KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 39

L-Erbgħa, 4 ta' Marzu 2015

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7:10 p.m.

L-Onor.

Deborah Schembri, President tal-Kumitat, ippresediet.

Dr Elaine Burmingham, Research Analyst mal-Kumitat, kienet preżenti għal-laqgħa.

PREŻENTI: L-Onor.

Il-President tal-Kumitat qalet it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 38 li saret nhar l-Erbgħa, 18 ta' Frar 2015 ġew konfermati.

IMPLIMENTAZZJONI TAL-POLITIKA DWAR IS-SAĦĦA SESSWALI – DISKUSSJONI MA' RAPPREŻENTANTI MID-DIPARTIMENT TAL-EDUKAZZJONI.

Il-Kumitat irriżuma d-diskussjoni fuq dan is-suġġett mit-18 ta' Frar 2015.

Għal din il-laqgħa kienu preżenti tliet għalliema mid-Dipartiment tal-Edukazzjoni li kollha jgħallmu dan is-suġġett fil-klassijiet tagħhom.

Dawn kienu s-Sur Stephen Camilleri li jgħallem il-PSCD, is-Sinjura Kathleen Bonello li tgħallem ir-Reliġjon u s-Sur Mario Muscat li jgħallem is-suġġett tax-Xjenza.

Dok 41 "It-tagħlim tar-reliġjon, is-sesswalità u r-relazzjonijiet."

Wara kien hemm diskussjoni.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

AVVIŻ

Laqgħa Nru 10

L-Erbgħa, 11 ta' Marzu 2015 fis-7:00 p.m.

L-Onor.

Etienne Grech, President tal-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 11 ta' Marzu 2015 fis-7:00 p.m. filKamra tal-Kumitati fil-Palazz, il-Belt, b'din l-aġenda:

Konferma tal-Minuti.

Diskussjoni.

Affarijiet oħra.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees health


KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 10

L-Erbgħa, 11 ta' Marzu, 2015

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

Laqgħa Nru. 10

L-Erbgħa, 11 ta' Marzu, 2015

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7:00 p.m.

Il-Minuti ta' Laqgħa Nru 9 li saret fis-17 ta' Diċembru 2014 ġew konfermati.

THE CHAIRMAN (Onor. Etienne Grech): Qabel ma nibdew niddiskutu s-suġġett tal-lum "Empowering Primary Health Care" mal-mistiedna preżenti, se nagħti introduzzjoni qasira fuq l-istess suġġett.

Ilkoll kemm aħna hawn preżenti ntiżi fuq dan is-suġġett u għalhekk mhux se noqgħod nispjega x'differenza hemm bejn primary, secondary u tertiary u llum l-ġurnata qed nużaw wkoll il-quaternary health care.

Importanti li nfakkru li l-kura, speċjalment f'pajjiżna, trid tilħaq lil kulħadd u li rridu nagħmlu enfasi ikbar fuq il-prevention, apparti mill-essential care.

Ħadt snapshot tad-dokument Health in Transition (HIT), li huwa maħruġ fl-2014 mill-World Health Organisation (WHO), li jgħid li minn studju li sar fl-2011, 70% tan-nies li użaw il-primary health care hawn Malta marru fil-privat u li dawn ħallsu out-of-pocket.

Imbagħad fl-2013, 34% tal-ispejjeż tal-health cost kienu out-of-pocket, 64% intefqu mill-Gvern u 2% minn tipi ta' insurances.

Dan id-dokument qabbel ukoll il-proporzjon tal-health expenditure li ntefaq fl-Isptar ma' dak li ntefaq fl-ambulatory care - jiġifieri fil-Primary Health Care - u hemm differenza sostanzjali ma' pajjiżi oħra.

Fil-fatt f'Malta hawn deskrepanza kbira bejn in-nefqa fis-Secondary Health Care man-nefqa fil-Primary Health Care, mentri f'pajjiżi oħra, in-nefqa hija ikbar fuq il-Primary Health Care.

Għaldaqstant f'din il-laqgħa rrid li apparti li niddiskutu l-Primary Health Care, niddiskutu wkoll kif nistgħu ntejbu dan il-qasam.

Kulħadd jaf li dan l-aħħar sar ħafna titjib speċjalment fuq Ċentri tas-Saħħa, fejn kien hemm żieda ta' ċentri u sar refurbishment f'oħrajn.

Żdiedu wkoll il-magni tal-x-rays diġitali, u t-testijiet tal-INR li issa qed jittieħdu fiċ-Ċentri tas-Saħħa minflok pazjent imur l-isptar.

Hemm affarijiet oħra wkoll li iktar 'l quddiem nelaboraw iktar dwarhom.

Irrid insemmi wkoll li għad hemm xi affarijiet li jiena bħala tabib tal-familja, bħalma hu wkoll l-Onor.

Michael Gonzi, nixtieq li jiġu ffaċilitati.

Pereżempju li tobba privati jkollhom aċċess għar-riżultati tal-x-rays u tat-testijiet tad-demm li jsiru fl-isptar.

Bħalissa r-riżultati tat-testijiet tad-demm jintbagħtu bil-posta xi għaxart ijiem wara li jkunu saru, għalkemm bħalissa hemm kwestjoni mal-UĦM.

Nixtieq li jkun hemm iktar inċentivi għall-group practises.

Fil-fatt kien sar seminar dwar dan, fejn it-tobba tal-privat ikunu jistgħu jgħaġġlu każijiet li jkunu urġenti fl-Outpatients.

Veru li fuq ir-referral ticket ikun hemm in-numru tat-telefon tal-konsulent biex forsi t-tabib ikun jista' ikellmu biex tingħata data eqreb tal-appuntament, imma mhux dejjem tkun tista', speċjalment fil-ħinijiet ta' flgħaxija.

Problema oħra hi li ma tistax iddaħħal pazjent fl-Isptar Monte Carmeli after hours permezz ta' referral ticket normali imma permezz tal-Mental Health Act.

Nitlob ukoll lis-Segretarju Parlamentari l-Onor.

Chris Fearne biex jikkonfermalna jekk tabib privat hux se jkun jista' jagħmel referalls direttament għaċ-Ċentru tal-Onkoloġija l-ġdid, minflok jibgħat pazjent bil-kanċer fil-Casualty Department.

Ħaġa oħra li nixtieq li nelaboraw fuqha huwa dwar il-metodu tal-prescriptions for free medicines.

Bħalissa dawn jinkitbu bl-idejn u qed ikun hemm ħafna tgergir mill-POYC u mill-ispiżjara, li mhux dejjem jagħrfu l-hand writing tagħna t-tobba u forsi fil-futur jista' jkun hemm żvilupp f'dan il-qasam.

Issa nistieden lill-President u lis-Segretarju tal-Association of Private Family Doctors (APFD), lil Dr Anthony Azzopardi u Dr Jason Bonnici rispettivament biex jersqu mal-mejda u jagħtuna presentation.

Ninfurma lil kulmin hawn preżenti li din il-laqgħa qegħda streamed-live fuq l-internet.

DR ANTHONY AZZOPARDI (President APFD): Grazzi tal-istedina u nibda billi nagħti rèsumè biex inġib lill-Onor.

Buttigieg up-to-date, peress li hi membru ġdid fil-kumitat.

L-assoċjazzjoni tagħna, hija magħmula minn madwar 100 membru li huma tobba li jaħdmu fil-privat biss.

Aħna l-major gate-keepers fil-kura primarja.

U dan għal diversi raġunijiet, fosthom għax pazjent jippreferi jmur għand it-tabib tiegħu biex jikkurah hu u l-problema tiegħu tissolva malajr milli joqgħod jistenna sakemm imur l-isptar.

It-tieni ħaġa għax tabib tal-familja tal-privat ma jistax jibgħat kull pazjent li jkollu l-isptar, għax inkella jispiċċa bla pazjenti, allura huwa fl-interess tiegħu li l-pazjenti tiegħu jibqa' jżommhom id-dar.

U t-tielet ħaġa, it-tobba taċ-Ċentri tas-Saħħa jkollhom, iridu jew ma jridux, jirreferu lill-pazjent l-isptar.

Mela proporzjonalment aħna qed inżommu aktar pazjenti d-dar milli nirreferuhom l-isptar.

L-istatut tagħna jgħid li t-tobba jistgħu jagħtu kura ottima lill-pazjenti tagħhom, imma aħna ma nistgħux nagħmlu dan mingħajr ma jkollna s-sapport.

Għax, irridu jew ma rridux, għandna bżonn is-sapport tad-Dipartiment tas-Saħħa.

Niġi għad-dokument li ħareġ id-Dipartiment tas-Saħħa "A National Health System Strategy for Malta".

Hemm tliet miri mportanti, l-aċċess għal high quality medical care, economic sustainability, u li jkun within available budgetary resources.

Din issir l-iktar billi jkun hemm interactions bejn is-servizzi u jkun hemm continuity of care biex ma jkunx hemm duplication, imma nafu wkoll li dan mhux dejjem huwa faċli.

Pereżempju, id-discharge letter mhux dejjem tasal għand it-tabib meta jkollu bżonnha l-iktar, jiġifieri fl-ewwel ftit ġranet meta pazjent joħroġ mill-isptar, fejn l-iktar hemm ċans li jinqalgħu xi problemi, għax hemm tendenza li dawn l-ittri ma jkunux kompluti u mhux dejjem huwa faċli li tistaqsi lil xi ħadd xi jkun ġara.

Fid-dokument tan-National Health System Strategy insibu dawn is-sitt punti mportanti: li kemm jista' jkun pazjent jibqa' joqgħod fil-komunità, li jkun hemm early diagnosis, li l-management u l-effiċjenza speċjalment fil-Private Public Partnership jitjiebu, kif ukoll li titjieb il-quality of care billi jkun hemm kura konsistenti, quality standards u jkun hemm continuity of care.

L-aħħar ħaġa u l-iktar ħaġa fundamentali hi li l-awtoritajiet tas-saħħa għandhom jagħmlu minn kollox biex il-kura primarja tkun il-pedament ta' saħħa kontinwa, imma din niġi għaliha aktar tard.

In-National Health Service għandha tkun kura tal-privat u tal-pubbliku kkombinati flimkien, mhux waħda taħdem indipendentiment mill-oħra, għax sfortunatament ġieli jsir xogħol parallel u ma jiltaqax.

Is-sostenibbilità tas-saħħa trid tkun magħmula fil-prattika u mhux fit-teorija biss.

Sfida fis-sistema tas-saħħa hija s-sostenibbilità u n-non-communicable diseases bħad-dijabete, il-pressjoni u l-obeżità li huma kwistjonijiet importanti.

Kull pazjent li jagħmel operazzjoni tal-qalb huwa persuna li aħna bħala tobba nqasnih, għax bħala kura jew bħala sistema unika, aħna konna nikkurawh u forsi ma kienx jagħmel l-istents jew bypass.

Pazjent imur għand tabib fil-privat, minħabba l-continuity of care, għax iktar issibha fil-privat milli fiċ-Ċentri tas-Saħħa pubbliċi.

Iċ-Ċentri tas-Saħħa mhux dejjem iżommu records, għax daqqa jarak tabib u daqqa jarak ieħor.

Din tifhimha, għax tabib mhux qiegħed hemmhekk 24 siegħa fil-ġurnata imma pazjent, speċjalment dawk anzjani, jobogħdu li kull darba jaraw tabib differenti imma jkunu jixtiequ jaraw dejjem l-istess tabib.

Hemm bżonn li l-kura fil-privat issir aktar attraenti u t-tobba jkunu iktar mottivati.

Biex isir hekk, trid tingħata aktar elbow room fejn tabib ikun jista' jaħdem u jkun hemm ukoll il-patient registration.

Għandu jkun hemm sistema tal-IT li tgħaqqad il-kura primarja ma' dik sekondarja.

Pereżempju, dan l-aħħar sirna nafu li fil-Finlandja, li bħala area hija fost waħda mill-ikbar pajjiż fl-Ewropa, it-tobba tal-familja rnexxielhom ikollhom aċċess minn kullimkien għall-istejjer u l-informazzjoni tal-pazjenti.

Mela jekk pajjiż b'dak il-kobor irnexxielu, kif aħna pajjiż żgħir daqs nitfa ma jirnexxielnix?

Hemm bżonn li ntejbu l-expertise tat-tobba tagħna u m'għandniex nistrieħu biss fuq il-College of Family Doctors, għax jagħmlu kemm jagħmlu xogħol mhux biżżejjed, għax il-Gvern xorta waħda għandu jagħti daqqa t'id.

L-Onor.

Grech diġà semma' li għandu jkun hemm inċentiv għall-group practices.

Xi ftit snin ilu bħala Kulleġġ konna qed nibagħtu rappreżentant biex darbtejn f'sena jattendi seminars tal-Europen Quality in Primary Care (EquiP).

Din hija għaqda fejn tobba tal-familja mill-Ewropa kollha inkluż l-Israel, jorganizzaw laqgħat f'pajjiżi differenti fejn il-Gvern tal-pajjiż jerfa' l-piż biex jorganizza dawn il-laqgħat.

Wara ftit tas-snin, jien personalment ma bqajtx nattendi iżjed, għax kont nistħi ngħid li Malta qatt mhu se tistiedinhom lil dawn in-nies, għax m'għandna lil ħadd min jissapportjana u spiċċajna waqajna lura.

Issa bħala għaqda dawn jipprovdu expertise, l-għarfien u kulħadd jaqsam l-esperjenzi tiegħu.

Imma dan il-kuntatt issa ntilef.

80% tat-tobba li jaħdmu maċ-Ċentri tas-Saħħa, għażlu li jieħdu Contract A. Dan ifisser li mhux se jibqgħu jaħdmu fil-privat u b'hekk in-numru ta' tobba li jaħdmu fil-privat dejjem qed jonqos.

Barra minn dan, bħala età t-tobba fil-privat qegħdin in the late 50's. Għalkemm bħala regola nibqgħu naħdmu kważi kważi sakemm naqgħu u mmutu, imma s-sitwazzjoni ma tistax tibqa' sejra hekk u rridu naħsbu għall-futur.

Meta jkollok tabib privat jibbenefika l-pubbliku, jagħti job satisfaction lit-tabib tal-familja u jkun cost effective għas-sistema tas-saħħa.

Hekk ikkwotat lill-Ministru Fearne The Times fl-24 ta' Frar 2015.

Aħna sirna nafu b'din l-aħbar mill-gazzetti u mhux għax informawna d-dipartiment, imma bħala tobba fil-privat m'għandniex inkunu nafu x'inhu jippjana d-Dipartiment?

Issa tabib tal-familja diġà jmur jara l-pazjenti tiegħu, imma xorta jidhrilna li meta jkun hemm aħbar bħal din, l-ewwel li għandna nkunu nafu huwa aħna.

Sirna nafu li t-tobba taċ-Ċentri tas-Saħħa jistgħu jordnaw il-mediċini tal-kartuna s-safra - is-Schedule V - għall-pazjenti li jkunu morda b'mard kroniku tal-pressjoni u z-zokkor.

Bħala assoċjazzjoni jidhrilna li la hemm protokolli biex tinħadem mit-tobba taċ-ċentri, għandha tiġi estiża wkoll għat-tobba privati tal-familja.

Jista' jkun li dan il-pass qiegħed in the pipeline, imma s'issa ma nafu b'xejn u bħala tobba fil-privat, ħadd ma qalilna li nistgħu nirreferu pazjent direttament għand konsulent fiċ-Ċentri tas-Saħħa minflok nibagħtuhom l-isptar.

Jekk pazjent huwa dijabetiku, finalment xorta se jieħu l-istess trattament jarah min jarah u jekk jarah tabib fil-privat, ikun qed iqassar il-waiting list.

Tabib fil-privat jeħtieġ li jkollu iktar aċċess għall-informazzjoni.

Is-sistema tal-myhealth tieħu wisq fit-tul biex taċċessaha u jekk ikollok pazjent quddiemek, ma tistax titlef il-ħin biex tara x'inhuma r-riżultati.

Hemm bżonn ta' iktar aċċess għall-investigazzjonijiet u għall-informazzjoni, speċjalment minħabba l-prevenzjoni u l-ħtieġa li jkollna aċċess dirett - kif diġà semma' l-Onor.

Grech - biex ikollna fast tracking għall-pazjenti fid-Dipartiment tal-outpatients.

Biex tabib li mar fiċ-Ċentri tas-Saħħa jiġu inkorraġġit jerġa' lura lejn il-privat, għand ikollhom ċerti konċessjonijiet bħal tax credits u CME allowances, kif għandhom it-tobba mal-gvern.

L-aħħar punt huwa il-Quality Assurance, li hawn Malta ma tantx nagħtu kasu u li l-ISO 9000 tispjegah bħala "A part of quality management focused on providing confidence that quality requirements will be fulfilled."

Aħna l-Quality Assurance għandna bżonnha, biex l-istandards jitjiebu u dejjem inżommu l-fiduċja tal-pubbliku fl-ispeċjalità tagħna.

Fil-Quality Assurance hemm tliet gruppi li jridu jaħdmu flimkien: il-Gvern li jgħin b'guidelines u protocols, il-Malta College for Family Doctors biex it-tobba jkomplu bl-CMEs għad-dedikazzjoni fit-tagħlim u t-tobba individwali li m'għandhomx iħossuhom imbeżża' li se jiġu ttestjati u ma jitħallewx jaħdmu.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak Dr Azzopardi.

L-Onor.

MICHAEL GONZI: Jiena naqbel ma' ħafna mill-punti li għidt, Dr Azzopardi.

Imma għalkemm ikkritikajt li ċ-Ċentri tas-Saħħa qishom group practise - għax illum tara tabib imbagħad l-għada tara tabib ieħor - imbagħad semmejt li jrid ikun hemm inċentivi biex jitwaqqfu l-group practise.

DR ANTHONY AZZOPARDI: Għal group practises fil-privat kont qed ngħid.

Jien ma nistax nagħti 24 siegħa kuljum lill-pazjenti tiegħi, għax huwa fiżikament impossibbli, imma jekk inkunu erba' tobba, min jagħmel lejl u min jagħmel ieħor.

MICHAEL GONZI: X'differenza hemm bejn a private Group Practise u Ċentru tas-Saħħa normali li minnu nnifsu huwa Group Practise?

Semmejt ukoll ir-records tal-pazjenti fiċ-Ċentri tas-Saħħa.

Nimmaġina li iktar hemm din il-problema mat-tobba privati.

DR ANTHONY AZZOPARDI: Ħa ngħaddi l-kelma lil Dr Bonnici li għandu iktar esperjenza f'dan il-qasam.

DR JASON BONNICI (Segretarju APFD): Nirringrazzjakom.

Dawn l-aħħar 15-il sena jiena ħdimt fi group practise fil-privat, imma kont ġejt obbligat naħdem fiċ-Ċentri tas-Saħħa bħal parti mill-GP training tiegħi.

Li nista' ngħid hu li għalkemm fil-prinċipju dak li qed tgħid jista' jagħmel sens, imma fil-prattika dan mhuwiex il-każ.

Group practise fil-privat huwa nukleu żgħir ta' tobba li huma kollha fuq l-istess livell.

Il-group practice li naħdem fih jien, kollha speċjalisti fil-qasam tal-mediċina tal-familja, u wkoll GP trainers, fejn regolarment nagħmlu korsijiet biex nagħmlu upgrade tal-ispeċjalizzazzjoni tagħna.

Investejna f'sistema Olandiża li tintuża f'minn tal-inqas disa' pajjiżi oħra fejn jinżammu l-appuntamenti u r-records tal-pazjenti tagħna.

Regolarment nagħtu input fir-riċerka tagħna b'papers regolari biex intejbu l-kwalità tas-servizz u l-kwalita tal-qasam tal-familja,.

Għandna ftehim bejnietna t-tobba, biex inżommu clinics u pazjenti regolari.

Bħala clinic aħna noffru servizz ta' 12-il siegħa kuljum, u matul il-lejl u fi tmien il-ġimgħa għandna roster bejnietna.

Peress li aħna grupp żgħir jippermetti li jkun hemm ċertu kollaborazzjoni.

Fiċ-Ċentri tas-Saħħa teżisti iktar diversità fil-kwalifiċi tat-tobba, imma bħalma hemm tobba tal-familja li huma speċjalizzati fil-qasam tal-familja, imma hemm ħafna li huma GP trainers, House Officers u Foundation Doctors li jkunu għadhom kemm ħarġu mill-bank tal-Università u li jaraw il-pazjenti u jagħtu s-servizzi tagħhom.

Ovvjament dan jagħmluh mill-aħjar li jistgħu, imma mhux se nqabbel il-kwalità tas-servizz fil-qasam tal-kura primarja ta' Foundation Doctor ma' dak ta' tabib tal-familja ta' ċertu esperjenza u ta' ċertu kwalifiċi!

Ikun hemm numru ta' GPs li huma in-training għax ukoll rridu jitgħallmu u jagħtu l-almu tagħhom.

Dak huwa mezz kif titgħallem, bħalma tgħallimt jiena u kif tgħallmu oħrajn qabli u se jitgħallmu oħrajn warajja.

Imma across the board, il-kwalità ta' servizz mhux ser ikun l-istess bħalma għandek tabib tal-familja li diġà hu speċjalizzat u qed joffri dak is-servizz.

Hemmhekk hemm ukoll ċertu diskrepanza, għax il-kontinwità tal-kura ukoll mhijiex l-istess.

Bħala records, iċ-Ċentri tas-Saħħa għandhom il-karti fejn tikteb, imma llum tabib jikteb dak li jixtieq hu u għada jkun hemm tabib ieħor u jikteb dak li jixtieq hu jew li tixtieq hi.

Mhijiex l-istess bħal meta jkollok sistema elettronika li with a touch of a button ikollok l-interactions bejn il-mediċini differenti, ikun hemm alert system jekk ikun hemm affarijiet importanti bħal family history jew personal history, li kif tikklikkja, aħna bħala tobba niġu ggwidati b'dak il-mod.

MICHAEL GONZI: Kemm nagħmel domanda oħra.

Dr Azzopardi qabbiżt slide li hija dwar Ongoing Trade Union Dispute.

MICHAEL GONZI: Sa dalgħodu ma kenitx solvuta.

Issa jekk hemm xi ħaġa ġdida għidli, għax importanti biex navża lill-pazjenti tiegħi li rrid neħdilhom id-demm.

DR ANTHONY AZZOPARDI: Forsi jkun jista' jgħidilna l-Onor.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Li nixtieq insaqsi hija x'inhi d-differenza bejn il-presentation li għamiltu llum u l-presentation li kienet saret fl-2009 għar-riforma fil-kura primarja?

DR ANTHONY AZZOPARDI: Ċertu affarijiet iva, tranġaw u issa hemm iktar aċċess għal testijiet bħal dak tad-dijabete l-HbA1c biex pazjent tagħtih il-kura, u b'hekk iffrankajna ħafna referrals għall-isptar.

Test ieħor huwa dak tal-PSA li taqbad il-każijiet tal-kanċer tal-prostata u tat-thyroid li issa nistgħu nikkurawhom aħna milli noqgħodu nirreferu n-nies l-isptar.

Qabel kont nibgħat pazjent l-isptar għand urologu u kien idum jistenna sena biex jagħmel test tal-PSA, issa nista' nordnahom jien.

B'hekk naqqasna in-nies milli jmorru l-isptar.

U dan japplika għat-tliet testijiet partikolari.

Fil-Mosta u l-Floriana issa jistgħu jittieħdu x-rays diġitali u jkollna risposta aktar malajr u hemm ukoll il-physiotherapists.

Kienu ħafna l-affarijiet li marru għall-aħjar.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Forsi ma kontx ċara fil-mistoqsija tiegħi.

Il-proposta għar-riforma li kienet saret fl-2009 kienet ġiet imwaqqa' kompletament.

B'liema mod qed taraw dak li qed tipproponu differenti?

Għadek kemm semmejt il-patient registration, l-aċċess għal IT u group practice.

DR ANTHONY AZZOPARDI: Il-patient registration donnha hija a sore point, u aħna nixtiequha bl-art u l-baħar imma jista jkun li hemm partijiet oħrajn li ma tantx jixtiequha.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

CHRIS FEARNE: Punt żgħir, għax naf li għad iridu jitkellmu rappreżentanti tal-MAM, tal-MUMN u s-CEO u ċ-Chairman tal-Primary Healthcare u allura ma rridx nieħu ħafna ħin.

Il-politika tal-Gvern hi li l-kura primarja tissaħħaħ u għandna nemmnu, li t-tabib privat tal-familja huwa essenzjali għall-kura primarja.

Aħna rridu nkomplu nsaħħu l-kura tradizzjonali li intom bħala tobba tal-familja tagħtu, għax napprezzaw ħafna x-xogħol li tagħmlu u nixtiequ li niffaċilitawh.

Nixtiequ wkoll li nkomplu naraw it-tabib tal-familja tradizzjonali, li meta kont żgħir jien, is-sistema tas-saħħa kienu jmexxuha huma, u li jkollhom l-għarfien u l-mezzi kollha biex jaħdmu u biex ikomplu jissaħħu.

Nixtiequ wkoll li s-servizz ikun estiż.

Nafu li huwa mpossibbli, għax l-esiġenzi huma kbar u tabib waħdu ma jistax jipprovdi servizz ta' 24 siegħa kuljum sebat ijiem fil-ġimgħa.

Għalhekk nixtiequ, kif semma' Dr Jason Bonnici, li jkun hemm group practises aktar b'saħħithom.

Il-Gvern qiegħed jaħdem biex jiffaċċilita t-twaqqif ta' group practises privati, li jkunu jistgħu jagħtu aktar servizzi lill-pazjenti tagħna, għax nemmnu li l-kura fil-komunità hija l-aħjar kura li tista' tingħata u li l-isptarijiet għandhom ikunu biss għal dawk in-nies li verament għandhom bżonn il-kura terzjarja.

Qed insaħħu l-Bereġ u ċ-Ċentri tas-Saħħa tagħna - u minn hawn u ftit ieħor se jkollna okkażjoni nitkellmu mas-CEO u ċ-Chairman tal-Primary Health Care - għax nemmnu li s-sinsla tal-Kura Primarja hija t-tabib privat tal-familja, u ma nagħmlu ebda apoloġija lil ħadd meta ngħidu li t-tabib privat tal-familja huwa b'saħħtu f'pajjiżna.

Dan nemmnuh u rridu nkomplu nsaħħuh.

Dwar il-punt li semma' Dr Azzopardi, iva aħna wkoll nixtiequ li jkun hemm iktar kollaborazzjoni bejn dak li jsir fis-servizz pubbliku ma' dak li jsir fis-servizz privat u naħseb li iva l'hemmhekk irridu nimxu.

Aħna nixtiequ li t-tabib tal-familja jibqa' jsegwi l-pazjenti li jkunu taħt il-kura tiegħu u li jidħlu l-isptar.

Sfortunatament xi kultant jiġri, li tabib jibgħat pazjent l-isptar u ma jkunx jaf x'ġara, imbagħad jistenna li jirċievi d-discharge letter.

Nixtiequ u rridu niffaċilitaw li t-tabib tal-familja jkollu parti mill-kura meta l-pazjent tiegħu qiegħed ġol-isptar u wara meta joħroġ mill-isptar.

Ikollna numru ta' pazjenti li joħorġu mill-isptar u jerġgħu jidħlu lura wara jumejn jew tlieta.

Nixtiequ nnaqqsuh dak in-numru u għalhekk il-gazzetta ikkwotawni meta għidt li nixtiequ li ninvolvu t-tobba tal-familja meta l-pazjent joħroġ mill-isptar.

Huwa dan il-proċess sħiħ.

Aħna nemmnu li l-continuity of care li semmejt, jibqa' għaddej meta l-pazjent jidħol l-isptar u wara wkoll.

Dak huwa l-għan tagħna.

Bħalma diġà taf l-Association of Private Family Doctors - għax diġà kellna laqgħat flimkien – aħna nixtiequ li nkomplu naħdmu, biex dawn l-għanijiet nilħquhom, għax nemmen li huwa ta' ġid għall-pazjent tagħna.

THE CHAIRMAN: Onor. Fearne, kien hemm xi żviluppi ġodda dwar kif it-tabib privat tal-familja jista' jkollu r-riżultati tal-x-ray u tad-demm mill-isptar?

CHRIS FEARNE: Qegħdin naħdmu – kif anke semma' iktar kmieni Dr Azzopardi - biex is-sistemi tal-IT ikunu iktar aċċessibbli għall-kura fil-komunità.

Wasalna għal sistema biex ir-riċetta għall-mediċini tas-Schedule V issa ssir online u toħroġ b'mod awtomatiku u m'hemmx għalfejn li t-tabib joqgħod jikteb.

Għalissa din is-sistema se tkun aċċessibli biss fiċ-Ċentri tas-Saħħa, imma 'l quddiem se tkun estiża wkoll għall-pazjenti li jieħdu l-kura tagħhom mingħand it-tabib privat.

Għax kif semma' l-Onor.

Grech kien hemm tgergir li ċerti tobba ma jiktbux ċar u b'din is-sistema toħroġ il-prescription lesta.

Dan ifisser li jekk pazjent ikollu xi tibdil fil-mediċina f'Schedule V, li mhux neċessarjment tkun tidher fuq il-kartuna s-safra - għax it-tabib ġieli jikteb mediċini li l-pazjent ma jkunx għadu jieħu - ikun hemm il-ħela, allura dan jinqatà għax is-sistema issa hi diretta.

Il-pjan hu li iktar tard din is-sena nkunu nistgħu nibdew inħaddmuha.

THE CHAIRMAN: Għandek iktar informazzjoni dwar il-komunikazzjoni bejn it-tabib fil-privat u r-riżultati tad-demm tal-pazjent tiegħu?

CHRIS FEARNE: Qed talludi għall-pazjenti li huma taħt il-kura ta' tobba fil-privat?

Waħda mill-affarijiet li qegħdin ngħidu hija li fejn ikun hemm group practices - jiġifieri fejn tobba tal-familja jingħaqdu flimkien u jagħtu servizz ta' 24 siegħa kuljum għal 7 ijiem fil-ġimgħa - inkunu nistgħu niffaċilitaw is-sistema.

Għalissa nixtiequ li tkun bħala inċentiv biex ikun hemm iktar group practices.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzja lill-Onor.

Grazzi tal-kontribut tagħkom.

Issa nistieden lil Dr Renzo Degabriele, CEO u Dr Stephen West, Clinical Chairman mill-Primary Health Care biex jingħaqdu magħna.

Nippruvaw inżommu fil-qosor biex kemm jista' jkun ikollna biżżejjed ħin għal diskussjoni.

Irid ikun hemm strateġija biex il-Kura Primarja tissaħħah u tkun tista' titwettaq.

Dr Azzopardi semma' li n-National Health System Strategy.

Din l-istrateġija hija bbażata fuq studji magħmul minn ħafna nies, fejn illum ma tistax tirrifjuta li l-kura primarja hija s-sisien tas-sostennibilità.

Barbara Starfield kienet waħda mill-pijunieri.

Issemma' wkoll li jrid ikun hemm relazzjoni bejn il-pazjent u mhux biss mat-tabib imma mal-multi-disciplinary team kollu.

Irridu ngħallmu u nagħtu sapport lill-pazjent għal self-care u jkun hemm kordinazzjoni tas-servizzi.

Irridu nkunu iktar patient focus u mhux immorru biss fuq il-marda, imma nittrattaw il-pazjent b'mod ħolistiku u fil-ħin, biex ma nirrikorrux għall-kura sekondarja.

Ir-riċerka turi li jekk inħaddmu din is-sistema, il-Kura Primarja taħdem b'mod effiċjenti, aktar ekwità u tkun iktar aċċessibli.

Għalkemm ir-riżultat ma jidhirx mal-ewwel, imma defenittivament ikun hemm medium to long term benefit.

Kif diġà għidt, irridu nżidu l-aċċessibilità kemm fil-pubbliku kif ukoll fil-privat, inżidu l-kwalità u nnaqqsu l-ispejjeż biex nagħmlu s-sistema iktar sostennibbli.

B'din is-sistema ikollok patient u public expectations aħjar għax tkun qed tingħata aktar kwalità u aktar aċċessibilità, u r-riżultati se jkunu aħjar kif huma anke dokumentati.

Is-sisien ta' din is-sistema huma Patient-Provider Relationship.

Trid tara x'inhu jiġri fis-sistema, tanalizza u tieħu d-data.

Issemma' l-HiT report tal-2013 li d-data tiegħu inġabret bejn l-2010 u l-2011.

Kien hemm tibdil sostanzjali fis-sistema mill-2013 għall-2014 u se nagħti ftit eżempji: il-viżti għand il-GPs żdiedu b'9%, it-talbiet għal x-ray żdiedu b'11%, u minn meta żidna l-aċċess għall-physiotherapy lit-tobba tal-familja privati, iż-żieda kienet ta' 29%.

Jiġifieri f'sena u nofs, bħala somma totali kien hemm żieda ta' madwar 300,000 patient contacts.

Meta imbagħad minn April tal-2014 infetħu l-Chronic Disease Management Clinic u l-Anti Coagulation Clinic (ACC) kien hemm żieda ta' 5,000 ruħ,.

Dawn huma kollha transizzjonijiet, u kollha rridu ngħodduhom għaliex huma data mportanti u jridu jiġu mkejla b'mod preċiż.

Din is-sena introduċejna l-Key Performance Indicators (KPIs) għat-tobba fejn qed nitolbu ċertu tip ta' performance.

Għaliex?

Għax il-pubbliku jistenna ċertu performance minn tabib u għandu dritt li jkollu din il-performance.

B'hekk il-unions u l-assoċjazzjonijiet jaħdmu flimkien, biex nagħtu l-kwalità and we get value for money.

Biex taħdem din is-sistema, irid ikun hemm leadership.

Bnejna l-istrateġija tal-kura primarja fuq il-prevenzjoni, l-infrastruttura, it-tagħmir biex pazjenti jkunu jistgħu jagħmlu użu minnu u żieda fir-riżorsi umani.

Bħala prevenzjoni din terġa' tinqasam fuq screening, immunisation, health education u school services.

Iktar tard din is-sena, se nintroduċu s-Cervical Screening għan-nisa bejn il-25 u l-35 sena.

Bħala Breast Screening, se nżidu l-iscreening għal dawk bejn il-50 u l-65 sena u l-Colon Screening issa se jkun bejn il-51 u l-61 sena.

Dawn se nżiduhom biex ikollna sistema ta' screening, paripassu mal-Ewropa.

Qed isiru l-preparamenti kollha biex is-Cervical screening jibda għall-aħħar ta' Ottubru, bidu ta' Novembru.

Il-proċess se jkun bil-mod il-mod, ħalli ma jkollniex skossi u se nibdewh minn ċentru wieħed, għax minn esperjenzi li kellna, il-Big Bang Apprach ma taħdimx.

Bil-mod kif implimentajna u ntroduċejna l-Anticoagulant Clinics u l-Chronic Disease Management Clinics, kien ta' suċċess.

Fl-2014, aktar nies ħadu t-tilqima għal kontra l-kanċer fl-utru għax minn 79% fl-2013, żidna għal 87.5% fl-2014.

Min-naħa l-oħra mingħajr ma żidna ebda spejjeż fi flus - u dan kien ir-riżultat għax saħħaħna l-performance – żidna 97 siegħa fix-xahar ta' tilqim billi għamilna tibdil fir-roster, biex il-pubbliku jinqeda aħjar.

Dan għamilnih billi s-servizzi tat-tilqim issa beda jingħata anke filgħaxijiet għal dawk l-ommijiet li jaħdmu, u xi ftit minnhom idumu sas-7.00 p.m. B'hekk bħala wieħed mill-parametri li rajna fil-bidu, żidna l-aċċessibilità.

Huwa ppjanat li għal min isiefer, iċ-Ċentri għat-Tilqim jinfetħu b'dawn il-ħinijiet ukoll.

Bħala Health Education, bdejna bil-Lifestyle Clinics fil-bereġ tagħna u qed niddiskutu mal-kunsilli lokali dwar xi bżonnijiet jista' jkollhom fil-lokalit rispettiv tagħhom.

Ovvjament ma stajniex nagħmlu l-bereġ kollha mal-ewwel f'daqqa, imma għandna pjan imfassal biex f'dawn l-erba' snin li ġejjin, intejbu l-postijiet minn fejn jingħataw s-servizzi tagħna.

Kull sena, fil-bereġ ikun hemm mal-100,000 patient contact fis-sena, jiġifieri ma nistgħux ma nagħtux każ, għax huma ħafna l-pazjenti li jużaw il-bereġ.

Parti mill-Health Education hija li nżommu Health Promotion Activities.

Matul is-sena jinżammu l-World Diabetes Day u l-World Heart Day li b'kollaborazzjoni mal-Health Promotion Unit ninfurmaw il-pubbliku dwarhom.

Pereżempju għada sa jkun hemm il-World Kidney Day.

Jinżammu wkoll attivitajiet mal-Bank tad-Demm, u fil-fatt hemm il-ħsieb li jkun hemm promozzjoni meta jkun hemm dawn l-attivitajiet.

Nagħmlu ħafna użu permezz tal-IT, Facebook pages, flyers, u nagħtu servizzi lill-kunsilli lokali.

Peress li aħna noffru servizz ta' pariri b'xejn lill-pubbliku, qed nagħmlu pressjoni lill-kunsilli biex jgħidulna x'għandhom bżonn ir-residenti tagħhom, biex inkunu nistgħu nkellmuhom fuqha.

Żidna throughput fis-school services u se nippruvaw inżidu l-manpower biex l-attivitajiet fl-iskejjel sekondarji jkunu jistgħu jiżdiedu.

L-infrastruttura tinqasam fuq refurbishment u espansjoni ta' premises ġodda.

Peress li d-domanda qegħda tiżdied b'rata iktar minn kif kienet fis-snin ta' qabel, irridu nżommu ruħna avvanżati mat-teknoloġija.

Kif għidt qabel, biex nevitaw lin-nies imorru Mater Dei, irridu kwalità ta' servizz aħjar, motivazzjoni lill-istaff billi jkollu apparat li bih ikun jista' jikkura l-pazjenti tiegħu, inqas referrals għall-kura sekondarja biex innaqsu iktar l-ispiża u s-sostenn.

Nagħtu holistic treatments u mhux noqogħdu nġerru pazjent minn post għall-ieħor, u jkun hemm one stop shop.

Iċ-Ċentru tas-Saħħa tal-Mosta ġie refurbished u ċ-Ċentri tar-Rabat u l-Floriana waslu fit-tielet fażi tar-refurbishment fejn se ssir reception ġdida, cold room u anke generator għall-electrical supply.

Fiċ-Ċentru tas-Saħħa ta' Raħal Ġdid għaddejjin xi xogħlijiet filwaqt li fiċ-Ċentri tas-Saħħa tal-Mosta, Raħal Ġdid u r-Rabat se jkollhom generators ġodda.

Fil-fatt hemm programm sħiħ ta' refurbishment ta' Ċentri tas-Saħħa li huwa maqsum fuq tul ta' żmien.

L-istess hemm għall-bereġ, u se nkunu qed nitkellmu mal-kunsilli lokali biex ikun hemm kollaborazzjoni u jitranġaw dawn l-istrutturi.

Se jkun hemm Ċentru tas-Saħħa ġdid f'Ħal Kirkop, kif ukoll l-Paola Regional Hub biex jingħata servizz adegwat għall-kura tal-lum.

Fiċ-Ċentru tas-Saħħa ta' Birkirkara se tiżdied Physiotherapy Wing u se jkun hemm aċċess għall-pubbliku u għat-tobba privati.

Ċertu bereġ se jkun rilokati, għaliex mhumiex adegwati għall-ħtiġijiet tal-lum.

F'din l-islide ssibu lista ta' tagħmir ġdid għal Kura Primarja fosthom żewġt Digital X-ray Machines, żewġt Fundus cameras, tliet Vascular Dopplers u apparat tal-ECG, tal-Podiatry u tal-Oftalmoloġija.

Bħala Ċentri tas-Saħħa, tal-Mosta u tar-Rabat issa l-apparat huwa kollu ġdid.

Qed nikkonsolidaw is-servizzi preżenti u qed nintroduċu servizzi ġodda.

Pereżempju ċ-Ċentru tas-Saħħa ta' Birkirkara, issa qed jiftaħ bħaċ-ċentri l-oħrajn kollha u l-Orthopaedic Outreach Clinic estendejnieh f'lokalitajiet oħra.

Bħala statistika, fl-2013 kien hemm 2000 pazjent li attendew, imma fl-2014 kien hemm żieda ta' 'l fuq minn 70%, u bejn wieħed u ieħor kien hemm 7,000 pazjent li attenda.

Dan ifisser li kif diġà semmejt qabel, dawk il-pazjenti li jmorru għand tobba privati issa għandhom aċċess kemm għall-physiotherapy kif ukoll għall-x-ray.

It-talba għall-Bone Density ftaħniha ukoll għat-tobba kollha li jaħdmu f'Malta u Għawdex u b'hekk il-waiting list naqqset.

Nixtieq ngħid li l-metodu ta' kif se tiġi ntrodotta x-Schedule V huwa kif semmejt qabel u mhux bil-Big Bang Approach.

Fit-12 ta' Jannar bdejna din is-sistema bit-tobba taċ-Ċentru tas-Saħħa biex naraw l-ispejjeż involuti u wara se nestenduha għall-congestive heart failure, imma għalissa ħa naraw jekk dan il-metodu hux sustainable.

Iktar 'l quddiem se tkun tista' tintuża wkoll mit-tobba privati, b'hekk inkunu qed nintroduċu l-affarijiet gradwalment.

Bħala servizzi ġodda, ftaħna l-Anticoagulant Clinics, li minn April tas-sena li għaddiet attendew 5,000 ruħ.

Dawn qegħdin f'sitt ċentri, u s-seba' wieħed ser jinfetaħ fiċ-Ċentru tas-Saħħa ta' Bormla f'April li ġej.

Jiġifieri fi żmien sena se nkunu ftaħna Anticoagulant Clinics f'seba' ċentri.

Qed inħaddmu sistema li qabel ma niftħu clinic ġdida, dejjem nanalizzaw x'ikun qed jiġri f'clinics oħra, biex ikollna inqas problemi.

Bil-ftuħ tal-Chronic Disease Management Clinics daħħalna aktar patient continuity.

Dan il-clinic huwa mmirat għall-mard kroniku u dejjem jarak l-istess tabib jew grupp restritt ta' tobba.

Dan il-clinic infetaħ għall-ewwel darba f'Ħal Qormi u x-xahar li għadda ftaħna t-tieni clinic fir-Rabat.

Peress li dan huwa forma ta' patient continuity, se noffru wkoll sessions għat-tobba privati.

Fiċ-Ċentri tas-Saħħa tal-Gżira u ta' Ħal Qormi se nikkonvertu l-magni tal-x-ray għal dawk digital għal aktar aċċessibilità.

Fl-2014 saru madwar elf ġibs fil-Backslab Plaster Service fiċ-Ċentri tas-Saħħa, meta fis-sena ta' qabel kienu saru madwar 300 biss.

Dan ifisser li b'komunikazzjoni diretta mat-tobba tal-Isptar Mater Dei permezz tad-Digital X-Ray machines fiċ-Ċentri tas-Saħħa, dawn il-pazjenti jkollhom dijanjosi u jsirilhom backslab fiċ-Ċentri tas-Saħħa stess, minflok ma jmorru Mater Dei.

Servizz ġdid ieħor huwa li qed isiru operazzjonijiet żgħar tal-orthopaedics, surgical, opthalmic u dermatology fiċ-Ċentru tas-Saħħa tal-Mosta filwaqt li fiċ-Ċentri tas-Saħħa madwar Malta, hemm l-Outreach Clinics.

Dawn qegħdin jinfetħu biex pazjent ikun moqdi fil-komunità biex inaqqsu pazjenti minn Mater Dei.

Nista' ngħid li kemm il-minor operations kif ukoll l-Outreach Clinics kienu ta' suċċess, għax il-pazjenti mhux qed jirrikorru f'Mater Dei.

Kif diġà ssemma' qabel, hemm ukoll il-kuntratt li sar mal-privat.

Din hija strateġija li rridu nagħmlu, anke permezz ta' iktar aċċessibilità bl-IT.

Għalkemm l-IT mhuwiex taħt ir-responsabbilità diretta tiegħi, imma b'mod jew ieħor qegħdin naraw kif is-servizz ta' meta tabib fil-privat jordna test tad-demm, jiġi integrat b'mod ħolistiku biex ma jkunx hemm dislivell bejn il-privat u l-pubbliku.

Qabel ma nagħlaq, nixtieq ngħid li din hija strateġija biex ikollna kwalità, ekwità u effiċjenza mibnija fuq is-sisien tal-NHSS u ta' mudelli li urew li huma effettivi biex isaħħu l-kura primarja.

Nitlob lill-Onor.

Gonzi biex jagħmel l-intervent tiegħu.

MICHAEL GONZI: Bħala CEO tal-Primary Health Care, x'inhi l-funzjoni tiegħek jekk ma jkunx hemm komunikazzjoni bejn l-Assoċjazzjoni tal-GPs u l-MAM?

Dan li għidt int kollu tajjeb, imma meta tara li żewġ terzi mill-pazjenti xorta jmorru fil-privat, allura kif qed tissaħħaħ il-komunikazzjoni bejn is-servizz privat u dak pubbliku biex ma jkunux hemm duplikazzjoni?

Ma nafx għalfejn tobba fiċ-Ċentri tas-Saħħa għandhom aċċess għal I-Soft u għall-packs kif ukoll aċċess għal kważi l-investigazzjonijiet kollha li kważi jista' jordna konsulent, u l-private doctor m'għandux, meta nafu li żewġ terzi tal-pazjenti f'Malta jmorru għand tobba fil-privat?

Bħala tabib tal-familja privat, jiena nista' nordna X-Ray, imma imbagħad ma jistax ikolli r-riżultat għax jew irrid insaqsi lil xi ħadd biex jagħtini r-riżultat jew inkella hemm proċedura li tieħu ħafna ħin.

Għaldaqstant x'inhi r-rabta bejnek bħala CEO u l-kura primarja kollha ta' Malta inkluż iż-żewġ terzi tal-pazjenti li ma jmorrux fil-Kliniċi tal-Gvern imma jmorru għand it-tobba fil-privat?

DR RENZO DEGABRIELE: Fil-fatt dawk l-affarijiet li għadek kemm semmejt - l-aċċess għal x-ray, għall-bone density u għall-physiotherapy – kollha ġew indirizzati.

Min-naħa tal-IT, il-pjan hu li jkun hemm integrazzjoni u b'mod elettroniku jkunu ordnati permezz tal-i-Soft.

Il-Ġimgħa li għaddiet saret teleconference proprju biex naraw jekk il-komunikazzjoni tkunx through iLab direttament, jew through ICM imbagħad through iLab.

Kif diġà għidt, dan mhuwiex fir-remit tiegħi, imma qed insegwi x'inhu għaddej, għax kif għidt, il-kura primarja ma tistax taqsamha.

Meta xi snin ilu l-e-health ġiet varata, kienet idea tajba, imma rridu nirranġawha.

Meta nitkellmu fuq aċċessibilità, l-IT hi xi ħaġa importantissima.

Aħna ma naħdmux b'mod iżolat, anzi rridu nikkollaboraw l-istrateġiji tagħna u anke tkellimna mal-unions meta għamilna l-KPIs lit-tobba tagħna.

Kif anke semma' Dr Azzopardi, riċentement inqalgħet kwistjoni li setgħet kienet ta' problema għat-tobba privati, imma konna minn tal-ewwel li ppruvajna ngħinu u b'xi mod jew ieħor qed nippruvaw intaffu s-sitwazzjoni kemm jista' jkun.

Jiġifieri altru milli naħdmu in isolation!

Jiena kont naħdem bħala tabib u ħdimt fil-privat ukoll, u kont f'union u assolutament ma nippruvax nissegrega l-affarijiet, anzi ...

MICHAEL GONZI: Jiena m'iniex qiegħed f'union minħabba l-pożizzjoni tiegħi, allura jekk il-union tkun taf xi ħaġa, jien mhux se nkun naf x'qed jiġri u ma jiġrix.

Kont anke issuġġerejt li ssir xi ħaġa mill-Primary Health Care biex l-informazzjoni li jkun hemm fost l-impjegati tal-Gvern, tkun aċċessibli wkoll mit-tobba privati.

Xi ħaġa żgħira kulma hemm bżonn u xi ħadd li jieħu ħsiebha, anke web page.

DR RENZO DEGRABRIELE: Hemm l-e-health u l-myhealth ukoll (Interuzzjoni) Fil-fatt bħalissa għaddej proċess ieħor, peress li anke se toħroġ l-ID card il-ġdida biex ikun hemm ċertu integrazzjoni.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Filwaqt li jien, I am all for empowering the patient for equity and efficiency, naħseb li l-argument li għamel Dr Gonzi, għandu x'jaqsam mal-kuntatt u l-informazzjoni speċjalment mal-private GPs, li huwa l-punt kruċjali.

Snin ilu, meta proprju kien qed jiġi diskuss dan is-suġġett, kienet qamet din il-kwistjoni li biex verament ikun hemm empowerment tal-pazjent, it-tobba fil-privat iridu jkunu infurmati tajjeb.

Meta tmur ġo Ċentru tas-Saħħa, illum issib tabib u l-għada ssib tabib ieħor.

U allura forsi ma tħossokx komda li tiftaħ qalbek ma' tabib li ma tafx fuq il-kondizzjoni li jkollok, imma jekk ikun tabib tal-familja privat, li jkun ilu jafek minn ċkunitek, bħalma qal anke Dr Azzopardi, allura jkun jista' jifhmek iktar, u kważi kważi jgħidlek x'għandek, mingħajr ma jkun għadu rak, għaliex ikun jaf l-istorja medika tiegħek.

X'inhu jsir biex proprju tiżdied il-komunikazzjoni, mhux biss mil-lat teknoloġiku, imma anke bħala informazzjoni bażika?

Illum għadna kemm smajna li hemm xi servizz li għadu kemm ġie introdott, imma t-tobba tal-familja privati għadhom lanqas jafu bih.

Inti għidt li dan għalissa se jiġi introdott f'ċerti Ċentri tas-Saħħa biss, għax ma tridux tmorru għall-big bang, imma t-tobba dan jafuh?

DR RENZO DEGABRIELE: Naħseb hemm żewġ elementi fil-mistoqsija tiegħek.

Hemm l-element li ssemma' fil-bidu nett, dik li tkun taf it-tabib tiegħek.

Dan l-aħħar ġiet introdotta l-Chronic Disease Management Clinic, fejn pazjent li jkollu marda kronika, jidħol f'sistema li jkollu t-tabib jew group practice tiegħu u jkollok il-kontinwità.

Jiġifieri bdejna minn dak l-aspett.

Mill-aspett l-ieħor, iva qed ikun hemm komunikazzjoni tas-servizzi li qed nintroduċu.

Pereżempju kienet ħarġet ċirkolari fejn konna avżajna lit-tobba dwar il-bone density, u meta se jkun hemm l-aċċessibilita għall-x-rays.

Fit-12 ta' Jannar introduċejna sistema fiċ-Ċentri tas-Saħħa fejn il-mediċina fis-Schedule V se jibdew jiġu ordnati online.

Aħna qed nintroduċu dan il-proċess b'mod gradwali u naraw kif se jimxi u jekk ikunx sostenibbli.

Kif naraw li rnexxa u li ma kienx hemm xi splużjoni ta' spejjeż, inkomplu bil-proċess u ninfurmaw lit-tobba fil-privat u l-assoċjazzjonijiet kif ser issir.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Importanti li l-pubbliku jkun jaf.

DR RENZO DEGABRIELE: Il-pubbliku mportanti li jkun jaf, imma fl-aħħar mill-aħħar, it-tabib irid ikun jaf li għandu l-mezz li jordna online.

Għax jekk pazjent ibati bil-pressjoni, biex nagħti eżempju, it-tabib irid jiggwidah x'mediċini jieħu u ma jieħux.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Imma jekk il-pubbliku ma jkunx infurmat li issa s-Schedule V jista' jimlihielu t-tabib u mhux l-ispeċjalista, se jerġà jmur għand l-ispeċjalista.

DR RENZO DEGABRIELE: L-ispeċjalista xorta se jkollu d-dritt li jibqa' jimlihom.

Meta qed nitkellmu fuq informazzjoni lill-pubbliku, kif diġà semmejt qabel, dan huwa parti minn proċess li jimxi gradwalment.

Issib nies li għax ma jkunux fehmu l-proċess sew, imorru għand it-tobba u jsaqsuhom kif se jġibu dik u l-oħra.

Mela jrid ikun hemm proċess fejn l-ewwel ikunu infurmati l-healthcare professionals, meta jissolvew it-teething problems, wara nespandu u ninfurmaw lin-nies, biex ma jkunx hemm an onslaught on the system meta għadha qed tiġi rfinuta.

Il-ġimgħa li ġejja għandna nevalwaw kemm daħlu applikazzjonijiet, għax din is-sistema kulma ilha, xahrejn.

DR STEPHEN WEST: Kumbinazzjoni lbieraħ kelli programm fuq ir-radju u ssemma' dan il-proċess il-ġdid tas-Schedule V. Kien hemm ħafna interventi mingħand in-nies li mhux għall-pressjoni biss iriduha, imma għal kollox, biex ikun aktar faċli għalihom.

Imma aħna qed nimxu b'protokols u skont il-prassi li suppost jinħarġu, u ovvjament biex ikun hemm aktar aċċessibilità għan-nies.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

L-Onor.

CHRIS FEARNE: Nibda billi nirringrazzja lil Dr West u lil Dr Degabriele għax-xogħol kbir li qegħdin jagħmlu.

Wara snin kbar ta' telqa qed nerġgħu naraw il-qasam tal-kura primarja jieħu r-ruħ.

Irrid ngħid li ironikament jumejn biss ilu l-Onor.

Gonzi - li huwa membru ta' dan il-Kumitat - għoġbu jgħid li fil-qasam tal-kura primarja ma sar xejn f'dawn is-sentejn, u naħseb li llum tajtuh risposta u risposta tajba ħafna.

(Interuzzjonijiet) Jiena ngħidlek li f'dawn is-sentejn sar ħafna iktar xogħol fil-kura primarja milli sar f'25 sena, Onor Gonzi.

Naħseb li min għandu rasu fuq għonqu jaf, li wara 25 sena telqa kbira fil-kura primarja, kien hemm problemi kbar u li għadna qed nirtuhom illum.

F'dawn l-aħħar sentejn sar xogħol kbir grazzi għal Dr Degabriele u Dr West u minn hawn nagħtihom rikonoxximent.

Irrid insemmi żewġ punti oħra li għalkemm Dr De Degabriele semmihom fil-preżentazzjoni tiegħu, m'elaborax ħafna fuqhom, imma naħseb li huwa importanti li jissemmew.

Servizz ġdid li beda jiġi offrut fil-Kura Primarja f'numru ta' bereġ u ċentri tas-saħħa madwar Malta u Għawdex huwa dak li jissejjaħ Lifestyle Clinic, fejn pazjenti qegħdin jieħdu dan is-servizz one to one, mhux għax għandhom bżonn xi kura, imma għax jixtiequ jieħdu parir fuq il-mod ta' kif jgħixu ħajjithom.

F'dawn il-kliniċi, pazjenti jistgħu litteralment jagħmlu appuntament, fejn speċjalista - li ħafna minnhom huma nurses speċjalizzati – jitkellmu magħhom u jagħtu pariri fuq kif jgħixu ħajjithom aħjar, x'jieklu, x'ma jieklux, kemm jagħmlu eżerċizzju, jekk hux qed jixorbu żżejjed, jekk hux qed ipejpu, u dan kollu biex ibiddlu ħajjithom u jipprevenu l-mard, milli kif imdorrijin aħna li l-mard nikkurawh wara li jasal.

Naħseb li għamilna shift importanti meta bdejna dan is-servizz u rridu nespanduh.

Aħna rridu nibdew nagħtu servizzi kif nipprevenu l-mard, iktar milli kif nikkurawh.

Dan huwa servizz kbir li qed jingħata lill-komunità.

It-tieni ħaġa li Dr De Degabriele semma' fuq fuq u jeħtieġ li jsir aċċenn għaliha, għax dan il-Gvern qed jaħdem bis-serjetà fuqha, hi li t-tobba tal-familja u taċ-Ċentri tas-Saħħa jkollhom jidħlu wkoll f'dik li hija speċjalizzazzjoni.

Bdejna s-servizz ta' fibromyalgia u hemm żewġ tobba qegħdin jagħmlu t-taħriġ tagħhom biex tkun tista tinfetaħ fibromyalgia clinic.

Naf li qegħdin f'diskussjoni anke mad-Dipartiment tal-Kardjoloġija biex ikun hemm speċjalizzazzjoni għal Chest Pain Clinic.

Aħna rridu nnaqsu l-pazjenti milli jkollhom għalfejn imorru l-Outpatients tal-Isptar Mater Dei, imma min-naħa l-oħra jkunu jistgħu jieħdu l-istess servizz fiċ-Ċentru tas-Saħħa tal-lokalità tagħhom, iżjed viċin tal-komunità u fl-istess ħin biex innaqqsu dawk il-folol kbar li jkun hemm f'Mater Dei li sfortunatament hija xi ħaġa li dan il-Gvern wiret.

Naħseb li dan huwa servizz kbir li qegħdin tagħtu u qed ikun hemm investiment kbir fis-servizzi u fil-mod ta' kif qed taħdmu intom u r-riżultati diġà bdew jidhru li s-servizz fil-komunita qed jerġà jieħu r-ruħ.

Nirringrazzjakom mill-ġdid.

THE CHAIRMAN: Kemm ngħaddi suġġeriment.

Peress li ċ-Ċentri tas-Saħħa għandhom aċċess għall-iSOFT u għar-riżultati tal-pazjenti, jista' tabib fil-privat jikkomunika magħhom permezz tat-telephone, fejn xi ħadd mill-clinic, ikun jista' jagħti lit-tabib l-informazzjoni li jkollu bżonn?

Dan sakemm isir l-IT connection bejn it-tobba privati u l-isptar, peress li għadkom qed taħdmu fuq din is-sistema.

CHRIS FEARNE: Minħabba d-data protection ma naħsibx li tkun vijabbli li xi ħadd iċempel minn fuq it-telephone biex jitlob riżultat ta' pazjent.

Imma l-pjan huwa li 'l quddiem it-tobba tal-familja kollha jkollhom aċċess għas-servizzi u r-riżultati tat-testijiet li jkunu talbu huma billi jkunu mqabbdin mas-sistema.

Dan huwa proċess li qegħdin naħdmu fuqu.

(Interuzzjonijiet) Onor. Gonzi, intom għamiltu 25 sena (Interuzzjonijiet).… Bir-rispett kollu, inti 'lbiraħtlula kellek l-ardir tqum fil-parlament u tgħid li dan il-gvern m'għamel xejn fil-qasam tal-Kura Primarja.

Illum b'din il-preżentazzjoni, tawk risposta tal-affarijiet kollha li saru .… Ħu paċenzja issa u stenna naqra, għax lilek ma nterrompejtekx.

(Interruzzjonijiet) Issa dawn iż-żewġ tobba tawk risposta, qegħdin quddiemek u staqsihom Onor. Gonzi u għidilhom li ma għamlu xejn f'dawn is-sentejn.

F'dawn is-sentejn, Onor. Gonzi, dawn għamlu ħafna iżjed milli għamiltu intom f'25 sena.

Issa ħu paċenzja … il-verità ma tistax tmeriha.

Il-verità hi li sar ħafna xogħol u l-proċess miexi b'ritmu mgħaġġel u r-riżultati ġejjin.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjakom Dr West u Dr De Gabriele tal-preżentazzjoni li tajtuna u tad-diskussjoni li kellna.

Nirringrazzjakom ħafna tax-xogħol li tagħmlu, għaliex ħafna drabi meta pazjent ma jsibx it-tabib tal-privat imur fiċ-Ċentru tas-Saħħa, minħabba li l-kunċett tal-group practises għadha ma żviluppatx daqstant hawn Malta.

Imma kif rajna, saru seminars fuq din it-tema u 'l quddiem għandha tiżviluppa.

Nirringrazzjakom.

Nistieden issa lil Dr Martin Balzan, Dr John Paul Tabone u Dr Joe Portelli Demajo li qed jirrapreżentaw lill-Medical Association of Malta.

DR MARTIN BALZAN: Grazzi tal-istedina.

Ħafna mill-punti li qajjem Dr Azzopardi by and large, aħna naqblu magħhom ukoll.

Kif qegħdin taraw fl-ewwel slide, hemm mal-mitt tabib taċ-Ċentri tas-Saħħa u mal-200 tobba privati li huma mseħbin mal-MAM.

Il-MAM għandha mad-900 membru li fosthom hemm konsulenti u speċjalisti fl-isptarijiet.

Il-pożizzjoni tal-assoċjazzjoni tagħna hi li jinstab ekwilibriju u dak li huwa disponibbli għat tobba taċ-Ċentri tas-Saħħa, għandu jkun ukoll disponibbli għat-tabib privat.

Jekk se jibqa' jkun hemm unequal playing field, pazjent jaqbillu jmur għand tabib li jaħdem mal-Gvern għax jaf li se jkollu ħafna affarijiet aċċessibbli għalih u b'hekk tkun qed tkisser is-settur privat.

U l-kont li jirċievi l-Ministru li jintbagħat lill-Ministeru tal-Finanzi se jikber u jikber u jikber.

Jiena naqbel li rridu nissapportjaw it-tabib privat u nagħtuh l-għodda kollha biex lill-pazjent jaqdih pressa a poco bl-istess mod u jħossu at an equal footing mal-kollegi tiegħu li jaħdmu l-isptar.

Jiena naħseb li jekk se jinħoloq screening programme, why not from the word go tinvolvi t-tobba privati wkoll?

Nixtieq nippuntwalizza li 60% tat-tobba miċ-Ċentri tas-Saħħa għażlu Contract A, fejn Dr Azzopardi għandu raġun li 80% tat-tobba li għadhom ħerġin mit-training, għażlu dan il-ftehim.

Hemm ħafna raġunijiet għalfejn tabib jagħżel li jieħu Contract A. Ħafna minnhom huma nisa, u allura l-commitment tal-familja jkun kbir u hawn tendenza fost il-ġenerazzjoni żagħżugħa, li ma jridux ibatu kif batejna aħna u ma jridux joqogħdu s-sigħat bħala GP li jagħmel mit-8 ta' filgħodu sat-8 ta' bil-lejl mit-Tnejn sas-Sibt bin-nies jibbumbardjawh il-ħin kollu.

L-Onor.

Michael Gonzi qal li żewġ terzi tal-pazjenti jmorru għand it-tobba fil-privat.

Imma nixtieq nikkategorizza ftit.

Mill-esperjenza tagħna, nies close to the poverty line, b'mod speċjali mill-inħawi tal-Kottonera, jużaw esklussivament iċ-Ċentri tas-Saħħa.

Għall-nies bi problemi, b'saħħa mentali, drogati jew nies li huma emarġinati mis-soċjetà, dan huwa l-ħajt ta' kenn tagħhom, avolja fl-inħawi tal-Kottonera hemm ħafna tobba privati li jaħdmu bla ħlas.

Min-naħa l-oħra meta pazjent ifittex il-kura mit-8.00 ta' filgħaxija sat-8.00 ta' filgħodu, kważi dejjem imur f'Ċentru tas-Saħħa.

Is-sistema ta' Kura Primarja li għandna llum, fejn hemm tliet Ċentri tas-Saħħa ċentrali armati tajjeb, b'nurses, paramediċi u apparat, x-rays online, f'kuntatt dirett mal-isptar, mhemmx għalfejn inżommu lit-tobba kollha ta' Malta mqajma bil-lejl u ngerrxu l-ġenerazzjoni żgħira biex ħadd ma jmur jaħdem fil-privat.

Din hi s-sistema li dejjem iġġelidt għaliha, li jkun hawn ftit Ċentri tas-Saħħa miftuħa imma armati sew biex kemm-il pazjent u l-professjoni medika jkunu moqdija aħjar.

Ikun hawn 15-il tabib madwar Malta kollha, u kulħadd ikun moqdi.

Hemm forsi problema fin-naħa ta' fuq ta' Malta għax iridu jmorru l-Mosta, imma dejjem ikun hemm ambulanza standby il-Mosta.

Il-MAM għamlet collective agreement lejliet l-elezzjoni, fejn il-viżjoni tagħna ppruvajna nbiegħuha lil kwalunkwe gvern.

Iġġieldu kemm tridu, imma l-viżjoni tagħna mhux se tinbidel.

Il-viżjoni tagħna ġejja mill-John Hopkins Report fejn dan jgħid li fl-isptar imorru wisq nies, sew fl-emerġenza għall-affarijiet akuti u kif qal tajjeb l-Onor.

Xogħolna l-isptar qiegħed għall-problemi serji, u nsolvuha bis-CT scan u l-MRI.

Ladarba pazjent jiġi stabbli u fi stat kroniku, m'hemmx għalfejn jinżamm iktar l-isptar, imma jkun jista' jmur għand tabib fil-Kura Primarja.

Issa tabib privat għandu vantaġġ li l-pazjent jarah dejjem hu u hemm forma ta' reġistrazzjoni mingħajr ma tissejjaħ reġistrazzjoni, imma min-naħa l-oħra, m'għandux ir-riżultati tad-demm u l-x-rays, u l-għodda neċessarji l-oħra biex jaħdem, kif għandu tabib f'Ċentru tas-Saħħa.

Il-continuity of care fil-privat hija vantaġġ, imma mbagħad fiċ-Ċentri tas-Saħħa hemm il-mezzi kollha, imma l-continuity of care trid tissaħħaħ.

Il-MAM taqbel mal-approach li qed jieħu Dr Degabriele li ma tintużax il-big bang method u li l-Chronic Disease Clinic jinfetħu bil-mod il-mod fiċ-Ċentri tas-Saħħa.

Imma jekk dawn il-Clinics jirriżultaw li huma tajbin, se jkomplu jkissru s-settur privat u mhux jgħinu.

Min-naħa l-oħra imbagħad sforz kemm ikun tajjeb is-servizz, lill-Ministru tas-Saħħa mhux tnaqqaslu l-ispiża imma tkabbarhielu.

THE CHAIRMAN: Taħseb li għandu jsir endoscopy fiċ-Ċentri tas-Saħħa?

DR MARTIN BALZAN: Bħala assoċjazzjoni, dan is-suġġett qatt ma ddiskutejnih imma se nagħtik l-opinjoni personali.

Affarijiet serji, bħal kanċer akuti, diffiċli tabib jikkompeti ma' Mater Dei.

Jien miegħi għandi team ta' tobba speċjalisti, nurses ittrenjati u għandi l-apparat biex naħdem.

Jien m'hemmx għalfejn nagħmel xogħol ta' tabib fl-isptar, imma nagħmel dak li naf nagħmel tajjeb, insolvi l-problema.

Jalla l-pazjent ifieq għal kollox u ma jkollu bżonn ebda tabib ieħor, imma jekk fil-każ imbagħad imur għand it-tabib tiegħu.

Imma s-safety li jipprovdi Mater Dei, bit-teknoloġija u bit-teamwork – u minn hawn infaħħar in-nurses u l-paramediċi kollha sal-cleaners - il-GP privat m'għandux.

Biex tilħaq tabib, trid tgħaddi ħames snin Università, sentejn foundation programme u training programme ta' tliet snin.

Minn studju li kien sar bejn l-1994 u l-2004, fis-settur privat kienu daħlu 17-il tabib biss.

Għalhekk hemm dak il-fenomenu tal-age gap, għax kien hemm ġenerazzjoni ta' xi 20 sena li ħadd ma ried jaħdem fil-privat.

Din inbidlet minn meta dħalna fl-Ewropa għax bilfors kellna ndaħħlu il-GP training scheme, fejn kien inħoloq entużjażmu ġdid biex ġew attirari iżjed GPs.

Imma ovvjament meta tilħaq tabib mhux lakemm għax togħġbok l-iskema, imma jrid ikollok kondizzjonijiet tax-xogħol biex tibqa' Malta.

Dak iż-żmien kien hemm brain-drain imbagħad ġie reversed.

Fl-2013 kien hemm 785,000 doctor-patient encounters li jinkludu viżti f'bereġ u anke repeat prescriptions.

Jista' jkun li numbers do not necessarily mean quality għax pereżempju meta jkollok repeat prescription, din jekk iddum 4 minuti.

Proposta li hemm fil-collective agreement hi, li nixtiequ flok naraw pazjent sitt darbiet f'sena għall-erba' minuti, nippreferu narawh darbtejn għall-20 minuta kull darba.

Għallinqas issaqsih x'jismu, x'kunjomu, trattajtek ta' bniedem, kelli ċans neżaminak, kelli ċans jekk għandek problema nitkellmuha.

Aħna naħsbu li r-repeat prescription għandha tiġi żviluppata f'Chronic Disease Clinic u nixtiequ li tkun available kemm għat-tobba tal-Health Centres kif ukoll għat-tobba privati.

Din l-islide turi algorithm dwar l-għażliet li jkollu pazjent meta jimrad.

Jew li jmur għand it-tabib tiegħu u jsolvihielu, u jekk ma jsolvihielux jaqa' fuq l-isptar, jew imur l-emerġenza jew l-outpatients.

Fl-opinjoni tal-MAM, illum fiċ-Ċentri tas-Saħħa m'hemmx tobba biżżejjed, u trid tistenna 3 sigħat għal walk in, which is not an ideal service.

Jien minn hawnhekk nappella lil Dr Degabriele, biex fiċ-Ċentri tas-Saħħa ssir sistema li meta pazjent imur, jieħu numru u jingħata l-ħin ta' żmien tal-istennija sabiex ikun jaf li għandu ċertu żmien jistenna.

Meta jkun hemm dik il-geġwiġija ta' nies, jista' jkollok ċertu inċidenti li tkun trid ċertu sigurtà, għax hawn min jitlef rasu jekk idum tliet sigħat muġugħ u ma jafx x'għandu.

Imma min-naħa l-oħra din hija xi ħaġa bażika li jkollok.

Fiċ-Ċentru tas-Saħħa tal-Mosta jidhirli li jkun hemm meta jmissek u kemm fadallek tistenna għat-tabib.

Ma naħsibx li hija xi ħaġa diffiċli.

Għax xi kultant ikun hemm nies li jirrabjaw u t-tobba jiġu harassed.

Kulħadd huwa bniedem u kulħadd jista' jiżbalja, imma għandu jkun hemm zero tolerance għall-physical u verbal abuse.

Min-naħa l-oħra nappella lilkom il-politiċi biex ma jinħolqux unreasonable expectations, u qed nirreferi speċifikament għall-house visits.

Ikun hemm min imur fiċ-Ċentru tas-Saħħa u jekk jara kju twil ta' nies, imur id-dar u jċempel għall-viżta.

Biex issir viżta d-dar hemm kriterji.

Jekk tabib joħroġ miċ-Ċentru tas-Saħħa u jmur bil-karozza biex jagħmel viżta barra u jmur għat-tieni waħda se jieħu nofs siegħa, meta fiċ-Ċentru tas-Saħħa kull 6 u 10 minuti jara pazjent.

Irid ikun hemm l-effiċjenza biex jinqeda kulħadd u allura jrid ikun hemm prioritisation speċjalment fix-xitwa meta jkun kollox overwhelmed.

Mis-734,000 pazjent li daħal fl-Emerġenza, 8,000 pazjent kienu referuti mit-tobba fiċ-Ċentri tas-Saħħa u 25,000 pazjent kienu referuti mit-tobba tal-privat, filwaqt li 700,000 qabdu u għamlu ta' rashom u marru mingħajr l-ebda karta tat-tabib.

Issa għalfejn naħsbu li hemm 25,000 pazjent li ġew referuti mit-tobba tal-privat?

L-ewwel ħaġa, kif għedt tajjeb inti, meta pazjent jaħseb li għandu xi ħaġa serja, jippreferi jmur għand tabib li jafu, u aħna naċċettaw li hemm dak il-fattur.

Min-naħa l-oħra, it-tabib tal-privat m'għandux l-għodda, filwaqt tabib taċ-Ċentru tas-Saħħa għandu magna tal-x-ray ħdejh u jekk jaħseb li pazjent għandu bżonn chest x-ray qabad għamilulu u rah dak il-ħin.

It-tabib fil-privat ma jkollux x-rays x'jara u jekk ikollu dubju li għandu xi sintomu mhux tas-soltu, jagħmel id-discharge letter.

Issa aħna nixtiequ li d-discharge letter tkun online għat-tobba tal-privat, l-istess kif qegħda għat-tobba tal-Health Centres.

Ma nafx tistax issir, imma naħseb ikun aħjar jekk jinstab mezz li ssir lill-GPs ukoll.

Qed ngħid dan mhux biex inmaqdar, imma naħseb li dan ikun jgħin ħafna lill-GP għax jgħin qed jgħin lill-pazjent.

THE CHAIRMAN: Jista' jkun li jkun hemm tobba li jaraw riżultati ta' pazjenti oħrajn?

DR MARTIN BALZAN: Fil-bidu qam punt tajjeb li l-e-ID is extremely cumbersome, imma kif qal il-Prim Ministru 'lbieraħ, irid ikun hemm element ta' burokrazija ta' safety.

Fil-ħajja ma jistax ikollok zero bureaucracy, irid ikollok security.

Min-naħa l-oħra ma tridx tkun daqshekk ingombranti li ma tħallikx taħdem.

Irridu nitgħallmu mill-istituzzjonijiet kummerċjali bħall-banek, li jagħtuk calculator u lest, u la għandek bżonn e-IDs u xejn.

Aħna meta morna quddiem il-Kummissarju tal-Burokrazija u kien talabna liema żewġ affarijiet jistgħu jiffaċilitaw iktar l-operat tas-saħħa - u kif qal l-Onor Fearne diġà qed jaħdem fuqhom – għiidnilu li l-e-ID mhijiex tajba u li kemm jista' jkun is-Schedule V eventwalment għandha tiġi online u ladarba tiġi online jkollna level playing field għat-tobba fil-privat.

Aħna l-viżjoni tagħna hi lets empower Primary Health Care, jiġifieri kemm il-GPs taċ-Ċentri tas-Saħħa, kif ukoll il-GPs privati.

Naħseb li as such, we don't have enough GPs in the country, imma sfortuntament kellna din il-kawża l-qorti u f'dawn l-aħħar sentejn weħilna, imma nisperaw li l-ġimgħa li ġejja l-Qorti taqtagħha jew vi jew va.

Dik il-viżjoni tagħna, li n-numru ta' tobba privati jirdoppja, li nagħtu servizz aħjar u li ma jbatux.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak Dr Balzan.

MICHAEL GONZI: Bħala MAM kemm tagħtuh importanza l-John Hopkins Report?

DR MARTIN BALZAN: Fuq livell ta' Gvern, la l-Gvern Nazzjonalista u lanqas il-Gvern Laburista qatt ma ppubblikaw il-John Hopkins Report.

Jista' jkun li hemm bżonn li xi affarijiet m'għandhomx jidhru, imma by and large naħseb tajjeb li għandu jkun widely available.

Imma tant saru referenzi għalih, u waħda minnhom kienet li hemm wisq nies l-outpatients u l-emerġenza, li dawn setgħu faċilment marru għand l-GP u hemmhekk naqblu.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Taqblu ma' dak li qal Dr Azzopardi li għandu jiżdied l-aċċess, b'mod partikolari fejn issemma' l-IT.

X'inhi l-pożizzjoni tagħkom fuq patient registration?

X'taħsbu fuq dak li qal l-Onor.

Fearne meta semma' li għandu jkun hemm group practises 24 hours.

DR MARTIN BALZAN: Jekk naraw il-proposta dwar ir-riforma fil-kura primarja li kien ħabbar il-Ministru Dalli, l-aktar ħaġa li t-tobba fil-privat kienu kontra hi li jkunu disponibbli għall-pazjent 24/7.

U dan qaluhulna t-tobba privati stess.

Il-MAM kienet ipproponiet li jkun hawn tlieta jew erbgħa Ċentri tas-Saħħa li jiftħu 24 siegħa kuljum u li jkunu armati sew, u ladarba t-tobba fil-privat kollha ta' Malta jidħlu wkoll fis-sistema tal-Gvern, ikunu jistgħu jiżdiedu fil-pool tan-night shift.

Għax jekk tabib jaħdem 6 iljieli f'sena mhijiex big deal, imma meta trid tagħmel żewġt iljieli fil-ġimgħa, hija differenti.

(Interuzzjoni) Matul il-lejl, bħala volum jiġu ftit nies li jkunu morda serjament.

Darba l-Ministru Dalli kien qal li ħafna pazjenti jmorru l-emerġenza bil-lejl għal xejn.

Imma l-uċuħ li jaraw bil-lejl, qatt ma jkunu rawhom fiċ-Ċentri tas-Saħħa.

U m'hemmx każijiet soċjali jew emarġinati għax imur kulħadd.

U l-mard li jaraw ikunu affarijiet serji bħal attakki tal-qalb.

Il-viżjoni tagħna hi li jkollna ftit tobba imma armati sew bl-ECG, bl-x-rays, bin-nurses kapaċi, bil-paramediċi u ffokati f'post wieħed.

B'hekk jiġi evitat li 80% ta' dawk it-tobba kollha li jiggradwaw jagħżlu Contract A, biex imorru jaħdmu f'Health Centre, u jafu meta jmisshom bil-lejl, mhux bħat-tabib privat li mhux lakemm jagħmilha.

Illum il-ġurnata patients vote with their feet, għax fejn tidħol il-kura tas-saħħa, imorru għand min iridu fil-privat.

L-istorja wkoll għallmitna li meta kien hemm gvern li pprova jagħlaq l-isptarijiet privati, kien hawn rewwixta, għax in-nies riedu li bi flushom, jagħmlu li jridu.

Jekk pazjent imur għand tabib u ma għoġbux, jgħidlek lili mhux se jindaħalli l-Gvern għand min immur.

U din li jridu n-nies u tajjeb anke fuqna l-professjoni medika.

Min-naħa taċ-Ċentri tas-Saħħa, mhemmx biżżejjed tobba biex tagħmilha u allura l-idea tal-MAM hi li tiġi ristrutturata l-kartuna s-safra u minflok tabib jara pazjent biex jimlihielu biss, tkun a proper patient contact.

Issa jekk pazjent minflok jiddeċiedi li jmur għand it-tabib privat tiegħu jista' wkoll, u forsi jkun hemm xi forma ta' rimunerazzjoni, imma jista' jiddeċiedi li jmur fiċ-Ċentri tas-Saħħa.

Jekk pazjent jidhirlu li t-tali tabib m'għoġbux, sena oħra ma jmurx għandu, kif inhi s-sistema tal-POYC.

Imma l-MAM ma taqbilx li jkun hemm sistema komunista fejn pazjent jirċievi envelope u jrid bilfors imur għand dak it-tabib, għax lill-pazjent trid tħallih liberu u jekk irid imur għand it-tabib privat imur u jekk irid imur fiċ-Ċentru tas-Saħħa.

Irid ikun hemm level playing field u lin-nies ma tridx tgħidilhom int mur hemm u mhux hemm.

THE CHAIRMAN: Grazzi Dr Balzan.

Kumment mingħand l-Onor.

CHRIS FEARNE: Aħna naqblu li l-pazjent ikollu l-għażla, imma naturalment irridu naċċertaw li s-servizzi li nagħtu aħna bħala Gvern fiċ-Ċentri tas-Saħħa tagħna, ikunu l-aħjar possibbli.

Inti għedt li ċ-Ċentri tas-Saħħa tant ikunu tajbin li mbagħad il-pazjenti jitħajjar imur hemm u ma jmurx għand il-privat.

Il-level playing field trid tkun fis-servizzi li jiġu provduti min-naħa tagħna bħala Gvern u rridu ngħinu lill-privat biex hu jgħolli l-livell tiegħu ukoll biex ikun jista' jikkompeti mal-Gvern.

(Interuzzjonijiet).

Qegħdin nippruvaw inwessgħu s-servizz fil-komunità mhux biss fiċ-Ċentri tas-Saħħa imma anke fil-bereġ u qed indaħħlu lill-Kunsilli Lokali biex jinvolvu ruħhom fil-kura taċ-ċittadini u mhux biss biex jagħtu ċ-ċitazzjonijiet u jirranġaw il-bankini u l-bozoz.

Naqbel miegħek li t-tabib tal-familja għandu rwol importanti ħafna u naqbel li rridu nkomplu nsaħħuħ biex dan ir-rwol jibqa' jeżisti.

Kif issemma' diġà, hemm il-periklu li t-tabib tal-privat jista' jinqatà għax illum l-kuntratti tal-Gvern huma tajbin finanzjarment għal min irid jidħol bħala tabib fiċ-Ċentri tas-Saħħa.

Aħna ma nixtiequx narawha din, imma biss nixtiequ li s-servizzi li aħna noffru, ikunu tajbin u jibqgħu b'xejn.

Sakemm qed nagħtu servizz tajjeb, il-pazjent għandu jkollu l-għażla bla dubju ta' xejn.

DR MARTIN BALZAN: Bħala MAM, m'għandna xejn kontra l-Public Private Partnership (PPP) imma nippreferu li l-kuntratt ikun bejn il-Gvern u l-General Practitioners' innifishom, kif hemm f'Franza u fl-Italja milli ssir ma' kuntrattur wieħed jew ma' entità kummerċjali.

THE CHAIRMAN: Kif inhu mmexxi ċ-Ċentru tas-Saħħa ta' Bormla.

DR MARTIN BALZAN: Mhux bilfors "immexxi", imma jista' jikkuntrattjalek servizzi.

Imma aħna qed nippretendu li jkun hemm level playing field, u mhux tingħata lil tabib u lil tabib ieħor le.

Irid ikun hemm PPP, imma trid taħdem b'sistema ekwa u tkun aċċessibbli għat-tobba privati kollha.

Jekk tabib ma jridx jidħol fiha, jista' ma jidħolx.

Il-MAM taħseb li iva hemm lok għal-PPP imma tippreferi li jsir kuntratt mat-tabib privat, li tkun with a level playing field u b'mod ekwu li kull tabib li jixtieq jidħol fiha jista' jidħol fiha, imma jekk ma jridx jidħol fiha, ma jidħolx.

MR CHAIRMAN: Onor. Fearne x'inhi l-viżjoni tal-Gvern dwar Patient Registration minn tobba privati jew group practises?

CHRIS FEARNE: Il-ħsieb tal-Gvern mhux li jkun hemm reġistrazzjoni ma' tabib partikolari, imma fejn pazjent ikollu ċertu mard kroniku, irridu ninvolvu t-tabib tal-familja.

Jekk tabib tal-familja qed jipprovdi servizz lill-pazjent tiegħu li jbati minn xi marda kronika, meta l-pazjent ikun stabbli, joħroġ minn Mater Dei u jidħol fil-komunità, dak il-pazjent irid ikun reġistrat mat-tabib tiegħu biex ikompli jagħtih dik il-kura.

Speċi ta' MOP fil-privat.

Irid tkun reġistrat bilfors biex aħna nkunu ċerti li qegħdin isiru t-testijiet neċessarji, u jkun hemm ukoll renumerazzjoni ....

THE CHAIRMAN: Nirringrazzja lill-MAM għall-preżentazzjoni tagħhom kif ukoll għall-kummenti tagħhom.

Issa nistieden lis-Sur Colin Galea u lis-Sinj.

X'inhu r-rwol tan-nurses fil-Primary Health Care u kif jistgħu jikkontribwixxu aktar?

X'tissuġġerixxu li jkollhom iktar dawk in-nurses li jaħdmu u jagħmlu dan ix-xogħol importanti ħafna fil-Primary Health Care?

IS-SUR COLIN GALEA: Nirringrazzjakom tal-istedina.

L-ewwel nett irridu nagħmlu distinzjoni meta nitkellmu fuq kura primarja u fuq kura fil-komunità.

Aħna mill-att ta' kura primarja, bħala union nieħdu gost meta nisimgħu li qed jinfetħu clinics ġodda speċjalment immexxijin min-nurses, imma l-fatt dejjem jibqa' li hemm nuqqas ta' nurses.

Għax jekk infetħu tliet clinics, mhux intbagħtet nurse ġdida oħra, imma l-istess nies li diġà għandhom ħafna xogħol, qed jispiċċaw jassistu l-clinics ukoll.

Filwaqt li huwa żvilupp pożittiv u li naqblu miegħu u kif għandha tkun il-way forward, imma rridu nieħdu ħsieb ukoll ir-riżorsi umani.

Barra minn hekk, aħna qed nissuġġerixxu wkoll li jsir studju bejn il-management ta' Mater Dei u dak tal-Primary Health Care, għalfejn ċertu pazjenti li suppost imorru fiċ-Ċentri tas-Saħħa tal-lokal tagħhom, qed imorru fil-Casualty Department.

Nifhmu li f'ċerti Ċentri tas-Saħħa jittieħdu l-x-rays, isir il-ġibs, l-ECG għaddej il-ħin kollu, biex dak li jkun ma jmurx l-emerġenza f'Mater Dei.

Forsi jkun hemm min jiġi riferut għall-Emerġenza miċ-Ċentri tas-Saħħa stess u dak li jkun jgħidlek minflok noqgħod f'żewġt kjus noqgħod f'wieħed mill-ewwel.

Imma jista' jkun hemm ċerti affarijiet fl-amministrazzjoni inġenerali, li m'aħniex qed narawhom.

F'Malta għadna rridu niżviluppawh il-kunċett ta' komunità, li l-pazjent ma jmurx ġol-bini taċ-Ċentru tas-Saħħa, imma aħna rridu mmorru d-dar tiegħu.

L-ewwel nett meta pazjent imur l-outpatients, jew it-treatment room jew il-clinic irridu nibqgħu naraw kif għadda anke wara sitt xhur.

Jeħtieġ li ssir clinic ukoll għal prevenzjoni u mhux biss għall-kura.

THE CHAIRMAN: Taħseb li fejn tidħol is-speċjalizzazjoni, in-nurses fil-komunità qed jingħataw biżżejjed training?

Hemm nurses li jiġu speċjalizzati fil-kura tal-feriti, jew kif jużaw ċerta faxex jew ċerta ointments jew li jużaw ċerta medikazzjoni li tgħinhom biex jagħmlu xogħolhom aħjar fil-komunità.

Din hija issue, fil-każ tagħkom?

IS-SUR COLIN GALEA: Hemm speċjalizzazzjoni wkoll fil-komunità.

Imma dejjem qegħdin handicapped minħabba n-nuqqas ta' nurses.

Għax hekk kif nurse minn Mater Dei jew minn Ċentru tas-Saħħa tmur biex tagħmel kors, trid tiġi replaced.

Għalkemm li tattendi kors huwa pożittiv, imma tieħu qatgħa għax għalkemm 'l hemm rridu nmorru u rridu nsaħħu dawn l-affarijiet, imma ma nistgħux ninsew l-problema li għandna.

THE CHAIRMAN: Ikollkom problema ta' nurses li jkunu jridu jmorru jaħdmu f'ċertu sptarijiet jew f'ċertu Ċentri tas-Saħħa, milli jmorru jaħdmu f'Mater Dei?

IS-SUR COLIN GALEA: Ma jkunx hemm problemi min-nurses li għadhom jilħqu, għax Mater Dei ikun l-ewwel post tal-għażla tagħhom.

Imbagħad ikun hemm min veru jħobb il-komunità u l-Kura Primarja, li anke jagħmel il-Masters u jippreferi li jmur jaħdem hemm.

Imbagħad hemm is-servizz tal-CommCare.

Aħna bħala union ma naqblux li dan għandu jkun taħt id-Dipartiment tal-Elderly, imma għandha tkun taħt id-dekasteru tas-Saħħa.

Ma tagħmilx sens li l-kura fil-komunità ma tagħmilx parti mid-Dipartiment tas-Saħħa.

Għandu jissaħħaħ ukoll is-servizz fl-iskejjel u li jkun hemm nurse f'kull skola li tkun tieħu ħsieb il-bżonnijiet tal-istaff u tal-istudenti kollha inkluż it-tilqim.

Jekk tibda tara x'hemm bżonn fil-komunità, lanqas tieqaf, imma l-ewwel irridu nsaħħu dak li hemm u nkomplu niżviluppawh.

THE CHAIRMAN: Grazzi Sur Galea.

Hawn xi mistoqsijiet jew kummenti.

L-Onor.

MICHAEL GONZI: Nixtieq nistaqsi x'taħseb fuq an advance practise nurse?

Li nurse tieħu rwol iktar attiv milli qed tieħu issa.

IS-SUR COLIN GALEA: Fl-aħħar sectoral agreement li l-MUMN iffirmat qabel l-elezzjoni, saħħaħna lis-specialisation framework.

Fejn qabel kien hemm Specialised Nurse issa ġie Practise Nurse.

Għamilna wkoll career progression in specialisation u proprju hemm Practise Nurse, Senior Practise Nurse – li dalwaqt ħerġin il-call for applications għalih – u l-Advance Practise Nurse bil-PHd.

MICHAEL GONZI: Il-follow-up tad-domanda hija l-MUMN fl-istess ħin, qegħda toħroġ ċerti direttivi minħabba l-liability u affarijiet oħra, li nurse ma tistax tieħu d-demm jew ma tistax tagħmel, venflon, cannula.

IS-SUR COLIN GALEA: Dawk id-direttivi mhux għan-nurses fil-Kura Primarja qegħdin imma għall-isptarijiet.

Fl-ambulanzi anzi konna nsistejna ma' Dr Cassar li anke jagħtu ċertu mediċini bħal valium f'emerġenza, u ntuża protokol li anke issa jistgħu jagħtuhom.

Hemm raġuni legali fiha din.

Imma dawk iktar għal Mater Dei milli għall-Kura Primarja.

THE CHAIRMAN: Aħna mhux għal-lum biss rridu naħsbu, imma wkoll kif tista' tinbidel il-mediċina fil-futur.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Interessani ħafna d-diskors li għamilt fuq dak li għandu x'jaqsam mal-kura fil-komunità.

Mingħajr ma jieħu għalih l-Onor.

Fearne imma naħseb l-ikbar żball li għamel dan il-Gvern huwa li s-saħħa qegħda taħt id-dekasteru tal-enerġija minflok ma qegħda mal-anzjani u l-kura fil-komunità.

Dan huwa żball, li fl-aħħar mill-aħħar huwa ta' disservizz lejn il-komunità.

B'rispett lejn it-tobba li hawn preżenti, il-pożizzjoni tan-nurses kif ukoll tal-Allied Health Professions irridu niftħuha iktar anke f'għajnejn in-nies.

L-ewwel ssemmew il-physiotherapists pereżempju.

Biex inkunu aktar effiċjenti fil-Kura Primarja, dawn is-servizzi rridu jkunu ħafna iktar available u nerġa' mmur lura għal dak li konna qegħdin niddiskutu fil-bidu, li l-pubbliku jrid ikun infurmat ħafna iktar bihom.

Għaliex jibqa' jiġri l-istess ħaġa li qed jiġri issa.

THE CHAIRMAN: Tista' tispjega ruħek aħjar Onor. Buttigieg?

Għax jekk tkun persuna li ma tarax il-media, ma tarahomx dawn l-affarijiet.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Jien inzertajt persuna nara ħafna l-media, għax naħdem fil-media u ġejja mill-media u għandi 20 sena esperjenza fil-media.

Din il-kritika diġà għamiltha u nerġa' nagħmilha.

Jiddispjaċini ngħid li m'aħniex qegħdin ninformaw in-nies hemm barra.

Tant ma tħabbritx sew, li llum smajna żewġ verżjonijiet tal-istess ħaġa.

Le ma tħabbritx sew, l-affarijiet irridu ngħiduhom ċari lin-nies.

U jekk hemm servizz li n-nies jistgħu jmorru għalih ġewwa ċ-Ċentru tas-Saħħa u mhux għand it-tabib privat, ngħidu hekk.

Kulħadd jaf li ħafna nies jaqbżu anke lit-tabib u jmorru dritt għand il-konsulent u din hija r-realtà, jiġifieri tista' tmur għand fiżjoterapista minflok tmur għand Ċikku u Peppu.

In-nies mhux nedukawhom irridu għax in-nies huma diġà edukati, imma ninfurmawhom.

Din hija d-differenza.

U l-istess għar-rwol ta' nurse.

Jiena dejjem inġib l-eżempju ta' meta kont żgħira u kien jiġi t-tabib tal-familja, li dejjem konna nippreparaw sapuna u xugaman għax ġej it-tabib.

Illum kif għadu kemm qal ukoll Dr Balzan, l-affarijiet m'għadhomx hekk.

X'jiġifieri jiġi t-tabib d-dar tiegħek qed jaqdik, veru bid-diffikultà, u tgħajru.

It is not on. Imma xorta waħda ngħid li għandna bżonn ninformaw lin-nies li dawn huma l-parametri li fihom tista' titlob li jiġi tabib miċ-Ċentru tas-Saħħa d-dar u għandna nispjegaw x'inhuma.

Tista' tmur l-emerġenza meta għandek hekk, hekk u hekk, inkella mur ġo Ċentru tas-Saħħa jew għand it-tabib tiegħek tal-privat.

Aħna dan li m'aħniex nagħmlu.

Il-problema li mhux qed ninfurmaw lin-nies sewwa, ilha magħna u naħseb li n-nurses huma wkoll at the receiving end minn dan l-aspett negattiv tas-sistema tagħna, dan li qed ngħid.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak Onor. Buttigieg.

IS-SUR COLIN GALEA: F'dawn l-aħħar 20 sena bħala MUMN l-aħjar sistema li kien hawn kif ikunu mqassmin il-ministeri u d-dipartimenti fil-gvern, kien bejn l-1992 u 1-1997 meta l-Ministru tal-Politika Soċjali - li dak iż-żmien kien Dr Louis Galea - kellu taħt id-dekasteru tiegħu Segretarju Parlamentari tal-Elderly u Segretarju Parlamentari għas-Saħħa.

Dik għalina kienet l-aħjar sistema, għax l-ewwel ħaġa kellek kollox miġbur flimkien, mhux min qiegħed ma' Għawdex, min qiegħed mal-Elderly imma hemm sistema waħda.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak Sur Colin Galea.

Inħalli l-aħħar kelma lis-Segretarju Parlamentari għas-Saħħa, l-Onor.

CHRIS FEARNE: Nirringrazzjak.

Nibda biex ngħid li naqbel perfettament ma' dak li qalet l-Onor.

Buttigieg, li d-Dipartiment tas-Saħħa jagħmel ħafna affarijiet tajbin imma ħafna drabi ma jkunux reklamati biżżejjed u anke bħala professjoni, ma niftaħrux biżżejjed bihom.

Naħseb li għandna ħafna iżjed biex niftaħru.

Bla dubju ta' xejn, il-professjonisti tagħna jagħmlu xogħol siewi ħafna sabiex jagħtu servizz, li fil-maġġoranza tal-każi, huwa eċċellenti.

Nirringrazzja lilkom, lill-membri kollha tagħkom, lin-nurses, il-midwives, it-tobba, u n-nies kollha li jaħdmu fil-qasam pubbliku kif ukoll fil-qasam tal-privat.

Jien ħdimt f'ħafna pajjiżi oħrajn u s-servizzi tas-saħħa f'Malta huma bla dubju ta' xejn, ta' servizz eċċellenti.

Il-Gvern qed jieħu l-inizjattiva biex ir-rwol tal-infermiera u tal-midwives fil-komunità, dejjem jiżdied.

Bħala Gvern aħna ħdimna mal-MUMN u qegħdin inkomplu naħdmu u anke qed nibagħtu midwives fid-djar tal-pazjenti.

Mis-sena li għaddiet bdejna inizjattiva li għand kull mara li twelled, toħroġ mill-isptar u tmur id-dar tagħha, qed tintbagħat midwife għandha dakinhar stess, u terġa' tmur għandha jumejn u jekk ikun hemm bżonn tliet ijiem wara wkoll.

Din ma kenitx tiġri qabel, u bdejniha aħna.

Diġà kellna bejn 3,000 u 4,000 omm li kellhom dawn il-viżti mingħand il-midwives u qed tintlaqà tajjeb ħafna mill-familji u anke r-rata ta' breast feeding żdiedet .

Problemi li qabel kienu jwasslu biex l-ommijiet jintbagħtu l-isptar, issa qegħdin jiġu milqugħa fil-komunità u dawn huwa s-servizz li rridu nagħtu.

Apparti s-servizz tal-midwives, irridu nżidu wkoll servizzi oħrajn.

Bdejna ħidma flimkien mal-MUMN, għal dawk il-pazjenti li jkunu għamlu hip jew knee replacement li l-għada li jmorru d-dar - u kultant anke dakinhar stess - tintbagħat nurse d-dar tagħhom biex tara li dawk il-mediċini li qegħdin jieħdu, qegħdin jieħduhom sew, li jekk għandhom taraġ jistgħu jitilgħuh u li l-għamara tad-dar qegħda kif suppost.

Qed insibu li b'dan is-servizz nistgħu nnaqsu l-ġranet li pazjent għandu bżonn joqgħod l-isptar wara hip replacement u allura qed nagħmlu użu aħjar tas-sodod tal-isptar kif ukoll qegħdin nagħtu servizz aħjar lill-pazjenti.

Dan it-tip ta' servizz irridu nkomplu nestenduh għal speċjalitajiet oħra.

In-nurses u l-midwives għandhom rwol importanti ħafna f'dan is-settur.

Is-Segretarju tal-MUMN enfasizza l-problema li m'hemmx biżżejjed staff.

In-nurses ma jaqgħux mis-sema, imma nafu li bejn l-2006 u l-2011 kien hemm numerus clausus fuq id-dħul tan-nurses u sal-lum għadna qed inbatu l-konsegwenza ta' nuqqas ta' nurses.

Qegħdin naħdmu mal-MUMN sabiex inġibu nurses minn barra l-pajjiż.

Għall-grazzja tal-Bambin din is-sena jidher li sal-aħħar ta' Settembru għandhom jiggradwaw mal-180 nurse ġdida u minn hawn nawguraw li dawn kollha jgħaddu mill-eżamijiet u jkunu mpjegati fis-sistema tas-saħħa tagħna u xi uħud minnhom ukoll jibdew jaħdmu fis-settur primarju.

Nagħlaq kif bdejt, li l-Gvern hu determinat li jkompli jsaħħaħ is-settur tal-komunità u s-settur primarju għaliex nemmnu li this is the way forward.

Nemmen li biex is-sistema tagħna tibqa' sostenibbli, irridu nagħtu aktar servizzi fil-komunità u nnaqqsu dawk is-servizzi li mhemmx bżonn fil-kura terzjarja.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjakom.

L-aħħar kumment li nixtieq ngħaddi huwa fejn jidħlu n-nurses speċjalment fir-role out tal-PPP taċ-Ċentru tas-Saħħa ta' Bormla.

Qed ikun hemm komunikazzjoni bejn il-Gvern u l-Unions tan-Nurses, rigward kif se jiġu managed kif ukoll il-kondizzjonijiet tan-nurses eċċ.?

IS-SUR COLIN GALEA: Minn meta tħabbret sal-lum, kellna numru ta' diskussjonijiet.

Kellna xi problemi u ċċarajnihom imma se jkun hemm iktar taħdidiet, imma qegħdin kuntenti kif qegħda s-sitwazzjoni.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzja lill-mistednin u lill-membri ta' dan il-kumitat, għal din il-laqgħa li kienet verament fruitful.

Fid-9:06 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data oħra li kellha titħabbar aktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

LAQGĦA NRU.

L-Erbgħa, 11 ta' Marzu 2015

Il-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7:00 p.m.

L-Onor.

PREŻENTI: Is-Segretarju Parlamentari għas-Saħħa l-Onor.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti ta' Laqgħa Nru 9 li saret fis-17 ta' Diċembru 2014 ġew konfermati.

Wara introduzzjoni qasira mill-Onor Etienne Grech, il-Kumitat stieden lil Dr Anthony Azzopardi, President tal-Association of Private Family Doctors (APFD) biex jagħti l-opinjoni tal-assoċjazzjoni fuq is-suġġett.

Bil-permess tal-Kumitat, Dr Azzopardi ta preżentazzjoni lill-Kumitat intitolata:

Fost affarijiet oħra, Dr Azzopardi semma li jrid ikun hemm iktar kollaborazzjoni bejn is-Servizz tas-Saħħa pubbliku u dak privat.

Huwa kompla jisħaq li X Rays u t-testijiet tad-demm għandhom ikunu ukoll aċċessibbli għat-tobba fil-privat.

Bil-permess tal-Kumitat intervjena wkoll Dr Jason Bonnici, Segretarju tal-APFD.

Wara kien hemm diskussjoni fejn il-membri preżenti staqsew diversi mistoqsijiet.

Il-Kumitat stieden lil Dr Renzo De Gabriele, Chief Executive Officer tal-Primary Health Care Department biex jagħmel l-intervent tiegħu.

Bil-permess tal-Kumitat, Dr De Gabriele ta preżentazzjoni lill-Kumitat intitolata:

Dr De Gabriele semma li l-istrateġija tal-Primary Health Care hija biex tissaħħaħ il-prevenzjoni, jissaħħu l-infrastuttura u equipment iktar avvanzat biex iktar nies ikunu jistgħu jagħmlu użu minnu u jissaħħu s-servizzi nkluż dak tar-riżorsi umani.

Dr De Gabriele spjega fid-dettal id-diversi servizz ġodda li ġew introdotti riċentament fil-kura primarja.

Bil-permess tal-Kumitat intervjena wkoll Dr Stephen West, Clinical Chair.

Il-Kumitat stieden lil Dr Martin Balzan, President tal-Medical Association of Malta (MAM) biex jagħmel l-intervent tiegħu.

Bil-permess tal-Kumitat, Dr Balzan ta preżentazzjoni lill-Kumitat intitolata:

Dr Balzan semma l-problemi li jiffaċċjaw il-pazjenti fil-Health Centres fosthom l-istennija biex jarahom it-tabib u li t-tabib dejjem ikun differenti.

Kif ukoll il-problemi li għandhom it-tobba fil-privat prinċipalment minħabba nuqqas ta' aċċess għar-riżultati tat-testijiet tad-demm u X-Rays.

Kien hemm preżenti wkoll Dr John Paul Tabone u Dr Joe Portelli Demajo.

Il-Kumitat stieden lis-Sur Colin Galea Segretarju Ġenerali u s-Sinj.

Maria Cutajar Viċi President tal-Malta Union of Midwives and Nurses (MUMN) biex jagħtu l-opinjoni tagħhom fuq is-suġġett.

Wara kien hemm diskussjoni fejn il-Membri preżenti staqsew diversi mistoqsijiet.

Fid-9:06 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati aktar tard.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT