-Kostituzzjoni li kulma tagħmel taħtu jrid jaqa' f'dak l-ambitu.

U bl-istess paragun, il-policies huma inqas 'l isfel mill-iSPED għax nerġa' ngħid li l-iSPED huwa l-viżjoni ġenerali, qisek qed tagħmel kostituzzjoni ta' pajjiż.

IS-SUR JOSEPH GAUCI (Executive Officer and Unit Manager, MEPA): Hemm diversi modi ta' kif wieħed ifassal pjan.

Meta għamilna r-replacement structure plan konna qisna adottajna l-istess approach li kellna fil-Pjan ta' Struttura għax il-liġi kienet titlob replacement structure plan.

Fl-2010, bil-bdil fil-liġi, kellna nippreparaw a spatial plan, kemm għall-ambjent kif ukoll għall-ippjanar.

L-approach tagħna kien li ħejjejna strateġija with higher level policies, imbagħad għamilna detailed policies wara l-public consultation.

Meta nbidlet l-Amministrazzjoni aħna tkellimna mal-Gvern, rajna xi xtaq bħala pjan strateġiku u l-Gvern ħass li f'dan il-livell kellu jkun hemm higher-tier policies, jiġifieri strategic policies li jagħtu gwida u jissettjaw prinċipji, on the basis of which imbagħad ikun hemm iktar dettall f'livell ta' pjan lokali għax il-Gvern ħass li meta jkollok sett ta' policies dettaljati f'livell strateġiku, imbagħad sett ta' policies dettaljati f'livell ta' local plan, jew tkun qed tagħmel l-affarijiet darbtejn jew inkella jista' ikollok kunflitt fl-approach.

MADAM CHAIR: Issa dawn qed jissuġġerixxu li jsiru flimkien.

IS-SUR JOSEPH GAUCI: Imma dawn ma jistgħux isiru flimkien għax biex tagħmel pjan lokali ġdid irid ikollok il-pjan strateġiku in place.

Ma nistgħux nibdew il-pjanijiet lokali jekk ma jkunx hemm il-pjan il-ġdid in place għax id-direzzjoni strateġika viġenti hija fil-Pjan ta' Struttura.

Jiġifieri x-xogħol fuq il-local plans jista' jimxi 'l quddiem once li dan ikun in place u mhux qabel.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Safejn fhimt jiena, ix-xogħol fuq il-local plans diġà qed isir mhux ma jistax isir.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Ix-xogħol li sar fuq il-local plans hu li ħarġet public consultation biex jagħtuna l-kummenti u l-kritika fuq il-pjanijiet lokali tal-2006.

Fil-fatt daħlu 7,000 submission.

MADAM CHAIR: Ngħaddu għall-emenda li jmiss?

DR. PETRA CARUANA DINGLI: L-emenda li jmiss hija fuq l-implimentazzjoni.

Aħna qegħdin nitolbu li jkun hemm section fl-iSPED ta' kif se jiġi implimentat u kif se jiġi monitored.

Il-conclusions tal-SEA jidentifikaw significant environmental concerns, jiġifieri l-conclusions mhumiex daqshekk pożittivi, però jgħidu li dawk il-concerns se jiġu indirizzati bħala environmental safeguards in the policies li issa se jkunu fil-local plans.

Imbagħad qegħdin jgħidu li:

Issa l-implimentazzjoni u l-monitoring ta' dawk l-environmental concerns – issa m'iniex qed nitkellem dwar planning concerns imma dwar environmental concerns – għandhom jiġu implemented and monitored across Government u mhux mill-MEPA biss.

Issa aħna hawnhekk qegħdin nistaqsu min se jkun responsabbli għall-implimentazzjoni u għall-monitoring tal-iSPED.

Fil-fatt aħna għedna hekk:

One option is – u dan huwa biss suġġeriment, jiġifieri jista' jkun hemm options oħra u aħjar – li jkun hemm xi strategic unit fl-Office of the Prime Minister (OPM) jew x'imkien ieħor bħala coordination ċentrali biex dawn il-concerns, li hemm minnhom li huma planning u oħrajn li huma ambjentali, jiġu koordinati b'mod ħolistiku.

Ma jistax ikun li l-MEPA, li issa mhux se jkollha l-funzjoni ambjentali, tagħmel il-monitoring tal-environmental concerns u l-policies li qegħdin fl-iSPED, bħal pereżempju targets, timeframes, framework u affarijiet oħra li suppost ikun hemm bżonn fl-implimentazzjoni.

Jien niftakar li fil-feedback li kien hemm mill-pubbliku u minn entitajiet għall-consultation tal-2012, kien hemm domandi dwar kif din se tiġi implimentata – dak iż-żmien kien għad hemm il-ħsieb li jkun hemm il-policies u kollox – u r-risposta tal-MEPA kienet li se jkun hemm section implementation tal-iSPED.

Issa aħna qegħdin ngħidu li anke jekk il-policies se jmorru fil-local plan, hawnhekk xorta għandek bżonn implementation and monitoring u għalhekk qed nistaqsu minn min u mil-liema entità se jsir dan.

MADAM CHAIR: Tista' tweġibna?

Għax jekk fil-kas tista' ssir emenda.

IS-SUR JOSEPH GAUCI: F'paġna 107 tal-Environment Report hemm section dwar monitoring li tgħid li meta jsir environment report huwa meħtieġ li wieħed jindika kif se jsir il-monitoring tal-issues li jkunu tqajmu fir-rapport.

IS-SUR JOSEPH GAUCI: Meta jsir SEA wieħed mir-requirements hu that you monitor, jiġifieri mhux nagħmlu r-rapport u lesti.

Ovvjament aħna bħala l-proponent għandna obbligu li we present a monitoring report fuq dak li jkun qed jiġri.

Għandna wkoll l-internal monitoring mechanisms tagħna, jiġifieri we monitor dak li jiġri fid-development pipeline, għax ovvjament aħna għandna obbligu li nkunu nafu x'qed jiġri.

Jiġifieri in a nutshell, biex aħna nkunu nafu jekk policy hijiex qed taħdem jew le, we have an obligation li naraw fejn huma l-lakuni biex inkunu nistgħu nagħmlu informed changes, mhux sempliċement inbiddlu policy biex inkunu biddilniha.

Għar-rigward ta' implementation, once l-iSPED jiġi adottat, ovvjament irid ikun hemm mekkaniżmu li jiżgura li l-iSPED jiġi implimentat.

MADAM CHAIR: Fid-dokument hemm kif se jinbena dan il-mekkaniżmu jew kif se jiġi implimentat?

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Fil-liġi l-ġdida se jkun hemm.

MADAM CHAIR: L-Onor.

RYAN CALLUS: Is-Sur Gauci semma li hemmhekk hemm imniżżel min se jagħmel monitoring tad-development aspect, imma d-domanda ta' Dr. Caruana Dingli hija min se jkun qed jagħmel monitoring tal-environmental aspect.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Se tkun fil-liġi l-ġdida.

(Interruzzjonijiet) Illum il-MEPA hija entità li tinkorpora żewġ entitajiet.

Fil-liġi l-ġdida se jkun hemm bord apposta li se jieħu ħsieb l-amalgamazzjoni taż-żewġ affarijiet.

MADAM CHAIR: Għidilna ftit x'tifhem bil-"liġi l-ġdida" għall-benefiċċju ta' min qed isegwina permezz tal-video streaming.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Il-liġi l-ġdida li se tiġi ppreżentata hopefully in the next month…

MICHAEL FALZON: Kulħadd jaf li waħda mill-wegħdiet, jew mill-viżjonijiet tal-manifest kienet li l-aspett ta' ippjanar jiġi mifrud mill-aspett ta' ambjent.

Issa m'aħniex se noqogħdu nargumentaw jekk hux tajjeb jew ħażin, għalkemm nistgħu nagħmluha, però jridu jitressqu żewġ liġijiet, waħda li twaqqaf awtorità ġdida tal-ippjanar u oħra li twaqqaf awtorità ġdida li se jkollha l-aspett ta' ambjent u jista' jkun li jkollha wkoll aspett ta' riżorsi magħha.

Ix-xogħol fuq dawk iż-żewġ liġijiet għaddej u hemm ċerti timeframes li fihom iridu jitressqu.

Jien tkellimt mal-kollegi u għedtilhom li appena jkun hemm draft, ikunu nistgħu ngħadduhielhom.

Qegħdin isiru diskussjonijiet anke ma' ħaddiema, imma dik hija xi ħaġa li mbagħad titla' fil-Plenarja għad-diskussjoni.

M'iniex qed niżvela sigrieti, imma jekk nista' nikkonferma...

MADAM CHAIR: Il-mistoqsija hi x'se jsir fl-interim period ta' meta l-iSPED ikun diġà qiegħed in vigore għax ikun għadda u s-separazzjoni tkun għadha ma saritx.

MICHAEL FALZON: L-iSPED għadu mhuwiex in vigore.

F'dan il-Kumitat għandna xahar żmien biex nirrappurtaw lura lill-Plenarja, u jien m'għandix dubju li se jkun hemm diskussjoni oħra dwaru fil-Plenarja.

L-istess isir bil-liġijiet, jiġifieri naraw id-diskussjoni u nitilqu minn hemmhekk.

Dwar il-liġijiet il-ġodda ovvjament bilfors irid ikollok żewġ liġijiet li se jwaqqfu żewġ awtoritajiet ġodda, jiġifieri ma jien qed ngħid l-ebda sigriet; hija xi ħaġa li kienet fil-manifest elettorali li vvutaw in-nies għaliha.

MADAM CHAIR: L-Onor.

DEBORAH SCHEMBRI: Sur Buttigieg, fil-verità naħseb iktar milli oġġezzjoni as such, qegħdin ngħidu li din hija intempestiva, mhijiex f'lokha issa, għax se jkun hemm perjodu fil-futur meta ż-żewġ entitajiet se jkunu maqsumin, u huwa f'dak iż-żmien, u mhux f'dan iż-żmien li inti tindika min se jkun qed iħares lejn liema awtorità biex… Qed nifhem sew jien?

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Hekk hu.

MADAM CHAIR: Xorta hemm il-kwestjoni ta' x'se jiġri sakemm jiġu approvati l-liġijiet u jibdew jitħaddmu.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Il-MEPA hija responsabbli.

MADAM CHAIR: Jiġifieri tieħu responsabilità l-MEPA.

Imma kieku kellna nintroduċu din l-emenda fir-riżoluzzjoni li se nressqu biex intejbu d-dokument tal-iSPED, x'se nitilfu?

Jien li rrid nara huwa x'se niggwadanja għalina.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Nara l-kummenti li kien hemm fid-dettall u nkun nista' nagħtikom risposta.

MADAM CHAIR: Nirringrazzjak.

LEO BRINCAT: Jiena nixtieq nindirizza aspett wieħed.

Waħda mill-major concerns li semmiet kemm Dr. Caruana Dingli u anke l-kollegi tiegħi min-naħa tal-Oppożizzjoni kienet jekk is-safeguards ambjentali humiex se jkunu qed joperaw in a vacuum.

Mingħajr ma nidħol fid-dettall tal-abbozz ta' liġijiet li se nkunu qed niddiskutu mal-Oppożizzjoni qabel inressquha fil-Parlament, kif diġà għamilna fid-dettall mal-ħaddiema kollha u mal-unions kollha tad-driegħ ambjentali, waħda mill-main objectives tagħna se tkun… Il-Gvern preċedenti, b'kunsens tal-Kamra, kien introduċa n-National Environment Plan (NEP) u kif jaf kulħadd, għalkemm dan kien hemm il-qbil fuqu, m'għandux saħħa ta' liġi.

Fid-draft legislaton li qed nipproponu aħna se jkun hemm provvediment speċjali biex in-NEP ikollha saħħa leġiżlattiva u permezz tagħha ovvjament se jkun hemm mhux biss legal status, imma se jkun hemm anke saħħa iktar biex isir monitoraġġ iktar effettiv.

MADAM CHAIR: Imma l-infurzar f'idejn il-MEPA se jkun?

Illum għandek NEP u fil-prattika, ejjew ngħidu li qbilna fuq kollox, għandek checklist u tgħid "din" saret, "din" ma saritx u "din" work in progress.

Imma m'għandekx saħħa ta' liġi.

Meta għandek saħħa ta' liġi you are more accountable, ma jfissirx se jsir kollox, jista' ma jsir xejn, imma għandek iktar element qawwi ta' accountability, anke lejn il-Parlament innifsu, mhux biss lejn in-nies t'hemm barra.

Ma rridx intawwal fuq dan għax imbagħad nispiċċa nikser il-kritika li għamilt jien li ddevjajna mill-aġenda.

Għalhekk semmejt li fl-abbozz tal-liġi li għandu x'jaqsam mal-Environment and Resources Authority (ERA), se jkun hemm provvediment biex dik li sal-lum kienet qisha strateġija, issir b'saħħa ta' liġi, jiġifieri li jkun hemm NEP b'saħħa ta' liġi.

Naħseb li din diġà toffri konfort qawwi u se nagħti eżempju ieħor għax ħafna nies jistaqsuni taħt min se taqa' d-designation tal-protected areas, jekk hijiex se taqa' taħt l-ippjanar.

Din se taqa' taħt id-driegħ ambjentali.

U hemm diversi aspetti oħra, però naħseb li nkun qed nieħu l-ħin ta' din il-Kamra… Jien u l-Onor.

Falzon, mhux biss ħdimna tajjeb ħafna… Minn hawnhekk jien pubblikament nirringrazzja liċ-change management team u lill-ħaddiema kollha tal-MEPA li wrew koperazzjoni sħiħa, mill-unit managers sal-iżgħar ħaddiema, u adottajna magħhom a bottom up approach.

Kieku ma ltqajniex magħhom – mhux jien imma n-nies tekniċi għax jien m'iniex tekniku – u ħadna feedback pożittiv min-naħa tagħhom, ċerti affarijiet ma kenux ikunu nklużi fil-proposti li qegħdin nagħmlu aħna, kemm fid-draft legislation u anke fiċ-change management process innifsu.

Żgur li le.

Se nkunu msaħħin iktar milli konna taħt diversi gvernijiet?

U ngħid dan b'konvinzjoni.

MADAM CHAIR: Nirringrazzjak talli qed tikkonvinċina.

L-Onor.

CHARLES BUHAGIAR: L-aħħar darba għedna li l-iSPED fih ġabra ta' pjanijiet tal-Gvern fid-diversi setturi u li fuqhom ġie bbażat l-iSPED.

Allura ladarba huma pjanijiet settorali li hemm responsabilità għalihom f'ministeri u dipartimenti oħrajn, l-implimentazzjoni tal-pjanijiet naħseb li se tkun tad-dipartimenti u tal-ministeri, mhux tal-MEPA għax il-MEPA ma timplimentax ċerti affarijiet.

Ovvjament, kif dejjem għedna, l-iSPED mhuwiex tal-awtorità, imma huwa tal-Gvern, però l-monitoring tiegħu tagħmlu l-awtorità.

CHARLES BUHAGIAR: L-implimentazzjoni.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Le, mhux l-implimentazzjoni.

Jiena ma mmurx nimplimenta l-pjanijiet, imma nirregola...

MADAM CHAIR: L-implimentazzjoni ssir skont il-liġijiet.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Il-Ministru Leo Brincat ta eżempju tajjeb tal-Environment Policy fejn fl-aħħar sezzjoni tagħha hemm il-miżuri kollha, hemm it-timeframes, hemm il-monitoring u min se jagħmilhom.

Fil-fatt hemm ħafna dipartimenti differenti tal-Gvern, imma xorta hemm sezzjoni fl-aħħar biċċa tad-dokument fejn hemm ċar min hu responsabbli, min se jagħmel xiex u whatever.

U jien fuq dak qed nitkellem.

L-iSPED għandu bżonn – forsi mhux daqshekk dettaljat – xi ħaġa simili fejn inkunu nafu min se jimplimenta, min se jagħmel monitoring, u x'se jsir, għax inkella jibqa' wishlist.

MADAM CHAIR: Jien naħseb li m'aħna se nitilfu xejn, anzi niggwadanjaw nistgħu.

LEO BRINCAT: Jibqgħu wishlist li kieku ma jsirx benchmarking tagħhom.

Ma nkun qed niżvela l-ebda sigriet kunfidenzjali jekk ngħid li wieħed mill-ewwel eżerċizzji li għamilna kif kien hemm iċ-change in government kien li għamilna benchmarking ta' dak li sar u ppruvajna nsaħħu dak kollu li sar u dorna fuq kull ministeru, biex nirrendu lil kull ministeru accountable, u minflok għednilhom li jekk għandkom 100 item iridu jagħmlu 100 ħaġa – għax nafu li hija impossibbli u mhijiex prattika – għednilhom jgħidulna x'inhu doable.

Għedtilhom hekk għax jekk ministeru jgħidlek li minn dawk il-100, 60 huma doable, m'għandux skuża li jgħidlek they cannot be done għax by his own yardstick, they are doable.

U qed nagħmlu benchmarking u qed nuża, b'ħila kbira, l-istess persuna li kienet qed tikkoordina l-NEP taħt l-amministrazzjoni preċedenti, għax hija persuna kompetenti, teknika and she has her heart in it.

Dr. Caruana Dingli, ngħaddu għal emenda oħra jew tixtieq tikkummenta?

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Ngħaddu għal emenda oħra.

Issa dawn huma ftit aktar dettaljati.

F'paragrafu 5 li hemm f'paġna 18 hemm klawsola li tgħid hekk:

Issa aħna qegħdin ngħidu li din hija loophole kbira u anke jekk ikun hemm xi klawsola simili, it's not watertight u allura trid tiġi emendata biex tkun daqsxejn aktar soda.

Irid ikun hemm iktar enfasi fuq l-ambjent u iktar enfasi li dawn il-projects of national importance iridu jkunu absolutely necessary for reasons of overriding national importance, mhux tista' tapplika l-kriterji li trid.

MADAM CHAIR: Jiġifieri jiġi definit x'inhu national importance.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Iva, għax in-negatives huma dejjem għall-ambjent u mhux għall-aspetti oħrajn tal-iżvilupp sostennibbli.

Dan huwa punt wieħed.

Għandi punt ukoll dwar l-implimentazzjoni li naħseb diġà dorniha, imbagħad hemm punt ieħor f'paġna 20 dwar thematic objective 1.1.

Jiġifieri dan il-punt needs to be strengthened and it needs to be more robust biex il-concerns ambjentali, is-safeguards, ikunu iktar b'saħħithom għax diġà qed naraw li dan mhux qed isir.

Għandi imbagħad iktar punti, però ma nafx jekk għandix naqrahom kollha għax se nieħu wisq ħin.

MADAM CHAIR: Tridu tikkummentaw fuqhom, jew tippreferu li l-ewwel taqrawhom ħalli tkunu tistgħu tikkummentaw?

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Aħna għandna kopja tagħhom.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Ħalli naqra oħra.

Aħna qed ngħidu li m'hemmx bżonn li dawn kollha jsiru f'rural areas, imma jistgħu jkunu akkomodati in urban areas.

Jiġifieri naħseb li dan irid jiġi emendat.

Il-health and educational facalities ikun aħjar jekk ikunu ġo urban areas fi brownfield sites, jiġifieri m'hemmx għalfejn ikunu ġo rural areas.

Anke facilities for youths and Government schools ma nafx għalfejn għandhom ikunu fir-rural areas.

Aħna ma naqblux li dawn isiru fiż-żoni rurali u għalhekk qegħdin nissuġġerrixxu emenda biex ma jiġix ikkunsidrat li dawn isiru f'żoni rurali.

Hawn ukoll klawsola li tgħid:

Tajjeb, imma aħna nixtiequ li jkun hemm ċar li dawn ikunu within the development zones.

Għalhekk qed ngħid li fid-dokument kollu m'hemmx biżżejjed environmental safeguards; hemm ħafna klawsoli bħal din fejn l-affarijiet mhumiex ċari.

MADAM CHAIR: L-Onor.

DEBORAH SCHEMBRI: Qed nifhem sew li intom qegħdin tgħidu li jekk, għall-grazzja tal-argument, ikun hemm ħtieġa ta' skola, imma ma jkunx hemm post għaliha fiż-żona urbana, ma ssirx?

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Ma nemminx li m'hemmx post f'żona urbana!

DEBORAH SCHEMBRI: Irrispettivament minn x'temmen – m'iniex qed nistaqsik x'temmen li hemm; dak imbagħad ikunu jistgħu jgħidulna l-MEPA u jaraw iż-żoni l-MEPA – jekk għall-grazzja tal-argument ikollna bżonn skola f'San Pawl il-Baħar – hemmhekk fil-fatt naħseb li għandha bżonn aktar minn skola waħda għax għandna tfal li qegħdin ifaqqsu minn kullimkien – u ma nsibux post fiż-żona urbana, intom qegħdin tgħidu li allura l-iskola ssir x'imkien ieħor?

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Jien qed ngħid li jekk hemm xi raġuni ta' over riding national importance, xi ħaġa vera importanti, jista' jkun hemm dik il-klawsola, li diġà rajna qabel, fejn issir eċċezzjoni, però li tikteb minn qabel fil-policy li guiding the location ta' skejjel, fost affarijiet oħra, within the urban areas imma within appropriate locations in the rural area allowing consideration, huwa faċli wisq li tmur mill-ewwel għal rural area.

Dak li qed ngħid.

MADAM CHAIR: Apparti minn hekk hemm il-kunċett ta' land bank.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Is-safeguards mhumiex biżżejjed!

MADAM CHAIR: Il-Gvern għandu areas li mhumiex żviluppati imma qegħdin within the zone li jista' jiġi żviluppat.

Allura jekk aħna nippjanaw u nippjantaw bil-quddiem, u aħna nafu li sat-"tali" sena forsi se jkollna bżonn skola oħra – irrid ngħid li hawn skejjel li diġà jeżistu li l-footprint tagħhom jista' jintuża billi l-bini jitla' 'l fuq, ovvjament dejjem b'rispett lejn l-għoli tal-area – m'għandux għalfejn jibni fir-rural areas jew f'ODZ, imma jista' jħalli dawk il-land banks li diġà għandu u li qegħdin imsemmijin fid-dokument, u jekk jinqala' l-bżonn ta' skola – u naħseb li mil-lum inkunu nafu fejn għax inkunu nafu fejn qed jitwieldu tfal u allura kif is-soċjetà tkun qed tiżviluppa – m'għandniex għalfejn nagħmluha daqshekk faċli li mal-ewwel naqbdu u nitfgħuha ġol-ewwel għalqa li nsibu maġenbna.

DEBORAH SCHEMBRI: Jien jumejn ilu kont qiegħda nsegwi d-dibattitu u ntqal li dan huwa pjan li għalkemm on paper jippjana sal-2020, fil-fatt huwa pjan ħafna iktar fit-tul bħala idea ta' x'għandu jkun u ta' lejn xiex qegħdin inħarsu.

Aħna qegħdin naħsbu b'dak li nafu issa u għalhekk lil Dr. Caruana Dingli għedtilha li mhux x'taħseb hi li hemm jgħodd, għax m'iniex qed nitkellem fuq x'hawn issa.

Jiġifieri jekk qed inħarsu lejn xi ħaġa fit-tul, irridu naraw li ma jkunx hemm affarijiet fejn f'daqqa waħda xi ħadd jgħidlek li ma tkunx tista' tagħmilha għax ma jkunx hemm ipprovdut għaliha u jgħidlek li ma tkunx overriding interest għax skola m'għandekx bżonn tagħmilha San Pawl il-Baħar imma tista' tagħmilha l-Mellieħa!

MADAM CHAIR: Aħna qed ngħidu li jekk jista' jsir żvilupp f'żona urbana, ma jsirx f'żona rurali.

MICHAEL FALZON: Għandek żball, Madam Chair!

Meta sar ir-rationalisation excercise… Il-mentalità li l-art tal-Gvern qiegħda hemm biex kulħadd jisraqha, jisfruttaha jew jeħodha b'xejn, trid tispiċċa!

Bit-talbiet li niffaċċja jien kulljum nista' ngħidlek li f'20 sena nqassam l-Awstralja mhux Malta!

MADAM CHAIR: Alla ħares!

MICHAEL FALZON: Fir-rationalisation excercise ma sar xejn minn dak l-eżerċizzju, Madam Chair, anzi sar bil-maqlub għax fejn kien hemm art tal-Gvern fejn setgħu jsiru affarijiet bħal dawn, ġiet designated li ma nistgħu nagħmlu xejn fuqha, u artijiet oħrajn rajna kif dawwarnihom.

Din qed ngħidha b'responsabilità politika biex ma nitilqux bl-idea li l-Gvern għandu… Anzi, fir-rationalisation excercise, meta daħlu kważi 2.3 miljun metru kwadru, sar bil-maqlub.

MADAM CHAIR: Fl-iSPED stess hemm designated land banks li wieħed jista' jippjanahom għall-għanijiet li qegħdin insemmu.

Fejn naqbel perfettament ma' Dr. Caruana Dingli huwa li kemm jista' jkun nevitaw milli nagħtu l-ħabel biex isiru f'rural areas; fejn jistgħu jsiru f'żona urbana jsiru f'żona urbana.

Dak hu li qed ngħidu.

IS-SUR JOSEPH GAUCI: Madam Chair, aħna tlaqna mill-premessa fejn stabbilixxejna general principles.

Nikkwota minn paragrafu 3.1 li hemm f'paġna 18 fejn qed jingħad li:

Jiġifieri jekk xi ħadd qed ifittex art għal xi ħaġa, mhux imur mill-ewwel għall-ODZ; ifittex, jadotta the sequential approach, imbagħad jagħmel justified...

MADAM CHAIR: Dan ifisser li m'hemmx kunflitt ma' dak li qed tissuġerrixxi Din l-Art Ħelwa u dak… (Interruzzjonijiet)

IS-SUR JOSEPH GAUCI: Donnu għandna din l-idea li l-ippjanar isir biss mill-Awtorità.

Il-mentalità li qed jinstiga dan il-pjan huwa li kull settur irid jagħmel il-planning tiegħu.

Jiġifieri, pereżempju, il-Ministeru għall-Edukazzjoni jrid jagħmel il-planning biex hu jkun jaf x'inhuma l-bżonnijet tiegħu.

L-aħħar darba semmejna d-demografija u nafu li bejn wieħed u ieħor nistgħu nikkalkulaw xi bżonnijiet hemm għalkemm nafu li l-istandards tal-iskejjel inbiddlu u din hija issue kbira meta tiġi biex tagħmel skejjel ġodda.

Il-qasam tas-saħħa huwa settur ieħor fejn ukoll irid isir planning.

Nafu li għandna popolazzjoni li qed tixjieħ u allura hemm bżonnijiet li rridu naħsbu għalihom.

Jiġifieri jekk isir proper planning minn kull settur, dan il-pjan jista' jiġi mplimentat b'mod iktar effettiv.

MADAM CHAIR: Nirringrazzjak.

L-Onor.

Bezzina.

TONI BEZZINA: Jekk ikun hemm proposti għal żvilupp ta', pereżempju, djar għall-anzjani, sptarijiet jew skejjel, dawn jiġu kkunsidrati li jsiru f'ODZ?

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Jekk ikunu parti mill-pjan lokali, ovvjament se jkunu identifikati fil-pjanijiet lokali, imma jekk ma jkunux fil-pjanijiet lokali, u pereżempju, trid tibni dar tax-xjuħ reġjonali u għandek bżonn ammont ta' area li ma tkunx available fid-development zone, allura iva, tista' tikkunsidra li tibniha barra miż-żona tal-iżvilupp.

MADAM CHAIR: Il-policy tal-Gvern f'dak il-qasam huwa li nintegraw l-anzjani fil-qlub tal-raħal.

Li aħna nużaw l-areas urbani għandha tkun fattur prijoritarju.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Għalhekk l-Awtorità għadha kemm ħarġet policy document fejn qalet li dawk li huma fi skema tal-iżvilupp nagħtuhom extra height biex… Aħna dejjem qed ngħidu jekk mhux f'urban conservation area...

MADAM CHAIR: M'hemmx kunflitt ma' dak li qed tissuġġerixxi u dak li diġà għamiltu intom ukoll.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Bir-rispett kollu, hemm kunflitt.

MADAM CHAIR: Le, m'hemmx kunflitt, għax jekk inti għandek diġà prijorità u sens ta' prijorità kif se jsiru, that is an overriding factor.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Jekk inti tneħħi dik, imbagħad awtomatikament...

LOUISELLE PACE GOUDER (Friends of the Earth Malta): Din hija l-ewwel darba li qiegħda hawn, allura għandi pjaċir niltaqa' magħkom kollha.

Aħna nixtiequ nippreżentaw emenda speċifika għall-iSPED fis-sens li ż-żoni li huma barra miż-żona tal-iżvilupp ikunu protetti speċifikament mil-liġi bħala żoni ta' wirt naturali tal-poplu Malti u ma jista' jsir l-ebda żvilupp fihom.

Aħna nemmnu fir-rule of law u nixtiequ nnaqqsu mil-liġi dak il-lok ta' deċiżjonijiet arbitrarji.

Meta l-liġi tkun miktuba b'mod ekwu tista' tipproteġi dak li huwa vulnerabbli, u aħna nemmnu li l-art Maltija hija vulnerabbli u hija subject to exploitation għax hija riżorsa limitata u skarsa.

L-opportunity costs tal-użu tagħha naħseb li dejjem għandu jitqies ħafna fi kwalunkwe deċiżjoni li tittieħed.

Jekk hemm proġett nazzjonali li jrid isir, għaliex mill-ewwel għandna nħarsu lejn area li tkun ODZ?

Is-Sur Buttigieg stess qal li hemm il-liġi li qed tissalvagwardja kif tittieħed deċiżjoni.

Allura għaliex ma nimxux mal-liġi fil-prattika?

F'pajjiż demokratiku għandha tkun il-liġi li tiddetta kif nieħdu d-deċiżjonijiet u jien nixtieq nistaqsi jekk fil-prattika aħniex dejjem qed nimxu mar-rule of law.

Nirringrazzjak.

MADAM CHAIR: Grazzi.

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Madam Chair, naħseb li hawnhekk kollha qegħdin naqblu li kemm jista' jkun għandna nużaw iż-żoni urbani u li ż-żoni rurali għandhom ikunu the last resort.

Però l-main concern hawnhekk qiegħed jekk meta se niġu għas-si u n-no, din hijiex se tiġi nterpretata hekk jew inkella jekk aħniex se naraw kif induru ma' dan il-wording biex awtomatikament ir-rural areas jiġu kkunsidrati wkoll mal-general principles.

LOUISELLE PACE GOUDER: Inkella kif se tissalvagwardja l-art għall-ġenerazzjonijiet futuri?

Kif se nagħmluha fil-prattika?

MADAM CHAIR: Jien naħseb li dak li ssuġġeriet l-Onor.

Portelli, flimkien ma' dak li ddiskutejna, jista' jkun mod ta' kif nipproteġu l-ftit art li fadlilna li hija prezzjuża daqs id-dawl ta' għajnejna!

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Biex nirrispondi lil-Onor.

Schembri, nixtieq ngħid li dawn il-prinċipji qegħdin hemm, però l-environmental safeguards mhumiex biżżejjed; tista' tfassal klawsola mod, u tista' tfassalha mod ieħor.

Jiġifieri l-punt tiegħi hu li jridu jkunu iktar b'saħħithom.

MICHAEL FALZON: Dwar dak li qal li qal l-Onor.

Bezzina, is-suġġeriment hu li jekk fil-futur se mmorru għall-ODZ...

MADAM CHAIR: Jistgħu jitressqu l-emendi għalihom.

MICHAEL FALZON: Jidher li hawn it-tħassib ta' kulħadd li kemm jista' jkun m'għandniex immorru, imma naħseb li jekk aħna se nagħmlu d-dictum...

MADAM CHAIR: Naħseb li jekk tkun kif issuġġeriet l-Onor.

MICHAEL FALZON: L-Onor.

Bezzina kien qisu qed jindika li għandna nħarsu lejhom biss jekk ikunu reġjonali u pubbliċi jew public-private partnerships u ma nikkunsidrawx privati.

TONI BEZZINA: Le, jien staqsejt x'se jkun ikkunsidrat.

Se jkunu kkunsidrati jekk ikunu tal-Gvern?

Jekk ikunu reġjonali?

Jekk ikunu public-private partnerships?

Jekk ikunu tal-privat?

Jew se jkun ikkunsidrat kollox?

MICHAEL FALZON: Jiġifieri x'qed jiġi ssuġġerit?

Li neskludu dawk privati?

TONI BEZZINA: Jien qed nagħmel mistoqsija dwar kif se jkun interpretat l-iSPED.

Jekk jien il-privat u niddeċiedi li nagħmel sptar ta' 200 tomna u m'għandix fejn nagħmlu ġo l-iskema u bilfors irrid immur ODZ, il-MEPA se tikkunsidra t-talba tiegħi jew inkella se tgħidli li jekk mhux reġjonali jew tal-Gvern...?

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Il-MEPA bilfors trid tikkunsidra l-każijiet kollha li jiġu quddiemha, ma tistax tagħżel jekk tikkunsidrax proġett jew le; il-kwestjoni hi jekk id-direttorat huwiex se jirrikkmandah u l-bord jekk hux se japprovah.

MARTHESE PORTELLI: Il-mistoqsija tal-Onor.

Bezzina hija: lllum, intom bħala MEPA, kif qegħdin tħarsu lejha u kif qegħdin tinterpretawha?

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Illum qegħdin ninterpretawha skont il-pjan ta' struttura, skont Set 11 u Set 12, jekk ma jkunx hemm post fejn issir within scheme.

MADAM CHAIR: Xi kriterji u prioritajiet se tużaw biex tagħżlu proġett, jew investiment, minn ieħor?

Hemm fattur ieħor li ma semmejnihx għax ODZ tinkludi art agrikola u art li mhijiex agrikola.

Hemmhekk ukoll irridu nagħmlu distinzjoni, fis-sens li jekk niġu tassew b'dahrna mal-ħajt u bilfors irridu nagħmlu xi ħaġa fl-ODZ, assolutament m'għandhiex tkun dik l-art agrikola li nissagrifikaw għax dik neqsin ferm minnha.

Jiġifieri anke hemmhekk nistgħu nikkwalifikaw l-emenda.

L-Onor.

DEBORAH SCHEMBRI: Xtaqt nikkummenta dwar dak li qalet is-Sinj.

Hawnhekk dejjem qed nitkellmu fuq il-futur.

Issa ejjew nieħdu l-bini tal-Isptar Mater Dei, li sar fuq art li kienet ODZ, u with the benefit of hindsight naraw x'kien jiġri kieku dakinhar li kien qed jiġi deċiż fejn se jsir dan l-isptar, kellna l-klawsola li qiegħda tiġi proposta.

LOUISELLE PACE GOUDER: Kieku konna nirranġaw l-Isptar St. Luke's u ma nibnux sptar ieħor!

Jien naħseb u nispera illi kieku kien hemm post urban li seta' jsir fih, il-Gvern preċedenti ma kienx jagħżel li jagħmlu f'area ODZ.

Intom x'kontu tissuġġerixxu?

Hekk qed tgħidu?

MARTHESE PORTELLI: Le, mhux hekk qegħdin jgħidu!

DEBORAH SCHEMBRI: Jien qrajt l-emendi li bgħattu intom bħala għaqda u l-klawsoli li qegħdin tissuġġerixxu intom, kif narahom jien, huma katergoriċi ħafna.

LOUISELLE PACE GOUDER: Iva, aħna għedna li aħjar nissuġġerixxu emenda kategorika, imbagħad forsi...

DEBORAH SCHEMBRI: Imma tista' tgħidli x'kien jiġri fil-każ tal-Isptar Mater Dei?

LOUISELLE PACE GOUDER: Aħna nixtiequ li b'xi mod l-art tiġi salvagwardjata u li meta jiġu diskussi l-proġetti nazzjonali u anke dawk mhux nazzjonali, jittieħdu in konsiderazzjoni l-artijiet kollha l-oħra qabel ma jittieħdu in konsiderazzjoni l-artijiet ODZ.

Issa d-decision maker kif se jagħtini garanzija, bħala ċittadina komuni ta' Malta, li kkunsidra kollox qabel ma mar għall-art ODZ?

DEBORAH SCHEMBRI: Kif diġà ntqal, hemm qisu three tier, l-ewwel tipprova urban area, imbagħad tibda ħiereġ, imbagħad tispiċċa f'ODZ.

Għalija dan jagħmel sens kbir.

LOUISELLE PACE GOUDER: Kollha naqblu fuq hekk.

DEBORAH SCHEMBRI: Le, ma taqblux għax intom qegħdin tgħidu li l-ebda tip ta' żvilupp ma jista' jsir f'siti mmarkati bħala ODZ.

L-ebda żvilupp, very categoric.

Jiġifieri, pereżempju, kieku l-Isptar Mater Dei ma sarx.

Allura n-nies kollha li qegħdin igergru għax qegħdin f'xi forma jew oħra ta' kurutur, fejn konna se nagħmluhom?

Qegħdin tindunaw għalfejn qed naraha mhux fattibbli?

LOUISELLE PACE GOUDER: Hija l-liġi li tissalvagwardja l-art, b'mod dirett, għax għandha bżonn il-protezzjoni.

DEBORAH SCHEMBRI: Jien inħoss li l-liġi li għandha tissalvagwardja, u nemmen fir-rule of law minn tal-inqas daqsek.

(Interruzzjonijiet) Not subject to interpretation ma jfissirx li inti ma jkollokx kategoriji.

MADAM CHAIR: Ejjew niċċaraw ftit punti.

Aħna ħadna l-eżempju tal-Isptar Mater Dei u l-Onor.

Schembri għandha biċċa raġun, però llum, il-punt tat-tluq tagħna huwa fi żmien meta tant ittiekel mill-ODZ, mill-kampanja u mill-coastline tagħna, li ma nistgħux ma nkunux preċiżi u ninfurzaw kemm jista' jkun il-bżonn li ma nużawx ODZ areas, partikolarment agricultural areas, jekk għandna alternattivi oħra.

DEBORAH SCHEMBRI: Jekk għandna alternattivi oħra, iva, imma dawn qegħdin jgħidu, hemm jew m'hemmx alternattivi, it's a no.

MADAM CHAIR: Għax huma jridu jieħdu stand tant qawwija minħabba l-fatt li anke fejn kien protett mill-istructure plan u mill-policies, meta ġejna għas-si u għan-no, ġiet imfittxija u nstabet dik il-loophole biex jingħataw permessi f'ODZ!

MARTHESE PORTELLI: Jien qed nipprova nifhem l-ispirtu tal-punti li qegħdin jitqajmu kemm minn Dr. Caruana Dingli f'isem Din l-Art Ħelwa u anke mis-Sinj.

Ejjew nippruvaw nifhmu x'inhu l-għan aħħari.

L-għan aħħari huwa wieħed: Let's not continue exploiting ODZ areas.

Issa aħna, bħala leġiżlaturi, irridu nżommu f'moħħna x'qed jgħidulna u naraw kif nistgħu nagħmlu emendi biex is-salvagwardji li hemm, insaħħuhom.

Pace Gouder ressqet emenda, li veru hija ristretta ħafna u ħarxa, però ejjew nfhimu l-ispirtu li bih qed tagħmilha.

Aħna fhimna għalfejn qed tressaqna, u issa sta għalina li...

DEBORAH SCHEMBRI: Jien nifhem u napprezza l-ġist ta' dak kollu li qegħdin tgħidu għax ma naħsibx li nkunu f'sensina jekk xi ħadd jgħid li ma jixtieqx jissalvagwardja l-partimonju jew l-ambjent tagħna.

Fl-ebda ħin u bl-ebda mod ma qed ngħid li l-animu li intom qegħdin hawnhekk bih huwa wieħed ħażin, jew li ma naqbilx miegħu, imma the devil is in the detail.

Pereżempju, bejn dak li qegħdin jipproponu Friends of The Earth, u dak li qed jipproponu Din l-Art Ħelwa, ukoll hemm differenza.

L-aħħar emenda li tressqet is a little bit more drastic, to the point li qed iżżomm idejn min ikun qed jieħu deċiżjoni, anke jekk verament jiġi bżonn.

MADAM CHAIR: Onor. Schembri, qed tagħmel punt validu, però aħna nifhmu l-ispirtu li bih is-Sinj.

Pace Gouder u Dr. Caruana Dingli qegħdin jagħmlu dawn l-emendi.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, jien naħseb li anke politikament naqblu li fejn nistgħu nsaħħu dak il-punt, insaħħuh, imma ma rridux ikunu dommatiċi għax jekk nagħmluha dommatika, kif nagħmlu eċċezzjoni waħda nibdew ngħidu li għax "dak" Ċikku, u l-"ieħor" Peppu.

Però m'għandniex problema li dak il-punt insaħħuh.

MADAM CHAIR: Mela qbilna li se nsaħħu dak il-punt.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Fil-fatt is-suġġerimenti tagħna huma bil-għan li dejjem insaħħu l-environmental safeguards ġo dan id-dokument.

Rigward thematic objective 1 dwar socio-economic development qegħdin nipproponu li jkun hemm safeguards oħra.

L-ewwel nett qegħdin nipproponu li nżidu punt 10 li jkun jgħid hekk:

Fil-fatt fuq dan kulħadd qed jaqbel; aħna qed ngħidu biex jiżdied punt ieħor biex dan ikun ċar iswed fuq abjad.

MADAM CHAIR: Jidher li kulħadd qed jaqbel fuq dawn il-punti.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Fl-istess lista f'point 4 hemm:

M'iniex qed ngħid li m'għandux ikun hemm riabilitazzjoni ta' ODZ, imma naħseb li dan huwa punt differenti.

MADAM CHAIR: Ħadtuh il-punt?

MADAM CHAIR: Fil-laqgħa li jmiss mhux opinjoni jkollna bżonn, imma d-dokument finali biex inressquh quddiem il-Plenarja bil-qbil ta' kulħadd.

MADAM CHAIR: Aħna rridu nressqu dokument li jaqblu fuqu kemm il-Gvern kif ukoll l-Oppożizzjoni, u s-soċjetà ċivili u l-NGOs ikunu preżenti fl-istrangers' gallery u jgħidu "kemm huma nies il-politiċi tagħna", mhux bhejjem, biex nuża kelma li kulħadd qed juża fir-rigward tagħna!

Aħna m'għandna l-ebda oġġezzjoni li fejn hemm x'nistgħu nirranġaw, nirranġaw.

MADAM CHAIR: Nirringrazzjawk.

Tagħmlilna kuraġġ kbir.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Punt ieħor.

MADAM CHAIR: Diġà teżisti, kemm insaħħuha.

Jidher li qed naqblu f'kollox!

Din hija l-viżjoni għal Malta, Għawdex, Kemuna u Filfa jekk hemm bżonn!

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Jekk tkun għall-areas oħrajn, ikun tajjeb ukoll.

Pace Gouder għandek xi emendi oħra?

LOUISELLE PACE GOUDER: Dawk li diġà semmejt.

MADAM CHAIR: Tajjeb.

Aħna nafu l-ispirtu tas-suġġerimenti tiegħek u nistgħu nitkellmu fuqhom iktar tard.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, xi ħadd semma dak li għamilna għar-rigward il-lukandi, u li kienet suċċess kbir.

Bħala MEPA għandna l-intenzjoni li anke fejn jidħlu retirement homes, nikkunsidraw jekk nistgħux niffaċiltaw ċertu relaxation tal-height limitation biex preċiżament innaqqsu mill-bżonn li nieħdu l-footprint.

MADAM CHAIR: Ejjew naħdmu flimkien ħalli nżommu lill-pajjiż tagħna fuq wiċċ l-idejn u mhux ngħarrquh.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Għandi punt ieħor li jirrigwarda urban objective 3.

F'paġna 22 hemm hekk:

Aħna qed ngħidu li din mhijiex ċara biżżejjed u jista' jkun li se tagħti lok biex żoni ta' żvilupp jiġu estiżi u mkabbrin.

L-aħħar darba s-CEO qal li se tidħol biċċa u toħroġ oħra; ma nafx eżattament kif se ssir.

Jien naħseb li din trid tiġi ċċarata u rrid ngħid li aħna ma naqblux li ssir ebda extension ta' ODZs li hemm bħalissa.

L-Onor.

RYAN CALLUS: Fir-rigward taċ-ċaqliq tal-konfini tal-iżvilupp, nhar it-Tnejn għedtu li għall-kuntrarju ta' dak li hawn fid-draft SPED, dak li se jidħol f'ammont se jitneħħa u allura l-art fabbrikabbli in total area se tibqa' l-istess.

Issa jien xtaqt nistaqsi x'vested rights għandhom dawk li għandhom artijiet li huma fabbrikabbli u li issa l-Gvern se jneħħihielhom.

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: L-istess vested rights li kellhom dawk in-nies li fl-1988 tneħħitilhom l-art minn żona tal-iżvilupp.

Jekk kellhom vested rights u riedu jfittxu lill-Gvern, kellhom kull dritt li jfittxu lill-Gvern.

RYAN CALLUS: Hawnhekk qed nitkellmu fuq artijiet tal-Gvern, jew anke artijiet tal-privat?

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Qed nitkellmu fuq artijiet in ġenerali.

MADAM CHAIR: L-Onor.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, jekk se noqogħdu nitkellmu fuq vested rights, ngħid li fl-1987 kien hemm min kellu vested right, u tneħħielhom, u kien hemm min ma kellux vested right fl-2006 u ngħatalu.

Issa jekk hawn xi gvern jew xi amministrazzjoni li għandha superjorità… Li qed jgħid dan l-iSPED, kuntrarju għal dak li ġara fl-2006, huwa li kemm jista' jkun ma jiżdiedx il-footprint tad-development zones.

MADAM CHAIR: U dwar dan qed tassigura lill-Kumitat?

MICHAEL FALZON: Jien ma jien xejn, jien parti minn amministrazzjoni.

Aħna rridu li kemm jista' jkun il-footprint ma tintmissx.

Issa ta' min se noħorġu u ta' min m'aħniex se noħorġu, bir-rispett kollu, la huwa lok ta' dan il-Kumitat, u lanqas tal-Oppożizzjoni.

Jekk se nippretendu li issa nistgħu nibdew niddettaw x'jidħol u joħroġ, naħseb li nkunu qed naqbżu l-limitu!

RYAN CALLUS: Onor. Falzon, bir-rispett kollu, jien kulma għamilt kienet domanda fejn esprimejt it-tħassib ta' xi persuni, jiġifieri m'għamiltx xi stqarrija.

Naħseb li huwa fid-dmir tagħna li nagħmlu dan!

Callus li l-eżerċizzju mhux se jsir bl-istess mod li sar fl-2006, imma se jsir ħafna u ħafna aħjar.

MADAM CHAIR: Jien nitlob lil dan il-Gvern, li tant stinkajt biex intella', biex jekk se ssir xi ħaġa, issir b'mod trasparenti u akkontibbli għax il-pubbliku jrid ikollu fiduċja fl-amministrazzjoni; jekk tintilef dik il-fiduċja, l-awtorità tikkrolla!

Importanti li l-iżbalji li saru qabel ma nirrepetuhomx.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, illum qisna m'għandniex demokrazija u kulħadd qisu ġo straitjacket lanqas jista' jieħu nifs, mentri l-istructure plan ma kellu xejn minn dawn l-istatements, jiġifieri li jista' jkun ma nkabbrux.

MADAM CHAIR: U għamlu ħażin ħafna.

MICHAEL FALZON: Jien m'iniex se nidħol fil-mertu, imma issa ma nippruvawx nagħmlu kruċjata qisna qed nippruvaw nagħmlu xi ħaġa meta l-iSPED fih il-limitazzjonijiet tiegħu.

L-istructure plan ma kienx fih dawk il-limitazzjonijiet u kulħadd jaf x'ġara fl-2006, u privatament lest li ngħid fejn sar dak l-eżerċizzju.

MADAM CHAIR: M'hemmx għalfejn.

Huwa biżżejjed li jkollna moħħna mistrieħ li żbalji li saru fil-passat ma jintużawx bħala skuża biex aħna nagħmlu iktar żbalji u nkomplu nħarbtu l-ftit li baqa' mill-kampanja u mill-ġmiel ta' pajjiżna.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Xtaqt nagħti eżempju ta' kif l-implimentazzjoni tal-pjan mhux ċar.

F'paġna 24, rural objective 1, hemm miktub hekk:

X'inhuma l-kriterji?

Hija xi ħaġa li tant hija high level li mhijiex ċara kif se tiġi mplimentata.

MADAM CHAIR: Nistgħu nikkwalifikawha skont l-agricultural plan.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Pereżempju f'rural objective 4 hemm miktub "carrying out a re-appraisal of designated areas" u mhuwiex ċar x'se jsir.

Xi kriterji se jintużaw?

IS-SUR JOHANN BUTTIGIEG: Inwieġeb darb'oħra.

MADAM CHAIR: Mela ħudu konoxxenza tal-punti li qed jitqajmu u wieġbu darb'oħra.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Li qed ngħid jien huwa li l-kriterji mhumiex ċari, jiġifieri d-dokument m'għandux użu prattiku.

(Interruzzjonijiet)

MADAM CHAIR: Dr. Caruana Dingli għandha kull dritt li tagħmel il-kummenti tagħha u aħna għandna l-obbligu li nisimgħu lil min għamel dan ix-xogħol, li wara kollox huwa volontarju, biex norqmu dan id-dokument ħalli jkun l-aħjar dokument li jista' jkollna.

Ħalli nispjega kif se nipproċedu.

Iż-żewġ naħat tal-Kamra se jieħdu l-proposti li ġew imressqa quddiem il-grupp parlamentari rispettiv tagħhom sabiex jiddeċiedu jiġux inklużi bħala emendi mal-emendi l-oħra li diġà hemm fir-riżoluzzjoni.

Jista' jkun hemm grupp parlamentari li jiddeċiedi li ma jinkludihomx u jista' jkun hemm grupp parlamentari li jiddeċiedi li jinkludihom, però jien naħseb li se naslu biex ikollna dokument ħafna aħjar milli kellna meta bdejna niddiskutuh f'dan il-Kumitat.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Irrid ngħid li dawn is-suġġerimenti għamilnilhom minn nhar it-Tnejn sal-lum, però konna għamilna kummenti oħrajn fiż-żmien tal-konsultazzjoni pubblika, u ma nafx għalfejn dawn se jittieħdu in konsiderazzjoni u l-oħrajn le.

U m'iniex qed nirriferi għall-kummenti li għamlet Din l-Art Ħelwa biss, imma naħseb li kien hemm ta' oħrajn; tal-Malta Developers' Association, tal-Kamra tal-Periti, u anke ta' ħafna individwi.

Safejn naf jien kważi xejn minnhom ma ġie kkunsidrat u nkluż.

MADAM CHAIR: Però għal dan il-Kumitat jien stedint lil kulħadd.

Peress li qaluli li fil-konsultazzjoni not many things were taken up, allura ħadna l-intrigu li niġu hawn.

Jien xorta se nipprova nindaga biex nara x'nistgħu nagħmlu ħalli nkomplu ntejbu, però kont nippreferi kieku jekk kien hemm minn għamel suġġerimenti oħra li bihom stajna ntejbu l-prodott aħħari, kien ikun hawn.

DEBORAH SCHEMBRI: Dr. Caruana Dingli, dawn il-proposti li qegħdin tagħmlu, għamiltuhom diġà u ma ġewx milqugħa, jew huma proposti ġodda?

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Meta aħna għamilna l-proposti tagħna s-sena l-oħra għedna li ma naqblux mad-direzzjoni ta' dan id-dokument.

U l-punt prinċipali tagħna kien dejjem dak.

Dawn il-proposti għamilnihom f'dak iż-żmien ta' konsultazzjoni u ġew injorati.

DEBORAH SCHEMBRI: Imma għaliex ma daħħaltuhomx jekk kontu daqshekk...(Interruzzjonijiet) Imma nista' nistaqsiha jien?

MADAM CHAIR: Staqsiha kemm trid, imma issa qegħdin quddiem il-Kumitat tiegħi u jien irrid niddeċiedi, flimkien magħkom...

DEBORAH SCHEMBRI: Imma jien sejra nkellem lura lill-grupp parlamentari tiegħi, u dawn id-domandi se jagħmluhomli.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Aħna għamilna proposta li l-iSPED jiġi rivedut bil-policies u b'kollox mhux b'xi sentenza 'l hawn u 'l hemm.

Dak ma sarx u allura issa fadlilna biss iċ-ċans li forsi ndaħħlu sentenza 'l hawn u 'l hemm.

Il-kumment tagħna sena ilu kien differenti.

Fil-fatt konna ġejna f'dan il-Kumitat u għamilna proposta, li fost affarijiet oħra tgħid li l-policies li kellhom isiru – saret xi 12-il policy minn dak iż-żmien 'l hawn – ma jiġux approvati qabel ma ssir il-viżjoni.

Jiġifieri l-punt tagħna dak iż-żmien kien ħafna ikbar minn dan; dan qisna qed nippruvaw nagħmlu patching up biex nippruvaw insaħħu l-environmental safeguards.

DEBORAH SCHEMBRI: Grazzi tal-kjarifika għax għalija kien importanti li nkun naf jekk sarux qabel jew le.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Iva, konna għamilna proposti ħafna ikbar u ħafna iktar serji minn dawn.

DEBORAH SCHEMBRI: Jien smajthom kollha u lesta li niddiskutihom eċċ., però nħoss – u naħseb li ta' min jgħidha – li dan li qed nagħmlu llum will set an ugly precedent.

(Interruzzjonijiet)

MADAM CHAIR: It will set a beautiful precedent għax qed inwessgħu d-demokrazija, Onor. Schembri, mhux inċekknuha!

DEBORAH SCHEMBRI: Bir-rispett kollu, jien naħseb li b'dak li qed nagħmlu llum qegħdin noħolqu preċedent...

MADAM CHAIR: Meta toħloq preċedent tajjeb mhijiex xi ħaġa ħażina.

DEBORAH SCHEMBRI: Nerġa' ngħid li llum qed noħolqu preċedent ikrah għax qisna qegħdin ngħidu li minkejja li jkun hemm id-dati li nagħtu għall-konsultazzjoni pubblika, jekk ikun hemm suġġerimenti oħra, sakemm jgħaddu minn dan il-Kumitat, jistgħu jibqgħu ġejjin.

MADAM CHAIR: Le, mhux hekk qed ngħidu.

DEBORAH SCHEMBRI: Hekk qegħdin ngħidu!

Qed ngħidu li jekk il-kummenti ma jsirux fiż-żmien tal-konsultazzjoni, jistgħu jiġu hawn… (Interruzzjonijiet)

Kien hemm konsultazzjoni fejn saru s-suġġerimenti, però kull suġġeriment li sar, ġie njorat.

Jiġifieri l-messaġġ hu: Ejjew bis-suġġerimenti u l-ħin tagħkom u aħna se ninjorawhom!

DEBORAH SCHEMBRI: Le, ma tistax tgħid dan għax dawn is-suġġerimenti m'għamiltuhomx!

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Jien m'iniex qed ngħidlek għal dawn.

Inti rajthom l-oħrajn li għamilna?

(Interruzzjonijiet) Hemm ħafna u ħafna aktar.

DEBORAH SCHEMBRI: Madam Chair, jien ma rrid inċekken id-demokrazija ta' ħadd.

MADAM CHAIR: Aktar ma nagħtu saħħa lis-soċjetà ċivili aktar dan il-pajjiż jitmexxa sew.

DEBORAH SCHEMBRI: Is-soċjetà ċivili kellha żmien...

MADAM CHAIR: Aħna qed inwessgħu d-demokrazija.

Dan huwa preċedent li aħna kburin bih.

DEBORAH SCHEMBRI: Is-soċjetà ċivili mhux talli kellna ż-żmien biex tagħmel is-suġġerimenti, talli ż-żmien kien ġie mtawwal.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Imma x'sar minn dawk is-suġġerimenti kollha?

DEBORAH SCHEMBRI: Mhux talli kien hemm żmien ta' konsultazzjoni, talli ġie mtawwal, and as yet, kontra r-rule of law li tkellmet fuqha s-Sinj.

MADAM CHAIR: Onor. Schembri, naħseb li lanqas taf xi tfisser ir-rule of law.

Qegħdin tinjoraw lis-soċjetà ċivili.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Jiena naħseb li l-konsultazzjoni ma ġietx irrispettata għax is-suġġerimenti li saru fil-konsultazzjoni ġew injorati kollha.

DEBORAH SCHEMBRI: Ma tistax tgħid li ma laqgħuhomx, imma m'għamiltuhomx.

MADAM CHAIR: Le, għandek żball.

DEBORAH SCHEMBRI: Le, m'għandix żball għax qaltli s-Sinjura stess.

MADAM CHAIR: Għandek żball u se nfehmek għaliex.

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Jiena nara din minn lenti totalment differenti.

Jiena pjuttost nara kemm hawn inizjattiva proattiva min-naħa tal-NGOs.

Qed ngħid hekk għax kien hemm il-perjodu ta' konsultazzjoni, huma flew id-dokument u taw l-opinjonijiet li ħasbu li huma fl-aħjar interess biex dan id-dokument jiġi upgraded, u s-suġġerimenti li taw ġew injorati kompletament.

Mela allura huma kellhom żewġ options; jew joqogħdu b'idejhom fuq żaqqhom u jgħidu li huma għamlu l-proposti, ġew injorati, m'hemmx x'tagħmel, jew inkella jerġgħu jieħdu biċċa xogħol oħra u jgħidu "let's see what else we can propose biex almenu nirranġaw parti mid-dokument".

Jien naraha bħala xi ħaġa pożittiva li minflok qatgħu qalbhom wara li l-ewwel opinjonijiet tagħhom ġew discarded, reġgħu ħadu l-inkarigu, reġgħu flew id-dokument kollu biex joħorġu b'soluzzjonijiet fejn aħna, bħala Kumitat, nistgħu nippruvaw naqblu fuqhom.

U jien, xi ħaġa bħal dik, infaħħarha u mhux nipprova nkissirhom talli llum ġew hawnhekk u ppreżentaw l-opinjonijiet tagħhom.

DEBORAH SCHEMBRI: Jiena li jimpressjonani hu – u qed ngħidha issa biex ma jkunx hemm xi ħadd jgħidli li waqqaftu milli jitkellem; smajt lil kulħadd – kif jiġu hawnhekk NGOs li biex ineħħu loopholes mis-sistema, joħolqu loopholes f'din is-sistema, meta huwa proprju r-raison d'ètre għalfejn qegħdin tgħidu li tridu tagħmlu dan.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Liema loopholes ħloqt jiena?

MADAM CHAIR: Ħalli ngħid żewġ kelmiet jien.

Jiena ħassejt li għandi nagħti din l-opportunità għax kien jidher ċar in-nuqqas kbir fil-livell ta' konsultazzjoni tal-ħarsien jew tas-smigħ ta' dak li kienu qed jgħidu l-NGOs.

Dan huwa kumitat parlamentari u aħna hawnhekk rappreżentanti eletti mill-poplu u f'din l-istituzzjoni demokratika, jekk jirnexxielna nwessgħu d-demokrazija, kif għamilna llum għax erġajna smajna lill-NGOs… Fis-1:30a.m. tal-lum irċevejt e-mail bil-proposti tagħhom.

Jiġifieri dawn, b'mod volontarju, jiġifieri mhux bħal dawk il-ħafna li jħaxxnu bwiethom u ma jagħtux ġurnata xogħol lill-pajjiż, reġgħu ġew hawnhekk, għax sejjaħnilhom, biex jagħtu kontribut lill-pajjiż ħalli jtejbu l-iktar dokument importanti li se jkollna in vigore għas-snin li ġejjin.

Imbagħad jiġi xi ħadd hawnhekk li huwa parti mill-moviment li jiena nagħmel parti minnu u jgħid li f'dan il-Kumitat illum inħoloq preċedent ikrah!

Kien jinħoloq preċedent ikrah kieku ppruvajna nsoddulhom ħalqhom!

Mhux talli ma nsoddulhomx ħalqhom talli.… (Interruzzjonijiet)

DEBORAH SCHEMBRI: Madam Chair, ma ppruvajtx insoddilhom ħalqhom bl-ebda mod.

MADAM CHAIR: Iva, għax għedt li huwa preċedent ikrah.

DEBORAH SCHEMBRI: Madam Chair, tant ma ppruvajtx nagħmel dan, li għedt dan wara.

MADAM CHAIR: Onor. Schembri, ħu paċenzja ħallini nitkellem għax int tkellimt; itfi l-mikrofonu.

Inti għedt li hawnhekk ħloqna preċedent ikrah, jiġifieri kieku kont inti qed tippresjedi dan il-Kumitat ma kontx tagħtihom l-opportunità li jiġu hawnhekk u jaqsmu magħna dak li huma jistgħu jikkontribwixxu lejn il-pajjiż.

Fil-Kumitat tiegħi, sakemm nitħalla Chairperson tiegħu, is-soċjetà ċivili kollha tista' tiġi hawnhekk u ssemma' leħinha dirett mar-rappreżentanti tal-poplu.

Qed ngħid hekk għax meta mmorru fil-Plenarja dawn mhumiex se jkunu parti mid-dibattitu.

L-uniku mod li jistgħu jikkontribwixxu huwa permezz tal-media jew b'xi modi li jistgħu jiġu rrappurtati, tajjeb jew ħażin.

Jiena tajthom l-opportunità biex jiġu hawnhekk, f'dan il-Kumitat flimkien mar-rappreżentanti eletti direttament mill-poplu.

Nerġa' ngħid li dan mhuwiex preċedent ħażin, imma huwa wieħed mill-isbaħ preċedenti, u nissuġġerilek, Onor. Schembri, biex fil-Kumitati tiegħek tagħmel l-istess.

L-Onor.

GODFREY FARRUGIA: Grazzi, Madam Chair.

L-għeruq tiegħi ġejjin minn NGO fejn kont ili membru tagħha għal iktar minn 25 sena, jiġifieri nista' nifhem kif iħossuhom l-NGOs.

Illum jien Membru Parlamentari, imma għeruqi, minn fejn ġej, ma jien se ninsihom qatt għax huma parti minni.

Jien ma nara xejn ħażin, if we are true environmentalists, li nibqgħu nipperseveraw biex naslu, b'mod partikolari f'din il-gżira ċkejkna li għandha ċerti karatteristiċi li huma ewlenin għaliha, bħal gżejjer oħra Mediterranji jew gżejjer oħra fid-dinja fejn fil-qasam internazzjonali ta' policies għandhom aġenda għalihom minħabba raġunijiet ovvji li kulħadd jafhom.

Allura jien ma nara xejn ħażin li nissalvagwardaw u nagħmlu distinzjoni bejn dak li huwa sit u bejn dak li huwa proġett innifsu.

Ma naqbilx li Malta għandha tkun totalment ODZ, imma għandu jkun hemm bilanċ.

Pereżempju, jekk għada pitgħada naħsbu li nagħmlu pont bejn Malta u Għawdex minflok inħaffru, wisq probabbi se tintuża Kemmuna li hija kollha ODZ.

Jiġifieri trid tħalli dik il-loophole, li permezz tagħha fejn kwalunkwe gvern tal-ġurnata, jekk irid jasal fi proġett, jista' jasal.

Jiena ħadt sehem kbir – u nixtieq hawnhekk nirringrazzja lis-CEO tal-MEPA li qiegħed preżenti hawnhekk – meta ġejna biex nagħmlu l-health village għall-Isptar Mater Dei way back in 2013.

Dak kien proġett li twettaq 25 sena ilu, illum pajjiżna evolva iktar u għandna nħarsu iktar b'mod iffukat meta nħarsu lejn l-ambjent innifsu.

Jekk din l-istituzzjoni trid verament toqrob lejn in-nies, għandna nagħtu kull ċans sabiex kull kumitat permanenti jkun ta' pjattaforma għal kull min irid isemma' leħnu.

MADAM CHAIR: Grazzi.

L-Onor.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, jien noġġezzjona bil-qawwa kollha li xi ħadd jgħid li kien hawn nuqqas kbir ta' konsultazzjoni.

Għedtha fil-bidu, u se nerġa' ngħidha b'responsabilità; ejjew ma ngħidux li kien hawn nuqqas kbir ta' konsultazzjoni.

(Interruzzjonijiet) Le, Madam Chair.

Jekk kien hawn xi ħadd li żgur ma interrompa lil ħadd huwa jien, u nippretendi li issa juru rispett lejha kif nuri jien lejn kulħadd.

Mhuwiex minnu li ngħidu li kien hawn nuqqas kbir ta' konsultazzjoni.

Kull NGO u kull individwu kellhom kull opportunità sabiex jagħmlu konsultazzjoni.

Il-perjodu tal-konsultazzjoni ġie rduppjat.

Meta jien kont iltqajt magħhom ftit wara li sirt Segretarju Parlamentari, l-attitudni ta' Din l-Art Ħelwa dwar dawn il-punti kienet – hawn min qed jipprova jgħaddi snide remarks u anke l-ewwel darba li ltqajt magħhom hekk għamlu, però jien m'għandix problema; għalhekk qiegħed fil-politika u kapaċi niħħendiljahom ukoll – li ma xtaqux jitkellmu fuq l-iSPED għax bdew jikkontestaw li dan mhuwiex SPED jew Pjan Strutturali.

Illum għamlu l-punti tagħhom u jien m'għandix diffikultà, imma li ngħidu li ma kienx hemm konsultazzjoni u li l-konsultazzjoni qed issir biss issa, mhuwiex fair.

Jien illum kelli attività oħra… (Interruzzjonijiet) Madam Chair, jien qed nikkwota x'intqal: Nuqqas kbir ta' konsultazzjoni.

(Interruzzjonijiet) Le, Madam Chair, naf x'qed ngħid għax niżżiltha.

Xi ħadd qal verba volant, scripta manent u jien nemmen fiha.

Ejjew ma nippruvawx nerġgħu nużaw il-kliem "nuqqas ta' konsultazzjoni".

Aħna qed nisimgħuhom jagħmlu l-punti tagħhom, ma ġarx xejn b'daqshekk, m'iniex qed noġġezzjona, imma ejjew inkunu ċari x'aħna ngħidu, mhux ngħidu li ma kienx hawn konsultazzjoni.

Ejjew ngħidu li biddlu l-opinjoni u issa qed naċċettaw li d-direzzjoni tal-Gvern, li hija l-iSPED, tkun xi ħaġa strateġika, mhux ngħidu li ma kienx hawn konsultazzjoni, għax it's unfair.

It-tieni punt li xtaqt nagħmel huwa dwar il-famużi policies għax reġgħu issemmew.

Dan huwa Gvern li jiddeċiedi.

Min ma jogħġbux, jagħmel hu, imma li nibqgħu ninsistu li m'għandniex nagħmlu policies sempliċement għax m'għamilniex l-iSPED, is not on. Jien parti mill-Gvern u jekk jidhrilna li hemm bżonn nagħmlu 20 policy, nagħmlu 20 policy.

Ma jistax ikun li nħallu lakuni fil-pajjiż għax għad m'għandniex SPED u pjan strutturali.

M'għandniex nispiċċaw hawnhekk noqogħdu nikkritikaw għax għamilna l-policies qabel ma l-iSPED; policies saru u se jibqgħu jsiru.

MADAM CHAIR: Grazzi.

DEBORAH SCHEMBRI: Madam Chair, nixtieq nagħmel kumment tal-aħħar.

MADAM CHAIR: Agħmel kumment tal-aħħar, imbagħad nagħlqu l-laqgħa.

DEBORAH SCHEMBRI: Il-kumment li xtaqt nagħmel hu li jien fl-ebda ħin ma għedt li ma nirrispettax il-ħin kollu li l-NGOs jagħtu biex jiġġieldu l-ġlidiet tagħhom.

Kif diġà għedt qabel, irridu ma nkunux nafu x'qed ngħidu jekk xi ħadd minna jgħid li ma jridx jipproteġi, jew l-ambjent, jew il-patrimonju Malti.

Jien napprezza kemm ix-xogħol kif ukoll il-fatt li jagħmluh.

Li qed nikkontesta jien mhux li jagħmluhom, jew li jibqgħu jippruvaw sal-aħħar, kif qal l-Onor.

Kieku jiena parti minn NGO nibqa' nipprova, jiġifieri nifhem il-punt.

Jien naqbel mas-Sinj.

Jien ġejja mill-kamp legali u nemmen ħafna fir-rule of law u nemmen ħafna li r-regoli qegħdin hemm l-istess għal kulħadd.

Jekk tmur għand imħallef b'nota ta' sottomissjonijiet l-għada li suppost ħadtha, tista' tkun tlift 'l ommok għax ma jaċċettahielekx; is-sistema ġudizzjarja u s-sistema tar-regoli qiegħda hemm għal kulħadd.

Jiena ma ridtx inwaqqaf lil xi ħadd milli jitkellem, anzi għażilt li nagħmel il-punt tiegħi wara li tkellimtu kollha u wara li smajtkom u ddiskutejt magħkom proprju għax ma ridt inwaqqaf lil ħadd.

Il-punt tiegħi hu li meta jkun hemm ġranet li jiġu mtawwla sabiex tkun tista' issir konsultazzjoni, let's make sure that we put all our efforts into it whatever it is, ħalli ma nerġgħux nispiċċaw f'sitwazzjoni bħal tal-lum għax naħseb li iva, xi ħaġa bħal din toħloq preċedent mhux sabiħ.

MADAM CHAIR: Grazzi.

LEO BRINCAT: Jiena niddefendi all the way id-dritt ta' kull NGO li tibqa' toħroġ bl-ideat tagħha, biss nifhem is-sentiment tal-kollega tiegħi.

M'iniex qed nadvoka li għandu jkun hemm xi sarima, jew li b'xi mod jew ieħor nirrestrinġuhom.

Meta ġejna għar-riforma tal-MEPA fl-2010, kellna understanding bejn iż-żewġ naħat fil-Kamra, li indipendentement mill-emendi li konna ressaqna in advance, kemm min-naħa tal-Oppożizzjoni kif ukoll min-naħa tal-Gvern stajna noħorġu b'emendi anke fil-Kamra nnifisha.

Allura nkunu qed nużaw double standards jekk ngħidu what's good for parliamentarians is not good for NGOs, imma nifhem il-punt li għamlet il-kollega tiegħi li rridu naħdmu b'mod strutturat.

Il-mistoqsija li se nagħmel issa – u li se nagħlaq biha – mhijiex intiża biex nuża xi divide and rule tactic jew strategy vis-à-vis dawn is-sottomissjonijiet, anzi se nagħmilha biex jien, bħala Ministru respnsabbli mill-Ambjent, meta se nagħmlu diskussjoni interna fuq livell ta' grupp parlamentari – kif issuġġerejt inti, Madam Chair – inkun illuminat aħjar dwar dawn il-proposti.

Inkunu qed niggwidaw ruħna aħjar jekk inkunu nafu – jekk hemm hypothetically 20 proposta jew emenda – li nkunu nafu kemm minn dawn l-20 kienu fis-sottomissjonijiet oriġinali u kemm minnhom nibtu f'dawn l-aħħar ġranet.

Biex nagħti eżempju wieħed biss – u mhux biex nidħol fuq issue polemikuża – insemmi thematic objective li titkellem dwar national nature parks especially in the south of Malta.

M'iniex qed nikkontesta dak li qed jgħidu huma; narawh fuq il-merti tiegħu u nagħtuh il-weight daqslikieku kienet emenda oħra, ħalliha li ma nistax nifhem għaliex in-north of Malta m'hijiex inkluża, imma dak mhux il-lok li ngħaddi ġudizzju fuqu.

Ikun ta' għajnuna għalina, li se nagħmlu d-dibattitu intern fil-gruppi parlamentari rispettivi, li jkollna sempliċement demarcation line.

M'iniex qed ngħid li għandhom jonqsu, jiġifieri jekk pereżempju hemm 20, għandhom isiru għaxra, jew li ngħidu li hemm minnhom li daħlu too late, imma almenu jkollna linja gwida fejn naraw liema huma s-sottomissjonijiet oriġinali li fil-fehma tagħhom ġew glossed over u liema huma s-sottomissjonijiet li setgħu daħlu ftit minuti ilu.

U dan qed ngħidu biex kulħadd ikollu linja gwida biex nagħtu l-weighting xieraq lil kull proposta li saret.

MADAM CHAIR: Grazzi.

Dr. Caruana Dingli, nitolbok tagħmel il-concluding remarks ħalli nikkonkludu l-laqgħa.

DR. PETRA CARUANA DINGLI: Nixtieq ngħid li fil-public consultation kien hemm ħafna, ħafna sottomissjonijiet, u mhux minn Din l-Art Ħelwa biss.

Meta għedt li dawn ġew injorati, ma kontx qed nirriferi għas-sottomissjonijiet ta' Din l-Art Ħelwa, imma ta' ħafna entitajiet u individwi oħra.

Jien ma nistax nemmen li ma kienx hemm suġġeriment wieħed fost dawk kollha li ma kienx tajjeb biżżejjed biex jiġi nkorporat fid-dokument.

Nista' ngħid li jekk hemm ma nafx bihom għax id-dokument kważi ma nbidel xejn, ħlief għal xi ftit emendi li jidhru li qishom saru mill-Gvern u mhux ħarġu mill-konsultazzjoni.

Id-dokument kważi baqa' l-istess mill-2012 u ma nistax nifhem kif xejn ma ttieħed on board.

Dan id-dokument issa sar qisu l-konsultazzjoni kollha, meta fil-fatt dan sar malajr bejn nhar it-Tnejn u llum; lanqas nista' ngħid li kollox huwa perfett u verament tridu tieħdu in konsiderazzjoni li sar ta' malajr.

Jiġifieri issa mhux tiffukaw fuq xi punt li huwa forsi ftit iktar dgħajjef mill-oħrajn u tagħmluh bħala punt kbir, għax mhu veru xejn.

Jien ma nafx kemm kien hemm sottomissjonijiet mill-public consultation, inkluż dawk li saru fl-2012 u fl-2014, u jien naħseb li l-punt tad-diskussjonijiet li se jsiru fil-gruppi parlamentari tagħkom ma jridx ikun biss fuq dawn, imma fuq l-oħrajn kollha u tridu taraw għalfejn dawn ġew injorati kollha.

MADAM CHAIR: Hekk hu.

Biex jiena nillumina ftit lil min qed isegwina rrid ngħid li l-motivazzjoni tiegħi li niftaħ dan il-Kumitat għall-konsultazzjoni jew suġġerimenti, wara konsultazzjoni huwa proprju għax qed nosserva li fil-ħidma ta' dan il-Gvern, qed issir konsultazzjoni, u konsultazzjoni wiesgħa, però ħafna drabi, jew ikun jidher with hindsight jew anke with foresight li it is a fait accompli, jew inkella l-NGOs u l-pubbliku jiġu mistiedna biex jidħlu għal ħafna intrigu u xogħol imbagħad ma jiġux ikkalkulati.

Allura jiena nħoss li jekk qed nara deffiċjenza fil-Gvern – li jiena ħdimt biex tellajt u rridu jibqa' hemmhekk għal 20 sena – jiena nimliha b'dan il-Kumitat.

Fl-ebda ħin m'għedna li ma kienx hemm konsultazzjoni, imma tista' tagħmel dik li nsejħulha konsultazzjoni finta.

Jiena nibża' li aktar ma jgħaddi ż-żmien din it-tip ta' konsultazzjoni finta tista' żżid, u jiena qiegħda nistinka biex aħna nimxu mal-Manifest Elettorali tagħna li s-soċjetà ċivili ninkluduha bil-fatti u mhux bil-kliem.

Għalhekk dan il-Kumitat, sakemm hawn jiena nippresjedih, se jibqa' jopera b'dan il-mod.

Jien m'għandix kliem biex nirringrazzja lil kull min ikkontribwixxa, u lill-uffiċjali li wara kollox nifhem li jingħataw brief li jridu jimxu miegħu, imbagħad jiġu hawnhekk jirrispondu għal dak li huma kultant ikunu mġiegħla jagħmlu.

Jiġifieri jiena nifhem il-pożizzjoni tagħkom u nirringrazzjakom.

Issa tiġu msejħa għal laqgħa oħra wara li jkollna konsultazzjoni mal-Parliamentary Groups rispettivi tagħna.

Il-lejl it-tajjeb lil kulħadd.

Fit-8:35p.m. il-Kumitat aġġorna.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees dev


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AMBJENT U L-IPPJANAR TAL-IŻVILUPP

LAQGĦA NRU.

L-Erbgħa, 20 ta' Mejju, 2015.

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fis-6:35p.m.

L-Onor.

Marlene Farrugia, Chairperson tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI

L-Onor.

Marthese Portelli; u l-Onor.

Deborah Schembri (sostitut), kienu preżenti.

Kienu preżenti u pparteċipaw ukoll fil-laqgħa, l-Onor.

Leo Brincat (Ministru għall-Iżvilupp Sostenibbli, Ambjent u Tibdil fil-Klima); l-Onor.

Michael Falzon (Segretarju Parlamentari għall-Ippjanar u Simplifikazzjoni Amministrattiva); l-Onor.

Toni Bezzina; u l-Onor.

Għal din il-laqgħa ġew mistiedna wkoll jattendu rappreżentanti tal-NGOs.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 15 li saret fit-18 ta' Mejju 2015, ġew konfermati.

DISKUSSJONI DWAR IL-PJAN STRATEĠIKU GĦALL-AMBJENT U L-IPPJANAR MAĦRUĠ MILL-AWTORITÀ MALTIJA GĦALL-AMBJENT U L-IPPJANAR U L-EMENDI PROPOSTI GĦALIH (KONT.).

Fil-bidu tal-laqgħa Madam Chair fakkret lill-Kumitat li mill-aħħar laqgħa tal-Kumitat kienet irċeviet sottomissjonijiet b'kummenti dwar l-iSPED mingħand Din l-Art Ħelwa, Friends of the Earth u Malta Water Association, u li kopja tagħhom kienet diġà tqassmet lill-Membri tal-Kumitat u lill-MEPA.

Is-Sur Johann Buttigieg u s-Sur Joseph Gauci, Chief Executive Officer u Unit Manager fil-MEPA rispettivament, kif ukoll Dott. Petra Caruana Dingli mill-Għaqda Din l-Art Ħelwa u s-Sinj.

Louiselle Pace Gouder mill-Għaqda Friends of the Earth, ġew mistiedna jieħdu parti fid-diskussjoni u anke rrispondew għad-domandi li sarulhom.

Fuq talba tal-Ministru Leo Brincat, il-Kumitat qabel li l-MEPA kellhom jagħtu lill-Kumitat informazzjoni dwar liema mis-sottomissjonijiet li ġew mibgħuta mill-NGOs mill-aħħar laqgħa kienu ġew magħmula waqt il-perjodu ta' konsultazzjoni u liema ma kenux.

Madam Chair talbet sabiex meta din l-informazzjoni tkun lesta u tkun mibgħuta lill-Kumitat, il-Membri tal-Kumitat iressqu s-sottomissjonijiet mibgħuta mill-NGOs quddiem il-grupp parlamentari rispettiv tagħhom, sabiex wara jkun jista' jerġa' jiltaqa' l-Kumitat fejn jittieħed vot dwar jekk dawn kellhomx jiġu nklużi bħala emendi għar-riżoluzzjoni.

Id-diskussjoni kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

Fit-8:35p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li kellha tiġi komunikata aktar tard.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

CHAIRPERSON TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET EKONOMIĊI U FINANZJARJI

AVVIŻ

Laqgħa Nru 12

It-Tnejn, 25 ta' Mejju 2015 fis-6.30 p.m.

L-Onor.

Silvio Schembri, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 25 ta' Mejju 2015 fis-6.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz, il-Belt, b'din l-aġenda:

Approvazzjoni tal-Minuti;

"Is-Sitwazzjoni fil-Libja."

Prezentazzjoni minn Dr Mario Vella, Chairman, Malta Enterprise.

Affarijiet oħra.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees fin