KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 38

It-Tnejn, 7 ta' Diċembru 2015

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 38

It-Tnejn, 7 ta' Diċembru 2015

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.52 p.m.

LAQGĦA MA' DR LOUIS GALEA, MEMBRU TAL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI, DWAR IR-RAPPORT ANNWALI TAL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI DWAR IL-BAĠIT TAL-UNJONI EWROPEA GĦAS-SENA FINANZJARJA 2014 U L-ĦIDMA TAL-MEMBRU MALTI TA' DIN IL-QORTI

THE CHAIRMAN (Onor. Luciano Busuttil): Nagħti merħba lil Dr Louis Galea, eks kollega li preżentement huwa Membru tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

Dr Galea se jagħmel preżentazzjoni dwar ir-rapport annwali tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri għas-sena 2014 u dwar il-ħidma tiegħu f'din il-Qorti.

Wara din il-preżentazzjoni nistieden lill-Membri preżenti biex jagħmlu l-mistoqsijiet u l-osservazzjonijiet tagħhom.

DR LOUIS GALEA: Sur President, nirringrazzjk u nirringrazzja liċ-chairpersons tal-kumitati parlamentari l-oħra kif ukoll lill-onorevoli Membri.

Nirringrazzjakom talli sibtu l-ħin biex tpoġġu dan is-suġett fuq l-aġenda tagħkom.

Nixtieq ukoll nuri l-apprezzament tiegħi għall-ħidma u l-kollaborazzjoni li sibt mill-uffiċju tal-Iskrivan tal-Kamra, speċjalment mill-iskrivani li huma konnessi mal-kumitati tagħkom.

Il-parlamenti tal-pajjiżi membri tal-Unjoni Ewropea għandhom sehem importanti fil-proċess leġiżlattiv u ta' kontabilità tal-Unjoni Ewropea.

Din hija funzjoni li tikkumplimenta l-irwol tal-Parlament Ewropew.

It-Trattat ta' Liżbona jipprovdi bażi legali li ssaħħaħ il-leġittimità demokratika tal-istituzzjonijiet Ewropej, speċjalment tal-Parlament li kompliet tissaħħaħ permezz ta' elezzjonijiet diretti li jsiru kull ħames snin.

Intom tapprezzaw li din il-bażi ta' leġittimità u ta' rabta ta' fiduċja bejn iċ-ċittadini, il-politiċi Ewropej u l-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea llum saret ħafna aktar kruċjali minħabba l-iżviluppi li qed iseħħu fl-Ewropa u fil-kumplament tad-dinja.

Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, bħall-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika f'Malta, hija għodda maħsuba li tirfed din il-leġittimità demokratika bil-ħidma tagħha favur it-trasparenza u l-kontabilità fl-amministrazzjoni tan-nefqa ta' flus il-poplu.

Fil-fatt, il-Qorti hija istituzzjoni indipendenti tal-Unjoni Ewropea u hija meqjusa bħala l-gwardjan tal-finanzi tal-Unjoni Ewropea f'isem iċ-ċittadini Ewropej.

Kull sena l-Qorti tippreżenta r-rapport annwali tagħha kif ukoll numru ta' rapporti speċjali.

Dawn kollha jiġu diskussi fil-Parlament Ewropew u ħafna drabi anke fil-parlamenti nazzjonali għax żgur li kull membru tal-Qorti li ġie nnominat minn kull pajjiż membru tal-Unjoni Ewropea jmur ġo pajjiżu u jiltaqa' mal-awtoritajiet tal-pajjiż, b'mod partikolari mal-Parlament, u jagħti l-veduti tal-Qorti fuq in-nefqa tal-baġit tal-Unjoni Ewropea.

Pereżempju quddiemkom għandkom il-ktejjeb "L-Awditu tal-Unjoni Ewropea fil-qosor, 2014", li diġà konna bgħatnielkom kopja elettronika tiegħu.

Bla dubju dan ir-rapport jagħti stampa fil-qosor imma ċara tal-konklużjonijiet tagħna.

Sur President, fil-qosor ħafna issa se ngħid x'kienu r-riżultati ewlenin għas-sena 2014.

Fl-2014 il-baġit tal-Unjoni Ewropea kien jammonta għal madwar €144 biljun fi dħul u għal madwar €142.5 biljun fi spejjeż fid-diversi oqsma ta' policies u jekk wieħed jara l-ewwel diagramma tal-infiq isib kif dan l-infiq inqasam bejn id-diversi oqsma tal-baġit.

Tajjeb ngħid li l-baġit kollu tal-Unjoni Ewropea jkun madwar 2% ta' dak kollu li t-28 Stat Membru bejniethom jiddedikaw għall-ispiża pubblika fil-budgets ta' pajjiżhom.

Ħafna drabi l-istituzzjonijiet Ewropej jeħlu b'diversi tortijiet għal dak li jiġri fl-Ewropa u wieħed jinsa dan il-fatt.

Jekk dan it-2% wieħed jaqsmu ras għal ras jsib li dan il-baġit tal-Unjoni Ewropea jammonta għal bejn wieħed u ieħor €285 għal kull ċittadin Ewropew.

Aħna neżaminaw sew il-ġbir kif ukoll l-infiq tal-flus tal-baġit tal-Unjoni Ewropea, li huwa fdat f'idejn il-Kummissjoni.

Naturalment dan ma nagħmluhx waħedna imma għandna l-kooperazzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali ta' awditu fil-Membri Stati u dan skont standards internazzjonali tal-awditu.

Il-verifika tal-baġit li ssir fil-livell ta' Unjoni Ewropea tiddependi b'mod sostanzjali fuq il-kwalità ta' kontrolli u ta' skrutinju li jsiru fil-pajjiżi membri.

Dan għaliex il-biċċa l-kbira tal-baġit tal-Unjoni Ewropea jonfquh f'dawk l-oqsma li għandhom x'jaqsmu mar-riżorsi naturali u mal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali.

Fil-fatt, minn €142.5 biljun, €111 biljun jintefqu f'dawn l-Istati membri; qed insemmiha din iċ-ċifra biex nifhmu kemm hija kbira l-parti li hija ġestita mill-Kummissjoni u l-Istati membri flimkien.

Issa se niffoka malajr fuq tliet aspetti ewlenin li huma relevanti għall-finijiet ta' din il-laqgħa: ir-rapport annwali; se nagħti rendikont tal-ħidma tiegħi fil-Qorti Ewropea tal-Awdituri; u riflessjoni fuq il-prestazzjoni tal-baġit.

Nibda bir-rapport annwali li kelli l-opportunità nippreżentah lill-iSpeaker, lill-Prim Ministru, lill-Kap tal-Oppożizzjoni u anke lill-Awditur Ġenerali.

Dan ir-rapport fih tliet tipi ta' assigurazzjoni.

L-ewwel nett jassigura li x-xogħol ta' verifika li jsir fuq in-nefqa tal-Unjoni Ewropea jsir biex wieħed ikun jista' jagħti statement of assurance fuq kemm huma affidabbli l-kontijiet.

It-tieni, jassigura li t-tranżazzjonijiet finanzjarji jsiru b'mod legali u regolari.

Din il-parti nsibuha mifruxa taħt diversi kapitoli għax il-Qorti tidħol f'oqsma differenti ta' policies u f'diversi programmi tal-Unjoni Ewropea.

It-tielet, minn xi snin 'l hawn bdejna niffokaw ukoll fuq il-prestazzjoni, jiġifieri mhux fuq kemm qed jintefqu flus imma kif qed jintefqu, jekk hux b'mod legali jew le, u x'riżultati qed ikollna.

Rigward il-kontijiet għall-2014 għal darb'oħra l-Qorti qed tagħti opinjoni nadifa.

Minn mindu fl-2005 l-Unjoni Ewropea adottat is-sistema ta' accrual accounting insibu li kien hemm titjib sostanzjali fil-mod kif jinżammu l-kontijiet.

Fil-fatt, mill-2007 il-Qorti dejjem tat ċertifikat nadif u dejjem qalet li dawn il-kontijiet kienu qed jirrapportaw korrettement u jirrappreżentaw b'mod ġust il-pożizzjoni finanzjarja tal-Unjoni Ewropea għal dik is-sena.

It-tieni diagramma tar-rapport "L-Awditu tal-Unjoni Ewropea fil-qosor, 2014" turi li d-dħul kollu tal-Unjoni Ewropea, li kien jammonta għal kważi €144 biljun, sar b'mod legali u regolari.

Xħin niġu għall-infiq però l-istampa tinbidel.

Skont dan ir-rapport 4.4% tat-tranżazzjonijiet finanzjarji huma milquta minn żbalji ta' legalità u regolarità, u dan minkejja li l-Kummissjoni kompliet tagħmel ħilitha sabiex ittejjeb l-osservanza tal-liġijiet u tar-regoli fil-ħlasijiet li jsiru bil-għan li tipprova tniżżel din ir-rata ta' żbalji għal 2%.

Minn żmien ilu, u anke skont standards internazzjonali, ir-rata ta' żbalji ta' 2% fit-tranżazzjonijiet finanzjarji f'ċertu sens tinħass li hija umana u aċċettabbli iżda malli tinqabeż, l-awdituri jibdew jiċċertifikaw u jippenalizzaw.

It-tielet diagramma turina r-rati tal-iżbalji fid-diversi oqsma ta' nfiq.

Pereżempju fl-ispiża amministrattiva l-iżbalji huma minimi u huma sew taħt il-limitu ta' 2% però fl-oqsma l-oħra kollha ta' nfiq dan il-limitu nqabeż sew.

L-aktar li jkollna inkwiet huwa fil-qasam tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali u fil-qasam tal-kompetittività, tkabbir u impjiegi fejn ir-rata ta' żbalji hija ta' 5.5%.

Fil-qasam tar-riżorsi naturali mbagħad ir-rata ta' żbalji hija ta' 3.6%.

F'dik li hija politika estera tal-Unjoni Ewropea r-rata ta' żbalji hija ta' 2.7%.

Fid-diagramma 4 qed isir paragun ma' snin oħra u nistgħu ngħidu li bejn wieħed u ieħor qegħdin fl-istess ilma f'dik li hija rata ta' żbalji.

Madanakollu wieħed irid iżomm ftit f'moħħu li fl-2014 kienu qed jinqatgħu ammont sostanzjali ta' kontijiet mill-programm finanzjarju 2007-2013 għaliex il-programm il-ġdid li beda fl-2014 kien għadu qed jibda u allura ma jibdiex jinħass biżżejjed.

Minn dan ir-rapport wieħed jista' jikkonkludi li r-rata ta' żbalji għall-parti tal-baġit li hija ġestita mill-Kummissjoni flimkien mal-pajjiżi membri – shared management – baqgħet fl-istess livell tas-sena ta' qabel.

Għall-kuntrarju, ir-rata' ta' żbalji f'dak li huwa ġestit direttament mill-Kummissjoni – direct managment – telgħet minn 3.7% għal 4.6%.

Id-digramma 5 turi l-kontribut ta' kull qasam ta' nfiq fuq il-livell ta' żball.

Għal darb'oħra l-oqsma tal-kompetittività u tal-koeżjoni, fil-parti l-kbira implimentati bi skemi ta' rimbors tal-ispejjeż, għandhom rata għolja ta' żbalji għax fit-tnejn hija 'l fuq minn 5.5%.

Id-diagrammi 6 u 7 juru kif fl-2014, 41% tar-rata ta' żbalji kienet dovuta għal ħlas ta' spejjeż ineliġibbli, jiġfieri ġew mitluba jitħallsu lura spejjeż li ma kienx hemm dritt li jintalbu, filwaqt li 5% hija dovuta għal proġetti u benefiċċjarji ineleġibbli.

27% imbagħad huma ksur serju ta' regolamenti tal-public procurement; 20% ta' dawn l-iżbalji huma dovuti għal dikjarazzjonijiet żbaljati fl-oqsma tal-agrikultura, 5% għal żbalji amministrattivi fir-riżorsi naturali u 2% ikopru diversi tipi ta' żbalji oħrajn.

Fid-diagramma 8 naraw ir-relazzjoni ċara bejn it-tip ta' nfiq u l-livell ta' żball.

Pereżempju fi skemi ta' rimbors tal-ispejjeż – cost reimbursement schemes – ir-rata ta' żball hija ta' 5.5%.

It-tipi ta' żbalji li ġeneralment insibu f'dawn l-iskemi ta' rimbors qabelxejn ikunu spejjeż ineleġibbli fil-cost claims, jiġifieri ħlasijiet li mhux suppost jinġabru lura.

Jistgħu jkunu wkoll benefiċjarji, attivitajiet jew proġetti ineliġġibli, jiġifieri wieħed japplika biex jagħmel ċerti affarijiet u mbagħad jagħmel affarijiet oħra li ma jidħlux fil-programm.

Finalment jistgħu jkunu wkoll ksur tar-regolamenti tal-public procurement.

Niġi issa għall-programmi relatati ma' drittijiet.

Dawn tal-ewwel huma programmi li għalihom inti tieħu rimbors ta' flus skont l-ispejjeż li tkun għamilt, liema spejjeż iridu jiġu ċertifikati, mentri fl-entitlement programmes tieħu l-flus abbażi ta' dak li tkun intitolat għalih skont il-programm li tkun qiegħed issegwi.

Hawnhekk ir-rata hija ta' 2.7% u allura hija ħafna inqas mill-kategorija l-oħra ta' ħlasijiet.

Tajjeb ngħid li hawnhekk il-pagamenti jingħataw wara li l-benefiċċjarji jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-programm.

It-tipi ta' żbalji li ġeneralment insibu f'dawn l-entitlement programmes ikunu relatati ma' dikjarazzjonijiet b'ammonti aktar milli suppost.

L-aktar li nsibuhom dawn fil-qasam tal-agrikultura għax jista' jagħti l-każ li l-bdiewa ma jkunux jafu biżżejjed kif l-aħjar li jsiru l-affarijiet, però hemm ukoll xi żbalji amministrattivi.

Dan juri li fejn il-finanzjament jiddependi fuq informazzjoni li jagħtu l-benefiċċjarji nfushom, ir-riskju ta' żball huwa akbar u allura r-rata ta' żbalji hija aktar għolja.

Riflessjoni oħra li toħroġ minn din il-kwestjoni tal-iżbalji fil-ħlasijiet hija marbuta mal-corrective action.

Żball dejjem jista' jsir iżda sakemm dan ma jkunx għadu ġie kompletament definit, jiġifieri l-programm ġie ċċertifikat u l-flus ħarġu diġà, wieħed jista' jikkoreġih.

Tali korrezzjoni tista' ssir kemm mill-awtoritajiet tal-Istati membri kif ukoll mill-Kummissjoni.

Dan il-proċess ta' azzjoni korrettiva fl-aħħar snin beda jingħata ħafna aktar importanza u fil-fatt kellu impatt pożittiv fuq il-livell ta' żbalji.

Nikkalkulaw li kieku l-Kummissjoni u l-Istati membri ma żidux l-isforzi tagħhom biex jikkoreġu dawn l-iżbalji, kieku r-rata ta' żbalji kienet tkun ta' 5.5% minflok 4.4%.

Irrid ngħid li dan l-isforz sar fuq rakkomandazzjonijiet persistenti għal diversi snin tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

Meta neżaminaw l-iżbalji li jkunu saru nsibu li numru kbir minnhom jistgħu jinqabdu fil-ħin u jistgħu jiġu kkoreġuti qabel ma jkun tard wisq.

Għalhekk, qed ninsistu li kemm l-awtoritajiet nazzjonali kif ukoll il-Kummissjoni, il-ħin kollu għandu jkollhom għad-dispożizzjoni tagħhom l-informazzjoni neċessarja biex jipprevjenu, biex jaqbdu u anke biex jikkoreġu proporzjon sinnifikanti ta' dawn l-iżbalji.

Sur President, żgur li nnutajtu li wieħed mill-iżbalji li qed jissemmew fir-rapport jolqot lil Malta.

Tajjeb ngħid li fix-xogħol tagħna l-biċċa l-kbira tal-iżbalji li nsibu jkunu konnessi mal-public procurement, jiġifieri l-proċess li bih wieħed jixtri prodotti u servizzi wara li jkun għamel proċess kompetittiv jekk l-ammonti involuti jkunu jaqbżu ċertu ċifra.

B'mod ġenerali fl-Unjoni Ewropea fil-qasam tal-baġit ta' koeżjoni, b'mod partikolari fejn jidħol l-infiq mill-fond reġjonali għall-iżvilupp rurali u mill-fond tal-koeżjoni, żbalji ta' dan it-tip jammontaw għal madwar 50% tal-iżbalji kollha.

Jiġifieri nofs l-iżbalji li niltaqgħu magħhom ġejjin minn applikazzjoni żbaljata tal-proċess tal-public procurement.

F'kapitlu 6 tar-rapport annwali, li jittratta l-qasam tal-koeżjoni soċjali u territorjali, hemm referenza għal żball li nstab waqt awditu f'Malta relatat mal-akkwist pubbliku b'rabta mal-proġett tal-Coast Road.

Hawnhekk il-Qorti awditjat parti minn dan il-proġett li għalih Malta kellha tirċievi fondi mill-Unjoni Ewropea għax kif tafu, dan il-proġett kien jikkonsisti f'żewġ proċeduri ta' tenders ta' provvista.

Hawnhekk irriżulta li l-offerti kellhom valur ħafna għola mill-valur li kienet stabbilixxiet l-awtorità nazzjonali għal nefqa partikolari.

F'dawn it-tenders kien hemm klawsola li tippermetti li jsiru negozjati mal-irħas offerent biex titraħħas l-offerta għall-valur tat-tender.

Issa f'dan il-proġett l-ispeċifikazzjonijiet u x-xogħlijiet li oriġinarjament kienu ppubblikati fit-tender ġew midbula sostanzjalment biex il-valur tat-tender ikun jista' jiġi ridott għal dak li ġie stabbilit.

Madanakollu l-valur xorta baqa' jeċċedi t-thresholds li tistabbilixxi l-liġi għax hawnhekk mhux qed nitkellmu fuq ammonti limitati li wieħed jista' jimxi fuqhom b'sempliċi quotation jew direct order.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq ammonti sostanzjali għax ovvjament qed nitkellmu fuq triq twila ħafna.

Fil-fehma tal-Qorti kien ikun aktar regolari li kieku t-tender reġgħet ġiet ippubblikata mill-ġdid.

Huwa dejjem possibbli li wara li tender jiġi awared u l-kuntrattur ikun magħruf, il-klijent jinnegozja miegħu fuq diversi kwestjonijiet li jista' jkun hemm, anke biex iġib prezzijiet aktar vantaġġużi għalih, però dejjem wara li l-proċess tat-tender ikun magħluq.

Allura l-problema hawnhekk kienet li dan ix-xogħol sar qabel ma l-proċess ingħalaq u għalhekk, il-Qorti ħasset li kien hemm prinċipji ta' trasparenza u ta' trattament ugwali li kienu qed jiġu injorati, almenu in parti minnhom żgur.

Dan l-iżball fl-implimentazzjoni tal-proċedura tal-public procurement wassal il-Qorti biex tqis dik l-ispiża bħala spiża irregolari.

B'rabta ma' dan nista' nsemmi s-settur tal-korrezzjonijiet finanzjarji.

Meta wieħed jinduna bi żball, il-flus li oriġinarjament ġew ivvotati għal proġett partikolari ma jistgħux jintużaw għalih però wieħed jista' jissostitwixxi dak il-proġett bi proġett ieħor u allura jkun qed jagħmel korrezzjoni finanzjarja billi jressaq proġett ġdid.

Dan ngħidulu retrospective financing; is-sostituzzjoni tal-infiq.

Bħal dat-tip ta' żball mhux Malta biss kellha imma hemm lista sħiħa ta' pajjiżi li għamlu dan it-tip ta' żball.

U mhux pajjiżi żgħar jew li għadhom deħlin biss imma anke pajjiżi li ilhom membri tal-Unjoni Ewropea tista' tgħid mill-bidu nett.

Jiġifieri niltaqgħu ħafna miegħu dan l-iżball.

Rigward il-kwestjoni tal-korrezzjonijiet finanzjarji kkummentajna diversi drabi fuq kif pajjiż membru jista' jissostitwixxi l-infiq għal proġett approvat skont programm partikolari bi proġett ieħor.

Sa anke ħriġna rapporti fuq hekk.

Konna dħalna ħafna fid-dettall u fost affarijiet oħra konna rajna x'jiġri meta wieħed ikollu proġett li jsofri minn difetti ta' applikazzjoni ta' liġi u ta' regoli, u allura jiġi eskluż mill-finanzjament tal-fondi tal-Unjoni Ewropea, imbagħad iressaq proġett ieħor biex dawk il-fondi ma jitlifhomx.

Naturalment wieħed ma jistax jagħtihom tort lill-Istati membri li jressqu proġetti oħra biex il-fondi ma jitilfuhomx.

Hija minn ewl id-dinja li hemm din il-possibilità u hija xi ħaġa tajba però meta l-Qorti teżamina l-proġetti li jissostitwixxu l-proġetti oriġinali ssib li jkun hemm ċertu defiċjenzi, ħafna drabi riżultat ta' għaġla.

Ejja nieħdu eżempju.

Meta l-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 kien qed joqrob lejn tmiemu, l-Istati membri kienu jafu li mbagħad se jkollhom sentejn biss biex il-flus li ġew allokati lilhom f'dak il-perjodu jonfquhom.

Mela aħna, il-flus li ġejna allokati għall-programm tal-2007-2013, stajna nonfquhom sal-aħħar ta' din is-sena.

Wieħed jifhem li lejn l-aħħar tal-perjodu jkun hemm pressjoni biex dawk il-flus jiġu utilizzati u fil-fatt il-Qorti sabet li l-Istati membri, biex iħaffu u jimplimentaw il-proġetti, qed isibuha diffiċli biex jiggarantixxu li l-proġetti jissodisfaw ir-regoli kollha.

Jekk il-proġett oriġinali kellu jiġi mwarrab għaliex is-sistemi ta' kontroll u skrutinju u superviżjoni kienu difettużi, dak il-pattern jibqa' għax is-sistemi ma jaqbdux u jissaħħu f'daqqa bil-proġett li ġdid.

Allura wieħed isib li f'dak il-proġett li ssosstiwixxa bih il-proġett oriġinali reġa' għamel l-istess żball jew għamel żball ieħor.

Għalhekk, meta niġu għall-korrezzjonijiet finanzjarji u s-sostituzzjoni tal-infiq, wieħed irid joqgħod attent kif jissostitwixxi.

Idealment wieħed jiskorja bil-programm oriġinali għax ikun ressqu u implimentah b'mod tajjeb.

Ninnutaw ukoll li ħafna drabi taħt dik il-pressjoni li wieħed irid ilaħħaq sal-aħħar tas-sena jiġu preżentati proġetti li mhux bilfors ikunu fil-linja tal-objettivi strateġiċi ta' programmi partikolari tal-Unjoni Ewropea.

Inti veru tkun qed tressaq il-proġett u veru tkun qiegħed tutilizza l-fondi imma mhux bilfors insibuh.

Pereżempju fl-2012 ħriġna rapport speċjali fuq il-portijiet fejn urejna li veru l-proġetti kienu qed isiru u saru imma l-added value tagħhom kien qed ikun pjuttost baxx.

Kultant mhux il-valur għall-flus tal-proġett partikolari biss trid tara imma trid titla' livell 'il fuq u tara jekk dak il-proġett kellux il-added value Ewropew meħtieġ għax ħafna mill-programmi tal-Unjoni Ewropea huma maħsuba li jkunu ta' valur mhux biss għall-pajjiż imma għall-Istati membri kollha.

Għaldaqstant fir-rapport annwali tal-2014 nindikaw li s-sostituzzjoni tal-infiq fil-qasam tal-koeżjoni hija komuni u tirrigwarda aktar minn żewġ terzi tal-korrezzjonijiet finanzjarji.

Fir-rapport numru 3 tal-2012, li jirrigwarda l-fondi strutturali, il-Qorti kienet irrakkomandat lill-Kummissjoni Ewropea u lill-awtoritajiet leġiżlattivi, ċjoè l-Kunsill Ewropew u l-Parlament Ewropew, biex jikkonsidraw tibdil fil-leġiżlazzjoni sabiex jiżdied il-valur miżjud tal-fondi Ewropej.

Bi pjaċir ninnota li l-awtoritajiet leġiżlattivi taw każ ta' din ir-rakkomandazzjoni u meta ġew biex jagħmlu r-regoli għall-European Structural and Investment Funds 2014-2020, daħlu regoli ġodda li jippermettu li jekk ċerti żbalji jippersistu, l-Istat membru jiflef il-fondi.

Sal-lum kienet pjuttost faċli li jsiru arranġamenti mal-Kummissjoni biex jekk pajjiż ma japplikax il-fondi fuq proġett partikolari jkun jista' japplikahom fuq proġett ieħor però issa l-awtoritajiet nazzjonali Maltin iridu jibdew joqogħdu attenti għax iċ-ċans li dawn il-fondi titlifhom kiber.

Ir-regoli l-ġodda li daħlu se jagħmluha aktar faċli li titlef il-fondi minn fuq proġett partikolari għax ma tkunx osservajt ir-regolamenti tal-public procurement u regolamenti oħra.

Jiġifieri rridu noqogħdu attenti għax mhux bilfors dawk il-fondi se jkunu jistgħu jintużaw għal proġetti oħra.

Naturalment hawnhekk qed nitkellmu fuq nuqqasijiet li wieħed ikun iltaqa' magħhom u ma kkoreġihomx.

Fil-fatt, ir-regoli l-ġodda jgħidu li jekk il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, il-Kummissjoni u l-OLAF jiltaqgħu ma' dawn it-tip ta' irregolaritajiet li ma jiġux korretti fil-ħin, ikun hemm il-problemi.

Jiġifieri jekk wieħed jiltaqa' ma' irregolarità u xorta jibqa' għaddej u mbagħad tiġi l-OLAF, jew il-Kummissjoni, jew il-Qorti Ewropea tal-Awdituri u ssib din it-tranżazzjoni intakkata minn irregolarità, hemmhekk ikun hemm il-problemi.

Għaldaqstant naħseb li mhux biss irridu noqogħdu attenti u ninsistu mal-Ministeri, mal-awtoritajiet nazzjonali, mal-management authorities u ma' kull min għandu x'jaqsam imma rridu l-ħin kollu noqogħdu ntambru fuq is-sound fianancial management, ċjoè l-economy, l-efficiency, l-effectiveness u li wieħed iħares ir-regolamenti eċċ.

Niġi issa għall-ġestjoni finanzjarja, jiġifieri għall-kapaċità li tassorbi l-fondi li tallokalek l-Unjoni Ewropea.

Fir-rapport tagħna aħna qed nindikaw li anke hawnhekk hawn problema għax kien hemm dewmien fl-assorbiment tal-fondi allokati għall-programm 2007-2013.

F'dan ir-rapport kellna ċ-ċans li mhux biss inħarsu lejn l-2014 imma nħarsu wkoll lejn ħafna nefqiet li jirriflettu fuq il-programm 2007-2013 u sibna li r-rati ta' assorbiment ivarjaw.

Hemm pajjiżi li bilkemm jassorbu 50% u hemm oħrajn li jassorbu kważi 100%.

Malta tipparaguna tajjeb ma' pajjiżi oħra għaliex sal-aħħar tal-2014 kienet assorbiet 75% tal-fondi li ġew allokati lilha però xi jiffisser dan?

Ifisser li sal-aħħar tal-2014 konna assorbejna 75% u allura l-25% l-oħra kellna 12-il xahar biss ċans biex nassorbuhom u li tassorbi 25% tal-fondi li jkunu ġew allokati lilek għall-perjodu finanzjarju 2007-2013 mhix sfida żgħira!

Imma jidher li rnexxielna.

Hawn ukoll jiġri dak li jiġri fil-qasam l-ieħor għax biex inti tassorbi dawn il-flus tibda tiġri u ma tagħtix l-importanza li l-Qorti tħoss li għandha tingħata fejn jidħol il-value for money u fejn jidħlu kwestjonijiet dwar jekk dawn il-flus intix tonfoqhom fi proġetti li jrendu u li verament jistgħu jkunu ta' investiment f'terminu medju u fit-tul għall-pajjiż konċernat u anke għall-Unjoni Ewropea.

Barra minn hekk, dawn il-fondi ġieli jintużaw biex jiġu finanzjati proġetti li l-gvern diġà jkun ivvota l-flus għalihom fil-baġit nazzjonali.

Dan għaliex il-prinċipju ma jkunx li tilħaq il-miri u li tosserva l-kriterji tal-proġett u tal-programm partikolari imma li jew se tużahom jew se titlifhom; use it or lose it!

Għall-pajjiż membru dejjem hemm element ta' gwadann però naħseb li wieħed irid jitla' aktar 'il fuq minn sempliċement gwadann finanzjarju.

Ta' min jgħid ukoll li hemm strumenti finanzjarji li jintużaw fil-ġestjoni kodiviża u r-rata ta' kontribuzzjonijiet minn dawn l-istrumenti favur il-benefiċċjarji fi tmiem l-2013 kienet ta' 47% biss.

Dan ifisser li aktar min-nofs il-kontribuzzjonijiet li setgħu ġew versati fil-pajjiżi membri ma ġewx versati.

Għaldaqstant il-Qorti tqis li l-Kummissjoni għandha ssib formula biex tippjana aħjar fuq terminu itwal ta' żmien u tassigura li l-baġit ma jiġix imtaqqal minn ċerti impenji li jkunu saru.

Dan għaliex jekk inti tikkommetti ruħek li tagħmel proġett, il-flus għal dak il-proġett se jkunu marbutin sakemm ikunu jistgħu jitħallsu.

Sur President, din kienet daqqa t'għajn ta' malajr fuq il-findings prinċipali tal-Qorti fl-awditu tagħna għas-sena li għaddiet.

Niġi issa għall-ħidma tiegħi fil-Qorti.

Din hija l-aħħar darba li se nkun qed nagħti preżentazzjoni tar-rapport annwali lill-kumitati parlamentari bħala membru tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri għax f'Mejju li ġej l-mandat tiegħi jiskadi u l-pajjiż se jkollu membru ġdid.

Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, apparti l-Qorti nnifisha għandha numru ta' chambers.

Pereżempju jien assenjat lil Chamber 4 li hija responsabbli milli tagħmel rapporti u tawditja d-dħul kollu tal-Unjoni Ewropea.

Nagħmlu wkoll awditu fuq l-oqsma tal-igvernar ekonomiku u finanzjarju u f'dawn l-aħħar snin kellna ħafna xogħol minħabba l-kriżi finanzjarja u ekonomika.

Barra minn hekk, nagħmlu rapporti fuq in-nefqiet li jsiru mill-baġit Ewropew fuq ir-riċerka, fuq il-politika interna, bħall-edukazzjoni, is-sigurta, il-ġustizzja u kultura, fuq l-ispiża amministrattiva tal-istituzzjonijiet u korpi tal-Unjoni Ewropea kif ukoll fuq 31 aġenzija Ewropea u 41 joint undertakings li jinqasmu f'dawk eżekuttivi u f'dawk li mhumiex.

Wara li servejt bħala dekan ta' dan iċ-chamber bejn l-2012 u l-2013, f'Marzu tal-2014 ġejt mogħti r-responsabilità tar-rapporti u tal-ħidma tal-awditu fil-qasam tal-aġenziji kollha u l-joint undertakings – hemm 50 korp Ewropew bejniethom – li jamministraw baġit ta' bejn wieħed u ieħor €4 biljun.

Kont ukoll reporting member għar-rapport li tlesta dwar numru ta' grants li jqassmu l-aġenziji Ewropej, liema rapport se jiġi ppubblikat fi Frar, u bil-permess tal-Kumitat nixtieq nippreżenta lista ta' 16-il rapport/opinjoni li tagħhom kont rapporteur.

Is-sena l-oħra kont ukoll irrappurtajt dwar il-ħidma tiegħi fit-tfassil tal-istrateġija tal-Qorti.

Din l-istrateġija wasslet biex ir-rapport annwali jkollu struttura differenti, biex ir-rapporti speċjali jiġu prodotti fi żmien iqsar u biex saret riforma fil-Qorti li permezz tagħha bdejna nimxu fuq il-mudell li huwa task-oriented u b'hekk, il-Qorti saret aktar flessibbli u kapaċi tirrispondi aktar malajr għall-iżviluppi esterni u li jinqalgħu minn żmien għal żmien.

Bħalissa – naħseb li din se tkun l-aħħar kontribuzzjoni tiegħi – qiegħed ukoll f'working group u qegħdin infasslu proposti konkreti għal riorganizzazzjoni tad-diversi chambers u anke biex il-Qorti jkollha a knowledge management system.

Il-Qorti tiddependi ħafna fuq il-ġbir ta' informazzjoni u wieħed mhux biss irid jikkonserva l-memorja istituzzjonali imma hemm ħafna oqsma li għalihom trid ċertu organizzazzjoni.

Niġi issa għall-prestazzjoni tal-baġit.

Ix-xogħol tal-Qorti u tal-uffiċċji nazzjonali tal-awditu se jibda jieħu orjentazzjoni differenti; l-affidabilità tal-kontijiet u jekk in-nefqa saritx b'mod regolari u legali se jiqbgħu importanti imma se ssir dejjem aktar importanti l-prestazzjoni tan-nefqa.

Tajjeb ngħid li meta l-Qorti tidħol biex tara l-prestazzjoni ta' nefqa fuq xi programm f'xi wieħed mill-pajjiżi membri jew fuq livell Ewropew, tipprova tara x'kienu l-policies ta' dan il-programm u x'kienu l-miri strateġiċi għax biex tkejjel il-prestazzjoni ovvjament trid kejl!

Biex tara jekk l-objettivi intlaħqux dawn l-objettivi jridu jkunu mniżżla xi mkien u jridu jkunu speċifiċi, measurable u objettivi li vera tista' tilħaqhom għax inutli tgħid li l-objettiv tal-€20 miljun li se tagħtik l-Unjoni Ewropea huwa biex ma nafx x'nagħmlu u mbagħad niskopru li dan l-objettiv ma jistax jintlaħaq!

Jiġifieri jridu jkunu objettivi relevanti u jridu jkunu wkoll objettivi li tista' tagħmilhom f'perjodu ta' żmien li huwa raġjonevoli.

Inutli li tagħmel objettiv li tilħqu mitt sena oħra!

It-tieni ħaġa fuq il-prestazzjoni hija li llum qed ikun hemm fondi li ma jkunux direttament fondi tal-Unjoni Ewropea imma jkunu fondi nazzjonali u xi drabi anke fondi privati jew fondi ta' partners internazzjonali però jintużaw biex jimplimentaw policies u strategies tal-Unjoni Ewropea.

Issa aħna li qegħdin ngħidu hu li dawn il-fondi li jkunu ġejjin mill-privat jew minn partners internazzjonali, meta jitħalltu ma' xi fondi Ewropej, anke jekk mhux direttament fondi li qed jiġu dedikati għal dak l-iskop, ma jistgħux jgħidu li dawn mhumiex fondi Ewropej u allura mhumiex soġġetti għall-iskrutinju!

Wara kollox dawn huma fondi li qed jintużaw biex jiġu implimentati direttivi, policies u regolamenti tal-Unjoni Ewropea u allura rridu naraw x'qed jiġri għax qed ikollhom impatt fuq l-Istati membri.

It-tielet ħaġa li nħarsu lejha u li hija importanti ħafna hija jekk ikunx hemm informazzjoni u rappurtaġġ effettiv fuq ix-xogħol li jkun qed isir b'dik in-nefqa.

Inti jekk se tagħmel evalwazzjoni ta' proġett trid l-informazzjoni u pereżempju trid tkun taf kemm setgħu ġew impjegati nies b'dik l-inizjattiva, jew kemm stajna akkwistajna valur fl-ambjent, jew kemm salvajna impjiegi jew forsi kemm naqqasna r-rata tal-early school leavers.

Jiġifieri trid l-informazzjoni biex tkun tista' tagħmel ir-rabta bejn in-nefqa u r-riżultati.

Barra minn hekk, inħarsu lejn x'kien ir-rispons tal-Istat membru, jew tal-awtorità nazzjonali, jew ta' min ikun qed iħaddem dak il-baġit Ewropew għal dawk li huma riskji sistematiċi għall-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea u tal-Istati membri.

Naturalment, meta niġu għal dan l-argument dejjem se nsibu li l-bulk tal-flus qed jintefqu fl-Istati membri taħt is-sistema ta' shared management u x-shared management iġib miegħu frammentazzjoni fil-mod ta' kif jiġu skrutinizzati n-nefqiet tal-baġit tal-Unjoni Ewropea.

Fil-programm 2014-2020 qed issir enfasi fuq dawn l-issues ta' prestazzjoni u outcomes u l-Parlament Ewropew qed jinsisti li jkun hemm objettivi ċari u jrid statistika relevanti għal dawn l-objettivi.

Min-naħa tagħha l-Kummissjoni wkoll qed tinsisti biex il-pajjiżi jkunu aktar kontabbli dwar l-output u dwar l-impatt u naħseb li l-awtoritajiet Maltin dalwaqt se jibdew iħossu l-pressjoni tagħfas fuqhom.

Sal-lum konna nagħfsu ħafna fuq l-inputs u kemm wieħed nefaq flus u kemm għamel mili ta' toroq, pereżempju, jew bena affarijiet, mentri issa se nibdew inħarsu aktar lejn l-outcomes.

Il-parlamenti nazzjonali għandhom rwoli speċjali u naħseb li f'Malta għandna nsibu r-riżorsi u l-ħin biex nidħlu fir-rapporti speċjali li tagħmel il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

Importanti li l-Parlament u l-Kumitati tiegħu, speċjalment il-Public Accounts Committee, isibu aktar ħin biex jiddeliberaw fuq ir-rapporti li joħroġ l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika, inkluż ir-rapport tal-audit, għax inkella jkun qed isir ħafna xogħol li ma nkunux qegħdin nieħdu l-benefiċċju tiegħu.

Jiġifieri wieħed irid jibda jiffoka għax mhux se nieħdu l-lezzjonijiet li rridu nisiltu minn dawn ir-rapporti.

M'hemmx dubju li n-nies m'għadhiex tikkuntenta b'kontabilità dwar kemm u kif intefqu l-flus.

Iċ-ċittadini Ewropej qed jinsistu għal kontabilità tat-tmexxija u ta' ħidma għax iridu jkunu jafu t-taxxi fiex qed jissarrfu b'mod konkret.

Naturalment kulħadd jagħtina r-raġunijiet għaliex proġett ma sarx fil-ħin jew ma sarx skont ir-regoli jew għaliex mhux qed jilħaq l-objettivi li suppost jilħaq u aħna nifhmu l-pressjonijiet li jkunu għaddejin minnhom l-Istati membri imma naħseb li dawn mhumiex raġunijiet validi biżżejjed.

Il-Qorti toħroġ diversi rapporti speċjali fuq il-prestazzjoni tax-xogħol.

Fil-fatt, fl-2014 u fl-2015 il-Qorti ppubblikat 38 rapport speċjali li fihom ħafna mir-riflessjonijiet li għadni kemm qsamt magħkom.

Sur President, finalment nixtieq nagħmel referenza għall-iżviluppi li seħħew u li qed ikomplu jseħħu fil-politika ekonomika u finanzjarja tal-Unjoni Ewropea u taż-Żona Ewro.

Kif tafu, issa daħlu fis-seħħ diversi mekkaniżmi li ħolqu setgħat ġodda u differenti fl-oqsma tal-igvernar ekonomiku u fiskali.

Daħlu wkoll fis-seħħ mekkaniżmi ta' superviżjoni fuq il-banek Ewropej.

Dan għaliex l-Unjoni Ewropea rrispondiet għall-kriżi finanzjarja billi ħolqot numru ta' entitajiet u regoli.

Pereżempju l-Bank Ċentrali Ewropew issa huwa responsabbli għas-single supervisory mechanism, mekkaniżmu li jissorvelja mitt bank kbir fl-Ewropa u l-akbar tliet banek f'kull Stat membru taż-Żona Ewro.

Barra minn hekk, twaqqfu s-single resolution board u s-single resolution fund.

Dawn huma żewġ organizzazzjonijiet li huma soġġetti għal proċess ta' awditjar min-naħa tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

Hemm ukoll il-programmi ta' għajnuna finanzjarja għal ċerti Stati membri biex joħorġu minn kriżi ta' dejn, bħall-Greċja, u naturalment hemm xibka ta' mekkaniżmi – l-iStability and Growth Pact, il-Fiscal Compact, is-Six Pack u t-Two Pack – li taħt is-semestru Ewropew qed iġibu skrutinju dettaljat ta' kif qed jitmexxew il-pajjiżi.

Dan kollu forsi narawh tad-dwejjaq però segwejt l-iżviluppi li kellna u l-ewwel rapporti li ħarġu rigward is-sostenibilità tal-estimi finanzjarji għas-snin li ġejjin, anke mill-kunsill fiskali ta' Malta, juru li din id-dixxiplina qed ikollha effett pożittiv.

Tant hu hekk li fl-2011 kien hemm 23 pajjiż minn 27 li kienu fl-excessive deficit procedure u fl-2014 dawn niżlu għal 11.

Jiġifieri veru li d-dixxiplina ddejjaq lil kulħadd imma naħseb li hemm elementi pożittivi wkoll.

L-Unjoni Ewropea tibqa' dejjem work-in-progress.

Malli ssolvi problema tinħoloq oħra u malli tgħib kriżi minn fuq ix-xefaq jitfaċċaw tliet kriżijiet oħrajn u allura l-Unjoni Ewropea dejjem trid tipprova tara kif se tibqa' fil-wiċċ f'dan il-baħar ta' kriżijiet.

Naturalment hemm ħafna vantaġġi f'li dawn il-kriżijiet jiġu rinfaċċati f'dinja ta' kooperazzjoni u kollaborazzjoni u dan joħroġ ċar mill-paper "Complimenting Europe's Ekonomic and Monetary Union" li ħarġu l-ħames Presidenti Jean-Claude Juncker, Martin Schulz, Mario Draghi, Donald Tusk u Jeroen Dijsselbloem.

F'din il-paper urew kemm ikun hemm effetti pożittivi jekk l-Istati membri, minkejja d-differenzi ta' bejniethom, jirnexxilhom isibu strateġija u operat komuni.

Il-Qorti qiegħda tinsisti għal approċċ differenti fil-mod kif jiġu mmaniġġjati l-flus tal-Unjoni Ewropea.

Inutli li tagħmel strateġija, bħall-istrateġija Ewropa 2020, imbagħad il-baġit ma jkunx allineat ma' dik l-istrateġija.

Jiġifieri intuli toqgħod tgħid x'inhuma l-objettivi sal-2020 jekk il-baġit tal-Unjoni Ewropea ma jkunx allineat biex jintlaħqu dawn l-objettivi li suppost qed jgħinuna biex niffaċċjaw il-kriżijiet finanzjarji, il-kriżijiet politiċi, il-kriżijiet soċjali u l-kriżijiet ta' sigurtà.

Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill Ewropew qegħdin taħt pressjoni biex ikollhom idea ċara ta' x'inhuma r-riżultati li qed jinkisbu b'dawn il-fondi però l-Unjoni Ewropea timxi wkoll bil-prinċipju ta' sussidjarjetà.

U jekk hemm piżijiet fuq il-Kummissjoni, fuq il-Kunsill Ewropew u fuq il-Parlament Ewropew, daqstant ieħor hemm piżijiet fuq il-parlamenti u l-awtoritajiet nazzjonali li wkoll iridu jerfgħu din il-parti tal-piż biex jassiguraw li din il-mixja lejn il-kisba ta' dawn l-objettivi kemm jista' jkun tkun waħda konsistenti u tkun waħda li tħalli r-riżultati.

L-iskrutinju tal-Parlament huwa the last ball work favur iċ-ċittadini.

Għalhekk, il-Parlament irid jagħmel l-aħjar li jista' mill-għodda li għandu u f'dan il-kamp m'hemmx dubju li l-aqwa għodda li għandkom bħala parlamentari huwa l-Uffiċju Nazzjonali tal-Verifika.

Hawnhekk irrid ngħid li jien nammira ħafna l-ħidma li ssir minn dan l-Uffiċċju bir-riżorsi limitati li għandu, avolja jidher li żdiedu xi ftit dan l-aħħar.

Il-Kumitat Permanenti dwar il-Kontijiet Pubbliċi wkoll huwa għodda mill-aktar importanti u naħseb li jrid jara kif se jagħmel u jsib il-ħin biex jallinea ruħu mas-sentiment li qed iħossu ċ-ċittadini għal dak li għandu x'jaqsam mar-rendikont ta' kif qegħdin jintefqu t-taxxi tagħhom u r-riżultati li qed iħalli dan l-infiq.

Sur President, nirringrazzjakom li tajtuni daqshekk żmien biex nintroduċi u nispjega dan ir-rapport.

Issa ninsab għad-dispożizzjoni tagħkom jekk tridu xi kjarifiċi.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak.

Jekk tippermettuli se nibda b'żewġ mistoqsijiet min-naħa tiegħi.

L-ewwel nett nixtieq inkun naf jekk ir-rata ta' żbalji ta' 4.4% hijiex across the board jew inkella kienx hemm pajjiżi li ġabu ħafna inqas u oħrajn li ġabu ħafna aktar u allura l-4.4% hija l-medja.

It-tieni, peress li għal Malta kulma ssemma kien l-iżball relatat mal-proġett tal-Coast Road ifisser li ma sarux żbalji oħrajn?

Jekk iva, kemm jiġi percentage wise?

Inkun qed ngħid sew jekk ngħid li 4.4% tal-ħruġ għal dan il-proġett huma madwar €4 biljun?

Semmejt ukoll il-korrezzjonijiet finanzjarji.

B'rabta ma' dan nixtieq nistaqsik jekk il-flus li ma ntużawx fil-proġett tal-Coast Road jistgħux jintużaw għal xi proġett ieħor, naturalment dejjem jekk jintefqu sal-aħħar ta' din is-sena.

Grazzi.

Hawn mistoqsijiet?

L-Onor.

TONIO FENECH: Nixtieq nirringrazzja lil Dr Galea talli għal darb'oħra ġie jaqsam magħna l-ħsebijiet tiegħu u jagħtina rendikont ta' dan ir-rapport.

Dr Galea, nixtiequ nirringrazzjawk f'isem pajjiżna tal-ħidma li għamilt f'din l-istituzzjoni importanti u naħseb kulħadd jaqbel li għamilt isem tajjeb għal Malta.

Aħna grati ta' dan għaliex ovvjament jgħolli l-istima li pajjiżna għandu fost l-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea.

Niġi issa għall-mistoqsijiet tiegħi u nibda bil-kwestjoni tal-iżbalji.

Innutajt li fil-kummenti tiegħek enfasizzajt illi li kieku l-Qorti ma nsistietx mal-Kummissjoni fuq l-azzjonijiet korrettivi il-probabilità hi li l-livell ta' żbalji kien ikun ogħla.

Fil-fatt anke semmejt iċ-ċifra ta' 5.5%.

Qed nistaqsik għax qisu li kieku bqajna mexjin normali r-rata ta' żbalji terġa' kienet tkun agħar minn tas-snin preċedenti.

Jien niftakar li f'laqgħat preċedenti li kellna miegħek mhux l-ewwel darba li għedtilna li t-tama tiegħek hija li bis-sistema l-ġdida ta' accounting li bdiet timplimenta l-Kummissjoni Ewropea l-iżbalji jonqsu però minn dak li għedtilna llum u minn dak li huwa rifless fir-rapport l-iżbalji amministrattivi jidher li żdiedu, anke fuq livell ta' Kummissjoni.

Dan huwa ftit aktar preokuppanti meta tqis li din hija responsabilità ta' istituzzjoni waħda illi fil-passat suppost kienet il-mudell li kellna nħarsu lejh għax il-livell ta' żbalji kien ikun ħafna inqas.

Fejn hemm il-kodeċiżjoni nafu li xi ħaġa se taqa' between two stools imma din hija responsabilità ta' istituzzjoni waħda u allura nixtieq inkun naf kif tħares lejha din is-sitwazzjoni!

Kif għedt tajjeb, l-aktar li jsiru żbalji across the board huwa fil-proċess ta' public procurement u dan huwa inkwetanti għaliex meta s-sistemi ta' public procurement ma jiġux implimentati kif suppost ifisser li mhux qed tkun fair mal-operaturi fis-settur privat.

Dan jista' jwassal biex xi ħadd ikollu ċans jitfa' tender u jitilfu jew inkella xi ħadd jinnqata' mingħajr ma kellu jinqata' u x-xogħol jieħdu min ma kellux jieħdu.

Għaldaqstant nixtieq inkun naf jekk hemmx diskussjoni fuq livell ta' Kummissjoni fuq kif l-istess Kummissjoni u l-Istati membri jistgħu jsaħħu l-istrutturi u l-istituzzjonijiet nazzjonali biex b'kollaborazzjoni mal-Kummissjoni jkun hemm infurzar aħjar tar-regoli tal-public procurement mill-aġenziji li lilhom huma ddelegati dawn ir-regoli.

Qed nistaqsi għax din hija issue rikorrenti, jiġifieri mhix xi ħaġa li qed niltaqgħu magħha issa.

Fuq livell nazzjonali l-aktar kwestjoni preokkupanti għalina hija dak li rriżulta fuq il-proġett tal-Coast Road.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq is-somma ta' €11 miljun.

Teknikament pajjiżna ma tilifhomx dawn il-flus imma fil-prinċipju ma marrux għall-proġett li kienu intenzjonati għalih u allura dawn il-€11 miljun se jkollu jħallashom il-Gvern Malti mit-taxxi tal-poplu għax il-proġett sar u allura dawn il-flus xorta ntefqu.

Il-mistoqsija tajba li qed tagħmel il-Qorti għal kull min juża miżuri ta' korrezzjoni bħal din hija: Dawn il-flus qed imorru fi proġetti li huma tal-istess portata u li għandhom l-istess impatt u intenzjoni?

Il-biża' tagħna hi li mhux dejjem ikun il-każ.

Biss biss il-31 ta' Diċembru dalwaqt magħna u ma jirriżultalix li l-Gvern ħabbar proġett ċar u konkret ta' kif u fejn se jintefqu dawn il-€11 miljun.

Wisq ninkwieta li dawn qed jintużaw f'ħafna affarijiet ta' portata żgħira, bħal pereżempju f'reklamar minn Transport Malta ta' proġetti relatati mal-Unjoni Ewropea.

Jiġifieri dawn il-€11 miljun mhux neċessarjament qed jintefqu f'dak li veru għandu bżonn il-poplu Malti u Għawdxi.

X'tagħlim għandna nieħdu minn din is-sitwazzjoni u kif nistgħu nevitaw li jerġa' jkollna sitwazzjoni bħal din?

Wara kollox kif spjegajt tant tajjeb, ir-regoli l-ġodda mhux se jippermettu li darb'oħra flus bħal dawn jerġgħu jintużaw.

Bir-regoli l-ġodda jekk pajjiż jiżbalja fi proġett ta' dan il-livell, il-flus jitlifhom kompletament.

Rigward l-aspetti tal-ġestjoni finanzjarja ovvjament wieħed japprezza li l-baġit tal-Unjoni Ewropea jintefaq fuq medda ta' seba' snin u ħafna drabi wieħed l-ewwel li ma jimbotta l-proġetti l-kbar, – anke bil-konċett tal-N+2 u fil-bidu kien hemm l-N+3 – li d-disbursements tagħhom jaqgħu fil-parti aktar wara tal-programm.

Fiha nnifisha din toħloq ċerti riskji għaliex jekk isir xi żball, il-perjodu ta' korrezzjoni jkun qasir wisq, kif anke rajna fil-kwestjoni tal-Coast Road.

Ħafna drabi l-pajjiżi – jidher li hekk qed jiġri anke f'dan il-programm – qed iħallu wisq għall-aħħar biex jiftiehmu fuq il-baġit innifsu u l-ewwel sena effettivament tintilef għaliex la r-regoli ma jkunu maqbula lanqas l-ammonti, apparti li l-pajjiżi jkunu għad iridu jippreżentaw id-dokumenti u l-istrateġiji ta' kif se jonfqu dawn il-flus.

Għalhekk, il-Qorti Ewropea tal-Awdituri ma tħossx li għandha tagħmel rakkomondazzjonijiet konkreti lill-Kummissjoni biex jiġi assigurat li meta jasal programm ġdid ikun jista' jibda jintefaq minnu mhux l-Ewropa tkun għadha qed tiddeċiedi kif se taqsam il-baġit?

Għax din hija xi ħaġa li Malta esperjenzata fiż-żewġ programmi u allura bilfors li 25% tal-infiq jitħalla għall-aħħar.

Finalment nixtieq nistaqsi dwar il-performance audit.

Nemmen li dak li għedt dwar il-ħtieġa tat-twessigħ tal-kompetenza tal-Qorti Ewropea biex tidħol ukoll f'oqsma li llum qed isiru aktar strateġiċi fl-Unjoni Ewropea huwa importanti u ħadt gost li semmejt ir-resolution fund u istituzzjonijiet oħrajn li twaqqfu minħabba l-kriżi finanzjarja li kellna.

Li ma tantx fhimt jekk il-Kummissjoni aċċettatx din il-pożizzjoni tal-Qorti u tal-Kunsill tal-Ministri jew f'dan l-istadju forsi hijiex aktar sitwazzjoni ta' djalogu bejn l-istituzzjonijiet dwar jekk il-Qorti għandhiex tingħata tali kompetenza.

Nixtieq aktar kjarifika fuq dan.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Hawn aktar mistoqsijiet?

L-Onor.

DEBORAH SCHEMBRI: Dr Galea, inti għedt li sal-aħħar tal-2014 konna użajna 75% tal-fondi allokati lilna u għedt ukoll li hemm pajjiżi li kellhom rata aħjar minn tagħna.

Għalhekk, mill-esperjenza tiegħek tista' tgħidilna x'inhuma l-best practices li jużaw dawn il-pajjiżi li qed ikollhom rata aħjar minn tagħna biex forsi nitgħallmu xi ħaġa minnhom u ntejbu l-persentaġġ tagħna?

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Hawn aktar mistoqsijiet?

L-Onor.

Toni Bezzina.

TONI BEZZINA: Dr Galea, qabelxejn nixtieq nirringrazzjak tal-preżentazzjoni dettaljata li tajtna.

Li nixtieq nistaqsik huwa x'miżuri qed jittieħdu fil-konfront tal-Istati membri mill-Qorti Ewropea biex jiġu ridotti drastikament l-iżbalji, b'mod partikolari f'dak li jirrigwarda procurement?

Tista' tgħidilna wkoll x'azzjoni tista' tieħu l-Qorti Ewropea tal-Awdituri fil-konfront tal-Istati membri li jibqgħu jirrepetu l-istess żbalji?

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Hawn aktar mistoqsijiet?

L-Onor.

FREDERICK AZZOPARDI: Dr Galea, il-President Vítor Manuel da Silva Caldeira qal li l-Unjoni Ewropea trid tinvesti flusha aħjar, li trid tiżgura li l-investiment tagħha jikkorrispondi aktar mill-qrib għall-oġġettivi tagħha, li jridu jitfasslu regoli aktar sempliċi biex jinkisbu riżultati u li r-riżorsi għandhom jiġu mmaniġġjati b'mod aktar effiċjenti.

Għalija dan huwa l-qofol tar-rapport.

Dr Galea, inti għamilt referenza għall-ismart objectives.

Tista' tgħidilna x'inhuma l-objettivi prinċipali biex ir-riżorsi jiġu mmaniġġjati b'mod aktar effiċjenti?

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Hawn aktar mistoqsijiet?

(Onor. Membri: No) Nitlob lil Dr Louis Galea biex iwieġeb għar-rimarki u l-mistoqsijiet tagħna.

DR LOUIS GALEA: Nirringrazzjak, Sur President, u nirringrazzja lill-kollegi tiegħek.

Dawn huma kollha mistoqsijiet li jiftħu d-dibattitu beraħ u wieħed jista' jdum jitkellem fuqhom kemm irid però se nipprova nwieġeb fil-qosor.

L-ewwel nett ejja niċċaraw ftit il-mod tekniku li bih taħdem il-Qorti.

Meta nitkellmu fuq ir-rata ta' żbalji ta' 4.4% inkunu qed nitkellmu fuq dawk l-iżbalji li joħorġu minn tranżazzjonijiet finanzjarji li jkunu intokkati minn ksur ta' regolamenti u ta' liġi.

Fl-awditjar tal-kontijiet l-ewwel mistoqsija li nagħmlu tkun: Il-kontijiet ta' x'daħħalt u ta' xi nfaqt huma miżmumin b'mod korrett?

Il-kelma teknika li nużaw hija 'affidabbli' però b'mod sempliċi li nkunu rridu nkunu nafu huwa jekk dawk il-kontijiet nistgħux noqogħdu fuqhom jew le.

F'dan ir-rigward il-kontijiet tal-Unjoni Ewropea huma 100% affidabbli.

Ilna nafu li huma affidabbli mill-2007 però kull sena xorta nibdew neżaminawhom b'dak li ngħidulu 'xettiċiżmu professjonali'.

Jiġifieri ma noqogħdux fuq dak li nkunu sibna s-sena ta' qabel però nerġgħu naraw l-affarijiet mill-ġdid u allura hemmhekk ir-rata tal-iżball hija żero.

Mela meta nitkellmu fuq il-medja ta' żbalji ta' 4.4% inkunu qed nirreferu għal dawn l-iżbalji li taħt xi aspett jew ieħor ikunu qed jiksru xi regolament.

Intom staqsejtuni kif naslu għaliha din ir-rata ta' żbalji u għal kemm jammonta l-iżball ta' Malta minn dawn l-4.4% però ma tridx tikkonsidraha b'dan il-mod.

Il-financial transactions, jiġifieri d-deċiżjonijiet u l-implimentazzjonijiet ta' nfiq fl-Unjoni Ewropea kollha, jammontaw għal eluf kbar u ovvjament aħna ma nistgħux nagħmlu audit ta' ma nafx kemm-il elf tranżazzjoni.

Għaldaqstant hemm metodu xjentifiku maqbul u aċċettat mill-Kummissjoni u minn kulħadd li jidħlu fih ħafna l-istandards internazzjonali tal-audit.

Dan il-metodu jikkonsisti f'li nieħdu sample xjentifiku ta' xi 1,200 tranżazzjoni.

Dan bħal meta ssir opinion poll.

Inti tagħżel 400 però tieħu ħsieb li jkollok rappreżentanza tajba ta' żgħażagħ, ta' anzjani, ta' nisa, ta' rġiel u ta' kull kwalità ta' professjoni biex dawn l-400 ikunu rappreżentazzjoni fidila tos-soċjetà li tkun qed teżamina.

It-tieni, irridu nifhmu li l-Qorti Ewropea tal-Awdituri ma tawditjax lill-pajjiżi imma tawditja lill-istituzzjonijiet.

Jiġifieri aħna mhux il-Gvern Malti nkunu qegħdin neżaminaw imma l-Kummissjoni u minkejja li l-flus jintefqu fil-pajjiż, minħabba li l-Kummissjoni għandha koresponsabilità f'dik in-nefqa, aħna qatt ma nippuntaw subgħajna lejn l-Istat membru imma lejn il-Kummissjoni.

Pereżempju f'dik li hija spiża amministrattiva nistgħu nippuntaw subgħajna lejn il-Parlament Ewropew jew lejn il-Qorti tal-Ġustizzja jew fil-każ tal-aġenziji nippuntaw subgħajna lejn l-aġenziji, skont min ikun, però qatt lejn il-pajjiż membru.

Fuq din il-kwestjoni l-Parlament Ewropew qed jinsistu magħna li rridu nibdew nagħtuhom ġudizzju fuq ċerti affarijiet tal-pajjiżi membri però aħna qed ninsistu li dak mhuwiex ix-xogħol tagħna iżda huwa x-xogħol tal-uffiċċji nazzjonali tal-verifika.

Hija responsabilità tagħhom li jidħlu f'dawn il-kwestjonijiet.

Aħna lanqas nistgħu nagħmluh dan, aħseb u ara.

L-iżball fil-proċess ta' procurement li għamlet Malta ltqajna ħafna miegħu, naturalment f'ċirkostanzi differenti għal proġetti ta' natura differenti imma ksur ta' regolamenti u liġijiet tal-procurement mhux f'Malta biss kien hemm.

Pereżempju kien hemm fil-Ġermanja, fl-Italja, fi Spanja u f'diversi pajjiżi oħrajn.

Issa jekk abbażi ta' evidenza u abbażi ta' applikazzjoni tal-istandards tal-audit il-Qorti tgħid li dak huwa żball u li dak il-ħlas ma jmissux isir minn fondi tal-Unjoni Ewropea, isirx jew le ma nidħlux fiha aħna imma hija kwestjoni ta' bejn il-Kummissjoni u l-Istat membru.

Sal-lum il-Kummissjoni u l-Istat jitkellmu bejniethom u jiddeċiedu huma li dawn il-flus ma japplikawhomx għal dak il-proġett li jkun ġie skwalifikat minħabba l-ksur tar-regolamenti tal-public procurement u mbagħad sta għall-Istat membru li javvanza proġett ieħor biex dawk il-flus ma jitlfhomx; jitkellem mal-Kummissjoni jew mal-awtoritajiet konċernati u mbagħad irid jagħmel ħiltu kollha ħalli dawk il-flus ma jintilfux.

Fil-kuntest lokali dan kien ifisser li l-flus li ma setgħux jiġu applikati għall-proġett tal-Coast Road issa jistgħu jintużaw għal xi ħaġa oħra li l-Gvern jista' jidhrilu li hija meħtieġa.

Ovvjament dan ifisser li l-Gvern irid isib fondi oħra biex jagħmel il-Coast Road.

X'inhuma t-tagħlimijiet li għandna nieħdu minn din is-sitwazzjoni?

Jien kont ministru għal diversi snin u allura kont on the other side of the fence u nista' ngħid li jekk wieħed ikun il-liġijiet u r-regolamenti tal-public procurement sew u jkun jaf l-osservanza ta' dik li hija burokrazija – hemm burokrazija amminstrattiva u hemm burokrazija li ġejja minn liġijiet li l-Parlament ikun adotta u minn regolamenti li jkunu ħarġu ta' dawk il-liġijiet – se jiffranka lill-amministrazzjoni ħafna inkwiet u fil-każ tal-fondi tal-Unjoni Ewropea se jiffranka r-riskju li jintilfu fondi.

Per esperjenza naf li ħafna politiċi la jafu dawn il-liġijiet, la jafu l-irqaqat tagħhom u lanqas jafu kif għandhom jiġu applikati.

Għandna wkoll ħafna uffiċjali f'livelli differenti li wkoll m'għandhomx għarfien sod biżżejjed biex ikunu jistgħu jgħinu lill-Gvern jinnaviga x-xogħol u l-ispiża pubblika tiegħu b'mod li jkun qiegħed josserva tali liġijiet.

Jiġifieri t-tagħlima mhijiex xi tagħlima komplessa: ir-regoli u l-liġijiet huma dawk li huma u inti trid tkun tafhom u trid tkun taf kif tapplikahom!

Importanti wkoll li wieħed jaħseb fit-tul.

Ħafna drabi dawn ir-regoli jinkisru għaliex ikun hemm ippjanar difettuż.

Meta tkun se tagħmel proġett għandek żmien ta' ippjanar u jekk se tagħmel l-affarijiet bl-għaġla hemm iċ-ċans li tagħmel żball, mhux għax tkun trid jew għax ikun hemm xi korruzzjoni jew xi frodi imma sempliċement għax tgħaġġel, u l-iżbalji jġibu magħhom ċerti konsegwenzi.

Il-Qorti kienet ukoll konċernata dwar l-applikazzjoni tal-baġit li jaqa' taħt ir-responsabilità diretta tal-Kummissjoni għaliex din is-sena kien hemm żieda fin-numru ta' żbalji meta konna qed nistennew li dak li jaqa' taħtha jkun aktar ikkontrollat u aktar limitat.

Fil-fatt, dan irrimarkajnieh fir-rapport u dħalna fih fid-dettall, sa anke għamilna diversi assessments tas-sitwazzjoni.

Naturalment dejjem qed nitkellem fuq issues ta' regoli u ta' liġijiet u mhux fuq issues ta' kif jinżammu l-kontijiet.

Nittamaw li l-Kummissjoni fis-snin li ġejjin ittejjeb il-pożizzjoni tagħha.

Kif għedtu tajjeb, l-issues ta' public procurement mhumiex kwestjoni ta' li b'kapriċċ għamilna liġi biex wieħed joqgħod jagħmel tender u biex ma jaqbiżx ċertu ammonti ta' flus.

Il-prinċipji li jolqtu fil-laħam il-ħaj huma l-prinċipji ta' fairness u l-ugwaljanza biex jekk hemm biċċa xogħol, kull min huwa kapaċi jagħmilha, jkollu l-opportunità li jikkonsidra jridx jidħol għaliha jew le.

Jiġifieri hija kwestjoni ta' level playingfield.

Wara kollox hawnhekk jien mhux qed nonfoq flusi imma qed nonfoq flus il-poplu u prinċipju bażiku minn mijiet ta' snin ilu – sa minn meta sar iċ-Charter fl-Ingilterra – huwa dak tat-trasparenza.

La mhumiex flusek trid poġġi kollox fuq il-mejda ħalli kulħadd ikun jaf x'qed jiġri!

Dawn huma l-prinċipli li qegħdin nisħqu fuqhom!

Staqsejtuni fuq l-issue tal-azzjoni korrettiva u għaliex il-baġit ma jitfassalx minn qabel eċċ. Din mhix kwestjoni tal-Kummissjoni.

Il-Kummissjoni tkun ilha ħafna li fasslet il-baġit fid-dettall u kif taħseb li għandu jintefaq.

Li jiġri hu li xħin tippreżentah lill-politiċi jew lill-kapijiet tal-Istat jibda ħafna horse-trading.

TONIO FENECH: Fir-realtà meta nkunu qed infasslu l-baġit dejjem ngħidu li mhux se mmorru norqdu qabel ma noħorġu minn din il-laqgħa u allura l-laqgħa għalfejn ma ssirx sena qabel jekk il-proċess ikun tħaddem kmieni biżżejjed?

Mhux hekk biss, dejjem nissettjaw id-deadlines u allura l-kwestjoni kollha hi li għandu jkollna earlier deadlines!

DR LOUIS GALEA: Hekk hu, dik hija s-soluzzjoni.

Fil-fatt, meta konna rrealizzajna li ċerti deadlines li kellna stabbiliti kienu qed ifixklu lill-Qorti milli tilħaq l-objettivi tagħha, għasar, għasar, għasar is-soluzzjoni kienet li nressqu d-deadlines ʼil quddiem biex ikollna ċ-ċans nippjanaw l-affarijiet aħjar.

Għalhekk qed ngħidu li l-Kummissjoni trid tibda tippjana b'manjiera aktar effettiva u aktar fit-tul il-budgets tagħha.

Staqsejtuni wkoll dwar il-best practices li nistgħu nassorbu minn pajjiżi oħrajn f'dak li huwa l-assorbiment tal-fondi tal-Unjoni Ewropea.

Il-pajjiżi li għandhom rata ta' assorbiment għolja huma l-pajjiżi tan-naħa ta' Fuq tal-Ewropa li fl-amministrazzjoni pubblika tagħhom huma organizzati ħafna u għandhom tradizzjoni ta' serjetà u ta' integrità.

Jagħmlu żbalji wkoll, għax insibulhom żbalji, però they are mastering the good practices ta' normal management.

Barra minn hekk, dawn il-pajjiżi għandhom nies imħarrġa.

Aħna ħafna drabi ma nħarrġux l-istaff tagħna!

Kemm isir taħriġ fid-diversi dipartimenti b'ċertu konsistenza?!

L-affarijiet tjiebu ħafna u jien ċert li l-uffiċjali tagħna fis-servizz pubbliku u fis-settur pubbliku, meta jkunu jafu x'għandhom jagħmlu, kapaċi jkunu serji, kapaċi jevitaw l-iżbalji kollha u kapaċi jgħaġġlu aktar milli kapaċi jgħaġġlu impjegati tal-privat, imma l-best practices ta' dawn il-pajjiżi ġejjin għax dawn huma pajjiżi organizzati.

L-Onor.

Bezzina staqsieni x'miżuri tista' tieħu l-Qorti.

Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri kulma tagħmel huwa li tirrakkomda u naħseb li dan ir-rapport annwali huwa wieħed mill-aktar rapporti li fih rakkomandazzjonijiet.

Pereżempju ngħidu, "naħsbu li jista' jsir hekk" jew "l-aħjar tagħmlu hekk" imma l-azzjoni ma tiddependix mill-Qorti.

Jiġifieri ngħidu fejn kien hemm ksur tal-liġi imma mbagħad sta għall-Kummissjoni u għal istituzzjonijiet l-oħrajn li jiddiskutu mal-Istat membru u jaraw kif se jsolvu l-problema.

Ix-xogħol tal-awditur mhuwiex xogħol ta' eżekutur; awditur ma jeżegwixxix imma jeżamina, isib l-evidenza, jirrapporta fuq dik l-evidenza u mbagħad jagħmel ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu.

TONI BEZZINA: X'jiġri jekk ċerti żbalji jibqgħu jiġu ripetuti?

Pereżempju fil-procurement hemm proċess stabbilit u allura jekk il-Qorti ssib li qed isiru l-istess żbalji kull darba, tista' tieħu xi tip ta' azzjoni biex jitnaqqsu dawn l-iżbalji?

DR LOUIS GALEA: Iva, fil-fatt wara ħafna snin nindikaw ċerti żbalji fil-proċess tal-procurement u ma jiġri xejn, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill mill-2014 adottaw regolamenti li jpoġġu f'riskju ħafna aktar serju li pajjiż jitlef il-fondi ta' proġetti li jkunu ntokkati minn żbalji li huma serji u li ma jiġux korretti fil-ħin.

TONI BEZZINA: Jiġifieri mhux se tibqa' bħalma kienet s'issa, li jekk jintilfu fondi fuq proġett l-Istat membru jista' japplikahom għal proġett ieħor.

Jekk dawn il-fondi jkunu ntilfu se jkunu ntilfu darba għal dejjem hux hekk?

DR LOUIS GALEA: Ir-riskju li dawn jintilfu darba għal dejjem taħt ir-reġim ta' liġijiet li għadhom kemm daħlu fis-seħħ żdied ħafna.

Mhijiex xi ħaġa assoluta għax dawn mhumiex affarijiet li inti tkun assolut fuqhom imma r-riskju żdied ħafna.

Finalment niġi għal dak li qal l-Onor.

Li ried ifisser il-President tal-Qorti meta qal li jeħtieġ approċċ ġdid ta' kif jiġi mmaniġġjat il-baġit tal-Unjoni Ewropea huwa li ma nistgħux nibqgħu nimmaniġġjaw dan il-baġit billi nkunu kuntenti li l-flus li ġew vvotati ntefqu u li l-kontijiet ġew miżmuma korrettement.

Jeħtieġ li nagħtu wkoll rendikont ta' x'riżultati konkreti ġew akkwistati b'dik in-nefqa u x'sar tassew għall-ġid taċ-ċittadini Ewropej.

Nirringrazzjakom.

THE CHAIRMAN: Dr Galea, nirringrazzjak tal-preżentazzjoni impekkabbli u dettaljata li tajtna llum u nirringrazzjak ukoll talli bl-integrità professjonali tiegħek komplejt iżżid ir-rispett li jgawdi pajjiżna bix-xogħol li għamilt fil-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

Nawguralek għall-bqija tat-terminu tiegħek u nirringrazzjak mill-ġdid ta' dak kollu li għamilt.

DR LOUIS GALEA: Grazzi ħafna.

Nirringrazzja wkoll lill-kollega tiegħi s-Sur Jacques Sciberras li huwa l-Kap tal-Uffiċċju tiegħi fil-Lussemburgu.

Is-Sur Sciberras huwa persuna li taħdem ħafna u li kellha sehem importanti f'ħafna xogħlijiet li kont responsabbli għalihom kemm jien kif ukoll il-Qorti inġenerali.

Grazzi.

Fit-8.30 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li se jiġu komunikati aktar tard.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees bar


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET TAL-FAMILJA

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 12

L-Erbgħa, 15 ta' Lulju, 2015

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 12

L-Erbgħa, 15 ta' Lulju, 2015

Il-Kumitat iltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fis-7.54 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 11 li saret nhar l-Erbgħa 8 ta' Lulju, 2015 ġew konfermati.

THE CHAIRPERSON (Onor. Anthony Agius Decelis): Nibdew din il-laqgħa konġunta bejn il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali, il-Kumitat Permanenti dwar il-Familja u l-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa.

Illum se nkomplu niddiskutu s-suġġett tal-età tal-kunsens sesswali u magħna għandna tliet żgħażagħ li qegħdin jirrappreżentaw lill-għaqda ŻAK.

Qabel nibdew id-diskussjoni nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-Membri preżenti li Dr Elaine Burmingham, ir-Research Analyst tagħna, ħejjiet l-ewwel draft tar-rapport fuq dan is-suġġett.

Għalhekk nitlobkom sabiex tieħdu kopja kull wieħed u jekk tixtiequ li żżiedu xi ħaġa oħra f'dan ir-rapport tkellmu ma' Dr Burmingham sa nhar il-Ħadd li ġej biex imbagħad it-Tnejn inkunu nistgħu nippreżentaw il-kopja finali fis-seduta tal-Plenarja.

Issa nitlob liż-żgħażagħ mill-għaqda ŻAK sabiex jersqu mal-mejda.

Nitlobkom tispjegaw eżatt x'inhi l-organizzazzjoni tagħkom u tgħidulna ftit x'inhuma l-veduti tagħkom fuq din l-issue għaliex żgur li din iddiskutejtuha kemm-il darba bejnietkom.

Nixtieq infakkarkom li l-identità tagħkom se tibqa' waħda anonima u għalkemm din il-laqgħa se tiġi trażmessa live fuq il-websajt tal-Parlament, wiċċkom mhux se jiġi jidher.

Għalhekk tistgħu titkellmu bl-aktar mod liberu.

Nixtieqkom tkunu onesti għax fl-aħħar mill-aħħar aħna rridu nkunu nafu eżattament x'taħsbu bħala żgħażagħ ħalli r-riżultat finali jkun verament qiegħed jirrifletti dak li qed iseħħ fis-soċjetà tagħna.

ŻAGĦŻUGĦ 1 (Għaqda ŻAK): Jiena noqgħod Ħal Għaxaq u għandi 16-il sena.

U ilni nattendi l-għaqda ŻAK għal dawn l-aħħar sentejn.

THE CHAIRPERSON: Tajjeb.

ŻAGĦŻUGĦA 2 (Għaqda ŻAK): Jiena noqgħod Ħal Tarxien u għandi 17-il sena.

U ilni nattendi l-għaqda ŻAK erba' snin.

THE CHAIRPERSON: Tistgħu tispjegawlna x'inhi ż-ŻAK għax forsi mhux kulħadd jaf x'inhi?

U għidulna ftit ukoll x'inhuma l-għeruq tagħha.

ŻAGĦŻUGĦA 2: Iż-ŻAK hija Żgħażagħ Azzjoni Kattolika u l-għan tagħna hu li nkabbru liż-żgħażagħ spiritwalment kif ukoll b'valuri oħra, fosthom il-valur ta' kif jaħdmu flimkien f'team.

Ikollna sezzjoni ta' laqgħat kull ġimgħa u dan jiddependi mill-gruppi peress li għandna gruppi ta' etajiet differenti.

Kull ġimgħa ssir laqgħa fejn nitkellmu fuq suġġett li jinteressa liż-żgħażagħ tal-età tagħna.

THE CHAIRPERSON: Intom kellkom xi diskussjoni interna fil-gruppi tagħkom u dak li se tgħidu hawnhekk jirrifletti dak li ddiskutejtu bejnietkom jew inkella qegħdin titkellmu fuq xi studju li għamiltu jew fuq xi background partikolari?

ŻAGĦŻUGĦA 2: Peress li wieħed mill-għanijiet tagħna huwa proprju dak spiritwali, ħafna miż-żgħażagħ li jattendu ż-ŻAK jaqblu mal-punti li se nitkellmu fuqhom illum.

THE CHAIRPERSON: Tajjeb.

Huwa importanti li jkollna feedback min-naħa tagħkom.

ŻAGĦŻUGĦA 3 (Għaqda ŻAK): Jiena minn Raħal Ġdid u ilni nattendi l-għaqda ŻAK għal ħames snin.

SARAH CARUANA (Leader Għaqda ŻAK): Jiena leader ta' diversi gruppi fiż-ŻAK.

Il-gruppi jibdew mill-età ta' għaxar snin u jibqgħu telgħin għal gruppi ta' 30 sena.

Kif kienu qed jgħidu ż-żgħażagħ stess, iż-ŻAK tiġbor fiha diversi żgħażagħ li kollha għandhom opinjonijiet differenti.

Mid-diskussjonijiet li saru ħareġ il-punt li ż-ŻAK qiegħda taqbel miegħu u ċjoè li l-età tal-kunsens sesswali għandha tibqa' ta' 18-il sena.

THE CHAIRPERSON: Hemm xi raġunijiet għaliex wasaltu għal din il-konklużjoni?

Kif wasaltu għal din il-pożizzjoni?

Nixtieqkom tispjegaw ruħkom kif wasaltu għal din pożizzjoni.

ŻAGĦŻUGĦA 2: Bħala Żak, meta bdejna niddiskutu dan is-suġġett bdejna ngħidu li hawnhekk qiegħda tingħata promozzjoni daqsxejn ħażina għaliex qisna qed ngħidu li l-att sesswali hija xi ħaġa faċli.

U peress li ż-żgħażagħ se jgħidu li issa l-liġi qiegħda tgħid hekk u allura għalihom se tiġi aktar faċli għax qed jaraw li kulħadd qed jagħti l-go ahead.

Rigward promozzjoni aħna qed ngħidu li f'każ li l-liġi tgħaddi importanti ħafna li ssir aktar edukazzjoni fl-iskejjel.

Dik naħsbu li hija xi ħaġa importanti.

ŻAGĦŻUGĦ 1: Fuq kollox nemmen li t-tfajliet se jkollhom downfall hawnhekk għax fl-opinjoni tiegħi aktar se jkollna single mothers f'każ li l-irġiel ma jerfgħux ir-responsabilità tagħhom.

Naħseb ukoll li r-rispett tad-dinjità se jonqos ħafna.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

Għidulna x'taħsbu u tinkwetaw xejn.

Wara nistaqsukom xi mistoqsijiet imma għidulna dak li tixtiequ.

Aħna nirringrazzjawkom talli kellkom il-kuraġġ li tiġu titkellmu hawnhekk għaliex nafu li mhux kulħadd ikollu l-kuraġġ li jiġi u jitkellem.

Jiġifieri żgur li napprezzaw ħafna l-kuraġġ tagħkom.

Kulħadd għandu dritt għall-opinjoni tiegħu u kollha kemm aħna nirrispettaw l-opinjonijiet ta' xulxin.

Fl-aħħar mill-aħħar aħna kollha differenti u kollha għandna dritt għall-opinjoni tagħna.

ŻAGĦŻUGĦA 2: Jekk l-età tal-kunsens sesswali tinżel għal 16-il sena jiena naraha li ta' 16-il sena ma tkunx daqshekk responsabbli.

Jekk tinqabad tqila ta' dik l-età inti bilkemm ikollok responsabilità tiegħek innifsek, aħseb u ara kemm se tkun responsabbli għat-tarbija li jkollok!

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

Aħna hawnhekk kellna diversi riżultati ta' riċerki xejntifiċi differenti li saru u jidher li l-attività sesswali tibda fost iż-żgħażagħ ta' 14 u 15-il sena.

Fil-fatt issemma' il-persentaġġ ta' 46% ta' żgħażagħ ta' bejn is-16 u t-18-il sena li jkunu diġà attivi sesswalment hawn Malta.

Dan ħareġ mir-riċerka li saret.

Intom taqblu li aħjar nedukaw liż-żgħażagħ biex ikollhom valuri li ma jagħmlux sess u forsi jistennew mument aktar opportun, speċjalment meta jaqbżu l-età ta' 18-il sena jew forsi għal iktar tard?

Jew taqblu li minn età inferjuri u allura minn età ta' 16, 15 jew 14-il sena ż-żgħażagħ jiġu edukati dwar contraception u dwar tixtrid ta' mard trażmess sesswalment?

Taqblu li persuni ta' 16 jew 17-il sena, jekk ikollhom bżonn ta' xi pariri professjonali mingħand tobba jew councellors dwar is-sesswalità tagħhom, dawn ikunu jistgħu jmorru għall-għajnuna mingħajr il-preżenza tal-ġenituri tagħhom?

Jew taqblu li ta' 16 u 17-il sena aħjar jikxfu l-affarijiet mal-ġenituri u jmorru flimkien magħhom għand it-tabib jew il-councellor?

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

ŻAGĦZUGĦ 1: Jiena nemmen li għandu jkun hemm relazzjoni tajba bejn il-ġenituri u t-tfal.

Jekk se nagħmluha possibbli biex it-tfal imorru għand psikologu jew tabib mingħajr il-kunsens tal-ġenituri tagħhom biex jieħdu xi tip ta' kontraċezzjoni, jiena naħseb li se nkunu qegħdin indagħjfu r-relazzjoni bejn il-ġenituri u t-tfal.

Ma ninsewx li fuq kollox, meta żagħżugħa tinqabad tqila se ddur fuq il-ġenituri tagħha.

ETIENNE GRECH: Taqbel inti li kemm jista' jkun l-att sesswali m'għandux isir ta' din l-età?

ŻAGĦZUGĦ 1: Personalment naqbel li l-att sesswali għandu jsir minn 18-il sena 'l fuq.

Kif qalet waħda miż-żgħażagħ hawnhekk, inti ta' 16-il sena tkun qed terfa' responsabilitajiet żejda u li naħseb m'għandekx terfa'.

Jien personali ta' 16-il sena mhux lest li nerfa' dawk ir-responsabilitajiet għalissa.

U għalhekk naħseb li ta' 18-il sena jkun aktar ideali biex terfa' dawk ir-responsabilitajiet.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

PAULA MIFSUD BONNICI: Preżentament taħsbu li ż-żgħażagħ ta' bejn is-16 u t-18-il sena qegħdin jagħmlu jew ma jagħmlux sess għax hemm liġi li tipprojbihom milli jagħmlu dan?

Jekk il-liġi tkun qiegħda tinbidel biex il-kunsens jinżel għal 16, taħsbu li se jkun hemm aktar żgħażagħ li jibdew jirrikorru u jagħmlu s-sess qabel it-18-il sena?

Taħsbu li din hija relatata mal-liġi?

Għandna żgħażagħ ta' 16-il sena li jirrikorru għas-sess?

U għaliex jirrikorru għas-sess?

Dawn jirrikorru għas-sess għax ikun hemm peer pressure fuqhom?

Għaliex jaħsbu li qegħdin f'relazzjoni li hija daqstant soda li allura jistgħu jagħmlu s-sess?

Iddiskutejtuhom dawn l-affarijiet?

Li kieku kellha tidħol il-liġi u allura l-età tal-kunsens sesswali tinżel għal 16-il sena, x'taħsbu li jista' jkun hemm fil-liġi sabiex nipproteġu lil dawk iż-żgħażagħ li se jkunu qegħdin jagħmlu s-sess ta' 16-il sena?

Naħseb li kulħadd jaqbel li hawn żgħażagħ li huma maturi u hawn żgħażagħ oħra li mhumiex maturi.

Hawn ukoll żgħażagħ li jkunu għaddejjin minn xi tip ta' problemi u allura jirrikorru għas-sess.

X'taħsbu li forsi jista' jkun hemm fil-liġi biex din verament tkun qiegħda tipproteġi lil dawn iż-żgħażagħ li jkunu għaddejjin minn perjodu diffiċli?

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

ŻAGĦŻUGĦA 2: Jiena naħseb li fl-aħħar mill-aħħar hija l-koppja li se tiddeċiedi x'se tagħmel.

Imma jekk se ngħaddu din il-liġi naħseb li se nkunu qegħdin ngħaddu messaġġ liż-żgħażagħ li s-sess qisu mhuwiex daqshekk importanti.

Dan għaliex imbagħad għandek liġijiet oħra li huma ta' 18-il sena, fosthom biex wieħed jixrob l-alkoħol u biex iġib il-liċenzja tas-sewqan.

U allura s-sess qisna se nkunu qegħdin innaqqsulu mill-importanza tiegħu jekk se nniżżlu l-età.

Naħseb ukoll li hemm bżonn ta' ħafna edukazzjoni u din għandha tibda tingħata minn età żgħira u mhux nibdew nagħtuha minn 16-il sena.

Hemm bżonn li fl-iskejjel isiru iktar laqgħat minn nies professjonali u mhux biss mill-għalliema tal-PSD.

Kull tant żmien għandhom isiru sett ta' laqgħat fejn jiġi xi ħadd jitkellem fuq l-importanza li ż-żgħażagħ ikunu safe u x'għandhom jagħmlu biex ma jinqabdux tqal.

Jiena naħseb li dik hija waħda mill-issues importanti ħafna jekk tgħaddi din il-liġi.

U rridu nħarsu wkoll mill-abbuż li jista' ikun hemm fuq iż-żgħażagħ.

THE CHAIRPERSON: Tridu żżidu xi ħaġa oħra ma' dan li għedtu?

SARAH CARUANA: Jiena nixtieq ngħid li l-aktar ħaġa importanti li għandna nedukaw liż-żgħażagħ dwarha hija li meta jkollhom is-sess ma' xi ħadd, importanti ħafna li jipproteġu lilhom infushom, mhux biss kontra l-mard u kontra l-unwanted pregnancies imma biex jipproteġu lilhom infushom anke psikoloġikament u emozzjonalment.

Fl-esperjenza twila li għandi maż-żgħażagħ, l-aktar ħaġa li tispikka meta tkun iżgħar huwa li tibda tara kollox sabiħ u li kollox se jirnexxi.

Imma mbagħad meta tikber tinduna li r-relazzjonijiet jinbidlu u tinduna li mhux bilfors l-ewwel relazzjoni tiegħek se tirnexxi.

Naħseb li huwa importanti li nedukaw liż-żgħażagħ dwar l-importanza tal-valur tal-bniedem.

Jekk inti qiegħed tieħu deċiżjoni ta' 14, 16 jew 18-il sena jista' ikun li ta' dik l-età ma tkunx qed tieħu l-aħjar deċiżjoni!

Aktar ma timmatura, aktar hemm ċans li tieħu deċiżjoni tajba.

Huwa importanti li tkun responsabbli u kommess lejn il-persuna għax il-konsegwenzi huma li huma!

Jekk aħna qegħdin nippromwovu li ż-żgħażagħ ikomplu jistudjaw u jkomplu fil-karriera tagħhom, sfortunatament dawn l-affarijiet jistgħu jħarbtu milli ż-żgħażagħ jilħqu l-iskopijiet tagħhom personali.

L-iskop tagħna bħala ŻAK huwa li nedukaw liż-żgħażagħ li naħdmu magħhom.

Fil-fatt, minkejja li nafu li ż-żgħażagħ ta' età żgħira qed ikollhom x'jaqsmu sesswalment, aħna nipprovaw nuruhom jagħrfu l-importanza u r-responsabilità ta' dak li se jidħlu għalih.

Nafu li minkejja li l-liġi preżenti hija ta' 18-il sena, dan ma jfissirx li ż-żgħażagħ taħt it-18-il sena mhux qed ikollhom x'jaqsmu sesswalment.

Madankollu naħsbu li jekk l-età se tinżel għal 16-il sena aktar se jkollok lok li ż-żgħażagħ jagħmlu dawn l-atti għax jafu li issa huma legali mingħajr ma jagħrfu l-konsegwenzi u r-responsabilitajiet li tali atti jġibu magħhom, inkluż emozzjonalment u psikoloġikament.

Jista' jkun hemm ukoll nies akbar minnhom li jieħdu vantaġġ mis-sitwazzjoni u jimmanipulawhom f'atti sesswali.

THE CHAIRPERSON: Nirringrazzjakom talli sibtu l-ħin biex tiġu taqsmu l-opinjonijiet tagħkom magħna.

Jiena naħseb li l-għaqda tagħkom għandha rwol importanti fis-soċjetà tagħna u għalhekk nawguralkom tkomplu taħdmu fost iż-żgħażagħ.

Issa nitlob lil Mr Bernard Caruana, Clinical Psychologist, sabiex jingħaqad magħna u jagħtina l-pożizzjoni tiegħu fuq dan is-suġġett.

Hawnhekk kellna sensiela ta' diskussjonijiet fuq dan is-suġġett u kulħadd b'opinjonijiet differenti, skont il-background tiegħu.

MR BERNARD CARUANA (Clinical Psychologist): L-ewwelnett nirringrazzjakom talli stedintuni hawnhekk sabiex tisimgħu l-opinjonijiet tiegħi.

Ovvjament l-ideat tiegħi mhumiex vanġelu imma lanqas huma xi ideat superfluwi għaliex huma mibnijin fuq qari, riċerki, kif ukoll fuq esperjenza personali ta' 20 sena f'dan il-qasam.

Apparti minn hekk għamilt disa' snin bħala President tal-Assoċjazzjoni tal-Psikologi hawn Malta, disa' snin fil-Kunsill tal-Presidenti Ewropej u għadni hemmhekk kif ukoll għadni fit-tieni mandat tiegħi fl-eżekuttiv tal-Federazzjoni Ewropea tal-Psikologi.

Bażikament meta qegħdin nitkellmu fuq dan is-suġġett, qegħdin nitkellmu fuq suġġett fejn ħafna drabi s-soċjetà post-moderna tal-lum firdet l-iżvilupp sesswali u naturali tal-individwu mad-dritt jew mal-aċċess li jeżerċitah.

In-natura fil-pubertà l-bniet u s-subien jibdew jiżviluppaw sesswalment u qabel dawn setgħu jeżerċitaw il-bżonnijiet tagħhom mentri llum ma jistgħux.

Fil-fatt il-liġi Kanonika qabel l-1917 kienet tgħid li l-età tal-kunsens għaż-żwieġ kienet ta' 12-il sena u llum telgħet għal 14-il sena għall-bniet u 16-il sena għas-subien.

Hekk tgħid il-liġi tal-Knisja fuq iż-żwieġ u mhux biex ikollok att sesswali għax iż-żwieġ jinkludi responsabilitajiet akbar.

Meta aħna qegħdin nitkellmu fuq il-kunsens sesswali tajjeb li nkunu nafu li fl-Ewropa l-pajjiżi jvarjaw bejn 14 u 18-il sena.

Fil-maġġoranza tal-pajjiżi qegħdin bejn 14 u 16-il sena.

Imbagħad għandek l-Irlanda u Ċipru ta' 17-il sena.

U għandek lil Malta, it-Turkija u l-Vatikan fejn l-età tal-kunsens hija ta' 18-il sena.

Il-Vitikan u t-Turkija għandhom eċċezzjoni għal min ikun miżżewweġ.

Billi l-liġi Kanonika tgħid li tista' tiżżewweġ ta' 14 u ta' 16-il sena, mela allura jagħtu eċċezzjoni lil min jiżżewweġ sabiex ikun jista' jeżerċità s-sesswalità ta' dik l-età.

Hawn Malta għandna liġi li tgħid li xi ħadd jista' jiżżewweġ ta' 16-il sena imma mbagħad m'għandna xejn fuq min jiżżewweġ ta' dik l-età sabiex ikun jista' jeżerċita s-sesswalità!

U din hija daqxejn ta' kontradizzjoni.

Ladarba qegħdin nitkellmu fuq l-età tal-kunsens ta' 16-il sena, irridu naraw li nipproteġu lil dawn iż-żgħażagħ mill-abbużi u mill-esplojtazzjoni.

Naqbel perfettament mal-Kunsill tal-Ewropa li jgħid li persuni taħt it-18-il sena jridu jiġu protetti, b'mod speċjali mill-esplojtazzjoni sesswali.

Issa filwaqt li nemmen li persuna ta' 16-il sena hija matura biżżejjed biex tagħti l-kunsens tagħha għall-att sesswali, nemmen ukoll li persuna taħt it-18-il sena m'għandux ikollha dritt biex tagħti l-kunsens tagħha għall-industrija sesswali, bħalma hija l-pornografija, il-prostituzzjoni, eċċ. Hemmhekk anke l-liġijiet għandhom ikunu eħrex milli huma mal-adulti!

U dan jgħodd ukoll għall-esplojtazzjoni ta' persuni taħt it-18-il sena.

Fid-diskussjoni ssemmiet ukoll il-kwestjoni tal-banding.

Jiena jidhirli li meta qegħdin nitkellmu fuq kunsens, qegħdin nitkellmu fuq l-abilità tal-individwu sabiex jagħti kunsens għall-att sesswali u mhux fuq li jagħti kunsens ma' min se jagħmel l-att sesswali.

Persuni jistgħu jiġu sfruttati minn persuni oħra ta' liema età jkunu.

Jista' jkollok ukoll xi ħadd li qiegħed ma' xi ħadd li qed imiss mad-droga!

Hemmhekk qegħdin nitkellmu dwar kunsens u mhux dwar x'naħsbu aħna li it is the right match.

Jiena naħseb li hemmhekk nistgħu nidħlu f'area mċajpra ta' taboos.

F'Malta għandna wkoll il-liġi li tgħid li persuna ta' 16-il sena tista' tikkontesta l-elezzjonijiet lokali u allura – apparti li tista' iżżewweġ lin-nies ukoll – tista' tieħu deċiżjonijiet li jaffettwaw mhux biss lilha imma lil-lokalità tagħha!

M'hemm l-ebda banding li tgħidlek li jista' ikun hemm biss tliet persuni ta' dik l-età f'kunsill lokali.

U allura teoritikament jista' ikollok kunsill lokali magħmul minn persuni li l-età tagħhom tkun bejn is-16 u t-18-il sena u dawn ikunu jistgħu jieħdu deċiżjonijiet importanti fil-lokalità tagħhom.

PAULA MIFSUD BONNICI: Ħalli nikkoreġik ftit.

Inti tista' tivvota ta' 16-il sena imma biex tikkontesta elezzjoni jrid ikollok 18-il sena.

MR BERNARD CARUANA: Mela kelli żball hemmhekk.

Bażikament jiena nħoss li ladarba għandna l-età taż-żwieġ ta' 16-il sena, mela allura ma nistgħux nagħmlu l-età tal-kunsens sesswali ogħla minn 16-il sena.

Anke fil-liġi taż-żwieġ tagħna m'hemm l-ebda banding.

Jien personalment ma naqbilx mal-banding għax ma narahiex bħala xi ħaġa li hija relatata.

U allura jien qed ngħid li l-individwu għandu l-abilità li jagħti l-kunsens tiegħu.

Issa ma' min se jmur ma jidhirlix li għandi nindaħal jien jew ħaddieħor!

(Interruzzjonijiet) Allura jekk xi ħadd ta' 16-il sena jkollu relazzjoni ma' xi ħadd ta' 19-il sena imma li dan imexxi d-droga, x'se ngħidu fuq din?!

Naħseb li hija ħażina wkoll.

Jiena nemmen li għandhom jiħraxu l-liġijiet dwar l- esplojtazzjoni.

Jekk persuna qiegħda tiġi esplojtata …

MICHAEL GONZI: Il-liġi li hemm illum qiegħda tipproteġihom liż-żgħażagħ jew le?

Jekk se nżomm il-liġi kif inhi llum u nżied il-pieni biex ma jiġux sfruttati ż-żgħażagħ hija xi ħaġa oħra.

Issa jien mhux se noqgħod indaħħal ir-responsabilitá tal-vot għax dik hija responsabilità totalment differenti.

Ir-responsabilità tal-att sesswali se jkunu waħedhom u jridu jieħdu deċiżjoni responsabbli waħedhom.

Inti tara differenza bejn żgħażagħ ta' 16-il sena, li jkunu ħerġin mill-Fifth Form u żgħażagħ ta' 17 jew ta' 18-il sena?

Ir-responsabilità taraha l-istess bejn wieħed ta' 16, wieħed ta' 17 u ieħor ta' 18?

Personalment nixtieq li l-liġi tal-kunsens sesswali nniżżluha għal 17-il sena.

MR BERNARD CARUANA: Jiena nara li ż-żgħażagħ Maltin, fil-kapaċità mentali u responsabbli tagħhom mhumiex agħar miż-żgħażagħ Ewropej l-oħra.

Issa pereżempju fil-Ġermanja l-età tal-kunsens sesswali hija ta' 14-il sena u jien ma naqbilx magħha.

Min-naħa l-oħra ta' 16-il sena naraha bħala età fejn il-persuna kapaċi tagħti l-kunsens tagħha imma xorta waħda jrid ikun hemm is-salvagwardji meħtieġa minħabba l-isfruttament.

Rigward l-isfruttament qed nitkellem fuq sfruttament sesswali, finanzjarju jew sfruttament ta' poter.

U qiegħed insemmi dawn it-tlieta għax dawn qishom it-tentazzjonijiet u l-ġibdiet li jkollhom iż-żgħażagħ.

Żagħżugħ jew żagħżugħa li mhumiex jaħdmu, jekk xi ħadd joffrilhom easy money through the sex industry, dawn malajr jistgħu jaċċettaw.

U dik inqisha bħala vulnerabilità u allura għandha tkun ta' 18-il sena.

Jew xi ħadd li għandu ċerta poter li jista' jmexxihom 'il quddiem fil-karriera tagħhom.

Dik naraha bħala vulnerabilità b'mod ġenerali għal kulħadd u allura rridu nipproteġu kontra dawn il-vulnerabilitajiet.

Dawk huma l-affarijiet li naħseb li għandhom jiġu protetti minnhom iż-żgħażagħ aktar milli nagħmlu l-banding fuq l-età.

Jista' ikollok xi ħadd li jkun se jużahom għal xi negozju ieħor illegali jew legali.

U allura hemmhekk iva, għandna nagħmlu protezzjoni tajba fuq dawn iż-żgħażagħ.

MICHAEL GONZI: Jekk għandha tinżel il-liġi, taħseb li tagħmel differenza jekk tinżel għal 16-il sena minflok tinżel għal 17-il sena?

MR BERNARD CARUANA: Fl-opinjoni tiegħi ma nara xejn ħażin jew disastruż li l-età tal-kunsens tinżel għal 16-il sena.

PAULA MIFSUD BONNICI: Inti qed tgħid li ma taqbilx mal-banding u ma tagħmilx differenza jekk ikollok xi ħadd ta' 16-il sena li jkun ma' xi ħadd li qed jagħmel użu mid-droga …

MR BERNARD CARUANA: Jien mhux qed ngħid li ma tagħmilx differenza …

PAULA MIFSUD BONNICI: Jista' jkun li inti qed tgħid li d-differenza tal-età ma tagħmilx differenza u mbagħad ġibt l-argument li jista' ikun hemm xi ħadd ta' 18 li qed jagħmel użu mid-droga u jkollu x'jaqsam ma' persuna ta' 16-il sena.

Veru li dik il-persuna ma' jkollhiex 50 sena imma jkollha 20, 22 jew 24 sena, u allura d-differenza fl-età bejn tfajla ta' 16 u raġel ta' 22 sena ma tkunx daqstant kbira.

Imma mbagħad jista' jkun li dik il-persuna ta' 22 sena tkun qiegħda tieħu ħsieb lill-persuna l-oħra u allura forsi tkun l-għalliema tagħha jew inkella l-carer tagħha.

MR BERNARD CARUANA: Le, hemmhekk qed nitkellmu fuq power position u fuq vulnerabilità.

Meta għandek power position, fejn għandek persuna lil qed tgħallem lil xi ħadd jew persuna qiegħda timpjega lil persuna oħra, eċċ., dik hija banned, tkun xi tkun l-età.

MICHAEL GONZI: Imma jekk il-liġi se nniżżluha għal 16-il sena, kif se tipproteġihom minn din is-sitwazzjoni ta' power position?

Il-liġi kif inhi bħalissa ma taħsibx li qed tipproteġihom biżżejjed?

MR BERNARD CARUANA: Nistgħu nġibu l-argument biex naraw jekk għandhiex tinżel l-età tal-kunsens għal 16-il sena bl-argument tal-protezzjoni.

L-argument ta' protezzjoni għandu jkun hemm u għandu jkun wieħed qawwi.

L-argument ta' protezzjoni minn persuni li għandhom ċerta poter jew influwenza fuq il-persuna l-oħra … Ma ninsewx li hemmhekk il-kunsens mhuwiex wieħed liberu.

Hawnhekk jien qed nitkellem fuq żgħażagħ li għadhom qed ifittxu l-karriera tagħhom u dawn jistgħu jkunu anke ta' 18-il sena.

MICHAEL GONZI: Bħalissa hija llegali imma jekk tinżel l-età għal 16-il sena mhux se tibqa' illegali.

Allura kif se tipproteġihom?

ETIENNE GRECH: Għandek ukoll it-tobba.

Aħna għandna l-Medical Council li jipprojbixxi lit-tobba milli jkollhom relazzjoni intima – ta' liema età ikunu – mal-pazjenti tagħhom.

MICHAEL GONZI: Imma bħalissa bil-liġi hija llegali mentri jekk tinżel l-età għal 16-il sena ma tkunx illegali.

Sewwa qiegħed ngħid?

PAULA MIFSUD BONNICI: Bħalissa l-liġi tgħid li adult ma jistax ikollu relazzjoni ma' minuri, indipendement mill-pożizzjoni li jkollu.

Issa jekk inti qiegħed f'pożizzjoni fejn qed tikkura lil persuna, mela mbagħad għandek aggravji oħra li jiskattaw.

Imma kif inhi l-liġi, persuna adulta ma' jistax ikollha x'taqsam ma' persuna minn 16-il sena 'l isfel.

ETIENNE GRECH: Issa jekk għandek għalliem ta' 30 sena li qed jgħallem studenta ta' 18-il sena.

Dik ukoll tiġi llegali?

PAULA MIFSUD BONNICI: Le, mhijiex illegali.

Imma mbagħad għandek il-kodiċi tal-etika.

(Interruzzjonijiet) Jiġifieri jrid ikun hemm ċerti safeguards.

MICHAEL GONZI: Ħa tneħħi r-responsabilità legali.

ETIENNE GRECH: Ovvjament inti qatt ma tingħata liċenzja biex tipprattika l-professjoni tiegħek jekk xi darba tkun inqbadt f'relazzjoni ma' persuna ta' 16 jew 18-il sena.

MR BERNARD CARUANA: L-opinjoni tiegħi hija li jekk tinżel l-età għal 16-il sena l-liġi għandha tkun in line mal-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa u allura fejn hemm dawn il-power issues ma jitqiesx li hemm kunsens.

Pereżempju jekk persuna qiegħda tgħallem jew tagħti kura lil xi ħadd taħt it-18-il sena u jkollha relazzjoni magħha, hemmhekk tiġi llegali xorta waħda.

Jekk persuna qiegħda tuża persuna oħra jew inkella qiegħda tħallas lil persuna oħra għas-sess, dak jiġi illegali.

Jekk tkun ta' 18 imbagħad għandek il-liġi kif inhi llum.

Jien qed nitkellem fuq żgħażagħ bejn 16 u 18-il sena, fejn hemmhekk għandha tiġi protetta aktar il-vulnerabilità tagħhom.

Jiena nemmen li għandu jkun hemm dawn is-salvagwardji aktar milli jkollna l-banding.

Illum jista' jkollok persuna ta' 22 sena li tkun f'ċirki ta' abbuż.

Hija kważi sterjotipa li qed nitkellmu fuq ċerta etajiet u nkunu mingħalina qed nipproteġuhom meta mbagħad ma nkunu qed nipproteġu xejn!

Aħna rridu nipproteġu minn sitwazzjonijiet vulnerabbli.

Aħna għandna ngħidu li l-adolexxenti, f'dawn is-sitwazzjonijiet jistgħu jkunu vulnerabbli għax ovvjament ikunu jixtiequ l-flus u jkunu qegħdin jaspiraw għall-karriera.

U għalhekk irridu nipproteġuhom f'dawk il-mumenti.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

Jekk qed nifhmek sew inti ma taqbilx li għandu jkun hemm banding fuq l-età?

MR BERNARD CARUANA: Dik hija l-opinjoni tiegħi.

Fl-ebda pajjiż m'hemm il-banding.

Il-banding jeżisti f'xi pajjiżi fejn pereżempju jkollok persuna ta' 16-il sena li qiegħda ma' xi ħadd iżgħar minnha.

Issa jien lanqas ma' dak il-banding downwards ma naqbel.

Aħna qed ngħidu li jekk persuna ta' 16-il sena kapaċi tagħti l-kunsens tagħha, mela allura persuna ta' 15-il sena u nofs ma tistax tagħti l-kunsens tagħha lil persuna ta' 16-il sena.

Imma kif għedt f'xi pajjiżi hemm il-banding downwards.

Dak ma naqbilx miegħu u lanqas naqbel mal-banding upwards.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

Onor. Gonzi, nixtieq ninformak li qabel ma ġejt inti Dr Burmingham tatna draft copy tar-rapport.

Issa jekk irridu nżiedu aktar rimarki fuqu rridu ngħadduhom lil Dr Burmingham sa nhar il-Ħadd biex imbagħad it-Tnejn inkunu nistgħu nippreżentaw fil-Kamra r-rapport finali.

ETIENNE GRECH: Tajjeb naraw li f'dan ir-rapport qed jingħad li huwa rapport fuq l-età tal-kunsens sesswali u li ġie ppreparat mill-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali, mill-Kumitat Permanenti dwar il-Familja u mill-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa.

Apparti milli fih resumè tajba dwar il-laqgħat li kellna fuq dan is-suġġett, fih ukoll il-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet tal-kumitat konġunt imma hemm ukoll rakkomandazzjonijiet li ħarġu bihom il-mistednin li kellna.

Sewwa qiegħed ngħid?

Hawn numru ta' punti li jistgħu jservu ta' rakkomandazzjonijiet imma nimmaġina li aħna rridu nagħtu l-kummenti tagħna fuqhom?

DR ELAINE BURMINGHAM (Research Analyst): Jiena qbadt ir-rakkomandazzjonijiet li għamlu l-esperti li ġew jitkellmu fil-Kumitat u niżżilthom fil-parti tar-rakkomandazzjonijiet biex intom tkunu tistgħu taraw dak li rrakkomandaw.

Issa forsi taqblu magħhom u forsi ma taqblux u tkunu tridu tbiddluhom.

Ir-raġuni hi biex tarawhom kollha flimkien biex taraw x'tixtiequ żżommu u x'tixtiequ tneħħu jew tbiddlu.

PAULA MIFSUD BONNICI: Jiena għadni ma qrajtux kollu dan ir-rapport imma qiegħda nifhem li jista' jkun hemm ċerti rakkomandazzjonijiet li se jkunu konfliġġenti.

Allura ma naħsibx li nistgħu napprovaw dawn ir-rakkomandazzjonijiet.

DR ELAINE BURMINGHAM: Dan huwa biss draft ta' kif se jkun ir-rapport finali.

Issa r-rakkomandazzjonijiet finali għad iridu jiġu diskussi u nkun irrid nerġa' niktibhom.

ETIENNE GRECH: Ir-rakkomandazzjonijiet nistgħu niddiskuthom issa jew inkella naqrawhom fil-ħin tagħna?

THE CHAIRPERSON: Jiena naqbel li kulħadd jieħu kopja ta' dan ir-rapport, aqrawh bil-kwiet u mbagħad nagħmlu laqgħa apposta biex niddiskutuh.

ETIENNE GRECH: Ma ninsewx li din hija l-aħħar laqgħa qabel ir-recess tas-sajf.

PAULA MIFSUD BONNICI: Ma naħsibx li hemm xi deadline fuqha din?!

THE CHAIRPERSON: Naħseb li għandna nieħdu kopja tar-rapport, naqrawh u mbagħad niġu hawnhekk ippreparati biex nikellmu fuqu.

ETIENNE GRECH: M'hemm l-ebda għaġġla.

THE CHAIRPERSON: Dr Burmingham, jiena naqbel li r-rapport għandu jiġi mogħti lil kull Membru f'dan il-Kumitat biex kulħadd ikun jista' jaqrah bil-kwiet u jara x'inhuma l-affarijiet li jaqbel jew li ma jaqbilx magħhom.

Imbagħad nagħmlu diskussjoni fuq ir-rapport f'laqgħa apposta.

Jew se nagħmlu xi ħaġa tajba jew ma nagħmlu xejn!

THE CHAIRPERSON: Jekk ma fadal xejn nistgħu ngħidu li din il-laqgħa hija magħluqa.

Nirringrazzja lil kulħadd tal-parteċipazzjoni tagħkom.

Grazzi.

Fit-7:40 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati iżjed tard.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees fam


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET TAL-FAMILJA

LAQGĦA NRU 12

Laqgħa konġunta mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali u mal-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa

L-Erbgħa, 15 ta' Lulju 2015

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet tal-Familja ltaqa' fil-Parlament, il-Belt Valletta, fis-6:54 p.m.

L-Onor.

Anthony Agius Decelis, President tal-Kumitat Permanenti dwar il-Familja ppreseda.

PREŻENTI: L-Onor.

Min-naħa tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali u l-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa kien hemm preżenti wkoll: l-Onor.

Michael Gonzi u l-Onor.

Dr Elaine Burmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali kienet preżenti għal-laqgħa.

Il-President tal-Kamra qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 11 li saret nhar l-Erbgħa, 8 ta' Lulju 2015 ġew konfermati.

DISKUSSJONI DWAR L-ETÀ TAL-KUNSENS SESSWALI – KONTINWAZZJONI

Il-Kumitat stieden numru ta' studenti mill-grupp ZAK kif ukoll il-group leader tagħhom, is-Sinj.

Minħabba li dawn iż-żgħażagħ kienu minorenni l-identità tagħhom baqgħet waħda anonima.

Wara l-interventi tal-mistednin, saru diversi mistoqsijiet mill-Membri preżenti.

Saret ukoll diskussjoni bejn il-Membri preżenti dwar kif għandu jiġi mħejji r-rapport fuq dan is-suġġett mir-Research Analyst.

Fit-7:40 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

LAQGĦA NRU 16

Laqgħa konġunta mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali u mal-Kumitat Permanenti dwar il-Familja

L-Erbgħa, 15 ta' Lulju 2015

Il-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa ltaqa' fil-Parlament, fis-6:54 p.m.

Din il-laqgħa konġunta kienet preseduta mill-Onor.

PREŻENTI: Is-Segretarju Parlamentari għas-Saħħa l-Onor.

Min-naħa tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali u l-Kumitat Permanenti dwar il-Familja kien hemm preżenti wkoll l-Onor.

Il-President tal-Kamra qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 15 li saret nhar l-Erbgħa 8 ta' Lulju 2015 ġew konfermati.

DISKUSSJONI DWAR L-ETÀ TAL-KUNSENS SESSWALI - KONTINWAZZJONI

Il-Kumitat stieden lil grupp żgħażagħ membri taz-ZAK biex jagħtu l-fehma tagħhom fuq is-suġġett.

Dawn il-grupp żgħażagħ għażlu li jibqgħu anonimi.

Wara l-Kumitat stieden lil-Dr Bernard Caruana, psikoloġista, biex jagħti preżentazzjoni fuq is-suġġett.

Fis-7:38 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata aktar tard.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees health


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

LAQGĦA KONĠUNTA

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ U

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET EKONOMIĊI U FINANZJARJI

AVVIŻ

Il-Ġimgħa, 4 ta' Settembru 2015 fl-10:00 a.m.

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej u l-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji se jiltaqgħu nhar il-Ġimgħa, 4 ta' Settembru 2015 fl-10:00 a.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Parlament b'din l-aġenda:-

Laqgħa mal-Viċi President tal-Kummissjoni Jyrki Katainen, responsabbli mill-Impjieġi, Tkabbir, Investiment u Kompetittività.

20 ta' Lulju 2015 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees fin


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 14

Il-Ġimgħa, 4 ta' Settembru 2015

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 14

Il-Ġimgħa, 4 ta' Settembru, 2015

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fl-10.00 a.m.

LAQGĦA MAL-VIĊI PRESIDENT TAL-KUMMISSJONI JYRKI KATAINEN, RESPONSABBLI MILL-IMPJIEGI, TKABBIR, INVESTIMENT U KOMPETTITIVITÀ, PARTIKOLARMENT DWAR IL-FOND EWROPEW GĦALL-INVESTIMENTI STRATEĠIĊI (EFSI)

Fl-10.55 a.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li jiġu komunikati aktar tard.


LAQGĦA NRU.

Il-Ġimgħa, 4 ta' Settembru 2015

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej iltaqa' filKamra tal-Kumitati fil-Parlament, il-Belt Valletta, fl-10:00 a.m.

L-Onor.

PREŻENTI: L-Onor.

Peress li din kienet laqgħa konġunta mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ekonomiċi, preżenti wkoll kien hemm, l-Onor.

L-Iskrivan tal-Kumitat qal it-talba.

LAQGĦA MAL-VIĊI PRESIDENT TAL-KUMMISSJONI JYRKI KATAINEN, RESPONSABBLI MILL-IMPJIEĠI, TKABBIR, INVESTIMENT U KOMPETITTIVITÀ, PARTIKOLARMENT DWAR IL-FOND EWROPEW GĦALL-INVESTIMENTI STRATEĠIĊI

Il-Viċi President tal-Kummissjoni, Jyrki Katainen, responsabbli mill-Impjiegi, Tkabbir, Investiment u Kompetittivitá, kien akkumpanjat mis-Sinj.

Aura Salla, membru tal-cabinet tiegħu, u mis-Sinj.

Diane Spiteri, Aġent Kap tar-Rappreżentanza tal-Kummissjoni f'Malta.

Wara introduzzjoni mill-Onor.

Silvio Schembri, il-Viċi President Katainen għamel id-diskors tiegħu fejn semma', fost affarijiet oħra, dawn il-punti:-

minn wara l-kriżi finanzjarja l-livell ta' investiment fl-Unjoni Ewropea (UE) naqas u dan affettwa l-ekonomija negattivament bil-konsegwenza li f'ħafna Stati Membri il-qagħad żdied u l-kompetittività naqset;

uħud mir-raġunijiet għal dan kienu nuqqas ta' fiduċja mill-investituri, l-aċċess għall-finanzjament, suq tax-xogħol riġidu u anqas opportunitajiet;

il-European Fund for Strategic Investment (EFSI) imniedi mill-Kummissjoni kellu l-għan li jimmobilizza aktar minn 300 biljun Euro f'fondi pubbliċi u privati sabiex jiffinanzja proġetti, kemm tas-settur privat jew tal-istat jew public/private partnerships, li jġorru ċertu riskju iżda li jikkontribwixxu għal żieda fl-attività ekonomika u għall-ħolqien ta' aktar minn miljun impjieg ġdid, pereżempju, fil-qasam tal-ekonomija diġitali, fis-circular economy, fl-enerġija u fl-SMEs, u li s-settur privat waħdu kieku ma kienx jidħol għalihom – għall-finanzjament ta' investiment ieħor diġà kien hemm is-sistema bankarja;

għall-fini ta' trasparenza, dan il-fond kien se jitħaddem mill-Kummissjoni u mill-European Investment Bank (EIB), mhux fil-livell ta' gvernijiet, u l-proġetti kienu se jiġu eżaminati minn kumitat tekniku li twaqqaf apposta kif ukoll kien se jiġi varat portal Ewropew fejn wieħed isib informazzjoni dwar it-tħaddim ta' dan il-fond;

kull Stat Membru kellu sfidi partikolari u allura l-mod ta' kif kien se jitħaddem dan il-fond ma kienx se jkun one-size-fits-all u lanqas kienet se titħaddem sistema ta' kwota għal kull Stat Membru imma l-kriterju ewlieni kien se jkun fuq il-merti tal-proġett propost filwaqt li jkun hemm ċerta flessibilità; u

din l-inizjattiva kellha bżonn l-appoġġ fuq kull livell mhux l-anqas fuq il-livell ta' parlamenti nazzjonali, tas-settur privat kif ukoll ta' istituzzjonijiet u strutturi nazzjonali – f'dan ir-rigward issemmiet id-dikjarazzjoni tal-Gvern Malti li se jwaqqaf Bank ta' Żvilupp.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fl-10.55 a.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 34

Il-Ġimgħa, 4 ta' Settembru 2015

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 32

Il-Ġimgħa, 4 ta' Settembru, 2015

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fl-10.00 a.m.

Il-Minuti tal-laqgħa nru 33 li saret fid-9 ta' Lulju 2015 kellhom jiġu kkonfermati f'laqgħa oħra.

LAQGĦA MAL-VIĊI PRESIDENT TAL-KUMMISSJONI JYRKI KATAINEN, RESPONSABBLI MILL-IMPJIEGI, TKABBIR, INVESTIMENT U KOMPETITTIVITÀ, PARTIKOLARMENT DWAR IL-FOND EWROPEW GĦALL-INVESTIMENTI STRATEĠIĊI (EFSI)

Fl-10.55 a.m., il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu kkomunikati aktar tard.


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 35

Il-Ġimgħa, 18 ta' Settembru 2015 fil-11:30 a.m.

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej se jiltaqa' nhar il-Ġimgħa, 18 ta' Settembru 2015 fil-11:30 a.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Parlament b'din l-aġenda:-

Laqgħa ma' Delegazzjoni Ċiniża mill-Kungress Nazzjonali tal-Poplu.

2 ta' Settembru 2015 SKRIVAN TAL-KAMRA


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 35

Il-Ġimgħa, 18 ta' Settembru 2015

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 35

Il-Ġimgħa, 18 ta' Settembru, 2015

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fil-11.35 a.m.

Il-Minuti tal-laqgħa nru 33 li saret fl-4 ta' Settembru 2015 kellhom jiġu kkonfermati f'laqgħa oħra.

LAQGĦA MA' DELEGAZZJONI

MILL-KUNGRESS NAZZJONALI TAL-POPLU (KNP)

TAR-REPUBBLIKA TAL-POPLU TAĊ-ĊINA

Toni Bezzina.

Fin-12.35 p.m., il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li għandhom jiġu kkomunikati aktar tard.


LAQGĦA NRU.

Il-Ġimgħa, 18 ta' Settembru 2015

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej iltaqa' filKamra tal-Kumitati fil-Parlament, il-Belt Valletta, fl-11:35 a.m.

L-Onor.

PREŻENTI: L-Onor.

Toni Bezzina, l-Onor.

Joseph Sammut flimkien ma' Dr Roberta Metsola Membru tal-Parlament Ewropew.

ASSENTI: Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin l-Onor.

SKUŻATI: L-Onor Frederick Azzopardi u l-Onor.

Franco Mercieca kienu msiefra fuq xogħol parlamentari.

L-Iskrivan tal-Kumitat qal it-talba.

LAQGĦA MA' DELEGAZZJONI ĊINIŻA MILL-KUNGRESS NAZZJONALI TAL-POPLU (KNP)

Id-delegazzjoni Ċiniża kienet magħmula kif ġej:- is-Sur WANG Xiaochu Viċi President tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin tal-Kungress Nazzjonli tal-Poplu (Chair, NPC-EP Relationship Group), is-Sur SHAO Ning Viċi President tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji tal-KNP, is-Sur SUN Jiaguang Membru tal-Kumitat għall-Edukazzjoni, Kultura u Saħħa Pubbliku tal-KNP, is-Sur CHONG Quan Membru tal-Kumitat (għall-Affarijiet Barranin tal-KNP, u s-Sinjuri YOU Wenze, YANG Fan, HAN Lei u LEI Min, Diretturi fl-Uffiċċju tal-KNP.

Wara introduzzjoni mill-Onor.

Luciano Busuttil, President tal-Kumitat, u mis-Sur Xiaochu Wang, Kap tad-Delegazzjoni Ċiniża, kien hemm diskussjoni prinċipalment fuq dan li ġej:-

ir-relazzjonijiet tajbin bejn iż-żewġ pajjiżi, b'aċċenn fuq l-investiment Ċiniż f'Malta, f'liema rigward kien hemm l-appoġġ taż-żewġ partiti rappreżentati fil-Parlament Malti;

il-Memorandum of Understanding bejn Malta u Ċina iffirmat f'Lulju 2014 għall-perjodu 2014-2019 li kellu jiffaċilita l-investiment bejn iż-żewġ pajjiżi;

il-koperazzjoni fuq livell Ewropew u Ċiniż fir-rigward tat-tkabbir ekonomiku dinji fid-dawl (i) tal-European Fund for Strategic Investment (EFSI) u l-inizjattiva Ċiniża magħrufa bħala One Belt One Road imnedija għal skop ta' żvilupp, l-aktar fl-infrastruttura, u (ii) tan-negozjati dwar investiment u kummerċ taċ-Ċina mal-Unjoni Ewropea u mal-Istati Uniti separatament;

ir-riforrmi li kienet għaddejja bihom iċ-Ċina ħalli jonqos is-sehem tal-istat fl-ekonomija u fl-istess ħin jikber is-sehem tal-privat u dan billi tnaqqas jew tneħħi s-sussidji għall-intrapriżi statali kif ukoll billi l-intrapiżi statali jiġu kkwotati fuq l-istock exchange, liema passi kienu diġà wasslu għall-falliment ta' eluf minnhom; u

ir-rieda taċ-Ċina li tikkopera fuq livell globali fir-rigward tal-migrazzjoni billi fl-ewwel lok jiġu affrontati l-problemi li kienu qegħdin jikkawżaw dan iċ-ċaqlieq ta' tant miljuni ta' nies.

Fin-12.35 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT