(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 21

It-Tnejn, 17 ta' Marzu, 2014

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 21

It-Tnejn, 17 ta' Marzu, 2014

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.52 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 20 li saret nhar l-Erbgħa 12 ta' Marzu 2014 ġew konfermati.

dISKUSSJONI MA' DR MARIO MIFSUD DWAR ID-DROGI TAL-ABBUŻ LI QEGĦDIN JINTUŻAW F'mALTA

THE CHAIRPERSON (Onor. Deborah Schembri): Illum għandna diskussjoni ma' Dr Mario Mifsud dwar id-drogi u l-abbuż tagħhom f'pajjiżna.

Fil-fatt il-ġimgħa l-oħra rċevejna l-korrispondenza proprju fuq din il-laqgħa u l-Kumitat iddeċieda li din hija xi ħaġa importanti u għalhekk iddeċidejna li nagħmlu laqgħa apposta fuq is-suġġett.

Nirringrazzja lilek Dr Mifsud talli ġejt għal din il-laqgħa u se nagħtik il-floor mill-ewwel biex tressqilna l-preżentazzjoni tiegħek.

DR MARIO MIFSUD (Espert Forensiku fuq id-Drogi): Nirringrazzjakom ta' din l-istedina u qabel ma nibda se ngħid xi ħaġa żgħira fuqi.

Jiena ilni f'dan ix-xogħol tal-forensika għal dawn l-aħħar 30 sena, jiġifieri nanalizza d-drogi li jaqbdu l-pulizija u għandi wkoll kuntatti tajbin mas-Sedqa.

Fil-fatt meta jkun hemm xi tibdil fis-sustanzi ngħaddiha lill-Aġenzija Sedqa.

Għamilt Masters fil-Forensika u riċentement spiċċajt il-Ph.D fuq l-ecstasy mill-King's Collega London, fejn għamilna riċerka lokali kif ukoll fuq il-qbid tad-droga tal-ecstasy f'Malta mill-parties u mill-akbar ammonti ta' ecstasy li kienet inqabdet fil-pajjiż.

L-iktar li nixtieq niffoka l-preżentazzjoni tiegħi hija fuq is-sustanzi lokali, li jiena nsejħilhom dawk klassiċi bħall-kokaina, l-eroina u l-kannabis, kif ukoll fuq sustanzi ġodda li deħlin fil-pajjiż.

Imbagħad wara niffokaw ftit fuq x'qed jiġri bħalissa minħabba l-kannabis.

Il-kannabis ġiet legalizzata f'Colorado, f'Washington u fl-Urugwaj u għaldaqstant tajjeb ngħidu li dawn qegħdin jiksru l-Konvenzjoni tal-Ġnus Maqgħuda tal-1961 u tal-1971.

Għaldaqstant jista' ikun hemm xi pajjiż li jfittixhom.

S'issa għadu ħadd ma ċċaqlaq imma dawn bażikament qegħdin jiksru konvenzjonijiet iffirmati minn pajjiżi oħra.

Imma donnu hawn din iċ-ċaqliqa biex jagħmlu pressure fuq il-Ġnus Maqgħuda ħalli jipprovaw jagħmlu xi tibdiliet, l-aktar fir-rigward tal-kannabis.

Imbagħad nixtieq nidħol ftit ukoll fuq il-kwestjoni tad-dekriminalizzazzjoni, jiġifieri jekk 'il quddiem fil-pajjiż ikunx hawn dan il-ħsieb u allura x'jista' jsir, x'inhu obbligat minna u xi tħallina nagħmlu l-Konvenzjoni tal-Ġnus Maqgħuda.

Issa se nibda bil-preżentazzjoni li ġibt miegħi llum.

Din l-informazzjoni meħuda mit-2013 tal-UNODC li huwa l-United Nations Office for Drugs and Crime.

Dawn huma l-aħħar statistiċi u ċ-ċifri huma fil-miljuni.

Pereżempju l-kannabis tittieħed globalment minn madwar 160 miljun ruħ, l-ecstasy 90 miljun …

THE CHAIRPERSON: Skużani ftit għax m'iniex qiegħda nifhem.

Meta ngħidu popolazzjoni ta' 160 miljun qed nirriferu għal dawk li jieħdu l-kannabis?

Dan huwa punt interessanti għax illum min jagħmel ir-riċerka jaf li ċerta mużika ġġib magħha ċertu tip ta' droga.

Din hija xi ħaġa li sar ħafna studju fuqha u l-ammonti huma kbar mhux ħażin.

Fl-Ewropa dawn kienu mqassmin hekk; 85 miljun xi darba wżaw din id-droga llegali u l-kannabis ovvjament tibqa' l-ewwel fil-klassifika.

Warajha għandek il-kokaina, l-enfetamina u l-ecstasy.

Issa din l-informazzjoni meħuda wkoll minn rapport riċenti tal-2013 u huwa interessanti għaliex kien hemm żmien fejn l-ecstasy, l-MDMA, kienet daqsxejn qabel il-kokaina.

Ir-raġuni għalfejn niżlet fl-użu l-ecstasy kien minħabba aktar kontrolli fuq is-sustanzi li jipproduċuha.

Kien hawn kontroll fl-Ewropa tas-sustanzi li minnhom kienet ssir l-MDMA.

Ħafna minn dawn is-sustanzi kienu ġejjin miċ-Ċina u minħabba dawn il-kontrolli kien hemm tnaqqis fl-ecstasy.

Dan il-fatt kellu effett lokali wkoll u jien se ngħaddi mix-xena globali sakemm nidħol bil-mod il-mod għax-xena lokali ħalli b'hekk naraw għaliex qed isiru ċerti affarijiet.

Dan huwa punt ieħor importanti.

Kif għedtilkom dawn iċ-ċifri meħudin fl-Ewropa u huma għall-2012 u għall-2013.

Ir-rata tal-użu tal-kannabis dejjem tibqa' għolja u fil-fatt għandek 2.5 miljun, kokaina 1.1 miljun u mbagħad għandek iċ-ċifri għall-emfetamina, ecstasy u eroina.

Kien hemm 6,500 imwiet permezz ta' overdose minħabba l-eroina.

Fl-2012 kien hemm nuqqas ta' mwiet f'overdoses minn din id-droga.

Jekk imbagħad inħarsu ftit lejn is-sitwazzjoni Maltija naraw iċ-ċifri ta' kemm inqabdet droga fi grammi bejn l-2007 u l-2011.

Hawnhekk naraw li l-eroina niżlet xi ftit mentri l-kokaina telgħet.

Jekk inħarsu lejn l-ecstasy insibu li din niżlet sew minħabba dak il-fenomenu li kellna.

Kurjuż huwa l-fatt dwar il-khat u din naraha wkoll f'risposti li jingħataw fil-Parlament.

Il-khat hija xi ħaġa li ġejja mis-Somalja u daħlet f'pajjiżna minħabba s-Somali.

Il-khat mhijiex droga llegali u allura m'għandhiex tidħol fl-istatistika tad-droga.

Madankollu fir-risposti li jingħataw fil-Parlament qegħdin dejjem jinkludu l-khat.

Din kelli kwestjoni sew fuqha fil-Qorti għax il-khat mhijiex sustanza li hija kkontrollata fil-Konvenzjoni tal-Ġnus Magħquda u lanqas hija kkontrollata fil-Liġi Maltija.

Fil-fatt huma kkontrollati s-sustanzi tagħha imma l-pjanta per se mhijiex ikkontrollata u meta l-pjanta ma tkunx imsemmija fil-liġi, allura awtomatikament il-pjanta ma tistax tikkontrollaha.

U kien hemm tliet deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Appell li qalu li din mhijiex ikkontrollata.

Ħaġa stramba lokali hi li meta tinqabad il-khat, u tinqabad b'xi 22 kilo f'kull bagalja li tiġi, issir inkjesta maġisterjali meta lanqas għandu jsir hekk.

Nerġa' ngħid li l-khat bdejna narawha kemm ilu li għandna s-Somali magħna.

Fl-opinjoni tiegħi s-sena d-dieħla mhux se narawha iktar għax ġiet ikkontrollata kemm mill-Ingilterra u kemm mill-Olanda.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Inti għandek l-expertise u allura huwa tajjeb ħafna li qiegħed hawnhekk illum.

Qiegħda ninnota li l-eroina qiegħda dejjem tonqos imma qiegħda ngħid sew li ħafna mill-heroine addicts illum il-ġurnata huma nies ta' età pjuttost kbira iktar milli ta' età iżgħar?

DR MARIO MIFSUD: Dak huwa fatt. Fil-fatt jien qiegħed ukoll fuq il-bord tal-ħabs u qed ninnotaw li l-età tiela', jiġifieri jista' jagħti l-każ li l-eroina qiegħda tinżel minħabba f'hekk.

Imma issa rrid insemmi wkoll li fil-pajjiż donnu hawn dik li nsejħulha normalizzazzjoni ta' ċerti drogi li jintużaw waqt il-parties, fosthom il-kokaina, ir-raża tal-kannabis, l-LSD, eċċ. Tajjeb ngħidu wkoll li l-LSD fil-pajjiż ma tantx għada normali li taraha.

Imbagħad għandek l-ecstasy li hija party drug u allura qisu qed ikollna xpakkatura fil-pajjiż, fejn għandek dawk id-drogi li jintużaw għall-parties u mbagħad għandek il-junkies li ma nħalluhomx.

Mela qed ikollna din is-sitwazzjoni.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: U hemm kombinazzjoni ta' drogi fejn uħud mill-users qegħdin prattikament iħalltu tipi differenti ta' drogi?

Qiegħda ngħid tajjeb?

Fil-fatt din hija xi ħaġa li se nsemmiha aktar 'il quddiem.

Dan ngħidulu poly-substance use fejn illum fil-parties issib taħlit ta' sustanzi, kemm legali u kemm dawk illegali.

L-alkoħol hija l-akbar problema tal-pajjiż imma mbagħad qed naraw xi ħaġa oħra.

Fil-fatt qiegħed ikollna t-teħid tal-kokaina u l-ecstasy, li huma stimulanti qabel ma jibda xi party biex ikollhom l-enerġija u mbagħad, kif jispiċċa l-party jaqgħu fuq il-kannabis biex inaqqsu l-effetti tal-istimulanti li jkunu ħadu fil-bidu.

Apparti li mbagħad għandek it-teħid tal-alkoħol u li allura qed ikollok dawn l-affarijiet kollha flimkien.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Dan nimmaġina li kważi kważi huwa studju għalih, jiġifieri l-mod ta' kif jitħalltu dawn is-sustanzi biex ikollok dawn l-effetti fuq il-ġisem, fejn filli qed ittellgħu mas-smewwiet u filli qed isabbtu mal-art.

DR MARIO MIFSUD: Dwar dan konna għamilna studju dettaljat ħafna u kont ġibt anke barranin hawn Malta u għamilna studju partikolari f'party, xi ħaġa li naħseb kienet l-ewwel darba li saret hawn Malta.

Aħna morna f'dan il-party u staqsejna lil dawk preżenti x'sustanzi qed jużaw.

Kienu qalulna li mhux se jkollna rispons tajjeb imma kellna rispons pożittiv.

Li huwa interessanti hu li għandek nies li llum jafu x'inhuma jagħmlu u għalhekk saret in-normalizzazzjoni, fis-sens li jafu meta għandhom jieħdu s-sustanza biex jistimulaw ruħhom ħalli jkunu jifilħu jiżfnu u jafu meta għandhom jieħdu s-sustanzi l-oħra biex ineħħu dak l-effett tal-istimulanti.

Ovvjament din mhijiex biss xi trend lokali imma narawha wkoll barra l-pajjiż.

Dawn in-nies ikunu jafu eżattament x'iridu jieħdu biex imbagħad it-Tnejn jidħlu lura għax-xogħol. llum għandek l-internet li huwa sors tajjeb u qawwi ħafna ta' dan il-moviment.

U nerġa' ngħid li dawn huma affarijiet li qed narawhom lokalment.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Grazzi.

Għalfejn m'aħniex qegħdin naqsmuhom bejn soft u hard drugs?

Għaliex mhux qed ikunu kategorizzati dawk id-drogi li tpejjiphom, dawk li tiblahom u dawk li tinjettahom?

DR MARIO MIFSUD: Il-kwestjoni tas-soft u l-hard drugs ma tantx iddoqqli lili.

Fil-fatt lanqas il-Konvenzjoni tal-Ġnus Maqgħuda ma tagħmel dan.

Anzi fil-Konvenzjoni tal-Ġnus Magħquda tal-1961 naraw li l-kannabis, il-kokaina u l-eroina qegħdin jiġu amalgamati flimkien.

Li qed jiġri fil-pajjiż u li qed jiġri f'pajjiżi oħra hu li meta jkollok persuna li tinqabad b'kilo raża tal-kannabis jew b'kilo eroina jew b'kilo kokaina u titla' ġuri u tingħata piena, min jinqabad bil-kannabis qed jingħata piena inqas ħarxa.

Mentri jekk se nimxu mal-Konvenzjoni suppost li għandna nimxu ma' piena waħda.

Imma aħna nafu li l-kannabis mhijiex daqshekk perikoluża daqs id-drogi l-oħra u allura nagħtuha pieni inqas.

Apparti minn hekk il-kannabis hija l-gate drug li minnha twasslek għal sustanzi oħra.

Kien sar studju fuq dan għax kien hemm min qed jiddubita dan il-fatt u sabu li huwa minnu.

Xi ħaġa oħra li rrid ngħid – għax l-ewwel ma semmejthiex – huwa li globalment, fl-2008 kien hawn 166 droga ġdida.

Droga ġdida tfisser li tista' lanqas tkun ikkontrollata fil-pajjiżi, kemm dawk Ewropej, kemm dawk dinjija u kemm lokalment.

Sa nofs l-2012 dawn is-sustanzi sintetiċi – li ħafna minnhom qed isiru miċ-Ċina – telgħu għal 251!

Issa dawn il-251 sustanza ġdida li huma psikotropiċi huwa iktar mill-ammont li fihom it-tliet konvenzjonijiet tal-Ġnus Maqgħuda flimkien għax dawn fihom 234 sustanza.

Mela jekk naqbdu t-tliet konvenzjonijiet tal-Ġnus Magħquda u d-drogi kollha li huma kkontrollati, li Malta u pajjiżi oħra huma firmatarji tagħhom, insibu li hemm b'kollox 234 filwaqt li f'erba snin u nofs l-ammont ta' sustanzi sintetiċi ġodda tela' minn 166 għal 251.

ANTONY AGIUS DECELIS: Aħna qegħdin nitkellmu fuq il-Konvenzjoni tal-Ġnus Magħquda tal-1961.

Issa jien m'għamiltx xi riċerka għax jien għandi First Degree in Youth Work u kont għamilt ukoll daqsxejn studju ieħor meta kont qiegħed nagħmel dan l-istudju fil-youth work madwar 15-il sena ilu.

Il-users inti stess qed tgħid li saru iktar edukati u ma naħsibx li għadhom l-istess users li kienu jibilgħu kollox mingħajr ma jkunu jafu x'inhuma jibilgħu.

Allura ma taħsibx li din il-Konvenzjoni ġiet outdated illum?

DR MARIO MIFSUD: Dik kienet waħda mill-affarijiet li iddiskutejt ma' professur Ingliż meta nqalgħet din il-problema.

Fil-fatt kont ikkorrispondejt ma' dan il-professur fl-Ingilterra stess għax jien kont ħsibt li l-Konvenzjoni għandha tiġi mibdula imma hemm reżistenza qawwija biex din il-Konvenzjoni ma tinbidilx.

Fil-fatt jaħsbu li nistgħu nibqgħu naħdmu fil-parametri ta' din il-Konvenzjoni.

Hemm min jgħid ukoll li għandha ssir the Fourth Convention ħalli nieħdu akkont tas-sistemi l-ġodda li kien hawn matul iż-żmien.

Imma mbagħad meta tiġi għal kif għandek titratta ċerti żgħażagħ li jagħmlu użu mid-droga nsibu li l-Konvenzjoni ma tagħmilx restrizzjonijiet fuq il-pajjiż imma tħalli f'idejn il-pajjiżi rispettivi kif għandhom jikkontrollaw.

Issa aħna jekk tħares lejn il-liġi tagħna bażikament naraw li morna daqsxejn fl-estrem, fis-sens li jekk persuna tinqabad tkabbar pjanta tal-kannabis, din se tispiċċa l-ħabs jew ma tistax tkabbarha.

Il-Konvenzjoni ma tobbligagx li tagħmilha, jiġifieri tista' tmur għat-trattament li fil-fatt donnu hawn il-ħsieb li mmorru lejn din it-triq u lejn il-harm reduction.

Mentri l-Konvenzjoni tal-Ġnus Maqgħuda tmur iktar lejn demand reduction milli lejn harm reduction.

U bejn dawn it-tnejn hemm differenza għax harm reduction meta inti tipprova tevita milli jkollok tixrid ta' mard mentri demand reduction through education u through treatment billi tipprova tnaqqas il-persuna milli tieħu d-droga.

L-INCB, li hija l-organu li tieħu ħsieb il-Konvenzjonijiet trid demand reduction, jiġifieri li l-pajjiżi jiffokaw fuq nuqqas ta' domanda mill-user u mbagħad ikun hemm il-harm reduction, fejn ikollok l-għoti ta' siringi biex ma jkunx hemm tixrid ta' mard, eċċ. Ovvjament fil-Parlament iridu jsiru dawn it-tibdiliet fil-liġijiet tagħna.

Stramba ukoll kif f'pajjiżna għandna żewġ liġijiet fuq id-droga - il-101 u t-31 – mentri f'pajjiżi oħra għandhom liġi waħda li tkopri kollox.

Jiena naħseb li ġara hekk minħabba li fl-1961 kellna l-Konvenzjoni tan-Narcotics Drugs u allura għamilna l-liġi tal-101 li kienet tikkontrolla r-raża tal-kannabis, l-eroina u l-kokaina.

Imbagħad fl-1971 saret il-Konvenzjoni tal-Psychotropic Drugs li huma l-MDA jew l-ecstasy biex niftiehmu u dik ikkontrollajniha taħt il-kapitlu 31 tal-liġi ta' Malta.

Jiġifieri għamilna żewġ liġijiet biex speċi nimxu mal-Konvenzjoni imma f'pajjiżi fl-Ewropa għandhom liġi waħda u s-sustanzi huma miktubin f'liġi waħda u mhux qegħdin maqsumin.

Imbagħad jekk toqgħod tinnota ssib li għandek il-pieni li huma l-istess, jiġifieri kemm fil-101 u kemm fit-31 huma kważi kważi l-istess.

Jiena ilni ħafna nippriedka biex jekk jista' jkun ikollna liġi waħda u kollox ikun skedat fiha.

Problema lokali li għandna wkoll fil-liġijiet Maltin hi li aħna naqsmu d-drogi tagħna fi tnejn; dawk qawwija bħall-eroina u l-kokaina u dawk li jitqiesu bħala ħfief.

U donnu m'hemmx dak ix-shade of grey in between waqt li pajjiżi oħra jaqsmuhom fi tliet kategoriji u allura b'hekk is-sustanzi tista' tiskalahom iktar aħjar.

Din hija xi ħaġa li lilna tgħinna għax jekk ikun hemm sustanzi li fil-pajjiż nistgħu niskalawhom mod ieħor, inkunu nistgħu nħalluhom qisu fin-nofs, bħalma jiġri f'pajjiżi oħra Ewropej.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Dr Mifsud xtaqt nagħmillek mistoqsija.

Meta tara dawn iċ-ċifri, fejn qisu m'hemmx xi pattern stabbli matul dawn l-aħħar 4 jew 5 snin, inti mill-esperjenza tiegħek kif taraha l-istampa ta' pajjiżna meta tikkomparahom ma' pajjiżi oħra fl-Ewropa u fid-dinja?

Il-fatt li m'hemmx pattern kif tinterpretah inti?

DR MARIO MIFSUD: Jekk pereżempju tieħu l-cannabis grass tara kif din f'daqqa waħda fl-2009 splodiet 'il fuq u l-ecstasy fl-2010 telgħu għal 42,000.

Interessanti li f'Malta l-cannabis plants inqatgħu u kważi kważi ma baqgħux ikabbruha l-pjanta lokalment.

Dan għaliex huwa faċli li nieħdu l-blokka.

Fil-fatt issa nurikom ritratti ta' kif inhuma l-blokok.

Issa r-raża tiġi mill-Marokk u allura ma baqax il-lok li tkabbar il-grass.

Tgħiduli imma kif f'daqqa waħda daħlitilna l-grass?

Fl-2009 kien hawn qabda kbira ta' grass, fejn kellek mal-450 kilo raża tal-kannabis ippakkjata minn barra.

Din għal xi raġuni jew oħra l-pulizija ma nterċettawhiex meta kienet dieħla imma qabduha moħbija fuq l-art.

Jiġifieri wieħed irid iħares lejn dawn iċ-ċifri ta' kemm il-pulizija qed jaqbdu droga.

Dak l-ammont daqshekk kbir żgur li mhux se jidħollok mill-ajruport imma se jidħollok mill-baħar.

THE CHAIRPERSON: Jiġifieri milli qed tgħid inti, dawn huma li nqabdu hawn Malta u mhux li nqabdu huma u deħlin hawn Malta?

Jew jinkludu kollox?

DR MARIO MIFSUD: Jinkludu wkoll li deħlin in transit u dawk li nqabdu waqt li kienu fil-pajjiż.

Pereżempju dawk l-400 kilo nqabdu waqt li kienu f'pajjiżna u mhux inqabdu waqt li kienu deħlin.

Jiġifieri jista' ikun li dak l-ammont kollu daħal bil-baħar imma l-pulizija jew ma nterċettawhiex jew inkella interċettawha imma sabuha fuq l-art.

ROBERT CUTAJAR: Imma allura dak juri li l-pulizija qed ifallu?

Hija stampa reali tas-sitwazzjoni jew le?

Qed inkun ftit kritiku f'dan is-sens biex nifhmu aħjar.

DR MARIO MIFSUD: Irridu nżommu quddiem għajnejna li din hija skwadra li fiha se jkollok tibdil fil-persuni li jifformaw parti minnha.

Pereżempju jkollok spettur li jilħaq supretendent u mbagħad ikollok supretendent li jilħaq assistant kummissarju.

U dawn ikollhom ċertu knowledge li min jidħol ġdid minflokhom ma jkollux.

Tgħiduli allura min ikun se jitlaq ma jagħtix l-informazzjoni lil min ikun se jidħol minfloku?

Imma sakemm issir dik li ngħidilha c-change of the guard jaf ikollok dawn id-diskrepanzi.

U dan qed jiġri wkoll fil-Qorti, fejn ikollok ġudikant fuq id-drogi tal-abbuż u dan jingħata promozzjoni.

Hemmhekk inti qed titlef il-knowledge li dik il-persuna tkun akkwistat matul is-snin u dan mhuwiex xi suġġett faċilissimu sabiex tieħu d-deċiżjonijiet jekk ma tifhimx fit-topic.

Jien ġieli jkolli ftit ħin u mmur nagħti l-informazzjoni lill-ġudikanti jew lill-pulizija ħalli jieħdu idea ta' kif inhu s-suq.

Xi ħaġa oħra interessanti hija fuq l-użu lokali.

Din l-istatistika ġejja minn rapport li ġie ppubblikat lokalment fl-2013.

Jien mhux se nidħol fuq kif setgħu ħadu din l-istatistika imma nixtieq li jkollna aktar riċerka lokali għax għadna daqxejn batuti fiha.

Hawn bżonn ta' aktar riċerka profonda imma rridu naħdmu b'li għandna.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Tista' tgħidilna x'inhu l-ammont ta' nies li jagħmlu użu mid-droga f'pajjiżna?

DR MARIO MIFSUD: Ifhimni ma tistax tgħid kemm hu għax mhux kulħadd se jmur għat-trattament.

Pereżempju, min hu fuq l-ecstasy bela' pillola u allura mhux se jmurlek għat-trattament.

L-istess min qiegħed fuq il-kokaina.

Ara min qiegħed fuq l-eroina se jmur għat-trattament għax għandu bżonn il-methadone.

U huwa proprju għalhekk li jien qed ngħid li hemm bżonn li ssir ir-riċerka għax donnu aħna qegħdin dejjem naqbdu mal-eroina.

Għall-eroina għandek bżonn is-siringi u allura mill-ammont ta' siringi meħuda mill-poliklinika jkollok idea ta' kemm għandek użu, avolja mhux kulħadd imur il-poliklinika.

Jew inkella jkollok grupp li jmorru biex jieħdu l-methadone u allura min hemm tieħu idea.

Imma l-istess mhux kulħadd imur għall-methadone.

Rigward id-drogi l-oħra m'għandniex mezz ta' kif naqbduhom jekk ma jmorrux għat-trattament.

THE CHAIRPERSON: Jiġifieri din l-islide qed turina dawk li jmorru b'xi mod jew ieħor għall-għajnuna jew inkella l-metodu li ntuża fis-survey huwa xi ħaġa totalment differenti?

DR MARIO MIFSUD: Din l-istatistika mogħtija fir-rapport lokali, jiġifieri din hi l-informazzjoni li nippreżentaw lill-European Monitoring for Drug and Drug Addiction fl-Ewropa ...

THE CHAIRPERSON: Imma fuqiex inhu maħdum?

DR MARIO MIFSUD: Maħdum fuq riċerka jew fuq l-ammont ta' nies li jmorru għat-trattament.

Madankollu jiena nħoss li l-istampa hija ħafna ikbar minn hekk.

Pereżempju min qiegħed fuq l-ecstasy biss mhux se jmurlek għat-trattament.

Anke min qiegħed fuq il-kannabis taf iħoss li m'għandux għalfejn imur għat-trattament.

THE CHAIRPERSON: Jiġifieri probabilment li r-rata tal-eroina toqrob aktar lejn ir-realtà milli tal-oħrajn peress li min qiegħed fuq l-eroina irid il-methadone.

DR MARIO MIFSUD: Għalhekk ir-riċerka għandna bżonnha, fis-sens li għandek ħafna nies li qed jieħdulek xi tip ta' droga u aħna ma nafux.

Għalhekk jien daqsxejn xettiku fuq din l-istatistika.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Min kien is-sors ta' din l-informazzjoni?

DR MARIO MIFSUD: Le, dan huwa rapport maħruġ mill-Ministeru għas-Servizzi Soċjali imma wisq probabli kellek is-Sedqa u oħrajn involuti fih ukoll.

Dawn huma l-aġenżiji li jagħtu t-trattament jew li jiġu f'kuntatt mad-drogati u allura jistgħu jiġbru l-istatistika b'dan il-mod.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Il-mistoqsija li xtaqt nasal għaliha hija din; jekk pereżempju nieħdu l-kannabis għandek 3.5% between 15 and 64 years of age.

Allura din it-3.5% mhux tal-popolazzjoni imma ta' dawk li rrapportaw?

DR MARIO MIFSUD: Ta' dawk li rrapportaw.

Ħaġa oħra interessanti hi fejn qed naraw 15 to 64 years… Jiġifieri jista' jagħti l-kas li inti għandek tiffoka fuq dawk iż-żgħażagħ li huma ta' ċertu etajiet u mhux tiffoka fuq grupp wiesa' bħal dak.

U allura wieħed irid joqgħod attent ħafna fuq din l-istatistika.

THE CHAIRPERSON: M'hemmx cohorts iktar żgħar?

Pereżempju 15 to 25 years?

DR MARIO MIFSUD: Le, m'għandniex lokalment u għalhekk għedt li rridu niffokaw aktar.

Issa din l-islide daħħaltha għax trid tipprova tifhem l-addict.

Dan x'għandu?

Dipendenza fiżika jew dipendenza mentali?

Jekk se tagħmel liġi, jekk se tibdel liġi, jekk se tagħmel dikriminalizzazzjoni, almenu jrid ikollok idea ta' x'inhuma l-addicts.

Pereżempju għandek addict li jħossu normali jekk jieħu d-droga u allura dan jiġi hooked fuqha.

Għandek id-dipendenza fiżika fejn il-ġisem iħoss il-bżonn tad-droga u jekk ma jeħodhiex ikollu l-withdrawal symptoms, fejn jibda jitriegħed jew jogħroq.

L-eroina hija waħda mid-drogi li tħallilek dawn l-effetti.

Imbagħad għandek id-dipendenza mentali fejn psikoloġikament tħoss il-bżonn li tieħu d-droga.

Jien hawnhekk irrid nibgħat il-messaġġ li jekk se niddikriminalizzaw għandna niddikriminalizzaw darba biss?

Jiġifieri bniedem darba biss jista' jiżbalja?

Allura jekk persuna jkollha addiction għaċ-ċikkulata, din se ddur fuqha u tgħidilha li darba biss se tagħtiha ċans?!

Jekk se nagħmlu pass 'il quddiem u allura se niddikriminilizzaw, fejn se nibdew nagħtu ċans lil min jutilizza d-droga u minflok nibagħtuh il-Qorti, se nibagħtuh għat-trattament, se ngħidulu wkoll ara ma jfettilekx tiżbalja t-tieni darba għax nixħtek il-ħabs?!

Din ma tagħmilx sens għax jekk inti għandek dipendenza fiżika jew mentali, din id-dipendenza mhux darba se tiġik.

Min ipejjep sigarett mhux se tgħidlu li se tagħtih ġurnata biex jaqta' is-sigaretti għax inkella twaddbu l-ħabs.

L-addiction hija marda u allura trid titrattaha bħala marda.

Issa safejn naf jien il-mard ma jiġix trattat fil-Qorti.

THE CHAIRPERSON: Nixtieq nagħmel punt li aħna hawnhekk mhux qegħdin ngħidu li għandha b'xi mod jew ieħor tiġi trattata bħala att kriminali jekk tiekol iċ-ċikkulata.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Jiena naqbel ħafna li addictive behaviour hija marda u li inti jista' ikollok ukoll addiction għall-ikel jew għal affarijiet oħra.

Imma qatt sar xi studju fuq l-irwol tal-pusher f'dan kollu?

DR MARIO MIFSUD: Mela ħalli ngħid xi ħaġa fuq il-pusher.

Aħna nitkellmu ħafna fuq l-overdoses u din ikolli ħafna mistoqsijiet fuqha fil-Qorti.

Mela għandek wieħed ħiereġ mill-ħabs u xi ħadd jagħtih qartas u dan imut.

Jekk persuna tieqaf tieħu d-droga, speċjalment l-eroina għax fil-ħabs ikollok l-eroina, kif joħroġ mill-ħabs u jieħu ċertu ammont ta' eroina, dan jaf jaqa' f'overdose.

Issa overdose tista' isseħħ anke minħabba l-ġenetika tal-persuna.

Jista' jkollok persuna li ġisimha jkisser id-droga aktar malajr minn ħaddieħor u din hija xi ħaġa ġenetika.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Din hija simili għalmin jikkonsma l-alkoħol?

Jiġifieri qed nitkellmu fuq l-istess livelli?

DR MARIO MIFSUD: Id-differenza hija fuq il-fwied u fuq kif ikissirlek is-sustanzi, jiġifieri l-overdose tista' ssir għax ikollok droga pura, jew għax tkun ilek nieqes mid-droga u mbagħad meta terġa' tieħu, issib sustanza ogħla jew inkella tista' tkun xi ħaġa ġenetika.

THE CHAIRPERSON: Id-droga tista' trabbi tolleranza għal ċertu ammont?

U jekk jiġix xorta waħda kkonsidrat bħala overdose jekk bażikament tibdel mingħand min tixtriha u allura l-livell tal-purita jkun aktar minn dik li kont tixtri qabel.

F'dak il-każ xorta overdose tiġi?

DR MARIO MIFSUD: Dażgur għax jista' ikollok tibdil fil-purità.

Is-suq huwa wieħed klandestin.

Biż-żmien tibda tintebaħ li min ibiegħ id-droga ma tantx jipprova jagħmilha ħażina għax inkella jitlef il-klijenti tiegħu.

Il-pusher hija dik il-persuna li tħallat u tbiegħ id-droga.

Issa l-pusher jista' ikun hu stess li qed jabbuża minnha u li allura ibiegħ id-droga biex iżomm il-vizzju tiegħu.

Kellna każi fejn il-pusher stess jieħu ftit mill-eroina jew mill-kokaina u jżiedha b'xi ħaġa oħra.

Mela jnaqqsilha mill-purità tagħha biex jieħu ftit mill-qartas għalih.

Għalhekk il-liġijiet tagħna għandhom jirriflettu dawn l-affarijiet u ċioè il-pieni fis-sentenzi għandhom jirriflettu dak li tkun għamlet il-persuna.

Jekk għandek pusher u dan għandu problema ta' droga, il-piena għandha tkun differenti minn xi ħadd li nqabad jittraffika ammonti kbar ta' droga.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Biex inkompli ma' dak li qalet iċ-Chairperson, wara li jmut xi ħadd b'overdose, isir post mortem ta' minn fejn xtara d-droga u kemm kienet imħallta?

ANTHONY AGIUS DECELIS: U dan jirrifletti fuq dan kollu?

Pereżempju normalment il-pulizija, meta jmut xi ħadd b'overdose jaraw minn fejn xtara d-droga.

Imma ħafna drabi jinstab il-qartas li jkollu biss traċċi u allura tkun taf biss li d-droga kienet eroina.

Imbagħad ikollok it-test tossikoloġiku li jidditermina x'seta' kien l-ammont.

Issa jien ma tantx naqbel ma' kif qed isiru ċerti implikazzjonijiet fuq l-overdoses għax jista' ikun li l-persuna tkun mardet tant tkun ilha tieħu d-droga u allura tonqos it-tolleranza tagħha għad-droga.

Għalhekk hemm ħafna fatturi li rridu nħarsu lejhom u mhux sempliċement naraw biss li xi ħadd mar xtara qartas u miet jekk irridu nieħdu deċiżjoni ġusta.

Irrid ngħid xi ħaġa wkoll fuq it-traffikar.

Altru li taqbad persuna b'pakkett eroina jew kokaina dieħel fil-pajjiż u altru li qed taqbad swallower tal-kapsuli.

Li kieku jien niġi fuqek u ngħidlek li għandi dawn id-90 kapsula li rridek tiblagħhom biex tibda titraffika d-droga se jkun diffiċli biex taċċetta.

Imma dawn isibu ċerti nies li jkollhom bżonn il-flus jew li jkollhom xi problema u joffrulhom din il-proposta.

Kellna nisa tqal li daħħlu d-droga fil-pajjiż.

Allura dik għandha tingħata piena?

Issa tistgħu tgħiduli iva, għandha tingħata piena għax daħħlet ammont kbir ta' droga fil-pajjiż.

Veru dan imma allura fis-sentencing policy ta' Malta - bħalma qed jiġri barra - m'għandux ikun hemm differenza bejn bniedem li daħħal pakkett droga u ieħor li huwa swallower?

THE CHAIRPERSON: Fil-verità hemm problema bis-sentencing policy għax ma tantx jeżistu sentencing policies.

DR MARIO MIFSUD: Lili tinkwetanti meta tiġi tgħidli – se nitkellem fuq id-droga – li issa se nibdew nipprovaw niddeċiedu l-piena minn qabel biex niffrankaw milli jitilgħu ġurijiet!

Ninkwieta meta nisma' dan għax l-ewwel irid ikollok xi forma ta' sentencing policy.

Irid ikollok din il-forma għax jekk mhux se jkollok xi forma ta' sentencing policy se jidħlulek ħafna fatturi.

Jaf ikollok avukat fl-AG Office li jiddeċiedi mod u mbagħad ikollok avukat ieħor li jiddeċiedi mod ieħor.

U dawn qed narawhom lokalment.

Kellna l-famuż każ tal-kannabis fejn persuna weħlet għaxar snin u nofs fuq 1.65 kg u mbagħad f'ġuri kellna persuna oħra li weħlet tliet snin u nofs fuq 1.8 kg.

U waħda spiċċat quddiem il-maġistrat u l-oħra spiċċat ġuri.

Dawn l-affarijiet ma jagħmlux assolutament sens u dan dan jirrifletti l-fatt li f'pajjiżna m'għandniex sentencing policy.

Jew inkella jkollok persuna li nqabdet bi 80 gramma u teħel tmien snin!

Jiena mort nistaqsi ħalli nara għalfejn qed jingħataw dawn is-sentenzi għax jekk se nimxu bil-proporzjon u 80 gramma tfisser tmien snin ħabs, kilo droga jfisser li se teħel 80 sena!

Imma qaluli li għandek topping li ma tistax taqbżu.

THE CHAIRPERSON: Taħseb li f'topic daqshekk speċifiku, maġistrat jew imħallef għandu jkun megħjun minn xi espert meta jkun se jieħu deċiżjoni?

DR MARIO MIFSUD: Jiena naħseb li iktar milli jkun megħjun hemm bżonn li nagħmlu gwida biex ma jerġax ikollna xi mħallfin … Ma ninsewx li kellna tliet imħallfin li ġew impeached kollha fuq drogi.

Nerġa' ngħid li aħna m'għandniex sentencing policy.

Issa wieħed jista' faċilment jiċċekkja ftit is-sentencing policy li saret l-Ingilterra fuq id-droga u jsegwi lilha għax hemmhekk saret sentencing policy tajba ħafna u jagħtu ammonti kemm fuq traffikar u kemm … Apparti minn hekk inti trid tidħol fil-psikoloġija tiegħu u tara jekk huwiex naive għax jista' jkollok bniedem li ġie misled biex jittraffikalek id-droga.

Altru li jien għandi l-intenzjoni biex nagħmlu l-att u altru li għamiltu għax veru għandi bżonn il-flus u m'għandix alternattiva oħra.

Biex inkun onest jiena tkellimt ukoll mal-avukati tal-Attorney General u dawn qaluli li huma joqogħdu attenti li jekk ikollhom swallower ma jagħtuhx piena għolja però xorta din għadha fid-diskrezzjoni tal-Qorti għax m'għandniex sentencing policy.

U allura mhux ta' b'xejn li kellna dawk is-sentenzi fl-Ewropa li qed jistaqsu kif huwa l-AG Officer li qed jiddeċiedi x'inhu jsir fuq id-droga.

Għandu jkollna xi forma ta' threshold limits, kemm għall-abbuż, kemm għall-użu u kemm fuq l-ammonti.

Issa bit-threshold limits jew bil-guidelines mhux se ssolvi l-problema għax kull każ huwa speċifiku u allura trid tarah għalih imma almenu jkollok linja gwida.

U jekk bniedem jiżvija minnu jew jimxilek 'l hawn jew 'l hemm irid jagħti raġuni għaliex għamel hekk.

Jien nieħu qatgħa meta jkolli tibdil fil-maġistratura għax ikollok terġa' tgħaddi mill-istess storja.

Apparti li bħala karattru għandek ġudikanti li huma prohobitionists u għandek ġudikanti li huma harm reductionists jew demand reductionists.

U allura tara dik id-differenza fil-liġijiet ukoll.

Issa jekk f'dan il-kontest ma jkollokx kontroll, se jkollok inġustizzja fil-ġustizzja.

Din hija xi ħaġa li ilni nippriedka fuqha żmien twil għalix f'dan il-pajjiż hemm bżonn li jkollna linja gwida.

Issa ħalli nkompli bil-preżentazzjoni.

Se nimxi pass pass fuq id-droga u hawnhekk qed taraw il-kannabis.

Din il-pjanta m'għadniex narawha lokalment imma fit-tmenijiet konna naqbdu mixtliet kbar.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Dawn il-pjanti kienu ħarġuhom ukoll waqt xi purċissjoni!

DR MARIO MIFSUD: Araw ftit il-liġi tagħna u araw ftit x'qed jiġri barra.

Issa hawnhekk se nidħol ftit fuq il-Konvenzjonijiet u fuq x'qed jiġri barra.

Mela għandek il-pjanta femminili u l-pjanta maskili.

Il-pjanta femminili normalment ikollha aktar THC contents u hemm pajjiżi bħal Franza fejn il-pjanta maskili mhijiex ikkontrollata.

Fil-fatt din it-tip ta' pjanta maskili jkabbruha biex jagħmlu l-qanneb.

Imma x'inhu jiġri?

Hawnhekk qed taraw ritratt ta' pjanta tal-kannabis li hija genetically modified.

U meta pjanta tkun genetically modified ikollha THC content ogħla, jiġifieri s-sustanza psiko-attiva tkun ogħla.

DR MARIO MIFSUD: THC hija s-sustanza li finalment hija kkontrollata bil-liġi.

Xi ħaġa stramba fil-liġi tagħna hi li s-sustanza psikotropika per se mhijiex ikkontrollata.

Li hija kkontrollata fil-liġi tagħna hija l-pjanta tal-kannabis jew ir-raża tal-pjanta jew parti mill-pjanta.

Issa dan hawn fatt kurjuż għax waqt li fil-Konvenzjoni tal-1961 hija l-flowering top li hija kkontrollata, il-werqa u l-parti tagħha ta' hawn fuq mhijiex ikkontrollata.

Mentri f'pajjiżna kollox għandna kkontrollat minbarra l-għeruq.

THE CHAIRPERSON: Nifhem li dik hija xi ħaġa tajba?

DR MARIO MIFSUD: Aħna morna fl-estrem.

Hawnhekk qiegħed nipprova npoġġikom fis-sitwazzjoni lokali.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Li qed nifhem b'dan l-argument hu - u kkoreġini jekk qed nifhem ħażin – li fuq ċerti affarijiet dħalna verament fil-fond tagħhom imma mbagħad fuq affarijiet oħra għad fadlilna x'naħdmu.

DR MARIO MIFSUD: Eżatt, dik hi s-sitwazzjoni.

Il-ħaġa stramba hi kif aħna morna daqshekk fl-estrem.

Tgħiduli mela z-zokk ma fihx THC?

Il-flowering top tal-kannabis għandna nies li huma kapaċi lokali li jagħmlu l-pjanti tal-kannabis mingħajr iż-żerriegħa, jiġifieri tkun għadha ma ffurmatax iż-żerriegħa għax hemm ikollha l-iktar ammont ta' THC.

Issa riċentement kelli każ fejn ġabu ż-żerriegħa mill-Olanda li daħħluha fil-pajjiż permezz tal-posta.

THE CHAIRPERSON: Jiġifieri li timporta minn barra ż-żerriegħa mhijiex illegali?

DR MARIO MIFSUD: Hawn Malta hija llegali wkoll.

L-għeruq biss mhumiex illegali.

Fil-fatt jekk naqbad iż-żerriegħa u nkabbarha ġol-laboratorju biex nara jekk hijiex sterilizzata jew le… U ġieli jkollna l-ikel tal-għasafar li miegħu jkollu ż-żerriegħa tal-kannabis imma din tkun steamed biex ma tkunx tista' tinbet.

Imma aħna jekk insibu ż-żerriegħa mal-pjanta rridu nippruvawha.

Dak huwa punt interessanti għax strettament inti tkun għadek ma bdejtx il-proċess ta' intenzjoni li tkabbarha għal skopijiet ta' użu.

Imma dik għalina wkoll hija llegali.

Din il-persuna nzertat daħlet din it-tip ta' żerriegħa.

U hawnhekk tistgħu taraw kif tkun blokka tal-kannabis.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Qisha ċikkulata.

DR MARIO MIFSUD: Dażgur.

Dik hija l-blokka normali li tidħol fil-pajjiż u kull blokka tiżen 250g.

Mela meta tinqabad kilo raża jkollhom erba' minn dawn.

Dawn il-blokok jidħlu mill-Marokk u mbagħad tinqasam biex tinbiegħ fis-suq.

SILVIO PARNIS: Waħda bħal dik kemm tinbiegħ lokalment?

DR MARIO MIFSUD: Dawn huma l-karti tal-lubretti li jintużaw biex isiru l-joints u minn kull gramma toħroġ 3 joints.

ANTHONY AGIUS DECELIS: U kif jużawha?

Idewwbuha u jagħmluha fuq it-tabakk normali tas-sigaretti?

DR MARIO MIFSUD: Kulma jagħmlu hu li jfarrkuha biċċiet u jħalltuha mat-tabakk.

U għalhekk li llum il-pjanti naqsu minn pajjiżna.

THE CHAIRPERSON: Il-valur ta' xi ħaġa bħal dik kemm hu u kemm fiha grammi dik il-blokka?

DR MARIO MIFSUD: Blokka bħal dik tiżen 250g.

SILVIO PARNIS: U kemm tiswa?

DR MARIO MIFSUD: Mill-aħħar rapport li ġie ppubblikat ħareġ li kull gramma raża tal-kannabis ir-retail price tagħha kien ta' €17.50.

SILVIO PARNIS: Hija expensive mhux ħażin.

DR MARIO MIFSUD: Għandek l-eroina li tinbiegħ €55!

SILVIO PARNIS: U meta tinqabad id-droga xi jsir minnha?

DR MARIO MIFSUD: Meta tinqabad xi ammont ta' droga din tiġi ppreżentata fil-Qorti u normalment tibqa' hemmhekk sal-ġuri.

Wara l-ġuri tittieħed deċiżjoni mill-Qorti stess sabiex issir id-distruzzjoni tagħha.

U d-distruzzjoni tad-droga ssir quddiem rappreżentanti tal-Qorti stess.

THE CHAIRPERSON: U tkun miktuba fis-sentenza wkoll.

DR MARIO MIFSUD: Bl-inċineratur.

Hemm l-obbligu ta' kif issir id-distruzzjoni tad-droga u normalment din issir permezz tal-ħruq.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Allura jekk ikun hemm xi ħadd li qed ipejjep u jkun hemm xi ħadd ħdejh, dak se jiġi passive smoker?

DR MARIO MIFSUD: Jaf ikollok effett ukoll imma jiddependi minn kemm tkun qawwija s-sustanza.

Jekk tkun bil-weraq lokali u jkunu bil-5% THC li huwa l-ammont psikotropiku proper, - allura ma jkunx bil-flowering top li jkollu ammonti għoljin, - il-livelli ta' THC se jkunu baxxi.

Il-kannabis iħobbu jqassmuha lil xulxin, jiġifieri mhijiex normali li wieħed ipejjep joint waħdu.

U allura dik oħra; meta jkollok tliet żgħażagħ u dawn ikunu għamlu joint bejniethom u qassmuh, kif se tiddeċiedi xiex u min?!

SILVIO PARNIS: Liema hi l-aktar droga popolari fost iż-żgħażagħ?

Il-biċċa hi li llum, minħabba din il-kwestjoni tan-normalisation li qed jiġi qisu aċċettat pattern, fejn l-ewwel trid tieħu l-coke għax huwa stimulant u mbagħad meta tibda tħoss l-effetti negattivi tagħha taqa' fuq il-kannabis biex ikollok soft landing tal-effetti tad-droga, ma tkunx tista' tgħid x'inhi l-preferenza.

Dawn imorru flimkien u għalhekk ngħidu poly-substance use.

Din hija xi ħaġa normali u għalhekk huwa diffiċli biex tgħid xi ħaġa hekk.

Niftakar li kien hemm proposta fejn jekk tinqabad l-ewwel darba bil-kannabis jew bil-kokaina.… Imma liema waħda se tirbaħ?

Għax normalment jekk tinqabad biż-żewġ sustanzi titqies li għandek l-esperjenza.

Jiġifieri wieħed irid iżomm dawn l-argumenti f'moħħu għax il-poly-substance use saret xi ħaġa komuni ħafna kemm fl-Ewropa u kemm lokali.

THE CHAIRPERSON: Tista' tgħidilna meta l-aħħar li ġie emendat il-Kap 101?

DR MARIO MIFSUD: Jien ilni ħafna niġġieled biex ikollna l-emendi għal-liġi però qatt ma ġiet emendata.

Qisu hawn xi biżgħa għall-emendi tal-liġi tad-droga!

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Imma minn xiex taħseb li ġejja l-biżgħa?

Minħabba li hemm nuqqas ta' informazzjoni fuqha?

Jiena nimmaġina li fuq din m'hemmx argumenti politiċi?

Jiġifieri naraha stramba!

DR MARIO MIFSUD: Il-liġi antika sew għax hija tal-1939 u wasalna fl-2014 u qatt ma biddilna minnha jew inkella pprovajna nbiddlu minnha.

Jiena naħseb li għax fiha ħafna kimika involuta fiha l-liġi.

Inti għandek ċerti kimiċi li jista' jkun li l-avukati ma jkunux jifhmu daqshekk fihom jew inkella għax il-liġi hija speċjalizzata ħafna u wieħed irid joqgħod attent.

Imma biex ngħid il-verità qatt ma sibt raġuni.

Tkellimt ma' Kanadiżi li jaħsbu li l-AG Office jista' jkollu problema minħabba li għandek ħafna sustanzi kemikali fiha u allura trid toqgħod attent.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Jiġifieri minn kif għadek kemm għedt din hija xi ħaġa komuni anke f'pajjiżi oħra li ma tantx tinbidel il-liġi?

DR MARIO MIFSUD: Kellek pajjiżi fejn inbidlet il-liġi imma kellek grupp ad hoc fil-Parlament stess li jagħtu pariri lill-Ministru jew inkella lill-Parlament.

Hawn Malta m'għandniex hekk imma għandna a national commission li donnha qiegħda hemm fuq problemi tad-droga nazzjonali.

Imma għal-liġi per se għad m'għandniex dak il-kumitat ad hoc li jista' jagħti parir fuq jekk se tinbidel il-liġi.

Allura bilfors irid ikollok influss kemm mill-pulizija u kemm mis-Sedqa.

Imbagħad għandna nuqqas ieħor kbir għax m'għandniex policy fuq id-droga.

Kienet bdiet fl-2008 imma donnu li erġajna nsejniha.

Issa milli jidher il-policy se terġa' taqbad.

Jekk mhux se jkollok policy se tispiċċa b'konflitt bejn il-liġi li se tkun ikkreajt u l-policy tas-Sedqa, tal-Caritas, tal-harm reduction jew tad-demand reduction.

Jista' jkun – u din niltaqa' magħha – li s-Sedqa tibda tgorr għax din tkun tat il-kura lil xi ħadd u mbagħad dan ix-xi ħadd jiġih każ wara xi 6 snin għax forsi jkun inqabad ikabbar il-kannabis u tispiċċa jkollok twaddbu l-ħabs għax il-liġi hekk tgħid.

U dawk il-flus li nkunu ntefqu u dawk ir-riżorsi nkunu ħlejnihom għax meta se titfgħu l-ħabs taf joħroġlok minn hemm bil-problema tal-eroina!

Għalhekk il-pajjiż irid ikollu policy u jrid jiddeċiedi jekk huwiex se jmur lejn harm reduction jew demand reduction u lil dawn in-nies nibagħtuhom għall-kura jew inkella se nkunu prohibitionist u kulmin jinqabad bid-droga nitfgħuh il-ħabs.

U once li tiddeċiedi mbagħad trid tipproduċi l-policy.

Il-problema tad-droga qiegħda tiġina total expenditure ta' €5,224,170 fl-2011 u fl-2012 ġietna €5,492,000.

Għalhekk jekk ma jkollokx policy se tispiċċa bi problema fil-pajjiż.

Il-policy bilfors trid tkun hemm għax inkella se jkollok problema u qed nispiċċaw nonfqu dawn il-flejjes b'mod ħażin.

Mela kif kont qed ngħidilkom l-ewwel minn kull gramma toħroġ tliet joints.

U din ir-raża titħallat mat-tabakk għax donnu li t-tabakk idaħħal aktar it-THC fis-sistema tal-ġisem.

Din tista' tittieħed ukoll permezz tal-pipa normali li mill-Olanda jinxtraw ħafna.

(Interruzzjonijiet) Xorta jħalltulek it-tabakk magħha u trid tkun imnixxfa.

Issa hawnhekk niżżilt ftit l-effetti x'jistgħu jkunu.

Jekk se mmorru għad-dikriminalizzazzjoni jaf li l-użu jitla' u din tinkwetani ftit.

Fil-fatt fil-pajjiż għad m'għandniex kontrolli fuq is-sewqan taħt l-effett tad-droga mentri f'pajjiżi Ewropej oħra diġà kien hemm xi żviluppi f'dan is-sens.

Fil-fatt għandhom id-drugalyser – bħalma għandna l-breathalyser biex niċċekkjaw min qed isuq taħt l-effett tal-alkoħol – biex sewwieq jiġi ċċekkjat għad-droga fuq il-post.

Magħha din tidħol xi ħaġa oħra għax irid ikollok dan it-tip ta' kontroll u l-liġi tagħna trid tikkwantifika l-ammont ta' kemm issib.

U fuq is-sewqan irridu nagħmlu limit.

THE CHAIRPERSON: Tista' ma tkunx illegali imma xorta tista' toħloqlok problemi anċillari.

DR MARIO MIFSUD: Fil-fatt jien ilni nitlob ħafna lill-pulizija sabiex min jinqabad bid-droga titteħidlu awtomatikament il-liċenzja tas-sewqan.

Fl-Italja diġà issir u allura jekk inti tinqabad tabbuża mid-droga titteħidlek il-liċenzja tas-sewqan għax inti perikoluż fit-toroq.

Ma nafx għalfejn hawn Malta mhux hekk.

Għandek ċerti pajjiżi li sal-passaport jeħdulhom.

Mela inti tista' tiddikriminalizza u fl-istess ħin tnaqqaslu ċerti drittijiet għax jekk dan qed jeħodlok id-droga u ma jridx jimxi dan se jkun ta' periklu għas-soċjetà.

S'issa għadna niffokaw ħafna fuq l-alkoħol.

THE CHAIRPERSON: Actually ma tantx tagħmel sens għax jekk inti għandek l-alkoħol li as such mhuwiex illegali, aħseb u ara jekk għandek xi ħaġa li hija llegali.

Jiġifieri anke jekk ma tkunx dikriminalizzata tagħmel sens ukoll li inti jkollok limit għal min jinqabad, speċjalment jekk suppost din hija xi ħaġa llegali.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Limit fis-sewqan?

THE CHAIRPERSON: Minħabba s-sewqan.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Jekk inti qbadt persuna u m'hemmx dikriminilizzazzjoni, allura l-argument se jiġi li din qiegħda tagħmel xi ħaġa llegali and that supersedes il-fatt li kien qed isuq.

THE CHAIRPERSON: It does not supersede għax hemm ir-regolamenti tat-traffiku li qegħdin jiġu miksurin u għandek ir-regolamenti tad-drogi...

DR MARIO MIFSUD: Jien mhux hekk irrid ngħid.

Li rrid ngħid hu li jekk inti nqbadt bid-droga, il-liċenzja tas-sewqan tiegħek għandha tiġi rtirata sakemm inti tieqaf minn dak il-vizzju jew tieħu l-kura meħtieġa.

Jekk inti trid tibqa' tabbuża mid-droga, allura għandek problema u l-problema tista' tkun problema soċjali għal ħaddieħor.

Din ilni nippriedka fuqha.

U nerġa' ngħid li għandek pajjiżi li ladarba jaqbdu lil xi ħadd jabbuża mid-droga, jeħdulu l-liċenzja tas-sewqan mill-ewwel.

Jiġifieri jien nista' nibagħtek għall-kura kemm trid u l-Istat se jħallaslek dik il-kura imma ladarba se nibagħtek għall-kura rrid neħodlok ċerti drittijiet għax inti tista' tkun ta' periklu għas-soċjetà.

Jekk qed f'party u abbużajt minn xi sustanza, wara se tmur issuq!

Jiena fl-1995 daħħalt il-breathalyser f'Malta imma meta ġejna biex nagħmlu l-liġi tal-breathalyser u ġibtilhom studji mill-Ingilterra fejn jgħidu li kienu jsiru spot checks bil-breathalyser ma riedux jagħmluha għax ma riedux imorru quddiem xi sala tat-tiġijiet biex iwaqqfu lin-nies li jkunu ħerġin minn dak it-tieġ!

Imma jekk in-nies li ħerġin mit-tiġijiet mhumiex tajbin biex isuqu, m'għandhomx jitħallew isuqu.

Sfortunatament il-breathalyser ftit qiegħed jintuża hawn Malta.

L-unika mod ta' kif qed jintuża l-breathalyser hu li jwaqqfu bniedem li jkun għaddej fit-triq imma dan għandu jintuża f'ċerti postijiet u f'ċerti ħinijiet bħalma jsir f'pajjiżi oħra.

M'għandekx tistenna li jsir xi accident biex tuża' il-breathalyser.

Li rrid ngħid hu li hawn ċerti liġijiet li meta niġu biex nagħmluhom, qed ikollna nħallu ħafna loopholes fis-sistema.

U r-raġuni li mhux ikollna ħafna accidents fit-toroq tagħna hija proprju minħabba d-distanzi qosra li għandna.

Għalhekk wieħed irid jinnotahom dawn l-affarijiet.

Dawn huma ftit mid-dipendenzi fiżiċi.

Riċentement tħabbru l-ewwel imwiet li qed jaħsbu minħabba l-kannabis imma għadhom xettiċi ħafna.

Din id-droga, għalkemm hija addictive ħafna, ma tantx tikkawża mwiet.

Issa hawnhekk se nidħlu fil-qasam tal-MDMA jew fil-qasam tal-ecstasy.

Fil-pajjiż għandna kontroll fuq is-sustanzi tal-MDMA li minnhom issir l-ecstasy sintetika.

L-MDMA din is-sena se tagħlaq mitt sena.

Irrid ngħid ukoll li mill-Freeport għaddew sustanzi llegali.

U għalhekk hemm bżonn ta' investiment fil-laboratorju forensiku għax ilu ħafna ma jingħata investiment.

Daħlu ammonti konsiderevoli ta' sustanzi li jgħaddu minn pajjiż għal ieħor biex issir din it-tip ta' droga.

L-ecstasy jew l-MDMA hija kkontrollata bil-Kapitlu 31 tal-Liġijiet ta' Malta.

Mir-riċerka li għamilt u anke mill-Europol ħareġ biċ-ċar li dawn il-pilloli huma magħmula b'mod professjonali ħafna.

Dawn għandhom professional tableting machines u jħobbu jbiddlu l-logos tal-ecstasy minn żmien għal żmien biex juru li għandhom sustanzi ġodda.

By the way illum ma tistax tibqa' issejħilhom MDMA għax is-sustanzi qed jinbidlu ta' sikwit, speċjalment wara n-nuqqas tal-MDMA.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Mill-esperjenza tiegħek ġieli nstabu laboratorji f'Malta?

DR MARIO MIFSUD: Laboratorji s'issa ma nstabux imma daqs 7 xhur ilu nstabet l-ewwel tableting machine.

Din kienet a one punch machine, jiġifieri tipproduċi pillola waħda u taħdem bl-elettriku.

U ġiet mill-Ingilterra.

It-taħlit mhuwiex faċli biex isir u jrid ikollok knowledge sew.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Għamilt din il-mistoqsija għax l-ironija hi li dan l-aħħar - għax mat-tajjeb imbagħad jidħol il-ħażin - għamilna progress kbir f'dak li għandu x'jaqsam mal-farmaċewtika u mbagħad ikollok dawn it-tip ta' nies …

DR MARIO MIFSUD: Daqs 6 snin ilu l-Greċja kellha proċess sħiħ għaddej taħt ditta farmaċewtika.

Apparti minn hekk għandna problema oħra.

Jekk hawn Malta nsibu laboratorju min se jagħmel il-handling tiegħu?

Min se jagħmel id-dismantling tiegħu?

Mhuwiex faċli biex iżżarma laboratorju ta' dan it-tip għax hemmhekk ikollok kimiċi li huma splussivi ħafna.

L-ecstasy illum hija brand name għax m'għadhiex l-MDMA li konna naraw fit-tmenijiet.

THE CHAIRPERSON: Jimporta nistaqsik xi ħaġa?

Jien għamilt ftit studju fuq l-affarijiet li għandhom x'jaqsmu mad-droga fl-ewwel sena tiegħi meta kont qiegħda nistudja l-liġi u xi ħaġa li baqgħet f'moħħi kienet l-effett li jħallu fuq il-moħħ drogi differenti.

Biċċiet minnhom speċi jieklu ċ-ċelloli tal-moħħ u biċċiet minnhom kif tieqaf tużahom terġa' tiġi għan-normal.

Issa dawn id-drogi li qed nitkellmu fuqhom illum, il-ħsara li jagħmlulek kemm hi permanenti?

DR MARIO MIFSUD: L-ecstasy jiddependi mis-sustanza li jkun fiha u mill-purità tagħha.

Il-purità tagħha tvarja sew u dik hija waħda mill-problemi tagħha.

Riċentement il-purità tbaxxiet minħabba n-nuqqas sintetiku li kien hawn.

Xi ħaġa oħra fil-liġi Maltija hi fl-appelli tinkiteb il-kelma "ecstasy" li as such ma tfisser xejn għax din hija xi ħaġa ġenerika.

Fil-fatt fil-Kapitolu 31 tissemma s-sustanza u mhux l-ecstasy.

Imma fl-appelli jgħidu ecstasy.

Anzi llum qed jiktbu "sustanza psikotropika".

U kif kont qed ngħid trid toqgħod attent ħafna xi tgħid għax dak li jkun jista' jgħidlek; "Ecstasy x'inhi?"

L-ecstasy taħdimlek fuq il-moħħ.

Din titfa' ċertu sustanza fin-nervituri tal-moħħ.

Din is-sustanza tissejjaħ is-serotonina li tagħmlek tħossok kuntent u tagħtik dak il-feeling ta' sociability.

Fil-fatt tintuża anke bħala sostitut tal-alkoħol peress li meta teħodha tagħmlek sociable.

Fil-bidu tat-tmenijiet meta daħlet din id-droga, l-alkoħol ma kienx parti mill-kultura tar-rave parties għax kienu jassoċjawh mal-vjolenza.

Fil-fatt l-alkoħol iġib miegħu ċertu ammont ta' vjolenza għax meta bniedem jixrob isir vjolenti wkoll.

Mentri din id-droga tagħmlek socialable ħafna.

Imma mbagħad, la jibda jgħaddi l-effett tagħha u l-ġisem ikun kisser dik il-kimika li jkollok fil-moħħ, taqa' f'dawk li ngħidulhom il-mid-week blues.

U dak li jkun jaħseb li jrid jieħu aktar minn din id-droga biex ineħħi d-dwejjaq li jibda jħoss imma b'dan il-mod aktar tkun qed iddgħajjef lill-moħħ tal-individwu.

L-Amerikani kienu ħarġu bil-konklużjoni li waħda mill-effetti ta' din id-droga hi li tagħmillek it-toqob fil-moħħ.

Imma anke l-papers li kienu ħarġu fuq din ġew irtirati.

THE CHAIRPERSON: Dik niftakarni nitgħallimha u kienu jgħidu li din id-droga tagħmillek toqba fiċ-ċelloli ta' moħħok u qatt ma tkun tista' tirkupra.

DR MARIO MIFSUD: Imma llum l-isudji m'għadhomx jgħidu hekk.

Fil-fatt kellna żewġ overdoses u saru liġjiet.

Issa din hija interessanti.

Fl-1999 il-Ministru ta' dak iż-żmien, Dr Tonio Borg, meta nqala' l-overdose kien għamel tibdil drastiku fil-liġijiet.

Probabilment jekk illum kellna mmorru lura konna naraw li dak iż-żmien ma kellniex knowledge fuq dawn l-affarijiet u konna ngħidu li dak li jkun irid jixrob ħafna ilma.

Imma l-ilma kien qed ineffaħlek il-moħħ u jifqa' r-ras!

Li kellek bżonn inti huwa ilma bil-melħ biex tnaqqas id-dehydration.

Dak iż-żmien bdilna l-liġi tar-rave parties u għamilna ħafna kontrolli fihom.

Imma x'ġara b'dik il-liġi?

U dejjem hekk jiġri.

Meta tagħmel liġi tkun qed tikkontrolla x'imkien imma mbagħad tagħti lok għal xi ħaġa oħra.

Qisu għandek saqqu tal-ilma, li tagħfas punt u jitla' x'imkien ieħor.

Permezz ta' din il-liġi r-rave parties saru commercial parties.

Mela r-rave sar xi ħaġa llegali, kienu jsiru f'postijiet differenti biex jevitaw il-pulizija, eċċ. Imma meta r-rave parties saru commercial u dak li jkun ma baqax imur party għar-rave imma biex jissoċjalizza, beda dieħel l-alkoħol mad-droga.

U allura kellek a dual problem għax għandek l-MDMA fost dawk il-grupp ta' ravers u mbagħad daħal l-alkoħol u drogi oħra.

Mela permezz tal-liġi, b'mod awtomatiku qisek ikkreajt – u din mhux f'Malta biss ġrat imma anke f'pajjiżi oħra – a legal culture ...

THE CHAIRPERSON: Saret b'animu pożittiv imma kellna a backlash.

DR MARIO MIFSUD: U allura l-livell tal-alkoħol żdied f'dawn il-parties ukoll.

THE CHAIRPERSON: Insibu rave parties li ma nafux daqshekk bihom imma min irid isibhom jaf fejn ikunu hawn Malta?

DR MARIO MIFSUD: Mill-informazzjoni li għandi - meta ġibt grupp ta' nies biex nagħmlu dan l-istudju - dawn jeżistu.

Hawn sew minnhom u min isegwi dawn l-affarijiet ikun jaf bihom.

Issa naf ukoll li jkun hemm xi gruppi li jsejħu l-għajnuna tal-pulizija biex iduru f'dawn il-parties.

Imma llum għandek ukoll fenomenu ieħor, fejn l-MDMA jeħduhilek qabel ma jmorru l-parties, l-aktar jekk ikunu jafu li se jkun hemm il-pulizija.

Mela hemmhekk għandek ukoll il-problema tas-sewqan.

La jkunu jafu li se jkun hemm il-pulizija dawn jew ma jmorrux jew inkella jeħduha qabel ma jmorru għall-party.

THE CHAIRPERSON: U l-effett tagħha huwa immedjat?

DR MARIO MIFSUD: Kif jaslu jkunu diġà steamed.

Fil-fatt jiena kont ipproponejt li meta l-pulizija jaqbduhom, – bħala medja f'party jinqabdu bejn 52 għal 80 ruħ – aħna jkollna ftehim mal-pulizija biex ikollna catchment area ġod-Depot stess, fejn ikunu jistgħu jsiru intervisti ma' dawn il-users biex inkunu nafu x'sustanzi qegħdin jieħdu.

B'hekk jekk mhux qed issir riċerka, almenu nkunu nafu jekk humiex qed jitħalltu sustanzi ġodda.

Qed nipprova nsib mezz kif dawn jistgħu jsiru imma sfortunatament ġejt irrifjutat mill-Kummissarju tal-Pulizija ta' dak iż-żmien.

Jiena kelli l-ethical approval minn King's College, fejn dawn qablu mas-sistema li kont se nuża.

Jekk mhux qiegħda ssir xi forma ta' studju imma almenu tieħu ċerta ammont ta' informazzjoni minn dawk li jinqabdu.

B'hekk meta inti tagħmel liġi jew xi ħaġa oħra tkun tista' tagħmilha fuq parametri li għandek fil-pajjiż u mhux bl-amment.

Dak l-iskop tiegħi.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Meta tmur f'party u ma ssibu lil ħadd b'pussess, dak li jkun jista' jirrifjuta milli jikkoopera?

Inti kif se tkun taf jekk dan ħadhiex id-dar jew le?

Huwa d-dritt tiegħi li nikkoopera magħkom jew nista' nirrifjuta?

Safejn testendi jdejha l-liġi biex jekk jien nikkoopera ma ninkriminax ruħi?

DR MARIO MIFSUD: Bażikament il-pulizija jridu jsibu d-droga fuqek biex jaqbduk għax inkella …

ANTHONY AGIUS DECELIS: Ejja ngħidu li l-pulizija ġew hawnhekk, għamlu t-tiftix tagħhom imma ma sabu lil ħadd bid-droga fuqu … Imma rigward pushers xi jsir?

DR MARIO MIFSUD: Le, mhux pushers għax jistgħu jkunu users li jkunu se jużawha fil-party.

Mill-ftit li mort f'dawn il-parties sibt li jkun hemm ħafna li jeħduhom.

Inti tista' tagħmel riċerka dwar dan biex tkun taf x'qegħdin jieħdu.

THE CHAIRPERSON: L-ammont ta' droga li wieħed irid ikollu biex jiġi kkonsidrat li mhijiex għall-użu personali tiegħu huwa ammont għoli jew le?

DR MARIO MIFSUD: Ma jeżistux threshold limits hawn Malta.

Jiena pproponejt liż-żewġ maġistrati li għandna fuq dawn il-każijiet it-threshold limits Ewropej.

Kien sar studju through l-MCDA li hija l-European Monitoring for Drug Addiction tal-2005 u dawn kienu taw it-threshold limits tad-drogi bħall-kannabis, eroina u kokaina għal ċerti pajjiżi.

Issa l-pajjiżi differenti għandhom threshold limits differenti u dan jiddependi skond il-policy ta' dak il-pajjiż u skond jekk huwiex prohibitionist jew le.

Pereżempju kullħadd irid jiffoka fuq il-Portugall għax donnu dan il-pajjiż għandu the ideal drug system.

Il-Portugall jagħtik ammont ta' 10 days supply, jiġifieri jekk naqbdek bl-eroina, inti ma jistax ikollok aktar minn 10 grammi fuqek.

Spanja differenti, fejn hemmhekk l-ammont huwa ta' 30 gramma.

Imma hawn Malta m'għandniex threshold limits.

Kif għedt lokalment m'għandna xejn u jien ilni ħafna nipproponi sabiex ikollna threshold limit.

Issa t-threshold limit ma rridx nagħmlu biex norbot id il-maġistrat imma biex dan ikollu linja gwida għax inti jista' ikollok każ fejn persuna tkun traffikant, tkun taf kemm hu t-threshold limit u ġġorr fuqha dak l-ammont biss ħalli jekk tinqabad tiġi għall-personal use.

U allura kull każ trid tieħdu għalih imma almenu jkollok sistema fejn għandek threshold.

Fuq dik għandek il-vantaġġi u l-iżvantaġġi imma xorta jrid ikollok almenu sistema.

THE CHAIRPERSON: Dr Mifsud fadlilna biss 20 minuta biex nagħlqu din il-laqgħa.

Forsi nibdew nikkonkludu.

DR MARIO MIFSUD: Mela ħalli nurikom ftit x'ġara f'parties lokali.

Waħda mir-riċerki li għamilt bejn l-2006 u l-2011 kienet din; investigajt 18-il party fejn idoqqu electronic dance music, b'deejays popolari ħafna.

Fil-fatt Malta qiegħda tattira ħafna deejays ta' ċertu fama u hemm ħafna flus involuti.

F'dawn it-18-il party over 5 years inqabdu 172 ruħ b'sustanzi u pilloli fuqhom.

Bħala sustanzi kien hemm 238 li kienu maqsumin hekk; 75 pilloli, 83 trab ta' lewn abjad u kannella u 73 b'materjal li jixbaħ ħafna lill-ħaxix imfarrak.

Mill-analiżi li saru fil-laboratorju rriżulta li 61 kienu pilloli tal-MDMA, 45 kienet kokaina u 75 tal-ħaxix imfarrak kien kannabis.

Apparti dawk is-sustanzi nstabu wkoll il-mephedrone li hija sustanza sintetika, il-meow meow, il-kaffeina għax din ukoll hija stimulant u l-paracetamol.

Interressanti l-fatt li jkollok żgħażagħ li minħabba l-peer pressure jużaw il-paracetamol biex taparsi qed jieħdu l-kokaina.

Instab ukoll il-lignocaine li huwa anestetiku u mhuwiex ikkontrollat bil-liġi.

Instabet ukoll l-enfetamina u l-ketamina li dan tal-aħħar huwa wkoll anestetiku li dieħel sew fil-pajjiż.

Għandek ukoll il-JWHO18 li hija ħaxixa sintetika li għadha mhijiex ikkontrollata fil-pajjiż.

Din il-ħaxixa tixbaħ ħafna lill-kannabis imma hija erba' darbiet aktar qawwija minnha.

THE CHAIRPERSON: Għal-liema droga qiegħed tirriferi?

DR MARIO MIFSUD: Il-JWH018 hija ħaxixa sintetika u hija waħda mis-sustanzi li deħlin ġodda fil-pajjiż.

Għandek imbagħad il-GBH li hija r-rape drug, fejn din għamilna żmien li ma kenitx ikkontrollata mentri issa ġiet ikkontrollata.

THE CHAIRPERSON: Imma dawn ma kenux misjuba f'dawn il-parties?

Għax qed tgħid "sustanzi illegali u mhux misjuba".

DR MARIO MIFSUD: Iva kienu misjuba f'dawn il-parties.

Dik riedet tiġi misjuba.

Il-GBH li hija r-rape drug, jitfgħuha mad-drinks u kellna xi tliet każi tagħha.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Għalmin forsi qed isegwina tajjeb ngħidulu li l-argument li trid toqgħod attent x'jitfgħulek fid-drink jgħodd.

DR MARIO MIFSUD: Morna f'party speċifiku u intervistajna 58 żgħażugħ u żagħżugħa u hemmhekk ħriġna stampa ta' x'inhuma dawn iż-żgħażagħ.

L-età medja kienet ta' 24.9 sena.

Bħala edukazzjoni kellhom upper secondary u tertiary level.

Bħala xogħol kien hemm 7.2% li jaħdmu fulltime u 63% għadhom jgħixu mal-ġenituri.

Li marru mal-ħbieb kien hemm 59.7%, 4 to 10 groups, gruppi ta' żgħażagħ flimkien u li jmorru party fil-ġimgħa kien hemm 44.8%.

Ħin fil-party jagħmlu bejn 4 sa 6 sigħat u kien hemm 81.8%.

Party jibda għal ħabta tal-11 p.m. u bħala żfin jagħmlulek 40% to 80% tal-ħin.

Bħala nfiq jintefqu medja ta' €60 kull darba apparti li trid tixtri l-biljett.

Ikollok bejn €100 u jibqa' tiela' sew.

X'kienu l-analiżi minn dan kollu?

Xorb alkoħoliku kellek 96.5% u l-età medja ta' meta jibdew jixorbu kienet ta' 15.4 snin.

Tipjip kellek 60% u l-età medja ta' meta jibdew ipejpju kienet ta' 15.62 snin.

Drogi llegali kellek 55.2% avolja ma sibnix drogi f'dak il-party partikolari imma seta' kien hemm il-pulizija u allura beżgħu jitkellmu.

L-iktar li għamlu użu minnha kienet il-kannabis u l-età medja kienet ta' 17.24 snin.

Ecstasy kellek 50% mentri l-kokaina kellek 46.9% u l-età medja kienet ta' 20.58 snin.

Fl-istudju li sar kemm f'Amsterdam u kemm f'Hannover jidher li l-età ta' meta jibdew jużaw id-drogi hija kemm kemm aktar baxxa minn pajjiżna.

L-enfetamina li sibniha wkoll jista' jkun li kienet preżenti minħabba li kien hemm xi turisti għax din ma tantx tinqabad lokalment.

Kellek l-alca-nitrate li huwa likwidu biex ixommuh u allura jużawh l-isniffers.

Dan il-likwidu mhuwiex illegali.

Kellek il-magic mushroom li hija wkoll xi ħaġa barranija u pprovawha hawnhekk imma donnu għadha ftit nieqsa f'pajjiżna.

Kellek it-nitric oxide jew il-laughing gas, li wkoll ma nsibuhx lokalment.

Għandek l-LSD li mhijiex daqshekk komuni u s-salvja li mhijiex ikkontrollata.

Din it-tip ta' salvja fiha l-MDA u tixbaħ lill-MDMA.

Għandek il-mephedrone u l-GBH.

Mela dan li għedtilkom huwa snapshot ta' party fl-2010 li huwa cocktail ta' poly substance use.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Cocktail kbir jekk għandek 96.5% li kienu qegħdin jixorbu l-alkoħol, 60.3% ipejpu u mbagħad dak il-persentaġġ li kienu qegħdin jieħdu xi tip jew ieħor ta' droga!

DR MARIO MIFSUD : Interessanti li fix-xorb għamilna what its called The Audit Screen Tool biex naraw f'liema harm level qegħdin u sibna li bħala harm level għandek roughly xi 62.5% ta' dak l-ammont li qegħdin in severe risk of alcohol consumption.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: U mir-riċerka tagħkom deher li kien hemm dawk li jissejħu binge drinkers?

DR MARIO MIFSUD: Jien naħseb li anke qabel il-party għax hawn qed nitkellmu fuq very severe drinkers, jiġifieri l-audit screen huwa studju xjentifiku biex naraw b'mod indirett il-persuna f'liema limit tinsab.

U dik hija l-istampa tas-sitwazzjoni f'pajjiżna.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Fil-fatt illum mhux jixtrulek drink imma jixtru flixkun mill-ewwel.

THE CHAIRPERSON: Dr Mifsud, inti semmejtilna affarijiet varji li tixtieq tara li jseħħu, fosthom li jkollna liġi waħda u mhux tnejn, li jkun hawn sentencing policy, eċċ. Imma li kieku kelli ngħidlek x'inhuma l-iktar affarijiet li tixtieq tara f'dan il-kamp li jinbidlu jew li ssir imbuttatura fuqhom, liema taħseb li huma l-aktar urġenti?

DR MARIO MIFSUD: L-ewwel ħaġa li jkollna policy nazzjonali fuq id-droga.

Minn hemm irridu nitilqu.

U l-MCDA qed titlobha din.

Pressure qiegħda ssir u huwa fl-interess tagħna li nagħmluha għax jekk qed nonfqu €5 miljuni fuq il-problema tad-droga, mela policy irid ikollok.

Wara li ssir il-policy irridu nirranġaw il-liġi.

Issa m'hemmx għalfejn tagħmel a total overhaul imma l-liġi tista' tagħmilha tirrifletti ż-żmenijiet tal-lum.

Imbagħad trid tara l-pajjiż jew il-Membri Parlamentari fejn iridu li jmexxu - wara li jkollhom diskussjonijiet mal-istakeholders kollha – u ċioè jekk aħniex se mmorru għad-dikriminilizzazzjoni jew għal prohibitionalism.

Sinjura President, se nħallilek kopja tad-definizzjoni tad-dikriminalizzazzjoni.

Jien fuq dan is-suġġett għandi definizzjoni meħuda mill-MCDA, li huwa body rikonnoxut u fejn qed ngħidu li d-dikriminalizzazzjoni tfisser mhux li d-droga tiġi legali imma li ma tibqax issir speċi mill-Qorti imma tiġi sanctioned soċjalment.

U hemm diversi tipi ta' sanctions li tista' tagħmel bħal pereżempju, trattament jew it-teħid tal-liċenzja tas-sewqan.

Bażikament l-MCDA tgħid li d-droga xorta hija a criminal offence imma tiġi an administrative sanction.

Se nħallilek ukoll parti mil-liġi Portugiża fejn għandek il-konsum, l-akkwist u l-pussess ta' pjanti li huma meqjusa bħala an administrative offence.

Jekk irridu mmorru fuq dik il-linja wieħed irid jistudja u jara jekk il-ħabs huwiex konduċenti għas-soluzzjoni għax donnu li l-ħabs mhux qed iwassal għall-għan finali fejn nixtiequ naslu.

Irid ikun hemm xi tip ta' trattament u wieħed irid iħares lejn is-sitwazzjoni kollha biex jipprova jtejjeb l-affarijiet.

Ġibtlek ukoll id-dokument li tlabtni fuq id-drug use and sexual abuse, fejn konna għamilna xi xogħol mad-Daphne II.

THE CHAIRPERSON: Dan fuq is-suġġett l-ieħor.

Imma rigward dan is-suġġett għandek xi dokument partikolari?

DR MARIO MIFSUD: Jiena għamiltilkom kopja tal-power point stess.

Dan ir-rapport għandu x'jaqsam ħafna ma' dak li tkellimna fuqu llum għax jinvolvi ħafna drogi.

L-abbuż sesswali minħabba l-problema tad-drogi hija xi ħaġa li tidħol f'dan is-suġġett ukoll.

Issa dan huwa leaflet dwar l-abbuż sesswali biex nipprovaw inkunu nafu fuq din il-kwestjoni wkoll.

Għandna nuqqas serju f'dak li għandu x'jaqsam ma' kemm hawn nisa abbużati sesswalment u li qed jużaw id-drogi.

THE CHAIRPERSON: Illum se jkollna naqbżu t-tielet item fuq l-aġenda tagħna li kien fuq in-nisa li qegħdin taħt il-vizzju tad-droga imma qiegħda nieħu pjaċir li se tħallilna dan ir-rapport.

Wisq probabli se jkollna okkażjoni oħra fejn inkunu nistgħu niddiskutuh daqxejn iktar fil-fond.

Min-naħa tiegħi nixtieq nirringrazzjak mill-qalb tax-xogħol kollu li għamilt matul dawn il-ħafna snin li ilek f'dan is-settur.

U nirringrazzjak ukoll talli ġejt f'dan il-Kumitat sabiex taqsam magħna l-ħsebijiet tiegħek fuq dan is-suġġett għaliex aħna, ovvjament inkunu rridu nwasslu r-rakkomandazzjonijiet tagħna lill-ministri varji fil-Parlament.

Nirringrazzjak.

Aħna nistgħu naġġornaw din il-laqgħa għal nhar l-Erbgħa 26 ta' Marzu sabiex niddiskutu r-rapport fuq il-vjolenza domestika.

Dr Elaine Burmingham se tgħaddilna kopja tar-rapport sal-21 ta' Marzu biex aħna jkollna jkollna ftit ġranet ċans ħalli naqrawh.

Imbagħad fis-26 ta' Marzu xogħolna jkun li niddiskutuh bejnietna ħalli nagħlqu dan is-suġġett u nkunu nistgħu nduru għal xi ħaġa oħra.

Grazzi ħafna.

Fit-8:35 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data oħra li kellha titħabbar aktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 21

It-Tnejn , 17 ta' Marzu 2014

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-18.52 p.m.

L-Onor.

Deborah Schembri, President tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI: L-Onor.

Dr Elaine Burmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, kienet preżenti għal din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qalet it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 20 li saret nhar l-Erbgħa, 12 ta' Marzu 2014 ġew konfermati.

dISKUSSJONI MA' DR MARIO MIFSUD DWAR ID-DROGI TAL-ABBUŻ LI QEGĦDIN JINTUŻAW F'mALTA

Dr Mario Mifsud li huwa espert forensiku fuq id-drogi li jinstabu f'pajjiżna għamel introduzzjoni qasira dwar ix-xogħol tiegħu f'dan il-kamp.

Wara ressaq lill-Kumitat il-preżentazzjoni tiegħu dwar id-drogi f'pajjiżna u l-aktar li ffoka kien proprju fuq is-sostanzi lokali, dawk klassiċi kif ukoll dawk ġodda li deħlin fil-pajjiż u x'qiegħed jiġri bħalissa minħabba d-droga tal-Cannabis.

Punt interessanti kien li min jagħmel ċerta riċerka fuq id-droga jfittex ċertu tip ta' mużika għax din il-mużika ġġib magħha ċertu tip ta' droga.

Fil-fatt illum fil-parties issib taħtlita ta' sustanzi, kemm dawk legali kif ukoll dawk illegali.

Fost affarijiet oħra semma' kif illum in-nies li jmorru l-parties jafu x'għandhom jieħdu bħala drogi u huma konxji ħafna tal-effetti tagħhom.

Tant hu hekk li qabel jibdew il-parties jieħdu l-istimulanti biex ikunu jifilħu jiżfnu u mbagħad kif jispiċċaw miż-żfin jieħdu drogi oħra biex ineħħu l-effett tal-istimulanti.

U t-Tnejn ikunu jifilħu jidħlu lura għax-xogħol!

Din mhijiex xi trend ta' pajjiżna biss imma hija trend li qed isseħħ barra wkoll.

Tajjeb li jingħad ukoll li l-Cannabis hija l-gate drug li twasslek għal drogi oħra.

Mela dak li jkun jibda biha u mbagħad imur għal drogi oħra.

Problema fil-liġi Maltija hija li din taqsam id-drogi f'żewġ sezzjonijiet biss; għandek id-droga l-aktar qawwija u mbagħad għandek l-oħrajn li huma l-ħfief imma donnu li m'hemmx dawk tan-nofs filwaqt li pajjiżi oħra jaqsmuhom fi tliet kategoriji.

Allura meta jkun hekk inti s-sostanzi tista' tiskalahom aħjar.

Din tgħinna biex jekk fil-pajjiż ikollna sustanzi li huma fin-nofs inkunu nistgħu neskalawhom kif suppost.

Sentencing policy fuq id-droga hija importanti għal meta jingħataw is-sentenzi tal-Qorti.

Huwa importanti li jkun hemm din il-gwida għax jekk mhux se jkollna xi ħaġa simili se noħolqu inġustizzja fil-ġustizzja.

Nuqqas ieħor fil-pajjiż huwa li m'għandniex policy nazzjonali fuq id-droga.

Din kienet bdiet fl-2008 imma mbagħad qisha ntesiet u ma tkomplitx.

Jekk mhux se jkollok policy se tispiċċa b'konflitt bejn il-liġi per se li tkun ikkreajt u l-policy tas-Sedqa, tal-Caritas, tal-Harm Reduction jew tad-Demand Reduction.

Fl-2011 infaqna €5,224,000 fuq il-problema tad-droga f'pajjiżna u żgur li mhijiex somma żgħira fuq din il-problema.

Għalhekk jekk ma jkollniex policy se jkollna l-problemi fil-pajjiż.

L-aktar affarijiet li Dr Mifsud jixtieq li jinbidlu f'dan il-kamp huma li l-ewwel ikun hemm policy nazzjonali tad-droga.

Wara li ssir il-policy ikun hemm bżonn li titranġa l-liġi biex din tkun tirrifletti ż-żmenijiet tal-lum.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fit-8:35 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data oħra li kellha titħabbar aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 18

It-Tlieta, 18 ta' Marzu 2014 fis-7.30 p.m.

L-Onor.

Christopher Fearne, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 18 ta' Marzu 2014 fis-7.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Is-sitwazzjoni fl-Ukrajna.

Diskussjoni g]all-fini tal-Art.

Affarijiet oħra.

17 ta' Marzu 2014 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees bar