KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru. 1

L-Erbgħa, 26 ta' Marzu, 2014

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

Laqgħa Nru. 1

L-Erbgħa, 26 ta' Marzu, 2014

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6:43p.m.

MIĊ-CHAIRMAN

THE CHAIRMAN (Onor. Etienne Grech): Merħba lilkom ilkoll f'din l-ewwel laqgħa ta' dan il-Kumitat ġdid dwar is-Saħħa.

Qabel ma nibdew, hawn talba sabiex membri tal-media jiġbdu xi filmati tal-ewwel ftit minuti ta' din il-laqgħa.

Neħodha li hawn permess minn kulħadd u għalhekk nistieden lill-membri tal-media biex jidħlu fil-Kamra.

Din hija l-ewwel laqgħa ta' dan il-Kumitat dwar is-Saħħa.

Nixtieq ngħid li aħna dejjem se nimxu skont kif qed tipproponi l-mozzjoni.

Jiġifieri li jiġu diskussi policies, rapporti, pjanijiet strateġiċi, ħwejjeġ u materji li għandhom x'jaqsmu mal-infiq kapitali u jiddiskuti u janalizza l-impatt tad-deċiżjonijiet tal-gvern.

Ovvjament din il-mozzjoni għaddiet nem. con.

Nispera li dejjem ikun hemm qbil bejnietna u aħna lkoll nipprovaw inżommu dejjem qbil bejnietna.

Jekk allaħares qatt ikun hawn xi sitwazzjoni fejn ma jkunx hemm qbil, imbagħad f'dak il-każ nistgħu nieħdu vot b'mod demokratiku.

Nibdew l-aġenda tal-lum l-Erbgħa 26 ta' Marzu, 2014.

INDIRIZZ MILL-KELLIEM EWLIENI TAL-OPPOŻIZZJONI GĦAS-SAĦĦA, L-ONOR.

Din hija ovvjament ġurnata u seduta importanti għall-Oppożizzjoni, u nimmaġina wkoll għas-settur tas-saħħa.

Għaliex qegħdin nistabilixxu struttura fl-ogħla istituzzjoni ta' dan il-pajjiż biex tibda tfittex kif aħna nistgħu nħarsu lejn il-qasam tas-saħħa fuq medda iktar fit-tul.

Tradizzjonalment, is-saħħa kien dejjem settur għall-qalb kull gvern li kien hawn f'dan il-pajjiż, u naħseb anke, għal kull formazzjoni politika li ra dan il-pajjiż.

Però kien settur li f'ħafna stanzi kien iktar forsi ispirat mill-għanijiet temporanji, mill-għanijiet li jkunu marbutin ma' leġislatura partikolari, ma' programm ta' gvern wieħed - mhux neċessarjament partiġjani - imma ma' programm ta' gvern wieħed li ovvjament, kif nafu lkoll, ikun fuq lifetime ta' ħames snin.

U l-isfidi li għandna llum hemm qbil tista' tgħid across the board -anke bejn iż-żewġ linji politiċi li għandna f'pajjiżna - li kollha naċċettaw li huma sfidi a lungo termine.

Sfidi li mhumiex marbutin ma' xi ċirkostanza temporanja, ma' xi ċirkostanza ta' xi ftit żmien jew ta' xi ftit ħin u lanqas huma marbutin mat-timeline li jkun hemm f'leġislatura, it-timeline ta' ħames snin.

U għalhekk aħna nemmnu li t-twaqqif ta' dan il-kumitat, li kif irreferejt tajjeb inti, Sur President, huwa bbażat fuq l-Ordnijiet Permanenti u li l-mozzjoni ġiet approvata b'mod unanimu mill-Kamra - u hawnhekk nieħu din l-okkażjoni biex nirringrazzja lin-naħa tal-Gvern li wkoll ivvotat favur it-twaqqif ta' dan il-kumitat permanenti – huwa l-ewwel pass, u huwa pass tajjeb ħafna biex inkunu nistgħu nibdew mexjin 'il quddiem.

Jiena f'dan il-kuntest mhux se noqgħod nidħol fl-Ordnijiet Permanenti - nimmaġina li kulħadd huwa familjari magħhom - imma se nibda biex niffoka fuq l-aspetti ta' sustanza bħala kumitat.

U nixtieq nagħmel żewġ rimarki partikolari.

L-ewwel nett ir-rilevanza ta' dan li qed nagħmlu għas-soċjetà tagħna.

Is-saħħa hija rilevanti u x-xogħol tagħna fis-saħħa huwa rilevanti, għaliex aħna nkunu qegħdin ninfluwenzaw deċiżjonijiet, ninfluwenzaw programmi, ninfluwenzaw materji illi jolqtu lill-aktar nies vulnerabbli, fl-iktar ħin li għandhom bżonn l-għajnuna.

Jiena nemmen li wieħed mill-elementi prinċipali ta' dan il-kumitat – u aħna minn naħa tal-Oppożizzjoni se nkunu qegħdin nimbuttaw ħafna fuq dan is-sens – hu li rridu nagħmlu enfasi dejjem ħafna ikbar fuq kif is-settur tas-saħħa jista' jirrifletti aktar il-ġustizzja soċjali.

Illum f'pajjiżna għandna persuni li qegħdin ibatu minn ċirkostanzi partikolari.

Għandna persuni li minħabba l-mod kif inhu strutturat il-qasam tas-saħħa tagħna, dak li għandhom bżonn fl-iktar ħin vulnerabbli, mhumiex qegħdin isibuh, mhumiex qegħdin jieħduh.

U naħseb huwa l-obbligu tagħna li naraw kif fl-isfida kbira li għandna tas-sostenibilità - li Mr Chairman għoġbu jpoġġiha wkoll bħala item fuq l-aġenda biex tiġi diskussa - irridu naraw kif lil dawn in-nies, filwaqt li nkomplu nżidu l-għajnuna lil dawk li għandhom bżonnha, irridu nsaħħu u nsostnu s-settur tas-saħħa mhux għal-leġislatura waħda, però fuq medda ta' snin.

It-tieni punt li xtaqt nirrileva huwa li l-politika li aħna pubblikament ilna nisħqu fuqha tista' tgħid minn Novembru li għadda, hija politika ta' kunsens fil-qasam tas-saħħa.

U l-politika ta' kunsens ma tfissirx li aħna se nabdikaw mir-responsabbiltà tagħna li nagħmlu l-iskrutinju.

Dak huwa r-rwol tal-Oppożizzjoni.

U aħna l-Oppożizzjoni se nagħmluh u se nibqgħu nagħmluh bl-iktar mod effettiv possibbli, biex nirrispettaw ukoll l-obbligi u r-responsabbiltajiet li aħna għandna lejn il-Kostituzzjoni.

Però t-twemmin tagħna li dan is-settur irid jimxi fuq kunsens, ġej mill-fatt li kull deċiżjoni li trid tittieħed f'dan is-settur trid tittieħed u tkun mibnija u xprunata madwar iż-żewġ stakeholders prinċipali li hemm f'dan is-settur.

Dawn huma l-pazjenti - u nerġa' nagħmel enfasi kbira l-pazjenti b'mod partikolari li huma l-iktar vulnerabbli fis-soċjetà tagħna - u l-impjegati u l-ħaddiema fis-settur tas-saħħa.

U għalkemm forsi dan li qed ngħid jista' jinstema' ovvju, jista' jinstema' naturali, jista' jinstema' li hu a sort of day-to-day business, fir-realtà jiena nemmen li għal-leġislatura wara oħra, id-deċiżjonijiet f'ħafna istanzi, huma iktar xprunati mill-aspett popolist, mill-aspett tan-numri kif se jintlaħqu, milli mill-aspetti li aħna għandna nassiguraw li s-servizz nazzjonali tas-saħħa jrid ikun hemm għal min għandu l-aktar bżonn, fl-aktar mument vulnerabbli tiegħu.

Jiena nagħlaq b'żewġ punti.

Li tagħmel dan il-pass mill-Oppożizzjoni, huwa pass kuraġġjuż.

Huwa dejjem faċli li mill-Oppożizzjoni tieħu the back seat u toqgħod tikkritika x-xogħol li jagħmel il-gvern.

U li ma toħroġ bl-ebda idea.

Li fejn hu tajjeb ma ssemmihx u ssemmi biss, dak li hu ħażin.

Jiena naħseb dan is-settur, ikun hawn min ikun hawn fih, passat, preżent u futur, se jiffaċċja problemi u se jiffaċċja sfidi kbar.

Jiena napprezza u nifhem li dan il-gvern qiegħed jirrealizza li dan hu settur li fih ħafna sfidi u li ma kien hemm l-ebda bakketta maġika li biha seta' jbiddel dan is-servizz tas-saħħa overnight.

U għalhekk l-approach għall-kunsens fuq affarijiet li huma ta' natura importanti, aħna se nkomplu nressquhom u nimbuttawhom 'il quddiem.

U qed nagħmluh, mhux għaliex huwa xi ħaġa konvenjenti, imma nagħmluh għaliex aħna konvinti li dan huwa l-mod li rridu nimxu.

Però nappella li dan il-kumitat iservi bħala vejikolu għall-kunsens ġenwin.

Li dan il-kumitat jittratta l-materji li verament huma rilevanti u li verament qed jolqtu lill-pazjenti u li verament jistgħu jagħmlu differenza fil-ħajja tal-pazjenti.

U li l-operat ta' dan il-kumitat ikun ukoll xprunat mit-trasparenza, xprunat mill-informazzjoni li tingħata b'mod sħiħ, u li ma tingħatax b'ħafna ħela ta' ħin.

Jiena, għan-nom tal-kollega tiegħi wkoll l-Onor.

Michael Gonzi, nawgura lil dan il-kumitat u lilek bħala President ta' dan il-Kumitat, li 'k Alla jrid matul il-ġimgħat u x-xhur li ġejjin, aħna nkunu nistgħu nagħtu riżultat tanġibbli għall-pazjenti u għall-ħaddiema f'dan is-settur.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

L-Onor.

DEO DEBATTISTA: L-ewwel nett nirringrazzja lil dan il-kumitat u lill-Onor.

Claudio Grech li wkoll wera d-disponibilità tal-Oppożizzjoni għal xi ħaġa daqshekk importanti f'pajjiżna.

Li xtaqt inżid ma' dak li qal l-Onor.

Grech huwa, li hu semma' li importanti li jkun hemm dejjem il-ġid tal-pazjenti u tal-ħaddiema ta' kull settur li se jagħtu dan is-servizz.

Biss naħseb li wkoll irridu nżidu saqajn il-Gvern, li huwa dan il-kumitat u l-Oppożizzjoni magħna.

U r-raġuni hi li għalkemm tista' tiffunzjona bejn il-pazjent u l-ħaddiema, imma peress li aħna se nagħtu s-say tagħna, naħseb aħna rridu nkunu nvoluti wkoll.

U trid tkun mhux biss taqbel għal kulħadd, imma tadatta għal kulħadd, imma dejjem il-pazjent fiċ-ċentru ta' kollox.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Nixtieq ngħaddi kumment jien.

L-Onor.

Claudio Grech semma' li l-politika tas-saħħa fiha ħafna sfidi.

Din qiegħda anke mniżżla fil-mozzjoni u naqbel magħha mija fil-mija.

Għaliex jiena bħala professjonist mediku nagħraf li dak li konna nipprattikaw 20 sena ilu, huwa differenti ħafna minn dak li qed nipprattikaw illum.

Illum per eżempju tara ħafna nies anzjani li, bħalma kulħadd jaf, peress li l-popolazzjoni qiegħda tixjieħ, il-mediċini li qed jieħdu qed tiżdied.

Qabel per eżempju kienu jieħdu tliet mediċini, imma llum il-ġurnata tara ħafna pazjenti per eżempju jieħdu għaxar mediċini f'daqqa.

U ovvjament bis-saħħa ta' dawn il-mediċini, il-ħajja qed titwal.

Jiena niftakar li meta kont għadni student, xi 25 sena ilu, fid-Dipartiment tal-Emerġenza, f'nofsinhar jew waranofsinhar konna noqogħdu kwieti naqraw il-kotba.

Tiftakruh dak iż-żmien intom?

Jiena niftakru dak iż-żmien.

Però llum il-ġurnata totalment differenti.

Jiġifieri l-isfidi ta' dak iż-żmien kienu differenti mill-isfidi tal-lum.

U għalhekk ovvjament wieħed jaċċetta li l-isfidi huma kbar u m'għandix dubju li l-Ministru għas-Saħħa diġà semma' li kull sena dejjem trid iżżid fil-budget u fin-numru ta' riżorsi li jkun hemm bżonn.

Issa nistieden lill-Ministru għas-Saħħa, l-Onor.

Godfrey Farrugia, biex jindirizza l-kumitat.

INDIRIZZ MILL-MINISTRU GĦAS-SAĦĦA

GODFREY FARRUGIA (Ministru għas-Saħħa): Qabel xejn, irrid nassigura lill-kollegi tiegħi li dan il-kumitat se jkun vejikolu fejn b'mod oġġettiv se niddiskutu l-oqsma tas-saħħa kollha.

U għaldaqstant jien, f'isem il-ministeru, qed ngħaddi lill-Kumitat lista ta' 24 topic li jindirizzaw diffikultajiet jew sfidi jew opportunitajiet li jeżistu fil-qasam tas-saħħa.

Jien ħadt pjaċir ħafna li għall-ewwel laqgħa tal-kumitat għażilt dan is-suġġett, is-sostenibilità u ngħid li kull sfida toħloq opportunità.

U nemmen li bħalissa pajjiżna qiegħed litteralment f'salib it-toroq.

Mhux aħna biss, imma bħal ħafna pajjiżi oħrajn.

Imma hemm bżonn inħarsu mill-qrib iktar u niffokaw kif se nsolvu waħda mill-isfidi li għandna.

Kull sistema tal-kura tas-saħħa hija assigurata minn tliet affarijiet, hija assigurata minn aċċess ekwu, hija assigurata minn quality assurance u hija assigurata minn sostenibilità.

Meta nħarsu lejn is-sostenibilità mingħajr ma rridu, irridu inħarsu lejn in-nies, lejn l-HR, lejn il-proċessi, lejn it-teknoloġija, lejn il-faċilitajiet u lejn il-finanzi.

Jekk se nitkellmu fuq sostenibilità rridu nitkellmu fuq dawn il-ħames punti kruċjali.

Imma biex tibda tindirizza s-sostenibilità l-ewwel ħaġa trid toħloq pjan nazzjonali ħolistiku li qabel xejn - bħalma għamilna - jgħaqqad iż-żewġ gżejjer f'daqqa u tindirizza dan il-pjan f'ambitu ta' Public Private Health Mix.

Huwa importanti għax dawn huma sinerġistiċi għat-tnejn.

F'dawn l-ewwel xhur, aħna bdejna billi attwajna liġi moderna li hija l-Liġi dwar is-Saħħa - il-Health Act - fejn tajna l-għodda ta' decision making fid-dynamics kollha li huma eżistenti fil-qasam tas-saħħa.

Lil hinn minn hemm għamilna l-costings ta' kull servizz.

Lil hinn minn dak, rajna l-analiżi tas-snin 2002 sal-2010.

Rajna x'kienu s-suċċessi u rajna x'kienu d-diffikultajiet waqt dawk is-snin.

Minn hemmhekk riedna nagħmlu standardisation tagħhom u għamilnihom ma' template li wżaw 65 pajjiż ieħor li huwa l-HIT Report - il-Health Systems in Transition Report.

Imma parallel miegħu, ħdimna wkoll biex noħolqu pjan strutturat u flessibbli li huwa l-public consultation, li huwa n-National Health Strategic Systems Report, liema pjan se jwassalna lejn dik it-triq fejn wara li ħarisna lejn id-diffikultajiet jew il-karatteristiċi tal-poplu Malti, aħna se nfasslu dik l-istrateġija tant importanti biex ikollna sostenn fis-saħħa.

Jiddispjaċini ninnota li mis-sena 2000 sas-sena 2013 ma kellniex pjan ta' dan ix-xorta.

L-aħħar pjan li kellna kien fis-sena 1995 li kien iħares u jfassal il-pjan sas-sena 2000.

L-istess nista' ngħid għall-Hit Report li l-aħħar wieħed li kien sar kien fl-1999.

Meta tħares lejn is-sostenibilità, qed tħares lejn il-people process, it-technology facilities u finance.

Allura qiegħed tħares lejn il-policy maker, qed tħares lejn il-health provider, qed tħares lejn il-practitioner.

U apparti dan it-trepied għandek trepied ieħor li huma l-unions, l-NGOs u l-pazjenti.

Mingħajr ma tħares lejn dawn iż-żewġt ikfief ta' miżien ma tistax tibni sostenibilità fis-saħħa, bl-isfidi kif inhuma.

U l-isfidi tal-karatteristika tal-poplu llum, x'inhuma?

Jiena naqsamhom f'żewġ affarijiet, l-epidemjoloġija u d-demografija.

L-epidemjoloġija.

Illum kulħadd jaf iċ-changing lifestyles li għandna u li minħabba f'hekk għandna standard of living aħjar.

Imma minħabba f'hekk għandna fertility rate inqas u fl-istess ħin għandna survival rate aħjar.

U għaldaqstant il-mortality rate hija inqas, allura qegħdin ngħixu aktar.

Għandna wkoll problemi oħrajn li jaffettwawna b'mod epidemjoloġiku.

U qed ngħid għall-affarijiet esterni li persuna forsi m'għandhiex totalment iċ-ċans li tibdilhom hi b'mod dirett - għalkemm jistgħu jinbidlu b'mod ieħor imma mhux mill-persuna individwali, miċ-ċittadin fit-triq - u qed nirreferi għall-environmental determinants.

Liema environmental determinants ukoll ġew ippubblikati fil-Green Paper li għamilna bħala Gvern "L-istruttura għat-tnaqqis fil-faqar u għal inklużjoni soċjali".

Mhux hekk biss, hemm anke affarijiet li għandhom x'jaqsmu mal-epidemjoloġija fejn għandna problema bl-obeżità u problema b'nuqqas ta' eżerċizzju.

Nafu li bħala mortality rate, l-iktar marda li jmutu biha hija dik kardjovaskulari u warajha tiġi l-marda tal-kanċer.

Imma meta nħarsu lejn id-demografija, aħna nafu li l-popolazzjoni tagħna qed tixjieħ, għandna l-baby boom ta' wara l-gwerra li rridu niffaċċjaw, u li bħalissa hija popolazzjoni xiħa.

Nafu li fis-sena 2010 nies sa 'il fuq minn 65 sena kellna 70,000 u fl-2030 se jkollna 100,000 anzjani u għaldaqstant dawn joħolqu sfidi għax se jkollna iktar mard kroniku, iktar mard tal-kanċer, iktar domanda fuq il-mediċina u iktar dipendenza meta niġu għall-kura.

Dan x'ser jitlob?

Dan se jitlob ħarsien mill-ġdid lejn il-finanzi.

Jien għalija kull budget finanzjarju huwa a growth friendly measure.

Għalija dak huwa xi ħaġa li mingħajr ma trid, joħloq prosperità fl-ekonomija tal-poplu tagħna.

Poplu b'saħħtu jsarraf f'ekonomija li tkun qiegħda tikber u qegħda trendi.

U meta nħares lejn il-finanzi, jiena wkoll nerġa' naqsamhom f'żewġ partijiet.

Nara dik esterna fejn il-Ministru għas-Saħħa jew il-Ministeru għas-Saħħa għandu sehem - imma fl-istess ħin mhux b'mod komplet - fejn ikun hemm kompetizzjoni bejn ministeru u ieħor kif jittieħdu l-fondi nazzjonali.

Bħalma jkun hemm ukoll kompetizzjoni għal mod kif jittieħdu l-EU co-funded projects.

Jekk inħarsu lejn l-istħarriġ li ħareġ mill-Hit Report, juri biċ-ċar li fis-sena 2010 Malta nefqet €1,755 per capita, meta l-EU average kien ta' €2,200 per capita.

Dan ifisser li Malta għandna 5% tal-GDP fejn l-EU average huwa ta' 7.5%.

U dan jagħtina lok li jfisser li meta niġu għall-budget nazzjonali tagħna, aħna bħala Gvern, mhux qegħdin nagħtu dak is-sehem, l-iktar meta niġu għas-saħħa pubblika.

Ma jfissirx li meta nħarsu lejn in-nefqa kollha globali – hi kemm hi – mhijiex waħda ġusta.

Għax irridu naraw u napprezzaw li 34% tan-nefqa pubblika tas-saħħa kollha, hija kollha out-of-pocket.

34% - jiġifieri terz tan-nefqa pubblika - hija out-of-pocket.

U din kibret ukoll matul is-snin, fejn fis-sena 2009 – jekk m'iniex sejjer żball – kienet 30% u maż-żmien żdiedet għal 34%.

Apparti minn hekk, jiena nemmen ħafna li meta niġu għall-aspett intern tal-mod kif isiru l-finanzi, hemm bżonn ikun hemm budgetary frameworks li huma serji, li jħarsu lejn il-budgetary measures li jkunu realistiċi mal-operat u lejn il-capital expenditure.

Għandu jkun hemm ċertu responsabiltà kif issir u għandna jkollna dawk il-forecasts li they dovetail fi kwalunkwe pjan.

Jekk ikollok forecasts li litteralment jimminċottjaw jew jiġu minsuġin ma' kull sena, il-forecast kif se tħejji l-pjan tiegħek anke through an NHS Assistant, li wara kollox anke tħares, mhux lejn il-bżonnijiet ta' Malta nnifisha, imma anke tħares lejn l-EU specific recommendations, li wieħed għandu jħares lejhom jew lejn dawk li huma ntitolati mill-Għaqda Dinjija tas-Saħħa.

U hawnhekk infakkar li Malta għandha tliet punti dwar EU recommended specifications.

Jiġifieri l-Unjoni Ewropea ġibditilna daqsxejn widnejna u qaltilna li għandna nħarsu iktar lejn il-kura primarja, lejn il-cost & effectiveness u lejn il-moniteraġġ tal-performance tagħna.

Meta niġi għall-finanzi, irrid inħares ukoll lejn affarijiet li għandhom x'jaqsmu mal-intern.

Meta ngħid mal-intern, jiġifieri mal-attitudni tan-nies, il-kultura tan-nies li tippreferi tmurlek għas-Saħħa Sekondarja milli tmurlek għas-Saħħa Primarja.

L-attitudni tan-nies li jfettillha tmur iktar l-Isptar Mater Dei jew għand speċjalista anke fil-privat, qabel ma tfittex il-kura jew tat-tabib privat tagħha jew inkella l-Kura Primarja taċ-Ċentru tas-Saħħa.

U dan huwa wieħed mill-qofol fejn minnu nistgħu nagħmlu mhux biss cost saving sew, imma l-pazjent jieħu ħafna iktar benefiċċji milli jieħu fil-kura sekondarja.

Li ġara maż-żmien hu li l-kura sekondarja spiċċat tiġi ssapportjata mill-kura tal-komunità - il-kura primarja - fejn is-sistema għandha tkun totalment bil-maqlub.

Allura li jiġri hu billi jkun hemm domanda iktar fuq sptar, mingħajr ma trid, jekk ma jkollokx pjan imfassal, tispiċċa titfa' iktar finanzi b'mod fragmentat biex tipprova ssolvi d-domanda żejda li għandek fuq l-isptar għax il-kura primarja mhux soda biżżejjed.

U din hija waħda mill-attitudni li ma ngħidhiex jien biss, imma jgħiduha ħafna international papers.

Jgħiduha wkoll PriceWaterhouseCoopers f'rapport li l-gvern preċedenti kkummissjona fl-2012.

Importanti wkoll li jkun hemm koordinazzjoni bejn il-kura primarja, sekondarja u dik terzjarja.

Xi ħaġa li jien ħassejt li kienet nieqsa mhux biss fid-distakk li kien jeżisti bejn management fuq u l-healthcare professional isfel, imma wkoll il-koordinazzjoni ta' dak in-network bejn it-tliet livelli ta' kura biex tgħaqqadhom f'sistema ħolistika waħda.

Allura meta nħares lejn dan kollu, irrid nara li jkun hemm struttura ta' tibdil intern li b'mod kontinwu jħares lejn il-performance indicators kif suppost, b'mod li jkun hemm kontabilità, b'mod li jkun hemm trasparenza, b'mod li jkun hemm tmexxija miftuħa.

U mhux hekk biss.

Li jkun hemm kapaċitajiet mhux biss mill-aspett kliniku, imma anke mill-aspett non-kliniku, u mill-aspett maniġerjali biex ikun jista' jmexxi dan l-istrutturar.

U jekk veru nemmnu li s-sistema tas-saħħa għandha tkun patient focused u l-pazjent għandu jkollu dik l-esperjenza li hija tant mixtieqa, allura għandna norjentaw is-sistema tas-saħħa lejn il-well-being tal-persuna.

Fejn il-persuna titgħallem tieħu ħsieb lilha nnifisha stess u tħares iktar lejn il-prevenzjoni, tħares iktar lejn l-iscreening bħala l-għodod li jġibu dak is-suċċess fis-sistema tas-saħħa.

U hawnhekk tidħol, dik li l-ħin kollu ntenni, l-all society approach.

Fejn mingħajr ma trid, biex ikollok a patient centric experience irid ikollok public consultation kontinwa u mhux biss political consensus.

Dan huwa settur fejn s'issa fil-politika tal-ġurnata għandna consensus politiku b'mod assolut.

Għalkemm ikolli ngħid li jkolli niddeplora ċertu affarijiet li joħolqu ċertu sensazzjonaliżmu ta' xejn b'xejn meta ma jkunux fattwali.

U hemmhekk jien inħossha bil-kbir, speċjalment meta jien ġej mis-settur tas-saħħa nnifsu.

U għaldaqstant nixtieq nagħmel appell lill-media biex l-għajdut ma jfissirx li huwa xi ħaġa fattibbli.

Meta tħares lejn id-deficits li jeżistu fis-sistema tas-saħħa, mingħajr ma trid, trid tagħmel analiżi ta' x'inhuma r-root causes, trid tara kif se tagħmel resolution soda mat-team innifsu, kif se tagħmel transformation in leadership, kif se terġa' timmotiva t-team biex jaħdem, biex b'hekk tkun tista' timplimenta dawk il-miżuri li jwassluna biex ikollna sostenibilità tas-saħħa, mhux fi żmien qasir, imma b'mod terminu ta' long term.

U allura hemm fejn jidħlu l-istructural reforms li għandhom ikunu flessibbli.

U għaldaqstant għandhom ikunu dawn l-għodda li jwassluna kif nistgħu nsolvu u kif nistgħu noħolqu dawk l-opportunitajiet.

Biex b'mod maniġerjali u b'mod kliniku meta niġu għas-sostenibilità tas-saħħa f'pajjiżna naraw kif se noħolqu dik it-triq, dik l-istrateġija li twassalna biex nagħmlu cost savings - li nimmassimizzaw is-servizz, mingħajr ma nnaqqsu r-revenue.

Fil-fatt aħna naraw li r-revenue għandha tiżdied mhux tonqos.

Sfidi għandna ħafna u dawn nistgħu narawhom waħda waħda.

Jien għadni kemm poġġejt fuq il-Mejda tal-Kumitat, lista ta' 24 sfida li pajjiżna għandu.

Għalissa nieqaf hawnhekk biex nagħti ċans lil ħaddieħor jevolvi l-ħsebijiet tiegħu.

Jiena aktar tard nixtieq naqsam ma' dan il-kumitat il-mod fejn għandna nimxu meta niġu biex naraw kif se nsolvu flimkien is-sostenibilità fil-qasam tas-saħħa.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Hawn xi ħadd li kemm jista' ikun fil-qosor, jagħmel xi kummenti oħra?

Għax imbagħad iktar tard irridu nagħmlu diskussjoni dwar is-sostenibilità.

L-Onor.

MICHAEL GONZI: L-ewwel nett ngħid prosit lill-Ministru tal-intervent li għamel, fil-fatt ħadt pjaċir ħafna nisimgħu.

Ħadt gost ukoll, li jidher li din is-sena li għaddiet, ħadem ħafna fuq ir-rapport.

Għall-bidu imma kont inkwetat li l-Primary Care ma kontx se ssemmih.

Fil-fatt f'dan il-kumitat hawnhekk, bħala tobba qegħdin....

GODFREY FARRUGIA: Fil-maġġoranza.

MICHAEL GONZI: Hawn erbgħa GPs u għidt mhux se ssemmi l-primary care!

U tirrealizza li għalkemm semmejt ħafna studji, ħafna numri, ħafna statistika, imma l-primary care ma tajtuhx lanqas sold fil-Budget.

Il-primary care huwa l-qofol - kif naraha jiena - ta' sistemi tas-saħħa li aktar 'il quddiem jekk se jevolvu, il-primary care irid jevolvi magħhom.

Hemm ħafna problemi li huma assoċjati mal-primary care.

Ma ninsewx ukoll li l-primary care - fejn jidħlu family doctors u fejn jidħlu community care - jinqasam kważi fi tnejn.

Hemm primary care li huwa governattiv, jiġifieri għandek dawk il-GPs u s-servizzi li huma assoċjati mal-gvern, u imbagħad għandek is-servizzi fil-privat.

U naħseb tirrealizza li 60% tan-nies - jekk mhux 70% - jużaw il-privat.

U l-privat -għalkemm fil-leġislatura preċedenti tajniha daqsxejn spazju - hemm bżonn li tingħata ħafna iktar għajnuna.

Għax biex nimxu 'il quddiem, naħseb li l-punti kruċjali tas-sistemi tas-saħħa huma l-kura primarja.

Kif qal l-ispokesperson tal-Oppożizzjoni fuq is-saħħa, aħna lesti li nagħtu consensus across the board.

Is-saħħa mhijiex xi ħaġa politika.

Kull leġislatura, jekk hux leġislatura fejn hemm il-Partit Laburista jiġifieri din id-darba jew il-Partit Nazzjonalista darb'oħra, il-problemi tas-saħħa se jintirtu bil-mod il-mod.

Allura hemm bżonn li jekk aħna se nimxu 'il quddiem fis-saħħa, irid ikun hemm consensus bejn kulħadd.

Imma ovvjament, f'ċertu affarijiet ma nistgħux noqogħdu lura, fl-opinjoni tiegħi.

Jiena l-bieraħ mort fid-Dipartiment tal-Emerġenza u ndur kantuniera, u nara ward fil-kuridur.

Din hija xi ħaġa, li fl-opinjoni tiegħi nixtieq iktar spjegazzjoni u iktar dettalji ta' x'qed jiġri.

Huwa impossibbli li f'kuridur tikkura l-pazjenti!

U din hija xi ħaġa li hemm bżonn tiġi diskussa u naraw flimkien kif se nimxu 'il quddiem.

Jiena nispera li dan il-kumitat ikun open.

Jiġifieri li ma jkunx hemm affarijiet li nżommu kontra xulxin.

Aħna lesti li nikkoperaw u lesti wkoll li l-ideat tagħna naqsmuhom flimkien.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

GODFREY FARRUGIA: Qabel xejn ngħid li mill-aspett ta' dan il-Gvern, m'hemmx dubju li l-kura primarja u l-kura komunitarja huma l-pilastri ewlenin meta niġu għas-saħħa.

U għaldaqstant apparti l-istudji li saru u apparti li wittejna t-triq biex ikollna l-pjan innifsu, diġà bdejna nagħmlu u nniedu ċertu affarijiet.

U jiena, flimkien ma' sħabi hawnhekk, l-ewwel ħaġa li għedna hija li kwalunkwe għodda li se tingħata lit-tabib li jaħdem fil-kura primarja fis-saħħa pubblika, se nagħtuha wkoll lit-tabib fil-privat.

Fil-fatt nistgħu narawha anke minn proċessi ta' simplifikazzjoni għal mod ta' kif wieħed jista' jirreferi għall-physiotherapy, għall-bone density - li llum lanqas biss jeżisti stennija fih - għar-radjoloġija u testijiet oħrajn.

Il-faċilità qegħdin inżiduha anke biex tabib fil-privat ikollu l-istess mezzi biex hu jkun jista' jagħmel screening – għax dik wara kollox hija l-qofol tal-prevenzjoni, il-qofol tal-kura tas-saħħa kollha hi x'inhi - bl-istess uniformità bħalma jista' jagħmel screening tabib fis-saħħa pubblika.

Imma iktar minn hekk naħseb, li ċ-ċavetta lit-tabib privat se nagħtuhielu - u anke għaldaqstant lit-tabib fis-saħħa pubblika - meta se nagħtuh l-ikbar għodda, iċ-ċans li hu jkollu l-aċċess elettroniku tal-IT għall-medical histories.

Din se tidħol pass pass u b'mod gradwali meta jidħlu l-e-prescriptions, xi ħaġa li lkoll naqblu dwarha u xi ħaġa li mexjin lejha.

Id-dritt tal-pazjent biex jagħżel b'mod naturali jekk iridx imur fis-servizz pubbliku jew fis-servizz privat, għandu jibqa.

Dak huwa dritt tiegħu.

Imma fl-istess ħin irrid insaħħaħ is-saħħa pubblika biex dawk li qegħdin fil-faxxi vulnerabbli - u l-faxxi vulnerabbli mhumiex dawk il-pazjenti biss fl-aħħar ta' ħajjithom, imma huma wkoll il-pazjenti li jbatu minn mard mentali, huma ċertu pazjenti li jbatu minn dak il-mard rari, li anke din is-sena se noħorġu health policy dwarhom, huma dawk il-pazjenti li forsi qegħdin fil-faxxa ta' taħt nett mill-aspett ekonomiku u għaldaqstant ikunu iktar predisposti għal ċertu kondizzjonijiet ta' mard - ikollhom aċċess ekwu.

U li jekk ma jridux imorru għand it-tabib privat għax forsi ma jaffordjawx - għalkemm jien naf li ħafna tobba privati jaraw ċertu sezzjonijiet ta' nies minn dan l-aspett b'xejn - u din hija s-sabiħ tas-sistema tas-saħħa f'Malta mill-aspett ta' tabib tal-familja.

Jiena ninnota b'dispjaċir li taħt il-gvern preċedenti, kien hemm snin fejn il-budgetary framework naqas b'6%.

U jekk m'iniex sejjer żball, kien hemm sena oħra, fejn reġa' naqas 2% fuq dak li kien allokat.

Anke fil-mediċini, kien hemm sena fejn naqas b'16% mis-sena ta' qabel.

Meta rridu nirrealizzaw li fil-budgetary frameworks kollox jibqa' status quo, kollox jibqa' kif inhu u tagħti servizz kif inhu u taf li l-popolazzjoni qegħda tixjieħ.

Mela ta' dak li għandek diġà, mingħajr ma tibdlu, mingħajr ma tagħmel l-ebda ameljorament u mingħajr ma żżid l-ebda servizzi li jixtieq, iżżidu minn tal-anqas 5%.

Meta hemm budgetary framework li diġà kien inqas minn tas-sena ta' qabel, minħabba forsi raġunijiet ekonomiċi li pajjiżna kien daħal fihom, biex b'hekk b'mod ekonomiku nibqgħu fejn aħna..… Imma jien bħalma diġà għedt, jekk tfalli s-saħħa tal-poplu, ifalli kollox u jekk ma nagħtux dik l-attenzjoni li jkollna dak il-budget allokat kif suppost, ma rrendux.

Fl-2013 aħna kellna budget allokat mill-gvern preċedenti.

Jiddispjaċini ninnota - u ħadtha bi kbira ma' min jalloka l-budgets - li għalija, għadna mexjin fuq is-sistema antika li ġejja minn gvern wara gvern, li meta tħares lejn il-health outcomes, is-sistema ma tħarisx lejn dak li huwa bżonnjuż, imma tħares lejn dawk li huma konformi mal-EU, lejn dawk li huma konformi ma dak li tgħidilna l-Għaqda Dinjija tas-Saħħa u lejn il-karatteristiċi li għadni kemm semmejt ta' pajjiżna.

U għaldaqstant il-budget frameworks għandhom ikunu indirizzati hemmhekk.

THE CHAIRMAN: Onor. Ministru, it-tip ta' spending kif kien qed ikun, accrual jew cash-based?

U s'issa s-sistema għadha cash based, imma rridu morru lil hinn, la issa nafu anke l-costings tas-servizzi kif inhuma.

U jien ma nemminx li s-saħħa hija bir bla qiegħ.

Fis-saħħa, in-nefqa tista' tiddefiniha eżatt kemm għandha tkun, u kapaċi li hemm persuna b'għaqal li tqabbel il-health performance ma' dawk il-flus li għandha bżonn is-saħħa, biex b'hekk inkunu nistgħu noħolqu t-targets tagħna.

Allura jiena nemmen li s-sistema tas-saħħa għandha tkun waħda fejn iktar għandha tkun on an accrual system milli cash based.

U jekk irridu naslu lejn x'imkien biex ikollna vera sostenibilità, irridu nersqu 'l hemm.

Mhuwiex eżerċizzju żgħir għax ifisser li trid tbiddel il-mentalità taċ-ċivil, imma rridu nkunu aħna l-politiċi li nimbuttaw biex iċ-ċivil jasal għal hekk.

U jekk se nsemmi ċ-ċivil u qiegħed insemmi l-budgetary frameworks, għalija pajjiżna għandu żewġ sfidi oħra kbar - u hawnhekk naħseb huwa l-qofol għal dak li għandu x'jaqsam mas-sostenibilità tas-saħħa - u l-ewwel waħda hija l-governanza, il-mod kif jitmexxew l-entitajiet, l-aspett maniġerjali tagħhom.

Nemmen li qegħdin ħafna 'il bogħod u hemm bżonn nirristrutturaw is-sistema kemm at macro kif ukoll at micro level.

U t-tieni sfida hija li nemmen ukoll li għandna ħafna lakuni u ħafna grey areas meta niġu għall-intotalment tas-servizzi.

Jiġifieri min hu l-insured person li huwa ntitolat għal dawk il-benefiċċji, sija jekk huma servizzi u sija jekk huma mediċinali jew consumables jew pharmaceuticals.

Hemmhekk irridu naħdmu qatigħ u jrid ikun hemm il-veru political consensus jekk veru rridu naslu biex iċ-ċittadin Malti, it-taxpayer Malti, il-persuna li qed tħallas il-bolla, tieħu dak li ħaqqha fejn dawk li ma jħallsux it-taxxa jew il-bolla – u hawnhekk mhux qed nirreferi għall-Maltin li huma unemployed, etc. imma ċittadini oħrajn li mhux bilfors huma EU Citizens – imma xorta jieħdu ċertu servizzi tas-saħħa b'xejn u kultant iktar bi dritt mill-Malti nnifsu, mill-Malti li jħallas u jikkontribwixxi għal dak.

Jiġifieri l-entitlement u l-governanza huma importanti.

Hawnhekk qed nsemmihom fuq fuq bħala parti mis-sostenibilità, imma fihom innifishom hemm diskussjoni sħiħa għalihom.

Jekk veru irridu nħarsu lejn il-long term aims tas-sitwazzjoni, irridu naraw li veru jkollna an integrated healthcare system.

Li l-kura primarja - bħalma semmejt inti - tkun il-qofol, il-pern.

Irridu ndaħħlu l-health technology, jiġifieri qed nitkellem anke fuq l-IT bħala l-muftieħ tas-suċċess ta' sitwazzjoni .....

MICHAEL GONZI: Jiena naqbel miegħek mija fil-mija, speċjalment fuq health technologies.

Biss, issa se nagħti punt.

Aħna ħriġna l-electronic ID.

Nispera li s-sistemi li se jkun hemm, ma jkunux bħall-electronic ID.

L-electronic ID għandha t-tajjeb tagħha, imma mhijiex aċċessibbli għal ċertu nies ta' ċertu anzjanità.

THE CHAIRMAN: Fil-fatt hawn Malta, madwar 30,000 biss għandhom l-e-id.

MICHAEL GONZI: Jista' jagħti l-kas!

Imma importanti li s-sistemi jevolvu għal kollox.

Jiġifieri l-e-id hija tajba għall-government services, imma għall-health services hija .....

GODFREY FARRUGIA: Jiena nieħu pjaċir ukoll ninnota li fil-Health Act innifisha - issa l-Health Act hija liġi, jiġifieri ħadd ma jista' jagħmel mod ieħor - mhuwiex biss mill-aspett maniġerjali kif għandu jimxi proċess, imma meta tara l-Health Act, anke biex tixtri mediċina llum, trid tagħmel cost benefit analysis.

U huwa hekk permezz tal-GFLAC kif inhu strutturat, huwa hekk kif permezz tal-Benefits Committee huwa strutturat, trid tgħaddi l-affarijiet fejn servizzi novattivi trid tagħmel il-costs tagħhom u trid tara l-benefiċċji tagħhom, qabel ma tintroduċihom bħala budgetary measure, għax b'hekk tista' tikkwantifika l-affarijiet bir-reqqa.

Meta niġu għal din is-sitwazzjoni, pajjiżna qiegħed up at a learning curve.

Ma nimmaġinax li s-sena 2015 se jkun the perfect budget mill-ewwel, imma ftit ftit nemmen, li fis-snin li ġejjin se nersqu lejn dawk il-budgetary frameworks li veru se jħarsu l-interess ta' patient-centric approach.

Waħda mill-items li nara li hija importanti hija l-best clinical protocols u l-auditing tagħhom.

X'inhu li jsawwat il-management, biex ikun jista' jimxi?

Irid jara li t-targets iridu jaslu.

Għandek skeda tat-targets.

Jekk ma jkollokx auditing - monitoraġġ - ma tafx fejn inti.

U għalhekk konna għamilna l-Hit Report, biex naraw pajjiżna fejn hu wara dik il-qabża fl-1999.

U kienet bis-saħħa t'hekk u bil-best clinical protocols li qegħdin nintroduċu, fejn minkejja li fil-governanza għadna lura, fejn minkejja li fl-entitlement għadna lura u fejn minkejja li għad m'hemmx budgetary framework, diġà bdejna naraw ċertu progress f'ċertu health outcomes u f'ċertu health indices.

Jiena nemmen ħafna ukoll, li 'il quddiem għandna nħarsu lejn is-sostenibilità tas-saħħa fejn ikun hemm payment for once performance.

Jiena nemmen ħafna fil-Brownie points u fl-istilel li kont nieħu fl-iskola tan-nuna, għax dawk jimmotivawk u jwassluk fejn għandek tasal.

U l-istess meta niġu biex inqassmu l-budgetary frameworks bejn speċjalizzazzjoni u oħra.

Fl-aħħar mill-aħħar – u nerġa' nagħlaq fuq hawnhekk – m'hemmx dubju li l-iktar li se jagħti enfasi dan il-Gvern huwa fuq il-kura primarja u, iktar minn hekk, fuq il-kura komunitarja.

Hija xi ħaġa li rridu nsaħħu, fejn il-pazjent irridu nħalluh jgħix, kemm jista' ikun fil-komunità fejn jixtieq u fejn kemm jista' ikun jingħata l-health package b'mod komplet lilu, biex b'hekk jinqeda aħjar u jinqeda fejn imdorri li hu jgħix.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Ngħaddu għall-item 3 fuq l-aġenda.

Qabel ma nkomplu - għax tista' tgħid il-Ministru diġà beda u semma' ħafna dwar is-sostenibilità fl-iskema tas-saħħa – però qabel nixtieq niġbor daqsxejn suġġetti mingħand .… L-Onor.

Ministru diġà tani l-lista tiegħu.

Onor Claudio Grech, inti għandek xi lista?

Bħala Oppożizzjoni, għandkom lista ta' titles?

ONOR CLAUDIO GRECH: Mr Chairman, aħna għandna lista ta' titles li ppubblikajniha.

Qiegħda hawnhekk u se ngħaddihilek, però hija diġà pubblika.

Imma naħseb huwa importanti li llum naqblu fuq il-metodu ta' kif dan il-kumitat se jkun qiegħed jagħżel l-items u kif se jkun qed jittrattahom.

THE CHAIRMAN: Jiena naħseb li l-aħjar mezz hu l-ewwel nett naraw jekk hemmx xi ħaġa in common, għax jekk ikun hemm affarijiet li huma in common inkunu nistgħu nagħżluhom iktar.

ONOR CLAUDIO GRECH: L-ewwel nett, aħna se nibdew niltaqgħu bil-prassi ta' kull ħmistax?

Jiġifieri kif isir f'kumitati oħrajn?

THE CHAIRMAN: Kull tliet ġimgħat.

ONOR CLAUDIO GRECH: Imma għaliex kull tliet ġimgħat?

Biex inkopru dawk iż-żewġ listi, għandna sentejn.

THE CHAIRMAN: L-ewwel nett se nibqgħu sejrin sal-aħħar tal-leġislatura.

MICHAEL GONZI: Imbagħad nerġgħu nibdew niddiskutu l-ewwel item.

THE CHAIRMAN: Hemm kumitati oħrajn, per eżempu l-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali li kont nieħu sehem fih jien, li kien iqatta' għaxar sessjonijiet fuq l-istess suġġett, imbagħad fl-aħħar joħroġ rapport.

Jiena u bil-qbil tagħkom - u nittama li jekk xi ħadd għandu xi kumment jgħaddih - jiena mhux l-intenzjoni tiegħi li nagħmlu ħafna seduti fuq l-istess suġġett, imma s-sustanza ta' dan hu li ejja naraw, naqblu jew ma naqblux u nimxu minnufih għal suġġett ieħor mingħajr ma noqogħdu noħorġu rapporti u mhux rapporti.

ONOR CLAUDIO GRECH: Jiena kont se nissuġġerixxi li minħabba li ovvjament hemm lista twila nużaw il-prassi li niltaqgħu kull 15-il ġurnata u s-suġġett li jintgħażel għal kull seduta ..…

Jiena naqbel maċ-Chairman li ħafna seduti fuq suġġett wieħed titlef il-fil kompletament ta' xiex tkun qed tiddiskuti.

Però li jista' jsir hu li nallokaw seduta għal kull suġġett u s-suġġett jintgħażel b'mod alternattiv.

Fis-sens li darba tagħżel in-naħa tal-Gvern u darba tagħżel in-naħa tal-Oppożizzjoni.

Barra minn hekk, qabel kull seduta, iż-żewġ partijiet, jekk aħna fis-seduta li jmiss għall-grazzja tal-argument se nitkellmu fuq ir-riabilitazzjoni ta' min joħroġ mill-isptarijiet, inkunu qed naqblu wkoll lil min se nkunu qed nitolbu jattendi kemm mil-lat ta' uffiċjali tal-gvern kif ukoll mil-lat tal-istakeholders ...…

THE CHAIRMAN: Naħseb li nistgħu nagħmlu hu, li jien nagħżel suġġett li jkun in common fiż-żewġ listi u nikkomunika mal-Oppożizzjoni jew .....

ONOR CLAUDIO GRECH: Għalfejn ma naqblux fil-kumitat.

Jiġifieri inti m'intix qed taqbel mas-sistema li jintgħażlu alternattivament?

THE CHAIRMAN: Li nagħżlu alternattivament, bħala Gvern għandkom xi oġġezzjoni?

GODFREY FARRUGIA: Ma nsibx oġġezzjoni.

THE CHAIRMAN: Nistgħu nagħmlu hekk mela.

Mela nolternaw, imma ovvjament inkun irrid nikkomunika mal-Onor.

Grech. biex tgħidli...

CLAUDIO GRECH: … liema waħda.

THE CHAIRMAN: Barra minn hekk, jekk per eżempju jinqala' xi suġġett - jiġri xi ħaġa u jkun hemm topic partikolari li mhux qiegħed imniżżel ma' din il-lista u rridu ndaħħluh - f'dak il-każ nikkomunikaw by e-mail jien u l-Onor Grech, mhux problema.

CLAUDIO GRECH: Naqbel mhux problema.

THE CHAIRMAN: Jiġifieri dawn m'hemmx għalfejn numbers .....

MICHAEL GONZI: Jekk aħna tliet ġimgħat oħra se niddiskutu fuq topic, inkunu rridu niddeċiedu minn qabel lil min se nġibu hawnhekk bħala esperti.

THE CHAIRMAN: Irrid nikkomunika mal-Onor.

CLAUDIO GRECH: Kif isir f'kumitati oħra, intom ikollkom il-lista tagħkom u aħna nagħtu l-lista tagħna tan-nies u nikkomunikaw .....

THE CHAIRMAN: Tista' tikkomunika miegħi kuljum Onor. Grech.

Għandek l-e-mail tiegħi u nistgħu nikkomunikaw kuljum.

Jista' ikun hemm xi affarijiet ngħidlek let's go ahead, jista' ikun hemm bżonn ta' diskussjoni bejnietna, no problem.

Meta niġu biex ikollna l-mistednin, ovvjament naraw kif niddistribwixxu l-mejda.

CLAUDIO GRECH: Kif diġà semmejt, naħseb li bħalissa l-iktar suġġett li huwa importanti huwa s-suġġett tar-relazzjonijiet industrijali.

Fl-opinjoni tagħna, iktar mhu qed jgħaddi ż-żmien, iktar dawn l-issues qegħdin apparentement u viżibbilment joħolqu ċertu konflitti u ċertu tensjoni.

Aħna nemmnu li dan il-kumitat, minħabba r-role li għandu li jġib l-istakeholders flimkien, jista' jservi wkoll as a platform, jista' jservi bħala bridge li ċertu affarijiet jistgħu jiġu diskussi u probabbilment cleared ukoll fil-kuntest ta' dan il-kumitat.

Indubjament huwa aspett li qed jolqot lill-ħaddiema u ultimament jispiċċa jolqot lill-pazjenti, u aħna nemmnu li dan huwa l-forum effettiv fejn il-politiċi jistgħu wkoll jagħmlu l-kontribut tagħhom u jipparteċipaw f'diskussjoni li finalment ..…

Ma rridux ninsew li dan huwa kumitat parlamentari, dan mhuwiex kumitat li jiddeċiedi.

Jiġifieri dan huwa kumitat li se jiddiskuti u se joħroġ l-ideat u l-perspettivi differenti.

Finalment id-deċiżjonijiet - kemm f'dan il-kumitat li l-Gvern għandu l-maġġoranza - eżekuttivi bl-ebda mod ma jsiru f'dan il-kumitat, id-deċiżjonijiet eżekuttivi huma dejjem f'idejn l-eżekuttiv.

U għahekk dak huwa l-ewwel suġġeriment tagħna, li r-relazzjonijiet industrijali jkun l-ewwel suġġett li jiġi diskuss.

THE CHAIRMAN: Onor. Ministru, taqbel li tliet ġimgħat oħra nitkellmu fuqha, jew tagħżel suġġett int?

(Interruzzjonijiet)

Mhijiex problema.

THE CHAIRMAN: Imbagħad wara jkun it-turn tagħna.

GODFREY FARRUGIA: Għandna record tajjeb fuq hekk; fuq ir-relazzjonijiet industrijali.

THE CHAIRMAN: Mela tliet ġimgħat oħra nistgħu nitkellmu fuq dan l-ewwel suġġett, dwar is-sitwazzjoni industrijali.

GODFREY FARRUGIA: Tliet ġimgħat wara nagħżlu s-suġġett aħna.

THE CHAIRMAN: Irridu noqgħodu attenti li ma mmorrux ninzertaw fil-vakanzi tal-Għid.

L-ISKRIVANA TAL-KUMITAT: Fis-16 tax-xahar ma nafx inkunux bir-recess.

GODFREY FARRUGIA: Jekk jiġri hekk, nagħmluh fil-ġimgħa ta' qabel.

THE CHAIRMAN: Jekk jinzerta l-Easter recess, nagħmluha ġimgħa qabel.

GODFREY FARRUGIA: L-aqwa li nkunu infurmati.

Niġu għar-raba' item fuq l-aġenda.

IS-SOSTENIBILITÀ FL-ISKEMA TAS-SAĦĦA GĦAL KULĦADD F'MALTA U GĦAWDEX.

Ministru fuq erba' items.

Illum semmejt il-public private partnership.

Però illum qed nibdew nisimgħu kelma oħra ...

Tista' tgħid kelmtejn fuqha din?

Semmejt ukoll il-costings tas-services.

Din tfisser li l-pazjent jibda jirċievi l-kont?

Ovvjament ma jħallsux.

Nittama li kulħadd hawnhekk jaqbel li s-saħħa pubblika tibqa' b'xejn.

Però jekk il-costings jispiċċaw anke għand il-pazjent jew inkella b'xi mod jidhru x'imkien, ikunu jistgħu jiġu skrutinizzati?

Nixtieq insemmi wkoll il-pożizzjoni ta' dawk in-nies li huma insured minn insurance privata.

Din għandha tikkontribwixxi xi ħaġa għas-saħħa pubblika għal xi ħadd li huwa assigurat privatament?

(Interruzzjonijiet)

MICHAEL GONZI: Dik trid diskussjoni waħedha!

Naħseb li aħjar inħalluha bħala item waħedha.

Dik hija xi ħaġa li hija interessanti u hija xi ħaġa li fiha diskussjoni.

Tista' tkun one step iktar 'l quddiem.

DEO DEBATTISTA: Naqbel miegħu.

THE CHAIRMAN: Dik mhijiex imniżżla fit-titles.

Nistgħu nniżżluha wkoll.

Jista' jkun li niddiskutuha sena oħra.

DEO DEBATTISTA: Anzi rridu ninċentivaw lin-nies li jagħmlu hekk!

MICHAEL GONZI: Fuq l-insurances hemm ħafna xi tgħid.

GODFREY FARRUGIA: B'mod indirett naħseb li hija indirizzata minn naħa tal-Oppożizzjoni, meta wieħed jitkellem fuq entitlement.

THE CHAIRMAN: Jekk xi darba niġu nagħmlu session fuq l-entitlement, inkunu nistgħu nagħmlu session fuq l-insurances ukoll.

Il-punt l-ieħor li ridt insemmi huwa li meta ħarist lejn pajjiżi oħra biex nara kemm jonfqu fuq il-primary u s-secondary healthcare, sibt li over the years f'Malta kellna lack kbir bejn in-nefqa fil-primary healthcare mas-secondary healthcare.

Fis-secondary healthcare nonfqu ħafna iktar minn kemm nonfqu fil-primary!

Din hija xi ħaġa evidenti ħafna.

Ma nafx għandekx xi kummenti.

GODFREY FARRUGIA: Qabel xejn, apparti li jkun hemm il-Public Private Partnership, hemm ukoll il-Public Social Partnership.

L-għaqdiet mhux governattivi (NGOs) huma strategic partners; huma sħab fi kwalunkwe sistema tas-saħħa; daqs kemm huma sħab ukoll il-unions.

Imma fuq aspett differenti.

Mingħajr il-preżenza tagħhom it-tnejn, ma tistax tasal biex ikollok sistema ta' saħħa li tkun miexja iktar fuq ir-rubini, ħa nitkellem hekk.

Imma l-Public Social Partnership ilha teżisti, u se tissaħħaħ iktar!

Bis-saħħa tagħha għandek revenue mod ieħor; għandek revenue li ġej ukoll mill-volontarjat.

Għandek revenue li tista' tqisu bħala man hours u tista' tagħmlu wkoll b'equation ta' ewro, u li jagħti servizz tas-saħħa.

Naħseb li l-ikbar Public Social Partnership li jeżisti bħalissa huwa mill-aspett preventiv u mill-aspett ta' Health Promotion.

Jekk fil-baġit tal-Gvern, fin-nefqa pubblika, jikkwantifika u aħna ngħidu li tagħna huwa baxx, imma fil-fatt tal-Unjoni Ewropea kollha huma baxxi.

Għax l-Unjoni Ewropea tgħid li meta l-pajjiżi Ewropej iħarsu lejn il-baġit tagħhom, meta jiġu għal Health Promotion u jiġu għal Health Education, jonfqu under 3% of the total budget.

Imma imbagħad trid tara l-backbone (Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Hawn Malta kemm hawn?

GODFREY FARRUGIA: Taħt it-3% ukoll, bħal pajjiżi l-oħrajn u għandha tiżdied.

Imma imbagħad trid tara fatturi oħrajn, li mhux kwantifattibbli għal aspett finanzjarju.

Is-sehem tal-NGOs, in-numru tal-memorandum of agreements li jeżistu bejn is-settur pubbliku u dawn l-NGOs u anke s-sehem ta' ċertu NGOs fejn jagħtu servizz - ċertu NGOs kbar li jagħtu servizz.

Pereżempju, jekk inħarsu lejn il-kura tas-saħħa tal-kanċer mill-aspett palliative, aħna nafu l-Gvern kemm joffri, imma nafu wkoll kemm NGO partikolari - il-Hospice Movement - x'joffri.

Meta tikkwantifika x'joffri dak il-grupp u tgħoddu ma' dak tal-Gvern għall-aspett tal-palliative care tal-cancer fejn tpoġġina?

Tpoġġina t-tieni nett fl-Ewropa mill-aspett ta' palliative care.

THE CHAIRMAN: Il-Hospice Movement, jirċievi flus mingħand il-Gvern?

GODFREY FARRUGIA: Dażgur €150,000.

Hemm numru ta' NGOs li jirċievu flus minn dak l-aspett.

Dak huwa wieħed minnhom.

Ma jidhirlix li għandna nħabbru kemm jirċievi l-Hospice Movement, imma l-ġid li qed jagħmel huwa xi ħaġa fenomenali!

Imma imbagħad, meta tħares lejn il-costings tas-servizzi, u la tkun taf kemm huma kwantifikati s-servizzi… Illum naf kull mediċina kemm tiġini!

Ħa nitkellem fuq aspett personali, jiena bħala Godfrey.

Imma din hija xi ħaġa li għadha diskussa u nemmen ħafna fiha.

Ma nara xejn ħażin billi pazjent jirċievi a non-payable bill – ħa nagħmilha ċara – ngħidulha notable bill mingħalija, fejn pazjent ikun jaf x'qiegħed jieħu ...

CLAUDIO GRECH: Phantom billing jgħidulu.

GODFREY FARRUGIA: Hemm kelma oħra.

THE CHAIRMAN: Meta jkun l-isptar, jew meta qed jieħu l-mediċini?

GODFREY FARRUGIA: Anke mill-mediċini b'xejn!

Jgħidlek kemm fil-fatt qed tiswa, fejn ikollok il-prezz tal-mediċina kemm hi.

Illum il-ġurnata, kif nistgħu nkunu nafu li fl-2010 kull persuna, bejn wieħed u ieħor, kienet tieħu €1,200?

Għax is-somma globali kienet tinqasam bejn kulħadd.

Imma, hemm ċertu persuni fejn l-ammont li jieħdu, huwa ħafna iktar minn hekk!

THE CHAIRMAN: Biex forsi n-nies japprezzaw.

GODFREY FARRUGIA: Biex persuna tkun iktar konxja tas-servizz b'xejn li qed tingħata.

Fil-fatt, anke meta nitkellem fuq mediċini, il-kelma "b'xejn" qiegħed nipprova anke nneħħiha mill-vokabularju, anke ta' fejn għandek tmur għall-entitlement.

Jien nemmen li hemmhekk għandek provision of entitled medicine.

Imma, ma fiha xejn ħażin li kieku jkollok a phantom bill - ħa nuża l-kelma li uża l-Onor.

Grech - fejn tkun taf il-prezz ta' dik il-mediċina jew il-prezz ta' dak is-servizz li tkun ingħatajt ġol-isptar.

Semmejt ukoll l-insurances.

Naf li l-assigurazzjonijiet illum f'Malta huma 2% ta' kemm hija n-nefqa pubblika.

GODFREY FARRUGIA: Dik tiġi bħala parti mill-out of pocket imma separata minnha.

Hija 2%, mhijiex xi waħda kbira.

Irridu inħarsu wkoll, u għalhekk sewwa qal l-Onor.

Gonzi, lejn il-mod kif nassiguraw lin-nies.

Aħna sfortunatament nassiguraw lin-nies bil-maqlub ta' pajjiżi oħrajn.

Fejn nassigurawhom għal marda akuta, imma the minute li tkun kronika jew tkun end of life, m'intix assigurat.

F'pajjiżi oħra, l-assigurazzjoni tagħhom hija bil-maqlub ta' hekk!

Imma dak huwa kapitlu ieħor.

THE CHAIRMAN: Nissuġerixxi li xi darba nagħmlu sessjoni fuqha din.

GODFREY FARRUGIA: Ifhimni, diskussjonijiet mal-Insurances, anke mill-Ministeru, bdew u għaddejjin b'mod kontinwu.

Din hija parti milli tħares - qabel ma nitkellmu fuq insurances - mill-aspett ta' entitlement kollu, b'mod wiesa', imbagħad tidħol b'mod iffukat fuq l-insurance.

Inkella ma tkopriex is-suġġett kollu.

X'kien ir-raba' punt?

GODFREY FARRUGIA: Jekk tara l-costs tal-Primary Health Care ħdejn is-Secondary Health Care, l-ewwel ħaġa taf li Mater Dei waħdu jieħu €227 miljun mill-baġit kollu, jiġifieri jieħu iktar minn nofsu.

Jekk tara l-Primary Health Care costs, huma mill-inqas fl-Ewropa, mill-aspett pubbliku.

THE CHAIRMAN: Għaliex dan?

GODFREY FARRUGIA: Għaliex tajna iktar importanza lis-saħħa sekondarja.

Allura, kien hemm żbilanċ enormi…

Allura, kien hemm żbilanċ enormi bejn l-importanza li ngħatat lill-kura sekondarja għall-importanza li ngħatat lill-kura primarja mill-aspett pubbliku.

U hawnhekk forsi naqbel ma dak li qal l-Onor.

Gonzi - peress li wara kollox jien ġej minn dak is-settur - li forsi l-amministrazzjoni preċedenti iktar straħet fuq it-tabib tal-familja privat, għar-raġun li forsi t-tariffi li l-pazjent Malti jħallas lit-tabib tal-familja huma ħafna irħas fejn ta' pajjiżi oħra!

Irridu niftakru wkoll li meta l-Gvern ipprova jintroduċi l-iskema t-Tabib tal-Familja tal-Għażla Tiegħek 24 siegħa fil-ġimgħa… Niftakarni f'diskussjonijiet ma' Dr Louis Galea, l-eks Ministru tas-Saħħa ta' dak iż-żmien, li kienu fallew fuq nefqa finanzjarja.

Niftakar ukoll meta kien hemm l-eks Ministru John Dalli, fejn kienu wkoll inbdew u kien hemm il-problemi.

Joe Cassar, il-Ministru preċedenti, li kien qed jiffaċċja l-istess problemi u bħala tabib tal-familja kont kellimtu għall-mod kif għandu jdaħħal is-sistema, minn dak l-aspett imma b'mod differenti milli kienet qed tiġi stradata.

Jien b'mod pubbliku nista' ngħid li man-National Health Systems Strategy Report ħiereġ faxxiklu totalment separat għal mod kif il-kura primarja se tkun minsuġa fl-NHSS report.

Ħaġa li mhux biss se tħares lejn il-health policies kollha, mhux biss se tħares lejn dak li joffru pajjiżi oħrajn, imma se tħares ukoll lejn il-karatteristiċi Maltin.

U se turi t-triq u l-għodda ta' kif għandna naslu fejn il-kura primarja se nsaħħuha ħafna iktar in a public private partnership.

THE CHAIRMAN: Dan huwa verissimu.

Għaliex pereżempju, hawn Malta - u intom li intom General Practitioners ħafna minnkom tafu x'jiġifieri - group practice m'hijiex daqshekk.… In-nies donnhom jekk iridu lil xi tabib partikolari, lilu biss ikunu rridu.

(Interruzzjonijiet) Allura naħseb li huwa diffiċli li tagħmel 24/7 jekk… (Interruzzjonijiet)

GODFREY FARRUGIA: Ma nixtieqx nidħol fiha, imma hemm żewġ fatturi importanti; l-continuity of care u l-gatekeeper.

Dawk huma żewġ affarijiet importanti!

Il-gatekeeper hija importanti b'mod partikolari meta llum - jiena l-biża' tiegħi bħala Ministru għas-Saħħa hija li l-professjoni medika – huma x'inhuma, anke tobba – jibdew jipprattikaw is-safety netting.

Jipprattikaw is-safety netting biex jipproteġu lilhom infushom minħabba indemnity, eċċ (Interruzzjonijiet) Dawn narahom iktar importanti mill-group practices innifishom.

MICHAEL GONZI: Żewġ kummenti jekk ma jimpurtax.

Hemm min jaqbel mal-group practices.

Jiena naqbel mal-practice group; li hemm differenza!

Jien bħalkom kollha, General Practitioner.

Ili 30 sena GP; hemm familji fejn rajt it-tfal żgħar, imbagħad kibru, iżżewġu, eċċ u bqajt it-tabib tagħhom Jien nibża' li bil-group practices - u hemm ħafna tobba li ma jaqblux miegħi - se jkun komdu għat-tabib u mhux se jkun komdu l-pazjent!

Mentri bis-sistema ta' practice group - fejn jien għandi l-practice tiegħi u int għandek il-practice tiegħek - u b'sistemi ta' health, information u dawn l-affarijiet, nistgħu nikkolaboraw flimkien!

Imma m'għandhiex group practice.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Jiġifieri jekk ikollok nurse miegħek, per eżempju?

GODFREY FARRUGIA: Dik dejjem, imma jkollok loose arrangement bejn tabib u ieħor fl-istess komunità, fejn wieħed jidħol flok ħaddieħor.

MICHAEL GONZI: Jista' jkun ikolli t-tobba kollha fil-komunità, imma jkunu practice groups.

Biex tagħmel group practice trid issib it-tobba l-ewwel ħaġa; trid tagħmel setup, eċċ. Jien nibża' li l-costings fuq il-pazjent se jiżdied.

Imma fuq il-group practice nistgħu nitkellmu iktar 'l quddiem.

Punt ieħor fuq l-insurances u l-indemnity.

Ministru, jien naħseb li hemm bżonn li tieħu iktar azzjoni!

Qed nissuspetta bil-kbir li qed ikun hemm ħafna defensive medicine anke minħabba l-indemnity insurance.

Dik hija waħda mill-affarijiet li rridu noqgħodu attenti għaliha!

Ma jistax ikun nara nies li jkollhom headache u jispiċċaw b'CT Scan!

Naħseb li waħda mill-affarijiet li għandu bżonn il-General Practitioner, huwa li jkollu protocol mill-Gvern Malti.

Fuq l-internet jiena nista' nsib protocols kemm irrid, imma rrid ikun hemm protocol mill-Gvern Malti għal kull tabib!

Naf li fl-Emerġenza hemm il-protocols, imma, nistenna li dawk il-protocols ukoll jintbagħtu lit-tobba kollha ta' Malta, sabiex inkunu nistgħu nimxu kif suppost!

THE CHAIRMAN: Fil-fatt għandna nagħmlu xi titolu dwar xi metodi ta' kif, pereżempju l-x-rays ...

GODFREY FARRUGIA: Pereżempju, jekk tara tal-bone density, il-protokoll ħareġ miegħu.

Jekk tara tar-radjoloġija, se joħroġ.

Li qed jiġri fir-radjoloġija hija li qed ikun hemm ħafna ordnijiet ta' x-rays iktar milli suppost; għad-detriment għall-pazjent.

THE CHAIRMAN: Il-policies ta' kif jiġu mitluba l-affarijiet, per eżempju (Interruzzjonijiet)

GODFREY FARRUGIA: Imma jekk issa ndaħħlu iktar anke d-digital x-rays, anke f'kull Ċentru tas-Saħħa - u din is-sena se ndaħħlu tnejn oħra f'żewġ Ċentri tas-Saħħa oħra - mela ma jkunx hemm għalfejn ikun hemm dak id-defensive kollu u dak is-safety netting meta niġu għal x-ray.

Huwa kkalkolat, ma niftakarx bl-amment, li wieħed – għandu jkun – kull 100,000 imut minħabba raġunijiet iatrogenic tal-radiology - tal-x-rays - li jieħu f'ħajtu.

THE CHAIRMAN: Kull sena?

GODFREY FARRUGIA: Wieħed minn kull 100,000 deaths.

THE CHAIRMAN: Hemm xi ħadd ieħor li jrid jagħti kontribuzzjoni?

DEO DEBATTISTA: Kumment żgħir u nkompli fuq dak li qal l-Onor.

Irridu nagħmlu l-protokolli li qed jgħid Dr Gonzi, biss m'għandhomx ikunu għat-tobba biss, imma anke jkunu għall-insurance.

Biex it-tabib ma jipprattikax defensive medicine, irid li hu jobdi l-protokoll, imbagħad li ġara hija xi ħaġa ...

MICHAEL GONZI: Jekk hemm protokoll mill-Gvern, u tabib żamm mal-protokoll, bħal kwalunkwe guidelines li għandhom (Interruzzjonijiet)

DEO DEBATTISTA: Imma Dr Gonzi, aħna rridu li l-insurance wkoll tkun on board!

Jekk l-insurance ma tkunx on board, lit-tabib ma tagħtihx tort li jagħmel defensive medicine!

Mhux se noqgħod nikkwota każijiet li qrajt fuq barra minn Malta.

Imma reċentement barra minn Malta, tabib ta' 23 sena fl-Admission Department tal-Emerġenza kien qed jara ġuvni ta' 18-il sena.

Dan kellu fever, cough u chest pain, li 99.9% tad-diagnosis kienet chest infection, u hekk għamel.

Sfortunatament it-tabib kellu jħallas $4.5 miljun, għax imbagħad il-ġurija u l-insurance qalu li t-tabib kien imissu għamillu biopsy.

Ikun hemm protocols, jiġifieri.

Jien qed ngħid x'qalet ġurija ġo New York.

Imma l-insurances iridu jkunu onboard, inkella huwa inutli li nagħmlu l-protocols li imbagħad l-insurance toqgħod tfettaqlek ġo qorti a detriment tal-pazjent u tat-tabib.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

CLAUDIO GRECH: Nerġa' mmur lura fuq is-suġġett tas-sostenibilità, għax dak huwa l-item għad-diskussjoni..

Naħseb huwa importanti li jekk ħa nitrattaw din it-tema, nitrattawha b'mod li jkun tanġibbli u mhux b'mod li nitkellmu b'mod ġeneriku.

Hemm ħames punti importanti li jien xtaqt nelenka f'dan l-intervent u li nħoss li huma relevanti ħafna fil-kuntest tal-finanzjament tas-servizz tas-saħħa.

Qabel ma nibda insemmihom, naħseb irridu nibqgħu nisħqu li s-servizz tas-saħħa mhuwiex b'xejn u m'huwiex kollu b'xejn!

Hawn misnomer enormi, time and again li s-servizz tas-saħħa huwa servizz b'xejn.

Għandek żewġ terzi li huwa finanzjat mill-Istat u terz ieħor li huwa imħallas mill-individwi b'mod privat.

Naħseb li dan huwa punt importanti ħafna li imbagħad jibda jiftaħ ix-xenarju kollu ta' kif is-servizz tas-saħħa tagħna huwa finanzjat.

Qed ngħid dan għaliex meta titlaq minn dak il-point of departure, immedjatament inti tirrealizza li l-Istat mhux qed iħallas kollox; u l-Istat mhux minn dejjem kien iħallas kollox.

ONOR GODFREY FARRUGIA: Qatt ma ħallas kollox!

CLAUDIO GRECH: U qatt ma ħallas kollox!

Il-kunċett li s-servizz tas-saħħa huwa b'xejn, kollu b'xejn, hemm ċertu servizzi u ċertu trattamenti li jingħataw b'xejn at the point of care.

Il-kelma "b'xejn" ukoll hija ħażin, għax xi ħadd, x'imkien, qed iħallas.

Aħna s'issa, safejn nafu aħna, dan il-pajjiż m'għandux riżorsi naturali tiegħu, allura x'imkien, xi ħadd, qiegħed iħallas.

Dak huwa l-kuntest ġenerali ta' dak li se ngħid.

Allura x'inhuma l-ħames punti?

L-ewwel nett: naħseb li l-iktar diskussjoni importanti li llejla lanqas bdejna immissuha, hija l-prioritisation tal-finanzjament.

Fejn ħa jmur il-kitty li ħa jingħata lill-Ministru għas-Saħħa?

M'għandiex dubju li kull Ministru jkun irid dejjem iktar finanzjament biex ikun jista' jagħmel iktar, mhux biex jonfoq iktar, imma biex jista' jagħmel iktar.

Għax aħna nafu li jekk ħa tħaddem tajjeb dawk il-flus, għandek kemm għandek - b'mod partikolari knowingly aħna qegħdin below the EU average f'dak li nonfqu per capita u meta tqabbel il-GDP f'pajjiżna ma kemm nonfqu fil-qasam tas-saħħa - kull Ministru għas-Saħħa jara li kull ma ħa jkollu ħa jkun qiegħed jonfqu u jonfqu tajjeb!

Allura, dak ifisser li għandek ċertu affarijiet li ma tistax tiffinanzjahom!

Huwa stat ta' fatt, u huwa naturali.

L-equation minnha nnifisha, il-matematika ta' kif tinħadem, li inti, jekk m'għandekx biżżejjed biex tħallas kollox, allura ċertu affarijiet bilfors mhumiex koperti!

THE CHAIRMAN: Jiġifieri, Panadols, Paracetamol, eċċ ...

CLAUDIO GRECH: Issa naslu għalihom.

Naħseb li d-diskussjoni li jrid ikun hemm hija fuq il-prijoritazzjoni.

Il-prijoritazzjoni taħdem fuq żewġ binarji, ma taħdimx fuq dimension waħda, ma taħdimx fuq xiex inti tiffinanzja biss, imma taħdem ukoll fuq l-intensità li inti tiffinanzja biha!

Illum għandna one size fits all. Għandek mudell wieħed, jew inti eleġibbli jew le.

Hemm il-means testing għat-tieni skeda, li tkun eleġibbli għal xi affarijiet addizzjonali, però, bażikament tieqaf hemmhekk.

Naħseb jekk irridu verament nibdew nindirizzaw dawn l-issues, ma nistgħux noqgħodu nitkellmu għax is-sostenibilità hija importanti.

Huwa stat ta' fatt li hija importanti.

Mhux ħa nindirizzawha bil-budgeting biss, imma jrid ikun iggwidat mill-mod ta' kif aħna ħa nipprijoritazzaw il-finanzjament tagħna.

Jien nistenna allura li l-Gvern jibda ħiereġ bl-ideat u bil-pjanijiet tiegħu ta' kif din il-prijoritazzjoni se tkun qiegħda issir.

Għax nisimgħu kundizzjonijiet.

Kieku l-iStat qed jiffinanzja kollox, kieku m'għandniex għalfejn nagħmlu l-prijoritazzjoni.

Kieku, pereżempju, il-Community Chest Fund m'għandhiex għalfejn tiffinanzja dawn il-ħafna u ħafna każijiet ta' mard li hija tiffinanzja.

Allura bilfors - biex inkun ċar qed ngħidha, mhux b'xi forma ta' kritika għal dan il-Gvern - imma din hija s-sistema li tradizzjonalment kienet hekk.

Hija s-sistema ta' kif evolviet is-servizz tas-saħħa tagħna.

Li nerġa' ngħid, hija sistema li evolviet fuq il-mudell tas-social welfare li aħna għandna f'dan il-pajjiż.

It-tieni punt li rrid insemmi wara l-prioritisation huwa l-element tal-innovazzjoni.

Il-Ministru semma' b'mod tajjeb - u nieħu gost meta jgħid li l-GFLAC qiegħed iħares lejn il-cost benefit analysis ibbażat fuq il-health outcomes - però, ovvjament dan il-proċess irid jimxi!

Ma nistgħux noqgħodu nimxu bil-lajma fih!

Kull innovazzjoni jien nemmen, irid ikollna qafas li jinqabel bejn il-partijiet kollha, ta' x'inhuwa u x'jikkwalifika bħala xi ħaġa innovattiva - li s-servizz tas-saħħa għandu jiffinanzja - u dawk li forsi, għalkemm hija innovattiva, is-servizz tas-saħħa m'għandux għalfejn jiffinanzja u m'għandux jiffinanzja kollha!

Nistgħu wkoll inħarsu lejn dak l-element fejn tidħol l-innovazzjoni.

Jekk tħares lejn id-dijabete biss pereżempju, jekk wieħed jara l-iżvilupp u l-avvanz li sar fil-mediċini partikolari DPP4 pereżempju, li llum nafu li mhumiex iffinanzjati u hija mediċina li tagħmel differenza enormi fuq il-pazjenti li jbatu mid-dijabete.

Illum min jaffordjahom, jista' jħallashom, imma min ma jaffordjax, ma jistax iħallas.

U din hija mediċina li tittratta kundizzjoni li hija koperta fil-formularju tagħna.

Allura, l-innovazzjoni approvata, li tfittex kemm tfittex – issa jien l-unika wieħed minnkom li miniex tabib, allura nkun irrid lil xi ħadd li jispjegali – meta spjegawli l-impatt, anke ekonomiku, ta' din l-innovazzjoni.

Hemmhekk tara kemm l-innovazzjoni fl-argument tas-sostenibilità, aħna irridu ...

THE CHAIRMAN: Però Onor. Grech veru, bħalissa l-Gvern mhux qed jagħtihom b'xejn id-dipeptidyl peptidase 4 inhibitors - id-DPP-4 tad-diabetes, jekk tagħti l-Bisphosphonates, jekk tagħti l-anti-cancer drugs li huma esperimentali, għax uħud minnhom ikunu lanqas huma stabbiliti, dak imbagħad iżżid il-costs?

CLAUDIO GRECH: Naqbel miegħek.

THE CHAIRMAN: Jiġifieri tnaqqas minn x'imkien ieħor mela.

CLAUDIO GRECH: Le, le, l-punt li semma' l-Ministru.

Għalhekk il-prioritisation.

Inti trid tħares u tgħid: jekk aħna ħa nagħmlu investiment f'dawn il-mediċini, over a period of time, dak ma jkunx ifisser li jien ħa jkolli impatt ħafna inqas fuq is-sistema tas-saħħa tiegħi biex nitrattah lil dak il-pazjent, jekk jien dik il-mediċina - il-health outcome li semma' l-Ministru - ħa jkun ħafna aħjar?

Minbarra li ħa jiswini ħafna inqas bħala trattament fis-sistema sekondarja tiegħi, ma jfissirx ukoll li dik il-persuna, ekonomikament, jista' jibqa' jikkontribwixxi iktar u effettivament dak ifisser li jista' jiġġenera iktar tax revenue għall-Gvern?

Naħseb li huma l-parametri bejnietna, li rridu naqblu.

THE CHAIRMAN: Però, meta nitkellmu fuq id-DPP 4 inhibitors, meta jien kellimt lill-diabetologist, qaluli li dawk itawwlu ż-żmien sakemm tiġi bżonn l-insulina.

Ma jagħmlux mirakli!

Ikun hemm kumitati apposta, nimmaġina Ministru, li jiddeċiedi jekk huwiex cost effective li ċertu mediċini tagħmilhom fil-formularju.

(Interruzzjonijiet)

CLAUDIO GRECH: Jekk tippermettuli inkompli.

Jien l-argument mhuwiex fuq id-DPP-4 biss, l-argument huwa l-innovazzjoni!

Però aħna, bħala politika ta' innovazzjoni, f'dan il-qasam, dwar x'għandu jiġi ffinanzjat mill-Gvern u kemm għandu jiġi finanzjat, u jekk il-Gvern għandux iħares lejn kif jista' jgħin lil min irid jixtrihom individwalment; dawn huma l-affarijiet li aħna għandna niddiskutu.

THE CHAIRMAN: Imbagħad taqta' minn x'imkien ieħor?

Inti tista' targumenta li żżid il-finanzjament tas-servizz tas-saħħa, mhux neċessarjament li taqta'.

Jista' jkollok fejn taqta' u jista' jkollok fejn iżżid.

Din is-sena, dan il-Gvern, żied, kif qal il-Ministru, b'ċirka 5%.

Tajjeb.

Tajjeb.

Ma naqqasx minn postijiet oħra!

Għandek l-element ukoll - it-tielet punt li ridt insemmi - tar-recovery tal-ispejjeż li jkollok minn dawk il-każijiet jew minn dawk il-persuni, kif pereżempju semmejt inti tal-health insurance, ta' kif il-Gvern jista' jagħmel ir-recovery tiegħu.

Naħseb li politikament huwa element li jirrikjedi ċertu kunsens fuqu.

U Kumitat bħal dan, jista' effettivament iħalli l-frott.

Għaliex ir-recovery huwa element u aspett sensittiv ħafna.

Huwa aspett li jolqot id-definizzjoni tal-insured person x'inhuwa, u tal-entitlement ta' kull insured person jew ta' kull kategorija ta' insured persons.

Ir-raba' punt huwa l-mod ta' kif naraw is-settur privat tas-saħħa - li jinkludi wkoll ovvjament il-General Practitioners privati - li jkun qed jilgħab, mhux rwol li jsoddu toqba li ma jridx jimla' l-Gvern.

Imma kif fis-servizz tas-saħħa kollu, l-ewwel nett dawn l-operaturi privati ħa jkunu imħeġġa li jinvestu - għaliex bħal kull settur ieħor, jekk il-Gvern mhux ħa jħeġġek li tinvesti ...

THE CHAIRMAN: Hemm il-MicroInvestments ...

Imma biex tagħmel sptar, il-MicroInvest Scheme mhux se jgħinek ħafna.

Biex tagħmel clinic fit-totalità tagħha, bil-MicroInvest Scheme, l-investiment li tagħmel, mhuwiex neċessarju.

Imma apparti li s-settur tas-saħħa privat jagħti inċentivi fiskali, però, ikollok ukoll l-inċentiv ta' kif dak is-suq ikun jista' jiġi operat b'mod regolat.

U tkun qed tikkumplimenta – mhux tikkompeti – dak li jkun qed jagħmel il-Gvern.

Biex il-Gvern, ikun jista' jgħaddi ċertu servizzi tista' tgħid lock, stock and barrel għand il-privat.

Il-ħames punt - li huwa l-corollary tagħha - hija l-argumentazzjoni importanti ta' kif dan il-qasam - li sfortunatament matul is-snin, f'ħafna snin, rari ġie ttrattat - l-aspett, kif inpoġġih jien, li s-saħħa għandha tiġi dejjem qabel il-profitt jew il-qligħ finanzjarju ta' kull min qiegħed involut f'dan is-settur.

Jekk aħna, is-saħħa, ħa tkun suġġetta għal parametri finanzjarji ta' uħud, huwa impossibbli li inti jkollok sistema ta' saħħa sostenibbli!

THE CHAIRMAN: Anke għal konsulenti?

CLAUDIO GRECH: Huwa impossibbli.

Jien qed ngħidlek b'mod ġenerali - tal-operaturi fil-qasam tas-saħħa.

Ta' kull min jopera fil-qasam tas-saħħa u kull min jaħdem fil-qasam tas-saħħa u għandu interess privat.

Hawn min suppost jaħdem fl-interessi tal-Gvern biss, hawn min għandu parti interess tal-Gvern u parti privat, u hawn min għandu interessi privati biss.

Jien, bħala livell ta' politika f'dan l-istadju, li qed ngħid huwa li aħna, din mhix ħa nitrattawha bħala l-kumplimentalità tal-qafas kollu.

U li ma jkollokx aspetti fejn is-settur tas-saħħa pubbliku qiegħed ibati minħabba l-bżonn li jsir il-profitt fil-qasam privat.

Il-qasam privat, kif għadni kif semmejt, għandu jagħmel il-profitt tiegħu u għandu wkoll jistruttura l-profitt tiegħu b'mod regolat, b'mod li jikkumplimenta s-settur tas-saħħa.

Però, is-settur tas-saħħa pubblika – fl-opinjoni tiegħi – qatt ma għandu jkun second class u qatt ma għandu jkun sussidjarju għall-fatt li the dominant factor ikun li jrid isir il-profitt u jrid isir il-qliegħ.

Dawn huma l-ħames punti tiegħi.

Biex insemmi punt li staqsejtni inti.

Biex nirrispondi fuq il-phantom billing.

Din kienet idea, proposta – ma nafx tiftakarx Sur President –li l-partit fil-Gvern Nazzjonalista ried jintroduċi.

Però, ma kienetx introdotta minħabba li sfortunatament l-Oppożizzjoni ta' dak iż-żmien, kienet ħadet attitudni differenti!

THE CHAIRMAN: Però dak iż-żmien kien hemm xi dokumenti li (Interruzzjonijiet)

CLAUDIO GRECH: Le, le, mhux għax ma kienx hemm dokumenti!

(Interruzzjonijiet) Però, fil-leġislatura li għaddiet kien hemm tentattivi biex ikun hemm qbil li din ma tiġix impenġija…

Jien x'nista' nagħmel?

Jien nista' nħallih idaħħal il-phantom billing, imbagħad nuża l-phantom billing bħala l-premessa li l-Gvern beħsiebu jitlob ħlas (Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Li mhux il-każ!

Hekk kien sar mill-Oppożizzjoni Laburista!

Però, għal darb'oħra, aħna mhux ħa nilagħbu dak il-logħob!

Jekk se ddaħħal il-phantom billing, aħna m'aħniex ħa nagħmlu scaremongering li se tuża l-phantom billing biex titlob ħlas lin-nies!

Din hija Oppożizzjoni li taħdem b'mod differenti!

GODFREY FARRUGIA: Fl-equation tal-phantom billing kien ukoll inbidel il-Ministru.

Kien hemm Ministru partikolari li kien favur il-phantom billing filwaqt li l-Ministru l-ieħor ma kienx favur il-phantom billing.

(Interruzzjonijiet)

CLAUDIO GRECH: Skużi, għax ma nistgħux ma nkunux korretti!

Dr. Joe Cassar, u nikkwotah issa, però, jekk hemm bżonn inġibuh hawn u jikkonferma hu.

Għax ma naħsibx li taf iktar minn Dr. Cassar.

Dr. Joe Cassar kien ried idaħħal il-kunċett tal-phantom billing.

L-idea kienet bdiet fl-istess Gvern.

Għax ma kienx hemm gvern qabel Dr. Joe Cassar u gvern wara Dr. Joe Cassar, imma kien hu s-Segretarju Parlamentari għas-Saħħa fil-Ministeru tas-Saħħa u l-Politika Soċjali.

Dak iż-żmien, kienet bdiet l-idea.

Kienet bdiet l-idea wkoll - u fil-fatt illum jekk tħares lejn l-estimi finanzjarji tara li kienet daħlet taħt, safejn naf jien, l-eks Ministru John Dalli - li l-element tar-recovery li jdaħħal il-Gvern mill-income tiegħu, imur għal health account.

Fil-fatt jeżisti health account speċifiku fl-estimi finanzjarji tal-Gvern, fejn jiġi accounted minn fejn qed jiġu l-flus.

U wara l-eks Ministru Cassar dak iż-żmien ried jintroduċi l-phantom billing.

Però, l-Oppożizzjoni ma riedetx tikkollabora.

THE CHAIRMAN: Però kien hemm żmien ukoll, li kien issemma' li pereżempju fil-Kabinett tal-Partit Nazzjonalista kien hemm xi rapporti – mhux qaluha fil-Kabinett – daħlu xi rapporti li kienu jissuġerixxu li s-saħħa (Interruzzjonijiet)

CLAUDIO GRECH: X'kien hemm fil-Kabinett ma nafx!

THE CHAIRMAN: … ikun hemm xi tip ta' charges.

CLAUDIO GRECH: Però, qatt ma kien hemm dik id-deċiżjoni.

Hux hekk?

Kif jaf il-Ministru, fil-Kabinett jitilgħu ħafna affarijiet ...

GODFREY FARRUGIA: Fuq il-prioritisation tal-finanzi.

Id-dħul finanzjarju ħa jkollha prioritisation kif suppost.

Jekk nimxu fuq il-country specific recommendations, diġà turi l-prijorità fejn għandha tkun.

U turi li l-prijorità għandha tmur lejn dik tas-saħħa primarja.

Turi li għandna noħolqu cost and effectiveness, fejn għalkemm ikollna l-baġit hu dak li huwa, imma għandna nimmassimilizzaw, biex minn dik is-somma li jkollna, ikollna valur miżjud.

Jien se nagħti eżempju.

Lil hemm mill-karti, anke dħalna fl-operat biex nimmassimilizzaw is-servizz.

Pereżempju nieħu l-użu tal-MRI fit-twilight hours.

Il-Gvern illum tiġih €90, fejn qabel l-ispiża kienet tvarja bejn €200 u €300!

Huwa servizz tajjeb!

L-istess, fis-servizz tal-IVF.

Fejn bis-saħħa tiegħu, il-Gvern se jiġġenera wkoll flus fit-twilight hours minn servizz privat li jista' jagħmel bi public-private partnership għax juża s-servizz tiegħu.

Meta niġu għas-settur tas-saħħa - u semmejna l-public-private health mix - se nsemmi eżempji żgħar fejn aħna, bħala Gvern, anke b'mod sempliċi diġà bdejna nwittu t-triq.

Aħna l-uniku Ministeru li għandna business friendly contact desk.

Staqsi lis-settur privat kemm juża dan is-servizz u kemm anke bil-proċessi ta' simplifikazzjoni li qegħdin nintroduċu, plus il-faċilitazzjoni li qed joffri dan is-servizz, is-servizz privat qed jinqeda b'mod iktar adegwat.

Is-sena l-oħra ma tantx stajt noħroġ offerti ta' public-private health mix, fejn ridt nagħti katarretti jew affarijiet oħrajn.

Dan għaliex in-nefqa fil-budget initiatives tal-istennija kienet diġà minfuqa waqt l-ewwel tliet xhur tas-sena!

Għaldaqstant jien kelli l-kontijiet xi nħallas ta' servizz li ingħata fl-ewwel tliet xhur tas-sena tal-2013.

CLAUDIO GRECH: Imma din is-sena tnaqqsulek mill-waiting list?

GODFREY FARRUGIA: Tnaqqsu għal waiting list, qabel l-elezzjoni ġenerali.

CLAUDIO GRECH: Imma saru l-operazzjonijiet?

GODFREY FARRUGIA: Sintendi li saru operazzjonijiet, imma ma kienx hemm stream lining (Interruzzjonijiet) Jekk qed issemmu katarretti, waħda mill-affarijiet li minkejja li naqqsu l-konsulenti… Aħna rnexxilna, li l-katarretti, minkejja li ma kellniex vot ta' flus għax kien diġà użat fis-sena 2013, fid-disa' xhur l-oħra li kien fadal, irnexxilna nżommuhom l-istess kwota, mingħajr ma nżiedu fuq li kien hemm!

X'għamilna?

Żidna l-effiċjenza meta niġu għal best clinical practices!

Issa, la għandna l-vot ta' flus - u l-Onor.

Claudio Grech jaf kif il-vot ta' flus tal-istennija ġie imqassam għall-ewwel darba bil-persentaġġi fejn għandhom imorru u hemmhekk turi li diġà bdejna t-triq anke fil-prioritisation anke fl-istennija kif għandna mmorru - tinduna li issa se nibdew innaqqsu mill-istennija pereżempju mill-operazzjoni tal-kataretti b'dak il-mod fuq li hemm.

Apparti wkoll li kien hemm konsulent nieqes.

Qed nitkellem biss fuq il-katarretti.

Meta niġu fuq l-innovazzjoni, il-cost benefits beda; hemm ħafna xogħol xi jsir, imma hija stradata biex kull servizz ġdid huwa introdott b'dak il-mod; anke mediċina ġdida.

Irridu nkunu nħarsu – u hawnhekk anke nappella lill-Oppożizzjoni – biex meta nkunu qed nagħmlu hekk, inkunu qed inħarsu lejn l-aspett kliniku.

Meta nkunu qegħdin innaddfu l-formularju minn dawk il-mediċini li huma antikwati u m'għadhomx jintużaw u qegħdin hemmhekk mhux għal raġunijiet kliniċi tajbin għax hemm mediċini iktar moderni u aħjar, ma nkunux qegħdin nagħmlu hekk biex innaqqsu mil-lista tal-formularju, imma nkunu qed nagħmlu hekk biex inżidu mediċini oħrajn ġodda li huma iktar użati u iktar skont il-prattika moderna tal-mediċina.

CLAUDIO GRECH: Onor. Ministru, huwa punt tajjeb: tista' għal-laqgħa li jmiss tagħti l-lista sħiħa ta' dawk il-mediċini li seħħew (Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Għamililhu mistoqsija parlamentari.

CLAUDIO GRECH: Biex niddiskutuha hawnhekk!

Nista' nagħmilha kieku.

THE CHAIRMAN: M'għandiex x'taqsam mas-suġġett.

CLAUDIO GRECH: Żgur li għandha x'taqsam!

Hu qed isemmiha.

GODFREY FARRUGIA: M'għandi xejn x'naħbi!

CLAUDIO GRECH: Tista' tagħtini l-lista u ma xiex ġew mibdulin?

GODFREY FARRUGIA: Mhijiex problema!

CLAUDIO GRECH: F'din il-leġislatura, disa' mediċini qed tgħid biss.

GODFREY FARRUGIA: Disa' mediċini safejn naf jien f'din il-leġislatura.

THE CHAIRMAN: Tista' tagħmel mistoqsija parlamentari bil-miktub.

CLAUDIO GRECH: Iva, imma issa lilu qed nistaqsi Mr Chairman!

GODFREY FARRUGIA: Safejn naf jien disgħa!

Ma nafx jekk hux disgħa jew għaxra, imma disgħa.

CLAUDIO GRECH: Tajjeb però li tieħu nota, ħalli fil-laqgħa li jmiss ikun jista' jissottomettiha.

GODFREY FARRUGIA: Tinduna li jkun hemm klassi oħra ta' mediċina li hija aħjar minn dawk li hemm!

Biex nurik b'mod prattiku l-affarijiet kif isiru, u ma jfissirx li kien hemm xi aġenda moħbija biex innaqqsu mill-1,300 mediċina li kien hemm fil-formularju.

THE CHAIRMAN: Jekk ikun hemm mediċina li pereżempju bdiet tintuża fil-kanċer u ħadd ma jaf is-side effects tagħha għax ma jkunx hemm esperjenza, dik ħa (Interruzzjonijiet)

GODFREY FARRUGIA: Gvern għaqli bi prijorità, u meta isemmi l-onkoloġija fil-kanċer, u hija fir-rata ta' suċċess … L-ewwel ħaġa, jekk taqbad il-cancer fil-bidu, bħal ma qbadna s'issa mingħalija 135 cancer tal-musrana through the screening, li 17 minnhom kien diġà b'mod overt, u thank their lucky star li aċċettaw l-istedina, jekk taqbad il-cancer b'mod sintomatiku fil-bidu nett minn aspett kirurġiku, għandek kważi success rate li hija għolja ...

GODFREY FARRUGIA: Issa ngħidlek il-metodu ta' treatment.

Meta għandek cancer li huwa fir-radjuterapija għandek 40% ċans, meta għandek cancer li huma bl-onkoloġija r-rata hija ħafna inqas ta' success rate mir-radjuterapija.

L-onkoloġija hija mediċina innovattiva, mediċina li tiswa' ħafna, hija mediċina li mhux bilfors ikollha specifications li huma well defined, ġieli anke jkunu fi grey areas ta' esperimentazzjoni.

Gvern għaqli u bi trasparenza deherlu li għandu jinvesti iktar meta niġu għar radio isotope treatment, u għar-radjuterapija.

Għalhekk, bħalissa qegħdin nagħmlu ħilitna biex anke naġġornaw il-magni u jkollna magni tar-radjuterapija, linear accelerators iktar modern milli huma.

B'hekk niffrankaw u nagħmlu cost savings mill-baġit tal-mediċina li hija low volume high cost, li hija tal-onkoloġija.

Dik hija raġuni żgħira fejn bi prijorità tista' timxi skont kif inhuma mexjin pajjiżi oħrajn barra minn Malta u b'hekk tiffranka flus, tagħti trattament aħjar, u timxi skond best clinical protocols.

Meta niġu għall-prijoritazzazzjoni tas-saħħa, innovazzjoni; jien għalija l-innovazzjoni wkoll hija l-IT, m'hemmx dubju, imma jekk irridu vera nħarsu lejn is-sostenibilità, irridu wkoll insemmu l-governanza, l-kordinazzjoni fl-immanniġġjar, sintendi l-promozzjoni edukattiva ta' active life style u healthy living, il-prevenzjoni, ir-riżors uman, li huwa tant bżonnjuż, li jkun imħarreġ kif suppost u speċjalizzat fil-qasam tas-saħħa, għax l-abbilitajiet tiegħu huwa l-mod kif wieħed jista' iwassal.

Inutli tħares lejn il-pazjent tal-cancer jekk ma jkollokx clinical pathways fejn inti tħares lil pazjent mill-bidu sal-aħħar (Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Rigward is-sostenibilità tas-saħħa, xogħol dupplikat.

Pereżempju, ġieli nara li n-nies ikunu għamlu sett testijiet tad-demm fi klinika minnhom, l-MOP, u jerġgħu jirrepetuha?

GODFREY FARRUGIA: Fl-IT qiegħda.

L-iktar li nara xogħol dupplikat huwa meta niġu għal ċertu proċessi ta' paperwork li jsiru fis-sistema tas-saħħa maniġerjali, kemm jekk huwiex procurement, huwa x'inhuwa … Irridu niftakru li l-qasam tas-saħħa half the procurement ta' pajjiżna jsir f'Ministeru wieħed.

CLAUDIO GRECH: Beda jintuża l-procurement b'mod iktar … id-dynamic purchasing?

CLAUDIO GRECH: Għaliex b'dak il-mod huma jistgħu jużaw il-framework agreements.

Il-framework agreements introduċejnihom time based.

CLAUDIO GRECH: Fuq kemm żmien?

GODFREY FARRUGIA: Erba' snin.

GODFREY FARRUGIA: Jew tlieta jew erba' snin.

Għandna backlog enormi, biex naqilbuhom time based, imma 'l hemmhekk mexjin.

Nemmen li f'din il-leġislatura se nkunu ħejjejna triq fejn 100% nkunu għamilnihom kollha time based.

MICHAEL GONZI: Jien xtaqt nagħmel żewġ punti biss.

Waħda minnhom rigward meta kien ħareġ ir-rapport John Dalli fuq expenses (Interruzzjonijiet)

MICHAEL GONZI: Meta qal li kien hemm ħafna affarijiet skaduti u costings (Interruzzjonijiet)

GODFREY FARRUGIA: Urejthom jien fil-bidu nett.

MICHAEL GONZI: Waħda miż-żewġ affarijiet ta' inkwiet li għandi f'dak ir-rapport hija li hemm ċertu servizzi li inti tul iż-żmien żidthom.

Fejn jekk qabel servizz f'St Luke's kien ikun hemm tmienja, illum qed isiru 20 u 30 f'ġurnata.

Jekk għandek bżonn tuża ċertu apparat li jiswa ċertu ammont ta' flus, ma' dan l-apparat għandek bżonn 70 item ieħor miegħu lest biex jekk għal li jista' jkun jinqala' xi ħaġa waqt il-proċedura ikunu hemm.

Ġieli, minn dawn is-70 item - li jistgħu wkoll ikunu 40, għax ma nafx kemm - jintużaw biss parti minnhom, ġieli ma jintuża xejn.

Dawn is-70 items allura, għal kull proċedura - u qed nitkellem fuq 20 proċedura kuljum għal dawn is-snin kollha - bilfors xi darba se tispiċċa l-expiry date tagħhom.

L-argumentazzjoni ta' dak ir-rapport inkwetani ftit.

Allura, iktar 'l quddiem dawn is-servizzi minn 20 żgur li jridu jitilgħu għal 30 u 40.

U jekk jien minn dawn is-70 items minħabba l-expiry date ħa noqgħod innaqqashom, jista' jagħti każ li s-servizz mhux jitjieb imma jsir agħar.

It-tieni ħaġa li wkoll inkwetatni hija li fis-servizz tas-saħħa bilfors trid tipprepara għal affarijiet li jistgħu jinqalgħulek, ir-risk assessments.

Tista' ssir traġedja jew diżastru.

Is-servizz tas-saħħa jrid ikun ippreparat għalihom.

Pereżempju, irid ikun preparat jekk allaħares qatt it-tanker tal-gass jisplodi!

THE CHAIRMAN: Jista' jikraxxja ajruplan fuq il-Marsa.

(Interruzzjonijiet)

MICHAEL GONZI: Jista' jikraxxja kullimkien!

Dawn huma affarijiet li s-servizz tas-saħħa irid ikun preparat għalihom.

GODFREY FARRUGIA: Jien ma nixtieqx indaħħal politika, imma nistaqsikom ħaġa: kien hemm National Preparedness Plan?

MICHAEL GONZI: Qed nistaqsi lilek, għax inti Ministru!

Jien qed nipprepara a National Preparedness Plan fuq affarijiet li huma drastiċi!

Kull ma wriet jien huwa a Mater Dei national disaster plan u mhux a national preparedness plan għal Malta u Għawdex!

Qed nagħmilha!

Qatt ma kien hemm waħda!

MICHAEL GONZI: Inti l-Ministru, u jidher li f'pajjiżna r-riskji mhux qed innaqqsuhom imma qed inżieduhom b'20 darba iktar.

Nispera li dak ir-rapport li ħejja u ħafna rapporti oħrajn ma jinfluwenzax, issa li aħna se nkunu ppreparati għal ċertu riskji!

GODFREY FARRUGIA: Ħa nserraħlek rasek.

L-ewwel ħaġa, jien bħala Ministru ddistikkajt ruħi mir-rapport ta' John Dalli b'mod komplet.

Ma jfissirx però li m'hemmx punti li mhumiex validi, bħalma hija fuq governanza, fejn forsi jien nistrada mod u hu jistrada mod ieħor.

Imma pereżempju l-governanza hija xi ħaġa li hija importanti!

Imma ejja nibdew mill-inventarju tal-istationery f'Mater Dei li huwa ta' 'l fuq minn miljun.

Hemm bżonn li jkollok stationery qiegħed hemmhekk għall-entitajiet tas-saħħa, meta tista' tixtri bil-pay per use system skont kemm għandek bżonn kull tliet xhur?

Qed nitkellmu fuq apparat li għandu x'jaqsam ma' inventarju meta inti mingħand l-industrijalist se ssiblu dejjem.

Il-karozza tiegħi naf li xi darba se jmurilha l-clutch, imma ma nixtrix clutch sentejn qabel u nżommu hemmhekk, imma mmur nixtrieh meta jmurli u nwaħħlu mill-ewwel!

Għandna inventarju ta' equipment ta' 'l fuq minn 2 miljuni!

Dawk il-flus jistgħu jintużaw mod ieħor!

Niġu għall-equipment innifsu.

Kont qed issemmi operazzjonijiet (Interruzzjonijiet)

MICHAEL GONZI: Punt wieħed fuq il-clutch.

Jista' jkun li għandek raġun, għax jien ma rajtx ir-rapport.

Ma nafx kif kienu isiru t-tenders qabel, x'sar fit-tender; imma jekk inti l-karozza tiegħek taħseb li xi darba se jmurilha l-clutch, il-clutch li xtrajt ħames snin ilu se jkun cheaper minn clutch li kieku tixtrih issa?

Qed nuża analoġija redikola.

Jekk ma jkollokx il-kuntratt kif sar qabel u t-tendering kif saru u kif kienu miftehma l-affarijiet, jibda qisek qed tixħet xi ħaġa li tgħid: isma', kif xtara clutch, mela kien hemm (Interruzzjonijiet)

GODFREY FARRUGIA: Nitkellmu issa fuq il-prosthesis u fuq il-mediċini li n-nefqa tagħhom hija €100 miljun u fuq l-expiry dates tagħhom eċċ. Mela, l-istandardisation tal-equipment innifsu; l-ewwel ħaġa li qegħdin nagħmlu.

Għalfejn għall-orthopedic surgeons għandu jkun hemm seba' tipi ta' drills li magħhom għandek bżonn 20 jew 30 attachment differenti, kif għidt int?

Dan meta jista' jkollok wieħed u jaqdi lil kulħadd, milli jkollok dawk l-affarijiet?

Qegħdin nagħmlu streamlining.

Qed ngħidlek l-affarijiet kif kienu qegħdin isiru.

Issa dan m'għamlux l-Onor.

Joe Cassar, għamluh in-nies li kienu jieħdu ħsieb dawn l-affarijiet.

Imma la sibna x-xamma tagħhom, mela aħna qegħdin nagħmlu – u hekk għandu jkun – il-kontabilità, l-istream lining tagħhom.

MICHAEL GONZI: Ministru, punt wieħed biss: l-importanti huwa, la peress li qed tgħid hemm ħames drills ...

GODFREY FARRUGIA: Sebgħa.

Issa jekk hemm ħames drills differenti; jista' jagħti l-każ li inti tuża drill għax tgħallimt b'dak id-drill.

L-importanti huwa li s-servizz u l-kura lill-pazjent f'dak il-ħin, jibqa' tajjeb kif inhu illum u mhux tneħħili dak id-drill u s-servizz jiħżien!

Dak li jinteressani jien!

Huwa faċli li ngħid costings u karti u tazzi!

GODFREY FARRUGIA: Hawnhekk qed tagħmel cost savings!

MICHAEL GONZI: Imma l-cost savings, meta tiġi għall-kura, mal-pazjent ma tistax timxi bħala accountant.

GODFREY FARRUGIA: Meta għandek tliet tipi ta' prosthesis tal-irkoppa li l-prezz tagħhom ivarja mill-iżgħar għall-ikbar bi €300 għal kull waħda.

Bħalma taf twaħħal din, taf twaħħal l-oħra.

Huma kollha tal-istess standard u taf li dawn, wara ċertu snin ikun hemm l-expiry date tagħhom u jintremew, bħalma intremew.

THE CHAIRMAN: Kien hemm ħafna nfiq ta' apparat u ta' consumables.

GODFREY FARRUGIA: Għax ma kienx hemm standardizations.

Kulħadd jordna bl-addoċċ.

MICHAEL GONZI: Jista' jkun li l-Ministru għandu raġun.

GODFREY FARRUGIA: Ma nixtieqx nuża slogans politiċi, imma kien hemm dik l-idea li ma kienx hemm ċertu imħabba lejn ix-xogħol li kien qed jagħmel, biex dak li jkun iħares flus il-poplu kif suppost.

Imma s-soluzzjoni tagħha tiġi bil-pay-per-use system.

THE CHAIRMAN: Hemm xi stimi kemm intremew?

Jiena pprovajt inġib apparat li jiswa 'il fuq minn €50,000 biex nipprova nerġa' nisterilizzahom ħalli b'hekk ngħid infaqt €50,000 minflok se narmi €300,000.

Imma m'hemmx garanzija li jekk tagħmel is-second sterilization tagħhom tkun qiegħed tagħmel il-proċedura safe.

Allura jien ħarist, bħalma qal l-Onor.

Gonzi, li minkejja li kien hemm dawk l-expiry dates u l-proċedura m'għandhiex garanzija li hija safe, ħarist l-interessi tal-pazjent, insejt u armejthom mingħajr ma użajthom.

L-importanti huwa dan, il-pay-per-use system.

Hija sistema li tintuża mal-pajjiżi ċivilizzati kollha tad-dinja.

Fejn toħroġ offerta li hija time based.

Toħroġ offerta b'expression of interest għal numru ta' aġenti, biex ifornu dak il-prodott partikolari u inti tagħżel minnhom.

Meta tagħżel wieħed minnhom, għal dik is-sena, minn dawk l-erba' snin, hu kull tliet xhur ifornik b'ċertu garanziji, bil-mediċina jew bil-prodott li jkollok bżonn.

GODFREY FARRUGIA: Anke apparat jekk hemm bżonn, u fil-fatt ikun hemm il-maintenance agreements.

Meta jiġri hekk, l-istock mhux qiegħed għandek, l-istock qiegħed għandu imma inti qed tiggarantixxi dejjem bi tliet xhur minn qabel ....

THE CHAIRMAN: Jiġifieri dak li ma jintużax, ikun f'idejh.

GODFREY FARRUGIA: L-expiry date hija f'idejh.

Jiġifieri jkollok bżonnu kull tliet xhur u m'għandekx għalfejn tistokkja mediċina għal sena, bħalma kien qed jiġri qabel fejn tiġi ordnata l-mediċina għal sena, u toqgħod iżżommha għandek.

MICHAEL GONZI: U l-cost tista' tiġik orħos.

GODFREY FARRUGIA: Iva, għax inti tajtu timeframe ta' erba' snin.

Inti tirbaħha minn hemmhekk.

THE CHAIRMAN: Se tintuża din is-sistema?

GODFREY FARRUGIA: Is-sistema diġà bdiet tintuża u qed nimxu .… Għalhekk għedtlu naħseb għandna leġislatura sħiħa sakemm inlestu dawk il-kuntratti kollha u l-Onor Grech qalli mela se tagħmlilna x-xogħol għalina meta nkunu fil-gvern ieħor.

Mela ma smajtux il-kumment tiegħu?

Dik hija s-sistema li aħna mexjin biha.

Fejn inti tagħmel il-cost savings tiegħek, fejn flus il-poplu tutilizzahom fis-servizz mingħajr ma toħloq dan l-istock taking.

Waħda mill-iktar affarijiet raġunati li għamilna - u li xi ħaġa li kienet nieqsa - hija li jkollok anke General Stores li jkun wieħed għal kulħadd.

Fejn anke mexjin għal post li huwa ċentralizzat.

Jekk Alla jrid f'April, ikollna ċ-ċans fejn immorru bil-cameras u jalla wkoll l-istess ġurnalista li qiegħed hawnhekk jiġi hemmhekk biex jara l-affarijiet kif se naslu.

Fejn għall-ewwel darba l-istores se jkunu according to EU standards.

Għad fadlilna x'nagħmlu - għaliex il-proċess huwa gradwali - imma se niġu wkoll għall-iso-accreditation.

Kif suppost għandu jkun maħżen tal-mediċini ta' dan it-tip.

Din hija xi ħaġa naturali.

Jekk fil-kċina l-mara tad-dar, ikollha l-preserves u daqqa tqegħedhom f'dak il-cupboard u daqqa tqegħedhom f'cupboard ieħor, ma tkunx taf fejn huma.

Aħseb u ara meta jkollok ċentri ta' imħażen li huma sparpaljati ma' Malta kollha.

Apparti li kull entità għandha l-maħżen tagħha, mhemmx inter-connectivity permezz ta' IT, u permezz ta' bar coding tkun taf x'għandek in real time.

Illum anke grocer jew supermarket jaħdem hekk, aħseb u ara jkollok ministeru li jeħodlok chunk kbira minn national funds biex jitħaddem u kwart ta' dak li jieħu, qiegħed jonfqu f'mediċinali.

Jiġifieri l-proċess tal-procurement, il-proċess tal-purchasing, il-proċess innifsu tal-ħażna, il-proċess tad-distribuzzjoni, se tkun parti mir-riforma strutturata biex naslu biex dawk il-cost savings li nagħmlu, nonfquhom f'servizzi jew f'benefiċċji oħrajn li għandna bżonn f'pajjiżna.

U dan huwa l-mod, fejn kemm jista' jkun through efficient processes se noħolqu cost savings.

Se nissimplifikaw l-affarijiet biex noħorġu minn dik il-makna burokratika, li mingħajr ma trid iddaħħal lilna l-politiċi fiċ-ċivil.

U permezz tas-simplifikazzjoni u permezz li kull dipartiment jitkellem miegħu ...… Illum il-ġurnata s-Central Procurement & Supplies Unit (CPSU), id-Department of Contracts (DOC) u d-Departmental Contracts Committee (DCC) jitkellmu ma' xulxin, qabel lanqas biss kellhom standardization tal-mod kif isir proċess wieħed.

Wieħed għandu riga mod, l-ieħor għandu riga bl-inches, l-ieħor biċ-ċentimetru, l-istandardizations huma kollha differenti.

Illum, huma inter-ministerjali u hemm l-istess standard.

Anke kif jiġi ppreżentat l-istess ħaġa.

Il-Pharmacy of Your Choice (POYC) u s-Central Procurement & Supplies Unit (CPSU) qegħdin fl-istess ministeru, imma meta jiġu biex jitkellmu fuq il-mediċini u fuq l-ispecifications tagħhom, kienu jitkellmu differenti.

Mhux talli ma jitkellmux through IT, talli meta jiġu biex jitkellmu on the systems as presented għall-1,300 mediċina, wieħed kien jitkellem bl-"X" u l-ieħor jitkellem bil-"Y".

U dawn huma l-proċessi li f'dawn ix-xhur ħdimna, u li mingħajr ma trid, se jgħinu biex se jkun hemm is-sostenibilità long term fil-qasam tas-saħħa.

Għamilna ħafna spade work.

THE CHAIRMAN: Onor. Ministru, dawn l-istrateġiji li qed issemmi, ħafna minnhom għamilthom ....

GODFREY FARRUGIA: Dawn huma proċessi tas-simplifikazzjoni.

THE CHAIRMAN: Dawn taħseb li jħallu l-effett issa?

GODFREY FARRUGIA: Dawn huma long term benefits.

Dawn mhumiex short-term!

Id-differenza li timxi b'mod fragmentat, li timxi b'mod ta' crisis by management, ikun wieħed li jkun qed jorjenta ruħu ta' where's an immediate solution.

THE CHAIRMAN: Anke din tal-operazzjoni tal-katarretti, li tħallas il-katarretti privat, hija an immediate solution.

Il-long term solutions se jħallu long term benefits u hemmhekk fejn qed nissodaw il-qasam tas-saħħa.

THE CHAIRMAN: Dan bħal meta ddawwar ir-rudder ta' vapur, bħal meta ddawwar l-isteering ta' vapur, idum biex idur.

Nimmaġina li dawn l-istrateġiji mhux għada se jibdew inaqqsu l-mediċini out of stock, jew se jnaqqsu ....

GODFREY FARRUGIA: Il-mediċini out of stock qatt ma jistgħu jkunu eliminati.

Għax waħda minnhom hija minħabba l-iskarsezza internazzjonali u aħna pajjiż żgħir.

Dik hija l-ikbar sfida li kull gvern ikollu.

Għax ma ssibx barra minn Malta stess, u jkollok tixtri minn suq nazzjonali.

MICHAEL GONZI: Importanti li n-nies ikunu jafu liema mediċini ġew discontinued jew li minħabba problemi ta' fabbriki minn barra, irridu nkunu nafu eżattament x'mediċini hemm.

GODFREY FARRUGIA: Għalhekk illum titla' on line u tkun taf eżatt kemm għandek mediċina f'tal-POYC, u li hija nieqsa minn fuq l-ixkaffa tal-ispiżjar.

MICHAEL GONZI: Imma ma nkunux nafu r-raġuni għal xiex.

GODFREY FARRUGIA: Iva hemm miktub.

Idħol fiha u jgħidlek id-data meta dieħla u kollox.

Dak huwa eżerċizzju .…

MICHAEL GONZI: Kollha ssibhom?

Għandek informazzjoni skorretta.

THE CHAIRMAN: X'jisimha l-website?

THE CHAIRMAN: Kulħadd jista' jiċċekkja li qed jgħid il-Ministru.

GODFREY FARRUGIA: Ħalli niċċara xi ħaġa.

L-out of stock situation tista' tkun minħabba erba' affarijiet.

Tista' tkun jew minħabba l-international market jew tista' tkun it-tort tal-gvern minħabba s-CPSU jew il-POYC.

Tista' tkun ukoll it-tort tal-importatur għax ma jżommx mal-mod tal-kondizzjonijiet kif iġib il-mediċina fil-ħin.

Dan b'tali mod u manjiera li kien ikollna kuntratti fejn diġá kien maħsub li l-mediċina mhux se jġibha fil-ħin u fejn diġá hemm il-penali miktuba li jiġu parti mill-prezz.

Issa dik se tinqata' bit-time-based framework kif se jsiru, għax mhux se jibqa' jsir hekk.

Ir-raba' waħda hi li l-ispiżjar – u b'daqshekk mhu qed ngħid xejn – jew għax jaljena, jew għax ikun għażżien, ma jdaħħalhiex fis-sistema tal-mediċina li jkun ħareġ.

Allura tkun out of stock għandu, imma l-ispiżjar fil-lokalità l-oħra jkollu.

Dak ma jfissirx li b'daqshekk il-mediċini huma out of stock, imma hija out of stock għand l-ispiżjar innifsu.

CLAUDIO GRECH: Imma għall-pazjenti tkun out of stock.

GODFREY FARRUGIA: Għall-pazjenti hija out of stock, imma fil-POYC ikun hemm.

CLAUDIO GRECH: Iva forsi jkun hemm ammont żgħir.

GODFREY FARRUGIA: Agħtini ċans infehmilek.

Hemm żewġ sistemi.

Ġieli jkun hemm sitwazzjoni fejn il-mediċina hija b'ammont adegwat.

Meta l-mediċina tkun skarsa, għax inkunu qegħdin nistennew mingħand l-aġent, nagħmlu ridistribuzzjoni tal-mediċini.

U din trid tifhimha.

Meta għandna l-mediċina fil-POYC u jkun hemm spiżjara, li jew jonqsu milli jagħmlu l-ordni on-line, u jmorru hemmhekk darba fil-ġimgħa.

Aħna nużaw il-courier service għaliha biex inwassluhielhom mill-ewwel fil-ħin.

U hemm ċertu effiċjenza li meta tara - anke b'mod statistiku - li hija vijabbli.

CLAUDIO GRECH: Ir-realtà hi li jkun hemm numru ta' mediċini oħra li jekk tiċċekkja ma' numru ta' spiżeriji, tara li mhux waħda, għax Alla jbierek kollha għażżenin dawn, kollha ma jdaħħluhomx!

GODFREY FARRUGIA: Jien ma għidtx hekk.

(Interuzzjonijiet)

CLAUDIO GRECH: Mhux waħda.

Jiena qed ngħid li hemm numru ta' mediċini li jkunu out of stock ġimgħa wara oħra, u ma jkunux imniżżlin fil-lista li tidher on-line.

GODREY FARRUGIA: Mhux veru, niċċelinġjak fuq hekk.

Mela issa ġibli l-lista u niċċelinġjak fuqha.

GODFREY FARRUGIA: Bħalma inti ċċelinġjajtni fuq il-mediċini li neħħejna mil-lista għax huma antikwati, jien nista' niċċelinġjak fuq il-lista tal-ispiżeriji li jgħidu li għandhom mediċini li huma out of stock u fil-fatt....

CLAUDIO GRECH: Se ngħaddihilek.

Però imbagħad jekk ikunu out of stock trid tkun raġel biżżejjed li tgħid li verament kienu out of stock.

GODFREY FARRUGIA: Agħtini d-data tagħhom, nimxu mal-out of stock u naraw jekk veru fil-POYC kienux out of stock jew le.

Nista' nassigurak, li hemm eżerċizzju fejn is-CPSU u l-POYC li jiltaqgħu nhar ta' Ġimgħa b'mod regolari - bdejtha jien u mixja b'mod effiċjenti - fejn qegħdin jitkellmu fuq l-out of stock tal-POYC.

Biex l-out of stock tas-CPSU jew l-out of stock tal-Isptar Mater Dei jew l-out of stock tal-Isptar Ġenerali t'Għawdex tal-POYC, dak kollu joħroġ on line u dak li jkun hemmhekk huwa b'mod fattwali ta' xi jkun hemm nieqes fl-istores tal-POYC.

THE CHAIRMAN: Dik imbagħad insemmuha fl-item tal-affarijiet l-oħra tal-laqgħa li jmiss.

Nistgħu naġġornaw hawnhekk għaliex sar ħafna ħin u niltaqgħu tliet ġimgħat oħra, però jekk tinzerta li tkun festa nagħmluha ġimgħatejn oħra.

Fil-laqgħa li jmiss se nitkellmu dwar ir-relazzjoni industrijali, jiġifieri se jkollna diskussjonijiet mal-Unions ewlenin.

Grazzi.

Fit-8:50 il-Kumitat ikkonkluda.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees health


KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

LAQGĦA NRU.

L-Erbgħa, 26 ta' Marzu 2014

Il-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.43 p.m.

L-Onor.

PREŻENTI

Il-Ministru għas-Saħħa l-Onor.

Michael Gonzi u l-Onor.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

PERMESS LILL-MEDIA

Il-President tal-Kumitat informa lill-membri li kien irċieva talba mill-media għall-permess biex jiffilmjaw l-ewwel parti tal-laqgħa tal-Kumitat.

Il-permess ingħata.

INDIRIZZ MILL-KELLIEM EWLIENI TAL-OPPOŻIZZJONI GĦAS-SAĦĦA

Wara li l-President tal-Kumitat għamel introduzzjoni qasira, stieden lill-Onor Claudio Grech, Kelliem Ewlieni tal-Oppożizzjoni għas-Saħħa sabiex jagħti indirizz għal din l-ewwel laqgħa tal-kumitat.

L-Onor Grech qal li bit-twaqqif tal-Kumitat dwar is-Saħħa, se jkun qed jittratta sfidi li huma relevanti għas-soċjetà.

Dan għaliex il-membri jkunu jistgħu jittrattaw materji li jolqtu lill-pazjenti, fl-iktar punt ta' vulnerabbli.

U li dan ifisser differenza fil-ħajja tagħhom.

INDIRIZZ MILL-MINISTRU GĦAS-SAĦĦA

Il-Ministru għas-Saħħa, l-Onor Godfrey Farrugia, għamel preżentazzjoni dwar il-oqsma varji li jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħu.

Fost oħrajn semma li fil-bidu tal-leġislatura, ġiet ippubblikata Liġi dwar is-Saħħa li hija iktar moderna u li tat għodda għal decision making aħjar, il-HiT report, ir-rata għolja ta' żieda ta' persuni anzjani li minn naħa l-oħra joħolqu żiedu fir-rata ta' mard kroniku u tal-kanċer li wkoll tkabbar id-domanda għall-mediċina, l-aspett finanzjarju u l-kura primarja u sekondarja.

L-Onor Farrugia semma wkoll li hi x-xewqa tiegħu li fil-futur il-pazjent jitgħallem jieħu ħsieb tiegħu nnifsu u jħares iktar lejn il-prevenzjoni, milli lejn il-mediċini.

SOTTOMISSJONIJIET TA' SUĠĠETTI

LI SER JIĠU DISKUSSI FIL-LAQGĦAT LI ĠEJJIN

Il-Ministru għas-Saħħa qiegħed fuq il-Mejda tal-Kumitat:-

1 Lista ta' suġġetti li jindirizzaw diffikultajiet jew sfidi jew opportunitajiet li jeżistu fil-qasam tas-saħħa biex jiġu diskussi fil-laqgħat li ġejjin.

L-Onor Claudio Grech, għan-nom tal-Oppożizzjoni qiegħed fuq il-Mejda tal-Kumitat:-

Dok 2 Dokument intitolat Aġenda Proposta 2014.

L-Onor.

Grech issuġġerixxa illi f'kull laqgħa jiġi diskuss suġġett li jintgħażel alternattivament miż-żewġ listi li tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kumitat.

Il-Kumitat qabel ma' din il-proposta.

IS-SOSTENIBILITÀ FL-ISKEMA TAS-SAĦĦA GĦALL-KULĦADD

F'MALTA U F'GĦAWDEX

Il-Ministru għas-Saħħa ta preżentazzjoni dwar is-sostenibilità fl-iskema tas-saħħa għal kulħadd.

Huwa fisser li biex tibda tindirizza s-sostenibilità l-ewwel irid jinħoloq pjan nazzjonali ħolistiku fejn dan jiġi indirizzat f'ambitu ta' public private health mix.

U dan irid isir mingħajr ma wieħed iħared lejn il-riżorsi umani, il-proċessi, it-teknoloġija, il-faċilitajiet u lejn il-finanzi.

Minn naħa tiegħu, l-Onor Claudio Grech elenka l-prijoritazzjoni tal-finanzjament, l-innovazzjoni, ir-recovery tal-ispejjeż, is-settur privat ma' dak li għandu x'jaqsam is-saħħa, u li s-saħħa trid tiġi qabel il-qligħ finanzjarju bħala fundamentali għas-sostenibilità fl-iskema tas-saħħa.

Wara kien hemm diskussjoni

Fid-8.55 pm il-Kumitat aġġorna għal nhar l-Erbgħa 16 ta' April 2014 fis-6:30 pm biex, fost affarijiet oħra, jiddiskuti l-Azzjonijiet Industrijali.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT