KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

LAQGĦA NRU 12

Laqgħa konġunta mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali u mal-Kumitat Permanenti dwar il-Familja

L-Erbgħa, 27 ta' Mejju 2015

Il-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa ltaqa' fil-Parlament, fis-6:45 p.m.

Din il-laqgħa konġunta kienet preseduta mill-Onor.

PREŻENTI: Is-Segretarju Parlamentari għas-Saħħa l-Onor.

Deo Debattista u l-Onor.

Min-naħa tal-Kumitat Permanenti dwar il-Familja u l-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali kien hemm preżenti wkoll:.

L-Onor.

Deborah Schembri u l-Onor.

Kien hemm preżenti wkoll l-Onor.

Dr Elaine Burmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali kienet preżenti għal-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 11 li saret nhar l-Erbgħa 13 ta' Mejju 2015 ġew konfermati.

Iċ-Chairperson poġġa fuq il-Mejda tal-Kumitat:

Dokument 22 L-Età Minima ta' Kunsens għal Attivita Sesswali - Proposta mibgħuta mill-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal f'Marzu 2015 a bażi ta' diskussjoni dwar jekk l-età għandhiex tinżel għal 16-il sena.

DISKUSSJONI DWAR L-ETÀ TAL-KUNSENS SESSWALI

Amanda Grech (Registered Psychotherapist), Dr Vincent Galea LL.D. u lil Mr George G Buttigieg (Consultant Obstetrician and Gynaecologist) biex jagħtu preżentazzjoni fuq is-suġġett.

Bil-permess tal-Kumitat, Dr Joanne Cassar tat preżentazzjoni ntitolata:

Amanda Grech tat preżentazzjoni ntitolata:

Wara l-interventi tal-mistednin, saru diversi mistoqsijiet mill-membri preżenti.

Fis-9:30 p.m. il-Kumitat aġġorna għal nhar l-Erbgħa, 3 ta' Ġunju 2015, b'din l-aġenda:

Diskussjoni dwar l-età tal-kunsens sesswali.

Kontinwazzjoni.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 30

It-Tnejn, 1 ta' Ġunju 2015 is-6:45 pm

L-Onor.

Luciano Busuttil, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 1 ta' Ġunju 2015 fis-6:45 pm fil-Kamra tal-Kumitati fil-Parlament b'din l-aġenda:-

Diskussjoni dwar ir-rapport annwali 2014 tal-Kunsill għall-Maltin li jgħixu barra minn Malta skont is-sub-artiklu (2) tal-artiklu 7 tal-Att dwar Kunsill għall-Maltin li jgħixu barra minn Malta (Kap. 515).

Affarijiet Oħra.

11 ta' Mejju 2015 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees bar


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 30

It-Tnejn, 1 ta' Ġunju 2015

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 30

It-Tnejn, 1 ta' Ġunju, 2015

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.50 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 29, li saret fid-19 ta' Mejju 2015, ġew ikkonfermati.

DISKUSSJONI DWAR IR-RAPPORT GĦALL-PERJODU JANNAR SA DIĊEMBRU 2014 TAL-KUNSILL GĦALL-MALTIN LI JGĦIXU BARRA MINN MALTA, SKONT IS-SUB-ARTIKLU (2) TAL-ARTIKLU 7 TAL-ATT DWAR IL-KUNSILL GĦALL-MALTIN LI JGĦIXU BARRA MINN MALTA (KAP.

THE ACTING CHAIRPERSON (Onor. Marlene Farrugia): L-item prinċipali fuq l-aġenda tagħna llum hija d-diskussjoni dwar ir-rapport tal-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta għall-perijodu Jannar sa Diċembru 2014, skont is-sub-artiklu (2) tal-artiklu 7 tal-Att dwar il-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta (Kap. 515).

Imbagħad wara, nirrapportaw lill-Kamra kif ġie mitlub minna.

Għal din id-diskussjoni għandna magħna lis-Sinj.

Maria Camilleri Calleja, Direttur fil-Ministeru għall-Affarijiet Barranin, kif ukoll Segretarja tal-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta, u għandna wkoll lil Dr Raymond Xerri, Kap tad-Direttorat tal-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta fi ħdan il-Ministeru għall-Affarijiet Barranin.

L-aħjar mod li bih nistgħu nipproċedu hu billi nistiednu lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: imma, fl-assenza tiegħu, se nkun qiegħda nistieden lilek sabiex tgħaddi l-kummenti u s-sottomissjonijiet tiegħek, Sur Xerri, jekk jogħġbok.

DR RAYMOND XERRI (Kap tad-Direttorat tal-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta fi ħdan il-Ministeru għall-Affarijiet Barranin): Skont l-Att 20 tal-2011, qiegħed jiġi ppreżentat ir-rapport tal-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta, u li jkopri l-perijodu ta' bejn Jannar u Diċembru 2014.

Qiegħed jiġi ppreżentat ukoll ir-rapport dwar Laqgħa Nru 5 ta' dan il-Kunsill, li kienet saret f'Ottubru li għadda, kif ukoll ir-rapport tad-Direttorat għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta li jkopri l-perijodu ta' bejn Ottubru 2014 u April 2015.

Hawnhekk qiegħed nassumi li kulħadd għandu kopja ta' dawn ir-rapporti li jkopru diversi aspetti tat-talbiet li jsiru min-naħa tal-Kunsilliera tal-Kunsill tal-Maltin ta' Barra.

Dawn għandhom aġenda u items speċifiċi li jħossuhom li l-aktar li jolqtuhom b'mod ħażin u li, allura, jkunu jridu rimedju għalihom.

Insibu wkoll suġġerimenti min-naħa tagħhom lid-Direttorat għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta fuq x'jista' jagħmel biex itejjeb il-qagħda tagħhom, u biex jaqbeż għall-interessi u għad-drittijiet tal-Maltin li jgħixu barra minn Malta.

THE ACTING CHAIRPERSON: Se tressqulna l-items wieħed wieħed u tagħtuna l-kummenti tagħkom fuqhom?

Min-naħa tiegħi, nistieden lill-Membri tal-Kumitat sabiex min ikun jixtieq jikkummenta dwar xi item partikolari, jiġbidli l-attenzjoni ħalli nagħtih il-permess biex jitkellem.

MARIA CAMILLERI CALLEJA (Direttur fil-Ministeru għall-Affarijiet Barranin u Segretarja tal-Kunsill għall-Maltin li jgħixu Barra minn Malta): Mela, jiena se ngħaddi ftit l-items tar-rapport annwali minħabba li legalment aħna marbutin li nagħmlu dan.

Issa ma nafx jekk tridux tgħaddu l-items kollha, jew inkella hemmx xi items saljenti li tippreferu li ngħaddu lilhom biss.

THE ACTING CHAIRPERSON: Hawnhekk nixtieq id-direzzjoni tal-Membri biex tgħiduli jekk hemmx xi items partikolari li tixtiequ li tiġbdu l-attenzjoni dwarhom, jew inkella nħallux lis-Segretarja tal-Kunsill biex tiggwidana hi fejn l-aktar importanti li nagħtu l-attenzjoni tagħna.

(Interruzzjonijiet) Tajjeb: mela tista' tmexxina inti.

MARIA CAMILLERI CALLEJA: Dan ir-rapport ikopri l-perijodu ta' bejn Jannar u Diċembru 2014, skont kif jitlob l-Att 20 tal-2011.

L-ewwel punt huwa fuq il-passaporti bijometriċi u servizzi konsulari mobbli.

Dan huwa punt li ilu jiġi diskuss sa mit-twaqqif tal-Kunsill, u anke minn qabel.

L-għan tiegħu hu li jkun hemm aċċess aħjar għal dawk il-Maltin li jgħixu barra sabiex ikunu jistgħu japplikaw għall-passaporti, b'mod partikolari issa li l-passaporti jridu jinħarġu fuq ċerti livelli, li jinkludu wkoll dawk bijometriċi u fejn allura tkun meħtieġa l-preżenza tal-applikant meta dan jiġi biex japplika.

Din il-proċedura, għalkemm hija waħda neċessarja – u hija neċessarja għal diversi raġunijiet – ħolqot ċertu inkonvenjent għal xi Maltin li, għalkemm jgħixu barra, imma ma jgħixux la fil-kapitali tal-pajjiż fejn normalment ikun hemm l-ambaxxata, lanqas fl-ibliet fejn ikollna l-konsolat ġenerali Malti.

Dawn in-nies kienu dejjem qegħdin jitolbu sabiex jinstab rimedju għall-problema tagħhom.

Illum għandna l-pjaċir ngħidu li r-rimedju nstab wara li saret ħidma bejn il-Ministeru għall-Affarijiet Barranin u l-Ministeru għall-Intern.

Fil-fatt, wasalna għal soluzzjoni sabiex ikun hemm apparat mobbli li l-konslu li jkun qed jgħix fil-kapitali ta' dak il-pajjiż partikolari, pereżempju jekk nieħdu l-Awstralja, mela allura l-Konslu ta' Canberra, Sydney jew il-Konslu ta' Melbourne, ikun jista' jivvjaġġa għal bliet oħra, bħal ngħidu aħna Adelaide, Perth, eċċ., u jkun hemm itinerarju, bil-Maltin ikunu jafu minn qabel bih, u allura jkunu jistgħu jiġbru dik il-biometric data neċessarja biex jinħareġ il-passaport.

Hekk, meta l-konslu jmur lura fil-kapitali jew fil-belt tiegħu, jkun jista' jittrasmettiha lill-Passport Office sabiex jinħareġ il-passaport.

Permezz t'hekk, se jitnaqqas l-inkonvenjent għall-Maltin.

Għandna l-pjaċir ngħidu li dan intlaħaq u għamilna dan il-pass ta' ġgant 'il quddiem.

Ma ninsewx li f'dawn il-postijiet għandek distanzi twal ħafna, u mhux bħallikieku qed immorru mill-Mellieħa għall-Belt.

It-tieni punt huwa l-Karta tal-Identità.

Din hija kwestjoni li ilha għaddejja, però xorta għadha ma ġietx riżolta.

Kif nafu, il-karta tal-identità hija marbuta wkoll ma' oqsma oħra, fosthom mar-Reġistru Elettorali, u allura dan il-punt għad irridu naħdmu fuqu aktar biex niżviluppaw l-argument u naslu għal soluzzjoni.

Ir-Reġistru Elettorali mhuwiex l-uniku link li hemm ma' dan il-punt tal-karta tal-identità, imma hemm punti interessanti oħra li tqajmu fir-rigward ta' dan is-suġġett, fosthom li jkun hemm link bejn il-karta tal-identità għall-Maltin li jgħixu barra u l-anzjanità.

Tajjeb li nżommu f'moħħna li meta individwi ta' nazzjonalitajiet oħra jiġu jżuru lil Malta, ħafna drabi f'ħafna postijiet tiġi aċċettata l-kartà tal-identità tagħhom u, bħala senior citizens, jingħataw ċerti privileġġi, fosthom discounted rates, eċċ. Meta l-Maltin li jgħixu barra jiġu Malta, dawn mhux neċessarjament li jgawdu mill-istess privileġġi.

Punt li kien tqajjem aktar kmieni fis-snin preċedenti kien fuq il-kwestjoni tal-Gozo Channel.

Dan il-punt għadu miftuħ, anke minħabba li r-rati tal-Gozo Channel huma governati permezz ta' Avviż Legali.

Għalhekk din id-diskussjoni għadha għaddejja.

It-tielet punt huwa fuq l-Applikazzjonijiet għaċ-Ċittadinanza Maltija.

Hawnhekk dejjem iqum il-modus operandi ta' kif jiġu vverifikati l-applikazzjonijiet.

Issa, the biggest room in the world is the room for improvement, u allura dejjem se jkun hemm ċerta kritika f'dan ir-rigward; imma tajjeb li wieħed jgħid li, minn sena għal sena, id-Direttorat, u issa Identity Malta, qiegħed itejjeb is-servizz tiegħu.

Fil-fatt, il-pendenzi dejjem qegħdin jonqsu u, permezz tad-Direttorat u tas-Segretarjat tal-Kunsill, dejjem qegħdin inkunu in contact sabiex tinġibed l-attenzjoni ta' Identity Malta – li qabel kien id-Direttorat taċ-Ċittadinanza – ħalli jkun hemm inqas dewmien.

Nista' ngħid li dejjem qed ikun hemm titjib, imma ovvjament l-affarijiet dejjem jistgħu jsiru aħjar.

Ir-raba' punt huwa fuq il-Karta Ewropea tal-Assikurazzjoni tas-Saħħa.

Din tqajmet waqt il- video conference ta' Marzu tas-sena l-oħra, u hija diskussjoni li wieħed għandu jimraħ aktar fuqha.

F'Ottubru li għadda, meta kellna l-laqgħa tal-Kunsill, din ma kenitx telgħet fuq l-aġenda għax hija xi ħaġa diffiċli biex tiġi tackled.

Hemm bżonn ta' iktar ħsieb fuqha, u r-raġuni hija li r-regolamenti ta' kif tinħareġ l-E111 mhumiex iggwidati mil-liġi Maltija imma huma ggwidati mil-liġi Ewropea, eżattament mil-liġi tal-Assikurazzjoni Soċjali Ewropea.

Għalhekk, din il-karta tal-identità tinħareġ biss lil dawk li huma residenti f'territorju tal-Unjoni Ewropea, u l-liġi tippreżentak with a no-go area hemmhekk, jiġifieri ma tantx nistgħu niftħu wisq l-argument fuqha.

Il-ħames punt huwa fuq it-Tagħlim tal-Istorja tal-Emigrazzjoni fl-iskejjel.

Dan huwa punt interessanti, u tajjeb li ninformawkom li kien hemm żvilupp interessanti u li tistgħu tarawh fir-rapport ta' progress, li huwa dan ir-rapport li qiegħed f'forma orizzontali.

Fuq dan il-punt tajjeb ngħidu li fil-Konvenzjoni għall-Maltin li Jgħixu Barra, li saret f'April li għadda, għall-ewwel darba ttellgħet id-drama li nkitbet apposta minn awturi Maltin sabiex tiġi mgħallma fl-iskejjel ta' Malta u Għawdex permezz tad-drama.

B'hekk, l-istudenti Maltin ta' din il-ġenerazzjoni ikollhom aktar awareness u jkunu jafu x'ifisser li titlaq kollox, li titlaq lill-familja biex tmur tfittex ħajja aħjar f'pajjiżi oħra.

Tajjeb li wieħed iqanqal ukoll dan l-interess fil-ġenerazzjoni żagħżugħa, fit-tfal u fl-adoloxxenti ħalli nkunu nistgħu nifhmu x'ifisser dan il-fenomenu, anke f'ambiti oħrajn.

Dan it-tagħlim dwar l-istorja tal-emigrazzjoni hemm il-ħsieb li jibda jiġi mgħallem tramite l-istudji soċjali, l-istudji tal-istorja, it-tagħlim tal-lingwi, l-arti u d-drama.

Dwar id-drama, diġà rajnih iseħħ u għandu jkompli jiżviluppa u jiddaħħal fil-curricula differenti li għadni kif semmejt.

Is-sitt punt huwa fuq it-Tagħlim u l-Preservazzjoni tal-Lingwa Maltija.

Hawnhekk nixtieq nagħti l-mikrofonu lil Dr Raymond Xerri, li huwa Membru fuq il-Kumitat Interministerjali f'dan ir-rigward, ħalli jkompli jispjega hu minħabba li għandu l-għarfien fuq l-aħħar żviluppi.

DR RAYMOND XERRI: F'dawn l-aħħar għexieren ta' snin, qabel ma kienu jsiru l-konvenzjonijiet, kien hemm talba mill-Maltin ta' barra sabiex tintbagħtilhom l-għajnuna, kemm fil-forma ta' kotba, kif ukoll bħala għalliema sabiex jgħallmu l-lingwa Maltija f'diversi postijiet madwar id-dinja, primarjament fl-Awstralja fejn bdew numru ta' skejjel f'dak il-pajjiż.

Ovvjament, illum għandna skejjel tal-Malti fil-Kanada, fl-Ingilterra, fil-Lussemburgu, fi Brussell, u għandna oħra li se tinfetaħ f'Dubai.

Bħalma qalet tajjeb Ms Calleja, twaqqaf Kumitat Interministerjali sabiex jara li l-lingwa Maltija tiġi mgħallma barra minn Malta bl-aktar mod effiċjenti, speċjalment illum bit-teknoloġija li għandna.

Naturalment, huwa impossibbli li jintbagħtu l-għalliema kullimkien għax hija spiża enormi, u anke minħabba li diffiċli immens biex issib għalliema lesti li jmorru f'pajjiż ieħor biex jgħallmu l-Malti.

Dan il-Kumitat Interministerjali diġà ltaqa' darbtejn oħra, u fassal pjan ta' ħidma dwar kif il-Ministeru għall-Edukazzjoni, flimkien mal-Ministeru għall-Affarijiet Barranin, se jaħdem fuq programm rikonoxxut mill-Ministeru għall-Edukazzjoni f'livelli differenti tal-Malti fuq l-Internet.

Mela, persuna – hi fejn hi madwar id-dinja – għandha bżonn biss konnessjoni mal-Internet sabiex tkun tista' tidħol f'dan il-programm u titgħallem il-Malti, kemm miktub u kemm mitkellem, b'mod interattiv.

THE ACTING CHAIRPERSON: Dr Xerri, skużani talli se nwaqqfek, imma għadni kif irċevejt l-aħbar li se jkollna mmorru fil-Kamra għax hemm stqarrija tal-Prim Ministru fis-7.15 p.m., u allura, ġaladarba l-Membri kollha għandhom l-informazzjoni għad-dispożizzjoni tagħhom, nixtieq li jekk hemm xi punti saljenti li tixtieq tiffoka fuqhom, għaddihomlna biex inkunu nistgħu nagħlqu l-laqgħa fil-ħin, u b'hekk il-Membri jkunu jistgħu jattendu għall-istqarrija tal-Prim Ministru.

MARIA CAMILLERI CALLEJA: F'dak il-każ, se naqbeż mill-ewwel għal tliet punti li xtaqt insemmi, u dawn huma:

punt X - 'Iż-Żgħażagħ',

punt XI "Il-Vot għall-Maltin li jgħixu Barra minn Malta" u

punt XVI "Konvenzjoni 2015 tal-Maltin li jgħixu Barra".

Il-punt taż-Żgħażagħ kien żvilupp importanti ħafna.

Kif tafu, ħafna mill-emigranti telqu fil-Ħamsinijiet u fis-Sittinijiet, u allura llum huma anzjani.

Għalhekk, hemm bżonn kbir ta' input mill-ġenerazzjoni żagħżugħa.

L-iżblokk instab fl-aħħar Konvenzjoni – u din mhux se ssibuha fir-rapport għax ir-rapport ikopri sa Diċembru, waqt li l-Konvenzjoni saret f'April ta' din is-sena.

Fil-Konvenzjoni, għall-ewwel darba, kien hemm numru sabiħ ħafna ta' żgħażagħ, mhux għax qabel iż-żgħażagħ ma kienux jirrikorru, imma kienu jirrikorru bil-waħdiet.

Issa, din id-darba, ġie grupp sabiħ ta' żgħażagħ mill-Awstralja, u ġew ukoll xi waħdiet minn pajjiżi oħra.

Dawn urew interess li titkompla titqajjem awareness u li jieħdu f'idejhom ir-riedni li ħallewlhom ħafna drabi n-nanniet sabiex ikunu jistgħu jkomplu jippromulgaw il-kultura Maltija barra minn Malta.

U dan kien żvilupp importanti.

Lill-Aġenzija Żgħażagħ laqqajnihom magħhom, u jidher li hemm entużjasmu kbir bejn iż-żgħażagħ tad-Dijaspora u l-Aġenzija Żgħażagħ biex isir kumitat apposta fi ħdan l-Aġenzija Żgħażagħ li jieħu ħsieb iż-żgħażagħ tad-Dijaspora.

Dan huwa żvilupp importanti, u aħna committed li nkomplu naħdmu fuqu.

It-tieni punt huwa l-vot għall-Maltin li jgħixu barra minn Malta.

Dan is-suġġett ilu ħafna fuq l-aġenda u, bla dubju ta' xejn, m'hemmx għalfejn noqgħod nispjega għalfejn qiegħed fuq l-aġenda.

Imma nixtieq ngħidilkom li tressqu żewġ rakkomandazzjonijiet li huma annessi mar-rapport.

Ir-rakkomandazzjonijiet huma self explanatory, u m'hemmx għalfejn noqgħod nidħol fihom.

Madankollu, ittieħdet id-deċiżjoni li dawn ir-rakkomandazzjonijiet jiġu mgħoddija lill-partiti politiċi għall-konsiderazzjoni tagħhom.

Dawn irċevewhom tramite d-Direttorat u b'hekk tkunu tistgħu tevalwaw aħjar x'inhuma x-xewqat u r-rakkomandazzjonijiet tal-Maltin li jgħixu barra minn Malta.

L-aħħar punt huwa dak fuq il-Konvenzjoni 2015 tal-Maltin li jgħixu barra – ma nistgħux nippreżentaw ir-rapport mingħajr ma nsemmuha.

Kulħadd qal kemm kienet ta' suċċess il-Konvenzjoni.

L-evaluation sheets li ġew sottomessi kienu ta' sodisfazzjon enormi.

Kien hemm dawk il-punti li ħadna nota tagħhom u, fil-fatt, saret laqgħa ta' evalwazzjoni immedjatament erbat ijiem wara l-Konvenzjoni peress li kollox ikun għadu frisk u ħadna nota mill-ewwel ta' dak li għandu jiġi rranġat għall-futur.

Fil-Konvenzjoni li saret fl-2010 kienet ittieħdet id-deċiżjoni li din tibda ssir kull ħames snin.

U allura l-konvenzjoni li jmiss se ssir fl-2020.

THE ACTING CHAIRPERSON: Hawn aktar rimarki?

L-Onor.

Ċensu Galea.

ĊENSU GALEA: Jiena nzertajt qiegħed hawnhekk minflok ħaddieħor, imma nixtieq nistaqsi mistoqsija.

Fuq din tal-vot għall-Maltin li jgħixu barra minn Malta, hawn riferenza li tipproponi li l-perijodu kurrenti ta' 18-il xahar jiġi estiż għal sitt snin.

Tistgħu tgħiduli x'inhi r-raġuni għal din it-talba?

DR RAYMOND XERRI: Dan ħareġ mill-fatt li Malta hija l-uniku pajjiż fl-Unjoni Ewropea li tagħmel restrizzjonijiet daqshekk kbar, speċjalment fuq il-Maltin li jgħixu fl-Ewropa, u allura, biex jingħata iktar ċans lill-persuni li jkunu siefru għal perijodi li mhumiex twal ħafna, biex ikunu jistgħu jivvotaw.

Pereżempju, xi ħadd li sejjer jgħix f'territorju Ewropew għal tliet snin, erba' snin, ħames snin, eċċ., ikollu d-dritt tal-vot.

Hija idea li ħarġet mill-Kunsillier ta' Brussell li jirrappreżenta lill-Kunsill tal-Ewropa kollu, minbarra Malta u l-Ingilterra, li huma rappreżentati separatament.

Din ġiet diskussa waqt waħda mil-laqgħat, kif ukoll waqt il-Konvenzjoni, u hija rakkomandazzjoni tagħhom, bħalma huwa d-dritt ta' kull kunsillier fuq dan il-Kunsill li jippreżenta r-rakkomandazzjonijiet.

Ġie deċiż ukoll b'vot li dawn iż-żewġ rakkomandazzjonijiet jingħataw lill-partiti politiċi għall-kummenti tagħhom.

ĊENSU GALEA: Jekk qed nifhem tajjeb, bħalissa trid tkun ilek sitt xhur hawn Malta fl-aħħar 18-il xahar qabel tingħata l-vot, u issa l-proposta hi li trid tkun ilek sitt xhur fl-aħħar sitt snin biex tingħata l-vot.

Tajjeb fhimt?

MARIA CAMILLERI CALLEJA: Ir-rakkomandazzjoni hi li għandu jiġi emendat sabiex il-perijodu li fih jiġu kkalkolati s-sitt xhur residenza jiġi estiż minn 18-il xahar kurrenti għal mill-inqas sitt snin.

ĊENSU GALEA: Biex inkunu ċari, aħna qegħdin ngħidu li, minflok six months over 18 months, issa se jiġu six months over six years.

THE ACTING CHAIRPERSON: L-Onor.

Toni Bezzina.

TONI BEZZINA: Is-sitt xhur sħaħ?

MARIA CAMILLERI CALLEJA: Ma ġiex speċifikat.

L-Onor.

JOE DEBONO GRECH: Fuq din tas-sitt xhur, illum ħadd ma jaf min jidħol u min joħroġ minn Malta!

Illum, nista' niġi ngħidlek li jien kont hawn erbat ijiem ilu jew ħmistax ilu.

Illum, biex tagħti ċ-ċittadinanza lil xi ħadd, trid tistaqsih jekk ilux sitt xhur hawnhekk.

Issa, jekk dan jgħidlek li ilu sena, kif se tivverifika li dak li qallek huwa minnu?

DR RAYMOND XERRI: Għandek raġun għax l-embarcation cards m'għadhomx jeżistu.

Imma din hija rakkomandazzjoni ta' Kunsillier li ġiet ippreżentata lill-Kunsill, u dan iddeċieda li jqassamha fost il-partiti politiċi għall-konsiderazzjoni tagħhom.

THE ACTING CHAIRPERSON: Tajjeb.

Nirringrazzjakom u, għan-nom tal-Kumitat, se nirrapporta lill-Kamra fis-sens li l-Kumitat qabel mal-azzjonijiet li ttieħdu u li kienu qegħdin jittieħdu fuq ir-rakkomandazzjonijiet u d-deċiżjonijiet li saru minn dan il-Kunsill sabiex jiġu indirizzati l-kwestjonijiet li kienu qegħdin jolqtu lill-Maltin li jgħixu barra minn Malta, kif indikat fir-rapport ta' progress.

Xtaqt nagħlaq billi nagħmel appell ġenerali sabiex id-dipartimenti konċernati jkomplu jagħmlu l-almu tagħhom ħalli dawn il-kwestjonijiet jiġu indirizzati b'mod effikaċi u ġust għall-partijiet kollha involuti.

AFFARIJIET OĦRA

THE ACTING CHAIRPERSON: Se rressaq din il-korrispondenza:

- Stedina tat-18 ta' Marzu 2015, mingħand Laura Ravetto, President tal-Kumitat Parlamentari Taljan għall-Affarijiet dwar il-Ftehim Schengen, il-Europol u l-Immigrazzjoni, fejn stiednet lil dan i-Kumitat sabiex jissieħeb ma' kumitati parlamentari oħra f'laqgħat fi Brussell bil-għan li jinħoloq network istituzzjonali fejn jiġu diskussi u jkun hemm bdil ta' informazzjoni dwar id-diversi aspetti tal-fenomenu tal-immigrazzjoni.

L-Onor.

Francis Zammit Dimech diġà esprimew il-qbil tagħhom ma' din il-proposta, imma formalment se nistaqsi jekk hawnx qbil unanimu sabiex inkunu nistgħu nilqgħu din l-istedina.

Taqblu li għandna nilqgħu din l-istedina?

Jiena naħseb li għandna nilqgħu din it-talba bil-qalb.

Il-Kumitat qabel li jilqa' din l-istedina.

Nirringrazzjakom u nistgħu naġġornaw għal data u aġenda oħra li jiġu mħabbra lilna aktar 'il quddiem.

Grazzi.

Fis-7.20 p.m., il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu kkomunikati aktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

LAQGĦA NRU.

It-Tnejn, 1 ta' Ġunju 2015

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6:50 p.m.

L-Onor.

PREŻENTI: L-Onor.

Toni Bezzina, l-Onor.

Ċensu Galea (sostitut tal-Onor.

SKUŻAT: L-Onor.

Tonio Fenech kien fuq xogħol parlamentari ieħor.

ASSENTI: Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin l-Onor.

L-Iskrivan tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru 29 li saret fid-19 ta' Mejju, 2015 kienu konfermati.

DISKUSSJONI DWAR IR-RAPPORT TAL-KUNSILL GĦALL-MALTIN LI JGĦIXU BARRA MINN MALTA GĦALL-PERJODU JANNAR SA DIĊEMBRU 2014 SKONT IS-SUB-ARTIKLU (2) TAL-ARTIKLU 7 TAL-ATT DWAR KUNSILL GĦALL-MALTIN LI JGĦIXU BARRA MINN MALTA (KAP.

Il-Kumitat kellu għall-konsiderazzjoni tiegħu dawn id-dokumenti, li kopja tagħhom kienet diġà tqassmet lill-Membri:-

120 Kopja tar-Rapport Annwali tal-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta għall-perjodu Jannar sa Diċembru 2014;

121 Kopja tar-Rapport ta' Progress, aġġornat sa April 2015, dwar l-azzjonijiet li ttieħdu u kienu qegħdin jittieħdu fuq deċiżjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet li saru mill-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta; u

122 Kopja tar-rapport tad-Dipartiment għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta għall-perjodu Ottubru 2014 sa April 2015.

Il-Kumitat iddiskuta dawn id-dokumenti skont id-dispożizzjonijiet tal-Artiklu 7 (2) tal-Att dwar il-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta (Kap. 515) fejn ħadu sehem ukoll Dr Raymond Xerri, Kap tad-Direttorat tal-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta fi ħdan il-Ministeru għall-Affarijiet Barranin, s-Sinj.

Maria Camilleri Calleja, Direttur fl-istess Ministeru u Segretarja tal-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta.

Il-Kumitat innota s-sottomissjonijiet li saru fir-Rapport Annwali ta' dan il-Kunsill għall-perjodu Jannar sa Diċembru 2014, li kopja tiegħu diġà kienet tqegħdet fuq il-Mejda tal-Kamra mill-iSpeaker fit-23 ta' Marzu 2015, u l-Kumitat qabel mal-azzjonijiet li ttieħdu u li kienu qegħdin jittieħdu fuq id-deċiżjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet li saru sabiex jiġu indirizzati l-kwestjonijiet li kienu qegħdin jolqtu l-Maltin li jgħixu barra minn Malta kif indikati fir-rapport ta' progress.

Il-Kumitat qabel li għandu jsir rapport lill-Kamra f'dan is-sens.

AFFARIJIET OĦRA:

Korrispondenza: Laura Ravetto, President tal-Kumitat Parlamentari Taljan għall-Affarijiet dwar il-Ftehim Schengen, il-Europol u l-Immigrazzjoni, fit-18 ta' Marzu 2015 għamlet stedina lil dan i-Kumitat sabiex jissieħeb ma' kumitati parlamentari oħra f'laqgħat fi Brussell bil-għan li jinħoloq network istituzzjonali fejn jiġu diskussi u jkun hemm bdil ta' informazzjoni dwar id-diversi aspetti tal-fenomenu tal-immigrazzjoni.

Il-Kumitat qabel li jilqa' din l-istedina.

Fis-7.20 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AMBJENT U L-IPPJANAR TAL-IŻVILUPP

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru. 17

It-Tlieta, 2 ta' Ġunju, 2015

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru. 17

It-Tlieta, 2 ta' Ġunju, 2015

Il-Kumitat iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fil-5:36p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 16 li saret fl-20 ta' Mejju 2015, ġew konfermati.

MADAM CHAIR (Onor. Marlene Farrugia): Nibda billi nistieden lill-iSkrivana tal-Kumitat sabiex taqralna l-korrispondenza.

SKRIVANA TAL-KUMITAT: Għandna korrispondenza indirizzata lill-Onor.

Marlene Farrugia, Chair tal-Kumitat Permanenti dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp, datata 25 ta' Mejju, 2015 li taqra hekk:

"Għażiża Marlene,

Qegħdin niktbulek f'isem l-Oppożizzjoni sabiex nitolbuk issejjaħ laqgħa b'urġenza tal-Kumitat Permanenti dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp sabiex jiġi diskuss il-Preliminary Site Evaluation Report, November 2014, dwar l-iżvilupp f'Ta' Żonqor, li ġie ppreżentat lill-Bord tal-Awtorità Maltija għall-Ambjent u l-Ippjanar nhar il-Ħamis li għadda.

Aħna jidhrilna li l-Kumitat għandu, fir-responsabilità tiegħu, iservi ta' skrutinju għad-deċiżjonijiet meħuda fl-ambjent u l-ippjanar u għaldaqstant qegħdin nitolbuk sabiex tressaq dan ir-rapport għad-diskussjoni tal-Membri tal-Kumitat.

Nieħdu din l-opportunità sabiex infakkruk li fis-Seduta ta' nhar it-Tnejn, 18 ta' Mejju, tqajmet din il-kwestjoni u s-Segretarju Parlamentari, Dr. Michael Falzon sostna li m'għandux oġġezzjoni li dan il-proġett jiġi diskuss mill-Kumitat waqt seduta speċjali.

MADAM CHAIR: Grazzi.

Id-data għal din il-laqgħa niddeċiduha fl-aħħar ta' din is-sessjoni għaliex l-atturi li jridu jieħdu sehem f'din il-laqgħa ovvjament iridu jkunu preżenti u rridu niftehmu bejnietna meta hu tajjeb għal kulħadd.

Nistgħu issa ngħaddu għall-item li għandna fuq l-aġenda llum.

DISKUSSJONI DWAR IL-PJAN STRATEĠIKU GĦALL-AMBJENT U L-IPPJANAR MAĦRUĠ MILL-AWTORITÀ MALTIJA GĦALL-AMBJENT U L-IPPJANAR U L-EMENDI PROPOSTI GĦALIH (KONT.)

MADAM CHAIR: Biex infakkar lil dawk li qed isegwuna anke permezz tal-live streaming, fil-laqgħa li għaddiet aħna smajna xi suġġerimenti u emendi proposti min-non-governmental organisations (NGOs) wara li ġie stabbilit li għalkemm saret il-konsultazzjoni u anke ttawlet, l-NGOs ħassew li kellhom jiġu quddiemna sabiex isostnu xi emendi li xtaqu jaraw f'dan l-iStrategic Plan for the Environment and Development (SPED).

Għaldaqstant, wara li aħna smajna s-suġġerimenti u r-raġuni warajhom, għaddejna l-istess suġġerimenti lill-gruppi parlamentari rispettivi tagħna, iddiskutejnihom, u llum is-Segretarju Parlamentari ġie lura hawnhekk bir-riżoluzzjoni u b'emendi oħrajn aċċettati mill-grupp parlamentari sabiex niddiskutuhom ħalli jekk jista' jkun illum stess, ngħaddu dan id-dokument għall-vot ħalli jkun jista' jipproċedi u jibda jiġi implimentat.

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Madam Chair, xtaqt nirreġistra punt.

Aħna bħala Oppożizzjoni rċevejna r-riżoluzzjoni siegħa ilu, jiġifieri konna diġà qegħdin on the way għal din il-laqgħa u allura ma kellniex ċans naraw fid-dettall dak li qed jiġi propost.

Aħna se nkunu qegħdin nisimgħu u ovvjament se nagħtu wkoll il-feedback tagħna, però xtaqt nirreġistra l-fatt li r-riżoluzzjoni bl-emendi kif proposti waslet għandna siegħa ilu.

Kont napprezza li kieku dawn kienu għandna in ample time biex nilħqu anke niddiskutuhom fil-grupp parlamentari tagħna.

MADAM CHAIR: Grazzi.

Is-Segretarju Parlamentari Falzon.

MICHAEL FALZON (Segretarju Parlamentari għall-Ippjanar u Simplifikazzjoni Amministrattiva): Madam Chair, ir-riżoluzzjoni waslet siegħa ilu għax kif ftehemna – għallinqas hekk mingħalija li ftehemna – kellna mmorru għand il-gruppi parlamentari rispettivi tagħna bir-riżoluzzjoni.

Jien nista' nitkellem, mhux għall-partit għax hawnhekk mhux suppost nitkellmu għall-partiti għalkemm m'għandna ebda diffikultà nagħmlu dan, imma bħala Gvern li dan id-dokument jappartjeni lilu.

Aħna morna b'dan id-dokument quddiem il-grupp parlamentari u quddiem il-Kabinett u ħadna on board ħafna minnu, imma issa m'għandniex noqogħdu nilagħbu d-delaying tactics!

Kien hemm il-perjodu ta' konsultazzjoni, liema perjodu erġajna ġeddidnih, dan il-Kumitat wera x-xewqa li nerġgħu nisimgħu u erġajna smajna għal darba, darbtejn, kien hemm ftehim biex immorru bil-proposti quddiem il-gruppi parlamentari u morna, imma bir-rispett kollu ma naħsibx li dan il-Kumitat għandu jservi ta' xi ballun politiku biex noqogħdu sempliċement infixklu u ntawlu.

Infakkar li fl-aħħar mill-aħħar dan huwa dokument tal-Gvern u hawnhekk għandi l-pożizzjoni tal-Gvern, bil-backing tad-deċiżjonijiet tal-Kabinett.

Jien hawnhekk għandi l-emendi u se ngħaddi kopja tagħhom lill-Membri kollha tal-Kumitat.

L-understanding kien ċar, u ċioè li f'din il-laqgħa għandna mmorru għall-vot fuq ir-riżoluzzjoni, però jien noqgħod għal dak li tgħid inti, Madam Chair.

Jekk tippermettili se nqassam l-emendi.

MADAM CHAIR: Onor. Falzon, jien diġà aċċertajt lil dawk kollha preżenti, inkluż lill-Membri tal-Oppożizzjoni, li wara li tajna ż-żmien kollu għall-konsultazzjoni u għas-suġġerimenti, illum ngħaddu għall-pass li jmiss biex l-iSPED ikun jista' jiġi implimentat.

Infakkar li bħalissa qegħdin fi stadju fejn l-iStructure Plan huwa outdated u jrid jiġi replaced b'dan l-iSPED, l-iSPED għadu mhux lest, il-local plans ma jistgħux jiġu konkużi qabel ma l-iSPED ikun in vigore, u allura nħoss li l-pajjiż ma tantx qiegħed f'sitwazzjoni tajba.

Jien nixtieq li llum naħdmu fuq dawn l-emendi, li huma emendati permezz ta' emendi oħrajn, niddiskutuhom, u jekk Alla jrid naslu fi qbil ħalli b'kunsens inressqu dan id-dokument fil-Plenarja.

LEO BRINCAT (Ministru għall-Iżvilupp Sostenibbli, Ambjent u Tibdil fil-Klima): Madam Chair, xtaqt nagħmel kumment żgħir just for the record.

L-aħħar darba kont ġejt immiskwotat minn xi ġurnali li qalu li jiena oġġezzjonajt li l-eNGOs iressqu xi emendi, wara l-intervent li għamlet l-Onor.

Jiena kull ma kont għedt kien li għalkemm proċeduralment l-Onor.

Schembri kienet korretta, jiena inkun l-aħħar wieħed li nipprova noħnoq id-dritt tal-eNGOs milli jsemmgħu leħenhom, anke jekk setgħu ma kenux in line mal-proċedura normali.

Aħna ħadna gost li tressqu dawn l-emendi u naħseb li l-ikbar konferma ta' kemm tajnihom attenzjoni joħroġ mill-fatt li l-grupp parlamentari, kif spjega tajjeb il-kollega tiegħi, kellu diskussjoni fil-fond fuqhom u ovvjament illum inħossni konfortat li l-pożizzjoni li għandna quddiemna hija l-pożizzjoni tal-grupp parlamentari.

Mingħajr ma nkun qed niżvela xejn nista' ngħid li din hija pożizzjoni li wriet sens ta' għaqda u ta' goodwill qawwi – jista' jkun hemm min ma jaqbilx ma' dak li qed nipproponu aħna – biex fil-maġġoranza tas-suġġerimenti jew emendi proposti min-naħa tal-eNGOs, we meet them, if not all the way, practically most of the way.

Allura jiena, kemm fil-vesti tiegħi ta' Ministru responsabbli mill-ambjent, kif ukoll bħala membru tal-grupp parlamentari, inħossni kkonfortat bil-pożizzjoni li ħadna.

MADAM CHAIR: Grazzi.

L-Onor.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, jekk tippermettili forsi ngħaddu l-emendi waħda waħda.

MADAM CHAIR: Iva, hekk nixtieq jien.

MICHAEL FALZON: Qed nissuġġerixxi dan anke għall-benefiċċju tal-NGOs biex kulħadd joħroġ minn hawnhekk happy; naħseb li m'għandniex għalfejn ma noħorġux happy.

MADAM CHAIR: Dik hi l-intenzjoni.

MICHAEL FALZON: Qabel ma nibda, nixtieq nassigura lil kulħadd – fuq kif jimmiskwotawni l-gazzetti naħseb aħjar li ma ngħid xejn għax dwar dak tista' toqgħod tiġġieled kuljum – li b'dan id-dokument din l-Amministrazzjoni m'għandha l-ebda intenzjoni, kif forsi kien hemm min ħaseb jew ta l-impressjoni, li jinbena kull m'hawn jew li jkollniex rispett lejn l-ambjent.

Jien hand on heart ngħid li mhux nofs triq ħriġna, kif qal il-Ministru Brincat, imma naħseb li ħriġna kemm hemm bżonn, mhux għall-ambjentalisti jew għal xi ħadd partikolari, imma għall-pajjiż.

U naħseb li jekk ipoġġu hand on heart, anke l-iktar nies li kienu kritiċi fil-bidu, jaqblu ma' dan li qed ngħid.

U dan huwa li se nuru fl-ispjega li se nagħmlu.

Issa rridu naraw ir-rieda tal-Gvern li trid tissarraf f'dak li aħna llum se nippruvaw napprovaw b'kunsens, jiġifieri j'Alla dak li qed tgħid inti, Onor. Falzon, issa npoġġuh fil-prattika.

MICHAEL FALZON: Nibda mill-implementation.

Kien hawn tħassib fuq dik li hija implimentazzjoni.

Dak li huwa l-aspett ta' technical coordination se jkun f'idejn l-Executive Council tal-Awtorità tal-Iżvilupp u l-Ippjanar u dik tkun parti mil-liġi.

Niġbed l-attenzjoni li għalkemm hija policy u kienet wegħda elettorali li jkun hemm żewġ awtoritajiet, waħda għall-ambjent u l-oħra għall-iżvilupp u l-ippjanar, xorta waħda fuq il-Kunsill Eżekuttiv fejn se jkun hemm kwalunkwe deċiżjoni li se tkun ta' natura ta' policy li tista' tinvolvi ambjent, se jkun hemm wkoll żewġ membri mill-Awtorità tal-Ambjent.

Għal dik li hija koordinazzjoni politika – għalkemm forsi mhijiex daqshekk ta' interess għal dan il-Kumitat – din se tkun taħt ir-responsabilità tal-Uffiċċju tad-Deputat Prim Ministru (DPM), li fost affarijiet oħra, huwa wkoll responsabbli mill-manifest elettorali.

Għall-informazzjoni tal-Membri tal-Kumitat ngħid li dak li ġie inserit ġdid jew mibdul, huwa indikat b'kulur aħmar.

Niftakar li kien hemm żewġ istanzi fejn inġibdet l-attenzjoni ta' dan il-Kumitat li jista' jkollna, biex ngħid hekk, vacuum; il-famuża transition clause.

Jiġifieri fejn seta' kellna vacuum jew lakuna, issa ġie ndirizzat.

Immur issa għall-prinċipji ġenerali fejn wieħed mit-tħassib prinċipali huwa l-użu ta' art barra miż-żona ta' żvilupp.

Dik tagħti importanza u tirrifletti t-tħassib li kien hawn madwar din il-mejda.

MADAM CHAIR: L-Onor.

RYAN CALLUS: Madam Chair, aħna se nagħmlu l-kummenti fl-aħħar jew se nagħmluhom wara kull waħda?

MADAM CHAIR: Naħseb li aħjar inħallu lis-Segretarju Parlamentari jispjega kollox, imbagħad nagħmlu d-domandi fl-aħħar.

MICHAEL FALZON: Żidna xi ħaġa oħra li kienet ukoll ta' tħassib għal dak li huwa ħarsien ta' riżorsi, partikolarment b'mod dirett il-ħarsien tar-riżors tal-ilma.

Għalkemm id-dokument, kif spjegaw it-tekniċi l-aħħar darba, kien diġà jaħseb għaliha, aħna dehrilna li hemm bżonn nenfasizzawha u fil-fatt żidna l-kliem "plans and policies prepared under the SPED shall seek the conservation of all resources, especially water, in line with the approach taken in the preparation of supplementary planning guidelines", kif għamilna fil-każ tal-fireworks', fuel stations' and cemetries' policies.

Ngħaddi issa għall-objectives.

Taħt TO1 erġajna enfasizzajna u żidna l-kunċett ta' limiting land take-up within the rural area.

Hemmhekk konna qed inħarsu lejn li jista' jkollok użu ta' art li mhijiex fiż-żona urbana.

Għamilniha ċara, u qed nagħmluha iktar ċara, li dan se jkun the last resort.

Dan diġà qiegħed fil-guiding principles li hemm fil-bidu u qegħdin nagħmluha ċara li anke fejn jidħlu social and community facilities, l-enfasi hija fuq urban areas u huwa biss fejn m'hemmx alternattivi li wieħed jista', jew għandu, jikkunsidra li jmur barra.

L-istess għamilna f'TO 2 fejn qed nitkellmu fuq Government schools.

Fejn hemm facilities for youths qed nerġgħu nagħmlu restrizzjoni li għandna mmorru għal urban areas.

Huwa biss fejn ma jeżistux alternattivi li għandna nikkunsidraw li noħorġu 'l barra.

F'TO 3, li titkellem dwar is-social housing, morna pass oltre u qegħdin nagħmluha ċara – jien personalment kelli t-titubanzi tiegħi, jiġifieri r-rieda tal-Gvern altru milli qiegħda hemmhekk – li fejn jidħol affordable social housing irid bilfors ikun within the urban areas.

Jiġifieri altru milli hawnhekk aċċettajna t-tħassib fuq li kemm jista' jkun ma mmissux ir-rural areas; hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu fuq feasible alternatives, imma qed nitkellmu fuq blanket prohibition.

Kien hemm ukoll ix-xewqa li nħarsu lejn dawk li kienu qed jissejħu national parks, użajna t-terminu wżat throughout id-dokument u qed nitkellmu fuq designating new areas within the rural area as national parks.

Jiġifieri hawnhekk, bħala Gvern, irrispondejna għax-xewqat – ma nużax it-terminu "tagħna lkoll" għax ninstema' daqsxejn politiku – li lkoll kemm aħna naħseb li għandna.

Jiġifieri qed nagħmluha ċara li l-preżunzjoni tkun waħda ġenerali.

Hawnhekk żidna wkoll punt innovattiv – fil-fatt kien wieħed mis-suġġerimenti li sar – u qed ngħidu "controlling sources of light pollution which negatively affect the Rural Area.".

Ngħaddi issa għal urban objective 1 fejn żidna l-enfasi li socio-economic development għandu jkun primarily within the urban area.

Introduċejna wkoll tliet punti ġodda.

Fl-ewwel wieħed qed ngħidu "integrate new uses and activities within existing historic buildings as a catalyst for rehabilitation and regeneration", xi ħaġa li naħseb kulħadd jaqbel fuqha, fit-tieni wieħed qed ngħidu "encouraging good restoration practices and conservation", u fit-tielet punt – li huwa intenzjonat li jidħol fid-development control 15 – qed ngħidu li fejn jidħlu urban conservation areas "adopt a context driven approach to the control of building heights".

Hawnhekk qed ngħidu li s-sitwazzjoni li teżisti llum għall-Belt Valletta, għall-Imdina u għall-Birgu tiġi tgħodd għall-urban conservation areas kollha.

Jiġifieri f'dak il-każ lanqas biss we designate height imma jkun kollu kemm hu context-driven.

F'urban objective 3, li titkellem dwar ir-reviżjoni taż-żoni, żidna l-kliem "whilst ensuring that the overall result does not constitute a significant change".

B'hekk qed nenfasizzaw għal darb'oħra li din l-amministrazzjoni m'għandha ebda intenzjoni li tkabbar id-development zones b'xi mod kbir jew esaġerat, imma sempliċement trid li jkun hemm revision u jiġi rranġat dak li għandu jiġi rranġat.

Nixtieq niġbed l-attenzjoni li fl-ebda pjan regolatorju li qatt sar s'issa fil-pajjiż ma kien hemm amministrazzjoni li rabtet idejha b'dan il-mod.

Infakkar fil-famuż rationalisation exercise li sar fl-2006 fejn kienu daħlu 2,300,000 metru.

Hawnhekk qed nagħmluha ċarissima li m'għandniex l-intenzjoni li ndaħħlu xi 2,300,000 metru, imma li jkunu biss revision tal-guiding criteria u li t-tibdil ma jkunx wieħed kbir.

Ngħaddi għal rural objective 4 fejn qed nitkellmu fuq hierarchy of landscapes.

Hawnhekk kien qed jingħad "to protect the most sensitive landscapes", u issa wessajniha, kabbarniha u nkludejna "of both cultural and landscape importance".

Daħħalna wkoll paragrafu ġdid biex nindirizzaw it-tħassib li kien hawn dwar ir-rubble walls u qegħdin ngħidu "and strengthen the existing framework for the protection of rubble walls".

Madam Chair, dawn l-emendi kollha huma riprodotti fir-riżoluzzjoni, miżjuda mal-emendi l-oħrajn li kien hemm qabel.

MADAM CHAIR: Grazzi.

LEO BRINCAT: Jiena żgur li m'iniex se nżid mal-ispjegazzjoni dettaljata u korretta li ta l-kollega tiegħi, imma billi fil-laqgħa tad-19 ta' Mejju – u jikkoreġini l-Onor.

Callus, jekk jiena żbaljat – kien hemm ftit ta' grey area f'diskussjoni li kellna fuq il-kwestjoni tal-Executive Council, naħseb tajjeb nagħmel kumment żgħir fuq il-concern ġenwin li qam min-naħa ta' waħda mill-eNGOs dwar l-aspett tal-governance.

Ma kienx ikun f'waqtu li kieku l-Malta Environment and Planning Authority (MEPA) kienet se tibqa' għaddejja kif inhi, imma ma kienx kumment frivolu proprju għax qegħdin on the eve li jibda d-demerger process.

Din l-eNGO partikolari kienet staqsiet, mhux x'qed jiġri issa bil-MEPA kif inhi, imma x'se jiġri once li l-MEPA tgħaddi biex tinqasam, skont il-mandat tal-Gvern.

Dakinhar – u hawnhekk għandi n-noti dwar x'kienet qalet din l-eNGO partikolari fid-19 ta' Mejju – kien hemm tliet punti li dwarhom intalbet verifika; monitoring, review tal-iSPED u implementation.

Dan il-punt reġa' tqajjem, fl-opinjoni tiegħi ġustament, f'intervista li kien hemm f'ġurnal lokali, fejn sar aċċenn għal ħtieġa ta' kjarifika, anzi ntużat il-kelma "pivotal", implementation and ownership of SPED.

Kif aċċenna l-kollega tiegħi, meta niġu għall-kwestjoni tal-Executive Council, għalkemm din se toħroġ mid-draft legislation tal-ippjanar, nista' nassigurakom – u din bħala Gvern mhux bħala sempliċement xewqa min-naħa tal-ambjent biss – li l-ambjent se jkollu equal representation u se jkollu equal weighting mhux biss fuq environmental policies, imma fuq dawk il-policies kollha li jista' jkollhom real, actual or even potential impact on the environment.

Allura b'hekk naħsbu li min-naħa tagħna, kemm bl-istruttura li semma l-kollega tiegħi li taqa' taħt l-istruttura tal-Uffiċċju tad-DPM, u anke l-fatt li l-Executive Council, għalkemm joħroġ mid-draft legislation kif wieħed jara 'l quddiem, se joħroġ mill-arm tal-ippjanar imma se jkun hemm fuqu issues li jista' jkollhom potential or real impact on the environment u se jkun hemm equal representation, wieħed jista' joffri l-konfort daqslikieku l-MEPA għadha kif inhi u mhux se jkollok xi ħaġa fejn il-weighting se jintefa' kompletament fuq l-ippjanar, u l-ambjent ikun just a passive or an active observer li jista' jilmenta biss in a negative way.

Din tikkonforta lilna bħala Ministeru tal-Ambjent anke vis-à-vis d-demerger process li nawguraw li jibda kemm jista' jkun malajr, għax fil-fehma tagħna iktar ma jibda malajr dan il-proċess iktar jista' jissaħħaħ l-ambjent.

MADAM CHAIR: Meta tgħidu li se jkun taħt is-sorveljanza tad-DPM, tistgħu tfehmuna daqsxejn xi jfisser dan?

Id-DPM huwa nkarigat mill-ħarsien tal-manifest elettorali u l-viżjoni tal-manifest elettorali hija ċara li aħna nħarsu l-ambjent u nħarsu ż-żoni barra miż-żoni tal-iżvilupp.

Jiġifieri x'se jkun ir-rwol tad-DPM?

MICHAEL FALZON: L-ewwel nett ejjew nagħmluha ċara li l-Uffiċċju tad-DPM huwa uffiċċju totalment differenti mill-awtoritajiet li jekk Alla jrid se jkollna.

Il-proċessi tal-awtoritajiet jimxu skont il-proċeduri li jkunu stabbiliti għal dawk l-awtoritajiet, mhux l-inqas, kif semma l-Ministru Brincat, wara li nkunu ddiskutejna l-liġijiet relattivi fil-Plenarja fejn kulħadd ikollu l-opportunità li jgħid tiegħu.

Fl-introduzzjoni tiegħi jien għedt li l-implimentazzjoni hija xi ħaġa tal-Executive Council tal-Awtorità, imma għamilt kumment ieħor dwar il-political implementation, li kien purament fuq livell politiku, u għamiltu għax kien hawn min staqsa min se jimplimenta.

Kulħadd irid jimplimenta, jiġifieri l-awtoritajiet iridu jsegwu l-proċessi, mhijiex biss kwestjoni tal-Uffiċċju tad-DPM.

Ejjew ma ninsewx li fl-aħħar mill-aħħar dan huwa dokument tal-Gvern.

Bħalma llum it-twettiq tal-manifest elettorali huwa f'idejn l-Uffiċċju tad-DPM, anke l-political direction, surveillance, jew whatever tkun tirrispondi lil dak l-Uffiċċju.

MADAM CHAIR: Grazzi.

Membri biex jagħmlu l-kummenti tagħhom.

L-Onor.

RYAN CALLUS: Grazzi, Madam Chair.

Jien naturalment nikkondividi mal-kollega tiegħi l-Onor.

Marthese Portelli dwar il-fatt li dawn il-kummenti ġew għandna siegħa ilu.

Ngħid hekk għax aħna, fil-laqgħa tal-Kumitat ta' ġimgħatejn ilu, konna qbilna li se nkunu qegħdin niddiskutu l-proposti kif ġew ippreżentati mill-għaqdiet ambjentali.

Naturalment dan mhuwiex il-każ.

Il-proposti li għandna llum li tressqu quddiemna mill-Gvern jieħdu f'konsiderazzjoni wħud mill-proposti tal-għaqdiet ambjentali, però hemm numru ta' proposti li ġew skartati għal kollox.

Allura naħseb li ma jkunx ġust fil-konfront tagħna bħala Oppożizzjoni li f'din il-presentation li kellna ta' madwar ħames minuti nippruvaw nifhmu dawn il-proposti li tressqu mill-Gvern u nintalbu biex nieħdu deċiżjoni.

Jiena se nsemmi proposta waħda minn dawn li semma l-Onor.

Falzon, li hija dik dwar x'se jiġri meta għandek l-iSPED li daħal fis-seħħ, u l-pjanijiet lokali għadhom qegħdin jagħmlu riferenza għal policies li hemm f'dokument li m'għadux jeżisti, li huwa l-Pjan ta' Struttura.

Jiġifieri aħna ma nħossuniex komdi b'din il-proposta tal-Gvern fejn qed jgħid li mill-iStructure Plan tal-1992 se jżomm il-UCO7 għax qisna qegħdin nieħdu biċċa minn hawn u biċċa minn hemm.

Ma naħsibx li dan huwa l-mod kif isir l-ippjanar f'pajjiżna, anke legalment.

Jiġifieri issa qegħdin ngħidu li se jkollna l-iSPED fis-seħħ u fl-istess ħin qegħdin nagħżlu policy waħda mill-ħafna li hemm tad-dokument l-antik li se tibqa' fis-seħħ?

Jiena naħseb li dan huwa riżultat ta' analiżi li ma sarx fit-totalità tiegħu u nerġa' ngħid li din il-proposta – u bħalha hemm ħafna oħrajn – ma tirriflettix x'qalu l-għaqdiet ambjentali.

Aħna naqblu li l-Pjan ta' Struttura jibqa' fis-seħħ sakemm jiġu updated il-pjanijiet lokali għax ma jistax ikollna sitwazzjoni f'dan il-pajjiż fejn se nadottaw l-iSPED… Jiena ngħid li dan mhuwiex possibbli legalment.

Din hija l-ewwel rimarka tiegħi fuq waħda minn dawn il-proposti.

MADAM CHAIR: Onor. Callus, għandek iktar rimarki?

RYAN CALLUS: Nixtieq li jkolli r-risposti waħda waħda għax inkella...

MICHAEL FALZON: Madam Chair, jekk hawn xi ħaġa li niddejjaq nagħmel huwa li nirrepeti, imma naħseb li llum ġejja l-logħba tar-ripetizzjoni.

Aħna kellna mmorru lura għand il-gruppi parlamentari u kellna niġu b'pożizzjoni.

Issa jekk l-Oppożizzjoni m'għamlitx il-biċċa tagħha, affari tagħha.

Il-Gvern ħa on board naħseb 90% tal-punti li tqajmu mill-NGOs u minn kulħadd u ġejna lura b'pożizzjoni.

Fuq x'għamel ħaddieħor m'iniex se nitkellem.

L-Onor.

Callus qajjem il-punt dwar il-legalità.

Minn punt legali, kieku kellna nadottaw dak li għadu kemm qal l-Onor.

Callus, kienet tkun dawgħa faħxija.

Li qed jgħid hu qisek tagħmel subsidiary legislation mingħajr m'għandek Kostituzzjoni.

L-iSPED huwa d-dokument strateġiku li jibgħat direzzjoni; l-aħħar darba ma nafx kemm domna niddiskutuh dan il-punt.

Taħt kostituzzjoni ta' pajjiż ikollok liġijiet, u taħt il-liġijiet ikollok leġiżlazzjoni sussidjarja.

L-Onor.

Jiġifieri suppost li għandna nagħmlu local plans mingħajr m'għandna dokument strateġiku biex jiggwidana kif nagħmluhom?

Hekk kien isir l-ippjanar qabel?

Għax hekk qegħdin ngħidu.

Dan huwa dokument strateġiku li qed jagħti d-direzzjoni strateġika.

MADAM CHAIR: L-Onor.

RYAN CALLUS: Madam Chair, jista' l-Onor.

Falzon jgħidli x'se jiġri pereżempju fil-każ li hemm quddiem il-MEPA li qed jagħmel riferenza għall-policy li hemm fil-Pjan ta' Struttura?

Jista' jgħidli x'se jiġri ġaladarba dik il-policy sparixxiet?

MADAM CHAIR: L-Onor.

MICHAEL FALZON: Jekk għandek hierarchy ta' dokumenti, trid timxi magħha.

Aħna kellna żewġ lakuni, waħda minnhom ġiet sorvolata – almenu hekk qaluli teknikament; jekk hemm bżonn nistaqsu lit-tekniċi – u din hija l-oħra, li hija inkluża.

Jiġifieri t-tħassib muri ġie ndirizzat.

Allura x'suppost kellna x'nagħmlu?

Nibqgħu ma nagħmlu xejn dwar dan il-famuż Pjan Strateġiku li kellu jiġi revised fl-1999 għax m'għandniex il-policy?

MADAM CHAIR: Grazzi.

(Interruzzjonijiet) Però ħalli l-ewwel niċċaraw din għax l-Onor.

Callus għamel mistoqsija validissima u nixtieq li issa nisma' lill-esperti.

Jista' jkun hemm instances fejn jissuċċedi dak li spjega l-Onor.

Kif nistgħu aħna llum li qegħdin hawnhekk nikkonkludu l-arranġament biex tkun vijabbli u tkun tista' tagħti r-riżultati li nixtiequ mill-iSPED?

IL-PERIT JOSEPH SCALPELLO (Assistent Direttur, MEPA): Il-proċess li semma l-Onor.

Callus jiġri eżatt kif qal, jiġifieri ladarba l-iSPED jidħol in force, l-iStructure Plan ma jibqax jeżisti.

Mela teknikament, jekk għandek pjan lokali li qed jirriferi għal particular policy, dik il-policy m'għadhiex teżisti, però dan ma jfissirx li mhemmx policy guidance fuq l-issue.

Jiġifieri jekk għall-argument qegħdin nitkellmu fuq RCO4 li kienet titkellem fuq conservation of the natural environment, issa rridu naraw x'jgħid l-iSPED fuq conservation of the natural environment li hija l-issue li kienet indirizzata b'RCO4.

Li għamilna aħna hu li rajna jekk hux se jkollna xi policy li l-iStructure Plan qed tindirizza, imma l-iSPED mhu qed jgħid xejn fuqha, u sibna li kien hemm waħda biss, li hija l-UCO7, jiġifieri l-policy context ta' x'jiġri jekk tidħol application fuq binja skedata.

Il-UCO7 titkellem dwar il-policy guidelines għal żvilupp fuq bini ta' grading differenti.

Dan mhuwiex indirizzat b'mod espliċitu fl-iSPED.

Tista' tispjegalna dik ukoll?

IL-PERIT JOSEPH SCALPELLO: Il-UCO7 saret fl-1990, imma llum tant saru żviluppi dwar l-issue ta' conservation of historic buildings u tant tgħallimna affarijiet fuq kif ħdimna fil-passat li forsi m'għandniex nirrepetu, li l-policy framework fuq bini skedat se jkun rivedut.

Għalhekk aħna bħala direzzjoni strateġika fl-iSPED għedna li l-bini storiku għandu jiġi protett, però se nagħmlu guidelines dwar kif għandu jsir l-iżvilupp fuqhom.

MADAM CHAIR: Grazzi.

Hawn xi kummenti dwar dan li għadu kif spjega l-Perit Scalpello?

Hawn xi kummenti oħrajn fuq xi tibdiliet oħrajn?

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Madam Chair, fl-aħħar laqgħa ta' dan il-Kumitat konna ddiskutejna diversi proposti li ressqu l-NGOs u kellna mmorru lura fil-gruppi parlamentari rispettivi tagħna b'dawn il-proposti biex imbagħad niġu hawnhekk u nagħtu r-reaction tagħna fuqhom biex dawn jiġu adottati fl-iSPED.

Dak l-eżerċizzju aħna għamilnih u għamilnih fuq il-feedback kollu li rċevejna.

Li semmejt jiena fil-bidu huwa li r-riżoluzzjoni li għandna quddiemna llum mhijiex id-dokumenti li kellna aħna f'idejna biex immorru bihom quddiem il-grupp parlamentari.

MADAM CHAIR: Però intom mistednin li tressqu s-suġġerimenti tagħkom ukoll.

Għalhekk jiena fil-bidu għedt illi kieku d-dokument wasal għandna qabel, konna nkunu nistgħu nifluħ aħjar.

Naħseb tridu tapprezzaw li meta dokument li fih ċertu dettall, li ma tistax taqbad u taqrah malajr imma trid tara l-implication ta' kull kelma li fih eżattament xi tfisser, jasal għandek siegħa qabel il-laqgħa… Jiġifieri dak kien il-punt tagħna.

Jien se nsemmi xi ftit punti li rnexxieli nara fuq fuq.

Pereżempju, jekk inħarsu lejn dak li hemm f'TO 1 u naraw x'kien is-suġġeriment li tressaq lilna, naraw li t-tnejn mhumiex identiċi, imma huma differenti.

Għalkemm hija aħjar milli kienet qabel, xorta hemm differenza.

MADAM CHAIR: Agħmel is-suġġerimenti tiegħek u naraw jekk nistgħux nakkomodaw ix-xewqa tal-Oppożizzjoni wkoll.

MARTHESE PORTELLI: Pereżempju f'paġna 20 qed jiġi ssuġġerit li jiddaħħal il-kliem "where no feasible alternatives exist in the urban area".

Jiena nistaqsi xi tfisser il-kelma "feasible".

Mil-liema aspett se jiġi deċiż jekk dak li hemm quddiemna huwiex feasible jew le?

Hemm ħafna mistoqsijiet li jien inħoss li jimmeritahom diskussjoni.

Jekk, pereżempju nieħdu paragrafu (r) tal-mozzjoni kif qed tiġi proposta naraw li qed jiżdied il-kliem "primarily within the urban area".

MADAM CHAIR: Hekk se nagħmlu.

Jekk għandek xi suġġerimenti kif nistgħu nibdlu t-text, aħna nisimgħuhom u jekk nistgħu nakkomodaw biex iktar nissikkaw l-iSPED biex ikun iktar sikur għal dak li nixtiequh aħna, hawn il-Ministri rispettivi, niddiskutu u nagħmluhom.

Però infakkarkom li l-emendi li pproponew l-NGOs huma l-materja li intom kellkom taħdmu fuqha.

Aħna ġejna hawnhekk bl-emendi li għaddew mill-grupp parlamentari tagħna, u jekk intom għandkom xi emendi oħra, nisimgħuhom, u naraw kif insibu l-aħjar soluzzjoni, però ma nistgħux noqogħdu nfettqu fuq kelma.

Preżenti hawnhekk hawn l-esperti li forsi jistgħu jgħinuna norqmu l-kliem tagħna fejn jidħol id-dokument.

Jien nixtieq li llum niddeċiedu u nagħlqu d-diskussjoni, inkella nistgħu nibqgħu għaddejjin infettqu kelma kelma for the next few months.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, nistgħu noqogħdu nfettqu fuq il-kliem – u jekk hawn xi ħaġa li l-avukati kapaċi jagħmlu hija proprju li jfettqu fuq il-kliem – imma f'ġieħ kemm hemm, hawnhekk qed nitkellmu fuq guiding the location of new social and community facilities.

Jekk, pereżempju nkunu rridu nagħmlu correctional school for juvenile delinquents, hawn xi ħadd li jaraha ssir f'xi urban conservation area jew f'xi qalba ta' raħal?

Jekk irridu nidħlu fi straitjacket biex imbagħad għada pitgħada noqogħdu niksru r-regoli… Kien hawn tħassib u ndirizzajnih.

Nerġa' nsemmi l-eżempju li semmejt ftit qabel.

Jekk trid tagħmel faċilità soċjali għal affarijiet korrettivi, mhux bilfors li trid tara jekk huwiex feasible jew le li tagħmilha!

Hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu fuq li tagħmel diskoteka jew club, imma qed nitkellmu fuq social and community facilities.

Issa jekk lanqas irridu nikkunsidraw dawn, allura… U l-istess dwar l-oħrajn.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq skejjel tal-Istat, jiġifieri f'każ li l-Gvern ikun irid jagħmel skola għax għandu ċaqliq demografiku, bħalma għandna f'Wied il-Għajn, il-Qawra, San Pawl il-Baħar u x-Xemxija.

Il-kollegi tiegħi tan-naħa l-oħra bħali jilagħbu l-logħba politika, imma rridu tant nagħmlu straitjacket… Qegħdin ngħidu ċar li where there is no other feasible alternative, jiġifieri qed immorru għall-aħħar option nett.

Pereżempju, f'Wied il-Għajn, fejn sploda fil-popolazzjoni, fejn nistgħu nagħmlu dawn l-affarijiet?

Issa jekk lanqas ma rridu nagħmlu dawk biex noqogħdu nfettqu dwar xi tfisser "feasible", allura ngħidu li tant aħna insensittivi għas-social u l-community facilities, u tant sirna sensittivi għat-tfal, li lanqas Government schools ma rridu.

U hawnhekk qed nitkellmu fuq Government schools, jiġifieri lanqas skejjel tal-privat!

Issa jekk irridu mmorru f'dak l-estrem, allura forsi għada nissieħeb mal-Islamic State of Iraq and Syria (ISIS) jiena wkoll!

MADAM CHAIR: Nirringrazzjak.

Jekk hemm xi kummenti oħrajn li tridu tagħmlu dwar dak li spjega s-Segretarju Parlamentari u nistaqsu lill-esperti, nagħmluhom issa għax issa se naqbdu l-emendi li għandna waħda waħda, allura jekk hemm xi wording li tixtiequ tissuġġerixxu u li jkun jista' jtejjeb u jsaħħaħ id-dokument, ejjew nagħmlu dan issa.

Jekk hemm xi ħaġa li tridu żżidu, ipproponuha u nikkunsidrawha flimkien.

Li nixtiequ naraw isir illum huwa li jkollna l-viżjoni li tiggwida l-ippjanar elenkata f'dokument għax bħalissa la qegħdin hawn u lanqas qegħdin hemm, u dan mhux tajjeb għall-pajjiż għax permezz ta' hekk jistgħu jsiru ħafna abbużi.

U nieqaf hemm.

L-Onor.

RYAN CALLUS: Il-presentation tal-Gvern fuq l-implimentazzjoni tinqasam fi tnejn; technical coordination and political coordination.

Aħna diġà esprimejna r-riżerva tagħna dwar li jkollok Executive Council bi tlieta minn nies b'poteri assoluti għax tista' tkun qed tagħti wisq deċiżjonijiet f'idejn ftit min-nies.

MADAM CHAIR: X'tissuġġerixxi?

RYAN CALLUS: Għal dak li għandu x'jaqsam ma' monitoraġġ tal-iSPED qegħdin nipproponu li jsir Strategic Planning Unit fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru li hija in line mal-proposta ta' Din l-Art Ħelwa, li fih ikun hemm Membru mill-Awtorità tal-Ippjanar, Membru mill-Awtorità tal-Ambjent u r-Riżorsi, u espert fl-ippjanar li jiġi nominat mill-Prim Ministru wara konsultazzjoni mal-Kap tal-Oppożizzjoni.

Madam Chair, inti tixtieq li dan id-dokument jgħaddi b'consensus.

MADAM CHAIR: Hekk hu, jien hekk nixtieq.

RYAN CALLUS: Aħna wkoll nixtiequ li dan il-dokument jgħaddi b'consensus, però dan jista' jsir jekk ikun hawn tentattiv li tinstema' x-xewqa tagħna.

U meta ngħid "tagħna" m'iniex qed nirriferi biss għall-Oppożizzjoni, għax ix-xewqat tagħna fformolajnihom wara li smajna u tkellimna man-nies.

Jekk din il-proposta li għamilt għandhiex tiddaħħal fl-iSPED, nistgħu niddiskutuha, però naħseb li ladarba qegħdin nitkellmu fuq l-iSPED irridu nagħtu d-direzzjoni lil min għandu jkollu l-poteri li jagħmel il-monitoraġġ dwar jekk l-iSPED huwiex verament qed jiġi implimentat.

Din hija l-ewwel proposta tagħna.

Callus fl-aħħar tal-intervent tiegħu qal li din mhijiex xi ħaġa tal-iSPED imma hija xi ħaġa ta' direzzjoni purament politika.

Fit-tliet laqgħat li kellna dwar l-iSPED naħseb li għamilt minn kollox biex noqgħod 'il bogħod mill-politika.

Il-ħsieb li jkun hemm an Executive Council li jkollu a balanced mix huwa ferm aħjar milli jkun hemm Strategic Planning Unit f'xi Uffiċċju tal-Prim Ministru jew ta' Ministru.

L-esperjenza tal-passat – u hawnhekk se nkun prudenti mmens; jekk l-Onor.

Callus ikun irid inkun nista' ngħidlu min kienu n-nies tal-iStrategic Planning Unit fi żmien amministrazzjoni preċedenti u x'kienu l-motivi ta' ċerti deċiżjonijiet –… L-ismijiet ngħidhomlok privatament, għalkemm qatt ma kienu daqshekk pubbliċi.

Hawnhekk veru qed nuru li lesti neħduha bis-serjetà; se jkun hemm bord fejn ikun hemm xi ħadd li jista' jirrispondi.

Nafu x'aħna ngħidu meta ngħidu li rridu Strategic Planning Unit bħalma kien hemm qabel?

MADAM CHAIR: Hawn iktar kummenti?

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Paragrafu 3.1 tal-general principles bħalissa qiegħed jaqra hekk:

Hawnhekk l-NGOs esprimew it-tħassib tagħhom dwar kemm l-aspett ambjentali verament se jingħata l-weight li għandu jingħata.

Allura aħna xtaqna li nżidu klawsola li tgħid more or less dan li ġej:

MADAM CHAIR: Fil-fehma tiegħi, dak li għadek kemm qrajt qiegħed diġà nkluż.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, jekk wieħed imur fuq il-general principles fejn għamilna r-restructuring, jara li m'aħniex qed nitkellmu biss fuq proġetti ta' national interest imma qed nitkellmu fuq kollox.

Dan huwa prinċipju li mhux biss se jiggwidana, kif qalet tajjeb l-Onor.

Portelli, għall-każ ta' proġetti ta' natura nazzjonali, imma se jiggwidana għal kollox.

U żidna wkoll li "this sequential approach" – u dan is-sequential approach jgħodd bħala prinċipju ġenerali – "is being adopted in order to ensure that land take-up in the rural areas is considered as a last resort" – naħseb li huwa kliem identiku għal dak li wżat l-Onor.

Jiġifieri l-prinċipju hemm qiegħed, u nerġa' ngħid, mhux biss għall-każi nazzjonali.

MADAM CHAIR: Grazzi.

L-Onor.

CHARLES BUHAGIAR: Imma kważi.

MADAM CHAIR: Naħseb li it should be kważi.

CHARLES BUHAGIAR: Aħna nafu li fil-passat twaqqgħu binjiet fl-urban cores u ġew replaced b'affarijiet koroh immens.

Jiġifieri ma tistax tagħmel presumption...

MADAM CHAIR: Fil-kas niddefinixxu l-karattru.

CHARLES BUHAGIAR: Hemmhekk wieħed irid jiddefinixxi l-property, imma affarijiet li mhumiex tajbin għandhom jitħallew jitwaqqgħu.

MADAM CHAIR: Naqbel miegħek.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, il-preżunzjoni hija kontra b'mod ġenerali.

Buhagiar għandu punt dwar kif tiġi interpretata.

MICHAEL FALZON: It-tħassib tal-Onor.

MADAM CHAIR: Niċċarawha ħalli tkun ċara.

CHARLES BUHAGIAR: Forsi jkunu jistgħu jiċċarawha t-tekniċi.

MADAM CHAIR: It-tekniċi jistgħu jirranġawhielna ħalli fl-aħħar inkunu nistgħu nerġgħu naqraw kollox u ngħaddu għall-konklużjoni.

IS-SUR JOSEPH GAUCI (Unit Manager, MEPA): Il-ġist tal-objective huwa li se jkollna conservation area action plan li se jidentifika l-proprjetajiet waħda, waħda, bil-valur tagħhom.

Jiġifieri jekk hemm xi ħaġa li mhijiex sinonima mal-karattru tal-post, l-action plan se jidentifika x'għandu jsir biha.

(Interruzzjonijiet) Fil-fatt hemm miktub "by formulating a conservation area action plan".

Naħseb illi kieku niddefinixxuha, jkun aħjar.

MADAM CHAIR: Sakemm qegħdin niddiskutu aħsbu ftit dwar kif tista' ssir sabiex ikollna moħħna iktar mistrieħ.

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Qabel inkompli xtaqt ngħid li l-kummenti li qed nagħmel ifformulajnihom jien u l-Onor.

Fil-fatt kienu ssuġġerew li fejn ikun hemm large scale projects, arable land and areas of ecological importance or landscape sensitivity ma jkunux applikabbli għal point 1.

Biċċa minnha daħlet fl-opening proviso fejn hemm limiting land, però hemm differenza sostanzjali bejn li ngħidu "limiting land" u li ngħidu "to the exclusion of" fil-każ ta' proġetti kbar.

MADAM CHAIR: Jien naħseb li dan doesn't clash ma' dak li diġà hemm, anzi tikkumplimenta u ssaħħaħ u għalhekk ma narax li għandu jkun hemm oġġezzjoni li jiddaħħal.

Is-Segretarju Parlamentari.

Ma rridx nirrepeti, imma jekk immorru lura għall-general principles naraw li din hija koperta f'dak li huwa sequential approach u anke f'paragrafu ieħor ġdid.

MADAM CHAIR: Imma se nitilfu xi ħaġa billi nsaħħu dak it-trend?

Perit Scalpello, iggwidana inti għax inti l-espert hawnhekk.

IL-PERIT JOSEPH SCALPELLO: L-importanti hu li wieħed jara l-pjan as a whole.

Il-concerns fuq arable land u areas of ecological importance huma indirizzati fit-TO 8 fejn qed ngħidu speċifikament "safeguarding protected areas".

Taħt "protected areas" you are encompassing l-areas kollha li għandhom valur li jista' jiġi protett.

Mela l-prinċipju li jekk se nagħmel żvilupp taħt TO 1 irrid inħares ukoll il-protected areas, qiegħed hemmhekk.

Pereżempju, tal-agricultural land, hemm waħda mir-rural objectives (ROs) li tgħid "protecting good quality agricultural land from development", jiġifieri dik ukoll hija policy għax inkella tista' taqbad dak il-proviso u kull fejn għandek policy li qed tipproponi żvilupp toqgħod dejjem iżżid li trid tħares il-protected areas u l-agricultural land.

Il-prinċipju hu li artijiet ekoloġiċi protetti u artijiet arable li huma of good quality jiġu mħarsa meta jkun hemm proposta ta' żvilupp.

IL-PERIT JOSEPH SCALPELLO: Imbagħad hemmhekk għandek l-overriding clause, u għalhekk huwa general principle għax il-feasibility minn hemmhekk toħroġ.

Dawn il-bilanċi jsiru f'kull applikazzjoni.

Il-proċess tekniku dak hu; tara l-policies which are supporting the project, tara l-policies which are not supporting the project u tipprova tilħaq il-bilanċ bejniethom biex il-proġett aħħari ma jagħmilx ħsara lill-ambjent.

MADAM CHAIR: Grazzi.

L-Onor.

RYAN CALLUS: Saret proposta minn Din l-Art Ħelwa biex taħt TO 1 jidħol paragrafu ieħor li jgħid:

Aħna naħsbu li din hija proposta tajba u nixtiequ nipproponuha lill-Kumitat.

MADAMA CHAIR: Fil-fehma tiegħi din diġà qiegħda koperta, imma ma nara xejn ħażin li nżiduha mad-dokument.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, jekk se nibqgħu sejrin hekk, se noqogħdu nirrepetu u nirrepetu.

MADAM CHAIR: Dak kollu li qed jitolbuna diġà qiegħed fil-general principles, imma billi nżiduhom biex insaħħu naħseb li m'aħna se nitilfu xejn.

Minkejja li għadni kemm smajt il-parir tal-Perit Scalpello, li fehemna tajjeb li dak kollu li ntalab s'issa, nirringrazzjaw 'l Alla, diġà qiegħed inkluż, jien ma nara xejn ħażin jekk ikun hemm addizzjoni ta' klawsola bħal din għax tkun qed issaħħaħ dak li diġà għandna.

Naħseb li m'għandniex nissagrifikaw l-opportunità li dan id-dokument joħroġ minn hawnhekk b'kunsens biex inwebbsu rasna għal xi ħaġa li diġà hija mniżżla.

Naħseb li huwa importanti, anke għan-nies li qed isegwuna, jekk illum jirnexxilna naslu fi qbil dwar dan id-dokument.

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: TO 2.1 bħalissa qed jaqra hekk:

Fil-proposta tiegħu l-Ministru żied:

Jien ma nsibx oġġezzjoni, però qed ngħidu l-istess ħaġa.

MARTHESE POORTELLI: Le, meta tiġi għall-interpretazzjoni tagħha hija differenti.

MADAM CHAIR: Jekk x'ħin niġu għall-interpretazzjoni tagħha, ma jkollokx moħħok mistrieħ u t-tekniċi tagħna jkunu jistgħu jsaħħu l-wording b'mod li jirriflettu x-xewqa tal-Oppożizzjoni wkoll, la l-viżjoni tal-Gvern hija ċara – almenu kif inhi hawn, issa fl-implimentazzjoni naraw; nisperaw li tirrifleltti dan li ktibna –… M'hemm xejn li jmur kontra dak li nixtiequ aħna.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, jien m'għandix problema, imma jekk hawnhekk hawn 50 ruħ u xi ħadd jitlobna niddeskrivu "dak" il-bieb, jien ċert li jkollna 50 sentenza differenti.

Issa jekk irridu noqogħdu nilagħbu din il-logħba, nilagħbuha, imma la l-general principles qed jispjegaw għal darba, darbtejn, tlieta…

MADAM CHAIR: La l-kliem ifisser l-istess, aħna ma nsibux oġġezzjoni li l-kliem li jintuża jkunu kuntenti bih l-Oppożizzjoni wkoll.

Sakemm m'hemmx clashes ta' idealoġija u intenzjonijiet… Iktar kummenti?

IS-SUR JOSEPH GAUCI: Madam Chair, aħna għandna bżonn direzzjoni dwar jekk għandniex indaħħlu l-emendi jew le.

MADAM CHAIR: Iva, se jkollkom direzzjoni u se jkollkom il-ħin għax wara li jidħlu l-kummenti kollha se nissospendi għal ftit minuti biex intom tiġu ggwidati minn kulħadd kif se nagħmlu l-emendi għax illum irridu ngħaddu dan id-dokument għall-vot.

Malta ma tistax tibqa' mingħajr strategic plan in place.

Se ngħidulkom iktar tard.

Ħalli nisimgħu x'għandhom xi jgħidu aktar il-Membri tal-Oppożizzjoni; min-naħa tagħna ma jidhirx li hawn iktar kummenti.

Jekk jista' jkun ma nirrepetux, aħna nsaħħu d-dokument irridu.

IS-SUR JOSEPH GAUCI: Aħna m'għandna l-ebda problema.

L-issue tagħna hija biex nibdew nagħmlu l-emendi.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, ir-rieda tajba hija ġenwina minn din in-naħa; bdejt biha u nerġa' ngħidha.

Jekk nitkellmu biss fuq affarijiet li qed naqblu fuqhom – u jidher li hawn qbil – mhu se jkolli l-ebda oġġezzjoni, anzi ejjew nagħmluhom u nimxu 'l quddiem; l-importanti li nimxu 'l quddiem.

MICHAEL FALZON: Jekk niftakar sew s'issa għandna tliet punti, tnejn imressqa minn Membri tal-Oppożizzjoni u waħda minn Membru tal-Gvern.

Jien li nista' noffri huwa li narawhom flimkien; jekk noffri iktar minn hekk nispiċċa mkeċċi minn din l-Amministrazzjoni!

MADAM CHAIR: Grazzi.

L-Onor.

MADAM CHAIR: Jien naħseb li hemmhekk m'għandniex għalfejn ngħidu "with particular importance to the south of Malta" għax aħna rridu nieħdu ħsieb lil Malta kollha.

RYAN CALLUS: Il-punt huwa għax in-naħa t'isfel jidher li hemm iktar bżonnijiet u naħseb li bħala viżjoni, il-pjan strateġiku għandu jħares lejn x'inhuma l-bżonnijiet tal-pajjiż u jekk hemmx bżonn iktar spazji miftuħa lejn in-naħa t'isfel.

Jekk ir-risposta tkun iva, allura xogħol l-iSPED huwa li jagħti d-direzzjoni.

Jekk se nħallu kollox miftuħ m'aħniex se nagħtu...

MADAM CHAIR: Nifhem il-punt tiegħek.

Jekk hawn xi ħadd li jixtieq il-wesgħat u beraħ fin-naħa t'isfel hija jien.

RYAN CALLUS: M'għandix dubju.

MADAM CHAIR: Però naħseb li l-enfasi għandha tibqa' fuq il-pajjiż kollu għax kullimkien irridu noqogħdu attenti li ma nnaqqsux minn dak il-beraħ u l-wirt naturali li għandna.

Issa jekk kulħadd jaqbel li għandna ndaħħlu din l-enfasi fuq in-naħa t'isfel ta' Malta, nagħmluh hekk, però naħseb li n-naħa t'isfel ta' Malta huwa inkluż mal-pajjiż kollu u ma nixtieqx li ssir iktar distinzjoni għax kultant id-distinzjoni qed tissarraf u tirrifletti fl-elementi li min hu min-naħa t'isfel ta' Malta, mhux ma jieħux pjaċir bihom, imma jista' jgħaddi mingħajrhom.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, m'għandniex l-intenzjoni li noqogħdu nagħmlu distinzjoni bejn parti u oħra ta' Malta.

MADAM CHAIR: Xorta s-south huwa nkluż għax qed jitkellem fuq Malta kollha.

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: F'TO 7 kien hemm il-proposta li jiżdied punt ġdid.

Parti minnha, li hija dwar ir-rubble walls, ġiet indirizzata, però l-punt li ressqu l-NGOs kien aktar wiesa'.

Jiġifieri dwar dan qbilna wkoll.

Kuraġġ ħa naslu imbagħad noqogħdu għassa għall-implimentazzjoni biss.

L-Onor.

RYAN CALLUS: Naħseb li huwa importanti li nipproteġu l-historic skylines ta' pajjiżna.

Jien ma jidhirlix li din kienet imdaħħla fil-proposti tal-Gvern, però jekk le, ikkoreġuni.

Jien m'iniex qed ngħid għal fejn hemm modern u żviluppat għax dak ormai il-valur tiegħu huwa inqas, però fejn hemm skylines storiċi naħseb li l-iSPED għandu jagħti viżjoni biex dawn jiġu protetti.

MADAM CHAIR: Jistgħu jispjegawlna t-tekniċi għax din qiegħda mdaħħla żgur, rajtha jiena stess.

RYAN CALLUS: Imma din qed titkellem dwar landscape mhux skyline.

MADAM CHAIR: We can include it għax il-ħsieb hekk hu.

MICHAEL FALZON: M'hemmx problema li ngħidu li nipproteġu l-historical skyline, però jekk niftakar sew x'imkien diġà qiegħda.

Kif spjegajt, fid-DC 15 mhux biss inkludejna l-historic sites imma l-urban conservation areas kollha.

L-Onor.

MADAM CHAIR: Din ukoll qiegħda elenkata għax qrajtha żgur, però jekk f'dan il-kuntest nistgħu nsaħħuha, m'aħna se nitilfu xejn għax diġà qiegħda hemmhekk.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, kif għedt inti, dawn kollha qegħdin hemmhekk.

Il-UO2 fil-fatt hija iktar wiesgħa milli għadha kemm qalet l-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Din hija waħda mill-proposti li ġiet inkluża fid-dokument li bgħattulna llum?

MICHAEL FALZON: Kienet suġġerita minn xi NGO u ħadniha on board b'mod totali.

MADAM CHAIR: Qed tara, il-konsultazzjoni ma saritx għalxejn!

Kulħadd igawdi l-frott tal-ħidma tiegħu.

MARTHESE PORTELLI: Dwar RO 2 l-NGOs kienu qajmu l-mistoqsija dwar jekk din tfissirx li se jsir l-asphalting f'ċerti pathways.

Forsi tistgħu tispjegawlna ftit x'inhi t-tifsira tagħha?

MADAM CHAIR: Tistgħu serrħulna rasna li mhijiex hekk.

IS-SUR JOSEPH GAUCI: RO 2 irridu naraw il-kuntest tagħha.

Tajjeb ngħidu li fil-local plans eżistenti għandna country pathways identifikati.

Hemmhekk li qed ngħidu huwa li we should reappraise the network biex naraw pathways li jew ġew redundant, jew forsi hemm bżonn oħrajn ġodda minħabba li jkun hemm recreational resources ġodda.

MADAM CHAIR: Kuntenti bl-ispjegazzjoni?

MICHAEL FALZON: Forsi nista' nżid kumment żgħir.

Ejjew ma ninsewx in-natura tad-dokument.

Aħna hawnhekk indirizzajna n-nitty-gritties, imma mbagħad għandek ħafna policies differenti.

(Interruzzjonijiet) Kif m'għandniex policies?

Għandna rural policies, policies dwar ODZ, eċċ. Iddiskutejnihom u kien hemm preżenti l-Onor.

Callus u l-Onor.

Bezzina.

MADAM CHAIR: Onor. Falzon, naqbel miegħek li hemm policies, però billi nsaħħu l-viżjoni ġenerali elenkata f'dan id-dokument m'aħna se nitilfu xejn.

L-Onor.

Aħna nixtiequ li jiddaħħal il-kliem – naf li jsir però nippreferu li titniżżel – "following a public consultation exercise".

Naħseb li huwa importanti ħafna li proċess bħal dan, tad-designating ta' areas, ma jsirx mill-awtorità waħedha imma jkun hemm speċifikament l-involviment tas-soċjetà ċivili.

Għalhekk naħseb li jkun tajjeb li tiżdied.

MADAM CHAIR: Dan diġà qed isir u jekk niktbuha se nsaħħu dak li diġà qed isir.

IL-PERIT JOSEPH SCALPELLO: Madam Chair, huwa tajjeb li dan il-kumment isir, imma jista' jiġri li xi ħadd minn barra jistaqsi għalfejn f'dan il-każ biss qed nitolbu public consultation.

Fil-fatt din se nagħmluha kemm fuq il-country pathways kif ukoll id-designated areas.

Jekk tibda tallaċċja kummenti ma' item wieħed, tista' toħloq id-dubju li għamiltha hemmhekk għax m'intix se tagħmilha f'post ieħor.

Il-prinċipju ta' konsultazzjoni pubblika qiegħed enshrined in law, jiġifieri bilfors trid issir fuq kull dokument li noħorġu.

MADAM CHAIR: Għax hija enshrined in law.

Jidher li wasalna, għalhekk se nissospendi l-Kumitat sakemm il-Membri jikkonsultaw mal-esperti preżenti sabiex norqmu d-dokument ħalli nkunu nistgħu nressquh għall-vot.

Fis-6:56p.m. il-Kumitat kien sospiż u rriżuma fis-7:49p.m.

Membri jieħdu posthom ħalli nkomplu bil-laqgħa.

L-Onor.

MICHAEL FALZON: Nirringrazzjak, Madam Chair.

Fit-tieni paġna, fejn konna qed nitkellmu fuq il-historic cores and their setting u konna żidna l-kliem "with a presumption against demolition of property", għall-punt li qajjem l-Onor.

Jiġifieri hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu fuq ħarsien ta' bini skedat biss, imma qed inħarsu anke fuq bini li huwa worthy of conservation.

Fit-tielet paġna, taħt UO 2 żidna l-punt li rrifera għalih l-Onor.

Jiġifieri minbarra li hemm il-protezzjoni tal-istoriku, qed ngħidu li l-iżvilupp li jsir f'sit storiku m'għandu bl-ebda mod joqlot ħażin l-iskyline tas-sit storiku nnifsu.

Irranġajna wkoll xi ħaġa li ma qamitx fid-diskussjoni imma ndunajna biha aħna u għaddejjin.

Jiġifieri qed nagħmluha ċara li mhux biss qed inħarsu lejn landscapes li huma ta' natura storika, imma anke lejn dawk li huma ta' sbuħija naturali.

L-aħħar punt ġdid li żidna huwa fuq punt li qajmet l-Onor.

Hawnhekk, għal darb'oħra qed nerġgħu nagħmlu enfasi fuq dak li diġà għedna fil-general principals dwar dawk li huma rural areas.

Madam Chair, nixtieq ngħid li jkun xi jkun l-eżistu ta' dan il-Kumitat bl-ebda mod ma jfisser li mhijiex se ssir diskussjoni fil-Plenarja.

Ma jidhirx li hawn għalhekk nitlob lill-Onor.

Michael Falzon sabiex, jekk jogħġbu, iressaq ir-riżoluzzjoni bl-emendi kif qed jiġu proposti.

MICHAEL FALZON: Madam Chair, inressaq din ir-riżoluzzjoni kif emendata:

Illi l-Kamra tapprova l-Pjan Strateġiku għal-Ambjent u L-Ippjanar (anness ma' din ir-riżoluzzjoni), skond il-provvedimenti tal-artiklu 53 tal-Att tal-2010 dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp, bl-emendi kif deskritti f'din ir-riżoluzzjoni.

Il-Pjan Strateġiku għall-Ambjent u l-Ippjanar ġie sottopost għall-Stima Ambjentali Strategika, skont il-provvidementi ta' A.L. 497 ta' 2010, liema Stima hija annessa ma' din ir-riżoluzzjoni.

Il-Pjan Strateġiku għall-Ambjent u l-Ippjanar għandu jissostitwixxi l-Pjan ta' Struttura għall-Gżejjer Maltin li kien ġie approvat minn din il-Kamra fl-1992.

Illi l-Kamra tapprova l-emendi sussegwenti għall-Pjan Strateġiku għall-Ambjent u l-Ippjanar.

F'paġna 18, il-paragarafu 3.1 għandu jiġi strutturat b'dan il-mod:

(e) F'paġna 18, paragrafu 3.2 taħt il-lista ta' "Policies" biddel il-kliem "Energy Policy (2008)" bil-kliem "National Energy Policy (2012)";

F'paġna 18, paragrafu 3.2 taħt il-lista ta' "Plans" biddel il-kliem "National Renewable Energy Action Plan (2011) bil-kliem "National Renewable Energy Action Plan (2010) ";

F'paġna 20, Thematic Objective 4, Policy 4 ħassar il-kliem "to Sicily" u daħħal il-kliem "Natural Gas Infrastructure";

F'paġna 20, Thematic Objective 4, Policy 5 daħħal il-kliem "and facilitating bunkering facilities for LNG use";

F'paġna 21, Thematic Objective 4, wara Policy 10 daħħal il-kliem "11.

F'paġna 22, Thematic Objective 8, wara Policy 8, daħħal il-kliem "9.

F'paġna 23, Urban Objective 1, Policy 3 wara l-kliem "Identifying key strategic sites" daħħal il-kliem "primarily within the Urban Area";

F'paġna 25, Rural Objective 4, Policy 3 għanda tiġi strutturata u emendata b'dan il-mod "3.

F'pagna 20, Thematic Objective 1, wara sub paragrafu 9 daħħal il-kliem "10.

MADAM CHAIR: Grazzi.

L-Onor.

Toni Bezzina.

TONI BEZZINA: F'paragrafu (n) TEN-T trid tiġi?

MADAM CHAIR: Jekk m'hawnx aktar kummenti se nressaq ir-riżoluzzjoni għall-vot.

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Grazzi, Madam Chair.

Aħna ħadna konjizzjoni tad-diskussjoni li saret illum waqt din il-laqgħa.

Filwaqt li ninnutaw li kien hemm titjib mid-dokument oriġinali, baqalna numru ta' riżervi, u se nkun qed ngħid liema huma r-riżervi tagħna.

Ir-riżervi tagħna huma fuq paragrafu 1 tar-riżoluzzjoni li bażikament jiġi approvat l-iSPED fit-totalità tiegħu; paragrafu 2(a) li qiegħed jitkellem dwar l-interim period u ddaħlet biss il-policy UC07; l-aħħar bullet point ta' paragrafu 2(b) fejn qiegħed jingħad li no other feasable alternatives exists – matul il-laqgħa aħna wrejna x-xewqa li jiġi spjegat eżatt xi tfisser il-kelma "feasable" – u l-istess japplika għall-paragrafi 2(i) u 2(j) fejn għal darb'oħra hemm terminoloġija vaga tal-kelma "feasable"; paragrafu 2(p) fejn aħna għedna li ma nixtiequx li jkun hemm a general presumption imma li l-emenda tkun waħda ċara, black on white, ħalli ma jkunx hemm lok għall-interpretazzjoni; paragrafu 2(t)(4) fejn qiegħed jirrifletti parti mill-emenda li pproponejna aħna dwar il-protezzjoni tal-iskyline, speċjalment fejn hemm siti storiċi, però ma jirriflettix eżatt dak li xtaqna aħna; u paragrafu 2(u).

Minkejja li hemm diversi klawsoli – dawn li fil-fatt għadni kif elenkajt – li ma naqblux magħhom u qed noġġezzjonaw għalihom ukoll, aħna lesti li nivvutaw favur il-bqija tad-dokument, bil-patt u l-kundizzjoni li meta jmur għad-diskussjoni fil-Plenarja jkollna l-opportunità li nkomplu norqmu d-dokument biex inkomplu ntejbu fuqu.

MADAM CHAIR: Jiġifieri, intom se tivvutaw iva b'riżervi?

MARTHESE PORTELLI: Eżattament.

MADAM CHAIR: Qed tinġibidli l-attenzjoni li r-risposta trid tkun jew iva, jew le, jew inkella astensjoni.

MARTHESE PORTELLI: Huwa possibbli li jittieħed split vote fuq kull wieħed minn dawk il-punti?

MADAM CHAIR: Jien naħseb li la r-riżoluzzjoni hija mressqa bħala ħaġa sħiħa, ladarba intom qegħdin tivvutaw fl-ispirtu li rrikonoxxejtu l-isforz li qegħdin nagħmlu lkoll kemm aħna biex aħna nressqu SPED mirqum kemm jista' jkun… Ilkoll kemm aħna wrejna x-xewqa li fil-Plenarja jerġa' jiġi diskuss u jekk nistgħu ntejbu iktar, nagħmlu proprju hekk.

Il-mistoqsija hi r-riżoluzzjoni kif moqrija mill-Onor.

Astensjonijiet?

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Minħabba l-fatt li baqa' numru ta' punti li m'aħniex konvinti dwarhom, nerġa' ngħid dak li għedna fil-bidu u ċioè li għalkemm kien hemm diversi punti li ġew inklużi, u li aħna favurihom, hemm oħrajn li nixtiequ li nerġgħu niddiskutuhom fil-Plenarja u nisperaw li minn hemmhekk jitranġaw.

Minħabba l-fatt li ma nistgħux nieħdu vot fuq kull punt separatament, naħseb li jkun inġust li llum aħna nagħtu t-timbru tagħna ta' "iva" għad-dokument kollu kemm hu u jkun inġust ukoll jekk ngħidu li se nagħtu vot ta' "le" lid-dokument kollu kemm hu għax ħdimna ħafna fuqu, għalhekk se nastjenu.

Ir-riżuluzzjoni għaddiet.

MADAM CHAIR: Nirringrazzja lil dawk kollha li ħadu sehem f'dawn il-laqgħat li kellna, partikolarment lill-esperti li kellna hawnhekk jassistuna, lill-NGOs li kkontribwew ħafna biex inkomplu dan id-dokument.

Nirringrazzja wkoll lis-Segretarju Parlamentari, lill-Ministru u lill-iSkrivana tal-Kumitat.

Nitlob il-permess tal-Kumitat biex inkun nista' nirrapporta lill-Kamra dwar dak li seħħ illejla f'din il-Kamra.

Il-permess ingħata.

MADAM CHAIR: Nirringrazzjakom għal darb'oħra u naġġorna l-Kumitat.

Fit-8:09p.m. il-Kumitat aġġorna.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees dev


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AMBJENT U L-IPPJANAR TAL-IŻVILUPP

LAQGĦA NRU.

It-Tlieta, 2 ta' Ġunju, 2015.

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fil-5:36p.m.

L-Onor.

Marlene Farrugia, Chairperson tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI

L-Onor.

Marthese Portelli kienu preżenti.

Preżenti għal-laqgħa kien hemm ukoll l-Onor.

Leo Brincat (Ministru għall-Iżvilupp Sostenibbli, Ambjent u Tibdil fil-Klima); l-Onor.

Michael Falzon (Segretarju Parlamentari għall-Ippjanar u Simplifikazzjoni Amministrattiva); l-Onor.

Toni Bezzina u l-Onor.

Għal din il-laqgħa ġew mistiedna wkoll jattendu rappreżentanti tal-NGOs.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 16 li saret fl-20 ta' Mejju 2015, ġew konfermati.

Madam Chair fakkret lill-Kumitat li kienet irċeviet ittra datata 25 ta' Mejju 2015 – u li kopja tagħha kienet diġà ġiet imqassma lill-Membri tal-Kumitat – mingħand l-Onor.

Marthese Portelli u l-Onor.

Ryan Callus fejn fiha saret talba sabiex il-Kumitat jiddiskuti l-Preliminary Site Evaluation Report November 2014 dwar l-iżvilupp f'Ta' Żonqor li ġie ppreżentat lill-Bord tal-Awtorità Maltija għall-Ambjent u l-Ippjanar fil-21 ta' Mejju 2015.

L-Onor.

Farrugia qalet li kienet qed tilqa' t-talba u li data għal din id-diskussjoni kienet se tiġi miftiehma fl-aħħar tal-laqgħa.

DISKUSSJONI DWAR IL-PJAN STRATEĠIKU GĦALL-AMBJENT U L-IPPJANAR MAĦRUĠ MILL-AWTORITÀ MALTIJA GĦALL-AMBJENT U L-IPPJANAR U L-EMENDI PROPOSTI GĦALIH (KONT.).

Fil-bidu tad-diskussjoni Madam Chair irriferiet għar-riżoluzzjoni emendata li kienet irċeviet aktar kmieni mingħand is-Segretarju Parlamentari, l-Onor.

Kopja ta' din ir-riżoluzzjoni kienet diġà ġiet mgħoddija lill-Membri tal-Kumitat.

L-Onor.

Michael Falzon ippreżenta lill-Kumitat kopja tal-emendi li saru għall-iSPED mill-aħħar laqgħa u għamel spjega fil-qosor dwar kull waħda mill-emendi li ġew imdaħħla.

Is-Sur Joseph Gauci u s-Sur Joseph Scalpello, Unit Manager u Assistant Director fil-MEPA rispettivament, ġew mistiedna sabiex jieħdu parti fil-Kumitat.

Waqt id-diskussjoni l-Onor.

Marthese Portelli għamlu diversi suġġerimenti għal tibdil fir-riżoluzzjoni.

Fis-6:56p.m. il-Kumitat kien sospiż sakemm ġew imdaħħla l-emendi mill-uffiċjali tal-MEPA.

Fit-7:49p.m. il-Kumitat irriżuma u s-Segretarju Parlamentari, l-Onor.

Michael Falzon, ta spjega dwar dawk l-emendi li ddaħħlu fir-riżoluzzjoni u ċioè li:

Fl-aħħar ta' sub-paragrafu (f) ta' paragrafu (2) għandhom jidħlu l-kliem "worthy of conservation";

Fl-aħħar ta' paragrafu (a) ta' sub-paragrafu (v) ta' paragrafu (2) għandhom jidħlu l-kliem "and natural beauty";

Wara paragrafu (3) ta' sub-paragrafu (t) ta' paragrafu (2) għandu jidħol dan il-paragrafu (4):

Wara sub-paragrafu (v) ta' paragrafu (2) għandu jidħol dan il-paragrafu (w):

F'pagna 20, Thematic Objective 1, wara sub-paragrafu 9 daħħal il-kliem "10.

Wara, huwa ppreżenta r-riżoluzzjoni kif emendata:

Illi l-Kamra tapprova l-Pjan Strateġiku għall-Ambjent u l-Ippjanar (anness ma' din ir-riżoluzzjoni), skond il-provvedimenti tal-artiklu 53 tal-Att tal-2010 dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp bl-emendi kif deskritti f'din ir-rizoluzzjoni.

Il-Pjan Strateġiku għall-Ambjent u l-Ippjanar ġie sottopost għal Stima Ambjentali Strategika, skont il-providementi ta' A.L. 497 ta' 2010, liema Stima hija annessa ma' din ir-riżoluzzjoni.

Il-Pjan Strateġiku għall-Ambjent u l-Ippjanar għandu jissostitwixxi l-Pjan ta' Struttura għall-Gżejjer Maltin li kien ġie approvat minn din il-Kamra fl-1992.

Illi l-Kamra tapprova l-emendi sussegwenti għall-Pjan Strateġiku għall-Ambjent u l-Ippjanar.

F'paġna 18, il-paragarafu 3.1 għandu jiġi strutturat b'dan il-mod:

(e) F'paġna 18, paragrafu 3.2 taħt il-lista ta' "Policies" ibdel il-kliem "Energy Policy (2008)" bil-kliem "National Energy Policy (2012)";

F'paġna 18, paragrafu 3.2 taħt il-lista ta' "Plans" ibdel il-kliem "National Renewable Energy Action Plan (2011) bil-kliem "National Renewable Energy Action Plan (2010) ";

F'paġna 20, Thematic Objective 4, Policy 4 ħassar il-kliem "to Sicily" u daħħal il-kliem "Natural Gas Infrastructure";

F'paġna 20, Thematic Objective 4, Policy 5 daħħal il-kliem "and facilitating bunkering facilities for LNG use";

F'paġna 21, Thematic Objective 4, wara Policy 10 daħħal il-kliem "11.

F'paġna 22, Thematic Objective 8, wara Policy 8, daħħal il-kliem "9.

F'paġna 23, Urban Objective 1, Policy 3 wara l-kliem "Identifying key strategic sites" daħħal il-kliem "primarily within the Urban Area";

F'paġna 25, Rural Objective 4, Policy 3 għanda tiġi strutturata u emendata b'dan il-mod "3.

L-Onor.

Marthese Portelli qalet li filwaqt li l-Oppożizzjoni kienet qed tieħu konjizzjoni tad-diskussjoni li saret waqt il-laqgħa u anke li kien hemm titjib mid-dokument oriġinali, kien għad baqgħalha numru ta' riżervi u għalhekk kienet se tastjeni mill-vot.

Ir-riżervi tal-Oppożizzjoni kienu għal paragrafu 1 u għal sub-paragrafi (a), (b), (i), (j), (p) u (t.4) ta' paragrafu 2, fost l-oħrajn.

L-Onor.

Michael Falzon żied jgħid li l-eżitu ta' dak li kien se jiġri fil-Kumitat bl-ebda mod ma kien se jfisser li ma kenitx se ssir diskussjoni oħra fil-plenarja.

Meta l-President tal-Kumitat poġġiet ir-riżoluzzjoni għall-vot, il-Kumitat ivvota hekk:

Favur: 3 Astensjonijiet: 2

L-Onor.

L-Onor.

Ir-riżoluzzjoni għaddiet.

Il-President tal-Kumitat talbet il-permess tal-Kumitat sabiex tirrapporta progress fil-Kamra.

Il-permess ingħata.

Fit-8:09p.m. il-Kumitat ġie aġġornat għal nhar it-Tnejn, 15 ta' Ġunju 2015 fis-6:30p.m. b'din l-aġenda:

Diskussjoni dwar it-talba li saret mill-Onor.

Marthese Portelli u mill-Onor.

Ryan Callus u li ntbagħtet lil Madam Chair fil-25 ta' Mejju sabiex jiġi diskuss il-Preliminary Site Evaluation Report November 2014 dwar l-iżvilupp f'Ta' Żonqor li ġie ppreżentat lill-Bord tal-Awtorità Maltija għall-Ambjent u l-Ippjanar fil-21 ta' Mejju 2015.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

CHAIR TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

LAQGĦA KONĠUNTA

KUMITAT PERMANENTI DWAR IL-FAMILJA,

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

AVVIŻ

Laqgħa Nru 9

L-Erbgħa, 3 ta' Ġunju 2015 fis-6:30 p.m.

Il-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa, il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali u l-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa se jiltaqgħu nhar l-Erbgħa, 3 ta' Ġunju 2015 fis-6:30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Parlament:

Diskussjoni dwar l-età tal-kunsens sesswali - Kontinwazzjoni; u

Affarijiet Oħra.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


KUMITAT PERMANENTI DWAR IL-FAMILJA

LAQGĦA NRU 9

Laqgħa konġunta mal-Kumitat Permanenti dwar L-Affarijiet Soċjali u l-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa

L-Erbgħa, 3 ta' Ġunju 2015

Il-Kumitat Permanenti dwar il-Familja ltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fis-6:52 p.m.

L-Onor.

Deborah Schembri, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ppresiediet.

PREŻENTI: L-Onor.

Min-naħa tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali u l-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa kien hemm preżenti wkoll: iċ-Chairperson l-Onor.

Deo Debattista u l-Onor.

Dr Elaine Burmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali kienet preżenti għal-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qalet it-talba.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru 8 li saret l-Erbgħa, 27 ta' Mejju 2015 ġew konfermati.

Iċ-Chairperson poġġiet fuq il-Mejda tal-Kumitat:

Dok 11 Email datata 27 ta' Mejju, 2015 mibgħuta mill-Onor.

Godfrey Farrugia u li fiha ġiet ippreżentata konsultazzjoni mir-Reverendu Joseph Mizzi, Direttur ta' Kana.

Dok 12 Email datata 28 ta' Mejju, 2015 mibgħuta mill-Onor.

Godfrey Farrugia u li fiha ġiet ippreżentata ittra mill-Medical Council.

DISKUSSJONI DWAR L-ETÀ TAL-KUNSENS SESSWALI - KONTINWAZZJONI

Il-Kumitat stieden lis-Sinj.

Helen D'Amato (Kummissarju għat-Tfal), lil Dr Ilona Debono (President of the Medical Council Malta) u Dr Doreen Cassar (Member of the Medical Council Malta), u lil Father Joseph Mizzi (Direttur ta' Kana) biex jagħtu preżentazzjoni fuq is-suġġett.

Bil-permess tal-Kumitat, il-Kummissarju għat-Tfal ressqet il-preżentazzjoni intitolata:

Dok 13 L-Età tal-Kunsens;

Dok 14 Statistika dwar teenage mothers skond l-età u r-relazzjoni tagħhom;

Dr Ilona Debono ressqet il-preżentazzjoni intitolata:

u Father Joseph Mizzi ressaq il-preżentazzjoni intitolata:

Dok 16 L-Età tal-Kunsens Sesswali.

Wara l-interventi tal-mistednin, saru diversi mistoqsijiet mill-Membri preżenti.

Fid-9:30 p.m. il-Kumitat aġġorna għal nhar l-Erbgħa, 10 ta' Ġunju 2015 b'aġenda li kellha tiġi komunikata aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees fam