(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 24

It-Tnejn, 14 ta' April, 2014

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 24

It-Tnejn, 14 ta' April, 2014

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.46 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 22 li saret nhar it-Tlieta 25 ta' Marzu 2014 ġew konfermati.

THE CHAIRPERSON (Onor. Deborah Schembri): Se nqiegħed fuq il-Mejda din il-Korrispondenza;

Artikolu u Rapport dwar l-immigrazzjoni irregolari tal-UNHCR intitolat "Migration: know the facts" li deher fuq il-gazzetta The Times ta' nhar il-Ħamis, 10 ta' April 2014.

Quddiemkom illum għandkom dak il-pakkett ta' rapporti li kien bagħatilna l-Ombudsman l-aħħar darba.

Min mhux qiegħed hawn jew min forsi qiegħed jissostitwixxi lil xi ħadd jgħaddi din il-ġabra ta' rapporti lill-Membri li mhumiex magħna llum ħalli ma noqogħdux nerġgħu nagħmlu aktar kopji peress li dan ir-rapport huwa oħxon mhux ħażin.

dISKUSSJONI MAs-sur joseph st john dwar id-detention policy f'pajjiŻna

THE CHAIRPERSON: Illum għandna magħna lis-Sur Joseph St John li se jkellimna fuq id-detention policy f'pajjiżna u għandna magħna wkoll il-Kummissarju għar-Refuġjati.

Nirringrazzjakom talli ġejtu.

Nixtieq ngħidilkom li din il-laqgħa tiġi video streamed imma jekk għandkom xi oġġezzjoni għal dan nitlobkom tgħiduli.

Dan il-Kumitat jifforma parti mill-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali imma jitratta speċifikament is-suġġett tal-immigrazzjoni irregolari.

U bħala Kumitat iddeċidejna li niffokaw l-ewwel diskussjonijiet tagħna fuq id-detenzjoni u mbagħad wara nimirħu fuq affarijiet oħra.

S'issa morna nżuru xi ċentri ta' detenzjoni magħluqa kif ukoll ċentru miftuħ.

B'hekk stajna naraw b'għajnena stess dawn iċ-ċentri qabel ma nibdew id-diskussjonijiet tagħna għaliex ħassejna li kienet tkun sitwazzjoni totalment differenti li kieku qbadna niddiskutu mingħajr ma żorna dawn il-postijiet.

Ovvjament għandna bżonn li nkunu nafu daqsxejn iktar fuq x'inhi l-policy.

Naf li kien hemm xi dokumenti imma ma nafx jekk dawn inbidlux matul is-snin.

IS-SUR JOSEPH ST JOHN (Rappreżentant mill-Ministeru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali): Il-policy ta' detenzjoni ilha mfassla mill-2005.

Id-detenzjoni f'pajjiżna hija maqsuma fuq żewġ binarji prinċipali.

L-ewwelnett id-detenzjoni ssir minħabba li persuna tkun daħlet fil-pajjiż b'mod irregolari u mhux minħabba li tkun għamlet applikazzjoni għall-ażil.

Il-bażi legali tagħha hija Artiklu 5 tal-Att dwar l-Immigrazzjoni li jagħti definizzjoni ta' min jitqies bħala prohibated migrant, li bażikament hija persuna li tidħol fil-pajjiż mingħajr awtorizzazzjoni.

Issa l-politika ta' detenzjoni f'Malta tagħti żewġ perjodi massimi ta' detenzjoni; persuna li tkun daħlet irregolarment f'pajjiżna u hija asylum seeker tagħmel l-applikazzjoni tagħha għall-asylum u jekk sa 12-il xahar ma tkunx inqatgħet l-applikazzjoni tagħha, din tinħeles mid-detenzjoni.

Jekk l-applikazzjoni tagħha tiġi konkluża f'10 xhur u l-persuna tibqa' tiġi rejected, din tista' tibqa' tinżamm f'detenzjoni sa perjodu massimu ta' 18-il xahar.

Dik hi l-politika li dejjem ħaddan pajjiżna f'dawn il-każijiet.

Kien hemm ukoll l-eċċezzjonijiet fejn jidħlu persuni vulnerabbli għaliex dawn ma jinżammux f'detenzjoni.

Naturalment għandek perjodu ta' detenzjoni sakemm isir il-medical screening u mbagħad dik il-persuna tinħeles.

Naturalment fil-prattika jkollok ċerti vulnerabilitajiet li ma jkunux jidhru mill-ewwel imma joħorġu aktar tard għax ovvjament mhux kollox ikun evidenti mal-ewwel daqqa t'għajn.

Għandek imbagħad il-kwestjoni tal-minorenni, fejn ikollok uħud minnhom li verament ikunu minorenni u dawn jinħelsu malajr mentri jkollok oħrajn li jkunu dubjużi jew li inkella jkun sar assessment tagħhom u jiġi konkluż li mhumiex minorenni imma huma xorta waħda jibqgħu jsostnu li huma minorenni.

Mela fil-prattika, minkejja li hemm linja ċara bħala policy, inti xorta waħda se ssib ċerti kumplikazzjonijiet li huma marbuta man-natura tal-influssi.

Matul is-snin kien hemm kambjamenti fin-nazzjonalità tan-nies li bdew jidħlu f'pajjiżna.

Fil-fatt f'dawn l-aħħar ftit snin bdejna naraw ħafna iktar nies ġejjin minn diversi areas tas-Somalia u tal-Eritrea.

U mis-sena li għaddiet bdejna naraw numru akbar ta' minorenni.

Mela għandek ċerti trends li mal-medda taż-żmien inbiddlu imma bażikament dik hija l-politika ta' detenzjoni li jħaddan pajjiżna.

THE CHAIRPERSON: Meta qed tgħidilna li rajtu żieda fil-minorenni qed tirriferi għall-unaccompanied minors jew għall-minorenni li jkunu mal-familja?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Fil-fatt l-iktar li żdiedu huma l-unaccompanied minors.

Rigward minorenni mal-familja, jiġifieri tfal żgħar mal-familja tagħhom ma kienx hemm xi ammonti kbar.

L-iktar li jkun hemm huma unaccompanied minors.

Ta' min wieħed jgħid ukoll li d-detenzjoni tiġi amministrata mid-Detention Services, li hija entità separata kemm mill-ħabs kif ukoll minn entitajiet oħra.

Din il-faċilità hija distinta mill-faċilitajiet korrettivi l-oħra.

Ovvjament il-ħabs tmur meta tkun ikkommettejt reat kriminali mentri d-detenzjoni hija relatata ma' dħul f'pajjiż b'mod irregolari.

THE CHAIRPERSON: Meta nitkellmu fuq politika ta' detenzjoni hemm min qed jgħid li m'għandu jkun hemm l-ebda perjodu ta' detenzjoni.

Ftit ilu kont qed nisma' lil Dr Neil Falzon jitkellem f'isem l-NGO u kien qed jgħid li kieku kien għalihom, min jiġi minn barra l-pajjiż bħala immigrant irregolari u aħna għadna ma nafux jekk dan huwiex illegali jew le, m'għandux jinżamm f'detenzjoni.

Din ġiet ikkonsidrata u studjata?

X'inhi l-pożizzjoni tal-Gvern Malti?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: S'issa l-pożizzjoni dejjem kienet dik li Malta għandu jkollha politika ta' detenzjoni.

Kif għedt aktar qabel il-bażi legali tagħha hija l-Immigration Act.

Ta' min jgħid ukoll li anke fil-kontest tal-liġi internazzjonali, bħal pereżempju fil-kontest tal-European Convention of Human Rights, minkejja li Malta tilfet każijiet f'dik il-Qorti, il-Konvenzjoni per se ma tgħidlekx li ma tistax tagħmel detenzjoni.

Fil-fatt din tippermettiha u wieħed mill-grounds tagħha huwa proprju meta jkollok dħul irregolari fil-pajjiż.

Il-kwestjoni kollha hi li d-detenzjoni trid tibqa' tkun ġustifikata għalfejn qiegħda ssir.

Pereżempju, wara xahar inkun ġustifikat li nibqa' inżommok fid-detenzjoni għax ma nafx l-identità tiegħek?

Imma ż-żmien jista' ikun xahrejn jew xahrejn u nofs.

THE CHAIRPERSON: Imma allura l-każijiet li tilfet Malta kienu partikolarment minħabba ż-żmien ta' detenzjoni?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Kien hemm numru ta' fatturi.

Pereżempju d-deċiżjoni li inti tiġi detenut toħroġ mill-Principal Immigration Office.

Issa l-liġi tgħidlek li inti tista' tikkontesta d-detenzjoni tiegħek jekk tħoss li nżammejt għat-tul fid-detenzjoni.

Waħda mill-affarijiet li qalet l-ECHR hija li inti m'għandux ikollok biss il-possibilità li tikkontesta t-tul tad-detenzjoni imma anke li tikkontesta d-detenzjoni per se.

U hemmhekk tagħmel differenza.

Pereżempju dik hija waħda mill-elementi ewlenin tal-judgements fl-opinjoni tiegħi.

Imbagħad fuq każijiet individwali jista' jkollok l-issue ta' jekk id-detenzjoni f'dak il-każ partikolari hijiex ġustifikata jew le.

Pereżempju fl-ewwel każ li kellna ta' Louled Massoud vs Malta kien hemm il-kwestjoni ta' jekk Malta kenitx ġustifikata jew le li żżomm lil dan il-bniedem f'detenzjoni meta l-prospetti li jiġi ritornat lura kienu jidhru baxxi jew negliġibbli.

U allura wieħed daħħal l-argument jekk fil-fatt dik id-detenzjoni kenitx ġustifikata jew le f'dak il-każ partikolari u jekk kienx hemm sforzi biżżejjed sabiex il-persuna tiġi ritornata.

Naturalment f'każijiet bħal dawn jista' jkollok xenarji differenti però din il-kwestjoni taċ-challenge għad-detention decision hija waħda mill-fatturi ewlenin.

THE CHAIRPERSON: Ġaladarba nstab li Malta kienet qiegħda in default peress li ma kienx hemm l-option ta' wieħed jekk għandux id-dritt li jikkontesta d-detenzjoni per se, saret xi ħaġa minn dik id-deċiżjoni lil hawn jew inkella ma sar xejn?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Sal-lum il-liġi għadha ma nbidlitx però id-diskussjonijiet jinsabu għaddejjin anke mal-Council of Europe rigward proposta sabiex il-liġi Maltija tiġi emendata u b'hekk ikun hemm il-possibilità li wieħed jikkontesta d-detenzjoni nnifisha as opposed mat-tul tad-detenzjoni.

Imma sal-lum għadha ma ħarġitx.

THE CHAIRPERSON: Issa meta aħna żorna ċ-ċentri ta' detenzjoni kien hemm lista ta' affarijiet li staqsejna fuqhom.

Wieħed mill-fatturi huwa ż-żmien ta' detenzjoni imma fattur ieħor huwa kif tiġi trattat meta tkun f'detenzjoni u jiena nħoss li l-policy għandha tħares lejn dan il-fattur ukoll.

U allura nixtieq nistaqsik jekk hemmx xi guidelines li intom timxu magħhom fuq x'minimum requirements għandu jkollu detention centre.

Il-policy titkellem xi ftit dwar il-minimum requirements però m'hemmx dettalji daqshekk speċifiċi.

Fil-prattika d-Detention Services joffru l-akkomodazzjoni bażika bħal ħwejjeġ, ikel, eċċ lil dawk li qegħdin f'detenzjoni.

THE CHAIRPERSON: Imma dak x'joffru mentri jien qed immur pass qabel.

Teżisti policy biex naraw li dak li qegħdin noffru huwiex skond din il-policy jew le?

Il-policy mhijiex daqshekk dettaljata.

Madankollu, min-nofs is-sena 2015 se tidħol fis-seħħ ir-Reception Conditions Directive li xi ftit jew wisq se teħodna lejn dik id-direzzjoni.

THE CHAIRPERSON: Meta se tidħol fis-seħħ?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Għal nofs is-sena 2015.

THE CHAIRPERSON: Pereżempju inti kont qed tgħidli li jagħtuhom il-ħwejjeġ, l-ikel u dawn l-affarijiet bażiċi.

Jiġifieri dawn l-affarijiet jiddeċiduhom mid-Detention Services?

Bażikament id-Detention Services għandhom kriterji ta' xi jrid jiġi offrut, fis-sens li fil-passat kien sar qbil mal-Ministeru dwar x'inhuma dawk il-material conditions li għandhom jiġu offruti lil dawn in-nies.

U ovvjament id-Detention Services jimxu mal-linji gwida li kienu ngħataw.

Bażikament dik hi bħala sistema.

THE CHAIRPERSON: Meta wieħed iżur id-detention centres jirrealizza mill-ewwel li dawn huma makeshift centres, jiġifieri ma kenux mibnija apposta għal dan il-għan.

Issa wara dawn is-snin kollha hemm xi intenzjoni li jkun hemm detention centre mibni apposta biex jilqa' fih lil dawn in-nies?

Qed nistaqsi dan għax ovvjament faċilitajiet mibnija apposta huma differenti minn xi ħaġa li qiegħed tiddobba biha.

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Veru li ċ-ċentri ma kenux mibnija sabiex jaqdu dan l-għan imma xi ftit jew wisq ġew adottati għal dan l-iskop.

Fil-passat qatt ma kien hemm direzzjoni li se jinbena ċentru ta' detenzjoni ġdid.

Ovvjament fil-futur wieħed irid jara jekk huwiex se jinbena xi ċentru apposta għax ovvjament li jkollok ċentru mibni apposta se jkollok numru ta' benefiċċji.

L-ewwelnett tkun tista' tissepara lin-nies b'mod iktar flessibbli.

Tajjeb ngħidu li anke llum, minkejja li ċ-ċentri li għandna ma ġewx mibnija għal dan il-għan, xorta waħda għandek kategoriji differenti seperati minn xulxin bħalma stajtu taraw f'Lyster Barracks.

Huwa minnu li ma sarx ċentru apposta għalhekk imma fl-istess ħin ħafna mill-objettivi ta' ċentru bħal dak intlaħħqu.

Naturalment li kieku jkollok premises aktar adegwati għal dak l-iskop, il-prodott finali se jkun aħjar.

THE CHAIRPERSON: Meta kellimna lis-Sur Schembri li jieħu ħsieb id-Detention Services qalilna li kienu qed jipprovaw jakkwistaw xi fondi tal-Unjoni Ewropea sabiex jagħmlu xi xogħolijiet fuq dawn iċ-ċentri.

Kienet għadha idea imma hemm l-area ta' fejn il-Barracks li hija kbira biżżejjed sabiex wieħed jibni ċentru hemmhekk u ma jkollux għalfejn ibiddel il-post.

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: S'issa kienet għadha idea biex ngħid hekk.

Jiena ilni fil-Ministeru b'funzjonijiet differenti mill-2002 imma mhux minn dejjem kont f'din il-funzjoni li għandi llum.

Safejn naf jien fil-passat ma jidhirx li kien hemm il-ħsieb biex isir ċentru ta' detenzjoni ġdid.

THE CHAIRPERSON: Jiġifieri il-ħsieb li nipprovaw nakkwistaw xi fondi Ewropew biex dan iċ-ċentru jsir ma kienx hemm?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Jien mhux se ngħid li ma kienx hemm ħsieb għax ovvjament jista' jkun li kien hemm dan il-ħsieb u li jien ma kontx familjari miegħu.

Madankollu ma nafx b'xi pjanijiet konkreti li kienu saru f'dan is-sens.

THE CHAIRPERSON: Inti semmejtilna d-detention policy tal-2005.

Issa mill-2005 sal-lum għaddew kważi għaxar snin u allura, minn dak iż-żmien lil hawn din il-policy qatt ma ġiet updated?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Le, uffiċjalment qatt ma ġiet updated u t-tul ta' detenzjoni baqa' l-istess.

U minkejja li nbidlu ċ-ċirkostanzi imma d-detention conditions u fuq kollox it-tul ta' detenzjoni u r-raġuni għalfejn wieħed ikun detenut baqgħu l-istess.

Li nbidel huwa t-tul li wieħed iqatta' fid-detenzjoni minħabba li kien hemm progress fl-asylum determination stage u l-każijiet bdew jinqatgħu qabel.

B'hekk kien hemm numru akbar ta' nies li ħarġu mid-detenzjoni qabel il-perjodu massimu ta' 12-il xahar.

Tajjeb ngħid li minkejja li Malta għandha perjodu ta' detenzjoni twil meta kkomparat ma' pajjiżi oħra, - għandek 12-il xahar u 18-il xahar – imma mbagħad għandek numru kbir ta' persuni li ma jagħmlux dak it-tul ta' żmien fid-detenzjoni.

Jekk inti għandek xi ħadd li l-asylum claim tiegħu tinqatà wara tlett xhur jew erba' xhur, dan se joħroġ mid-detenzjoni ovvjament wara tlieta jew erba' xhur.

U meta tqis li f'dawn l-aħħar snin kellna asylum recognition rate ta' aktar minn 60%, u ġieli anke laħqet is-70% u iktar, tinduna li fil-verità in-numru ta' nies li joħorġu qabel huwa pjuttost sinifikanti.

Anzi fil-prattika huma l-maġġoranza.

THE CHAIRPERSON: Jien kont qed nisma' lill-Ministru jgħid li minn 1,839 applikant, f'perjodu ta' inqas minn tlett xhur ingħataw 1,046 tip ta' protezzjoni differenti.

Fl-opinjoni tiegħi din mhijiex rata ħażina.

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Hawnhekk ovvjament se naqbżu ftit fuq is-suġġett tas-Sur Friggieri imma fil-prattika Malta tagħti ammont kbir ta' protezzjoni sussidjarja minħabba s-sitwazzjoni li teżisti fil-pajjiżi tal-oriġini, speċjalment fis-Somalia u fl-Eritrea.

THE CHAIRPERSON: Meta nħarsu lejn dokument bħal dan li għandi f'idejja rigward id-detenzjoni naraw li l-policy għandha tkun dettaljata mhux ħażin.

U meta rajt il-lista u staqsejt fuq l-affarijiet, bħall-kwestjoni tal-capacity u l-occupancy, l-accomodation, x'tip ta' ikel u ilma jingħataw, u x'regime ta' attivitajiet isiru, ma taħsibx li l-policy nazzjonali għandha tidħol f'dan id-dettall?

Jiena naħseb li mhux biss it-tul ta' żmien għandu jkun parti minn policy soda għall-immigranti irregolari.

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Naturalment il-policy li kellna ma kenitx daqstant dettaljata.

Ovvjament jekk ikun hemm xi ħaġa updated aktar se tkun ta' benefiċċju f'dan il-punt.

THE CHAIRPERSON: U hemm l-intenzjoni li din tiġi updated?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: S'issa l-ħsieb iktar hu li wieħed jemenda l-leġislazzjoni biex jindirizza l-kwestjonijiet legali dwar id-detenzjoni minħabba l-ECHR judgement.

Naturalment il-fatt li inti qed tagħti iktar possibiltà li wieħed jikkontesta d-detenzjoni tiegħu, jista' jwassal sabiex ikollok numru ikbar ta' nies li jdumu inqas hemmhekk u allura se jkollok il-benefiċċju li jkollok inqas ċentri ta' detenzjoni mimlijin.

THE CHAIRPERSON: Bażikament matul dawn l-aħħar snin aħna għedna li dawn in-nies jistgħu jikkontestaw id-detenzjoni tagħhom.

Tista' tgħidilna kemm għandna bordijiet tal-appell u jekk kienx hemm xi tibdil fihom?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Ovvjament hawnhekk jidħol l-Immigration Appeals Board għax qed nitkellmu fuq detenzjoni u mhux fuq ażil.

Fil-fatt hemm żewġ chambers tal-Immigration Appeals Board.

Jekk wieħed iżid il-possibilità li wieħed jikkontesta d-detenzjoni tiegħu, jiġifieri mhux biss it-tul li jagħmel imma anke l-konċett tad-detenzjoni, tista' tikkonsidra li żżid in-numru ta' chambers.

THE CHAIRPERSON: Mela bħalissa hemm tnejn.

Inti għamilt distinzjoni bejn min japplika għall-Immigration Appeals Board u min japplika għall-ażil.

Jiġifieri dawn huma differenti?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Iva, huma separati.

Li inti tikkontesta d-detenzjoni qiegħed tikkontesta deċiżjoni li saret mill-Principal Immigration Officer fil-kontest tal-Immigration Act.

Li inti tapplika għall-ażil hija xi ħaġa li qed tagħmilha taħt ir-Refugee's Act Chapter 420 quddiem il-Kummissarju għar-Refuġjati.

Għalhekk iż-żewġ proċessi huma totalment distinti.

Tant hu hekk li inti jista' jkollok persuna li daħlet legalment fil-pajjiż u din tagħmel asylum application.

Din hija xi ħaġa li fil-fatt issir.

Mhijiex xi ħaġa li tissemma ħafna imma tiġri wkoll.

THE CHAIRPERSON: Meta nkunu qegħdin nitkellmu fuq detenzjoni rridu nżommu bilanċ bejn id-drittijiet umanitarji u d-drittijiet tas-sigurtà tal-pajjiż.

Issa x'inhu l-proċess biex aħna nassiguraw is-saħħa jekk ikun hemm problema li tista' toħloq a national health issue?

X'health checks isiru fuq l-immigranti irregolari?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: L-ewwel medical screening isir bażikament malli dawn jidħlu f'pajjiżna.

Fil-bidu għedt ukoll li f'każ ta' nies vulnerabbli dawn jinħelsu hekk kif isirulhom it-testijiet mediċi.

Il-medical checks jinkludu b'mod partikolari checks għat-TB u għal xi mard ieħor li huwa potenzjalment infettiv.

Naturalment minħabba l-pajjiżi minn fejn ikunu ġejjin dawn in-nies, il-kwestjoni ta' saħħa hija waħda importanti ħafna.

Ovvjament apparti l-kwestjoni ta' saħħa għandek ukoll il-kwestjoni ta' sigurtà.

Meta inti għandek persuni bla dokumenti ta' xejn, inti mhux se tkun taf minn fejn ġejjin u allura trid tistabilixxi l-identità tagħhom.

U d-direttiva l-ġdida tal-EU, ir-Reception Conditions Directive, tgħidlek li waħda mir-raġunijiet għalfejn inti tista' żżomm lil xi ħadd f'detenzjoni huwa biex tistabbilixxi l-identità tiegħu.

Mela għandek qbil li għal perjodu ta' żmien ikun hemm bżonn ta' detenzjoni.

Li ovvjament m'hemmx qbil fuqu huwa r-regimes differenti fit-tul ta' żmien f'pajjiżi differenti.

Rigward detenzjoni, speċjalment fil-kontest legali tal-Unjoni Ewropea, għandek żewġ direttivi li jistgħu japplikaw; ir-Reception Conditions Directive li se tiġi fis-seħħ is-sena d-dieħla u r-Returns Directive li bażikament tgħidlek li inti tista' iżżomm lil xi ħadd f'detenzjoni sabiex tirritornah f'pajjiżu.

THE CHAIRPERSON: U meta tkun qed iżżomm lil xi ħadd biex tirritornah f'pajjiżu dawn it-18-il xahar ma japplikawx?

Normalment kif inhi s-sistema tagħna bħalissa, ladarba persuna tkun skaditilha l-applikazzjoni tagħha għall-ażil inti tista' tkompli żżommha fid-detenzjoni sakemm tirritornaha lura f'pajjiżha.

Fil-fatt jekk inti takkwista d-dokumenti tagħha biex tkun tista' tirritornaha, mela tista' taqbad u tirritornaha qabel ma jgħaddu t-18-il xahar kollha.

THE CHAIRPERSON: Imma jekk ikunu diġà għaddew it-18-il xahar u inti trid tirritornaha lura, tibqa' żżommha fid-detenzjoni?

Imbagħad teħlisha jekk ikollok id-dokumenti tagħha u tista' terġa' iddaħħalha għal perjodu limitat sakemm tibgħatha lura.

THE CHAIRPERSON: L-ewwel kont qiegħda nitkellem fuq jekk xi ħadd jinstab li għandu xi ħaġa li mil-lat ta' saħħa tista' tkun ta' problema.

Wara li jgħaddu dawn it-18-il xahar x'jiġri minnu?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Jekk ikun hemm bżonn li jingħata xi trattament, jingħata t-trattament mediku.

Inti ma tistax iżżommu fid-detenzjoni aktar minn 18-il xahar minħabba raġunijiet ta' saħħa.

F'dak il-każ li tista' tagħmel hu li jekk taf li dan għandu bżonn it-trattament, tibda tagħtih it-trattament.

Jiġifieri ma jinżammx fid-detenzjoni għal 18-il xahar għax għandu bżonn it-trattament.

Naturalment dan jittieħed l-isptar u jingħata l-main stream services li hemm bżonn minn hemmhekk, skond il-każ tiegħu x'ikun.

THE CHAIRPERSON: Jiena qiegħda nassumi li hemm numru ta' affarijiet li tiċċekkjaw għax ħadd mhu se jagħmel check-up ta' kollox.

Allura jista' jkun hemm xi mard f'pajjiżi oħra li huma differenti minn tagħna u li ma tiċċekkjawx għalihom.

Issa aħna rridu nieħdu ħsieb ukoll tan-nies tagħna, fosthom is-suldati, il-pulizija u dawk in-nies li jiġu f'kuntatt ma' dawn l-immigranti.

U allura dawn in-nies jiġu mlaqqma?

Għandek l-NGOs u tal-Ġiżwiti li jkollhom kuntatt ukoll ma' dawn in-nies.

Imma l-NGOs u dawn in-nies jidħlu aktar tard fil-proċess.

U allura l-iktar nies li huma esposti għar-riskju huma n-nies mill-awtoritajiet tas-saħħa, in-nies tal-Armata u l-pulizija għax dawn jiġu f'kuntatt ma' dawn l-immigranti mill-bidu nett.

Kif għedt l-entitajiet l-oħra jidħlu aktar tard fil-proċess u allura r-riskju tagħhom huwa inqas.

Mhux se ngħid li m'hemm l-ebda riskju għax qatt ma tista' tgħid li m'hemmx riskju.

THE CHAIRPERSON: Qiegħda nistaqsik din il-mistoqsija għaliex tkellimt ma' xi ħadd li jifforma parti mill-proċess inizjali u dan qalli li huma jiġu mogħtija ċerta tilqim imma meta dawn imorru lura d-dar jistgħu jkunu carriers ta' xi mard partikolari u l-qraba tagħhom mhumiex imlaqqma.

B'hekk ikunu qegħdin ipoġġu l-familji tagħhom f'riskju.

Jiena ma nafx x'inhi l-estensjoni tal-problema imma hija realtà li rridu nieħdu ħsieb tan-nies tagħna wkoll.

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Fuq dan il-punt ma tantx nista' nikkumenta wisq għax m'inix espert fil-qasam tas-saħħa u naħseb li l-aħjar li ġġibu lil xi ħadd li għandu l-expertise f'dan il-qasam biex ikun jista' jgħidilkom x'inhuma r-riskji vera.

Imma nista' ngħidilkom li n-nies li qegħdin f'kuntatt immedjat jiġu mlaqqma.

THE CHAIRPERSON: In-nies li jieħdu ħsieb l-immigranti fid-detenzjoni huma adegwati?

Hemm xi ratio partikolari ta' kemm għandek bżonn gwardjani ma' dawn id-detenuti meta kkomparati ma' pajjiżi oħra?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: M'hemmx ratio uffiċjali u fil-verità din ir-ratio tvarja ħafna skond il-perjodu tas-sena.

Minkejja li n-numru ta' detention officers bejn wieħed u ieħor huwa stabbli, - avolja m'ilux kien sar recruitment biex jiżdied in-nurmu ta' detention officers - xorta waħda r-ratio se jvarja skond kemm jiġu immigranti f'pajjiżna.

Issa inti m'għandekx garanzija kemm f'sena partikolari se jiġu nies u waħda mill-problemi tal-immigrazzjoni hija preċiżament din, fejn minħabba li qed titkellem fuq xi ħaġa li minnha nnifisha hija irregolari u tiddependi kompletament minn dak li jiġri barra minn Malta, il-kontroll tiegħek fuqha huwa fil-verità limitat ħafna.

Allura ma tista' qatt tiggarantixxi li se jkun hemm ċerta ratio bejn il-gwardjani u l-immigranti fid-detenzjoni.

THE CHAIRPERSON: Huwa minnu li din hija xi ħaġa rregolari u allura ma tistax tikkalkula kemm se jkollok bżonn gwardjani għax jista' ikollok influss qawwi fl-istaġun tas-sajf li mbagħad id-differenza tiġi overwhelming.

F'dan il-perjodu partikolari dawn il-gwardjani jkunu qegħdin jagħmlu wkoll ammont sostanzjali ta' overtime.

U f'dawn il-postijiet ma trid xejn biex iqajjmulek xi riots bħalma ġieli kellna.

Allura aħna qegħdin nieħdu ħsieb din il-problema biex min ikun qed jaħdem hemm ġew ikun alert għal meta tinqala' xi ħaġa simili u mhux dak li jkun ikun imkisser bix-xogħol?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Naturalment kemm jista' jkun wieħed jipprova jagħmel ir-rosters b'tali mod li ma jitfax stress żejjed fuq individwi partikolari.

Naturalment f'perjodu ta' pressjoni u allura fejn se jkollok ammont ta' overtime se jkollok l-element ta' stress.

Ovvjament f'każ ta' emerġenza d-Detention Services, kif fil-fatt ġieli ġara anke fil-passat riċenti, ikollu l-għajnuna tal-pulizija, speċjalment f'każ ta' riot.

Naturalment dik hija the last resort għax il-proċedura tad-Detention Services hi li jipprovaw iżommu l-kalma bil-persważjoni pjuttost milli bl-użu tal-forza.

L-użu tal-forza, kif naħseb ġie kkonfermat fl-aħħar inċident li nqala', hija verament the last resort u kemm jista' jkun din tintuża' bl-aktar mod minimu possibbli.

Naturalment, kif qiegħda tgħid tajjeb inti, meta jkollok perjodu ta' influss qawwi, pereżempju fix-xhur ta' Lulju u Awwissu u anke fix-xhur ta' wara, meta jkollok imbagħad in-nies detenuti f'dawn iċ-ċentri, se jkollok ħafna iktar pressure fuq l-uffiċjali tad-Detention Services.

Naħseb li jkollok kemm ikollok nies dak ix-xenarju huwa inevitabbli minħabba r-raġuni li inti fl-aħħar mill-aħħar you are dealing with something which is impredictable.

THE CHAIRPERSON: In-nies li jieħdu ħsieb l-immigranti f'dawk iċ-ċentri jingħataw xi forma ta' korsijiet fuq kif għandhom jindirizzaw ċerti sitwazzjonijiet, mhux biss on a security level but also on a humanitarian level?

Qiegħda ngħid hekk għax jekk inti moħħok iffokat biss fuq li żżomm is-sigurtà, li tipprova tifhem lil xi ħadd minn xiex ikun għadda sakemm wasal f'pajjiżna ma tantx se tagħti kasha.

Allura aħna, lil dawn in-nies nagħtuhom xi taħriġ speċifiku fuq kif jitrattaw lil xi ħadd li jkun għadda minn trawma bħal dik u li jkun għaddej minn trawma oħra meta jkun qiegħed maqful?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Saru korsijiet imma mhux se ngħid li saru biżżejjed għaliex naħseb li dejjem ikun hemm lok għal titjib.

Jibqa' l-fatt ukoll li s-sitwazzjoni mhijiex waħda faċli.

Jiena ngħid li anke jekk tingħata l-edukazzjoni meħtieġa, hemmhekk għandek xenarju li minnu nnifsu, minħabba t-trawma tal-persuna u minħabba s-sitwazzjoni tad-detenzjoni, fejn fl-aħħar mill-aħħar inti għandek persuna li qiegħda hemmhekk kontra r-rieda tagħha, is-sitwazzjoni ma tantx tista' tkun waħda faċli.

Naturalment li jkollok edukazzjoni tista' tgħin però s-sitwazzjoni tibqa' dik li hi u fuq dak l-aspett naħseb li jista' jsir aktar.

THE CHAIRPERSON: Ħalli nagħmillek l-aħħar żewġ mistoqsijiet.

Meta inti għandek nies li bażikament qegħdin hemm ma jagħmlu xejn għal ġranet sħaħ, fl-opinjoni tiegħi anke jekk tkun l-ikbar qaddis, xi darba se taqbiżlek u se tħossok iffrustrat!

Aħna qegħdin nipprovaw nagħmlu xi inizjattiva biex lil dawn in-nies nimpenjawhom b'xi mod jew ieħor?

Anke forsi noħolqulhom attivitajiet li lilhom jgħinuhom jintegraw fis-soċjetà Maltija jew inkella li jkunu ta' għajnuna għalihom meta jiġu biex imorru lura.

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Il-fatt li n-nies fid-detenzjoni ħafna drabi ma jkollhomx x'jagħmlu hija probabilment l-akbar nuqqas li hemm.

Hemm pjan biex indaħħlu nies apposta biex jikkreaw attivitajiet, inkluż attivitajiet li huma iktar integration oriented, speċjalment għal dawk li għandhom probabilità kbira li jottjenu l-protezzjoni.

Fil-verità li inti toffri korsijiet lil dawn n-nies jista' ikun utli wkoll fl-eventwalità li jiġu ritornati lura għax b'hekk jieħdu xi ħaġa magħhom.

Nerġa' ngħid li naħseb dak kien l-akbar nuqqas li kien hemm fid-detenzjoni.

Biex inkun għedt kollox kienu saru proġetti fid-detenzjoni li kienu integration oriented u li kienu jinkludu wkoll it-tagħlim tal-Ingliż.

Madankollu n-numru li għamlu użu minnu ma tantx kien xi wieħed tajjeb.

Ġieli ġew offruti korsijiet li għal bidu tara ċertu interess imma mbagħad f'daqqa waħda l-interess jintilef.

THE CHAIRPERSON: Jien mhux qed ngħid li rridu ngħallmuhom xi rocket science għax imbagħad in-numru ta' nies li jattendu se jkun baxx ħafna imma almenu trid tgħallimhom xi ħaġa bażika.

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Meta tajna xi korsijiet dejjem ipprovajna nkunu prattiċi.

Pereżempju t-tagħlim tal-Ingliż hija xi ħaġa bażika u essenzjali għax jekk dawn jixtiequ li xi darba jintegraw f'pajjiż Ewropew jew anke forsi l-Amerika, żgur li jrid ikollhom tagħrif bażiku fil-lingwa Ingliża.

Aħna ma morniex għal xi ħaġa kkomplikata ż-żejjed imma morna għal xi ħaġa li ħassejna li hija pre-rekwiżita.

THE CHAIRPERSON: Dawn in-nies ikunu ovvjament għaddejjin minn trawma kbira.

Normalment dawn jitilqu minn pajjiżhom wara li xi ħadd mill-familjari tagħhom ikun ġie stuprat jew maqtul, jiġifieri t-trawma li jkunu għaddew minnha tkun kbira.

Issa meta jaslu f'pajjiżna tingħata xi tip ta' għajnuna psikoloġika?

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Hemm aċċess għal dik li hija għajnuna medika li tista' tingħata mill-Awtorità tas-Saħħa.

Hemm aċċess għall-mainstream services fejn it-tabib tad-Detention Services jirreferi l-każ ta' trawma jew każ ieħor ta' saħħa lill-entitajiet konċernati.

Fid-Detention Services hemm tabib ġenerali li meta jara li hemm xi problema partikolari, inkluż problemi potenzjalment psikoloġiċi, jirreferi lil dan il-pazjent għall-awtoritajiet tas-saħħa u dan jingħata l-kura fil-mainstream services.

THE CHAIRPERSON: Li jfisser li dak li jkun forsi jkun diġa' ħalla lill-pajjiżna u l-appuntament tiegħu jkun għadu ma wasalx!

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Naturalment fid-Detention Services huwa diffiċli sabiex ikollok l-ispectrum kollu.

THE CHAIRPERSON: Jiġifieri m'hemmx inhouse treatment?

Din mhux qed ngħidu li hija xi ħaġa fejn se tpoġġi psikologu għax jista' ikun li xi ħadd jinqalalu xi ħaġa imma hemmhekk għandek nies li kollha għaddejjin minn trawma.

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Biex inkun ċar m'hemmx inhouse psychologist.

Issa li tgħid kollha għaddejjin minn trawma.… Jiena ngħid li hemm każijiet li għandhom element ta' trawma imma mhux se ngħid li kollha huma hekk.

Naħseb jien li jiddependi ħafna mill-każijiet xi jkunu.

Imma nerġa' ngħid li m'hemmx inhouse pyschologist services.

THE CHAIRPERSON: Il-fatt li qegħdin f'detenzjoni u għandek ħafna minnhom li ġew bil-baħar u li forsi raw lil ħaddieħor imut waqt il-vjaġġ tagħhom, naħseb li lanqas jekk tkun tal-ġebel għax xi ftit jew wisq se jaffettwak.

IS-SUR JOSPEH ST JOHN: Kien hemm min ra traġedji imma kien hemm min kellu vjaġġ tajjeb u ma ra lil ħadd imut meta qasam bil-baħar.

Kien hemm minnhom li kienu traġedji kbar, fejn għerqu mijiet ta' persuni u kellek oħrajn li kienu smooth sailing.

Madankollu dan ma jfissirx li wieħed ma jkunx ra trawmi qabel ma wasal biex jagħmel il-vjaġġ bil-baħar, speċjalment fid-deżert.

THE CHAIRPERSON: Nimmaġina li inti titlaq minn pajjiżek għal xi raġuni.

IS-SUR JOSEPH ST JOHN: Ir-raġunijiet għalfejn wieħed jitlaq ivarjaw ħafna.

Għandek nies li jitilqu minn pajjiżi bħas-Somalja ċentrali għax ikunu qed jaħarbu minn sitwazzjoni ta' konflitt.

U hemmhekk veru qegħdin f'sitwazzjoni diffiċli.

Għandek min jaħrab mill-Eritrea għax ikun qed jiffaċċja persekuzzjoni.

Għandek oħrajn li jitilqu minn pajjiżi fejn mhijiex daqshekk kwestjoni ta' persekuzzjoni imma aktar hija kwestjoni ta' economic migration b'mod irregolari.

Sfortunatament hemm tendenza li wieħed jara l-immigrazzjoni irregolari bħala fenomenu wieħed u bħallikieku għandek grupp ta' nies wieħed.

Fil-fatt mhuwiex hekk għax għandek nies li ġejjin minn kulturi differenti u minn sitwazzjonijiet totalment differenti minn xulxin.

Ma naħsibx li tista' tqabbel lil xi ħadd li telaq mill-Ghana ma' xi ħadd li telaq mill-Mogadishu għax f'dawn il-pajjiżi għandek xenarji kompletament differenti.

Naħseb li wieħed irid iqis dik ukoll.

U ovvjament se jkollok nies li ġew esposti għal xi trawma.

Issa għandek trawmi li se jidhru mill-ewwel u allura jkun aktar faċli biex taqbadhom u se jkollok oħrajn li jkunu aktar diffiċli biex tinduna bihom.

THE CHAIRPERSON: Nirringrazzjak ħafna.

Issa ngħaddu għat-tieni item fuq l-aġenda tagħna u allura nistieden lis-Sur Mario Friggieri, li huwa l-Kummissarju għar-Refuġjati.

Diskussjoni mal-Kummissarju gĦar-RefuĠjati

THE CHAIRPERSON: L-ewwelnett nirringrazzjak talli lqajt l-istedina tagħna.

Ovvjament hawnhekk qegħdin inħarsu lejn l-immigrazzjoni irregolari minn aspett ieħor u ċioè minn meta dawn in-nies jaslu biex ma jibqgħux aktar immigranti irregolari imma jirregolarizzaw ruħhom.

Min-naħa tiegħek tista' tgħidilna x'irid jagħmel xi ħadd biex minn immigrant irregolari jiġi rikonoxxut bħala refuġjat?

IS-SUR MARIO FRIGGIERI (Kummissarju għar-Refuġjati): L-ewwel ħaġa tajjeb li wieħed jagħmel distinzjoni bejn dawk l-immigranti li jiġu bid-dgħajjes - li ġeneralment jiġu mil-Libja - u dawk li jiġu Malta b'xi mod ieħor u li dawn jiġu bil-passaport u bil-visa regolari u mbagħad x'ħin jidħlu f'pajjiżna japplikaw għall-ażil.

Meta nitkellmu fuq immigrazzjoni irregolari jew fuq applikanti għall-ażil aħna dejjem naħsbu fuq nies li ġejjin mil-Libja bid-dgħajjes imma hemm ukoll il-kategorija l-oħra.

U qiegħed nagħmel din id-distinzjoni għaliex il-mod ta' kif jaħdem l-uffiċċju huwa min-neċessità differenti.

Fil-każ ta' dawk li jiġu bid-dgħajjes mil-Libja, billi bħala regola l-maġġoranza tagħhom jgħaddu l-ewwel ġimgħat jekk mhux iktar fid-detenzjoni, il-mod ta' kif isir il-kuntatt magħhom huwa differenti mill-mod ta' kif isir il-kuntatt mal-applikanti għall-ażil li ġew b'mod differenti u li jaqgħu taħt it-tieni kategorija li semmejna.

Fil-fatt tat-tieni kategorija jkunu huma li jersqu lejn l-uffiċċju tagħna billi jiġu hemmhekk u jgħidulna li jixtiequ japplikaw għall-ażil.

Ovvjament m'għandekx limitu hawnhekk għax kull wieħed li jidħol bil-Virtu Ferries minn Sqallija jew bl-ajruplan, eċċ huwa a potential asylum seeker u dak m'hemmx mod ieħor kif tagħmilha ħlief li min huwa interessat jaf li għandu jiġi l-uffiċċju.

U hekk jagħmel.

L-oħrajn li qegħdin fid-detenzjoni u li allura ma jistgħux jiġu huma, għandna sistema li bdejniha madwar 4 snin ilu u hija waħda mis-sistemi li anke fl-Ewropa stess hija meqjusa bħala the best practise, fejn aħna mmorru u nagħtuhom information sessions.

Bażikament dan ifisser li naqsmuhom fi gruppi ta' sitta skond in-nazzjonalità tagħhom, u għall kull grupp ta' sitta jkun hemm seba' cultural mediators u tnejn oħra bħala staff.

Il-gruppi jiġu wieħed wara l-ieħor.

Meta jidħol grupp l-ewwel ħaġa li nagħmlu hu li nuruhom audio visual presentation li hija available fi 11-il lingwa differenti.

Mela dawn se jisimgħu informazzjoni dwar il-proċess tal-ażil fil-lingwa tagħhom.

Hawnhekk irrid ngħid li 80% tal-applikanti huma jew Somali jew Eritreani u dawn jitkellmu waħda minn tliet lingwi.

Mela b'dawk it-tliet lingwi diġà lqattna 80%.

Imbagħad għall-20% l-oħra għandek seba' jew tmien lingwi oħra.

Fiha biss 7 minuti u m'għamilnihiex itwal għax wara li jkunu għadhom ġejjin minn fuq il-baħar ma naħsibx li huwa l-każ li toqgħod timlilhom rashom b'ħafna dettalji li f'dak il-mument ma jkunux daqshekk importanti.

Wara li jisimgħu din l-audio visual presentation fil-lingwa tagħhom ikunu jistgħu jagħmlu l-mistoqsijiet li jkollhom u għal dan il-għan ikun hemm wieħed mill-istaff u wieħed mill-cultural mediators biex jiffaċilitaw dik il-parti.

Kif jispiċċaw mill-mistoqsijiet tagħhom nistaqsuhom jekk ikunux iridu japplikaw għall-protezzjoni.

Kif semmejt tajjeb ħafna inti dawn kollha jkunu telqu minn pajjiżhom għal xi raġuni jew oħra.

Dik hija l-ewwel ħaġa li ngħidulhom f'din il-preżentazzjoni għaliex żgur li kellhom xi raġuni għalfejn ikunu telqu minn pajjiżhom.

L-iskop hu eżattament li mbagħad jgħidulna x'inhi din ir-raġuni ħalli jitkompla l-proċess tal-ażil.

Wara li dawn kollha jkunu jridu japplikaw għall-protezzjoni internazzjonali, għandna cultural mediators oħra għax kull wieħed ikollu cultural mediator għalih, jiġifieri litteralment ikollu lil xi ħadd biex jgħinu jimla' l-applikazzjoni tiegħu.

L-applikazzjoni ddum kważi siegħa biex timtelà għax għandek erba' paġni d-daqs ta' karta A4.

On average tieħu siegħa għax jista' jkollok wieħed li ma tantx iddum biex tgħinu jimla' l-applikazzjoni tiegħu u mbagħad jista' jkollok ieħor li jkollu xi tliet nisa u mal-20 tfal li tispiċċa tieħu ammont ta' ħin biex jagħtik biss biss id-dettalji tagħhom.

Dak huwa l-mod ta' kif naħdmu ma' min qiegħed fid-detenzjoni.

Naturalment din tieħu ħafna ħin u tirrikjedi ħafna riżorsi għax kif qed ngħid ikollok disa' min-nies involuti biex tagħmel session waħda.

U f'ġurnata tipika tax-xitwa jirnexxilek tagħmel mas-36 jew 40 persuna.

Jiġifieri meta wieħed iqis li għandek disa' min-nies għal tmien sigħat paga biex jagħtuhom din l-informazzjoni hija xi ħaġa li tieħu ħafna ħin imma min-naħa l-oħra nħoss li we owe them għax f'dak il-mument l-aktar ħaġa li jkollhom f'rashom hu li issa qegħdin hawnhekk u ma jafux x'se jiġri minnhom.

THE CHAIRPERSON: Naf li qatt mhu biżżejjed imma milli jidher qegħdin tkampaw ma' numru mhux ħażin ta' applikanti.

Anke dawn il-cultural mediators naf li jkollok kemm ikollok dejjem se tużahom imma naħseb li qegħdin inċim ma' dak li inti tħoss li huwa numru biżżejjed sabiex tkun tista' taħdem.

IS-SUR MARIO FRIGGIERI: Bħala regola qegħdin inkampaw.

Li jistgħu jinqalgħu problemi meta jkollok ċerti lingwi speċjali li ma jkollokx interpreti għalihom.

Imma f'dak il-każ użajna s-sistema tal-video conferencing sabiex nagħmlu l-intervisti, bl-interpretu jkun mill-Ingilterra jew mill-Olanda.

THE CHAIRPERSON: Meta qed tgħid cultural mediator tista' tgħidilna x'background ikollhom dawn in-nies?

IS-SUR MARIO FRIGGIERI: Bħala regola cultural mediator jkun ex-asylum applicant huwa stess jew xi ħadd li tajnih il-protezzjoni u jkun jaf l-Ingliż b'mod tajjeb apparti l-lingwa tiegħu.

Irridu nħossu li dawn huma nies ta' fiduċja u li kapaċi jżommu l-konfidenzjalità.

Il-problema li nsibu f'dawn il-każijiet hu li ħafna drabi jkollok turn over qawwi ħafna għax ovvjament ikunu jafu l-Ingliż u jkollhom ċertu livell ta' edukazzjoni.

U allura jkunu l-ewwel nies li jsibulek xogħol full-time hawn Malta.

Nitilfu ħafna nies minħabba f'hekk u anke meta niġu għar-resettlements fl-Amerika, fi Franza, fil-Ġermanja jew x'imkien ieħor, dawn ikunu l-ewwel nies li jinħatfu.

THE CHAIRPERSON: Meta jkollok cultural mediator jgħinhom f'dik il-ġurnata partikolari, dan imbagħad jibqa' isegwihom jew le?

IS-SUR MARIO FRIGGIERI: Fil-każ tagħna, fejn nillimitaw ruħna għall-asylum determination, lill-cultural mediators, lill-interprators and so on nużawhom eżattament fl-information session.

Imbagħad ikollna bżonn tas-servizzi tagħhom meta ssir l-interview iktar 'il quddiem.

Fil-fatt għandna numru ta' cultural mediators li jkunu kuljum fl-uffiċċju l-Imsida għax dejjem ikollok lil min ġej daqqa għal xi ħaġa u daqqa għal xi ħaġa oħra.

U allura importanti li jkollna nies li jkunu jafu l-lingwa tagħhom, speċjalment bis-Somalu u bl-Għarbi, ħalli jkunu jistgħu jaqduhom.

Issa meta se nitkellmu fuq l-applikanti l-oħra, l-istorja f'dak il-każ hija kemmxejn differenti.

Lil min qiegħed fid-detenzjoni morna nkellmuh aħna u allura nkunu ppreparati għax inkunu nafu lil min se nkellmu.

Imma għada filgħodu jistgħu jiġu nies mill-Ukrajna jħabbtulna l-bieb u aħna ma jkollniex interpretu.

Apparti minn hekk il-konoxxenza tagħhom tal-Ingliż tkun minima u għalhekk, ħafna drabi hemmhekk is-sistema taħdem b'mod differenti.

L-ewwel darba li jiġu għandna, peress li jkunu qegħdin jieħdu l-inizjattiva huma stess, aħna nipprovaw kemm jista' jkun niġbru l-informazzjoni bażika.

Ħafna drabi dawn ikollhom dokumenti fuqhom, jiġifieri mill-passaport tkun tista' tiġbor l-isem u l-kunjom, meta twieldu, minn fejn huma eżattament u ħaġa jew oħra.

Issa jekk jirnexxielna niġbru ftit iktar informazzjoni fuqhom niġbruha, l-aktar biex inkunu nafu għalfejn iridu japplikaw.

Imbagħad ġeneralment nagħtuhom appuntament għal nhar ta' Ġimgħa biex fil-frattemp nilħqu nsibu interpretu u meta jiġu l-Ġimgħa nkomplu bil-proċess u bil-mili tal-application form tagħhom.

Dak huwa l-ewwel kuntatt li jsir.

Ovvjament aħna ma nidħlux fit-terminloġija ta' immigrant irregolari jew whatever.

Kulma hemm fl-antik kien hemm l-asylum seeker u llum inbidlet u saret - minħabba r-recast li kien hemm tal-Qualifications Directive - applicant for international protection.

Hawnhekk qed indaħħlu wkoll il-protezzjoni sussidjarja bħala protezzjoni internazzjonali u qed ipoġġuha at par kważi mar-refugee status.

Imma ovvjament fix-xogħol tagħna ma nistgħux ngħaddu mingħajr l-interpreti u l-cultural mediators.

THE CHAIRPERSON: Allura mbagħad meta xi ħadd japplika u jiġi aċċettat, dan ovvjament jieħu l-istatus ta' refuġjat jew inkella humanitarian status.

Imma meta dak li jkun tiġi rifjutata l-applikazzjoni tiegħu, x'jiġri minnu minn dak il-punt lil hemm?

IS-SUR MARIO FRIGGIERI: Bażikament qabel ma jingħata l-protezzjoni, wara dik l-information session u l-mili tal-preliminary questionnaire, nibagħtu għalih biex nagħmlulu l-interview.

U nibagħtu għalih kemm jista' ikun malajr.

THE CHAIRPERSON: Kemm hu l-average time sabiex tipproċessaw l-applikazzjoni?

IS-SUR MARIO FRIGGIERI: Pereżempju l-aħħar dgħajsa li daħlet se nibdew l-interviews tagħhom għada stess.

Issa jekk jidħol is-sajf u jibdew deħlin tliet dgħajjes kuljum, bla ma trid se jkollok backlog.

Biss li nista' ngħid hu li sal-aħħar tas-sena, - iċ-ċifri li semmejt tant tajjeb inti – minn dawk l-2,008 immigrant li ġew bid-dgħajjes konna diġà għalaqna xi 1,200.

Sal-aħħar ta' Marzu kważi għalaqna 1,500 u għalkemm għadda ftit aktar żmien imma xorta domna inqas minn erba' xhur.

Ovvjament ikun hemm każijiet li jaqbżu ċertu ammont ta' żmien għal raġunijiet li huma beyond the control of the Office.

Eżempju ta' dawn il-każijiet huma l-unaccompanied minors għax dawk jieħdu proċess kompletament differenti.

Din is-sena s'issa l-aħħar ċifra li kelli hija ta' 118-il ġurnata.

THE CHAIRPERSON: U jekk dan jiġi rifjutat milli jingħata l-humanitarian status jew dak li jkunu qed jitolbu, jeżisti xi tip ta' appell?

IS-SUR MARIO FRIGGIERI: Jien m'għandix x'naqsam miegħu proprjament imma meta noħorġu d-deċiżjoni tagħna nagħtuhom tliet dokumenti.

Mela l-interview li nagħmlulhom nirrekordjawha u mad-deċiżjoni nagħtuhom ukoll verbatim transcripts ta' dak li jkunu qalu waqt l-interview tagħhom.

Nagħtuhom ukoll kopja tal-application form li timtelà u li fiha xi 4 paġni.

Nagħtuhom ukoll oħra li ssir dakinhar tal-interview.

Mela mit-tliet dokumenti li nagħtuhom mad-deċiżjoni jkun hemm waħda li hija sempliċement deċiżjoni u li din tkun indirizzata lill-Permanent Secretary.

Fil-fatt l-oriġinali jeħodha l-Ministeru u l-klijent jingħata kopja tagħha.

Imbagħad ikun hemm it-tieni dokument li huwa l-eligibility memo li fih nagħtu d-dettalji kollha dwar x'irid jagħmel u ma jagħmilx.

Din qiegħda wkoll tradotta f'ħafna lingwi u bażikament hija komuni għal kulħadd.

Mela fil-każ li jrid jappella ngħidulu fejn irid jappella, għand min irid jappella, kemm għandu żmien biex jappella u kif l-aħjar li jappella.

Mela d-dettalji kollha qegħdin f'dik l-ittra.

It-tielet dokument huwa l-confidential memo li fih nagħtu a motivated decision, jiġifieri nagħtu r-raġunijiet għalfejn wasalna għal dik id-deċiżjoni.

THE CHAIRPERSON: Jiġifieri mad-deċiżjoni tagħtuh ir-raġunijiet għalfejn ma ngħatax l-istatus ta' refuġjat?

IS-SUR MARIO FRIGGIERI: Jekk ma tajnihx refugee status nagħtuh ir-raġunijiet u jekk lanqas ma ħaqqu s-subsidiary protection nagħtuh ir-raġunijiet ukoll.

Mela lil dak li jkun nagħtuh a motivated decision u nagħtuh dawk it-tliet dokumenti li semmejtilkom.

Issa tajjeb li wieħed jgħid li kull deċiżjoni tagħna hija appellabbli, fis-sens li jekk nagħtu refugee status jista' jappella l-Ministru skond il-liġi u jgħid li mhux qed jaqbel li r-Refugee Commissioner qiegħed jagħti refugee status lil din il-persuna.

S'issa qatt ma ġrat u nispera li qatt ma tiġri.

Min jingħata s-subsidiary protection jista' jappella minn dik id-deċiżjoni wkoll għax forsi jkun iħoss li kien ħaqqu li jingħata refugee status.

Ħafna drabi r-refugee status tagħtik benefiċċji kbar.

Biżżejjed ngħid li refugee status bażikament tagħmlek Malti ħlief għal tliet affarijiet; m'għandekx iċ-ċittadinanza, m'għandekx il-passaport Malti u ma tistax tivvota fl-elezzjoni.

Mill-bqija, kemm jekk inhuwa housing, edukazzjoni, saħħa, dawn għandek dritt għalihom bħal kull Malti.

Dawn huma l-uniċi tliet affarijiet li jagħmlu distinzjoni.

Jiġifieri inti tista' tagħtih subsidiary protection u dan jgħidlek li mhuwiex kuntent u jkun irid jappella.

Ovvjament imbagħad għandek dawk kollha li l-każ tagħhom ġie rifjutat u ma ngħataw l-ebda tip ta' protezzjoni, fejn ovvjament dawn jistgħu jappellaw.

THE CHAIRPERSON: U min ikollu refugee status, jekk ma jingħatax passaport jew kif qegħdin ngħidu drittijiet għal pajjiżi oħra tal-Ewropa, eċċ kif jiġi kkomparat ma' xi ħadd Malti?

IS-SUR MARIO FRIGGIERI: Dan mhuwiex ċittadin ta' pajjiż membru fl-Unjoni Ewropea imma min jingħata s-subsidiary protection għandu d-dritt għall-Convention Travel Document jew għall-Aliens Passport.

Min jingħata protezzjoni internazzjonali għandu d-dritt għall-passaport li jista' juża sabiex isiefer f'pajjiż ieħor.

Ovvjament dan jitlob li jekk irid imur f'pajjiż fejn għandu bżonn il-visa, dan ikun jista' japplika għaliha imma bħala regola m'għandux id-dritt li jmur f'pajjiż u jibqa' jgħix fih.

Jista' imur f'dak il-pajjiż biss bħala viżita.

Jekk irid idum iktar minn tliet xhur fi Franza pereżempju, irid jagħmel kif konna nagħmlu aħna l-Maltin qabel, u ċioè javviċina l-awtoritajiet lokali u jagħtihom ir-raġuni għalfejn se jagħmel dak iż-żmien fil-pajjiż.

Il-passaport ma jagħtihx id-dritt li jibqa' fil-pajjiż għal żmien indefinit.

Dak huwa possibbli forsi għal ċittadin tal-Unjoni Ewropea imma mhux fil-każ tagħhom.

Naturalment bil-passaport jista' jivjaġġa imma jekk idum aktar milli suppost f'dak il-pajjiż partikolari, l-awtoritajiet għandhom id-dritt li jibagħtuh lura.

THE CHAIRPERSON: Biex inti titlef l-istatus ta' refuġjat li jkollok, x'irid jiġri?

IS-SUR MARIO FRIGGIERI: Hemm il-withdrawal u hemm is-cessation.

Il-withdrawal tista' isseħħ meta ssir xi ħaġa minn barra.

Pereżempju, jien bħala Refugee Commissioner niskorpi li t-tali persuna ma qalitx il-verità fil-każ tagħha.

Jiġifieri qalet li qiegħda tiġi ppersegwitata mentri fil-fatt ma kenitx.

Din tkun ħadet l-identità ta' xi ħaddieħor, anke permezz ta' cuttings tal-gazzetti li ppreżentat u li dawn ma kenux fuqha imma kienu fuq persuna oħra u tkun anke ħadet l-isem tiegħu.

Mela f'dak il-każ jien nirtiralu l-protezzjoni li nkun tajtu.

Imbagħad għandek is-cessation li tista' isseħħ minħabba li s-sitwazzjoni fil-pajjiż minn fejn hu oriġina nbiddlu b'tali mod u manjiera li dan jista' jmur lura f'pajjiżu.

Jew inkella ġraw xi affarijiet fil-ħajja personali tiegħu li dan ikun lest li jċedi dik il-protezzjoni li ngħata.

Fil-fatt kien hemm każijiet fejn xi ħadd ingħata refugee status u mbagħad sar ċittadin Malti għax iżżewweġ lil xi ħadd Malti u allura ma jkollux bżonn aktar il-protezzjoni ta' refuġjat.

Kelli każ ieħor madwar xahrejn ilu fejn persuna iżżewġet persuna oħra tal-istess nazzjonalità tagħha imma li dan kien qiegħed l-Ingilterra u għandu ċ-ċittadinanza Ingliża.

Għalhekk din marret l-Ingilterra u rranġat sabiex tibqa' hemmhekk.

Fil-fatt issa se tieħu ċ-ċittadinanza Ingliża u allura rrinunzjat għar-refugee status tagħha.

Imma dawn il-każijiet huma rari ħafna.

Kemm il-withdrawal u kemm is-cessation ma tantx huma komuni, jiġifieri jien li naf bihom huma żewġ każijiet; wieħed ta' withdrawal u wieħed ta' cessation.

Il-withdrawal lanqas sar fi żmieni, sar qabel u s-cessation naf bih u huwa dan li semmejt ftit ilu.

THE CHAIRPERSON: Meta inti tkun diġà tgħix hawn Malta u tkun qiegħed f'ċentru ta' detenzjoni, inti għedtli li ma jdumux aktar minn tliet xhur biex jipproċessaw l-applikazzjoni tagħhom.

Jiġifieri tliet xhur idum il-proċess kollu jew inkella sakemm jibda l-proċess?

Tliet xhur sakemm tinħareġ id-deċiżjoni.

Dik hija l-medja tagħna.

Bħalissa hemm 17 u nispera li sa xahar ieħor inkunu 25 b'kollox.

Huwa importanti ħafna li l-proċess tal-ażil ma tantx itawwal, anke għalihom stess.

Li japplika xi ħadd diġa' hija xi ħaġa importantissima fil-ħajja tiegħu.

Dan ikun telaq minn pajjiżu għax iħoss li għandu bżonn tal-protezzjoni minn pajjiż ieħor.

THE CHAIRPERSON: Smajt lill-Ministru jgħid li minn 7 avukati żdiedu għal 14 u li minn żewġ appeals board illum hemm sitta.

IS-SUR MARIO FRIGGIERI: Imma hemmhekk qed jitkellem fuq livell ta' appell u mhux fil-livell tal-uffiċċju tiegħi.

Qabel kien hemm żewġ chambers tal-appell u llum hemm sitta.

Ir-raġuni prinċipali għaliex saret kienet eżattament biex kif fl-ewwel stanzi l-każijiet ma jdumux ma jiġu deċiżi, daqshekk ieħor fuq livell ta' appell ma tantx idumu biex jiġu deċiżi.

Ta' min wieħed jgħid li waħda mill-problemi prinċipali fuq livell ta' appell hija li dak li jkun isibha komda li jappella wara li jkun ingħata rejection għax b'hekk jibqa' asylum seeker.

U jekk jibqa' asylum seeker ovvjament se jibqa' bid-drittijiet li jġib miegħu l-asylum seeker u allura jista' jkun hemm każijiet fejn dak li jkun jappella u mbagħad jisparixxi biex iżomm l-appell miftuħ kemm jista' jkun.

Biss f'każijiet ġenwini naħseb li huwa importanti ħafna li jekk bniedem tefa' l-appell, dan jinstema' kemm jista' jkun malajr.

Naħseb li waħda mir-raġunijiet għaliex żdiedu l-kmamar tal-appelli kienu eżattament sabiex il-proċess tal-appell jimxi.

U jimxi kemm biex min ħaqqu protezzjoni u għal xi raġuni jew oħra ma ngħatax fl-ewwel istanza, jingħata l-protezzjoni fit-tieni stanza, u kemm biex jinqatà l-każ tiegħu ħalli jekk dan m'għandux dritt għall-protezzjoni l-proċess ikun jista' jitkompla fid-direzzjoni li hemm bżonn li jitkompla.

THE CHAIRPERSON: Mill-affarijiet li qed tgħidilna jidher li hemm ċertu affarijiet li qegħdin f'posthom.

Issa li kieku kelli ngħidlek x'hemm bżonn li jitjieb, fejn taħseb li nistgħu ntejbu u kieku inti x'ittejjeb?

IS-SUR MARIO FRIGGIERI: Xi ħaġa li tgħallimt kemm ilni fuq dan ix-xogħol hu li l-affarijiet qegħdin jinbidlu l-ħin kollu.

Pereżempju t-taħriġ qatt ma jispiċċa.

Kien ta' vantaġġ għalina li l-EASO, il-European Asylum Support Office ħoloq il-European Asylum Curriculum, li kien programm ta' taħriġ li bdewh l-Isvediżi u li kien maħsub eżattament sabiex il-case workers ikollhom common training.

B'hekk ikun iktar possibbli li jsir il-Common European Asylum System – CEAS – ħalli naslu f'punt fejn il-pajjiżi kollha jkunu qegħdin jaħdmu fuq l-istess livell u bl-istess kriterji.

Dawn issa bdew jagħmlu regional training u fil-fatt se jkun hemm training f'Warsaw u fil-Ġermanja.

Imma jafu li biex jiġu Malta xi kultant se jsibuha diffiċli minħabba l-flights eċċ, avolja għadhom isiru Malta wkoll.

L-uffiċċju għandu l-vantaġġ tiegħu għax bħala regola, meta napplika għall-persuna nistaqsihom jekk fadlilhomx xi post wara li jkunu diġà għalqu l-applikazzjonijiet biex jekk ikun fadal post nibgħat persuna oħra.

L-idea ta' dan it-training suppost huwa li meta dawn imbagħad imorru lura f'pajjiżhom jagħtu t-taħriġ lil ħaddieħor.

Madankollu aħna ma nagħmlux hekk imma nieħdu l-aħjar taħriġ direttament minn hemmhekk.

Jien qatt m'għamiltha li wieħed imur hemmhekk għal xi module ta' taħriġ mal-EASO u mbagħad meta jiġi lura jagħti t-taħriġ lill-istaff l-ieħor.

Jekk nagħmlu training on how to tackle vulnerable people and so on nippreferi li nibgħat tlieta min-nies għal dak it-taħriġ u jeħduh minn ras il-għajn milli jeħduh b'mod indirett.

B'hekk ikolli tliet case workers li jekk imbagħad jinqalgħu xi każijiet ta' persuni vulnerabbli nkun nista' nitfa' lilhom sabiex jaħdmu fuq dawk il-każijiet.

Kif qed taraw it-taħriġ qiegħed isir imma ovvjament dejjem nixtieq li jsir aktar.

U r-raġuni għalfejn ma jsirx aktar ħafna drabi huwa proprju minħabba l-pressure li jkun hemm fuq l-uffiċċju u li allura ma tantx ikollok ħin.

Hawnhekk irrid ngħid xi ħaġa fuq waħda miċ-ċifri li qed jikkwota l-Ministru dan l-aħħar u li din iċ-ċifra responsabbli jien tagħha għax kont jien li għaddejtha lill-Ministru.

Kull sena aħna jkollna between 8 to 9 times l-average tal-Unjoni Ewropea bħala asylum applicants.

Mela jekk wieħed jagħmel kalkolu sempliċi jinduna li jekk f'sena jkollna 2,300 jew 2,400 applikant u għandna 8 times the EU average, mela suppost f'sena għandu jkollna bejn 250 u 300 asylum applicant u mhux ikollna 2,400 asylum applicants!

Dan jorbot ħafna anke ma' li kien qed jingħad qabel fuq id-detention u fuq ir-reception conditions.

Dawn it-tnejn ma tistax tisseparahom minn xulxin.

Meta mbagħad wieħed iqis li fl-Ewropa, minn kull 100 li japplikaw ikun hemm biss 26% jew 27% li jingħataw protezzjoni, mela aħna se nagħmlu 25% ta' 300, li jfisser li rridu nintegraw mal-75 persuna.

Li kieku qegħdin f'dik is-sitwazzjoni u allura japplikaw 300 fis-sena u wara dan l-eżerċizzju suppost li se jkollna biss 75 li se jiġu integrati, mela l-kumplament tagħhom, jew through AVR jew through forced deportation, dawn se jkollhom imorru lura f'pajjiżhom.

Li kieku dik hija s-sitwazzjoni Malta tinsab f'sitwazzjoni bellezza.

Imma meta jkollok 8 times that bħala asylum applicants u bħala nies li ngħataw protezzjoni, ir-recognition rate - kif semma tajjeb ħafna s-Sur St John - mhijiex ta' 26% imma se taqbeż it-80%.

THE CHAIRPERSON: Allura din id-diskrepanza minn xiex qiegħda tinħoloq?

Għaliex għandek diskrepanza sostanzjali fir-recognition rate?

Dan qed jiġri minħabba li aħna aktar lenjanti jew minħabba li pajjiżi oħra huma aktar ebsin minna?

IS-SUR MARIO FRIGGIERI: Jekk wieħed jara ċ-ċifri tan-nies li ġew Malta matul is-snin malajr jinduna x'inhi r-raġuni.

Fuq din il-paġna jekk taraw il-kolonna li qed tirriferi għas-sena 2013 issibu li mis-Somalja kien hemm 999 u mill-Eritrea kien hemm 463.

Jekk ngħodduhom flimkien se nsibu li mis-Somalja u mill-Eritrea kellna 1,462, li mit-total ta' 2,008 jiġu li għandek kważi 80% li huma mis-Somalja u mill-Eritrea.

Jekk imbagħad naraw dawn l-aħħar snin in-numru ta' nies li qed jiġu japplikaw mis-Sirja naraw li dan in-numru qed jiżdied.

Ftit ilu kelli meeting l-EASO u wieħed mill-persuni li tkellem kien Tim Cooper li jieħu ħsieb l-istatistika.

Fortunatament din id-darba ma semmix lil Malta - għax dejjem Malta tissemma' - imma semma l-Bulgarija.

U qal li l-Bulgarija s-sena li għaddiet kellhom 98% recognition rate.

Imma jekk il-Bulgarija daħlulhom ruxxmata nies mis-Sirja għax dik hija l-ewwel art li jistgħu jsibu biex jidħlu fl-Unjoni Ewropa u applikaw għall-ażil fil-Bulgarija, u dawn tawhom kollha l-protezzjoni, ir-recognition rate tagħhom telgħet mal-ewwel għal 98%!

Pajjiżi oħra li jkollhom ruxxmata applikazzjonijiet jew mill-Western borders jew mir-Russja, speċjalment miċ-Cecnea, u dawn jispiċċaw jagħtuhom kollha rejection se jkollhom bil-maqlub, u se tispiċċa b'90% rejection rate għax ħafna min-nies ikunu minn hemm.

U għalhekk din mhijiex kwestjoni li we are lenient jew le imma ħafna drabi jkollok dawn iċ-ċifri li ma jiġux spjegati u allura wieħed jista' jieħu dik l-impressjoni.

THE CHAIRPERSON: Issa meta intom tkunu qegħdin tieħdu ħsieb l-applikazzjonijiet ta' dawn ir-refuġjati nifhem ukoll li hemm il-kwestjoni ta' kif se jintegraw ruħhom fis-soċjetà.

X'tagħmlu intom sabiex taraw li dawn ikunu ppreparati għall-mod ta' kif ngħixu aħna?

U x'tippretendu li ssibu miċ-ċentri ta' detenzjoni li ma ssibuhx?

Fis-sens ta' kontinwità, jiġifieri jekk tibda xi ħaġa miċ-ċentru ta' detenzjoni titkompla min-naħa tagħkom.

Hemm xi affarijiet li tixtiequ li ssibu min-naħa taċ-ċentri ta' detenzjoni imma huma lacking?

Naf li din il-mistoqsija hija daqxejn antipatika imma qed nagħmilha għal kawża ġusta.

IS-SUR MARIO FRIGGIERI: Din il-mistoqsija norbotha xi ftit ma' dak li semmejt ftit ilu u ċioè man-numri.

In-numri huma dawk li huma imma għalija mhux id-detention biss hija problema imma anke r-reception conditions.

Madankollu t-tnejn marbutin man-numri.

Ftit ilu għamilt kalkolu li biex wieħed ikollu reception conditions - issa jekk humiex closed jew open centres ma tagħmilx differenza – aċċettabbli jrid ikollna l-area ta' Mount St Joseph fil-Mosta għal 20 darba!

Mount St Joseph għandu 75 kamra u kull kamra tieħu tnejn min-nies.

Mela b'kollox jesa' 150 ruħ.

Biex ikollok post għal 3,000 trid 20 darba l-bini ta' Mount St Joseph.

Issa jekk imbagħad trid tagħmel ukoll il-klassijiet biex tgħallimhom l-Ingliż, crafts u xi skills oħra, u forsi tagħmel xi kmamar fejn ikun jista' jarahom psikoloġista, ovvjament se nkomplu nżiedu.

Mela dejjem hemm din il-kwestjoni tal-imberkin numri u din hija xi ħaġa li m'għandniex kontroll fuqha.

Meta daqs ħames snin ilu kien ġie Thomas Hammarberg f'Malta u mbagħad kien ħareġ ir-rapport tiegħu f'Marzu, tliet xhur wara jien kont qed nagħmel konferenza fuq l-integration u niftakar li kien hemm paragrafu minn dan ir-rapport ta' Thomas Hammarberg li laqatni ħafna.

Bażikament dan kien qed jgħid li ma nistgħux nistennew li Malta toffri long term integration to all those persons who rightfully so are being given protection minħabba d-daqs ta' Malta.

Dik il-problema qiegħda hemm u anke Thomas Hammarberg irrikonoxxiha.

Issa dan ma tantx kien xi wieħed ġeneruż ma' Malta għax ikkritikana ħafna.

Biss in-numri hemm qegħdin.

THE CHAIRPERSON: Aħna bħala fondi Ewropej fuq din il-kwestjoni nistgħu nġibu xi ħaġa?

Jekk aħna rridu ngħinu permezz ta' integrazzjoni eċċ, hemm xi fondi tal-Unjoni Ewropea li huma apposta għalhekk?

Nistgħu nużawhom?

IS-SUR MARIO FRIGGIERI: Forsi tajjeb li ngħid mill-ewwel li l-Uffiċċju tiegħi għandna dak li jgħidulu l-asylum determination u allura as such ma nidħlux fil-kwestjoni tal-integrazzjoni.

Biss meta dak iż-żmien kien ħareġ dan ir-rapport ta' Thomas Hammarberg konna għamilna konferenza u konna semmejniha "The asylum procedure....and then....what?"

Din erġajna rrepetejniha f'Ġunju tas-sena li għaddiet.

Bażikament l-idea kienet li mela inti għandek lil xi ħadd li applika għall-protezzjoni, u tajnih jew ma tajnihx protezzjoni, imma mbagħad x'se jiġri?

Ir-realtà hi li min applika għall-protezzjoni u ngħata din il-protezzjoni għandu diversi affarijiet x'jista' jagħmel.

Jista' jiġi resettled l-Amerika, jista' jiġi reallocated fl-Ewropa jew jista' jiġi integrat f'Malta.

Mela għandek ħafna possibiltajiet.

Min ma ngħatax protezzjoni wkoll għandek ħafna possibiltajiet għax jista' jintbagħat lura minn rajh permezz tal-AVR, jista' jmur lura bil-forza u jista' jibqa' Malta.

L-istudju kien prorprju – biex inpoġġiha daqxejn bil-goff – fuq li ma nagħmlux a mockery out of the asylum procedure u għalhekk huwa importanti ħafna li min ngħata protezzjoni jkollu b'mod konkret il-possibiltà li jintegra ruħu Malta jew barra minn Malta.

THE CHAIRPERSON: Qiegħed tgħid li sar studju fuq dan u allura aħna nistgħu narawh dan id-dokument?

U l-istess għal min suppost li jiġi ritornat, fil-fatt jiġi ritornat.

Dan kien sar rapport min-naħa tagħna imma billi dan kien iffinanzjat mill-Unjoni Ewropea, ma stajtx nagħmel studju fuq dawk li ngħataw rejection għax ma tistax tuża fondi tal-Unjoni Ewropea għal dawk li ġew rejected.

Allura żammejna biss għal dawk li ngħataw protezzjoni.

Jiġifieri għal perjodu ta' tmien xhur, kulmin ġie japplika biex iġedded il-protezzjoni tiegħu u allura kien ilu diġa' minn tal-inqas sena fil-komunità, tajnihom kwestjonarju li ħadmu fuqu s-Sur McKay li kien għamel l-istudju tal-Caritas fuq il-faqar u Dr Charles Pace, soċjologu fl-Università.

Jien nista' ngħaddilkom kopja tiegħu.

Dak ta' tliet snin qabel, billi ma kienx iffinanzjat mill-Unjoni Ewropea, stajt nagħmel paragun aħjar għax apparti li kelli xi 800 li kienu bi protezzjoni, kelli madwar 800 oħra li kienu mingħajr protezzjoni.

B'hekk stajna nagħmlu paragun bejniethom.

Li ħareġ interessanti minn dawn iż-żewġ studji hu li filwaqt li tliet snin ilu n-numru ta' nies li kellhom protezzjoni u li kienu qed jintegraw ruħhom f'Malta kien baxx ħafna, - hemm raġunijiet għalfejn - sas-sena li għaddiet dan in-numru żdied mhux ħażin.

THE CHAIRPERSON: Hemm xi raġunijiet għal dan?

Dan għalih mhux interessat li jintegra ruħu Malta għax ħafna drabi moħħu biss biex imur l-Amerika, eċċ, eċċ. Raġuni oħra li kien hemm u li hija importanti ħafna - u issa din naqset – kienet dik li għall-bidu, b'insistenza ta' ċerti nies, għalkemm kienu b'intenzjoni tajba imma fil-fatt kienu qed jagħmlu żball, fejn dawn bdew qishom jipprovaw li min jittieħed l-Amerika jkunu nies li ma setgħux jintegraw ruħhom Malta.

U allura l-messaġġ li bdew jgħaddu kien dak biex ma jintegrawx hawn Malta għax inkella ma jmorrux l-Amerika.

Meta ħareġ b'mod ċar - anke min-naħa tal-Amerikani – li dawn riedu nies li diġa' wrew fil-prattika li kapaċi jintegraw ruħhom f'pajjiż li mhux tal-oriġini tagħhom, allura mbagħad l-effort min-naħa tagħhom beda jiżdied.

THE CHAIRPERSON: Nirringrazzjakom ħafna ta' din il-laqgħa għax kienet interessanti mmens.

Jiddispjaċini li hawn tliet kwarti mill-Kumitat assenti imma nista' nassigurakom li dawn xorta waħda jaraw x'ikun intqal f'din il-laqgħa għax imbagħad aħna nerġgħu niddiskutu bejnietna biex inkunu nistgħu nagħtu wkoll xi rakkomandazzjonijiet lill-Ministru.

Il-Kumitat jaġġorna għal data oħra li tiġi mħabbra aktar tard.

Min-naħa tiegħi se nipprova nara li niltaqgħu f'ġurnata meta jkunu jistgħu l-Membri kollha.

Naturalment l-uniku mezz kif s'issa konna ddeċidejna li nipprovaw inlaqqgħu l-Kumitat huwa billi niċċekkjaw mas-Sur Raymond Scicluna biex naraw meta jkunu se jsiru l-kumitati l-oħra u b'hekk ma naħbtux magħhom.

Ovvjament minħabba impenji personali verament diffiċli biex issib lil kulħadd fl-istess ħin u hija ħasra li xi ħadd jispiċċa ma jkunx jista' jiġi.

Nirringrazzjakom.

Fit-8:05 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data oħra li kellha titħabbar aktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 24

It-Tnejn , 14 ta' April 2014

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.46 p.m.

L-Onor.

Deborah Schembri, President tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI: L-Onor.

Dr Elaine Burmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, kienet preżenti għal din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qalet it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 22 li saret nhar it-Tlieta 25 ta' Marzu 2014 ġew konfermati.

Dok 19 Artikolu u Rapport dwar l-immigrazzjoni irregolari tal-UNHCR intitolat "Migration: know the facts" li deher fuq il-gazzetta The Times ta' nhar il-Ħamis, 10 ta' April 2014.

dISKUSSJONI MAs-sur joseph st john dwar id-detention policy f'pajjiŻna

Is-Sur St John mill-Ministeru tal-Intern spjega kif il-policy ta' detenzjoni ilha li ġiet imfassla f'pajjiżna mill-2005.

Id-detenzjoni ssir meta persuna tidħol fil-pajjiż b'mod irregolari u l-politika ta' detenzjoni f'Malta tagħti żewġ perjodi massimi ta' detenzjoni.

Persuna li jkun daħal irregolarment u huwa ayslum seeker jinħeles mid-detenzjoni jekk l-applikazzjoni tiegħu tkun għadha pendenti sa 12-il xahar wara.

Jekk l-applikazzjoni tiegħu tiġi konkluża fi żmien iqsar minn dan u tiġi rejected, iż-żmien massimu li persuna tista' tagħmel f'detenzjoni huwa ta' 18-il xahar.

Id-detenzjoni tiġi amministrata mid-Detention Service li hija entità separata mill-ħabs u minn entitajiet oħra.

S'issa Malta dejjem kellha politika ta' detenzjoni.

Fil-fatt anke fil-European Convention of Human Rights tippermetti li jkun hemm id-detenzjoni, dejjem sakemm ikun hemm raġuni għalfejn din issir.

Kien hemm proposta sabiex tiġi emendata l-liġi dwar id-detenzjoni imma s'issa din il-proposta għada ma ħarġitx.

Il-policy titkellem dwar il-minimum requirements imma ma fihiex dettalji speċifiċi.

Madankollu għal nofs is-sena 2015 se tidħol fis-seħħ ir-Reception Conditions Directive.

Wara kien hemm diskussjoni.

Diskussjoni mal-Kummissarju gĦar-RefuĠjati

Is-Sur Mario Friggieri, Kummissarju għar-Refuġjati qal li jkun tajjeb li wieħed jagħmel distinzjoni bejn dawk l-immigranti li jiġu bid-dgħajjes, li ġeneralment jiġu mil-Libja, u dawk li jiġu Malta b'xi mod ieħor u li jkollhom il-passaport u l-visa u mbagħad, ladarba jkunu f'pajjiżna japplikaw għall-ażil.

Spjega li fil-każ ta' dawk li jiġu bid-dgħajjes, billi l-maġġoranza tagħhom jgħaddu l-ewwel ġimgħat fid-detenzjoni, il-kuntatt li jsir bejn l-Uffiċċju tal-Kummissarju u dawn l-immigranti huwa differenti mill-kategorija tan-nies l-oħra.

Fil-fatt fejn tat-tieni kategorija jkunu huma li jersqu lejn dan l-Uffiċċju, l-oħrajn minħabba li jkunu f'detenzjoni hemm sistema fejn nies minn dan l-Uffiċċju - li bdiet titħaddem madwar erba' snin ilu – jmorru jagħmlulhom information sessions fiċ-ċentru ta' detenzjoni.

Kull deċiżjoni mogħtija mill-Kummissarju għar-Refuġjati hija appellabbli.

Jista' jappella l-Ministru għax ma jħossx li t-tali persuna kellha tingħata refugee status.

Tajjeb ngħidu li din s'issa qatt ma ġrat.

U jista' jappella wkoll min jingħata subsidiary protection għax forsi jħoss li hu kien ħaqqu jingħata refugee status.

Ovvjament il-benefiċċji li jingħataw mar-refugee status huma aktar għoljin, fejn prattikament refugee status jagħmlek Malti ħlief għal tliet affarijiet; li m'għandekx iċ-ċittadinanza, li m'għandekx il-passaport u li ma tistax tivvota.

Imbagħad jistgħu jappellaw dawk kollha li jiġu rejected.

Status ta' refuġjat jista' jintilef permezz ta' withdrawal jew cessation.

Aħna għandna l-vantaġġ li l-European Asylum Support Office qiegħed hawn Malta.

U l-ewwel ħaġa li għamel dan l-Uffiċċju kien il-European Asylum Curriculum li kien programm ta' taħriġ li kienu bdewh l-Isvediżi u li l-iskop tiegħu kien sabiex il-pajjiżi kollha jaħdmu fuq l-istess kriterji.

Bħala asylum applicants Malta jkollha bejn 8 u 9 darbiet aktar mill-medja tal-Unjoni Ewropea.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fit-8:05 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data oħra li kellha titħabbar aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

AVVIŻ

Laqgħa Nru 2

L-Erbgħa, 16 ta' April 2014 fis-6:30 p.m.

L-Onor.

Etienne Grech, President tal-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 16 ta' April 2014 fis-6:30 p.m. filKamra tal-Kumitati fil-Palazz, il-Belt, b'din l-aġenda:

Konferma tal-Minuti.

Is-Sitwazzjoni Industrijali fil-Qasam tas-Saħħa.

Diskussjonijiet mal-Unions ewlenin.

Affarjiet oħra.