KUMITAT PERMANENTI DWAR IXXOGĦOL TALKAMRA

LAQGĦA NRU.

IlĠimgħa, 9 ta' Mejju 2014

IlKumitat Permanenti dwar ixXogħol talKamra ltaqa' filPalazz, ilBelt Valletta, fid9.39 a.m.

Anġlu Farrugia, ippresjeda.

PREŻENTI

IlMinistru għallIntern u sSigurtà Nazzjonali, lOnor.

Matul illaqgħa kien preżenti wkoll lOnor.

IlMinuti tallaqgħa numru 17 li saret fil11 ta' Marzu 2014 kienu kkonfermati.

XOGĦOL TALKAMRA

L-Onor.

Carmelo Abela informa lill-Kumitat li l-ħsieb tal-Gvern kien li fis-seduta tat-Tnejn, 12 ta' Mejju 2014, il-Kamra tgħaddi mit-Tielet Qari t-tliet Abbozzi ta' Liġi li ġejjin:-

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Forzi Armati ta' Malta – Abbozz Nru 37;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurtà fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili – Abbozz Nru 38;

Abbozz ta' liġi li jemenda l-att dwar il-karta tal-identità u dokumenti oħra tal-identità – Abbozz Nru 43; u

wara tibda d-diskussjoni fi stadju tat-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kummissarju tat-Taxxi – Abbozz numru 46.

L-Onor.

David Agius informa lill-Kumitat li jekk id-diskussjoni fuq l-Abbozz ta' Liġi Nru 46 tibda nhar it-Tnejn, 12 ta' Mejju, ma kienx se jkun possibbli li x-shadow minister dwar il-finanzi jkun preżenti fil-Kamra għax se jkun qed jattendi laqgħa tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji.

Wara diskussjoni, il-Kumitat qabel dwar il-programm ta' xogħol segwenti:

is-seduti tat-Tnejn, it-Tlieta u l-Erbgħa, 12, 13 u 14 ta' Mejju 2014, kellhom jiġu ddedikati għad-diskussjoni fuq it-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Kunsilli Lokali – Abbozz Nru 36 – u għad-diskussjoni fuq it-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Elezzjonijiet Ġenerali – Abbozz Nru 35;

fis-seduta tat-Tnejn, 19 ta' Mejju 2014, kellha tibda d-diskussjoni dwar it-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kummissarju tat-Taxxi – Abbozz numru 46;

fis-seduta tat-Tlieta, 20 ta' Mejju 2014, kellhom jitressqu għad-diskussjoni u l-approvazzjoni tal-Kamra l-Estimi tad-Dħul u Nfiq tal-Awtorità għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol għas-sena finanzjarja mill-1 ta' Jannar 2014 sal-31 ta' Diċembru 2014; u

fis-seduta tal-Erbgħa, 21 ta' Mejju 2014, kellha tibda d-diskussjoni dwar it-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ugwaljanza għall-Irġiel u n-Nisa – Abbozz Nru 44.

Għall-punt imqajjem mill-Onor.

David Agius dwar ilmozzjoni ppreżentata millOnor.

Ryan Callus sabiex jiġu protetti ttempji Ta' Ħaġrat, lOnor.

Carmelo Abela informa lillKumitat li biddeċiżjoni talKabinett dwar lesproprjazzjoni tal-art li fuqha kien propost żvilupp ħdejn issit Ta' Ħaġrat, dik il-mozzjoni kienet ġiet sorpassata.

LOppożizzjoni saħqet illi sakemm ma ssirx de facto lesproprazzjoni talart inkwistjoni, lOppożizzjoni kienet ser tibqa' tinsisti li din ilmozzjoni tiġi diskussa.

Wara diskussjoni fil-Kumitat, ilMinistru Emanuel Mallia u l-Onor.

Carmelo Abela informaw lillKumitat illi min-naħa tal-Gvern ma kienx hemm oġġezzjoni li 'l quddiem issir diskussjoni in ġenerali dwar issuġġett kif kien talab lOnor.

Dwar ilmozzjoni talOppożizzjoni, ippreżentata mill-Onor.

Mario de Marco, li tipproponi emenda Kostituzzjonali favur persuni b'diżabilità – Mozzjoni numru 134 - lOnor.

Carmelo qal li qabel ikun jista' jieħu pożizzjoni, kien se jistenna li din il-materja tiġi diskussa filgrupp parlamentari tan-naħa tal-Gvern.

Carmelo Abela informa lillKumitat illi wara li kienu ġew approvati numru ta' mozzjonijiet għal sostituzzjonijiet filKumitati talKamra:

fillaqgħat talKumitat Permanenti dwar ilKontijiet Pubbliċi fejn ikun qiegħed jiġi diskuss is-suġġett talAustralia Hall jiġifieri l-eżaminazzjoni tal-kuntratt iffirmat bejn il-Kummissarju tal-Artijiet u l-Malta Shipbuilding datat 20 ta' Awwissu 1979 u l-eżaminazzjoni tal-kuntratt iffirmat bejn il-Malta Shipbuilding u l-Malta Labour Party fit-22 ta' Awwissu 1979, lOnor.

Silvio Schembri ser ikun qiegħed jissostitwixxi lillOnor.

fillaqgħat talKumitat Permanenti dwar lAffarijiet Soċjali fejn ikun qiegħed jiġi diskuss is-suġġett talImmigrazzjoni Irregolari, lOnor.

Luciano Busuttil ser ikun qiegħed jissostitwixxi lillOnor.

David Agius staqsa meta ser jerġa' jitlaqqa' lKumitat dwar ilPrivileġġi sabiex ikompli jikkonsidra lkaż ta' ksur ta' privileġġ imressaq millPrim Ministru, lOnor.

Joseph Muscat, fil-konfront talKap talOppożizzjoni, lOnor.

LiSpeaker talab lill-Onor Carmelo Abela u l-Onor David Agius biex jikkomunikaw mal-Uffiċċju tiegħu sabiex tinstab data li dwarha jkun hemm qbil miż-żewġ naħat.

AFFARIJIET OĦRA

David Agius informa lillKumitat illi fuq proposta talKap talOppożizzjoni, lOnor.

Simon Busuttil, li ġiet mgħoddija lill-Membri kollha tal-Kamra, twaqqaf grupp ta' ħidma informali bejn Membri miż-żewġ naħat tal-Kamra biex jittratta s-suġġett taddijabete.

Huwa informa wkoll lill-Kumitat li dan il-grupp diġa ltaqa' u li fl-istess laqgħa kien intlaħaq qbil li jkun ippresedut millOnor.

Godfrey Farrugia, li min-naħa tiegħu kellu jikkomunika maliSpeaker dwar ittwaqqif ta' dan ilgrupp ta' ħidma.

LiSpeaker irringrazzja lillOnor.

Agius għal din innotifika u esprima lappoġġ tiegħu għal din linizjattiva.

LiSpeaker Anġlu Farrugia għamel referenza għal ittra datata 8 ta' Marzu 2014 li sSedja kienet irċeviet mingħand lOnor.

Jason Azzopardi biex skont lartikolu 13(4) talAtt dwar lOmbudsman, Kap. 385, lOmbudsman jinvestiga rapporti dwar allegati inġustizzji filForzi Armati ta' Malta.

LiSpeaker informa lill-Kumitat li wara li huwa kien għadda kopja ta' din l-ittra lill-Ombudsman għall-kummenti tiegħu, huwa kien irċieva risposta mingħand listess Ombudsman, datata 24 ta' Marzu 2014, li fost affarijiet oħra kienet tgħid li biex l-Ombudsman jidħol filmertu tal-ittra u jikkonsidraha bħala petizzjoni għallinvestigazzjoni, kien meħtieġ ilqbil talKumitat.

Wara diskussjoni li fiha ħadu sehem l-Onor Carmelo Abela, l-Onor David Agius, l-Onor Mario De Marco, l-Onor Emanuel Mallia u, bil-permess tal-Kumitat, l-Onor Jason Azzopardi, il-Kumitat ma laħaqx ftehim li l-ittra tal-Onor Azzopardi kellha tiġi riferuta lill-Ombudsman.

David Agius talab ruling dwar jekk ilKumitat jistax iċaħħad Deputat milli jwassal petizzjoni quddiem lOmbudsman.

Id-deċiżjoni taliSpeaker kienet illi skond l-istess Liġi dwar l-Ombudsman tali deċiżjoni setgħet biss tittieħed millKumitat.

LiSpeaker iddikjara illi peress li ma kienx hemm qbil huwa kien se jqiegħed il-kwestjoni għall-vot.

Fl-10.23 p.m. liSpeaker qiegħed ilmistoqsija dwar "jekk littra talOnor.

Azzopardi għandhiex tiġi riferuta lillOmbudsman għal aktar investigazzjoni tiegħu".

IlKumitat ivvota hekk:

Ilproposta kif ippreżentata filmistoqsija m'għaddietx.

LiSpeaker irrefera għattalba li kienet saret minn Network Publications f'ittra tas-17 ta' Frar, 2014, sabiex jiġi deċiż min kien ser ikun lespert li kellu jiġi konsultat dwar il-kontenut talesibizzjoni dwar ilParlament Malti.

LiSpeaker informa lillKumitat illi l-Whips kienu kkomunikaw miegħu l-għażla tagħhom; lOnor.

Carmelo Abela kien informah li għandhom ikunu kkonsultati lProf.

Godfrey Pirotta u lProf.

Ray Mangion filwaqt li lOnor.

David Agius kien informah illi ma kienx hemm oġġezzjoni li jkun ikkonsultat ilProf.

Filwaqt li nnota li ma kienx hemm qbil bejn iżżewġ naħat l-iSpeaker fakkar illi kien jeħtieġ jintlaħaq qbil fuq din il-punt millaktar fis possibbli.

Dwar il-bini tal-Parlament il-ġdid, liSpeaker informa lillKumitat illi:

jidher li lmigrazzjoni lejn ilbinja lġdida ser tibda lejn laħħar ta' Lulju 2014;

lispazju fillivell 2, jiġifieri tal-ex stazzjon tal-ferrovija, ser ikun allokat kollu lillParlament kif kien mitlub minn dan il-Kumitat stess, bil-ħsieb li f'din il-parti tal-binja jkun hemm illibrerija, larkivju u spazju għal kumitat talKamra, iżda x-xogħol f'dan il-livell aktarx li ma jkunx lest sa Lulju; u li

ilpjan kien li wara l-waqfa tas-sajf, ilParlament jibda jiltaqa' filbinja lġdida.

LiSpeaker irringrazzja lillWhips tażżewġ naħat u lillIskrivan talKamra għallħidma tagħhom fuq din il-materja.

LiSpeaker qassam kopja talprogramm maqbul malKumitat Festi Nazzjonali bi preparament għallkommemorazzjoni tasSette Giugno li kellha ssir fis-6 ta' Ġunju 2014.

LiSpeaker ġibed lattenzjoni talKumitat illi jkun xieraq li lParlament jibda jfakkar Jum l-Ewropa u peress illi din is-sena Jum lEwropa kien ser jaħbat lgħada sSibt, liSpeaker ippropona li dan isir fisseduta ta' nhar itTnejn, 12 ta' Mejju.

Il-Kumitat qabel mal-proposta tal-iSpeaker li t-tifkira ssir billi fis-seduta indikata jsiru diskorsi qosra minn kelliem minn kull naħa tal-Kamra.

LiSpeaker għamel referenza għallabbozz ta' liġi dwar listandards fil-ħajja pubblika li dwaru kien hemm qbil unanimu filKumitat Magħżul li huwa kien jippresjedi.

LiSpeaker appella liż-żewġ naħat sabiex jilħqu ftehim dwar ilmod kif jista' jitressaq l-ewwel qari ta' dan l-abbozz ta' liġi, inkluż ilpossibilità li jkun imressaq minn naħa tal-Kamra u ssekondat min-naħa l-oħra.

Fl10.35 a.m. ilKumitat aġġorna għal data li kellha tiġi kkomunikata aktar tard.

ANĠLU FARRUGIA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees hbc


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET EKONOMIĊI

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru. 7

It-Tnejn, 12 ta' Mejju, 2014

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru. 7

It-Tnejn, 12 ta' Mejju, 2014

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7:05p.m.

THE CHAIRMAN (Onor. Silvio Schembri): Qabel ma nibdew din il-laqgħa, nixtieq ninformakom li din hija streamed live fuq il-website tal-Parlament kemm b'mod viżiv kif ukoll b'mod bl-audio.

Hawn xi korrezzjonijiet?

Il-Ministru għal Finanzi.

EDWARD SCICLUNA (Ministru għall-Finanzi): Mr Chairman, li nixtieq nistaqsi huwa fuq il-presentation li saret miċ-Chamber of Commerce dwar l-Abusive Free Movement of Goods.

THE CHAIRMAN: Qabel xejn nixtieq ngħid għal xiex wasalna għal dik il- preżentazzjoni.

Jiena kont għaddej b'laqgħat ma' diversi entitajiet u stakeholders fuq issue totalment differenti.

Waqt laqgħa maċ-Chamber of Commerce qamet din l-issue li għandhom rigward problema li qed jiffaċċjaw huma u l-membri tagħhom.

U jiena ħassejt li l-ħsebijiet tagħhom għandhom jiġu maqsuma mal-Membri kollha tal-Kumitat.

Kien għalhekk li tlabthom sabiex jiġu u jagħmlu preżentazzjoni quddiem dan il-Kumitat u ġew taw l-opinjoni tagħhom.

Aħna, minn-naħa tal-Kumitat, wara li kont ressaqt proposta, qbilna wkoll li s-suġġett jimmeritah iktar attenzjoni.

U allura ħadna d-deċiżjoni sabiex isir studju fuqu b'diskussjonijiet mal-istakeholders kollha involuti.

Jiġifieri kemm min qed jintlaqat kif ukoll il parti l-oħra.

Allura minn-naħa tagħna, ta' Kumitat, se nkunu qegħdin inkomplu d-diskussjoni iktar 'il quddiem.

Ovvjament min-naħa tal-Ministeru tal-Finanzi, żgur li se tkunu qegħdin tiġu mistiedna sabiex tagħtu l-opinjoni tagħkom.

Għax, jekk qed isir xi xogħol fuq dik il-linja, wieħed tajjeb li jinforma lill-Kumitat ħalli ma jsirx duplication of work u allura naraw li kulħadd qed imur fl-istess direzzjoni.

TONIO FENECH: Mr Chairman, innutajt li semmejt li saru numru ta' laqgħat ma' numru ta' stakeholders.

Xtaqt nistaqsi jekk dawn il-laqgħat humiex qegħdin isiru fil-kapaċità tiegħek ta' Chairman tal-Kumitat?

Qed niġbed din l-attenzjoni għax naħseb il-Kumitat għandu jkun l-ewwel nett mgħarraf li bħala Chairman qed tagħmel dawn il-laqgħat u, se mai, il-membri jkunu mistiedna.

Mhux qed ngħidu li m'għandekx tagħmilhom, imma l-korteżija titlob li, jekk qed tmur fil-kapaċità tiegħek ta' Chairman, ovvjament il-Kumitat ikun avżat u jiġu mistiedna wkoll il-membri, biex jattendu.

THE CHAIRMAN: Fil-fatt, dawn il-laqgħat qed nagħmilhom fil-kapaċità tiegħi ta' Chairman.

F'waħda mil-laqgħat kont informajt lill-Kumitat li se nkun qed niltaqa' mal-istakeholders, bażikament mal-banek.

Imbagħad nirrapporta biex il-banek jiġu hawnhekk.

Ma kellix l-impressjoni li xi ħadd minnkom dakinhar kien qalli li jixtieq jattendi, però ma nsib l-ebda problema li fil-laqgħat li jkun hemm, ikun hemm il-mistiedna.

M'għandi l-ebda problema.

EDWARD SCICLUNA: Dan huwa xogħol ġdid.

Dan il-Kumitat twieled 'lbieraħ u x-xogħol tiegħu huwa xogħol ġdida.

M'għandux x'jaqsam mal-Public Accounts Committee li għandu proċeduri tiegħu u ilu mwaqqaf mill-passat.

Naħseb li għandu jkun hemm ftehim bil-mod kif irid jaħdem dan il-Kumitat.

Personalment, nippreferi kieku li, kull min għandu xi jgħid, għandu jiġi hawnhekk u jgħidu.

Li nkun mistieden u mmur postijiet… Bħal, pereżempju, jiena nieħu mill-Kumitat tal-Ekonomija u Affarijiet Monetarji li kellna fil-Parlament Ewropew.

L-unika darba li noħorġu mill-Parlament kienet tkun darba fis-sena.

Għax kienet użanza li l-Kumitat imur fil-Bank Ċentrali Ewropew fejn kien jistedinna.

Kien ikun hemm ftit membri, u mmorru Frankfurt għal din il-laqgħa.

Jiena ma nħossx l-ebda oġġezzjoni li, pereżempju, il-Bank Ċentrali jistieden lill-Kumitat darba fis-sena fil-boardroom.

Però nerġa' ngħid, it is subject for discussion.

Naħseb li bħala Parlament għandna nżommu l-istatus tiegħu, billi kull min għandu xi ħaġa xi jgħid, għandu jiġi jgħidha hawnhekk.

Imma biex isiru dawn l-arranġamenti, jekk m'għandux segretarjat, allura probabbilment iċ-chairman qed jispiċċa jagħmel ix-xogħol ta' segretarjat hu u jmur għandhom ħalli jagħmel l-arranġamenti, jiena m'għandix oġġezzjoni.

Però li għandhom xi jgħidu, irid isir hawnhekk u jiġu minuted hawnhekk.

Minflok immorru għand dak u għand l-ieħor.

Bħala parlamentari, din hija istituzzjoni li għandha l-livell tagħha bħal kull parlament nazzjonali Ewropew u anke Amerikan.

Meta jkollna l-hearings, nibagħtu għan-nies biex nisimgħuhom, aħna nistaqsuhom u niskrutinizzawhom.

Jew inkella jiġu volontarjament.

Naħseb li, kemm jista' jkun, il-focus fuq hawn ġew, ma nitilfuhx.

THE CHAIRMAN: Naqbel perfettament miegħek.

Żgur li ma sarx hekk.

Biex nagħmilha ċara ma kenux qegħdin jitkellmu fuq din il-preżentazzjoni.

Il-laqgħat li kienu saru kienu fuq il-kwestjoni tal-interessi mal-banek.

Fejn, fl-ewwel laqgħa li kelna hawnhekk, wara li konna ltqajna mal-Bank Ċentrali, kont għedt li se nkun qed nitlob il-banek lokali biex niltaqa' u nara l-views tagħhom, ħalli eventwalment imbagħad issir laqgħa konġunta f'dan il-Parlament.

Il-ħsieb għadu hekk.

U dakinhar meta għedt jekk kienx hemm xi ħadd interessat, safejn naf jien, ħadd ma wera x-xewqa li jattendi.

Imma mhi problema xejn, li fil-laqgħat futuri nibda ninformakom b'mod individwali fuq kull laqgħa sabiex min irid jattendi, jattendi.

Jiena m'għandi l-ebda problema li nagħmilha.

TONIO FENECH: Aħna mhux qed nikkritikaw l-affarijiet li saru.

Naħseb li qegħdin nitkellmu biss, il-mod l-aħjar kif jitmexxa l-Kumitat.

Xtaqt insemmi wkoll - għax ħassejtha ftit assenti u fil-kumitati kollha ssir – li ġeneralment ikun hemm diskussjoni dwar l-aġenda li se titpoġġa.

U forsi jekk inti bħal Chairman fil-laqgħa li jmiss, tippreżenta lista tal-ideat tiegħek ta' x'għandu jitpoġġa fuq l-aġenda u l-ewwel parti tkun miftuħa wkoll għal Kumitat li jagħti l-feedback tiegħu.

Għax jista' jkun hemm items li aħna nixtiequ wkoll li npoġġu fuq l-aġenda.

Naħseb dak jgħin ukoll fil-mod l-aħjar kif jista' jitmexxa dan il-Kumitat.

Il-bqija, naqbel ftit ma' dak li qal l-Onor.

THE CHAIRMAN: Safejn naf jien, l-aġenda titqassam minn qabel.

TONIO FENECH: Mhux l-item innifisha.

Imma qed ngħidu: għandna idea ta' topics?

X'inhuma t-topics li nixtiequ niddiskutu din is-sena?

Għandu jkun hemm diskussjoni u ngħidu hemm dawn il-ħames jew għaxar topics li nixtiequ niddiskutu.

Mhux sempliċiment aħna nsiru nafu t-topics ta' nhar it-Tnejn, meta nirċievu l-aġenda.

Jekk xejn, wieħed ikun jista' jipprepara ruħu għal laqgħat.

Mhemm l-ebda xkiel li jekk xi ħadd irid ipoġġi xi punt fuq l-aġenda...

Qed ngħidu d-darba li jmiss, ikollna kwarta diskussjoni tal-aġenda items li qed naraw sal-aħħar tas-sena, jew programm ta' sena.

Hawn iktar kummenti fuq il-Minuti?

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 6 li saret fil-5 ta' Mejju, 2014 ġew konfermati.

Josef Bonnici, Gvernatur tal-Bank Ċentrali, sabiex jagħmel il-preżentazzjoni tiegħu.

JOSEF BONNICI (Gvernatur tal-Bank Ċentrali): Mr Chairman, l-ewwel nett huwa pjaċir tiegħi li qiegħed hawn u nkun nista' nagħti preżentazzjoni dwar xi aspetti - mhux biss fuq ir-rapport - imma wkoll dwar xi żviluppi ekonomiċi u xi forecasts li bħalissa nkunu qegħdin nippreparaw.

Rigward xi żjara li dan il-Kumitat ikun jista' jagħmel lill-Bank Ċentrali, bil-qalb kollha.

Forsi nsibu okkażżjoni fejn, speċjalment ikollna xi research topic ta' interess li jkun qed jiġi ppreżentat mill-istaff tal-bank jew xi punti oħra, ikun tajjeb li jkun hemm okkażżjoni kultant żmien li tiġu l-Bank Ċentrali wkoll.

Bil-qalb kollha.

Illum, kont se naqsam il-preżentazzjoni f'erba' partijiet ġenerali.

Waħda fuq il-macro economic situation, xi structural issues dwar l-ekonomija tagħna, xi ftit punti dwar il-banking sector, imbagħad dwar l-operations tal-bank.

Imbagħad fl-aħħar nagħlaq b'xi ftit forecasts li aħna rridu nippreparaw minn żmien għal żmien.

Anke għax ikunu parti mill-forecasts tal-ECB li, eventwalment, joħorġu.

U allura tajjeb li wieħed jara ċerti trends, x'wieħed qed jistenna u kif jiġu built up dawn it-trends.

M'hemmx dubju li, l-economic stress li kien hemm, naqas sostanzjalment.

Dan huwa indikatur magħmul minn ħafna indikaturi oħrajn, li juri li l-istress fl-Ewropa qiegħed fl-istess livelli li kien fl-2006/2007, qabel ma kellna l-kriżi.

Jiġifieri dan huwa indikatur ieħor, li qed juri kemm ersaqna iktar lejn in-normalità meta tiġi għall-istress finanzjarju li kien hawn fl-Ewropa, b'mod partikolari, fil-eurozone.

L-istess ħaġa toħroġ mir-rati tal-imgħax tal-bonds ta' diversi gvernijiet.

U wieħed jara kif anke bħall-Greċja u l-Portugal - u b'mod partikolari l-Portugal li dan l-aħħar biegħ il-bonds fis-swieq, kif il-Greċja għamlet ukoll - li r-rati tagħhom niżlu mir-rati enormi li kienu qed jiffaċċjaw sentejn ilu.

Ir-rati ta' Malta baqgħu pjuttost stabbli u naqsu ftit f'dawn l-aħħar sena, sena u nofs.

Jiġifieri qegħdin kemm kemm 'il fuq minn Franza.

Ħaġa ta' interess ukoll hija kif qed timxi l-inflazzjoni.

Wieħed jista' jara li l-kontribut tal-inflazzjoni fil-eurozone ġejja primarjament mill-pajjiżi li mhumiex stressed, li ma kellhomx problemi finanzjarji u ekonomiċi.

Dan, sa ċertu punt, huwa sinjal tajjeb.

Għax juri li dawk il-pajjiżi li huma msejħa stressed, bħal Greċja, Spanja, l-Italja, l-Irlanda, il-Portugal u Ċipru, parti mill-korrezzjoni tal-mekkaniżmu li għaddew minnu, kienet li jkun hemm correction fil-prezzijiet interni fil-pajjiż.

Dik li nsejħulha internal devaluation.

Din qed isseħħ, tant li, l-inflazzjoni naqset b'mod radikali mill-kontribut tagħha minn dawn il-pajjiżi.

Naqset ukoll fil-pajjiżi 'l hekk imsejħa core li ma kellhomx din il-problema, bir-riżultat li l-inflazzjoni qiegħda fuq livell ta' xi 0.7%, - l-aħħar miżura x-xahar li għadda - li huwa livell pjuttost baxx.

Fis-sens li l-Bank Ċentrali Ewropew, dejjem qed jimmira li tkun viċin it-2% u meta tibda tmur 'il bogħod mit-2%, wieħed ikun qed jibda jikkonsidra x'miżuri jistgħu jittieħdu, għax dik jista' jkollha effetti negattivi speċjalment fuq l-irpiljar ekonomiku.

Ta' min wieħed jgħid ukoll, li l-exchange rate - peress li l-euro kienet qed tissaħħaħ għal ċertu żmien - taffettwa wkoll l-inflazjoni 'l isfel.

Imma rata iktar għolja tal-ewro twassal għal nuqqas ta' kompetittività bir-riżultat li jbatu n-net tax polls, li again, jkollha effett fuq it-tkabbir ekonomiku.

Kif qal Mario Draghi, il-President tal-ECB, il-ġimgħa li għaddiet, li kien qed isegwi bir-reqqa x'qed jiġri.

U jista' jkun li l-ECB ikollha tieħu miżuri iktar wiesgħa biex tiżgura li, kemm jista' jkun, ma jkollniex ewro għolja wisq u ma jkollniex sitwazzjoni fejn inkunu qegħdin noqorbu lejn, mhux deflation, imma iktar lejn livelli inqas ta' inflazzjoni li jħallu little room to manoeuver.

Jekk ikollok xokk fl-ekonomija li twassal għal xi tnaqqis fil-prezzijiet, wieħed m'għandux buffer hawnhekk li jista' jagħmel tajjeb.

Għandi żewġ charts.

Waħda turi kif qiegħda tiela' u nieżla l-inflazzjoni ta' Malta mal-Euro Area average - fluctuating around the euro average - biss bħalissa telgħet ftit iktar.

Imma kif qegħdin taraw minn din il-graph, hemm tendenza li it overshoots or undershoots the EU average.

Il-EU average huwa magħmul minn ħafna pajjiżi u hawnhekk għanda pajjiżna, li huwa pajjiż żgħir u bilfors se jkollok xi diverġenzi.

Ta' min jinnota wkoll li meta nieħdu the 12 month moving average, jibqgħu l-fluctuations, imma jiġu ħafna iktar smoothed.

U bħalissa qiegħda taħt the 12 month moving average tal-EU average.

Ikollok ċerti volatilità, kultant marbuta max-xhur tas-sajf li jġibu, pereżempju, ċerti spikes fl-accommodation.

U kultant ukoll jista' jkun anke l-mod kif tiġi mkejla l-inflazzjoni, tkun qed taqbad spikes li jidhru fuq il-prezzijiet fl-internet, imma mhux bilfors ikunu fl-accommodation tal-lukandi b'mod partikolari.

Bħalissa, il-growth qed jidher li huwa iktar għoli minn tal-EU average, u ilu hekk għal dawn l-aħħar erba' jew ħames snin li prattikament dejjem jeċċedi l-EU average.

L-employment, hija statistika mill-iktar pożittiva li turi t-tkattir fl-impjiegi, u illi r-rata ta' tkabbir, hija ogħla minn dik li hemm fil-core countries.

Jiġifieri din qed twassal biex l-impjiegi jiżdiedu u jkattru l-economic growth.

L-unemployment qiegħed viċin tal-euro area average, waqt li dawk il-pajjiżi li huma stressed, għalkemm naqsu mill-peak li kienu qegħdin fl-aħħar tal-2013, imma xorta għadhom elevati b'rati għoljin.

Għażilt li nuri x-share fil-gross value added ta' diversi setturi anke biex nuru l-istructural changes li għaddejjin.

L-ekonomija Maltija rnexxilha tiddiversifika, u wieħed mill-ewwel jara li fl-2004 kien 'il fuq minn 25%.

Issa dan jinkludi t-turiżmu.

Imma mhux it-turiżmu biss, għax fl-istatistika ma tistax toħroġ faċilment it-turiżmu.

Għax it-trasport mhux it-turisti biss jużawh, il-wholesale and retail mhux it-turisti biss jużah.

Imma jekk inħarsu lejn dan l-istess settur, "Food, accommodation, transport, wholesale and retail li jinkludi t-turiżmu" naraw li kien hemm trend daqsxejn downwards u minn over 25% niżlet għal just over 20% fl-2013.

Bl-istess mod, il-manifattura kienet just over 15% fl-2004 u fl-2013 qiegħda just over 11%.

Min-naħa l-oħra, kellna żidied fis-settur tal-arts, entertainment and recreation.

Hawnhekk fejn għanda l-e-Gaming eċċ. fejn kien hemm żieda sostanzjali bejn l-2006 u l-2008, imbagħad baqa' pjuttost fuq livell għoli.

Il-financial services, speċjalment l-insurance, kien ukoll qed jikkontribwixxi b'mod iktar għoli.

Waqt li s-setturi l-oħra information and communication u prof.essional and scientific and technical activities it-tnejn ukoll żiedu l-kontribut tagħhom.

Naturalment għandek l-avukati u l-accountants fil-prof.essional and technical activities imma għandek ukoll is-settur tas-saħħa, speċjalment dak li għandu x'jaqsam mal-isptarijiet privati eċċ. li kien hemm ċertu espansjoni.

Din ix-xejra li għaddejja ta' bidla fl-ekonomija, fejn għandek setturi li qed jagħmlu l-bidla u x-share tagħhom qed jonqos u oħrajn li qed jiżdiedu.

TONIO FENECH: Prof. Bonnici, l-informazzjoni tiegħi hi li però, bħala gross amount dawk is-setturi żdiedu.

JOSEF BONNICI: Naturalment, il-GDP qed jikber, imma l-kontribut tal-manifattura fil-GDP fejn qabel kien 15%, issa qiegħed madwar il-11 u t-12% bħala kontribuzzjoni tal-GDP.

Jekk wieħed irid iqabbel id-daqs, wieħed irid iħares lejn iċ-chart l-oħra.

EDWARD SCICLUNA: Li ma nistax nifhem huwa kif id-decline tal-Manufacturing u tal-Food, transport, wholesale and accommodation - jekk ma tridx - mill-2004 qiegħed xi 5%, u tal-manifattura għandek xi 4%.

Dawn diġà jagħmlu 9%.

JOSEF BONNICI: Hawnhekk mhux qed nuru s-setturi kollha.

Pereżempju, kostruzzjoni …

EDWARD SCICLUNA: Għax imbagħad l-oħrajn, ma rebħux bid-9%.

Hemm xi setturi…

JOSEF BONNICI: Iva, imma l-bidliet ma jkunux daqshekk kbar u kien hemm limitu kemm wieħed jista' jagħmel setturi f'din iċ-chart.

Pereżempju, għandek il-kostruzzjoni li mhijiex qiegħda hawnhekk.

Naturalment il-kostruzzjoni kienet iktar għolja, ir-real estate lanqas qiegħed hawnhekk.

Ma kenitx l-intenzjoni li nagħmlu an exhaustive list.

Hawnhekk, li ridna nuru huwa li għandek trends 'il fuq u għandek trends 'l isfel u li tirrifleti structural change.

Fil-fatt, fiċ-chart li jmiss, hawn fuq l-impjiegi.

Peress li għandna numru ta' nies li jaħdmu dirett fit-turiżmu - jiġifieri wieħed jista' joħroġ linja għat-turiżmu biss - din turi li l-impjiegi baqgħu madwar 8%.

It-total employment qed jiżdied, l-ammonti qed jiżdiedu, imma bħala sector share baqa' l-istess.

Il-manifattura naqset ftit u minn 'il fuq minn 16%, qiegħda madwar 12%.

Imbagħad, għandek is-setturi l-oħra li kull wieħed jidher ftit, imma meta teħodhom kollha f'daqqa, id-diversifikazzjoni fil-fatt tatna ċerta saħħa fil-kriżi reċenti.

THE CHAIRMAN: Fuq il-manifattura, qed nara li fl-2009 baqgħet stabbli.

Kien hemm xi ħaġa partikolari li seħħet fl-2009 li setgħet żammet il-manifattura stabbli?

JOSEF BONNICI: Naħseb li t-tnaqqis li kien hemm qabel, kien iktar minn ċerti kumpaniji li kien għad hemm, pereżempju, xi fabbriki tat-tessuti.

TONIO FENECH: Fl-2009 kien għad fadal żgur xi fabbriki.

Hawnhekk kienu għalqu l-antiki kollha, tad-Denim, il-Yorkie Clothing, il-VF.

Għalhekk kien hemm dik id-dropdown.

JOSEF BONNICI: Jiġifieri dak it-tnaqqis in terms of jobs, kienu tal-fabbriki li għalqu.

TONIO FENECH: Mill-kriżi, żammejna li kellna.

JOSEF BONNICI: Bħala numru ta' impjiegi, huwa sinjal tajjeb ukoll.

Li l-bidla li tkun qed issir, they upgrade l-kwalità tal-impjiegi.

Iċ-chart li jmiss tirrigwardja l-unit labour costs.

Hawnhekk għanda tliet linji, waħda turi ta' Malta, oħra turi l-euro average u l-oħra turi l-istressed countries, Greċja, Spanja, Ċipru, Portugal, l-Italja u l-Irlanda.

Wieħed jara kif fl-2004/2005 l-istressed countries litteralment qabżu lill-core countries, u allura tilfu l-kompetittività anke mal-pajjiżi interni fil-euro zone.

Fil-fatt, issa li qegħdin jerġgħu javviċinaw dawk tal-euro zone.

Naturalment, ta' Malta, qiegħed javviċina l-euro average.

F'kelma waħda, wieħed qed jgħid we have to watch it f'dak li għandu x'jaqsam mal-pagi.

Irridu nżommu relazzjoni mal-produttività, għax inkella jista' jkollok żbilanċ, bħalma ġara fil-każ tal-Greċja u Spanja.

Fejn il-unit labour costs telgħu b'livelli li kienu counterproductive u wasslu għal kriżi li ffaċċjaw, għax tilfu l-kompetittività.

Fil-fatt, fiċ-chart li jmiss, ipprovajt naqsam daqsxejn b'setturi differenti.

Qed naraw li l-Financial and Insurance Activities, għalkemm kien għaddej b'ritmu iktar għoli sal-2008, minn dak iż-żmien 'l hawn, minħabba l-espansjoni fis-settur finanzjarju, il-Unit Labour Costs ġew below the trend.

Hemm diversi setturi oħra wkoll.

Jekk tħarsu lejn il-Prof.essional and scientific and technical services, qed javviċina ċertu livell imma għadu under average.

Bl-istess mod, wieħed jista' jgħid l-istess għall-Information and communciation services li, għalkemm it-trend qiegħda daqsxejn 'il fuq, imma xorta għandek distakk.

Fiċ-chart li jmiss, għandek il-manifattura.

Li huwa interessanti li sal-2009, kienet daqs jew iktar minn tal-ekonomija inġenerali.

Imbagħad kien hemm il-correction li saret, u fil-fatt naqqset u ġiet below the unit labour costs.

Jiġifieri jista' jkun li l-output ikun qed jiżdied iktar milli jkunu qegħdin jiżdiedu l-pagi u n-numru ta' nies jaħdmu.

EDWARD SCICLUNA: Il-unit costs tal-ekonomija, paġni 13 u 14, jaqblu imma ma jaqblux ma' dawk ta' paġna 12.

Jekk tħares lejn total economy, tibda bil-0.6% fl-2004.

F'din iċ-chart hawn tal-manifattura, imbagħad għandek chart oħra tal-Accommodation, tourism and food services.

At one point, wieħed jara li kienu għaddejjin b'ritmu above average u li issa qegħda viċin l-average.

Dawn huma indikaturi tajbin, li naturalment ikollok element ta' correction li jwassal biex settur li ma jkunx qiegħed jiddipartixxi wisq minn dan l-average li qegħdin inħarsu lejh.

Naħseb din iċ-chart hija interessanti ħafna għax turi l-prof.ittabilità fl-ekonomija Maltija.

Il-prof.ittabilità fl-ekonomija Maltija f'din iċ-chart qed tindika li hija the second highest wara tal-Irlanda.

Fil-fatt, l-Irlanda rkuprat ħafna mill-prof.ittabilità li kienet tilfet żmien ilu.

Min jistaqsi għaliex l-ekonomija tagħna qed tikber, fil-fatt dik hija wieħed mill-fatturi, għaliex qed tikber ukoll.

Għax il-prof.ittabilità fis-setturi varji baqgħu iżommu ritmu u għandhom ritmu kompetittiv ma' ta' pajjiżi oħra.

TONIO FENECH: Hemm raġuni għaliex id-data hija tal-2012?

Għad m'għandniex tal-2013?

JOSEF BONNICI: Għax ta' pajjiżi oħra, ma jkollniex.

TONIO FENECH: Minħabba l-komparibilità?

JOSEF BONNICI: Minħabba l-comparability ma stajniex immorru iktar riċenti.

Niddependu fuq x'jiġi ppubblikat.

Dan tradizzjonalment kien dejjem ikun negattiv, imma f'dawn l-aħħar snin - mill-2012 'il quddiem - qed ikun pożittiv.

Li jindika wkoll żewġ aspetti.

L-ewwel li għandek l-ekonomija tagħna qed tesporta goods and services b'ritmu aħjar minn qabel, imma jista' jindika wkoll ċertu kajman fil-konsum u allura jkollok inqas importazzjoni.

Wieħed jistenna, jekk l-ekonomija tirpilja iktar, li jista' jkollok xi trends daqsxejn differenti.

Bħalissa, jidher tajjeb.

Il-budgetary position, a key statistics u kif wieħed iqablu ma' ta' pajjiżi oħra.

Hawnhekk għandna at 60% u -3%.

60% deficit u -3% u għandek kif il-various countries huma distributed against this target ta' -3% u 60%.

Malta, qiegħda just above, qiegħda madwar 72% dwar id-debt ratio, imma t-3% qiegħda kemmkemm under qiegħda madwar 2.7%.

Wieħed jara pajjiżi, pereżempju, li kellhom problemi, anke Ċipru, anke l-Ingilterra li qiegħda fuq livell ta' deficit ta' - 6% u debt ratio ta' 90%.

Imma mbagħad tara pajjiżi li huma f'pożizzjoni iktar b'saħħitha speċjalment f'dak li għandu x'jaqsam mad-deficit, il-Ġermanja, l-Awstrija, imbagħad għandek pajjiżi bħad-Danimarka, Svezja, Lussemburgu u oħrajn li huma taħt is-60% debt.

EDWARD SCICLUNA: Neħħi l-Ġermanja, it-trend hija li iktar ma hu kbir id-deficit, iktar kbir id-dejn.

JOSEF BONNICI: Hemm tendenza hekk għax ikollok …

EDWARD SCICLUNA: Il-Ġermanja għandha daqsxejn balance fid-deficit…

JOSEF BONNICI: Naturalment, dejn ikbar jagħmel pressure fuq id-deficit ukoll.

The next chart, naħseb li wrejthielkom d-darba l-oħra.

Imma din, fil-fehma tiegħi, peress li kien hemm xi debate fil-gazzetti ...

Transfers ma nafx jekk jaqax taħt il-capital.

JOSEF BONNICI: U xi flows tal-kapital.

Income flows finanzjarji.

Li m'għandekx hawnhekk huwa l-kapital, jiġifieri capital flows, imma flows ta' investiment jidħlu taħt il-balance of payments tal-current account, excluding il-capital flows.

Hawnhekk, f'chart 19, hawn il-lending rates tan-non-financial corporations f'Malta.

Kif tistgħu taraw, il-lending rates għal non-financial corporations ta' under €1 million tal-SMEs, Malta qiegħda r-raba' l-ogħla wara s-Slovenia, Ċipru u l-Portugal, u well above the euro area average kemm ta' dawk li huma up to €1 million kif ukoll dawk li huma over €1 million.

Għandi ftit charts oħra li jkomplu jitfgħu daqsxejn dawl fuqha.

Din hija chart li turi, l-ewwel nett, il-Main Refinancing Operations (MRO) rate fejn qiegħed tal-ECB.

U wieħed jista' jara kif l-ECB naqset ir-rata għar-raġuni prinċipali li bit-tnaqqis fir-rata, din tistimula l-ekonomija u twassal għat-tkabbir fis-self li jsir fl-ekonomija, li huwa importanti biex l-ekonomija tibqa' tikber.

Wieħed jara kif qabel il-kriżi bejn Malta u l-MRO, il-gap kienet ta' 2.8% u din twessgħet b'mod sostanzjali fl-2014.

Waqt li l-pajjiżi li mhumiex stressed bħal-Lussemburgu jew il-Ġermanja, meta naqas l-MRO they followed suit u naqqsu r-rati li huma japplikaw.

Waqt li, fil-każ ta' pajjiżi oħra, huma żiedu r-rata.

Aħna bqajna b'rata kważi fissa, ma tiċċaqlaqx, qisha mwaħħla fir-rata ta' round this 5% mark.

Għandi ftit charts oħrajn li jindikaw il-lending rates.

Hawnhekk qegħdin nieħdu Spanja, l-Italja, l-Irlanda u Ċipru li dawn żiedu r-rata tagħhom minn meta daħlu fil-kriżi u qegħdin fl-istess livell tagħna.

Aħna qegħdin kemm kemm iktar aħjar minn dawn il-pajjiżi li semmejt.

Waqt li l-pajjiżi core inkluż il-Lussemburgu imma jinkludu wkoll l-Awstrija, Belgium, Ġermanja, Finlandja u Franza, segwew ċertu trend set by the ECB.

Din twassal għal riflessjoni.

Għaliex f'Malta r-rati tagħna ma jsegwux ċerta trend li hija set mill-ECB u li pajjiżi li mhumiex stressed qegħdin isegwu u l-pajjiżi li huma stressed biss, mhux qegħdin isegwu?

Din hija mistoqsija li jiena nipprova dejjem inpoġġi u wieħed naħseb irid jara jekk hemmx fatturi li qegħdin iwasslu għal dan ir-riżultat.

Fiċ-chart li jmiss, wieħed jara li, il-growth fil-bank lending fis-settur privat, għall-ewwel darba f'snin kbar, qiegħed negattiv.

Dan qiegħed negattiv meta jitqabbel mal-core countries fejn it-tendenza dejjem kienet li aħna nkunu above it.

Jekk wieħed jara mill-2008 s'issa, ħlief xi żewġ postijiet, dejjem kellna growth rate tal-lending iktar għoli u kellna economic growth iktar għolja wkoll.

Jekk wieħed iħares lejn il-Greċja, Spanja u l-Portugal - il-pajjiżi li kienu stressed - dawn marru negative u qegħdin ħafna inqas minna, imma aħna issa qegħdin, sfortunatament, f'livell negattiv.

EDWARD SCICLUNA: Qed nirreferi għal paġna 23, għal dan id-diagram fejn il-credit growth huwa negattiv.

Il-point of departure tagħna - billi l-private debt kien wieħed mill-ogħla fl-Ewropa, tant li, fl-Alert Mechanism fl-2012 ġibed l-attenzjoni tal-Kummissjoni u riedu jagħmlu indepth review dwaru.

U qalu li huwa għoli, imma since then, sena wara, dan in-negative growth qed iwassal għal dak li qed jgħidulu deleveraging, jiġiferi l-private debt beda jonqos u rawh xi ħaġa pożittiv.

Aħna, qed narawh pożittiv jew negattiv?

Min-naħa waħda, wieħed jixtieq li l-growth ikun pożittiv ħalli jkun hemm self iżjed, ħalli jkun hawn.

Imma jekk il-parti l-kbira kien fil-kostruzzjoni jew f'ażjendi li mhux qegħdin jirrendu u jiġu non-performing loans, il-fatt li qed jonqos il-credit for a while, mhux għal dejjem - allaħares jibqa' sejjer hekk - qed iwassal għal deliveraging.

JOSEF BONNICI: Fil-fatt, fiċ-chart 23, qed naqsam il-kostruzzjoni għalih.

U wieħed jara li l-kostruzzjoni issa bdiet tirpilja ftit u m'għadhiex negattiva daqs qabel.

Xorta qiegħda - 9% u l-lending qiegħed negattiv.

Imma l-iktar ħaġa ta' tħassib hija li, Other sectors, bħall-Manifattura, l-Accommodation, il-Wholesale and retail, wkoll għall-ewwel darba, niżlu negattivi.

Jien irrid nikkummenta wkoll fuq l-argument tad-debt ratio tal-private sector debt.

Għaliex din iċ-ċifra m'iliex li ġiet ippubblikata, ġiet miġbura f'dawn l-aħħar snin, forsi s-sena li għaddiet.

Meta wieħed iħares lejn iċ-ċifri ta' Malta, hemm element ta' inter-company loans li t-tendenza hija li jkun hemm inflation daqsxejn ta' din iċ-ċifra għax jagħmlulek pereżempju inter-company loans for tax purposes u din twassal għal an apparent much higher debt than otherwise would be the case.

Mhux qed ngħid li mhux korrett li jkun hemm correction, imma wieħed irid jifhem li għandek gap ħafna iktar fil-lending rates, għandek growth fil-lending li sar negattiv anke f'dawk is-setturi li kkreaw ħafna iktar ġid bħal manifattura u t-turiżmu.

Hemm xi ħaġa li s-settur finanzjarju jista' jagħmel iktar, biex jgħin il-pajjiż ikollu iktar growth fil-futur?

M'aħniex ngħixu f'bozza għalina.

Jekk wieħed jara pajjiżi oħra, jinduna li hemm ċerti tendenzi li meta jkun hemm excess liquidity fl-ekonomija - bħalma għandna aħna - meta jkollok sitwazzjonijiet fejn ir-rati kullimkien neżlin, dawn jirrispondu wkoll.

Fil-każ ta' Malta għaliex ma jirrispondux daqshekk.

Jien kemm-il darba semmejt li naħseb li hemm skop li r-rati - speċjalment għal non-financial companies - ikunu rati iktar kompetittivi, comparable ma' dawk il-pajjiżi li mhumiex stressed.

Aħna m'aħniex f'pożizzjoni stressed, ċertament.

Ma nistax nifhem l-argument l-ieħor li joħroġ pereżempju, għaliex hemm xi riskju iktar f'Malta!

Żgur li m'għandniex ir-riskju li għandhom il-Small and Medium Enterprises (SMEs) fi Spanja; fejn għandhom rati irħas minnha!

Imbagħad, meta wieħed iħares lejn fattur ieħor …

Jien naqra l-editorjali fil-gazzetti, bħal kulħadd, eċċ, u xi risposti li jkun hemm, nissorprendi ruħi li ħadd ma jsemmi l-prof.ittabilità.

Għandi chart fuqha.

Il-prof.itabbilità fis-settur finanzjarju, hija l-ogħla waħda prattikament fil-euro zone kollu!

Hemm rati li huma kważi l-iktar għoljin - ir-raba' l-iktar għoljin - però huma out of line ma' the unstressed countries.

Għandek il-credit qiegħed imur fin-negattiv, anke ta' dawk il-kumpaniji li huma fil-manifattura, fl-akkomodazzjoni, eċċ. U għandek prof.ittabilità li hija b'rati ferm iktar għoljin.

Jien nifhem li naturalment il-banek iridu jipproteġu l-prof.ittabilità tagħhom, però naħseb ukoll li jekk l-ekonomija ma tikbirx, anke dik il-prof.ittabilità tbati wkoll.

THE CHAIRMAN: Prof. Bonnici, miċ-chart qed naraw li bejn wieħed u ieħor l-interessi baqgħu kif inhuma, però imbagħad, kif qed turi biċ-chart ta' page 23, il-credit growth to construction qed jikber u qed imur inqas negative.

Però, ma smajtx ir-raġuni għaliex.

Jista' jkun forsi minħabba ċerti miżuri - fosthom il-miżura tal-first time buyers - qed ikun hemm allura iktar bejgħ u allura qed tinċentiva iktar lill-ekonomija, speċjalment minn naħa tal-kostruzzjoni?

Għaliex qed naraw ir-riżultati, però s'issa tal-inqas, imkien għadni ma smajt għaliex waslu dawk ir-riżultati.

JOSEF BONNICI: Biex wieħed janalizza l-kostruzzjoni, jrid jidħol fis-setturi li ma ġibtx hawnhekk.

Però, m'hemmx dubju li fis-settur tal-mortgages baqa' l-iktar settur li għandek tkabbir fih.

Fil-fatt l-uniku tkabbir li hemm fis-settur tal-mortgages.

Però fis-settur tal-kostruzzjoni u l-bqija, għandek sitwazzjoni fejn qiegħed jiċkien b'rata inqas, imma qed jiċkien.

Kif qal l-Onor.

Scicluna, jista' jkun li jkollok correction f'dan is-settur.

Hija tajba wkoll li jkollok din it-tip ta' correction.

Però, wieħed irid jgħid li jekk ekonomija ma jkollhiex over all xi setturi oħra li qegħdin jespandu, se tkun diffiċli biex it-tkabbir jilħaq livelli li wieħed qed ibassar.

Għax aħna nagħmlu t-tbassir tagħna, il-Kummissjoni tagħmel it-tbassir tagħha, u l-IMF tagħmel it-tbassir tagħha.

Jiġifieri l-periklu huwa li l-lubrikazzjoni li hemm fl-ekonomija finanzjarja, twassal għal constraint fuq aspetti ta' tkattir ekonomiku.

Wieħed irid jgħid li jista' jkollok correction f'settur.

Jien naħseb li f'ċertu aspetti, dak li qed naraw fil-kostruzzjoni, u ilu jsir għal dawn l-aħħar sentejn.

Però naħseb li f'setturi oħra, forsi d-domanda mhijiex hemm?

Imma jekk id-domanda mhijiex hemm, lanqas ma huwa sinjal tajjeb wisq għat-tkattir ekonomiku!

EDWARD SCICLUNA: Jien nixtieq li sar iktar analiżi.

Ma hemm ebda dubju li jista' jsir mill-Bank Ċentrali.

Imma mhux minnkom biss, imma minn kull Policy Research Unit li għanda, anke mill-Gvern, biex nevalwaw din.

Safejn naf jien, meta tiġi diżaggregata mhijiex eżatt hekk.

Pereżempju, il-mortgages, safejn naf jien huma pożittivi xi ħarira below 5%, and they are very strong.

U ma jidhrux hawnhekk.

JOSEF BONNICI: Iva, iva, kif għadni kif għidt.

Lanqas trid li dak li jissellef il-Gvern jitħallat ma' din ukoll.

JOSEF BONNICI: Hekk hu.

EDWARD SCICLUNA: Għax kemm jista' jkun, tħares lejn is-settur privat.

Però, iktar u iktar, trid tħares ukoll jekk hijiex kwestjoni ta' demand jew supply.

Il-landscape bankarju qiegħed jitbiddel.

Ir-regulations u l-biża' – sejħilha li trid – tal-banking union, bl-asset quality review, bil-capital requirements li huma fil-pipeline, xorta huwa concern, li l-banek qed idaħħlu l-horns tagħhom ġo qoxorthom u qed jibżgħu jsellfu lill-SMEs u lill-oħrajn.

Wieħed irid jara wkoll kemm hemm dan il-fattur; ħalli niddistingwu bejn jekk hijiex lack of demand – jiġifieri jekk l-SMEs humiex qed jitolbu dan il-credit - jew inkella lack of supply li l-banek qed jibżgħu jsellfu biex ibaxxu r-riskji tagħhom.

One or the other ir-rimedju huwa differenti, u hemm bżonn li niddistingwu bejniethom.

JOSEF BONNICI: Mill-bank lending surveys li jsiru, ma jidhirx li hemm xi lack in demand.

Mhux xi demand li qed tesplodi, imma domanda hemm!

Il-concern minn naħa tal-Bank Ċentrali huwa li jekk hemm ċertu ristrutturazzjoni li jrid isir fl-ekonomija tagħna, speċjalment fit-turiżmu, jekk investiment fit-turiżmu jista' jsir b'rati iktar kompetittivi u dan mhux qed iseħħ, meta għandek access liquidity, din hija xi ħaġa li timpinġi skont il-potential growth of the economy.

Però, m'hemmx dubju li dan analizzajnih iktar fil-fond u għandna split tiegħu.

Kif qed tgħid inti preċiż, li fil-mortgages baqa' a healthy growth.

Però, speċjalment fis-setturi tat-turiżmu, tal-manifattura, tal-akkomodazzjoni, eċċ; is-sitwazzjoni xejn ma tidher li hija pożittiva, kif qed juri hawn.

TONIO FENECH: Xtaqt inqajjem żewġ punti.

L-ewwel nett, diversi drabi - almenu meta jitkellmu l-banek dwar dan il-punt - iqajjmu b'mod partikolari s-sitwazzjoni partikolari ta' Malta, li d-deposit base tagħhom huwa lokali, allura ma jidħlux daqshekk f'self dirett mill-ECB.

Li allura jitilfu dak il-potenzjal vantaġġ li jista' jkun hemm, biex huma jiċċaqalqu mar-rati tal-ECB.

Miegħi kemm-il darba għamlu l-punt, meta riċentament iddiskutejt din il-kwestjoni mal-banek, u jgħidu: the powers that be - ħa nkun qed nużaha b'mod leġġer - il-Bank Ċentrali, il-Gvern, jibdew jagħmlu pressjonijiet fuq il-banek biex ibiddlu l-mudell, the net effect would be li depożitanti Maltin ma jibqalhomx il-banek Maltin bħala alternattiva fejn ipoġġu l-interessi, għax ikollhom ibaxxu l-interessi ħafna iktar milli diġà qegħdin baxxi.

Allura t-tentazzjoni tkun li flus f'Malta jmorru barra.- ma naħsibx li madwar din il-mejda xi ħadd jixtieq jaraha – biex imorru għas-self dirett mill-ECB u jbiddlu l-mudell tagħhom.

Kif tirreaġixxi għal din it-tip ta' kumment li qed isir?

X'taħseb li jistgħu jkunu l-veru soluzzjonijiet?

It-tieni punt huwa li mill-preżentazzjoni qed joħroġ ċar, li l-credit growth fis-setturi produttivi huwa baxx!

Għall-ewwel darba qed imur anke fin-negattiv.

Għalkemm għadu negattiv, qed naraw turn xi ftit fil-kostruzzjoni.

Fuq livell ekonomiku ma naħsibx li hija l-aħjar ħaġa dak li qed jiġri.

Nafu li fil-kostruzzjoni, jekk noqgħodu nibnu u ma nbigħu lil ħadd, qed nagħmlu stock, waqt li s-setturi produttivi: il-manifattura, it-turiżmu, il-wholesale u s-setturi l-oħra, huma dawk li effettivament iġibu the long term sustainable growth.

Dan għaliex illum investiment fil-manifattura, ħa jrendi f'impjiegi; mhux f'dak il-mument biss, imma anke fil-futur.

Id-domanda tiegħi norbotha ftit ukoll mal-forecasts li ħarġet il-Kummissjoni Ewropea dwar it-tkabbir ekonomiku ta' pajjiżna.

Fejn il-forecast qed tenfasizza li għall-ewwel darba qed tara tkabbir fl-ekonomija tagħna mhux mis-settur tal-esportazzjoni – li huwa preokkupanti peress li qabel it-tkabbir tagħna kien qed ikun export driven - imma mill-konsum intern u mill-proġetti kapitali.

L-indikazzjoni tad-domanda tas-self ma jidhirx li hemm xi proġetti kapitali kbar ġejjin mis-settur privat u fuq livell nazzjonali, il-fondi tal-Unjoni Ewropea għall-programm il-ġdid għadhom ma ġewx immaterjalizzati – jiġifieri l-proġetti li qed naraw fuq il-fondi tal-Unjoni Ewropea huma t-trickling ta' dak li kien fadal fil-programm l-antik, li matul is-sena d-dieħlu jibdew jagħlqu.

Għajr il-proġett tal-power station, li again, kemm minnu se jimmatterjalizza s-sena d-dieħla fil-prattika u x'impatt se jħalli fl-ekonomija dirett, bħala kontribut, wieħed għad irid jara.

Però, għajr minn hekk, wieħed mhux qed jara dawn il-proġetti kbar oħrajn.

Ir-retail, f'dawn l-aħħar xhur, rajnih nieżel u mhux tiela'!

Ġeneralment il-Kummissjoni jew l-ECB jiddiskuti magħkom it-tbassir ekonomiċi ta' pajjiżna.

Xi ħaġa, mhux qed tinkwadra!

JOSEF BONNICI: It-tbassir huwa proċess kompless.

U iktar tard għandi xi ftit charts li jħarsu lejn aspetti tat-tbassir.

It-tbassir dejjem huwa tbassir, dejjem hemm element ta' inċertezza dwar dak li qed jiġri.

Però, minn dak li nistgħu naraw, aħna għandna ċertu expectations dwar anke performance fil-manifattura, fit-turiżmu, eċċ. Però huwa veru li l-Kummissjoni antiċipat ċertu tkabbir fil-konsum; però l-konsum ilu għal diversi quarters, performing below expectations.

L-istess, mhux differenti wisq, mill-euro zone, li wkoll qegħdin jistennew xi correction fil-konsum.

Però, naturalment inti qajjimt punt importanti ħafna, dwar minn fejn ġej it-tkabbir.

Jien naħseb li waħda mill-punti prinċipali, irridu nirrealizzaw - kif urejt iktar kmieni dwar unit labour costs - illi l-kompetituri tagħna, dawn il-pajjiżi li kienu stressed, illum għamlu internal devaluation u qegħdin jaslu f'pożizzjoni fejn se jkunu iktar kompetittivi milli kienu qabel!

Allura jkollok iktar sfidi, speċjalment fis-settur tat-turiżmu - li huwa importanti - però f'setturi oħra wkoll.

Allura wieħed irid joqgħod attent jekk jara li l-cost of borrowing f'pajjiżna – għax hemm min jgħid li m'hemmx domanda biżżejjed, kif diġà għidt, imma ma jidhirx mill-banking lending surveys li dan huwa l-każ – però, jekk il-cost tagħna biex wieħed jinvesti jkun xi 2 jew 2.5% iktar għoli milli dak li qed jiffaċċjaw il-kompetituri tagħna, dan naturalment huwa an extra cost li jwassal għal tnaqqis fil-potenzjal tal-pajjiż.

Dan l-argument tar-rati tal-imgħax, again, urejt drabi oħra li meta tiġi għal rati li jħallsu l-banek, dawn qegħdin in line ma' tal-euro zone, jiġifieri mhumiex rati għoljin!

Huma rati li (Interruzzjonijiet)

TONIO FENECH: Dawn huma ekonomiji li għandhom excess liquidity.

Li għal kull ewro li jkollhom domanda għal self, għandhom tnejn depożitati.

Jiġifieri qed iħallsu rata li trid tagħmilha times 2.

JOSEF BONNICI: Din il-ġimgħa kkalkolajna - m'għamilthiex fuq iċ-chart - dak li jsejħulu n-net interest income.

Inti tkun qed tħares lejn ir-rati li qed iħallsu fuq id-depożiti, u r-rati li qed jaqilgħu fuq is-self tagħhom.

Mhux eżatti l-ispread...

JOSEF BONNICI: Qegħdin innaqqsu dak l-ammont li qed iħallsu f'imgħax u nżiedu dak li qed jaqilgħu bħala imgħax (Interruzzjonijiet)

U nieħduh bħala persentaġġ tal-assets, u nqabluh ma' tal-Ewropa.

Fil-każ ta' Malta, il-core domestic banks, in-net interest income to total assets huwa 1.94.

Fil-każ tal-EU banks, tal-EU small domestic banks, huwa 0.9!

Inti, vera l-argument jgħid li għax għandhom ħafna depożiti, imma (Interruzzjonijiet) qed jużawhom id-deposits, qed jinvestuhom u qed jaqilgħu l-flus minn fuqhom!

Wieħed irid jara l-kumplessità kollha.

Din tirrifletti fil-profitti!

Irridu niftakru li m'aħniex qed ngħixu f'dinja għal rasna.

Aħna qegħdin parti mill-ewro sistema.

Il-ewro sistema qed tnaqqas l-imgħax; jista' jkun li tnaqqas iktar; għandha forward guidance u tista' tmur anke għal negative deposit rates!

Dan ifisser li dawk il-flus li jpoġġu mal-Banek Ċentrali jiġu ntaxxati fuqhom!

Aħna għandna ħafna flus li jiġu depożitati magħna wkoll!

Qed nagħmel pressjoni li naħseb li r-rati jistgħu jkunu iktar kompetittivi; u dan ikun ta' ġid għall-ekonomija u tal-banek.

Ħa ngħid storja vera - mingħajr ma nsemmi ismijiet - ta' żewġ banek, fuq business model.

Bank żgħir u bank kbir.

Meta sentejn ilu l-ECB ħareġ it-three year Long-Term Refinancing Operations (LTROs) u ħareġ li tista' jkollok bonds tal-Gvern, tużahom bħala collateral u fuqhom tissellef mingħand l-ECB; kemm il-bank il-kbir u kemm il-bank iż-żgħir għamlu hekk.

Il-bank kbir x'għamel bihom dawn il-flus?

Reġa' investihom magħna, at a loss.

Għamel sena sħiħa, u sa fl-aħħar reġa' ħallashom lura.

Il-bank iż-żgħir ħareġ ammonti insinjifikanti wkoll, użahom biex jagħmel package iktar attraenti, li llum dawn il-għexieren ta' miljuni li ssellef qegħdin bil-0.25 u taf tonqos iktar, bir-riżultat li l-profitt tiegħu żdied, u l-profit tal-bank il-kbir naqas!

Ir-responsabilità tiegħi, bħala Gvernatur tal-Bank Ċentrali, huwa li nipponta fejn naħseb li hemm bżonn li wieħed għandu jirfina l-mudelli u s-sistemi ekonomiċi għall-ġid tal-pajjiż.

Jien naħseb li hemm mod li kif il-mudell li qed jiġi operat … u mhux noqgħodu nbeżżgħu għax il-flus joħorġu u mhux joħorġu … Jien naħseb li l-verità hija – għax dan l-argument jużawh – li jekk inti diġà qed tagħti deposit rates li huma in line mal-Unjoni Ewropea (Interruzzjonijiet)

JOSEF BONNICI: Anzi forsi r-rati li jitlob jagħmilhom iktar kompetittivi.

TONIO FENECH: Kif għandek f'ċertu banek żgħar!

JOSEF BONNICI: Din hija propju il-każ li tajt, ma vvintajtux.

Ma użajtx ismijiet, imma huwa każ speċifiku, ċert minnu, miċ-ċifri, għax nara ċ-ċifri kollha.

Fejn għandek li l-bank iż-żgħir il-profitti żdiedulu, u l-profitti tal-bank il-kbir naqqsulu.

Dan għaliex għamel business model kombinat daqsxejn differenti.

Jirriżulta li aħna qiegħdin parti mill-eurosistema.

Però l-banek tagħna mhumiex qed jaġixxu - speċjalment il-banek il-kbar - bħala parti mill-eurosistema.

Mhux qed jieħdu l-vantaġġ li jistgħu jieħdu.

Dan jirrikjedi ċertu bidla fil-business model.

Jekk huma jkunu iktar lesti li jimmodifikaw ċertu aspetti mit-tradizzjoni, dan jista' jkun ta' vantaġġ għall-ekonomija.

Naturalment, li jkollna banek b'saħħithom huwa tajjeb; li jkollna banek profittabbli huwa tajjeb; li jkollna banek li n-non-performing loans ikunu contained - kif se nitkellem iktar tard - huwa tajjeb; però huwa tajjeb ukoll li s-servizz li jagħtu l-banek biex l-ekonomija tiżviluppa, jkun fil-massimu tiegħu possibbli.

EDWARD SCICLUNA: Fuq l-andament tal-ekonomija Maltija, l-interpretazzjoni tiegħi hija li dejjem għandna nżommu l-benchmark tagħna mal-Ewropa.

Għalhekk huwa importanti li jkollna dawn iċ-charts.

Però, ta' min ngħid li l-istampa hija tajba, fis-sens li meta niġu għall-unit labour cost, m'hemm l-ebda dubju li għajnejna jkunu jridu jħarsu lejn dawn il-pajjiżi li qed jagħmlu dik li jgħidulha internal devaluation għax qatgħu l-pensjonijiet, qatgħu l-pagi.

Imma dawk kienu ħafna u ħafna ogħla minn Malta u mill-Ġermanja, eċċ!

U għalhekk tilfu l-kompetittività u spiċċaw fejn spiċċaw, f'xifer ta' falliment!

Li huwa minnu huwa li huma kkontrollaw b'sagrifiċċju kbar u b'cost soċjali kbir, biex waqqgħu l-unit labour cost.

Jiġifieri għal kull ewro li jipproduċu, il-cost ta' salarju waqqgħuh.

Però, fl-aħħar resqu lejn tagħna u tal-Ġermanja.

Issa sta għal Malta li tara li l-produttività tpatti għal żidied fis-salarji biex aħna ma nitilfux il-kompetittività.

Però, ma nistgħux ngħidu miċ-chart t'hawnhekk, li din tlifniha.

Meta niġu għal-lending - u qegħdin ngħidu kemm hija allarmanti għax qiegħda negattiva - m'hija allarmanti xejn.

Jiena mhux nikkompara ruħi mal-Greċja, Spanja, Ċipru, il-Portugal, l-Italja u l-Irlanda.

Dawn għaddejjin minn kriżijiet kbar u lanqas ma għandi għalfejn nikkompara, jekk waqa' s-self li dawk il-pajjiżi fis-setturi produttivi.

Jien se nikkompara ruħi mal-Ġermanja, l-Olanda, mal-Awstrija, mal-Lussemburgu, mal-Fillandja, ma' Franza.

Insibu li l-lending fis-settur privat, fin-nofs tal-2013 waqa' negattiv!

Dan qed narawh f'paġna 22.

Li aħna waqajna negattiv bħalhom, m'iniex qed ngħidlek li hija ħaġa tajba jew ħaġa ħażina, irrid nevalwaha, però we are in the company of Germany, Netherlands, Austria and Luxembourg.

M'aħniex qegħdin f'sitwazzjoni agħar minnhom!

Jekk hijiex kwestjoni ta' deleveraging jew le, jekk hijiex kwestjoni li l-banek Ewropej qed jibżgħu jsellfu, ma nafx, imma wieħed għandu jidħol fid-dettall.

Però, qabel ma wieħed jallarma ruħu u jgħid ara f'Malta sar negattiv; le, jara li l-Ġermanja, l-Olanda, Lussemburgu u l-Awstrija flimkien l-index tagħhom sar negattiv f'nofs is-sena, ma' tagħna!

Hemm xi fenomenu li wieħed irid jistudja u jara għaliex dan huwa l-każ.

Għal dak li huwa l-futur.

Ejja ngħiduha kif inhi, sabiħ it-tbassir li l-Unjoni Ewropea qed tagħmel għal pajjiżna.

Hija xi ħaġa li nieħdu gost biha, huwa għaliex hemm raġunijiet ta' investiment li fil-fatt se jkun qawwi.

U għalkemm qed ngħidu li mhux tal-privat: mela ta' min huwa?

Meta inti tinvesti fl-enerġija se tidħol f'network ta' linkages mal-ekonomija kollha.

Jekk int se twaqqa' l-cost tal-enerġija lis-settur tal-households, kif ukoll is-settur privat tal-business, dan se jgħinhom biex jixprunaw ruħhom.

Ma nistgħux ngħidu: dan l-investiment huwa xi ħaġa tal-Enemalta jew xi ħaġa tal-Gvern!

Wieħed irid ipoġġi kollox fil-proporzjon tiegħu.

Dwar ir-retailing, l-istess; illum qiegħed neżamina r-retailing.

L-NSO qed jgħidu li r-retailing huwa negattiv.

Li fejn jidħlu affarijiet li huma materjali u tarahom, bħal ma huwa l-ikel, ix-xorb, eċċ, huwa qed jiżdied in a very healthy rate ta' 3.5%!

Niġu għal karozzi, fl-ewwel kwart, żdiedu b'24%.

Huwa veru li kien żmien tal-kwart ta' qabel, fejn ir-reġistrazzjonijiet kienu baxxi.

Imma l-punt huwa li fejn jidħlu affarijiet li tista' tarahom u tmisshom b'idejk, qed jidhru; fejn affarijiet li qed jidħlu bl-internet jew jistgħu jiġu under estimated, ma nafux.

Però hemmhekk għandna underestimation.

Kieku din tispiċċa l-unika ekonomija fid-dinja li hija tal-mirakli: il-konsum nieżel, l-esportazzjoni nieżla, l-investiment nieżel u kollox nieżel; mela l-Prodott Gross Domestiku (GPD) minn fejn qed jitla'?

U l-pagi u l-impjiegi?

Min huwa daqshekk miġnun li jimpjega n-nies, sena wara sena, b'5,000 impjiegi full-time, to do what?

Mela xi ħaġa, incomes hemm, domanda hemm, u x-xogħol għaddej!

Jekk wieħed isemmi s-settur pubbliku hemm 1,200 veru minn dawn il-5,000; imma l-kumplament huwa settur privat!

Għandna ċertu dubji li aħna, sew bħala istituzzjonijiet, il-Gvern, Bank Ċentrali, u oħrajn, ta' min insaqsu daqsxejn dwar ċertu data li b'xi mod jew ieħor mhijiex qiegħda tikkombaċi.

Hemm xi ħaġa li jien, mill-esperjenza tiegħi ngħid li ma tagħmilx sens!

THE CHAIRMAN: Prof., ridt ngħidlek li f'ħin minnhom għidt li l-konsum kien below expectations, forsi fit-tliet snin ta' qabel.

Però, il-figuri imbagħad qed juru li issa qisu qed jirranġa ruħu u l-konsum qed jiżdied, speċjalment il-konsum lokali.

X'taħseb li kienet ir-raġuni?

Forsi nuqqas ta' ċertezza jew forsi n-nies kienu qed jibżgħu jonfqu?

Jew qed taraw xi raġunijiet oħra?

Għax issa tal-inqas qed jiżdied il-konsum.

JOSEF BONNICI: Hemm żewġ aspetti: waħda kemm kienet reali li naqas.

Kif semma' l-Ministru tal-Finanzi, jista' jkun li l-miżura li konna qed nieħdu, ma kienetx qed tirrifletti kollox.

Però, m'hemmx dubju wkoll li għandek 5,000 iktar nies qed jaħdmu, żdiedu l-impjiegi, id-dħul żdied, u s-sitwazzjoni internazzjonali ġiet iktar stabbli.

Meta kellek sitwazzjoni fejn kien hemm diskussjoni dwar jekk il-eurozone tisfaxxax, jekk pajjiż jispiċċax ifalli, bħal Greċja; u kellek sitwazzjoni ta' ċertu inkwiet, naturalment it-tendenza kienet - mhux f'Malta biss, imma kienet fl-Ewropa kollha, anke fl-Ingilterra - li l-konsum baqa' lura.

Dak li jkun beda jipposponi ċertu infieq, speċjalment in durable goods; pereżempju karozzi, affarijiet ta' appliances, eċċ. Fejn wieħed seta' ekonomizza, ekonomizza.

Din naturalment waslet ukoll għall-GDP f'livelli inqas.

Milli qed naraw, qed nistennew li l-konsum, bħal dak tal-eurozone li qegħda quite in line miegħu, qed naraw ċertu irpiljar li probabbli tidher f'dawn is-sena, is-sentejn li ġejjin.

THE CHAIRMAN: Fil-fatt, qed nara li fadal ftit slides mhux ħażin.

Forsi nistgħu ngħadduhom kollha, imbagħad il-kummenti nieħduhom kollha f'daqqa wara?

JOSEF BONNICI: Dwar is-settur bankarju, għandna core domestic banks, non core u international banks.

Għandi tabella li urejtkom is-sena li għaddiet, però hemm xi ftit bidliet.

Jekk naraw it-total banks, illum qed ilaħħqu 697% tal-GDP; sena ilu dawn kienu madwar 788%.

Kien hemm daqsxejn ta' bidla li ġejja primarjament mill-international banks, u din ġejja primarjament minħabba ċertu ristrutturar li għamlu dawn l-international banks.

Kien hemm ċertu consolidation tal-balance sheets tagħhom.

Ċerti banek iddeċidew li ma jżommux daqshekk kapital hawnhekk, għax riedu jsaħħu postijiet oħra.

U għandek din il-bidla li qed issir.

Imma jekk wieħed iħares lejn din it-tabella, wieħed jara li l-capital ratio qiegħed tajjeb, qiegħed at 14.9%, is-sena li għaddiet kien 14.3%, jiġifieri il-kapital tal-banek żdied.

Il-profittabilità qiegħda 19.9% tal-core banks, li jekk tqabbilha ma' tal-Unjoni Ewropea hija 5.8%.

Jiġifieri return on equity u return on assets similarly hija kif semmejt qabel, hija ħafna iktar għolja.

Is-settur bankarju huwa settur b'saħħtu, settur li huwa profitabbli, settur li għandu l-kapital tajjeb.

Speċjalment il-core banks, għandhom performance li titqabbel tajjeb b'mod pożittiv ma' dik, u anzi aħjar minn dik tal-EU average.

Is-sena li għaddiet, biddilna Banking Regulation 09.

Din ħarġitha l-MFSA, però fil-Joint Financial Stability Board - li beda jiltaqa' fil-bidu tas-sena li għaddiet u issa huwa parti mil-Liġi tal-Bank Ċentrali - innutajna li għal ċertu żmien kien hemm żieda fin-non-performing loans, speċjalment mas-setturi li għandhom x'jaqsmu ma' kostruzzjoni u proprjetà.

Fil-fatt, fl-aħħar tas-sena li għaddiet saru emendi għal Banking Regulation 09 - xi ħaġa li kemm jien, kemm iċ-Chairman tal-MFSA, kif ukoll il-predeċessur tiegħi Michael C Bonello konna ilna ngħidu - li l-banek ikunu qegħdin tajjeb, jekk they retain parti mill-profitti tagħhom biex isaħħu l-buffers.

Din fil-fatt hekk qed tagħmel; biex dawn in-non-performing loans li kien hemm, ikun hemm buffers b'mod partikolari li jittrattaw dan l-aspett.

L-istess ħaġa wkoll ċertu definitions li kien hemm.

Kien hemm varjazzjoni fuq kif jiddefenixxu non-performing loan.

Din illum ġiet stabbilita mill-EBA, u introduċejna definizzjonijiet li huma iktar aġġornati.

Similarament l-idea hija li l-banek jirrikonoxxu t-telf meta jsir u mhux ikun hemm forebearings li wieħed jipposponi b'xi vot.

Allura għandu jkun hemm governance structures aħjar u risk management framework u reporting systems aħjar.

Dawn huma bidliet mhux żgħar li saru u bidliet li finalment isaħħu s-settur bankarju.

L-outcome huwa li jkollhom coverage ratio aħjar, u jkollhom buffers aħjar għal dak li jista' jinqala'.

Dwar l-operazzjonijiet tal-Bank Ċentrali.

Naturalment, xogħolna huwa li nipprovdu parir indipendenti fuq l-Economic and Financial Policy.

Saru wkoll emendi fis-Central Bank of Malta Act u ġie introdott Deputy Governor dwar il-Financial Stability.

Twaqqaf il-Joint Financial Stability Board, in association mal-MFSA, li beda jaħdem u jiltaqa' prattikament kull xahar fejn jiġi diskuss is-settur finanzjarju u x'ikun hemm bżonn isir biex wieħed isaħħaħ u jżommu under observation.

Il-bank ukoll għandu rwol kbira fil-payment system, li jkun hemm a smooth functioning payment system.

U finalment irid jimmaniġġja r-riżorsi tiegħu.

Fil-fatt hawnhekk għandi ftit charts dwar l-annual profit tal-bank, imqabbel ma' a 10 year moving average.

Kif wieħed jara, fl-2012, kellna peak, u s-sena li għaddiet kien hemm daqsxejn tnaqqis minn dak il-peak.

Is-sena ta' qabel kienet an all time high.

Din hija influwenzata ħafna mir-rati tal-imgħax inqas li kien hawn internazzjonalment, li dawn jaffetwaw ir-return fuq l-investiments.

Huwa interessanti li minn mindu dħalna fil-eurozone, il-profitt tal-bank kien dejjem above average.

Billi huwa parti mill-ewrosistema, il-Bank Ċentrali qed ukoll jiġi mħaddem b'mod biex jutilizza dan il-fatt bl-aktar mod effettiv, biex anke l-pożizzjoni finanzjarja tiegħu jsaħħaħha.

Din iċ-chart li jmiss hija l-ammonti ta' surplus li l-bank jgħaddi lill-Gvern.

Din is-sena huma stmat li se jgħaddi €50 miljun, wara li jkun għamel provisions għar-riżervi u għall-buffers tiegħu; u wara li jkun ħa ħsieb ukoll l-ispejjeż tiegħu.

Din ukoll hija waħda mill-iktar livelli għoljin – kif tistgħu taraw f'din it-tabella – li tqabbel ukoll mat-10 year moving average.

L-interest income li l-bank qed jaqla, juri wkoll li qegħdin mal-medja.

In part għaliex meta jimmaturaw ċertu investimenti, fejn tinvestihom tinvestihom b'rati inqas, u dan jaffettwa wkoll.

Però, il-livell baqa' livell healthy u aħna qed nagħmlu minn kollox biex inżommu kemm jista' jkun id-dħul tal-bank fuq livell komparabbli mas-sena ta' qabel.

Din l-aħħar chart turi r-reserves and provisions.

Wieħed jista' jara - speċjalment fl-aħħar sentejn - kemm saħħaħna r-riżervi u l-provisions.

Fl-2012 b'iktar minn €25 miljun u fl-2013 b'madwar €16-il miljun.

Jiġifieri minbarra l-bank jaqla' flus biżżejjed biex ikopri l-ispejjeż tiegħu, u minbarra l-€50 miljun li għadda lill-Gvern, irnexxilu wkoll, f'dawn is-sentejn jgħaddi madwar €40 miljun għar-riżervi tiegħu, li jsaħħu l-pożizzjoni tal-bank fl-investimenti tiegħu.

Dwar it-tbassir u l-aħħar erba' charts li għandi, ta' min wieħed iqatta' xi żewġ minuti dwarhom.

Jekk wieħed jara l-euroarea forecasts, dawn kienu ferm inqas minna, u qegħdin bil-mod il-mod jilħqu l-livell tagħna.

It-tbassir li qed naraw għal Malta huwa li jibqgħu madwar 2.4 u 2.5 range.

Issa l-forecast huwa magħmul billi jkun hemm forecasts dwar l-investiment, dwar l-exports, fuq it-turiżmu, fuq il-konsum, u fuq il-manifattura, eċċ. Din hija a summary of what we are expecting.

Naturalment, tbassir jibqa' tbassir, u jista' jiġi nfluwenzat minn aspetti li ma jistgħux jiġu antiċipati.

Hawnhekk, jekk hawn lezzjoni, qed turi li l-euroarea qiegħda ħierġa mir-reċessjoni li kellha, u bil-mod il-mod qiegħda titjieb; fejn sal-2016 se tilħaq kważi l-livell li qed nantiċipaw.

Waqt li aħna għandna ritmu ta' 2.5% u 2.3%; però donnu li ma nistgħux immorru 'l fuq iktar minn dan.

Ma jidhirx li hemm raġunijiet li wieħed jista' jasal għal dan.

Din hija waħda mir-raġunijiet li jien dejjem qed insostni li jekk hemm xi aspetti fl-ekonomija tagħna li jistgħu jippromovu l-kompetittività u t-tkabbir ekonomiku, dan huwa importanti għax finalment igawdi l-pajjiż kollu!

L-investment ratios huwa bħala persentaġġ mill-GDP.

Dan huwa wieħed mill-iktar diffiċli biex wieħed ibassar, u jara kif ivarja, fejn hawnhekk għandek it-total u l-privat.

Naturalment id-differenza tkun mis-settur pubbliku.

F'dan l-istadju, fl-2014 u fl-2015 qegħdin naraw ċertu żieda fl-investiment.

Fl-2016, s'issa, għad m'għandniex iktar informazzjoni li wieħed jista' jikkalkola jekk ikunx hemm żieda iktar jew le.

Tal-2016 għadha preliminari sew.

Però, naturalment, dan l-eżerċizzju jkun irid isir, għax huwa parti mit-tbassir tal-ECB, bħalma tagħmel it-tbassir tagħha wkoll il-Kummissjoni.

U huwa in line, bejn wieħed u ieħor.

Pjuttost aħna daqsxejn iktar pożittivi meta tiġi għall-investiment minn dawk li qed naraw.

Dan naturalment għax aħna għandna għarfien tal-ekonomija iktar mill-qrib, u meta wieħed ibassar minn Brussel, forsi ma jkunx qed jara d-dettalji kollha.

Jekk tħares lejn l-aħħar għaxar snin, naturalment għandek trend ta' tnaqqis, li ġejja in parti wkoll għaliex il-manifattura naqqset daqsxejn l-importanza tagħha bħala persentaġġ tal-GDP.

L-investiment fil-manifattura, ħafna drabi huwa more capital intensive milli investiment fis-servizzi.

Allura għandek structural change għaddejja li tista' ukoll twassal għal investiment ratio li huwa daqxejn inqas.

Din hija chart ta' kif qed inbassru l-employment.

Għandek l-impjiegi full-time u l-impjiegi li huma l-head count.

Id-differenza bejniethom naturalment hija l-part-time.

Hemm ċertu żieda fil-part-time li allura twassal għal żieda fl-employment totali.

Din iċ-chart hija waħda mill-iktar kruċjali; għaliex din tiddefenixxi l-potenzjal tat-tkabbir ekonomiku ta' Malta; speċjalment minn aspett ta' labour market.

Wieħed jara żewġ linji.

Waħda hija bbażata fuq il-Labour Force Survey, li tuża l-commission u li fil-fatt qed ibassru li l-labour force tagħna, taf tonqos fis-snin, speċjalment 'l quddiem, sal-2016.

Filwaqt l-istima li qed juża l-Bank Ċentrali hija bbażata fuq pool ta' ħaddiema minn 15 sa 75, speċjalment minħabba l-età tal-irtirar li qiegħda bil-mod il-mod tiżdied, sa 65, allura se jkollok pool ikbar.

Kif ukoll l-inward migration.

Kif jaf kulħadd għandna diversi setturi, bħat-turiżmu, eċċ, li għandhom persentaġġ ukoll relevanti ta' ħaddiema li qed jaħdmu li ġejjin minn barra.

Aħna inħossu li t-tbassir tal-Kummissjoni dwar il-labour supply qed ikunu konservattivi wisq, u qed jinjoraw daqsxejn l-influss li jista' jkollna fejn ikun hemm bżonn li allura mhux bottle neck għandna, imma għandna possibbilitajiet ta' iktar tkattir ekonomiku.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

L-Onor.

TONIO FENECH: Dwar il-qagħda tas-sitwazzjoni tal-employment.

Ovvjament irrid nesprimi li waqt li veru għandna tkabbir ta' employment fl-ekonomija tagħna, però qed nibdew ninnutaw ukoll - forsi ma tantx ingħatat emfasi fil-preżentazzjoni, għalkemm hemm slide 9 - li qed nibdew nidħlu fiż-żona ta' anke kif l-Unjoni Ewropea tkejjel l-unemployment, fejn qed naraw żieda.

Waqt li qabel konna qed inkunu fuq il-medja iktar ta' 6.2%, issa qed nersqu iktar lejn is-7%, 6.7%, 6.8%.

Anke tlifna ċertu pożizzjonijiet mir-raba' l-aħjar fl-Ewropa, issa qegħdin is-sitta l-aħjar fl-Ewropa.

Ma jfissirx li hija sitwazzjoni allarmanti, però, nibqgħu nenfasizzaw, anke bħala Oppożizzjoni, li jrid ikun hemm iktar attenzjoni għas-settur tax-xogħol innifsu.

Fuq il-potenzjal, jien naqbel mal-analiżi tal-Gvernatur.

Ma naħsibx li se naraw tnaqqis kif qed tara l-Kummissjoni Ewropea.

Però, ngħid li l-Gvern hawnhekk irid joqgħod attent!

Li jkolli l-Ministru għax-Xogħol - biex inkun fair mhux il-Ministru għall-Finanzi - li f'kull programm li qed ikun qiegħed jitkellem fuq il-media, inħoss li qed idaħħal din il-xenophobia kontra l-ħaddiema barranin li qed jaħdmu f'pajjiżna qishom qed jieħdu x-xogħol tal-Maltin u rridu naraw x'se nagħmlu biex dak li qed jagħmlu huma, jibdew jagħmluh il-Maltin.

Nafu li llum l-ekonomija tagħna hija ekonomija miftuħa, għandna setturi li bilfors jattiraw ċertu speċjalizzazzjonijiet minn barranin.

Huwa tajjeb li jkunu jistgħu jagħmluhom il-Maltin, imma lanqas m'għandna ndaħħlu is-sentiment fil-poplu Malti li qisu ħażin li għandna l-barranin jaħdmu fl-ekonomija tagħna, għaliex jekk indaħħlu dan is-sentiment, din il-projection li qed jara l-Bank Ċentrali effettivament ma timmaterjalizzax ruħha għaliex il-potenzjal tar-riżorsa interna mhijiex biżżejjed.

Ir-realtà fiżjonomika ta' xi twieldu fil-passat u għax għandna kbar illum, hija realtà li ma nistgħux naħarbu minnha.

Huwa tajjeb li anke l-Gvern qed jagħmel sforz biex jidħlu aktar nisa fid-dinja tax-xogħol, jiġifieri dak huwa pożittiv.

Però l-ekonomija tagħna trid tibqa' waħda dinamika biżżejjed li tibqa' miftuħa għal dawn ir-realtajiet.

Xtaqt nagħmel dak il-kumment għaliex qed inħoss li qed tintuża wisq, anke fuq livell hemm barra, u nibża' li jkollha konsegwenzi ħżiena anke fuq tkabbir fil-futur jekk noqogħdu nitkellmu b'dan il-mod.

Dwar is-settur tax-xogħol innifsu.

Ovvjament ir-rata tal-qgħad qed tiġi nnotata li qiegħda tiżdied.

Mill-analiżi tal-Bank, fejn qed jara l-potenzjal li jistgħu jiżdiedu l-impjiegi f'pajjiżna?

Min-naħa tal-Gvern qed naraw ħafna sforzi biex iħajjru aktar nies jidħlu fid-dinja tax-xogħol, però r-realtà hi li ftit rajna inizjattivi f'dawn l-aħħar xhur ta' ekonomiji ġodda jew inizjattivi ġodda biex ikabbru s-supply jew aħjar id-domanda għax-xogħol, għaliex jinħolqu setturi ekonomiċi ġodda.

Mill-analiżi tal-Bank Ċentrali qed taraw xi setturi li forsi dan il-Gvern jista' jiffoka iktar fuqhom?

THE CHAIRMAN: Jekk tippermettili, naħseb jekk naqblu, nistaqsu l-mistoqsijiet kollha f'daqqa, ħalli mbagħad Professor Bonnici jkun jista' jirrispondi.

EDWARD SCICLUNA: Għandi mistoqsija u rimarka.

Nibda bil-mistoqsija.

Il-Kummissjoni dan l-aħħar ħarġet l-Ispring Forecast.

Milli niftakar, ir-rata tal-qgħad tas-sena li għaddiet kienet 6.5% u l-forecast tagħha żammietu l-istess, 6.5%, 6.5%, 6.5%.

Jiġifieri din li qed jirrimarkaw l-Oppożizzjoni li qed jaraw il-qgħad jiżdied, il-Kummissjoni mhijiex qiegħda taraha.

Jekk il-Bank Ċentrali jagħmilx il-forecast tiegħu indipendentement u f'dan il-każ x'kien?

Nixtieq nagħmel clarification dwar il-barranin.

Jien m'iniex hawnhekk biex niddefendi lill-Ministru għax-Xogħol, però niftakar ċar, li hu kien qiegħed jenfasizza għall-fatt li hija ħasra li żgħażagħ li għandhom l-opportunitajiet hawnhekk u li qed jinħolqu l-opportunitajiet quddiemhom ma jistgħux jeħduhom, għaliex qed imorru jirreġistraw għal xogħol li ma jeżistix.

Semma' il-każ ta' pump attendants.

Hemm madwar 300 persuna jirreġistraw għal pump attendant, forsi jkun hemm bżonn ta' wieħed jew tnejn ma' Malta kollha.

Imma ejja ninsew il-pump attendants.

Anzi l-Prim Ministru għamilha ċara li kumpaniji li ma jsibux in-know-how, in-nies f'pajjiżna, huma mistiedna biex iġibu n-nies minn barra, ħalli dik l-intrapriża tirnexxi.

Tant li anke aħna - fil-fatt saret mistoqsija parlamentari mix-Shadow Minister, l-Onor.

Tonio Fenech - dwar il-fatt li jekk il-15% taxxa, jekk estendejnihiex f'xi settur ieħor.

Fil-fatt estendejniha fl-avjazzjoni.

Mela meta ma jkollniex personnel hawnhekk u nkunu rridu nattirawhom lejn pajjiżna, anke noffrulhom special tax biex inġibuhom, għaliex f'pajjiżna ma jkunx hawn bħalhom.

Jiġifieri żgur li m'għandniex xenophobia għaliex ġejjin il-barranin, u se jeħdulna x-xogħol!

Xejn minn dan.

They are welcome, però hija ħasra li t-tfal tagħna jibqgħu jittrenjaw ruħhom għal xogħol tal-passat.

Mhux qed jindunaw li l-intrapriżi, il-businesses tal-lum iridu types of skills, lingwi u affarijiet oħrajn, li parti minn dik is-sezzjoni li qed joħorġu mill-istituzzjonijiet edukattivi, sfortunatament - jekk hux mill-ġenituri, minnhom, ma nafux - qegħdin jiġu orjentati lejn il-passat milli lejn il-futur.

U hija ħasra, iva, jekk tara ħafna żgħażagħ barranin li qegħdin jaħdmu f'intrapriżi u taf li hemm oħrajn bla xogħol u tixtieq li kieku kemm jista' jkun dawn japplikaw bħalhom u jingħataw dak ix-xogħol.

Fuq l-unemployment għandi dik il-mistoqsija li għaddejtlek.

THE CHAIRMAN: Minn-naħa tiegħi wkoll l-istess, xtaqt nagħmel mistoqsija u ngħaddi kumment.

Fil-fatt xtaqt nikkummenta fuq dak li qal l-Onor.

Tonio Fenech għaliex iktar kien kumment fuq il-Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol u naħseb li l-Prof.

Bonnici ma jistax jirrispondi fuqu.

Però xtaqt nenfasizza ukoll minn naħa tiegħi.

Naħseb il-messaġġ - kif anke spjega l-Ministru għall-Finanzi - mhuwiex għaliex il-ħaddiema barranin qegħdin jaħdmu hawn Malta, iżda speċjalment huwa messaġġ lill-istudenti u lin-nies li jridu jidħlu fid-dinja tax-xogħol, sabiex jaraw x'opportunitajiet qiegħda toħloq l-ekonomija.

Fil-fatt waħda mill-miżuri li anke dan il-Gvern ħabbar fuq il-Budget hija dik tal-employability index.

Fejn nafu, li għandek setturi - kif fil-fatt urew dawn iċ-charts - bħal pereżempju l-gaming, fejn qegħdin jespandu, il-value added tagħhom huwa kbir u l-pagi huma tajbin.

U nafu wkoll li persentaġġ kbir tal-ħaddiema li jaħdmu f'din l-industrija huma barranin.

M'għandna xejn kontrihom.

Però ġaladarba qegħdin joperaw hawn Malta, naħseb kulħadd japprezza u jifhem li l-ewwel preferenza, jekk hemm ammont ta' nies li jistgħu jitħarrġu sabiex jibbenefikaw ukoll minn din l-industrija, għandu tkun għall-nies Maltin.

Għaliex m'għandniex nagħmlu dan?

Jiġifieri naħseb il-messaġġ tal-Ministru għall-Edukazzjoni dejjem kien f'dik il-linja.

U xtaqt niċċarah ukoll biex żgur ikun hemm politika ċara minn naħa anke tal-Gvern li m'hemmx din it-tip ta' politika kontra l-barranin li jaħdmu hawn Malta.

Però l-prijorità ovvjament tkun, bħalma jgħidu, charity begins at home u preferibbilment il-Maltin ikunu qed jaħdmu wkoll f'dik l-industrija.

Minn-naħa ta' mistoqsija.

Il-Bank Ċentrali, anke fid-definizzjoni tiegħu, hemm li huwa jipprovdi independent advice ukoll fuq Economic, Financial & Fiscal Policy.

Rajt nuqqas fil-preżentazzjoni fuq effetti ta' miżuri li l-Gvern ħa fil-Budget.

Fosthom pereżempju nsemmi l-kwistjoni taċ-Childcare Centres u miżuri oħrajn.

Xtaqt nistaqsi jekk il-Bank Ċentrali għamilx xi tip ta' working paper sabiex jara l-impatt ta' dawn il-miżuri fuq l-ekonomija?

Pereżempju s-sena l-oħra, jekk m'iniex sejjer żball, kien hemm madwar disa' working papers fuq suġġetti varji, fosthom inflazzjoni, il-pensjonijiet, eċċ. Xtaqt nistaqsi jekk is-Central Bank għamilx studju wkoll fuq miżuri ewlenin li ħa l-Gvern fil-Budget?

Fosthom il-miżura taċ-Childcare Centres u anke r-roħs fil-kontijiet tad-dawl u l-ilma, speċjalment x'se jkun l-impatt fuq l-ekonomija ta' dawn il-miżuri, in vista li s-sena d-dieħla din il-miżura se tkun estiża anke għas-settur ekonomiku, għas-settur finanzjarju u għan-nies li jaħdmu fil-kummerċ?

L-Onor.

KRISTY DEBONO: L-ewwel ħaġa fl-annual reports inti semmejt li l-improvement of other countries qed tagħti competetive disadvantage lilna bħala pajjiż.

Fil-fatt ir-ritmu f'diversi setturi qiegħed imajna, anke fejn jidħol il-job creation il-forecast juri li minn 3.1% fl-2014 se jinżel għal 2.1%, jiġifieri t-trends qegħdin ukoll on the decrease.

Nixtieq ukoll telabora iktar l-explanation tiegħek meta tgħid li we are losing competitive edge.

Ħaġa oħra.

Forsi wkoll tirreferi għar-rapport li ħareġ f'The Independent matul il-ġimgħa li għaddiet, fejn qiegħed juri wkoll li l-Korporazzjoni Enemalta suppost kellha tgħaddi lill-Gvern €110 miljun imma li m'għaddiethomx.

Forsi wkoll qed tagħmlu l-analiżi tagħkom vis-à-vis id-deficit rate.

THE CHAIRMAN: Il-Prof.

JOSEF BONNICI: Ħa nibda b'ordni kronoloġika.

Hemm żewġ aspetti.

L-ewwel nett in the recent past l-ekonomija tagħna lejn xiex kienet qiegħda tmur?

M'hemmx dubju li kienet qed tmur iktar lejn servizzi.

Servizzi li jużaw l-internet, servizzi finanzjarji, servizzi tal-insurance, servizzi tal-aviation, servizzi mediċi - għax ma rridux ninsew li Malta qed tipprovdi servizzi mediċi pereżempju lil-Libja, li jiġu ħafna hawn Malta għal ċertu medical treatment - servizzi tal-edukazzjoni, għandna ħafna, mhux studenti biss, però anke adulti li jiġu jitgħallmu.

Jiġifieri, dawn huma areas li naħseb jien il-passat riċenti tagħna diġà uriena li huma the expansionary sectors.

Però naħseb li wieħed irid iħares ukoll lejn investimenti oħrajn li jżidu l-valur miżjud.

Jiġifieri jekk hux fil-manifattura, pereżempju.

Anke kumpaniji li qegħdin preżenti jew li jridu jespandu jew kumpaniji ġodda.

Importanti ħafna li waqt li kif issemma' nistgħu aħna qed ikollna kompetizzjoni aktar - jiena m'għidtx preċiż li qed nitilfu l-competitive edge - qed ngħid li we have to watch it.

Għaliex il-pajjiżi li kienu ħafna incompetitive, qegħdin joqorbu għall-istess kompetittività tagħna.

Waħda mill-mistoqsija li ġiet qisha indirettament minn diversi membri, hi dwar x'jista' jsir biex inżidu l-produttività fil-pajjiż.

U jiena naħseb li hawnhekk l-iskills tan-nies – u hemm ċertu skills mismatch m'hemmx dubju - huma bejn dawk li qed jirreġistraw u x-xogħol li hawn available.

U iktar u iktar, dawk li se jispiċċaw mill-iskola jew mill-Università, u the requirements li hawn.

Hawnhekk naħseb jien, hawn lok fejn ikun hawn iktar active labour market policy biex tipprovdi gwida aħjar, anke lil dawk li se jispiċċaw jew se jistudjaw, kif ukoll għal min qiegħed jirreġistra fejn jistgħu jkollhom iktar opportunitajiet.

Jiġifieri this kind of active labour market policy barra minn Malta, speċjalment f'pajjiżi Skandinavi, ipprovawha u ħadmet u waslet biex neħħiet ċertu friction li jkollok fis-suq tax-xogħol li jwassal għal performance iktar baxxa milli jista' jkollok.

Hemm punt ieħor ukoll dwar il-parteċipazzjoni.

Jien naħseb li kellna żidied sinifikanti fil-parteċipazzjoni fl-aħħar snin kemm tan-nisa kif ukoll tal-irġiel.

Għaliex irridu niftakru li l-higher retirement age qed iżżid ukoll il-participation rate tal-irġiel u apparti minn hekk, hemm skemi li jipprovdu, biex min jirtira, jista' jibqa' jaħdem mingħajr ma jitlef ċertu benefiċċji, eċċ. Naħseb li kull ma jkun hemm li jinkoraġġixxi l-work ethic u l-kunċett li wieħed jista' jipparteċipa fid-dinja ekonomika, huwa ta' benefiċċju kbir.

Fil-parteċipazzjoni tan-nisa naħseb saru passi kbar.

Però naħseb jekk tħares lejn pajjiżi barra minn Malta, speċjalment il-pajjiżi Nordiċi u tal-Ewropa ta' Fuq, hemm element ta' flessibilità li forsi wieħed irid jikkonsidra iktar mill-qrib.

Flexible working arrangements li jkunu supervised properly biex ma jsirx abbuż, però fl-istess ħin ipoġġu l-persuna f'pożizzjoni li iktar jista' jipparteċipa waqt li jkun qed jaqdi doveri oħrajn, speċjalment tal-familja, eċċ. Naħseb hemmhekk għalkemm sar titjib kbir, jista' jsir ferm iktar rigward dan.

Naħseb ukoll hemm aspetti tal-edukazzjoni universitarja, li kultant l-istudenti meta jidħlu, forsi ma jkunux konxji biżżejjed ta' x'tip ta' okkupazzjonijiet huma l-iktar likely li jkollok fis-setturi li qed jikbru: fis-settur finanzjarju, fis-setturi tal-internet, ta' e-gaming, etc. U waqt li wieħed dejjem irid iħalli l-għażla f'idejn l-istudent, imma wieħed irid ikollu sistema li wkoll tiftaħ għajnejn dak li jkun, lejn xiex jista' jagħżel.

Jiġifieri dawn naħseb huma punti, it's not an exhaustive list, però naħseb li dan .…

Issemma' ukoll jekk il-Bank Ċentrali ħax into account l-aspetti tal-Budget.

Iva, aħna fil-forecast tagħna qegħdin nintegraw l-effett tar-roħs fil-kontijiet tad-dawl u l-ilma u ta' miżuri oħrajn.

Dawn huma parti mill-forecast tagħna.

Anke jekk tħares lejn il-GDP growth u l-inflazzjonijiet tal-forecast, eċċ. li dawn kellhom effett, naturalment pożittiv.

Però wieħed irid jifhem ukoll li meta wieħed jagħmel forecasts qiegħed ibassar pereżempju b'rata ta' exchange, li fil-każ tagħna tkun stabbilita mill-forecast tal-ECB.

Ir-rata tal-exchange taffettwa ħafna lil Malta.

Fis-sens li taffettwa l-kompetittività tagħna.

Jekk hux fit-turiżmu, jekk hux fl-esportazzjoni, jekk hux ukoll fir-rata tal-inflazzjoni għax jekk il-ewro titla', ir-rata tal-inflazzjoni hemm tendenza li tonqos.

Rigward il-forecast tagħna, tal-Commission, tal-ECB u tal-IMF, jiena naħseb li l-forecasts l-iktar dettaljati huma tal-Bank Ċentrali.

Dan għax għandna mudell ekonometriku dettaljat, li jħares lejn l-istruttura tal-ekonomija u ssir analiżi fil-fond fuq is-setturi kollha.

U naħseb ukoll li l-iktar wieħed li fih element ta' dettalji u ta' ħsieb.

Kultant ir-riżorsi tal-Commission u l-IMF iridu jifirxuhom fuq ħafna pajjiżi, però jibqgħu forecasts.

Hemm perikli għal dawn il-forecasts, u hemm kemm l-upside risks kif ukoll id-downside risks.

L-upside risks, jiġifieri li l-forecasts ikunu aħjar, jekk l-ekonomija, speċjalment ta' barra, tikber b'rata iktar mgħaġġla.

Però d-downside risks jista' jkollok sitwazzjonijiet li jwasslu għal ċertu effetti negattivi, speċjalment f'dak li jolqot l-ekonomija tagħna.

Jien naf, pereżempju tista' taffettwana kriżi fir-reġjun.

Ma jidhirx li hu hekk, imma dawn huma aspetti li jistgħu jaffettwaw.

Jiġifieri l-forecasts dejjem ikollhom ċertu margin of error u wieħed irid jirrispetta l-fatt li ħadd m'għandu crystal ball komplet.

Dwar il-Korporazzjoni Enemalta.

Aħna nagħmlu forecast sew tal-Korporazzjoni Enemalta, anke b'kuntatti diretti.

Jiġifieri jittieħdu into account il-performance tagħha u kif inhi sejra.

Jiġifieri ma nistax ngħid jekk il-forecasts jinkludux din l-aħħar issue.

Però aħna ħadna l-informazzjoni kollha, kemm mingħand il-finanzi li jkollhom iċ-ċifri dwar dan l-aspett, kif ukoll mill-Korporazzjoni Enemalta.

Jiġifieri ma naħsibx li dik hija xi ħaġa li se tbiddel dawn il-forecasts b'mod daqshekk ..…

Naħseb irrispondejt kollox, forsi jekk ħallejt xi ħaġa, fil-każ għiduli.

THE CHAIRMAN: Għall-mistoqsija li għamiltlek ...

TONIO FENECH: Jekk se ssaqsi mistoqsija, Mr Chairman, ser terġa' tiftaħ lil kulħadd.

Inti għamilt ruling, illi kulħadd jagħmel l-aħħar intervent.

Jekk se tagħmel intervent, jien għandi intervent ieħor.

THE CHAIRMAN: Se niċċara l-mistoqsija li għamilt, għax ma rrispondini xejn fuq hekk.

Rigward mistoqsija li għamiltlek fuq l-istudji dwar il-miżuri tal-Budget, fejn inti semmejt li l-miżuri tal-Budget, iva, saru studji fuqhom u kellhom effett pożittiv.

Ġaladarba saru dawn l-istudji, hemm xi raġuni għaliex ma ġewx ippubblikati mill-Bank Ċentrali, forsi bħalma jkunu ppubblikati rapporti oħrajn?

Jekk għandkom, allura għaliex ma tippubblikawhomx?

JOSEF BONNICI: Biex nippreċiża, ma jkunx sar studju fuq kull miżura.

Imma meta nagħmlu l-forecasts, nieħduhom l-impatt tagħhom into account.

Jiġifieri ma nistax ngħidlek għandi paper dwar din il-miżura u dik il-miżura.

THE CHAIRMAN: Biex niftehmu, studju fuq il-miżura tat-traħħis tal-kontijiet tad-dawl u l-ilma ma sarx?

JOSEF BONNICI: Li sar huwa stima tal-impatt fuq l-inflazzjoni tal-pajjiż u dik ittieħdet għax aħna rridu nagħmlu forecast tal-inflation ukoll lill-ECB.

Irrid ngħid il-mod kif isiru l-forecasts.

L-ECB jappunta żewġ Banek Ċentrali oħrajn bħala peer group li jidħlu fuq il-forecasts kollha.

Jekk ikollhom xi mistoqsijiet, kif ikunu saru xi affarijiet għax ikunu unclear, naturalment ikun hemm exchange of views u wieħed irid jispjega kull ħaġa li tkun ittieħdet fil-forecast.

Imma paper dwar dak is-suġġett as such, ma tkunx saret.

Sakemm ma tkunx xi ħaġa ta' natura iktar wiesgħa, pereżempju potential growth.

Kellna diskussjonijiet kemm mal-Ministeru għall-Finanzi u differenzi mal-Commission.

Il-Commission ħarġet bi stimi tal-potential growth, li kienu ferm inqas milli konna qed naraw.

Aħna ma qbilniex, ktibna lill-Commission, tlabna spjegazzjoni, huma tawna spjegazzjoni, għamlu xi ftit reviżjoni, però għadna qed nistennew x'se jiġri fil-forecast round li ġej jekk huma hux se jirrevedu.

Il-parti kbira hija dik il-labour force survey projection li wrejtkom li huma qegħdin jieħdu bħala forecast tal-labour market position.

THE CHAIRMAN: Skużani se nerġa' nagħfas daqsxejn fuqha.

Però naħseb ilkoll naqblu li l-miżura tal-kontijiet tad-dawl u l-ilma, kienet waħda mill-ikbar miżuri, speċjalment fuq it-tkabbir ekonomiku u anke għall-konsum stess intern.

Jekk qed nifhem sew li saret din il-working paper, huwa possibbli li minn-naħa tal-Bank Ċentrali jkollna kopja ta' din il-working paper?

Pereżempju jiena nara diversi working papers li jiġu ppubblikati wkoll fl-istess website tas-Central Bank.

JOSEF BONNICI: Ma naħsibx li tkun saret.

Nikkoreġi ruħi għax irrid niċċekkja, però ma naħsibx li saret working paper.

Aħna meta nagħmlu working paper issir preżentazzjoni lill-Bank, lil diversi economic sections tal-bank, ġieli nistiednu anke lill-Ministru għall-Finanzi u forsi 'il quddiem nistiednu lil dan il-kumitat ukoll, però ma saritx paper speċifika dwar dak.

Li saret huwa meta fil-forecasts jikkalkulaw l-impatt li huma jkunu qed jaraw fuq l-HICP ....

THE CHAIRMAN: Jista' forsi jkollna kopja, anke għall-evalwazzjoni ta' dan il-kumitat?

JOSEF BONNICI: Li nista' ngħid huwa li nista' ngħidilkom l-istima tagħna x'kienet fuq l-effett .… Però dokument ma sarx f'dan il-każ.

Ma kienx hemm bżonn isir studju dettaljat bħala working paper.

Li jkun sar huwa li nħadmet l-effett tagħha fuq l-inflazzjoni.

THE CHAIRMAN: Napprezza jekk forsi tkun tista' tgħaddielna kopja tal-effett tiegħu.

Jekk l-Onor.

Debono trid tifsira dwar il-€100 miljun fuq il-Korporazzjoni Enemalta, jien lest li nagħtihielha.

Però jekk ma tridhiex, jiġifieri.…

KRISTY DEBONO: Napprezza ħafna explanation minn għandek, Onor. Ministru.

EDWARD SCICLUNA: Li rrid ngħid huwa - u dan mhux ġara din is-sena jew is-sena ta' qabel - li meta korporazzjoni kbira bħalma hi l-Korporazzjoni Enemalta tkun qiegħda tiċċarġja għall-fuel tagħha li jinkorpora s-sisa u qed tiġborha, però ma tgħaddihiex lill-Gvern, din għandha obbligu li tgħaddiha fil-futur qarib, ma jistax ikun ma tgħaddihom qatt.

Għax l-ewwel nett taffettwa l-finanzi tal-Gvern f'dak li hu dejn.

Għaliex il-Gvern ikollu jissellef iżjed għaliex kellu jieħu €100 miljun, u ma ħadhomx.

U allura jkollu jissellifhom.

Dak se jkollu effett negattiv fuq id-dejn.

Però meta niġu għad-deficit u d-deficit kif qiegħed jiġi stmat u kkalkolat mill-Kummissjoni u mill-Eurostat, jiġifieri fuq l-accrual basis, dak jiġi assumed li tħallas.

Jiġifieri jiġi accrued, qisu daħal u allura d-deficit jekk kellu jinżel niżel, jiġifieri jekk il-€100 miljun tagħmilhom li tħallsu, allura d-deficit jinżel.

Ma jistax, bħalma xi ħadd ipprova jirraġuna għal kuntrarju, jitla' d-deficit.

Meta dawn jitħallsu, id-deficit jibqa' kif inhu għax kienu diġà accrued.

Li jimpruwvja huwa d-dejn.

Jiġifieri meta issa d-deal tax-Shangai Electric isir mal-Korporazzjoni Enemalta u bl-injection ta' dawk il-€100 miljun jitħallsu d-djun li għandhom lejn il-Gvern, li jiġri hu li d-dejn jinżel b'€100 miljun għaliex ikun daħal flow fil-kaxxa tal-Gvern.

F'dak li huwa accrued, jekk id-deficit kien ta' 2.8%, jibqa' dak li hu.

THE CHAIRMAN: Grazzi tal-ispjegazzjoni.

TONIO FENECH: Biex niċċara.

L-ewwel informazzjoni li għandi hi li fi żmien qasir irid jitħallas dak l-ammont u mhux jgħaddu s-snin.

Minn €110 miljun jekk qed nifhem sew, diġà hemm madwar €60 miljun li għaddew iktar minn 12-il xahar fuqhom u terġa' żdiedu ...

EDWARD SCICLUNA: Imma tħallas.

TONIO FENECH: Kif telgħu għal €110 miljun?

Le tħallsu.

TONIO FENECH: Is-sitwazzjoni fil-Korporazzjoni Enemalta, issa jekk raħħasna l-kontijiet u jekk qed ngħidu li l-ammont minn €60 miljun issa tela' għal ħafna iktar, tant li l-ammont issa tela' għal €110 miljun, jiena nibda nippreokkupa ruħi dwar il-veru sitwazzjoni tal-Korporazzjoni Enemalta.

Ta' x'qed jiġri u l-impatt li dan qed ikollu fuq il-pajjiż.

THE CHAIRMAN: Naħseb li issa ser immorru 'l barra mis-suġġett!

Bħala Chairman, tajt il-fakultà li tistaqsi mistoqsija u tiġi mwieġba.

Jekk tridu niftħu dibattitu fuq il-Korporazzjoni Enemalta niftħuh, mhux problema, però naħseb hija out of the scope lejn il-preżentazzjoni tal-lum.

KRISTY DEBONO: Imma naħseb for the sake of transparency, hemm bżonn tweġiba ċara.

THE CHAIRMAN: Jekk tridu li jkun punt fuq l-aġenda għal-laqgħa tal-kumitat li jmiss m'għandi l-ebda problema.

Però naħseb tapprezzaw li m'għandha x'taqsam assolutament xejn ma' din il-preżentazzjoni....

TONIO FENECH: Naħseb li għandha tkun item fuq l-aġenda.

Id-diskrepanza bejn id-dejn u d-deficit, naħseb hija xi ħaġa preokkupanti.

THE CHAIRMAN: Ipproponuha fuq .… M'għandi l-ebda problema li titla' fuq l-aġenda.

THE CHAIRMAN: Mela neħduha bħala proposta.

Nitlob lis-Segretarja biex jekk jogħġobha tniżżilha bħala proposta għal diskussjoni fil-futur.

Jekk m'hawnx iktar kummenti, nirringrazzja lill-Governor ta' din il-preżentazzjoni wiesgħa u interessanti li ta lil dan il-kumitat.

Żgur li se jkun hemm okkażżjonijiet oħra fejn inkunu qed nerġgħu niltaqgħu u naħseb ladarba ngħalaq dan il-punt, nistgħu ngħidu li l-aġenda hija eżawrita u naġġornaw il-laqgħa ta' dan il-kumitat għal ġurnata oħra.

Fit-8:40 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata aktar tard.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees fin


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET EKONOMIĊI U FINANZJARJI

LAQGĦA NRU.

It-Tnejn, 12 ta' Mejju, 2014

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6:50 pm.

L-Onor.

Silvio Schembri, President tal-Kumitat, ippresjeda.

PREŻENTI

Il-Ministru għall-Finanzi l-Onor Edward Scicluna, l-Onor Charles Buhagiar, l-Onor Kristy Debono u l-Onor Tonio Fenech.

Kien hemm preżenti wkoll l-Onor Carmelo Abela.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Fuq punt imqajjem mill-Ministru tal-Finanzi dwar jekk hux se titkompla d-diskussjoni fuq il-preżentazzjoni "Abuse in Free Movement of Goods" li saret mill-Kamra tal-Kummerċ, Intrapriża u Industrija, fil-laqgħa preċedenti, il-President ikkonferma li l-Kumitat kien qabel li iktar 'il quddiem se jkun hemm iktar laqgħat dwar dan is-suġġett.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 6 li saret fil-5 ta' Mejju, 2014 kienu konfermati.

AFFARIJIET OĦRA

Fuq żewġ punti imqajma mill-Onor Tonio Fenech, il-Kumitat qabel li:-

meta l-President tal-Kumitat ikollu laqgħat informali in konnessjoni max-xogħol tal-Kumitat, il-membri tal-Kumitat ikunu nformati, u

li fil-bidu tal-laqgħa li jmiss, ikun hemm diskussjoni dwar is-suġġetti li l-membri jixtiequ li jiġu diskussi fil-laqgħat li ġejjin tal-kumitat.

Il-Kumitat stieden lill-Professur Josef Bonnici, Gvernatur tal-Bank Ċentrali ta' Malta biex jagħti preżentazzjoni fuq is-suġġett.

Il-Prof Bonnici ta' preżentazzjoni intitolata:

Wara kien hemm diskussjoni fejn il-membri preżenti staqsew il-mistoqsijiet tagħhom lill-Prof Bonnici.

Fit-7:55 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata aktar tard.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AMBJENT

U L-IPPJANAR TAL-IŻVILUPP

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 9

It-Tnejn, 19 ta' Mejju, 2014 fis-6:30 p.m.

L-Onor.

Marlene Farrugia, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp, tavża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar lit-Tnejn, 19 ta' Mejju, 2014 fis-6:30p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Diskussjoni dwar id-dokument maħruġ mill-Malta Environment and Planning Authority datat Diċembru 2013 intitolat "Fireworks Factory Complexes Policy".

12 ta' Mejju 2014 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees dev