KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET TAL-FAMILJA

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 19

L-Erbgħa, 6 ta' April, 2016

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 19

L-Erbgħa, 6 ta' April, 2016

Il-Kumitat iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fis-7.04 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħat Nri 16, 17 u 18, li saru nhar it-Tlieta, 8 ta' Marzu, nhar l-Erbgħa, 9 ta' Marzu, u nhar it-Tnejn, 14 ta' Marzu 2016, ġew ikkonfermati.

IT-TROBBIJA TAT-TFAL F'SOĊJETÀ LI QED TINBIDEL - KONTINWAZZJONI

Ikompli minn nhar it-Tnejn, 14 ta' Marzu 2016.

THE CHAIRPERSON (Onor. Godfrey Farrugia): Ngħaddu mill-ewwel għad-diskussjoni tal-lum, fejn se nkomplu niddiskutu s-suġġett marbut mat-'Trobbija tat-Tfal f'Soċjetà li Qed Tinbidel'.

Illum hawn preżenti numru ta' entitajiet li se jaqsmu magħna l-ewwel ħaġa s-sinifikat tal-entità tagħhom, u mbagħad se jgħidulna ftit fuq kif jaħsbuha dwar dan is-suġġett.

Għalhekk se nibda bl-ewwel entità, li hija ċ-Ċentru Tbexbix, u nsejjaħ lis-Sinjura Catherine Azzopardi.

IS-SINJURA CATHERINE AZZOPARDI (Ċentru Tbexbix): Insellmilkom.

Jiena mmexxi dan iċ-ċentru li huwa proġett edukattiv fil-komunità ta' Bormla.

Din is-sena se nagħlqu l-għaxar sena minn mindu nfetaħ dan iċ-ċentru.

Aħna norganizzaw programmi u attivitajiet għat-tfal wara l-ħin tal-iskola.

Xi wħud mit-tfal jiġu direttament mill-iskola għax forsi jkollhom ommhom taħdem, u allura l-ewwel nagħmlu siegħa homework help, mis-2.30 p.m. sat-3.30 p.m. Wara, it-tfal jinġabru f'circle time, fejn kulħadd jesprimi dak li jkun qiegħed iħoss dak il-ħin, u forsi nuru wkoll xi video qasir u nipprovaw ngħinuhom biex jirriżolvu xi emozzjonijiet li jkunu għaddejjin minnhom.

Nipprattikaw ukoll ftit ħin fis-silenzju li ngħidulu silent time; ngħinuhom jivviżwalizzaw billi naqrawlhom storja u ngħidulhom biex jivviżwalizzawha.

Imbagħad, fl-4.00 p.m. naqsmuhom fi gruppi skont l-età tagħhom.

It-tfal li jattendu f'dan iċ-ċentru huma bejn il-5 snin u t-12-il sena u jinqasmu fi gruppi, kif għedt, skont l-età tagħhom, u nagħmlulhom diversi attivitajiet kreattivi, fosthom sports, mużika, drama u affarijiet oħra li ma tantx isibuhom l-iskola.

Ikollna kuntatt regolari mal-ġenituri fuq bażi informali, pereżempju, meta jġibu t-tfal jew meta jiġu għalihom.

Norganizzaw attivitajiet għall-ġenituri wkoll, u nistednuhom meta jkollna xi performance mit-tfal.

Nagħmlu ċerti programmi ta' għajnuna għall-ġenituri, fejn ngħallmuhom ċertu self help, techniques ta' rilassament, yoga, eċċ. Nipprovaw ngħinuhom isibu ftit ħin għalihom infushom, kif ukoll ftit ħin mat-tfal b'mod regolari, u nipprovaw ngħinuhom biex ikollhom ċertu kwiet u paċi fil-familja.

THE CHAIRPERSON: Minn liema rħula jiġu t-tfal tagħkom?

IS-SINJURA CATHERINE AZZOPARDI: Il-maġġoranza tagħhom jiġu minn Bormla, imma aħna naċċettaw minn kullimkien.

Għandna xi wħud mill-Birgu u mill-Isla, imma l-maġġoranza jiġu minn Bormla.

L-iktar attendenza għolja tkun fis-sajf meta jkollna Klabb Sajf.

Fil-fatt, hemmhekk nagħmlu xahrejn intensivi, Lulju u Awwissu, fejn ikollna attivitajiet simili kuljum.

Il-massimu ta' tfal li nistgħu nżommu huwa ta' 50, mentri fix-xitwa l-attendenza tvarja.

Ġieli jkollna 15 u ġieli jkollna 20 minħabba li t-tfal ikollhom impenji oħrajn bħal, pereżempju, lezzjonijiet tad-duttrina, privatijiet, eċċ., u ġieli ma jkunux jistgħu jattendu kuljum imma jattendu f'ċerti ġranet biss.

Hemm min jiġi darba fil-ġimgħa, u hemm min jiġi ħames darbiet fil-ġimgħa.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Sinjura, nirringrazzjak talli għoġbok tilqa' l-istedina tagħna llum.

Min-naħa tiegħi xtaqt nagħmillek xi mistoqsijiet.

Is-servizzi li toffru intom huma lokalizzati f'lokalità partikolari, jew inkella mifruxin ma' Malta kollha?

U jekk ikun hemm ċentri oħrajn li jixtiequ jitgħallmu mill-esperjenza vasta tagħkom, jew inkella jkollhom bżonn din it-tip ta' għajnuna … Professjonalment, jiena għandi degree fil-youth work, u allura nista' nifhem kemm l-irwol tagħkom huwa importanti.

Intom tifformaw parti mill-Knisja jew inkella NGO għal raskom?

Qed nistaqsi għax din il-laqgħa qiegħda tiġi mxandra fuq il-mezzi tal-Parlament, u allura jekk ikun hemm xi ħadd li forsi qiegħed isegwina, ikun jista' jgħin ruħu u jgħin lis-soċjetà tiegħu.

IS-SINJURA CATHERINE AZZOPARDI: Aħna bbażati f'Bormla għax l-uniku ċentru li għandna qiegħed Bormla.

Aħna nixtiequ niftħu kullimkien għax is-servizz li noffru mhuwiex relatat biss mas-sitwazzjoni ta' Bormla, imma jista' jiġi offrut kullimkien.

Pereżempju, għandna ċerti programmi għall-iskejjel ta' Malta kollha, fejn ġieli jkollna school visits filgħodu minn xi klassi ta' 35 student, flimkien ma' żewġ għalliema, u nagħmlu programm ta' yoga, kreattività, intercultural experience, eċċ., u ndewquhom din il-kwalità ta' edukazzjoni li noffru.

U allura miftuħin għal kull possibiltà.

Jekk hemm xi gruppi li forsi jixtiequ jiġu, aħna għandna voluntiera li huma mħarrġin bħala yoga teachers.

Ġieli kellna talbiet minn xi ċentru li jkun jixtieq jagħmel xi klassi tal-yoga.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Intom parti mill-Knisja jew le?

IS-SINJURA CATHERINE AZZOPARDI: Le, m'aħniex.

Aħna rreġistrati bħala NGO.

ETIENNE GRECH: X'inhuma l-iktar tip ta' problemi komuni li ssibu fil-familji li jkollkom kuntatt magħhom?

IS-SINJURA CATHERINE AZZOPARDI: Hemm varjetà kbira ta' problemi.

Fuq Bormla hemm ċerta stigma, u hemm ċertu ammont ta' problemi; imma, nistgħu ngħidu wkoll li dawn il-problemi ssibhom f'postijiet oħra.

Pereżempju, għandna tfal li ġejjin minn one-parent families, u għandna omm partikolari ta' 32 sena b'sitt itfal.

Hemm ħafna problemi ta' faqar, u allura ċerti servizzi impossibbli li jaċċessawhom jekk ikunu bi ħlas.

Għalhekk, kemm jista' ikun, il-programmi tagħna nagħtuhom kollha bla ħlas.

Il-prijoritajiet naħseb li mhux dejjem ikunu dawk li għandhom ikunu.

Pereżempju, kieku lill-ommijiet tistaqsihom x'inhu l-aħjar għat-tfal tagħhom, kollha se jagħtuk prijoritajiet differenti.

Niftakar f'omm li ġġib it-tifla tagħha għall-homework help, u mbagħad tħalliha hemmhekk għall-attivitajiet l-oħra, u din kienet tgħidli li kważi kważi tħossha guilty li tħalli lit-tifla hemmhekk għall-homework għax tixtieq toqgħod tagħmel il-homework magħha.

Din l-omm għandha ċerti ħsebijiet li nieħu gost nismagħhom.

Imbagħad tiġi omm oħra li ddur fuq it-tifla tagħha u tgħidilha li jekk ma tlestix il-homework fiċ-Ċentru jkun ħażin għaliha għax ma tibqax tibgħatha aktar!

Jiġifieri, għal din l-omm l-importanti li t-tifla tiġi hemmhekk u tagħmel il-homework tagħha.

Hawnhekk ma tantx nista' noqgħod insemmi ċerti affarijiet, imma l-aktar komuni huma relatati ma' faqar u ma' livell baxx ta' edukazzjoni.

ETIENNE GRECH: Ċentru Tbexbix qiegħed biex jgħin lill-familji, biex isolvilhom il-problemi, jew inkella biex jeduka?

IS-SINJURA CATHERINE AZZOPARDI: Aħna l-iktar li niffokaw hija fuq l-edukazzjoni, però aħna wkoll a social project.

Fil-fatt, bdejna wkoll proġett mal-anzjani għaliex nafu li hemm ħafna anzjani li jinsabu f'sitwazzjoni li lanqas biss joħorġu mid-dar.

U allura qegħdin nagħmlu outreach biex min għandu bżonn ta' servizz soċjali nipprovaw ngħinuh.

Għandna wkoll counsellor li tagħmel counselling mat-tfal, mal-ġenituri u mal-anzjani.

PAULA MIFSUD BONNICI: Xtaqt nistaqsi xi ħaġa fuq is-sinerġija u l-koordinament.

Kif għedt inti, ġeneralment ikollok tfal li jkollhom xi problemi.

Issa nafu li fl-iskejjel jeżistu ċerti servizzi li jingħataw lit-tfal, fosthom is-servizz tal-LSAs.

U allura dawn it-tfal ikollhom l-LSAs tagħhom li tkun taf kif inhi l-imġieba tagħhom u kif tittratta ma' dik l-imġieba: imma jeżisti koordinament bejn dak li jsir fil-klassi u dak li jġibu magħhom għandkom u xi jridu jagħmlu d-dar?

Li tikkonfondi l-iktar hu li jekk għandek tifel jew tifla li forsi għandhom imġieba partikolari u dawn għandhom pjan xi jsegwu … Sfortunatament, għalkemm l-LSAs mhumiex imħarrġin speċifikament fuq problemi partikolari, imma nafu li lit-tfal tista' tħarbathom jekk ma jkunux qegħdin jimxu ma' pjan partikolari.

Milli qiegħda nifhem, dawn it-tfal huma l-istess tfal li jmorru fl-iskola ta' Bormla, u allura nixtieq inkun naf jekk jeżistix dan it-tip ta' koordinament.

IS-SINJURA CATHERINE AZZOPARDI: Il-professjoni tiegħi hi ta' għalliema, u kelli esperjenza fl-iskejjel qabel ma bdejna dan il-proġett.

Jiena kont fi skejjel ta' tfal b'imġieba diffiċli, u għandi esperjenza kbira fuq dan ix-xogħol.

Nikkoordina wkoll mal-Head of School ta' Bormla, kif ukoll mal-Principal, u meta jkolli xi diffikultà fuq xi imġieba ta' xi tifel jew tifla navviċinaha, u jekk ikun hemm xi affarijiet li nistgħu ngħinu lil xulxin fihom għall-ġid ta' dan it-tifel jew tifla, dejjem nikkoordinaw flimkien.

PAULA MIFSUD BONNICI: Naf li intom taħdmu bis-sistema ta' voluntiera, u anke l-mod ta' kif qed nifhem li tagħmlu l-fund raising tagħkom, dan iġġibuh permezz ta' donazzjonijiet u attivitajiet oħra li tagħmlu.

Issa, li kieku kelli nistaqsik x'sostenn tixtieq li jkun hemm mill-Gvern u minn entitajiet oħra biex tkunu aktar effettivi bis-servizzi tagħkom, x'tixtiequ l-aktar li tingħataw?

IS-SINJURA CATHERINE AZZOPARDI: L-ikbar problema li nsib hi l-akkwist tal-fondi.

Aħna niddependu mill-fondi.

Pereżempju, jiena rriżenjajt minn għalliema biex immur immexxi Ċentru Tbexbix.

Għandi ħafna voluntiera għax nuża l-iskema tal-European Volontary Service tal-European Union Agency, u bħalissa għandi għaxar voluntiera barranin mill-Ewropa.

Dawn jintagħżlu minħabba l-iskills differenti li jkollhom.

Fil-fatt, hemm minnhom social workers u oħrajn student teachers.

Ħafna minnhom studjaw fuq l-isports u l-kreattività, suġġetti li nieħdu gost bihom minħabba t-tfal.

Imbagħad, f'ċerti affarijiet bilfors irid ikollok l-impjegati, għax ma tistax tmexxi NGO bil-voluntiera biss.

Illum, ma tistax tkun professjonali jekk ma jkollokx ammont minimu ta' nies li jkunu impjegati full time.

U l-problema hi kif se tħallas lil dawn in-nies.

Meta ġieli napplikaw għall-fondi tal-Gvern, dejjem ikollok il-proviso biex tagħtihom project proposal li ma jinkludix il-pagi tal-istaff!

Allura diffiċli ssib fondi biex tħallas lill-istaff.

Pereżempju, jien għandi counsellor kwalifikata u din ma tistax toqgħod tagħmel il-counselling bla ħlas għax trid tgħix ukoll.

Il-problema hi li jrid ikollna xi ħaġa biex insostnu lill-istaff għax dawn bilfors irridu nħallsuhom.

ETIENNE GRECH: Minn fejn iġġibuhom il-fondi?

IS-SINJURA CATHERINE AZZOPARDI: Aħna għandna voluntiera mħallsin mill-Unjoni Ewropea, u mbagħad, fuq kull proġett li jkun hemm, dejjem inkunu rridu naraw kif se nagħmlu biex nibnu project proposal, li kważi kważi jkollok bżonn bniedem full time biex joqgħod fuqhom, għax imbagħad trid tagħmel ukoll ir-rapporti fuqhom.

Kollox irid jiġi audited kif suppost, u dejjem irid ikollok il-co-funding.

Issa, biex ikollok co-funding capacity trid tara minn fejn se ġġib il-flus.

Pereżempju, jekk għandi proġett ta' €36,000, l-'Istrina' ma tagħtinix iktar minn €20,000 u, ħafna drabi, il-problema hi li tispiċċa taħli ħafna enerġija fuq dawn l-affarijiet, meta dik l-istess enerġija nkun nixtieq nużaha fl-edukazzjoni.

Jiena għalliema, u rrid ngħallem u ngħin lit-tfal: imma, minflok ngħallem, ikolli noqgħod kull darba nagħmel dan ix-xogħol.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Nifhem ħafna dan il-punt li qiegħda ssemmi, u forsi nista' nissuġġerixxi xi ħaġa żgħira.

Jiena naħseb li għandna ħafna NGOs li kieku jaqsmu l-amministrazzjoni ta' dawn l-issues ikunu jistgħu jagħmlu aktar burden sharing bejniethom, għax iktar ma jkollok nuklei żgħar, fejn kulħadd jipprova jagħmel kollox waħdu, aktar se jkollok riżorsi ddedikati għal oġġett wieħed biss.

Allura, ma titħajrux bħala NGO li taqsmu n-knowledge u l-manpower ma' xulxin ħalli jkun hemm iktar expertise fuq kif forsi timlew il-karti u fuq kif tagħmlu l-applikazzjonijiet tagħkom, u allura jkun hemm iktar sinerġija f'din l-enerġija li kulħadd qiegħed jipprova jagħmel u juża b'mod individwali?

IS-SINJURA CATHERINE AZZOPARDI: Jien m'għandi l-ebda problema sabiex noħolqu network bejnietna.

Hemm anke l-Forum tal-NGOs tal-Kottonera, li niltaqgħu regolarment flimkien.

Fil-fatt, niltaqgħu qisu darba fix-xahar.

Ħafna mill-NGOs huma part-time.

Jiena full-time NGO għax niftħu minn filgħodu sa filgħaxija kuljum, u ovvjament dik tinvolvi ħafna xogħol.

Imma, jekk ikun hemm dawn il-possibbiltajiet lili ma jdejqunix.

THE CHAIRPERSON: Kieku kellek tagħti tliet prijoritajiet li huma importanti għat-trobbija tat-tfal f'din is-soċjetà li qed tinbidel, liema jkunu dawn il-prijoritajiet?

IS-SINJURA CATHERINE AZZOPARDI: L-edukazzjoni hija importanti wkoll għall-ġenituri.

Aħna nibbażaw ħafna fuq it-tfal; però, il-ġenituri huma importanti wkoll, u nħoss li hemm bżonn li nagħtu edukazzjoni għall-ġenituri.

It-tieni ħaġa hija l-faqar.

Hemm bżonn li nindirizzaw iktar l-issue tal-faqar.

Naf li diġà qed isir xogħol f'dan ir-rigward, imma mhux biżżejjed.

L-affarijiet l-oħra mbagħad jaqgħu taħt l-edukazzjoni.

Pereżempju, kif jitgħallmu jgħixu ħajja b'inqas stress.

Għandek ħafna affarijiet li ġejjin minħabba l-faqar u minħabba nuqqas ta' edukazzjoni.

THE CHAIRPERSON: Nirringrazzjak ħafna tas-sehem tiegħek, u napprezza ħafna ħidmietek.

Jalla ssib dik il-koperazzjoni li tant tixtieq, anke minn entitajiet oħra u minn istituzzjonijiet governattivi.

IS-SINJURA CATHERINE AZZOPARDI: Nirringrazzja lilkom u napprezza l-fatt li smajtuni.

Dak huwa d-dover tagħna.

Issa nsejjaħ lil Fr Charles Attard, Direttur ta' Cana Movement.

FR CHARLES ATTARD (Cana Movement): L-ewwel nett, nixtieq insellmilkom u nirringrazzjakom talli qed tistiednu lill-Cana Movement sabiex nagħtu l-veduti tagħna dwar dan is-suġġett.

Xahrejn ilu sirt id-Direttur tal-Moviment ta' Kana, u għalhekk għadni qiegħed nibda f'din il-kariga.

Imma x'inhi l-ħidma tal-Moviment ta' Kana?

L-ewwel nett, din is-sena dan il-Moviment jagħlaq 60 sena mwaqqaf minn Dun Charles Vella, u l-iskop prinċipali tiegħu kien it-tisħiħ tal-familja nisranija.

Ovvjament, dik hi l-viżjoni ġenerali; però, il-Moviment ta' Kana għandu wkoll diversi sub-groups.

Minbarra l-veduti ġenerali, il-Moviment għandu fi ħdanu prinċipalment il-formazzjoni taż-żgħażagħ għaż-żwieġ, u jsiru diversi korsijiet ta' tħejjija għaż-żwieġ.

Fil-fatt, wieħed mis-suġġetti tal-kors huwa proprju dak fuq "ġenituri responsabbli".

Meta ngħid "ġenituri responsabbli", mhux qed nirreferi biss għad-daqs tal-familja, imma anke għal ġenituri responsabbli f'kull qasam.

Inkunu ġenituri responsabbli fil-mod ta' kif se nkunu ġenituri.

Il-korsijiet jitmexxew minn koppji mħarrġa apposta f'kors speċjalizzat li jorganizzah il-Moviment ta' Kana, u t-trainers huma wkoll nies professjonisti u li ħafna minnhom jagħtu din it-tip ta' ħidma b'mod volontarju.

Għandna wkoll Gruppi Familji Insara.

Dawn huma gruppi f'diversi parroċċi li jiltaqgħu darba fix-xahar biex jieħdu formazzjoni, u waħda mill-formazzjoni hija proprju fuq kif se nkunu ġenituri nsara.

Waħda mill-affarijiet li tajjeb insemmi hawnhekk hi li l-Papa Franġisku, f'ħafna mill-udjenzi li kien jagħmel matul is-sena l-oħra, kien proprju jisħaq ħafna fuq il-bżonn tal-ġenituri li jkunu verament lesti li jagħtu trobbija nisranija kif irid Ġesù, imma wkoll trobbija umana, li hija l-bżonn li l-ġenituri jkollhom ħin ta' kwalità fil-familja.

U din il-Papa jinsisti ħafna fuqha u semmieha f'bosta mill-udjenzi tiegħu matul is-sena li għaddiet.

Il-Gruppi Familji Insara jindirizzaw ħafna dan it-tip ta' suġġett fil-laqgħat li jagħmlu.

Jiena mmexxi grupp minnhom, u ħafna drabi dawn il-koppji jitkellmu fuq il-concerns tagħhom fil-familja.

Kważi kważi, dawn il-koppji ma tantx jitkellmu fuq ir-relazzjoni ta' bejniethom, imma aktar jitkellmu fuq it-tfal, fuq kemm jinkwetaw għalihom, fuq kemm ikunu ta' sapport għalihom, u li għalihom ikunu kollox.

F'dawn il-gruppi, ikun hemm ukoll din it-tip ta' diskussjoni; imma mhux hekk biss, għax wara kull laqgħa, ikun hemm speċi ta' homework li kull koppja trid timpenja ruħha li tagħmel minn laqgħa għal oħra.

Il-Moviment ta' Kana jagħti wkoll servizz ta' sub-group, li ngħidulu l-Mother & Baby Club.

Aħna nixtiequ li dan ikun f'ħafna parroċċi f'Malta, imma s'issa qiegħed f'għaxar parroċċi biss.

Dan il-grupp jiltaqa' darba fil-ġimgħa, skont l-esiġenzi, u l-iskop tiegħu hu li fih nistiednu ġenituri, u xi kultant anke nanniet bi tfal żgħar - minn sena u nofs sa tliet snin - ikun hemm.

F'dawn il-laqgħat, it-tfal jiġu mħarrġa biex jissoċjalizzaw, u allura dan il-club jgħin lit-tfal sabiex iħejju ruħhom għall-iskola.

Tiskanta kemm it-tfal li jkunu qed jattendu dawn il-clubs isibuha faċli biex imbagħad jidħlu fl-iskola.

Minħabba li dan is-servizz qiegħed għall-ommijiet u t-tfal, allura kemm lill-ġenituri kif ukoll lin-nanniet isservihom bħala okkażjoni biex jaqsmu bejniethom l-esperjenzi li jkunu għaddejjin minnhom waqt it-trobbija tat-tfal.

Fl-aħħar nett, il-Moviment ta' Kana jagħti wkoll servizz ta' counselling, u jiena nitkellem ukoll mal-coordinators tal-counselling li jgħiduli li waħda mill-issues li jkunu diskussi f'dawn is-sezzjonijiet hija proprju dik tar-relazzjoni bejn il-ġenituri u l-ulied.

Il-counselling ftit minnu jingħata b'mod volontarju, imma diversi counsellors jitħallsu wkoll.

Hemm min jieħu onorarja, u hemm min jitħallas tas-sigħat li jagħti.

Il-Moviment jagħti wkoll support lil persuni separati.

Għandna żewġ gruppi ta' persuni separati u għandna facilitator f'kull grupp.

Għandna grupp minn dawn is-separati li huma mħalltin, u mbagħad għandna grupp ieħor ta' separati li fih hemm nisa biss.

Forsi 'l quddiem noħolqu wkoll grupp ieħor għall-irġiel separati.

L-issue li tqum f'dawn il-gruppi hija d-diffikultà li jkollhom, speċjalment fir-relazzjoni tal-ġenitur ma' uliedu jew ma' uliedha f'din is-sitwazzjoni tas-separazzjoni.

Imbagħad, hemm servizzi oħrajn li l-Moviment ta' Kana joffri, fosthom għandna grupp ieħor jismu "Wanting and Waiting", li huwa grupp għal dawk il-koppji li jkunu qed jistennew tarbija u li jkunu għaddejjin minn sitwazzjoni ta' infertilità.

Madankollu, mhux se noqgħod nitkellem fuqu għax mhuwiex marbut mas-suġġett tal-lum.

THE CHAIRPERSON: Fr Attard, inti għandek baggage ta' ħafna snin fi tliet parroċċi, u allura żgur li għandek esperjenza tal-familji.

Apparti minn hekk, issa inti wkoll id-Direttur ta' Kana.

X'inhu l-pjan tiegħek bħala l-way forward fir-raġunament ta' kif inhi s-soċjetà Maltija llum, b'mod partikolari meta nafu li ż-żwiġijiet qegħdin imorru wkoll lil hinn minn dak tal-Knisja, u meta nafu li għandna wkoll il-koabitazzjoni, kif ukoll ammont akbar ta' single mothers?

Ħadt pjaċir nisma' li intom taċċettaw ukoll nanniet fil-Mother & Baby Club, però qegħdin taċċettaw ir-realtà tas-sitwazzjoni tal-familja jew tal-ġenitur proprja min hu?

Nixtieq nisma' l-kummenti tiegħek dwar dan.

FR CHARLES ATTARD: Mela, ħalli nitkellem fuq il-viżjoni tiegħi għall-Moviment ta' Kana għas-snin li ġejjin.

Naħseb li huwa importanti ħafna li l-Moviment ta' Kana ma jkunx xi ħaġa statika, imma jrid ikun xi ħaġa li dejjem tiġġedded.

U waħda mill-affarijiet importanti hi dik li niftħu t-tieqa biex ikollna djalogu ma' kull qasam jew ieħor tal-familja.

Kif kont qed nitkellem qabel ma dħalna għal din il-laqgħa, kemm hemm bżonn li l-Moviment ta' Kana jidħol ma' gruppi oħrajn li qed jaħdmu b'risq il-familja.

Dik hija l-ewwel ħaġa.

It-tieni haġa hi li jien nagħmel enfasi kbira fuq it-taħriġ tal-koppji mexxejja.

Waħda mill-affarijiet sbieħ li għandu l-Moviment hi li dawn il-koppji mexxejja jiltaqgħu ma' żgħażagħ u, kif nafu, ħafna għarajjes huma proprju żgħażagħ.

Jien se nagħmel enfasi kbira fuq il-bżonn tal-formazzjoni – mhux għax qabel ma kinitx – proprju minħabba l-fatt li r-realtajiet qegħdin jinbidlu, u allura se nagħti enfasi speċjali biex il-koppji mexxejja jieħdu wkoll taħriġ professjonali.

Barra minn hekk, irrid nieħu ħsieb ukoll il-membri tal-Moviment u li, allura, ikun hemm formazzjoni regolari għall-membri tal-Moviment, fosthom għall-koppji mexxejja, għall-Grupp Familji Insara u għal dawn in-nies li jifformaw is-sub-groups.

Il-formazzjoni hija xi ħaġa ongoing għax l-isfidi huma kbar, u għalhekk huwa importanti ħafna li dawn is-sub-groups ikollhom din il-formazzjoni skont il-ħteġijiet u skont l-isfidi li qiegħda tiltaqa' magħhom il-familja llum.

Dawn huma ż-żewġ affarijiet li għandi f'moħħi li nixtieq nagħmel.

THE CHAIRPERSON: U bħala prijoritajiet x'inhuma?

FR CHARLES ATTARD: Minħabba li qed nitkellmu fuq il-parenting, u minħabba li ħafna drabi l-parenting jaqa' fuq l-omm, naħseb li dik hija l-ewwel prijorità.

Jekk taqra l-istatistika ssib li kważi kważi hija l-omm li tieħu r-responsabilità tat-trobbija tal-ulied.

Ma nafx jekk għandix nazzarda ngħid fuq jekk ix-xogħol tal-omm fil-familja li ma toħroġx taħdem għandux jiġi kkumpensat.

Għalhekk, bħala prijorità, naħseb li għandu jkun hemm kumpens għall-omm li tibqa' id-dar biex tieħu ħsieb il-familja.

Naturalment, hija xi ħaġa tajba u importanti li l-mara toħroġ taħdem, imma din qed tkun a skapitu tan-nuqqas tal-preżenza tal-omm fil-familja għax, wara li tmur lura d-dar, il-mara jkollha tagħmel ukoll ix-xogħol tad-dar.

L-omm li tibqa' id-dar jista' ikun li qiegħda tiġi kkunsidrata bħala omm tas-second division għax forsi mhijiex qiegħda tkun ikkumpensata biżżejjed.

Din niftakar li kien semmieha wkoll il-mibki Arċisqof Ġużeppi Mercieca, u kien hemm ħafna li ħaduh biċ-ċajt; però naħseb li din hija prijorità jekk irridu li l-parenting ikun verament parenting.

It-tieni prijorità hija l-bżonn tal-formazzjoni tal-ġenituri.

Kultant jiġri li l-ġenituri, minħabba dan il-burden kbir li għandhom għax iridu joħorġu jaħdmu, mhux qed ikollhom ċans ta' formazzjoni.

Issa hawnhekk qed nitkellem mhux biss fuq il-formazzjoni tal-valuri nsara, imma anke fuq il-formazzjoni tal-valuri umani.

Sfortunatament, xi kultant qed jiġri li l-ġenituri, minħabba dan il-piż, qegħdin jabdikaw minn din ir-responsabilità, u allura hemm bżonn li din nagħtu kasha wkoll.

It-tielet prijorità hi li, wara li għaddiet il-Liġi tad-Divorzju, kien sar impenn min-naħa tal-Gvern sabiex nagħtu formazzjoni lil dawk il-koppji li ma ridux jiżżewġu bil-Knisja.

Allura din hija importanti li tingħata, u naħseb li wasal iż-żmien li nerġgħu verament naħsbu fuqha.

Jekk għandna koppji li jagħmlu l-għażla tagħhom li jiżżewġu biċ-ċivil jew inkella li jikkoabitaw, mela dawn għandhom jingħataw xi forma jew oħra ta' formazzjoni.

ETIENNE GRECH: Smajtek tgħid li l-Moviment ta' Kana joffri edukazzjoni u assistenza lill-familji separati u lis-single parents, u li tħaddnu wkoll familji li jkunu jikkoabitaw jew li nkella jkunu miżżewġin biċ-ċivil.

FR CHARLES ATTARD: Le, għalissa ma semmejniex li l-Moviment ta' Kana qed jagħti dak it-tip ta' support.

Ħalli nikkjarifika ftit; fil-parroċċi hemm dik li ngħidulha l-Kummissjoni Familja, li taqa' ukoll taħt l-awspiċi tal-Moviment ta' Kana.

Il-Kummissjoni Familja fil-parroċċa tieħu ħsieb li fiha jkun hemm ukoll persuni separati u anke persuni li qegħdin jikkoabitaw flimkien.

U dan għaliex, kif jgħid il-Papa stess, huwa importanti ħafna li jkollna Knisja inklussiva.

Issa, dak ma jaqax direttament taħt il-Moviment ta' Kana, imma pjuttost tkun esperjenza tal-kappillan jew tal-Kummissjoni Parrokkjali.

ETIENNE GRECH: Dawk il-koppji gay li jkunu miżżewġin biċ-ċivil, jew inkella dawk il-koppji eterosesswali miżżewġin, imma li jkunu jħaddnu reliġjon oħra, xorta jistgħu jidħlu u jgawdu mis-servizzi tal-Moviment ta' Kana?

FR CHARLES ATTARD: Waħda mill-affarijiet importanti hi li niftħu l-bieb għal kulħadd.

Waħda mill-affarijiet li qegħdin naħsbu fuqha hi li niltaqgħu ma' ġenituri ta' persuni gay – u f'Malta diġà għandna l-grupp Drachma – għax hemm bżonn li l-Knisja tkun miftuħa għal kulħadd u għal dawn ir-realtajiet.

U din ukoll hija waħda mill-viżjonijiet tiegħi għall-Moviment ta' Kana.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Father, l-ewwel nett nixtieq nirringrazzjak talli għoġbok tiġi hawnhekk.

Naf li bħala d-Direttur tal-Moviment ta' Kana jkollok ħafna xogħol.

Bla dubju ta' xejn, il-koppji għandhom rwol importanti fit-trobbija tat-tfal, u jien inħoss dispjaċir kbir jekk xi wieħed mill-ġenituri ma jkunx qiegħed ikopri l-irwol tiegħu li jagħti lill-uliedu dak kollu li jista' biex jagħtihom formazzjoni tajba.

Issa, meta qed tgħid li l-omm qiegħda tieħu r-responsabilità, f'dan ix-xenarju fejn ikollok in-nanniet li qegħdin jagħtu s-sehem tagħhom ukoll, kemm tħoss li n-nanniet qegħdin iġorru parti mir-responsabilità tat-trobbija tan-neputijiet?

U meta niġu biex nitkellmu fuq il-familja, inti titkellem fuq il-familja b'mod li tinvolvi t-tfal u n-nanniet jew inkella li tinvolvi biss lill-ġenituri u lit-tfal?

FR CHARLES ATTARD: Illum irridu bilfors nitkellmu fuq in-nanniet, u rridu ninkluduhom.

Dan huwa xenarju ġdid għax illum għandna wkoll nanniet li qed joħorġu jaħdmu; imma, huwa importanti li dan ix-xenarju ninkwadrawh, għax in-nanniet, kif jgħid il-Papa stess, jgħallmuna wkoll bl-esperjenzi tagħhom.

U ħafna drabi, l-esperjenza tan-nannu jew tan-nanna tkun esperjenza li ġġorr magħha r-rakkonti tat-tfulija u li, sfortunatament, dawn qegħdin nitilfuhom.

In-nannu jirrakkonta kif trabba' – ejja ngħidu li din forsi tista' tkun nostalġija artifiċjali – u naħseb li huwa importanti li n-nannu jew in-nanna jirrakkonta dwar l-għeruq tiegħu.

Għalhekk, iva, irridu ninkwadrawhom bilfors lin-nanniet.

Fil-Mother & Baby Club nista' ngħid li jkun hemm ħafna nanniet, u dan għaliex il-ġenituri jkunu t-tnejn għax-xogħol.

Ħafna mill-Mother & Baby Club sessions jiltaqgħu filgħodu, u jidhirli li hemm parroċċa waħda biss li jiltaqgħu filgħaxija.

Xi kultant dawn jimxu skont l-esiġenzi tal-facilitator li jkun qed imexxi l-grupp; imma ħafna minnhom jiltaqgħu filgħodu u jaqgħu taħt l-awspiċi tal-parroċċa, imma huma kkoordinati mill-Moviment ta' Kana.

Imma, biex inwieġbek fuq il-punt li semmejt, iva, l-irwol tan-nannu qed ikun ħafna iktar importanti milli kien sa ftit taż-żmien ilu, u allura bilfors li rridu ninkwadrawhom taħt l-awspiċi tal-Moviment ta' Kana.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Father, meta għedt li huwa importanti li nibdew noffru korsijiet għal dawk il-koppji li ma jiżżewġux bil-Knisja, dan ifisser li s'issa l-korsijiet ta' Kana mhumiex miftuħin għal dawk li ma jridux jiżżewġu bil-Knisja?

FR CHARLES ATTARD: Le, għax il-korsijiet ta' Kana huma proprju għal dawk il-koppji li beħsibhom jiżżewġu bil-Knisja.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Fil-pjanijiet tiegħek, bħala Direttur tal-Moviment ta' Kana, beħsiebek tiftħu dan is-servizz għal dawk il-koppji li mhux se jiżżewġu bil-Knisja?

FR CHARLES ATTARD: Naturalment, irrid nikkonsidraha din il-proposta għax tmur lil hinn mill-iskop oriġinali ta' dawn il-korsijiet.

ANTHONY AGIUS DECELIS: L-istess prinċipju tal-Papa li rridu ninfetħu ...

FR CHARLES ATTARD: Din hija xi ħaġa li rrid niddiskutiha u nitkellimha mas-superjuri tiegħi.

Issa, wara li għaddiet il-liġi, kien ingħata l-impenn li dawk il-koppji li jixtiequ jiżżewġu biċ-ċivil, kien se jieħu ħsieb l-Istat għalihom sabiex joffrilhom dawn il-korsijiet, imma s'issa din ma seħħitx.

Ovvjament, jien irrid nitlob lill-Arċisqof jiggwidani fuqha, u ma nistax naqbad u nagħtik risposta issa.

Nerġa' ngħid li l-għan speċifiku tal-Moviment ta' Kana huwa l-formazzjoni tal-koppja għal żwieġ nisrani, mentri dik hija realtà ġdida u għalissa ma nistax ngħidlek iva jew le.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Father, nista' nagħmillek sfida oħra?

FR CHARLES ATTARD: Għidli.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Taħseb li huwa biżżejjed f'dinja li l-ħin kollu qed tinbidel li lill-koppji tagħna nagħmlulhom biss ftit lezzjonijiet qabel iż-żwieġ, u mbagħad inħalluhom waħedhom?

FR CHARLES ATTARD: Le, mhuwiex biżżejjed.

Fil-fatt, aħna wkoll, wara li jispiċċa l-kors ta' Kana, nistiednu lill-għarajjes biex, jekk iridu, jingħaqdu ma' gruppi oħra ta' għarajjes jew miżżewġin ġodda biex jieħdu l-formazzjoni tagħhom.

Nista' ngħidlek li fil-Moviment ta' Kana għandna wkoll grupp ieħor jismu "Jiena Dejjem Magħkom", li huwa grupp ta' żgħażagħ miżżewġin li jiltaqgħu darba fix-xahar biex jieħdu formazzjoni ħolistika.

Għandna wkoll gruppi ta' għarajjes.

Kumbinazzjoni nhar it-Tnejn iltqajt ma' kappillan partikolari li qalli li, wara li spiċċaw il-kors ta' Kana, kien hemm grupp ta' għarajjes li baqgħu jieħdu l-formazzjoni.

Jien naqra wkoll l-evaluation sheets ta' kull kors, u ħafna jgħidu li jixtiequ jibqgħu jattendu, però skont il-ġranet u l-ħinijiet.

Fil-fatt, dik hija waħda mid-diffikultajiet kbar li għandhom il-koppji żgħażagħ, għax illum dawn qed jitgħabbew bi spejjeż enormi, u allura jkun diffiċli għalihom biex jattendu b'mod regolari għal dawn il-laqgħat.

Apparti minn hekk, irridu ngħidu wkoll li xi kultant issib ċerta allerġija għal dawn il-laqgħat u, meta ċċemplilhom biex tfakkarhom għal laqgħa partikolari, jgħidulek li ma jistgħux għax ikollhom xi impenn ieħor.

Għalhekk għandek ċerti diffikultajiet, imma hija xi ħaġa li diġà qiegħda ssir f'diversi parroċċi.

PAULA MIFSUD BONNICI: Father, naħseb li din hija problema kullimkien.

Bl-Ingliż ngħidu "prevention is better than cure", u f'kollox hekk.

Fil-fatt, in-nies ġeneralment jirrikorru għand il-professjonisti meta jkun tard.

Pereżempju, imorru għand l-avukat meta tkun fatta la zorba, u jmorru għand it-tabib meta jibdew iħossu l-uġigħ ma' kullimkien.

U naħseb l-istess jiġri f'dak li jirrigwardja l-Knisja u l-Moviment ta' Kana, għax ġeneralment il-problemi jkunu jeżistu diġà, u mbagħad jiġu għandkom meta jiggravaw.

Allura, l-isfida l-kbira li nħoss jien li għandha l-Knisja u l-Moviment ta' Kana hija l-outreach, kif il-Knisja, permezz tal-parroċċi, permezz tal-kappillani u permezz tal-komunità kollha jkunu jafu verament x'inhuma l-isfidi tal-familji ġewwa l-parroċċi stess.

Ovvjament, trid il-manpower u r-riżorsi biex tagħmilha xi ħaġa bħal din.

Xi kultant dan ikun jiddependi wkoll mill-kappillan li jkollok fil-parroċċa.

Dan, bħal kull ħaġa oħra, għax inti jista' ikollok għalliem li trid tħallsu biex ikellmek, u mbagħad jaf ikollok għalliem ieħor li mill-ewwel jagħraf li għandek problema, u jiġi hu minn jeddu fuqek.

Allura, kif se nkunu qegħdin ninvestu fir-riżorsi tagħna biex immorru aħna għand il-familji u, jekk jista' ikun, naraw li dawk il-familji li qegħdin potenzjalment fi kriżi nkunu nistgħu nilħquhom minn qabel?

Jiena naħseb li dik hija waħda mill-isfidi l-kbar li għandkom quddiemkom.

FR CHARLES ATTARD: Il-mistoqsija nistgħu naqsmuha fuq żewġ punti.

Inti semmejt li l-prevenzjoni hija aħjar mill-kura.

Issa fil-korsijiet ta' Kana nkunu ċari ħafna, u lill-għarajjes ngħidulhom li jekk ma jħossuhomx ċerti, aħjar jaqbdu u jieqfu.

U mhux l-ewwel darba li jkollok koppji li jieqfu meta jkunu qegħdin fil-kors, u dik hija xi ħaġa li aħna nħossuha ta' sodisfazzjon.

Il-kors ta' Kana huwa challenging ħafna.

Ħafna drabi l-Kummissjoni Parrokkjali Familja tagħmel dan it-tip ta' outreach.

Ħafna drabi l-kappillan ikollu dawn it-tip ta' koppji li jkunu mħarrġin, għax illum mhux faċli li tmur tħabbat il-bibien tan-nies peress li, jekk dawn jaraw wiċċ mhux familjari, lanqas biss jiftħulek il-bieb.

Għalhekk il-kappillan javża minn qabel li se jkun hemm dawn il-koppji li se jagħmlu kuntatt magħhom u li se jkellmuhom fuq diversi issues.

Is-sena l-oħra, id-Direttur ta' qabli beda esperjenza ġdida billi għamilna ikona, stampa tas-Sagra Familja, u qegħdin nipprovaw niħduha parroċċa parroċċa billi l-kappillan isibilna koppji biex imorru b'din l-ikona għand il-familji, u jitkellmu magħhom fuq l-istat tal-familja u, jekk jinnotaw xi ħaġa li forsi ma tkunx qiegħda ddoqq sew, jirrapportaw lill-kappillan biex ikun jista' jieħu azzjoni.

Dan ix-xogħol isir b'mod volontarju u b'imħabba kbira għall-familja.

Fil-fatt, minn hawnhekk nixtieq nirringrazzja ħafna lill-kappillani li qegħdin jagħmlu dan it-tip ta' xogħol, u nirringrazzja wkoll lil dawn il-koppji li qed jagħtu ħafna mill-ħin tagħhom għal dan il-għan.

Ħafna minn dawn il-koppji li qed jieħdu fuqhom din l-isfida huma żgħażagħ, u jagħmluha għax verament iħobbu l-familja.

Dawn huma r-riżorsi li l-kappillan jiskoprihom ftit ftit meta jkun qed jiltaqa' mal-familji fit-tberik.

ETIENNE GRECH: Father, xtaqt nistaqsi xi ħaġa fuq il-prinċipji li tħaddnu intom bħala Moviment ta' Kana.

Jekk ikollok familji li tant sejrin ħażin li bażikament ma jkunux qegħdin jiffunzjonaw bħal, pereżempju, ikollok vjolenza domestika ripetuta u, għalkemm tipprova tfejjaqha billi tagħti servizz ta' counselling, eċċ., xorta waħda jibqgħu jsiru dawn l-abbużi, intom il-parir li tagħtu hu dak li ma jkomplux, jew inkella dejjem timxu bil-prinċipju li akkost ta' kollox, ladarba huma miżżewġin, mela jridu jibqgħu flimkien?

X'inhu l-parir li tagħtu f'każijiet bħal dawn?

FR CHARLES ATTARD: Naturalment, l-ewwel ħaġa li nissuġġerixxu aħna huwa l-counselling.

U għalhekk nistidnuhom biex jiġu għandna ħalli jitkellmu magħna fuq din l-issue.

Naturalment, jien ma nidħolx fis-sessions tal-counselling, imma nimmaġina li l-Counsellor, meta jara li hemm din it-tip ta' sitwazzjoni, żgur li mhux se jħalli dik it-tbatija għaddejja.

Anke meta jien kont kappillan u kont niltaqa' ma' sitwazzjonijiet bħal dawn, ġieli tajthom il-parir biex jieqfu minn dik ir-relazzjoni għax ma jistax ikun li l-vittma tibqa' tbati!

Hawnhekk mhux qed nitkellmu biss fuq swat, imma qed nitkellmu wkoll fuq diversi tipi ta' vjolenza u abbuż.

ETIENNE GRECH: Inti ġieli tajt parir lil parti mill-koppja biex titlaq minn dik ir-relazzjoni?

FR CHARLES ATTARD: Iva, ikollha titlaq għax ma tistax tħalli din it-tbatija tipperpetwa ruħha.

(Interruzzjonijiet) Għandek id-drittijiet tat-tfal u għandek kollox, jiġifieri bilfors li trid tagħti dak it-tip ta' parir u tgħidilha biex tara x'se tagħmel.

FREDERICK AZZOPARDI: Father, jien ukoll nixtieq nirringrazzjak tal-preżenza tiegħek fostna.

Issa, bħala Għawdxi, ma nistax ma nitkellimx fuq il-post tagħkom f'Għawdex, għax jidher li s-servizz tagħkom naqas ħafna f'Għawdex.

Ma nafx x'inhu l-pjan tagħkom u jekk forsi 'l quddiem intomx se terġgħu ddaħħlu dan is-servizz; imma hemmhekk għandkom post modern ħafna u li kontu akkwistajtuh wara ħafna taħbit.

Imma llum jidher li s-servizz tagħkom mhux qed jinħass f'Għawdex.

FR CHARLES ATTARD: Qiegħed nieħu gost li qed issemmi dan il-punt għax il-Moviment Kana kellu dar f'Għawdex, u issa din ħadha l-Isqof f'idejh.

FREDERICK AZZOPARDI: U tlifna s-servizz tad-Dar ta' Kana!

FR CHARLES ATTARD: Ħadha l-Isqof f'idejh, imma suppost hemm l-Istitut ...

FREDERICK AZZOPARDI: Hemm strutturi f'Għawdex, imma s-servizz li kontu qed tagħtu intom kien aktar speċjalizzat.

Jiena naħseb li dan il-punt għandu jiġi ssuġġerut.

FR CHARLES ATTARD: Hekk hu.

Din hija xi ħaġa li rridu niddiskutuha mal-Isqof; però, kien hemm żmien fejn kien hemm il-Moviment ta' Kana f'Għawdex u kienu jaħdmu ħafna flimkien.

Naturalment, din hija xi ħaġa li rridu nitkellmuha ma' Mons. Victor Grech ħalli naraw kif nistgħu nerġgħu nagħtu l-ħajja lid-Dar ta' Kana f'Għawdex.

Naf żgur li bħalissa hemm Dun Anton Theuma li qed jieħu ħsieb dan l-Istitut.

FREDERICK AZZOPARDI: Intom għandkom l-esperjenza, u ilkom ħafna mwaqqfin.

Dun Anton għandu esperjenza wkoll, imma m'għandux il-grupp ta' nies li jista' jikkoordina x-xogħol, bħalma kienet tagħmel id-Dar ta' Kana.

FR CHARLES ATTARD: Hekk hu.

Għalhekk naħseb li hemm bżonn li nerġgħu naraw ftit is-sitwazzjoni tagħna f'Għawdex, u din irridu nitkellmuha mal-Isqof.

(Interruzzjonijiet) Ħadt gost li semmejt dan il-punt għax anke lilna tinkwetana wkoll.

FREDERICK AZZOPARDI: Irridu naħdmu flimkien biex jerġa' jidħol dan is-servizz f'Għawdex.

THE CHAIRPERSON: Grazzi ħafna, Father, u napprezza l-preżenza tiegħek.

Naħseb li miegħek tkellimna ma' istituzzjoni u ma' pilastru f'dak li għandu x'jaqsam mal-formazzjoni tal-koppji, kif ukoll għal dak li għandu x'jaqsam mal-manteniment tal-familja bħala struttura.

L-uniku appell li nista' nagħmillek hu li jalla l-Gvern ikompli jikkoopera magħkom fuq dan l-aspett ta' servizzi, ħalli dak li forsi intom ma tistgħux toffru, joffrih il-Gvern, f'ambitu differenti u mingħajr ma jkun hemm kumplikazzjonijiet, imma billi titħalla l-għażla ħielsa tal-individwu.

Grazzi.

Issa nsejjaħ lil Fr Vincent Magri mill-Paulo Freire Institute sabiex jagħtina l-preżentazzjoni tiegħu.

FR VINCENT MAGRI (Direttur, Paulo Freire Institute): L-ewwel nett, nixtieq nirringrazzjakom ta' din l-opportunità li qed tagħtuna.

Ma nafx jekk tafux min kien Paulo Freire?

THE CHAIRPERSON: Nammetti li jien ma nafx min hu.

FR VINCENT MAGRI: Paulo Freire kien edukatur Brażiljan, filosofu tal-edukazzjoni, u kien kontroversjali ħafna, imma kien ukoll ta' fama mondjali.

Fil-fatt, Paulo Freire kien jgħid li l-edukazzjoni trid tkun minn isfel għal fuq u mhux minn fuq għal isfel!

(Interruzzjonijiet) Aħna hawn Malta għandna wieħed mill-aħjar esperti ta' Paulo Freire.

L-edukazzjoni suppost li għandha t-tir li tifforma ċittadini li jikkontribwixxu b'mod sħiħ fis-soċjetà.

Issa l-edukazzjoni tal-lum hi li hi.

Huwa importanti wkoll li titgħallem is-suġġetti u l-ħiliet akkademiċi, imma dik it-tip ta' edukazzjoni mhux bilfors teduka biex wieħed ikun verament ċittadin u li jipparteċipa fis-soċjetà politika.

Il-Paulo Freire Institute huwa wieħed mill-ewwel NGOs li kien hawn f'pajjiżna.

Fil-fatt, aħna niffokaw fuq il-problema tal-illiteriżmu.

Ilna stabbiliti mis-sena 2000, u qegħdin lokalizzati fiż-Żejtun.

Naturalment, qegħdin iż-Żejtun mhux għax hemmhekk hemm xi problema partikolari.

Pereżempju, jekk nieħdu l-istatistika, naraw li l-problema qiegħda wkoll in the Harbour area, fis-South, u anke fin-North.

Meta morna ż-Żejtun biex naħdmu fil-qasam soċjali, skoprejna li kien hemm problema kbira fit-tfal, u fil-fatt bdejna naħdmu mat-tfal.

Illum, naħdmu wkoll mal-adulti, u noffru servizz biex ngħinu lil dawk li għandhom learning difficulties u jixtiequ jitgħallmu jiktbu bil-Malti jew bl-Ingliż.

Illum, għandek nisa li qed joħorġu jaħdmu u jitolbuhom xi ftit background fl-Ingliż.

Il-problemi tal-illitteriżmu f'Malta huma varji, u hemmhekk se tmiss il-familja u l-problemi soċjali tagħha.

Ħalli nibdew minn hemmhekk.

Bħala appoġġ u backup għandna social work service.

Għandna żewġ part-time social workers tal-Appoġġ li qegħdin jaħdmu ma' dawn il-familji.

Fuq din il-problema hemm ħafna xi tgħid, imma jien se niffoka fuq it-tfal.

Intom tafu li anke l-Ministru Evarist Bartolo għandu problema kbira b'ħafna żgħażagħ li ma nafux x'se naqbdu nagħmlu bihom!

Issa dawn ma jsirux hekk wara 11 jew wara 16-il sena skola, imma jkunu bdew juru xi sinjali minn ħafna qabel, u jkunu ġejjin ukoll minn ambjenti diffiċli.

Bħalissa għandna proġett għal dawn it-tfal li għandhom problemi emozzjonali.

Issa għalfejn it-tfal ma jitgħallmux l-iskola?

Għandek diversi raġunijiet.

Pereżempju, jista' ikollok tfal li jbatu mid-Dyslexia.

Jekk nidħlu f'dan il-kamp ma nispiċċawx, imma ħafna drabi t-tfal qegħdin f'sitwazzjonijiet diffiċli u allura l-iżvilupp tagħhom jiġi bblokkjat.

Dawn imorru l-iskola, imma ma jkunux jistgħu jikkonċentraw biex jitgħallmu għax għandhom problemi emozzjonali.

Jien dawn nibda narahom fi tfal li qegħdin fiċ-child centres, għax jien qiegħed ukoll fil-Bord taċ-Child Care Centre taż-Żejtun.

Illum tara tfal li l-ġenituri tagħhom jitfgħuhom hemmhekk biex ikunu jistgħu jmorru jaħdmu.

U xi kultant tara tfal li they behave differently u juruk li għandhom bżonn l-għajnuna.

Jien għandi liaison tajjeb ħafna mal-iskola, speċjalment mal-Primarja, u allura wara l-ħin tal-iskola nagħtu lil dawk it-tfal ftit aktar għajnuna.

Dawn l-affarijiet ma tistax tindirizzahom b'mod amatorjali għax inkella ma tasal imkien!

Ma ninsewx li l-Paulo Freire Institute huwa NGO, u niddependu ħafna mill-fondi.

U jien nipprova nsib il-fondi biex lil dawn it-tfal inkun nista' noffrilhom għajnuna professjonali.

Pereżempju, bħalissa għandna proġett għal dawn it-tfal li qegħdin fil-Primarja u li jkunu qegħdin juru xi emotional problems.

Aħna nipprovaw nagħtuhom after-school help bħal drama therapy, emotional literacy u hydrotherapy fil-pool.

Jien naf li aħna noffru ħafna servizzi, u hemm ħafna riżorsi oħra fl-iskejjel; imma dawn huma biżżejjed?

M'aħniex noffru biżżejjed!

Aħna nassessjaw mill-ewwel lil dawn it-tfal u nkunu nafu x'inhuma l-problemi tagħhom.

Għandek imbagħad il-follow-up.

Jekk inti evalwajt tifel u sibt li għandu emotional problems, inti qed tagħtih għajnuna darba fil-ġimgħa għal sena sħiħa.

Jekk se jarah il-psikologu jew it-terapista …

L-ewwel ħaġa nafu li dan is-servizz lanqas għandna biżżejjed fl-iskejjel, u allura jrid jiġi pprovdut.

Il-filosofija tiegħi hija din u qed naraha mil-lat pożittiv għax, jekk dawn it-tfal illum għandhom 16-il sena, nafu li għandhom il-problemi u ma nafux x'se nagħmlu bihom, jiena ngħid li jekk naqbduhom minn meta jkunu għadhom żgħar u naħdmu magħhom … Inti għandek sentejn Kindergarten, għandek sitt snin Primarja, u għandek ħames snin Sekondarja, so that is a long time.

Jekk aħna niffukaw fuq dawn it-tfal bir-riżorsi li għandna, jiena konvint li, sa meta jaslu għas-16-il sena, dawn ikunu differenti.

Din it-tip ta' għajnuna għandhom bżonn dawn it-tfal u, ovvjament, irridu naħdmu wkoll mal-familji.

U għalhekk irridu noffru wkoll family therapy.

Jiġifieri, irid ikollok combination ta' dawn l-affarijiet, u bħalissa qegħdin nikkonċentraw fuqhom.

Għandek ħafna counselling u therapy.

L-NGO tagħna qiegħda taħdem biex tipprova teradika l-faqar mis-soċjetà tagħna.

Dan hu l-għan ewlieni tiegħi.

Issa, li kieku ma tħallsilhomx inti għal ċertu servizzi, dawn il-familji ma jkunux jistgħu jħallsuhom minn buthom.

Kemm hawn familji li jistgħu jħallsu minn tal-inqas €30 biex jaraw terapista?

U allura b'xi mod irridu noffruhulhom aħna.

Jien nitkellem fuq dawn l-affarijiet, u nixtieq li nippromwovi din il-proposta biex ikun hemm dawn it-tip ta' riżorsi fl-iskola.

Jekk il-Gvern ma jistax jagħtihom fl-iskejjel, he can outsource these problems bħalma nagħmlu f'affarijiet oħra.

Nerġa' ngħid li dawn huma affarijiet importanti ħafna.

Issa, għandi xi mistoqsijiet fuq dak li staqsejtu qabel, jew inkella, jekk tridu, tistgħu tagħmluli xi mistoqsijiet intom.

THE CHAIRPERSON: Xi tgħidilna fuq il-prijoritajiet għat-trobbija tat-tfal?

FR VINCENT MAGRI: Bħalma nafu, għandna single mothers li qed irabbu t-tfal tagħhom, u dawn għandhom responsabilità kbira fuqhom, u ovvjament għandhom ħafna pressure u stress.

Għalhekk għandhom bżonn ta' ħafna għajnuna.

Trid tingħata l-għajnuna lit-tfal ukoll għax l-istress qiegħed ukoll fuqhom.

Semmejtu wkoll il-problemi tas-separazzjonijiet.

Aħna rridu nkunu nafu s-separazzjonijiet x'impatt qed iħallu fuq it-tfal, imma żgur li dan l-impatt huwa wieħed negattiv.

Għandek ukoll l-istili ta' parenting differenti, għax it-tfal daqqa jkunu mal-missier, u daqqa jkunu mal-omm.

Għandek dawk it-tfal li jkunu fil-fostering, fejn xi kultant indumu sitt xhur sakemm niddeċiedu x'se nagħmlu bihom, u t-tfal ma jafux x'se jagħmlu.

Waħda mill-prijoritajiet għalija huma t-tfal batuti u t-tfal fqar.

Aħna naħdmu fuq il-faqar, imma l-faqar f'Malta ma jidhirx.

ETIENNE GRECH: Jien għandi esperjenza kbira ż-Żejtun għax ilni 20 sena naħdem bħala tabib hemmhekk.

Inti m'għandekx biss l-illitteriżmu, imma għandek ukoll il-faqar.

Intom ġieli ċempiltuli meta jkun hemm dawn it-tip ta' problemi soċjali.

FR VINCENT MAGRI: Fil-fatt, is-social workers huma mimlijin b'każijiet ta' generic social work, u aħna ngħinu lil ħafna nies.

ETIENNE GRECH: U naħseb għandkom ukoll nuqqas ta' riżorsi.

FR VINCENT MAGRI: Waħda mill-problemi tagħna hi li, minn din is-sena, xi ħadd waqqfilna l-grant li konna nieħdu.

Aħna konna nirċievu grants mill-Ministeru għall-Familja u Solidarjetà Soċjali, imma xi ħadd din is-sena qalilna li mhux se jagħtuhulna aktar is-service agreement.

Aħna ilna mis-sena 2000 noffru dan is-servizz.

Dan mhux proġett imma huwa servizz, u jien għandi bżonn service agreement biex inkompli bix-xogħol tiegħi.

Ix-xogħol hemm qiegħed, u kulħadd jista' jarah!

Aħna mhux qed naħlu l-flus!

Din is-sena kelli napplika għall-VOPS, u ma nafx jekk humiex se jagħtuni l-flus jew le.

Jekk ma jagħtunix dawn il-flus, se jaqtgħuli s-social work service li ningħata.

L-Appoġġ se jibagħtuli l-invoices, u jien mhux se nkun nista' inħallashom.

Dan huwa mudell sabiħ, fejn l-Appoġġ joffruli żewġ social workers, u jien inħallashom tas-servizz li jagħtu.

Dawn iż-żewġ social workers qed joffru servizz fil-lokalità, u qed jindirizzaw il-bżonnijiet ta' ħafna min-nies.

Issa, terġa' li jien ma nieħu l-ebda ċenteżmu minn dawn il-fondi.

Mhux qed nesaġera, imma jiena naħdem aktar minn 40 siegħa fil-ġimgħa.

Iddedikat aktar minn full-timer, u nipprova nġib il-fondi.

Is-Sinjura li hawn maġenbi hija għalliema, u hija sekondata miegħi.

Għandi wkoll ġuvni li kien qiegħed fuq l-iskema tal-ETC, issa tawh full-time job u qiegħed jaħdem miegħi.

U t-tnejn huma ta' għajnuna kbira.

L-ewwel xi ħadd staqsa għalfejn aħna l-NGOs ma naħdmux flimkien; imma tajjeb ngħidu li l-Gvern kellu s-sistema tal-LEAP.

X'sar minnha dik is-sistema?

Jien kont nemmen fiha, u kont nemmen fil-filosofija tal-LEAP.

Fil-fatt, kont bdejt nipparteċipa fiha wkoll għax hija sistema tajba.

Huwa tajjeb li l-NGOs jersqu lejn xulxin u jaħdmu flimkien għall-bżonnijiet tan-nies.

Imma x'sar mis-servizz tal-LEAP?

Kien hemm ħafna riżorsi mill-Ewropa, imma fejn marru dawn?

Din qiegħda mal-Ministeru għall-Familja Soċjali.

ETIENNE GRECH: Lejn in-naħa taż-Żejtun hemm xi ċentru, jekk mhux sejjer żball.

Aħna konna fil-LEAP.

Il-LEAP iġib miegħu l-NGOs u l-entitajiet kollha li qed jaħdmu fil-komunità.

Miegħu jżid ukoll l-entitajiet tal-Gvern li jaħdmu wkoll bħala servizzi soċjali.

U konna naħdmu flimkien.

Imma f'daqqa waħda l-LEAP sparixxa.

Jien ma nafx x'sar minnu!

(Interruzzjonijiet) Le, iż-Żejtun qiegħed mas-South East Region bħala LEAP.

Issa jien qiegħed nagħmel din il-kritika b'sens kostruttiv.

X'qed isir mil-LEAP?

Aħna suppost bdejna noffru servizz biex naħdmu għan-nies foqra.

Aħna drop-in centre, u kulħadd jista' jiġi hemmhekk għall-għajnuna.

X'sar f'daqqa waħda?

Jien qed inħossni waħdi!

PAULA MIFSUD BONNICI: X'qegħdin tagħmlu differenti mis-sena l-oħra?

Sas-sena l-oħra, kontu qegħdin tingħataw il-grants.

Mela x'hemm differenti?

FR VINCENT MAGRI: Issa applikajt għall-VOPS bħala proġett, u nittama li jagħtuni l-flus li għandi bżonn.

Jien noħroġ aktar flus ma' dawk li jagħtuni, u rrid insib minn fejn se nġib il-fondi.

Nittama li l-NGOs verament narawhom bħala għajnuna fis-soċjetà, għax xi kultant nibda niddubita jekk verament irridux ngħinuhom lill-NGOs!

ANTHONY AGIUS DECELIS: Personalment jiena naħseb li l-NGOs għandhom rwol importanti ħafna.

Father, l-ewwel inti għedt li l-faqar huwa moħbi, u din lili laqtitni.

Inti li tkun aktar qrib ta' din il-problema minn nies oħra li jaraw biss l-istatistika u li mhumiex daqshekk hands-on fuq il-problema.

Tista' tgħidilna kif tista' attwalment tikkalkula li hi kbira l-problema?

X'inhuma s-soluzzjonijiet biex tindirizza din il-problema?

Ġieli kif tibda tara kif jikkalkulaw il-faqar, ikun hemm affarijiet li lilna forsi ma jolqtuniex daqshekk, bħal, pereżempju jaraw jekk għandekx kamra tal-banju, televixin, eċċ., u allura ma tkunx qiegħed tikkumpara like with like.

Issa jien mhux għall-istatistika qed nirreferi, imma għall-ħajja veru tal-individwu.

Naf ċert li xi ħadd li jkun fil-faqar se jgħaddi ħajja ta' tbatija aktar milli kieku ma kienx fil-faqar.

Aħna jinteressana li l-faqar nindirizzawh ħalli kemm jista' jkun in-nies ma jbatux.

Kif taħseb li għandha tiġi mkejla l-problema tal-faqar la hija daqshekk moħbija?

Kif għedna, forsi minn barra l-affarijiet jidhru sbieħ, imma mbagħad meta tidħol ġewwa, inti ssib realtà differenti.

FR VINCENT MAGRI: L-ewwel nett, għandek id-dħul medju.

Jekk bniedem ma jaqlax 60% tal-paga medja nazzjonali, dan se nqisuh bħala li qiegħed f'riskju ta' faqar.

Imbagħad, għandek il-fattur ta' jekk familja għandhiex ċerti affarijiet materjali.

Issa jiena naħseb li, biex tkun taf min verament qiegħed fil-faqar, trid tkun viċin ta' dawn in-nies u jrid ikollok kuntatt magħhom.

Il-faqar huwa relattiv għax jista' jkollok familja li għandhom washing machine, imma jekk din tinkiser ma jkollhomx biex jixtru oħra l-għada.

Għandek ukoll il-problema kbira bil-kera tal-postijiet.

Bħalma tafu, il-kera is always flactuating.

Jien naf b'postijiet il-Qajjenza fejn in-nies qed jgħixu f'garaxxijiet, u qed iħallsu l-kera tagħhom!

Ejjew nieħdu kera medja ta' €400 fix-xahar.

Kemm hija l-pensjoni minima?!

Għalhekk bħalissa l-kera qed issir problema.

Pereżempju, is-single mothers huma fost it-tliet kategoriji ta' nies li huma fil-faqar.

Fil-fatt, għandek it-tfal, is-single mothers u l-anzjani – speċjalment dawk li qegħdin bil-pensjoni minima – li huma meqjusin li qegħdin fil-faqar.

Issa mhux qed ngħidu li ma jkollhomx x'jieklu, għalkemm xi kultant issib lil min lanqas ikollu x'jiekol ukoll.

Ġieli jiġu nies ikellmuni u jgħiduli li għamlu xirja lil xi ħadd għax m'għandux biex jixtri x'jiekol, jew inkella jgħiduli li jżommu ħafna affarijiet tal-ikel biex ikollhom xi jqassmu!

Jekk pereżempju, għandek familja bi tlett itfal li għandhom il-kondizzjoni tal-awtiżmu, u l-omm ma tistax toħroġ taħdem biex toqgħod mat-tfal, u r-raġel qiegħed fuq il-paga minima, kif jistgħu jlaħħqu mal-ħajja?!

U hemm ħafna familji bħal din li semmejt.

Apparti minn hekk, jista' ikollok lil xi ħadd li jaqa' fil-faqar mil-lum għal għada!

Hemm ħafna familji li jkunu sejrin tajjeb għax ikunu qegħdin jaħdmu; imma, hekk kif xi ħadd minnhom jiġi bla xogħol, jaqgħu mill-ewwel fil-faqar!

Jekk inti tiddependi fuq żewġ salarji u, għal xi raġuni jew oħra, titlef wieħed minnhom, inti se taqa' awtomatikament fil-faqar għax ma tkunx tista' tlaħħaq mal-impenji tiegħek.

Tiġi iebsa ħafna l-ħajja.

ETIENNE GRECH: Father, qiegħed nisma' kemm fir-realtà hawn problemi ta' familji, problemi ta' faqar relattiv, jew ta' faqar fejn it-tfal ma jsibux min jgħinhom jitgħallmu jew lil min jikkonduċihom iktar biex isegwu l-edukazzjoni, u problemi ta' familji li mhumiex flimkien jew miġġildin.

Imma, xi ħaġa li nnutajt mis-social media hi dik li hawn Malta għandna ħafna psikologi kkwalifikati.

Fil-fatt, kont sorpriż kemm għandna professjonisti f'pajjiżna.

Imma, donnu li mad-Dipartiment tal-Edukazzjoni u mad-Dipartiment tas-Saħħa m'hemmx biżżejjed psikologi li jagħtu kontribut kbir fil-problemi soċjali.

Il-psikologi huma parti mit-tim biex jagħtu pariri lill-familji.

Pereżempju, il-Gvern ingaġġa miegħu l-LSAs, u dan l-aħħar rajt li ngaġġa numru ta' social workers mad-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali.

Kien hemm numru kbir ta' Junior Social Mentors li ġew ingaġġati.

Dawn iduru biex jaraw x'inhuma l-problemi soċjali.

Issa jiena nħoss li apparti li għandhom jiġu ngaġġati mal-Gvern u mal-iskejjel, ikun tajjeb li jkun hemm minnhom li jiġu sekondati ma' NGOs bħalkom.

U hawnhekk nixtieq nagħmel appell biex, jekk il-Gvern sab il-flus għal affarijiet oħra, jara li jagħti l-istess importanza għal dan il-għan ukoll.

Ħalli ngħid xi ħaġa fuq il-kwestjoni tal-kera tad-djar.

Jien inħoss li, minħabba li l-Gvern kien għamilha obbligatorja, xi baġit jew tnejn ilu, li dawk li għandhom postijiet għall-kiri għandhom iħallsu taxxa ta' 15%, din awtomatikament għolliet il-kera tagħhom.

Jien nisma' b'ħafna nies li huma mweġġgħin biha din, u hija problema soċjali prominenti ħafna.

Nisma' b'nies li qed isibu problemi kbar biex iġibuha żewġ għax qed jonfqu minimu ta' €350 fix-xahar biex jikru post. Din is-sena l-Gvern alloka €50 miljun għall-Housing, imma jiena naqbel li għandu jkun hemm xi forma ta' sussidju; u allura, bħalma ġiet inforzata t-taxxa fuq dawk li jikru l-proprjetà, għandu jkun hemm xi forma ta' għajnuna billi parti minn dik it-taxxa li tinġabar tmur biex tgħin lil dawk in-nies l-aktar li huma fil-bżonn.

U nixtieq nagħmel appell li jien naqbel magħha din il-ħaġa.

PAULA MIFSUD BONNICI: L-ewwel semmejt ħafna n-NEETS, u allura nixtieq inkun naf jekk inti, fix-xogħol li twettaq, din hijiex qiegħda tkun riflessa fil-familji, u ċjoè li t-tfal jirtuha din mingħand il-ġenituri tagħhom?

Mela għandek tifel jew tifla li, għax jara lill-ommu jew lill-missieru qatt ma jaħdmu u bla ħiliet ta' xejn, dan it-tifel jispiċċa aktar inklinat biex ma jagħmel xejn f'ħajtu.

Issa x'tistgħu tagħmlu intom biex naraw li ma jkunx hemm din it-trend li t-tfal jaraw fil-familja tagħhom?

FR VINCENT MAGRI: Prosit, dik hija importanti ħafna.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq l-intergenerational poverty.

Pereżempju, hawnhekk nixtieq nagħmel appell fuq iċ-childcare centres.

Ovvjament, dan huwa proġett tajjeb ħafna.

Jien qiegħed fl-Antipoverty Network li għandu l-bażi tiegħu fi Brussell, fejn jiġu mill-pajjiżi kollha tal-Ewropa biex jitkellmu fuq il-problemi ta' faqar li hemm f'ċerti pajjiżi fl-Ewropa.

U dawn, meta ssemmilhom ic-childcare centres jarawha bħala xi ħaġa inkredibbli.

Issa bħalissa, għaċ-childcare centre jikkwalifikaw dawk li jkunu qegħdin jaħdmu jew jistudjaw.

Biex tkisser iċ-ċirku vizzjuż ta' faqar jien inħoss li dan huwa wieħed minnhom.

Fejn għandek l-unemployment u fejn għandek problemi soċjali, it-tfal se jkunu esposti.

Issa, ikun tajjeb li t-tfal mhux immorru u nwaddbuhom fiċ-childcare minn filgħodu sa filgħaxija, mit-Tnejn sal-Ġimgħa!

Jien inħoss li wieħed għandu jindirizza ċ-childcare centres mill-punto di vista tat-tfal, u mhux narawhom biss mill-vantaġġ li jagħtu lill-ġenituri biex dawn imorru jaħdmu.

U għalhekk irridu naraw x'qegħdin nagħmlu.

Jien personalment inħoss li hija xi ħaġa negattiva li inti tieħu lit-tfal minn filgħodu sa filgħaxija, mit-Tnejn sal-Ġimgħa, biex inti tkun tista' tmur taħdem, għax jista' ikun li mbagħad inkunu qed nagħmlu ħsara lit-tfal.

Inti għandek exposure ta' tfal f'ambjent soċjalment vulnerabbli u, fejn hemm il-faqar, li qed tagħtihom il-possibiltà li jkunu ma' tfal oħra u ma' child carers li jafu jrabbu aktar aħjar, u li jafu jgħallmu lit-tfal aktar aħjar.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq tfal taħt it-tliet snin, u jien inħoss li hemmhekk lit-tfal tkun ftaħtilhom ftit tieqa biex tagħtihom xi ħaġa oħra differenti minn dak li jaraw fl-ambjent tagħhom, u b'hekk kemm jista' jkun tkisser xi ftit l-images negattivi li jkunu qegħdin jassorbu fil-familja tagħhom, li hija totalment dysfunctional.

Jien inħoss li dawn għandhom bżonn l-għajnuna tal-Gvern u li dan, b'xi mod jew ieħor, irid jipprova jara kif jista' jagħti din l-opportunità lil dawn in-numru ta' familji li qegħdin f'din is-sitwazzjoni.

Naħseb li dik hija waħda minnhom.

Fuq it-tfal, f'Malta għandna problema oħra li hija marbuta mar-rata tal-fertilità.

I think this is a concern għax il-fertility rate ta' pajjiżna hija ta' 1.42, li hija rata ferm inqas mill-medja tal-Ewropa.

Issa aħna nafu li xjentifikament din ir-rata trid tkun ta' 2.1 biex tkun fuq livell normali.

Mhux ta' b'xejn li ngħidu li għandna tfal waħedhom u li jilagħbu biss bil-gadgets!

Dan qed ngħidu mill-aspett demografiku u mhux mill-aspett morali.

Dik hija importanti ħafna.

U nixtieq nagħmel appell ieħor; intom tafu li de facto l-iskola hija s-sena kollha għax fis-sajf għandek ukoll is-summer school, li hija xi ħaġa tajba.

Fis-sajf se tagħti a non-formal education, imma nispera li tkun a non-formal education li verament tkun edukattiva, u mhux naraw lit-tfal jilagħbu biss.

Hemmhekk għandek iċ-ċans biex lit-tfal nesponuhom għal affarijiet oħra, fosthom kultura, mużika, palk, eċċ. Jiġifieri, hemmhekk lit-tfal nistgħu nagħtuhom xi ħaġa differenti u li tkun tinteressahom.

FREDRICK AZZOPARDI: Ħalli nistaqsi xi ħaġa żgħira.

Mill-esperjenza tiegħi nnutajt ukoll li jkun hemm ċertu tfal li jkunu sejrin tajjeb ħafna l-iskola, imma minħabba l-bullying dawn jibdew jaqgħu lura.

Intom tidħlu biex tagħtu din it-tip ta' għajnuna fuq bullying?

FR VINCENT MAGRI: Iva, tidħol għax meta jiġu l-ġenituri għandna u jgħidulna li t-tifel tagħhom waqa' lura, li ma jafx jaqra u mhu jaqbad xejn, ninduna li dan għandu xi problemi emozzjonali u nagħtuh drama therapy.

U mit-terapija jista' joħroġ li t-tifel qed jiġi bullied.

Illum importanti ħafna li l-NGOs ikollhom il-possibiltà u r-riżorsi meħtieġa biex ikunu jistgħu jagħtu servizz professjonali.

Jekk naħsbu li l-NGOs huma xi ftit volontiera li jagħmlu xi ftit affarijiet hekk, żgur li qed naħsbu ħażin.

Il-volontiera dejjem tridhom, u fil-fatt jien għandi ħafna volontiera miegħi.

Pereżempju, nagħti possibilità lill-istudenti li qegħdin fis-Sixth Form sabiex jiġu jgħinu lit-tfal żgħar.

B'hekk lit-tfal tkun qed tagħtihom exposure, u dawn l-istudenti jiġu jgħinuhom fil-homework tagħhom u jagħtuhom xi ftit tal-coaching ukoll.

Għandi teacher li huwa wkoll koordinatur li jagħti ftit training lit-tfal, u jkun ta' mentor għalihom ukoll.

Fl-istess ħin, għalihom hija esperjenza, u aktar ma tagħtihom one to one attention lil dawn it-tfal, aktar aħjar.

Speċi qisek qed tagħtihom lezzjonijiet tal-privat b'xejn.

IS-SINJURA CHRISTINE GRECH (Għalliema, Paulo Freire Institute): L-istudenti li qegħdin jiġu biex jgħinuna qed isiru huma stess konxji tal-faqar edukattiv li hawn fostna.

Għalhekk, din taħdem minn kull angolu għax it-tfal qed jieħdu servizz, u dawn l-istudenti qed jagħtu servizz lil dawn it-tfal u fl-istess ħin qed jaraw b'għajnejhom stess kemm hawn tfal u ġenituri batuti.

Meta aħna naħdmu mat-tfal, naħdmu wkoll mal-ġenituri.

Ġieli jiġu ġenituri u jgħidulna li t-tifel tagħhom ilu bullied minn Year 1, u bħalissa jkun qiegħed Year 3!

Issa l-proċess biex jgħaddu minn Statementing Board huwa wieħed twil, u aħna hawnhekk inkunu xi ftit antipatiċi u nibqgħu niffittaw lin-nies permezz tal-e-mails biex il-proċess jitħaffef.

Dawn in-nies ma jafux jiġġieldu għad-drittijiet tagħhom u ta' uliedhom, u allura nidħlu aħna biex niġġieldu għad-drittijiet tagħhom, u biex almenu jidhru quddiem l-iStatementing Board.

Jekk hemm bżonn LSA, tiġi meta jkun hemm bżonnha, u mhux dan it-tifel jasal Year 6 u jibda s-Sekondarja bi problemi kbar.

Aħna ngħallmu lill-ġenituri biex ikunu assertivi.

Ma nistax għaliha meta tiġi xi omm quddiemi u tgħidli l-kliem; "Għax jien ma nafx".

Meta jgħiduli hekk, indur fuqhom u ngħidilhom li la huma ġenituri ma jistax ikun li ma jafu xejn.

Pereżempju, tgħidli li anke jekk xi ħadd jistaqsiha għall-indirizz tinfixel, u ma tkunx taf x'se twieġeb.

Min-naħa tiegħi ngħidilha li m'hemmx fiex titfixkel għax kulma trid tagħmel hu li toħroġ il-Karta tal-Identità, u dak li jkun jista' jieħu d-dettalji li jkollu bżonn minn fuqha.

B'hekk la għandek għalfejn turi x'taf u lanqas x'ma tafx.

Dawn huma affarijiet żgħar, u huma affarijiet bażiċi.

U iva, aħna nagħtu parenting skills, u xi kultant lanqas inħallulhom għażla, imma speċi nimbuttawhom biex jattendu għal dawn il-lezzjonijiet.

Jekk inkunu se nagħmlu xi kors fil-First Aid, ngħidulhom li dan huwa importanti għax, jekk ma jkollhom xejn, inkunu nistgħu nlaħħmulhom xi ftit is-CV tagħhom, u min jarah se jgħid li almenu pprovaw jagħmlu xi ħaġa.

Għalhekk ngħinu lill-ġenituri biex ikunu assertivi.

Pereżempju, jgħiduli li xi ħadd partikolari, meta tirċievi telefonata, taqbad il-mobile u tagħtihulek biex titkellem inti għaliha!

Imma jien ngħidilha li għandha bżonn titgħallem twieġeb hi, u allura meta jċemplilha l-mobile għandha tirrispondi u tistaqsi min qed iċemplilha.

Ngħidilha li, jekk għandha bżonn l-għajnuna, titkellem ftit tgħajjat ħalli nkun nista' niggwidaha.

U jekk ikollha bżonn iċċempel lil xiħadd, ma nħallihiex tagħtini l-mobile biex inċemplilha jien, imma nuriha x'għandha tagħmel ħalli ċċempel hi.

Aħna ma nagħmlulhomx kollox, u qegħdin ngħallmuhom l-affarijiet.

Qegħdin naħdmu ħafna mal-ġenituri, l-ewwel nett biex jgħinu lilhom infushom, u biex ikunu kapaċi jgħinu lill-uliedhom.

Anke quddiem uliedhom, il-ġenituri m'għandhomx jgħidu li ma jafux, imma l-pitazz għandhom jarawh xorta waħda daqslikieku jkunu fehmu kollox.

Imbagħad, jekk ma fhimtx ma jimpurtax, ġib il-pitazz minn taħt u ngħidlek jien x'kien fih.

Aħna ma nagħtuhomx ċans jinżlu daqshekk 'l isfel.

Jiena nagħti wkoll il-pool therapy.

Issa tgħiduli x'għandha x'taqsam il-pool therapy?

Iva, għandha x'taqsam ukoll.

L-ewwel nett, l-ilma, minnu nnifsu, huwa rilassanti u se jgħinek tirrilassa.

Apparti minn hekk, jien se nagħtik one to one attention, xi ħaġa li forsi mid-dar mhux qed teħodha minħabba l-ħafna konfużjoni u ġenn li ssib hemmhekk.

F'din it-terapija għandek ir-regoli li trid issegwi.

Pereżempju, trid iġġib l-affarijiet miegħek u, jekk se tinsa xi ħaġa, se terġa' tmur lura.

Trid toqgħod f'lane waħda u, jekk taqbeż għal lane oħra, se jkollok titla' mill-pool.

Jien skoprejt li hemm tfal ta' 10 u 11-il sena li għadhom lanqas biss jafu jinħaslu waħedhom, jew lanqas jafu jixxuttaw lilhom infushom!

Hemm tfal li lanqas jafu jaqraw il-kelma "shower" jew "toilet"!

Kemm skoprejna affarijiet minn mindu bdejna nduru b'dawn it-tfal!

Jien kont immur quddiem il-Father, u ngħidlu, "Father, taf li lanqas jilbes u lanqas jinħasel ma kien jaf dak it-tifel?!"

Pereżempju, it-temperatura tal-ilma ma kinux jafu jimmoderawha, u allura jew jinstamtu jew jinħaslu bil-kiesaħ.

Dawn it-tfal tgħallmu jinħaslu waħedhom u tgħallmu jilbsu waħedhom.

Kien hemm omm li kienet tgħidli li lit-tifel tridu jidħol magħha, u jien kont ngħidilha li t-tifel mhux se jidħol fiċ-changing room tan-nisa, imma għandu jidħol mas-subien l-oħra.

L-iskuża tagħha kienet li t-tifel ma jafx jinħasel waħdu, imma jien għedtilha li xi ħaġa jirranġa żgur.

U kien jiġi mxarrab minn rasu sa saqajh, mela jkun daħal żgur taħt l-ilma!

Fl-aħħar mill-aħħar, mill-pool ikun ħareġ, u allura nadif żgur se jkun.

Imma almenu nħallih waħdu.

Imbagħad, xħin jiġi ħdejja kont nistaqsih jekk ġabarx l-affarijiet kollha tiegħu, u għalhekk kont inġiegħlu jħares fil-basket u, jekk ikun nesa xi ħaġa, kont inġiegħlu jmur għaliha.

Ġieli kont insib xi tifel li ma jafx jaqfel iż-żarbun, imma kont inħallih jipprova jilbsu waħdu, u mbagħad, jekk ikollu xi diffikultà biex jaqflu, kont inkellem lil ommu biex tixtrilu wieħed bil-velcro ħalli ma jkollux problema bil-lazz.

Aħna affarijiet prattiċi ngħallmuhom.

Jien ma kontx nemmen li hawn il-faqar, imma minn mindu mort il-Paulo Freire Institute, sirt naf x'inhu l-faqar!

Bkejt meta kien hemm familja li ma bagħtitx it-tfal l-iskola għax ma kellhiex ħobż x'tagħtihom magħhom għal-lunch!

Iva, għad hawn dan il-faqar f'pajjiżna.

U bdejt nistaqsi għala qed ikunu f'dan l-istat?

Meta kelli bżonn, fuq il-parir siewi li tana l-Father, kien hemm ammont ta' flus … U allura, lil din il-mara neħduha biex tagħmel ix-xirja, u jien ma nindaħal xejn biex nara kif tagħmilha x-xirja tagħha.

U hemmhekk tibda tinduna li huwa l-istess faqar edukattiv li jwasslek f'din il-problema, għax din hija kwestjoni ta' money management.

Il-problema hija waħda ta' money management.

Inti trid tidra tixtri dak li verament għandek bżonn, u allura l-ewwel ħaġa li trid tagħmel hi li taħseb x'se jkollhom bżonn it-tfal għall-iskola.

Kif iqumu filgħodu, se jkollhom bżonn li jieklu xi ħaġa tajba.

Nagħmlu wkoll il-healthy breakfast, u ngħallmu lill-ġenituri x'għandhom jagħmlu biex dan it-tip ta' faqar innaqqsuh kemm nistgħu.

B'hekk il-ħajja tal-familja tiġi 'l quddiem.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Il-mezzi tax-xandir, bħalma huma t-televiżjoni u r-radju, li huma aċċessibbli għal ħafna u ħafna nies, taħsbu li għandu jkollhom rwol akbar fl-edukazzjoni?

FR VINCENT MAGRI: Ovvjament, il-media hija influwenti ħafna, u allura, jekk din tkun influwenti f'affarijiet li mhumiex edukattivi, tista' tkun influwenti wkoll fuq affarijiet edukattivi.

Għalhekk, il-media hija importanti ħafna.

Parti mill-problema tal-parenting hija dik li donnu l-ġenituri qegħdin jaqtgħu qalbhom biex jiggwidaw lit-tfal tagħhom, u allura hemm ċerta laissez faire.

Fuq l-Internet u fuq dawn l-affarijiet hemm problemi kbar.

Illum hemm bżonn li l-ġenituri jkunu media literate.

Jekk il-ġenituri mhux se jkunu jafu jiggwidaw lit-tfal, se jkollna dan il-laissez faire, u t-tfal se jkunu jafu jagħmlu kollox u jkunu aħjar mill-ġenituri tagħhom.

Jiena naħseb li l-media żgur li tista' toffri ċerta edukazzjoni.

Hawnhekk nixtieq nagħmel kritika fuq il-media għax it-tfal qed jitħallew jaraw dawn is-soap operas Maltin li suppost huma għall-kbar!

Jiena ma naħsibx li dawn qed ikunu ta' ġid għat-tfal, fis-sens ta' edukazzjoni u fil-mod ta' kif trabbi lit-tfal biex jikbru f'persuni maturi.

Lit-tfal ma tistax tesponihom għal dak it-tip ta' affarijiet meta jkunu għadhom żgħar.

Għalhekk il-media tista' tgħin ħafna f'dawn l-affarijiet.

L-aħħar ħaġa li xtaqt ngħid hu li nixtieq li l-Gvern jibqa' verament jgħin lill-NGOs, għax veru li aħna tkellimna ħafna fuq il-bżonnijiet, fuq ir-riżorsi u affarijiet bħal dawn, però l-NGOs joffru xi ħaġa li hija imprezzabbli u li ma tistax tikkwantifikaha.

Aħna qegħdin hemm għan-nies il-ħin kollu, u din hija importanti ħafna.

Nirringrazzjakom.

THE CHAIRPERSON: Grazzi lilkom.

Nistieden issa lis-Sinjura Nora Macelli mis-St Jeanne Antide Foundation u lis-Sinjura Elaine Compagno mis-Servizz SOAR.

IS-SINJURA NORA MACELLI (Kap Eżekuttiv, St Jeanne Antide Foundation): Jiena xtaqt l-ewwel ħaġa nirringrazzjakom tal-istedina, u xtaqt nagħtikom din iċ-chart bil-punti li xtaqt inqajjem.

Aħna wkoll NGO u ilna mwaqqfin mill-2007.

Aħna committed ħafna u naħdmu mal-iktar nies vulnerabbli fil-pajjiż, mingħajr ma niddupplikaw is-servizzi.

Naħdmu fuq livelli ta' komunità u anke fuq livell nazzjonali.

Għandna wkoll proġetti fuq livell internazzjonali.

Għandna numru ta' servizzi mmirati lejn kategoriji ta' nies vulnerabbli, u hawnhekk xtaqt nidentifika kategoriji ta' ġenituri li għandhom bżonnijiet differenti, li għandhom sfidi kbar f'ħajjithom u li, allura, minħabba dawk l-isfidi, għandhom ħtiġijiet u support għal parenting kompletament differenti minn ta' ġenituri oħra.

F'paġni 1 u 2, għandkom numru ta' kategoriji li aħna naħdmu magħhom, u fuq ix-xellug għandkom is-servizzi li noffru aħna.

Fuq il-lemin, għandkom lista ta' uħud mill-ħtiġijiet li aħna jidhrilna li bħala pajjiż għandna nippruvaw nagħmlu xi ħaġa dwarhom.

Kif tistgħu taraw, l-ewwel kategorija ta' ġenituri li nixtieq li nitkellem fuqhom huma dawk li għandhom tfal b'mard mentali sever.

Il-mard mentali ftit li xejn jissemma, anke fil-politika, u l-care givers li jieħdu ħsieb lil xi ħadd fil-familja b'mard mentali jinsabu moħbijin u m'għandhomx servizz ta' għajnuna.

L-uniku servizz li jeżisti huwa tagħna.

Aħna fondi mill-Gvern qatt ma kellna, u dejjem nittalbu biex nieħdu xi grant.

Nirringrazzjaw lil Alla li nsibu l-fondi minn diversi kumpaniji.

Is-servizz li noffru għall- care givers ta' persuni mentally ill huwa s-servizz 'Ilwien'.

Fil-fatt, għandna tlett ijiem fil-ġimgħa fejn il-familji minn Malta kollha jiġu u jpoġġu mas-Psychiatric Nurse, li għandha mat-30 sena esperjenza, u magħha jitkellmu dwar l-issues kollha li jiffaċċjaw bħala familja, it-triggering tal-marda u d-diagnosis, għax hemm min lanqas ikun mar biex isirlu diagnosis.

Allura aħna naħdmu ħafna mal-familja biex fl-aħħar imorru jaraw psikjatra.

Nitkellmu magħhom fuq il-medikazzjoni, fuq is-side effects tal-medikazzjoni, u fuq kif għandhom jikkomunikaw ħalli ma jkunx hemm relapse.

Ikollhom ħafna issues fuqiex jitkellmu.

Pereżempju, kif jikkomunikaw mat-tfal l-oħra li mhumiex morda, imma li jkun qed jinbena fihom ħafna resentment għax ikunu qed jiġu neglected.

Dan is-servizz qed joffri għajnuna ta' tip ieħor fuq il-parenting ta' tfal li għandhom mard mentali sever.

Aħna nagħmlu ħafna mediation mal-educational establishment, kif ukoll meta t-tfal ikunu teenagers u jkunu bdew jistudjaw jew jaħdmu wara 16-il sena, għax dawn ikunu f'riskju li jitilfu x-xogħol tagħhom jew li ma jkomplux jistudjaw.

Għandna wkoll ħafna case studies ta' meta jkollok wieħed mill-ġenituri li jkun marid mentalment, u x'jiġri mit-tfal f'dal-każ.

Hemm ħafna sitwazzjonijiet fejn it-tfal stess jassorbu l-irwol tal-ġenituri, u jsiru l-ġenituri tal-ġenituri tagħhom!

Fil-fatt, xtaqt inħallilkom żewġ kotba hawnehkk, għax parti mill-għajnuna li noffru fil-parenting huma pubblikazzjonijiet u letteratura bil-Malti biex dak li jkun jitgħallem aktar fuq il-mard mentali, u fuq kif jista' jissaħħaħ hu bħala ġenitur li qed jieħu ħsieb lil xi ħadd fil-familja b'mard mentali.

Aħna għandna żewġ Family Resource Centres, wieħed minnhom ilu miftuħ mill-2007 u qiegħed Ħal Tarxien.

Dan jagħti servizz lill-familji minn Santa Luċija, Ħal Tarxien, Paola u Fgura.

Imbagħad, għandna sub-office f'Ħaż-Żabbar, u għandna Family Resource Centre ieħor f'Birżebbuġa, li qed jara ħafna familji hemmhekk.

Issa se niftħu ieħor f'Marsaxlokk.

Kif qal Fr Vince, aħna wkoll kellna service agreement fil-passat, imma minn din is-sena waqqfuhulna!

U dan meta aħna konna qegħdin noffru wkoll taħriġ lin-nies tal-Gvern li kienu se jkunu involuti fil-proġett LEAP.

Il-pjan tal-proġett LEAP kien li jinfetħu sitt Regional Community Development Centres u taħthom ikun hemm il-Family Resource Centres.

Fil-pjan kien hemm ukoll li l-Family Resource Centres setgħu jkunu mmexxijin mill-NGOs jew mill-Istat.

Fil-każ tagħna, qegħdin żewġ NGOs li għandna tliet Family Resource Centres, u allura konna f'dan in-network ta' servizzi offruti mill-Istat, mill-NGOs, kunsilli lokali, parroċċi, eċċ. U nerġa' ngħid li din is-sena waqqfulna l-fondi!

Madankollu ma naqtgħux qalbna għax b'xi mod jew ieħor insibu soluzzjoni.

Aħna nixtiequ nisħqu fuq il-Family Resource Centres għaliex dawn huma hubs fejn il-familji jaqbdu u jmorru fihom peress li jkunu qegħdin viċin ta' fejn jgħixu u għandhom a drop-in function.

Mela, in-nies jistgħu jiġu xħin iridu, mingħajr appuntament, għax dejjem se jsibu lil xi ħadd li se jarahom.

U, apparti milli jsibu l-għajnuna, se jkollhom ħafna opportunitajiet li jmissu ma' kull settur.

Hemm learning support għall-ġenituri fuq kif jgħinu lit-tfal fl-istudji tagħhom, hemm self-esteem groups, depression support groups, care givers support groups u learning support għat-tfal sabiex il-ġenituri jkunu jistgħu jistrieħu ftit matul il-ġimgħa, b'moħħhom mistrieħ li t-tfal għandhom magħhom mentor li qed jgħinhom il-ħin kollu darba fil-ġimgħa.

Issa dak jistgħu jibqgħu jarawh matul is-snin.

Aħna għandna servizz għal dawk in-nisa vulnerabbli ħafna li jaħdmu bħala prostituti fit-toroq.

Dik hija kategorija ta' ġenituri oħrajn, u hawnhekk għandek persentaġġ għoli minnhom li tilfu t-tfal tagħhom għax ovvjament ikunu ttieħdu miċ-Child Protection Services u jkunu qegħdin in-care jew fostered.

Imma hemm oħrajn li jkollhom it-tfal magħhom, u għalhekk għandna Drop-in Centre – mhux se ngħidu fejn qiegħed – li fih jiġu bejn tmienja u 13-il mara kuljum.

U magħhom jistgħu jġibu lit-tfal.

Lil dawn in-nisa noffrulhom ħafna servizzi biex jilħqu l-ħteġijiet basiċi tagħhom, imma mbagħad hemm ukoll sapport ieħor biex jilħqu ħteġijiet ogħla.

Pereżempju, għandhom social work support, għandhom accompaniment għas-servizzi u appuntamenti, screening għal sexually-transmitted infections, kif ukoll jingħataw sexual health education minn tabiba li hija esperta fuq is-saħħa sesswali.

Imma, fejn jidħlu l-ħteġijiet bażiċi tagħhom, dawn jistgħu jinħaslu hemmhekk, jistgħu jieklu u jistgħu jaħslu l-ħwejjeġ, jistgħu jistrieħu, u għandhom ma' min jitkellmu fuq issues personali u fuq issues li jirrigwardaw it-tfal tagħhom.

Dawn irridu nħarsu lejhom ukoll għax jinsabu moħbija.

Jekk tistaqsi lin-nies fl-iskejjel jgħidulek li dak il-ġenitur huwa drug addict, jew dak il-ġenitur hekk, imma ħadd ma jkun jaf jekk omm hijiex sforzata biex taħdem bħala prostituta fit-toroq.

Aħna qegħdin nipprovaw modi differenti biex insiru nafu dawn in-nisa u nħajruhom jiġu d-Drop-in Centre.

S'issa, f'sena u nofs ħdimna u tajna s-sapport tagħna lil madwar 64 mara.

Kif għedt fil-bidu, il-Family Resource Centres huma importanti ħafna, u jalla jkun hemm aktar minnhom, kemm mill-Gvern, kif ukoll minn NGOs oħra.

Aħna niffrankaw eluf kbar ta' flejjes għax ħafna mill-affarijiet inġibuhom b'xejn.

Pereżempju, l-għamara għall-Family Resource Centre ta' Ħal Tarxien u ta' Birżebbuġa ġibnieha kollha b'xejn.

U aħna qatt ma nixtru office furniture jew affarijiet oħra.

Għandek l-ikel ukoll li nagħtu lil dawk in-nies li jiġu għandna flimkien mat-tfal tagħhom, speċjalment wara l-ħinijiet tal-iskola, għax ma jkollhomx x'jieklu.

Għalhekk importanti li l-Gvern jirrikonoxxina bħala partners fil-proċess ta' għajnuna lill-aktar familji vulnerabbli fil-pajjiż.

F'paġna 2, in-naħa t'isfel għandek ħteġijiet oħra, u xtaqt nagħmel il-punt li Malta ilha tħoss il-bżonn għal programm edukattiv fuq kif tibni relazzjoni.

Hawnhekk mhux qiegħda nitkellem fuq parenting skills jew fuq life skills, imma fuq programm edukattiv fejn inti tifhem sew kif għandek tibni u tmantni r-relazzjoni tiegħek.

Dik għandna bżonnha, u hemm bżonn li kollha kemm aħna niġbdu ħabel wieħed ħalli noħolqu dan il-programm u nibdew naraw kif nistgħu noffruh permezz tal-media, kotba, skejjel, parroċċi, eċċ.

Fuq dawk il-ġenituri li jkunu għaddejjin minn separazzjoni jew minn proċess ta' divorzju, aħna nħossu li għandhom isiru korsijiet bħal dawk, pereżempju, li jsiru l-Amerika, biex il-ġenituri jitgħallmu jitkellmu ma' uliedhom fuq is-separazzjoni.

Ħafna drabi, meta jitkellmu mat-tfal fuq dawn l-affarijiet, they do it badly, u t-trawma li jħallu fuq it-tfal hija kbira.

Jien nixtieq inkun naf l-istatistika ta' kemm hawn tfal li qed ibatu minn anxiety disorder.

Fil-fatt, illum din id-dianjosi qiegħda ssir anke f'età ta' erba' snin, u ħafna mill-anxiety disorders tat-tfal jibdew mill-biżgħat kbar li jkollhom għax missierhom mhux se jkun aktar id-dar, jew li ommhom mhux se tkun aktar id-dar.

Issa se nħalli f'idejn is-Sinjura Compagno, li qiegħda tagħmel biċċa xogħol kbira fost is-survivors tad-domestic violence.

Fil-fatt, f'Diċembru li għadda għamilna l-ewwel konferenza nazzjonali dwar il-vjolenza domestika, li ġiet irriċerkata u ppreżentata totalment minn survivors u mhux mill-esperti.

Għandna ħafna riċerka li qegħdin nippubblikaw bil-mod il-mod, u intom tistgħu tidħlu fil-website tagħna fejn għandna a monthly magazine, u kull darba qed inġibu paper fih.

U dalwaqt se nippubblikaw ktieb.

Għalhekk issa se nħalli f'idha biex titkellem fuq il-parenting ta' din il-kategorija ta' nisa li huma vittmi ta' vjolenza domestika.

IS-SINJURA ELAINE COMPAGNO (Service Coordinator, SOAR): Grazzi.

Jiena nikkoordina s-servizz tas-SOAR li huwa maqsum prinċiparjament fuq erba' branki.

L-ewwel servizz huwa dak ta' peer to peer support, jiġifieri n-nisa survivors ta' vjolenza domestika, li jkunu ħarġu mill-esperjenza tagħhom jew li jkunu qegħdin joħorġu minnha, jingħaqdu fi grupp ma' nisa oħra li jkunu at various stages tal-journey tagħhom.

Għandek persuni li jkunu diġà għaddew mill-esperjenzi tal-Qorti u jkunu għaddew mis-separazzjoni; għandek oħrajn li forsi jkunu pprovaw il-counselling u ma jkunx ħadem u għalhekk ikunu jistgħu jitkellmu ma' persuni oħra li jkunu għadhom se jibdew dan il-proċess.

Dawk in-nisa li jkunu se jibdew dan il-proċess ikollhom ħafna biża'.

Apparti minn hekk, fil-ħajja ta' survivor ħafna drabi jinqalgħu affarijiet li ma tkunx qed tistenna kultant żmien.

Pereżempju, jgħaddu sentejn, tlieta, u jkollok ċerta kalma f'ħajtek, u mbagħad f'daqqa waħda tinqala' xi ħaġa u jkollok terġa' titla' il-Qorti u terġa' tiġi mhedda jew ma jitħallasx il-manteniment, eċċ!

U allura jerġa' jinqala' dan kollu.

Aħna identifikajna ċerti problemi, pereżempju, ħafna mis-survivors ikunu ommijiet u, fil-każ tas-SOAR, hija a female-only service, and we accept only females minħabba l-fatt li aħna qed nagħtu sapport ibbażat fuq l-esperjenza tagħna bħala nisa li għaddejna mill-vjolenza domestika.

Ħafna drabi dawn ikunu ommijiet bit-tfal.

Għandek problemi għax dawn l-ommijiet ma jkunux jafu kif se jispjegaw dak li qed jiġri lit-tfal tagħhom f'każ ta' separazzjoni u, meta jispjegawlhom xi ħaġa, jista' jkun li jagħmluha b'mod ħażin, kif qalet is-Sinjura Macelli.

Imma fi vjolenza domestika, l-affari hija aktar sensittiva għax hawnhekk għandek il-missier – ħafna drabi l-omm tkun il-vittma, waqt li l-missier ikun il-perpetrator – li jkun għamel ċerta ħsara, u t-tfal ikunu rawh.

Mela dawn se jistaqsu ħafna mistoqsijiet, u inti ma tkunx taf x'se taqbad tagħmel.

Hemm ċerti nies li jgħidulek li jekk inti tivverifika dak li jkunu raw it-tfal tkun qed tikkommetti parent alienation, imma fil-verità it-tfal għandhom bżonn li jkunu jafu li dak li raw huwa minnu.

Madankollu, il-ġenituri ma jafux kif se jagħmluha din mingħajr ma jkun hemm parent alienation.

Apparti minn hekk, meta nitkellmu fuq familji, ħafna drabi naħsbu fuq il-familja tradizzjonali, komposta minn mara u raġel u żewġt itfal.

Issa, fejn għandek vittma ta' vjolenza u kellha titlaq 'il barra bit-tfal magħha, il-parenting se jinbidel.

Terġa', hija differenti minn koppja normali li sseparat għar-raġuni li ħafna drabi l-perpetrator ikun irid xorta jżomm xi forma ta' kontroll u poter!

U dan se jagħmlu billi jwettaq ċerti affarijiet li bihom se jbatu t-tfal.

Pereżempju, li ma jagħtux kunsens għat-tfal biex ikunu jistgħu jagħmlu extra-curricular activities fejn ikun hemm bżonn tal-kunsens miż-żewġ ġenituri, jew fejn ikun hemm bżonn ta' xi terapija, u jkun hemm bżonn il-kunsens tat-tnejn.

Il-withdrawal tal-kunsens hija metodu kif il-missier jibqa' in control tas-sitwazzjoni tal-familja.

Mod ieħor huwa billi ma jħallsux iċ-child support.

Veru li l-omm tista' tmur l-għassa u tagħmel rapport, imma mbagħad trid terġa' tqabbad avukat, trid terġa' titla' il-Qorti u, fl-aħħar mill-aħħar, tispiċċa titlef!

U allura taqta' qalbha li toqgħod tmur il-Qorti jew l-għassa kull darba biex tagħmel rapport.

B'dan il-mod il-missier jikkontrolla l-financial capabilities tal-familja, u hemmhekk jispiċċaw ibatu t-tfal.

Mela għandek mara b'żewġt itfal żgħar, u din qiegħda d-dar magħhom, mela tgħix fuq ir-relief u forsi tieħu €400.

Il-manteniment tat-tfal huwa ta' madwar €300, imma dan ma jitħallasx.

Mela din l-omm se jkollha tgħaddi b'€400 fix-xahar!

Issa jekk jekk se jkollha tħallas il-kera tal-post, biex se tgħix?!

Il-problema tal-faqar hija waħda massiva fost in-nisa vittmi ta' vjolenza domestika, speċjalment minħabba l-fatt li minħabba l-problema tal-vjolenza dawn ikollhom jitilqu mid-dar tagħhom.

Kien hemm punt li ssemma aktar kmieni fejn xi ħadd qal li jkun tajjeb li dawk in-nisa li jagħżlu li jibqgħu d-dar biex jieħdu ħsieb tat-tfal ikunu mħallsa ta' dan ix-xogħol li qed jagħmlu.

Aħna naraw problema kbira, speċjalment fejn tidħol il-vjolenza domestika, fejn ikollok mara li tkun ħadet ħsieb tal-familja tagħha tul ħajjitha kollha, u ta' 50 jew 60 sena tagħżel li titlaq mid-dar għax it-tfal ikunu kibru, imma tispiċċa bla bolol imħallsa u allura l-pensjoni tagħha se tkun verament baxxa u ma tkunx tista' issostni ruħha, speċjalment jekk se jkollha tħallas il-kera.

U allura dik hija problema oħra.

Jien nixtieq nistaqsi lill-Gvern kif jippjana li jkompli jgħin finanzjarjament to empower mothers and survivors.

Qed nistaqsi dan għax, jekk l-omm ma tkunx empowered finanzjarjament, se jispiċċaw ibatu t-tfal magħha.

FREDRICK AZZOPARDI: Intom tipprovdu servizz domestiku?

Jiġifieri, jekk mara jkollha problema u titlaq mid-dar tagħha, din tista' tiġi għandkom u toffrulha post fejn toqgħod?

Jew intom tagħtu biss pariri?

IS-SINJURA NORA MACELLI: Ġeneralment, aħna nagħmluha ta' bridge mal-Aġenzija Appoġġ fejn jidħlu d-domestic violence services għax ħafna nisa jibżgħu jmorru għall-għajnuna.

Imma, b'ħafna djalogu magħhom, aħna ngħinuhom biex fl-aħħar mill-aħħar jiddeċiedu li jmorru għand l-Appoġġ ħalli jieħdu parir fuq x'għandhom jagħmlu.

U kif qalet is-Sinjura Compagno, min ikun ħareġ mix-shelter imma wara ftit ikollu jerġa' jiġi lura huwa proċess trawmatiku ħafna.

Meta joħorġu mix-shelter u jiddeċiedu li jibnu ħajjithom mill-ġdid, ħafna drabi jieqfu s-servizzi offruti, kemm tal-Istat u kemm tal-NGOs.

Jispiċċaw dawn is-servizzi għax ikunu daħlu fil-kera, u allura ma jkollhomx aktar fejn imorru għall-għajnuna.

Għalhekk, aħna qed noffru post-shelter support permezz ta' support groups, therapeutic groups u modi oħra.

IS-SINJURA ELAINE COMPAGNO: Aħna nissuġġerixxu li jkun hemm korsijiet għall-ommijiet li jkunu survivors ta' vjolenza domestika.

Tajjeb ukoll li meta nikkreaw xi servizzi, ma nitilqux mill-idea li dejjem se jkun hemm iż-żewġ ġenituri involuti u li dawn se jkunu qed jikkoperaw.

Ħafna drabi, f'dawn il-każijiet, ġenitur wieħed ma jikkoperax apposta, u hemmhekk l-omm ma tkunx tista' tieħu ċerti deċiżjonijiet.

Pereżempju, jekk għandek it-tfal l-iskola u wieħed minnhom jimrad, l-omm bilfors ikollha titlaq mix-xogħol għax m'hemmx il-ġenitur l-ieħor, jew ma jkunx irid jikkopera biex jeħdilha ħsieb ta' dak it-tifel meta hi ma tkunx tista'.

Hemm ċertu affarijiet li huma inkwetanti fejn jidħlu l-missirijiet.

Issa l-biċċa l-kbira tal-missirijiet mhumiex perpetrators ta' vjolenza, imma l-ftit li huma perpetrators huwa importanti li anke huma jkunu jafu kif għandhom jimxu mat-tfal.

Ħafna mill-irġiel li jkunu perpetrators ta' vjolenza fuq il-mara jkunu vjolenti wkoll mat-tfal.

Il-fatt biss li t-tfal raw u semgħu l-vjolenza, dik hija vjolenza fuqhom ukoll.

Allura, importanti ħafna li jkunu jafu kif jitkellmu fuq is-sitwazzjoni quddiem it-tfal tagħhom, ħalli ma jkunx hemm parent alienation, kif għedna aktar qabel.

Importanti li nsibu mod kif għandha tiġi indirizzata l-problema tal-aċċess tal-missier, fejn dan, biex jikkontrolla s-sitwazzjoni, jagħżel li ma jmurx għall-aċċess.

Mela, ikollok it-tfal lesti u qegħdin jistennew lil missierhom jiġi, imma dan ma jitfaċċax.

U l-missier jagħżel li jagħmel hekk mingħajr ma javża, imma sempliċement biex ikollu kontroll fuq l-omm u jżommha d-dar tistenna sakemm jiġi!

Ħafna drabi, meta tmur l-għassa biex tistaqsi lill-pulizija x'għandha tagħmel għax ir-raġel ma marx għat-tfal, il-pulizija jagħtu conflicting advice.

Hemm min jgħid li tista' tmur għax-xogħol, u hemm min jgħid li hi għandha tibqa' tistenna sakemm jgħaddi l-ħin tiegħu.

Hemm ħafna minn dawn l-issues fejn qed ibatu l-ġenituri u qed ibatu t-tfal.

Kif għedt l-ewwel, li ma jitħallasx iċ-child support bħala għodda biex jikkontrollaw, dik tista' tiġi solvuta jekk il-Gvern, pereżempju, jieħu over iċ-child support, u allura dan is-support jiġi mħallas lill-Gvern u mbagħad il-Gvern joħroġ il-pagamenti taċ-child support bħalma jinħarġu l-pagamenti tal-welfare.

U b'hekk jiġu garantiti.

Jekk illum iċ-child support ma jitħallasx, trid tkun l-omm li toqgħod tiġri wara l-missier biex jagħtiha ċ-child support.

Issa, kif għedna, l-omm tkun diġà f'sitwazzjoni ta' faqar u lanqas tkun trid tarah quddiemha lil missier it-tfal minħabba fear, threats, stalking, eċċ. L-omm se jkollha tiġġieled hi biex tieħu s-support, u jkollha titla' il-Qorti, tqabbad avukat, u forsi anke titlef xi ġurnata xogħol, mentri jekk il-pagamenti joħorġu mill-Gvern, ikun il-Gvern li jiġri wara l-missier bl-istess mod li jiġri wara dawk li ma jħallsux il-multi tagħhom.

U allura tkun aktar effettiva, u nkunu qegħdin inħarsu lit-tfal.

Fuq il-kunsens, huwa importanti ħafna li nibdew naraw li ma jkunx hemm missirijiet li huma perpetrators li jistgħu jikkompromettu l-well-being tat-tfal meta ma jagħtux il-kunsens tagħhom fuq affarijiet li huma ta' benefiċċju għat-tfal, speċjalment fejn tidħol is-saħħa u l-edukazzjoni.

L-omm ma tistax tirrapporta lil dawk il-missirijiet perpetrators li ma jħallsux l-ispejjeż tal-edukazzjoni jew tas-saħħa, u trid il-flus biex tiftaħ kawża l-Qorti ħalli tfittxu personalment.

U ħafna drabi dan ma jsirx għax ma tkunx tiflaħ tagħmel dan.

Importanti li l-irwol tal-missirijiet in ġenerali tkun meqjusa aktar, u nagħtuha aktar valur fis-soċjetà.

Bħalma smajna, l-ewwel għandna mother and baby groups, imma m'għandniex father and baby groups.

Huwa importanti li anke fejn jidħlu d-duties tad-dar, dawn jinqasmu, u naraw li hemm valur fihom għax, kif issemma aktar qabel, il-fatt li l-mara qiegħda d-dar u qiegħda titlef il-paga li kieku toħroġ taħdem … Who wants to do that job when it is unpaid and it is undervalued?

Importanti li biex ikollna familja b'saħħitha dan ix-xogħol ikun shared.

ETIENNE GRECH: L-ewwel nett, nixtieq ngħidilkom prosit tax-xogħol importanti ħafna li tagħmlu.

Issa, intom tagħtu servizz lil dawk il-ġenituri normali biex tgħallmuhom ħalli jtejbu l-parenting skills tagħhom?

IS-SINJURA NORA MACELLI: Hawn entitajiet oħra, bħas-Sedqa u l-Appoġġ, li joffru dawk it-tip ta' servizzi.

Għandek ukoll il-Caritas u ta' Kana.

ETIENNE GRECH: Ġieli niltaqa' ma' koppji li as such m'għandhomx problemi imma, minħabba low IQ, ma jkunux jafu kif għandhom jieħdu ħsieb tat-tfal tagħhom.

U f'dan ir-rigward it-tobba tal-familja jieħdu dan l-irwol biex jgħinuhom għax bażikament dawn il-koppji jkollhom bżonn ta' ftit tagħlim bażiku.

IS-SINJURA NORA MACELLI: Aħna nagħmlu ħafna outreach fil-komunità, u mmorru nħabbtu bieb bieb biex nidentifikaw dawk il-persuni li huma outside the radar tas-servizzi mainstream eżistenti.

U, permezz tal-outreach li nagħmlu f'ħafna żoni u lokalitajiet, nidentifikaw madwar 13% tal-familji vulnerabbli kull sena.

Lil dawn il-familji nibqgħu ngħinuhom għax xi wħud minnhom ikollhom bżonn ħafna għajnuna li tibqa' għaddejja fuq medda ta' tliet snin jew aktar.

Fil-fatt, noffrulhom opportunitajiet differenti.

Pereżempju, għal ħafna snin ħloqna klabb jismu "Familti", fejn ħafna min-nies li konna naħdmu magħhom offrejnielhom b'mod regolari kull tip ta' opportunità, inkluż kif jagħmlu deċiżjonijiet għaqlin, fuq kif jużaw il-flus tagħhom, x'jixtru, eċċ. Issa, dan it-tip ta' servizz qed joffrih il-Ministeru tal-Familja u Solidarjetà Soċjali permezz ta' fondi li hemm għall-pjan nazzjonali kontra l-faqar.

ETIENNE GRECH: Hemm imbagħad ġenituri li tant huma tajbin li jkunu protettivi ż-żejjed fuq it-tfal tagħhom, u allura, fl-istess ħin, they spoil them.

U allura, dawn it-tfal xi kultant jispiċċaw ibatu ċerta konsegwenzi bħal, pereżempju, ma jkunux kapaċi jiffaċċjaw ċerti sitwazzjonijiet, jew inkella jsiru sensittivi ż-żejjed.

Issa din mhijiex xi ħaġa li ġiet mill-faqar, imma dawn it-tip ta' koppji xorta għandhom bżonn ċerta gwida.

PAULA MIFSUD BONNICI: Xtaqt nagħmel kumment żgħir, u ngħaddi wkoll suġġeriment.

Jiena kont attendejt għal dik il-konferenza fuq il-vjolenza domestika u, fl-opinjoni tiegħi, nista' ngħid li kienet konferenza eċċezzjonali.

Anke kif saru l-preżentazzjonijiet mis-survivors kienet xi ħaġa ta' barra minn hawn, għax stajt tmiss b'idejk u tara b'għajnejk dak li kienu qed iħossu s-survivors.

Ma nafx kienx hemm follow-up ta' dik il-konferenza, u jekk kienx hemm xi findings ...

IS-SINJURA NORA MACELLI: Se jkollna pubblikazzjoni dan is-sajf ...

PAULA MIFSUD BONNICI: Jiena kieku nieħu pjaċir jekk tippreżentawha lil dan il-Kumitat għax, fl-opinjoni tiegħi, huwa mod kif you can reach out to those mothers and parents li qegħdin isofru fis-silenzju l-vjolenza domestika u għad ma kellhomx il-kuraġġ biex jiġu għandkom għall-għajnuna.

Anke l-mod ta' kif saret dik il-preżentazzjoni, forsi nsibu mod ta' kif nagħmluha xi mkien ieħor fejn ikun jista' jaraha kulħadd.

B'hekk, min ikun għaddej minn dawk is-sitwazzjonijiet jagħmel il-kuraġġ u jitkellem.

IS-SINJURA NORA MACELLI: Grazzi tas-suġġeriment tiegħek, u nista' ngħidlek li se nagħmluh.

IS-SINJURA ELAINE COMPAGNO: Nixtieq nagħmel l-aħħar punt billi nsemmi l-issue tal-paternity leave.

Jiena naħseb li l-missirijiet għandhom bżonn ta' aktar ġranet bħala paternity leave jekk irridu nsaħħu verament il-familji.

Wieħed mill-kotba li qed jintużaw mill-counsellors huwa proprju dak il-ktieb li ppubblikajna, u li huwa dwar storja ta' tifla mill-perspettiva tagħha li qed tgħix f'ambjent ta' vjolenza domestika fid-dar tagħha.

Imbagħad, meta 'l quddiem tiltaqa' ma' ġuvni li jkun controlling u possessiv, din it-tifla tagħmel link bejn dak li huwa dating violence u dak li huwa domestic violence.

Xi kultant iż-żgħażagħ jaħsbu li l-vjolenza domestika hija xi ħaġa tal-kbar, u li lilhom mhux se taffettwahom.

U fil-work shops li nagħmlu fl-iskejjel ikun hemm engagement kbir ta' studenti li dejjem ikunu entużjasti biex jipparteċipaw.

THE CHAIRPERSON: Nixtieq nirringrazzjakom tas-sehem tagħkom, u nagħtikom prosit tax-xogħol li qed tagħmlu.

Napprezza l-preżentazzjoni ta' kulħadd, u li bqajtu hawnhekk sa dan il-ħin tard filgħaxija.

Il-Parlament ma tantx għandu family-friendly hours, u naħseb li rridu nibdew minn hawnhekk stess u nagħtu l-ewwel sinjali ta' trobbija aktar aħjar, għax xi kultant ikollna nuqqas ta' relazzjoni b'saħħitha mal-familja tagħna stess biex inkunu nistgħu nagħtu s-sehem tagħna hawnhekk.

Nirringrazzjakom.

Fid-9.11 p.m., il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu kkomunikati aktar tard.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees fam


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET TAL-FAMILJA

LAQGĦA NRU 19

L-Erbgħa, 06 ta' April 2016

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet tal-Familja ltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fis-7:05 p.m.

L-Onor.

Godfrey Farrugia, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet tal-Familja, ippresieda.

PREŻENTI: L-Onor.

Il-President tal-Kamra qal it-talba.

Il-Minuti ta' Laqgħat Nri 16, 17 u 18 li saru nhar it-Tlieta, 8 ta' Marzu, nhar l-Erbgħa, 9 ta' Marzu u nhar it-Tnejn, 14 ta' Marzu 2016 ġew ikkonfermati.

Il-Kumitat kompla d-diskussjoni fuq is-suġġett minn nhar it-Tnejn, 14 ta' Marzu 2016.

Għal din il-laqgħa kienu mistiedna s-Sinjura Catherine Azzopardi miċ-Ċentru Tbexbix, Father Charles Attard, Direttur ta' Cana Movement, Father Vincent Magri u s-Sinjura Christine Grech minn Paolo Freire Institute, is-Sinjura Nora Macelli, Kap Eżekuttiv ta' St. Jeanne Antide Foundation u s-Sinjura Elaine Compagno, Service Coordinator tas-Servizz SOAR.

Is-Sinjura Macelli ppreżentat lill-Kumitat:

Dok 28 Ktieb intitolat "Bdoti fil-Maltemp - kif tieħu ħsieb qarib b'mard mentali" Edituri Nora Macelli u Connie Magro.

Dok 29 Ktieb intitolat "Il-Kwiekeb fid-Dlam Jixegħlu – Vjaġġ ta' tama mterrqa minn qraba ta' persuni b'mard mentali" Edituri Connie Magro u Nora Macelli.

Is-Sinjura Elaine Compagno ppreżentat lill-Kumitat:

Dok 30 Ktejjeb għat-Tfal intitolat "Caterpillar in a Jar" miktub minn Elaine Compagno.

Wara kien hemm diskussjoni fejn il-Membri preżenti staqsew diversi mistoqsijiet lill-mistiedna.

Fid-9:11 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

AVVIŻ

Laqgħa Nru 22

Il-Ġimgħa, 8 ta' April 2016 fis-2:00 p.m.

L-Onor.

Etienne Grech, President tal-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar il-Ġimgħa, 8 ta' April 2016 fis-2:00 p.m. filKamra tal-Kumitati fil-Parlament, il-Belt Valletta, b'din l-aġenda:

Konferma tal-Minuti.

Laqgħa mar-Rt Hon Nick Herbert, President tal-Global TB Caucus.

Affarijiet oħra.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

LAQGĦA NRU.

Il-Ġimgħa, 8 ta' April 2016

Il-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa ltaqa' fil-Kamra tal-Kumitati fil-Binja tal-Parlament, il-Belt Valletta, fis-2.20 p.m.

L-Onor.

PREŻENTI

L-Onor.

Deo Debattista u l-Onor.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 20 u tal-Laqgħa Nru. 21 li saru fl-24 ta' Frar, 2016 u fid-9 ta' Marzu 2016 rispettivament, kienu konfermati.

Il-President tal-Kumitat informa lill-membri li huwa kien irċieva talba mill-media sabiex jittieħdu ritratti għall-ewwel ftit minuti tal-laqgħa tal-Kumitat.

Il-permess ingħata.

LAQGĦA MAR-RT HON NICK HERBERT

Il-Kumitat stieden lir-Rt.

Hon Nick Herbert MP, Membru Parlamentari Ingliż biex jindirizza lill-Kumitat.

Is-Sur Herbert, fundatur u wieħed mill-Presidenti tal-Global TB Caucus ta preżentazzjoni fuq it-twaqqif u diversi inizjattivi li tieħu l-Global TB Caucus favur l-eradikazzjoni tal-marda tat-tuberkulożi.

Waqt id-diskussjoni, il-Kumitat stieden ukoll lis-Sur Matthew Oliver, Kap tas-Segretarjat tal-Global TB Caucus li ta statistika u dettalji tekniċi dwar il-marda tat-tuberkulożi.

Wara kien hemm diskussjoni fejn fost l-oħrajn Rt Hon.

Nick Herbert issuġġerixxa lill-Kumitat dwar is-Saħħa biex il-Parlament Malti jwaqqaf kumitat parlamentari ad hoc magħmul minn membri kemm tal-Gvern kif ukoll tal-Oppożizzjoni bil-għan li jiddiskutu l-marda tat-tuberkulożi fuq bażi nazzjonali.

Herbert wera x-xewqa wkoll li l-Anti-Microbial Resistance tkun fuq l-aġenda meta Malta jkollha l-Presidenza tal-Unjoni Ewropea fl-2017.

Waqt il-laqgħa kien hemm preżenti wkoll is-Sur Jason Eades.

Fit-3.14 pm il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati iżjed tard.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees health


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR IX-XOGĦOL TAL-KAMRA

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 36

It-Tnejn, 11 ta' April 2016 fis-6.30 p.m.

L-iSpeaker, President tal-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 11 ta' April 2016 fis-6.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Parlament, il-Belt Valletta, b'din l-aġenda:

Xogħol tal-Kamra

Affarijiet oħra

9 ta' April 2016 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees hbc