KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru. 4

It-Tlieta, 8 ta' Lulju, 2014

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

Laqgħa Nru. 4

It-Tlieta, 8 ta' Lulju, 2014

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7:00p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 3 li saret fl-4 ta' Ġunju, 2014 ġew konfermati.

IS-SITWAZZJONI TAL-FAĊILITAJIET TAL-KURA TAS-SAĦĦA MENTALI GĦAT-TFAL

THE CHAIRMAN (Onor. Etienne Grech): Niġu għat-tieni item tal-laqgħa.

Tistgħu tiġu hawnhekk, jekk jogħġobkom.

Tixtiequ tagħmlulna xi presentation?

DR CLIFTON GRIMA (Chief Operating Officer Mount Carmel Hospital): L-ewwel nett nirringrazzjakom li tajtuna din l-opportunità li niġu hawnhekk u nitkellmu fuq dan is-suġġett tant delikat.

Suġġett li jaffettwa lis-soċjetà Maltija in ġenerali.

Kulħadd jaf kemm il-qasam tas-saħħa mentali huwa wieħed delikat, aktar u aktar meta wieħed iħares lejn it-tfal.

It-tfal li min-natura tal-bniedem huma tant vulnerabbli u allura wieħed irid joqgħod ferm aktar attent.

Kif jgħidu l-Ingliżi it is everyone's business.

Ovvjament is-saħħa mentali - speċjalment fejn jidħlu t-tfal u l-adolexxenti - hija ta' importanza kbira u jkollha impatt konsiderevoli u ta' sinifikanza kemm fuq il-ħajja tagħhom u anke fuq il-ħajja ta' dawk ta' madwarhom; jiġifieri l-familji tagħhom u dawk li b'xi mod jew ieħor ikollhom interaction ma' dawn l-istess tfal u adolexxenti.

Jekk ma noqogħdux attenti u ma nieħdux ħsieb il-kura tas-saħħa mentali tal-istess tfal, naslu f'sitwazzjoni fejn bħala soċjetà se nkunu qegħdin inbatu.

Se nkunu qegħdin inbatu minħabba li l-istess tfal ma jilħqux il-potenzjal tagħhom - they don't fulfil their full potential - ikollok poor educational attainment, ikollok physical and mental ill health u wieħed irid iħares ukoll lejn is-social behaviour.

Irridu nħarsu wkoll lejn il-futur ta' dawn it-tfal.

Anke meta wieħed iħares lejn il-link li hemm marbuta - u li llum il-ġurnata hija ppruvata wkoll – bejn id-disorders li jkunu fuq it-tfal u l-Mental Health Development.

Jekk dawn it-tfal u l-adolexxenti ma jkollhomx l-għajnuna neċessarja u jekk wieħed ma jittekiljax dawn il-problemi llum l-ġurnata - wara kollox dawn huma t-tfal tagħna, l-adolexxenti tagħna, prodotti tas-soċjetà Maltija - nistgħu naslu f'sitwazzjoni fejn għada pitgħada se jkun hemm problemi anke f'dak li għandu x'jaqsam bħala xogħol, bħala productivity fil-ħajja ta' dawn in-nies, u anke l-kontribuzzjoni, wara kollox, lejn il-pajjiż.

Wara kollox irridu nibżgħu, proprju għal future generations.

U rridu noqogħdu attenti u proprju nipprevjenu li għada pitgħada, il-famuża stigma, il-famuża social exclusion u l-problemi kollha assoċjati magħha, billi nagħtu l-kura tal-aqwa kwalità u l-aqwa servizz lit-tfal u l-adolexxenti.

Meta wieħed jitkellem fuq dan kollu, hemm il-bżonn li jkun hemm aktar awareness.

Din hija xi ħaġa li tinħass fil-pajjiż.

Hemm bżonn aktar awareness dwar is-saħħa mentali in ġenerali, kif ukoll fuq is-saħħa mentali f'dak li għandu x'jaqsam ma' tfal u adolexxenti.

Issa se jkun hawn Dr Stephanie Xuereb li se tkun qed tagħmlilkom presentation bil-power point.

DR STEPHANIE XUEREB (Consultant in Public Health): Inkludejt din is-slide bażikament biex nuri li għalkemm hawnhekk s'issa hawn nies li jirrappreżentaw il-Mental Health Services, basically it is everybody's business.

Hemmhekk għandek 52.

Issa meta qed naraw il-figuri, hemm ħafna affarijiet interessanti li wieħed irid jinnota.

Għax meta imbagħad tara l-length of stay - kemm se jdumu ġol-isptar - hemmhekk vera interessanti.

Għaliex?

Għax il-functional disorder, iktar hemm trend li se jidħlu u se jerġgħu joħorġu, fi żmien iktar qasir.

CLAUDIO GRECH: Dawk huma 52 individwu, jew 52 admissions?

CLAUDIO GRECH: Jiġifieri jista' jkollok persuna li tkun ġiet ammessa aktar minn darba fil-52?

Fejn għandek conduct disorder jew personality issues, kemm minn dawk it-tfal ġejjin minn care orders?

DR STEPHANIE XUEREB: Li kien hemm association hija li dawk li ġejjin minn care order, l-iktar li se jkollom length of stay twila.

DEBORAH SCHEMBRI: Bħala numru?

DR STEPHANIE XUEREB: Bħala numru ma niftakarx, mingħalija xi 4 boys u 3 girls.

Also we can say that the "functional", iva qed jerġgħu jmorru lura d-dar jew fil-komunità, imma ftit mill-conduct qed ikollhom length of stays twal.

Jiġifieri fil-conduct disorder, length of stay inqas minn 40 ġurnata, hija rarità.

Ħafna minnhom għandhom length of stay twila.

Naħseb li l-unika mezz biex inħarsu lejn is-saħħa u l-mental well-being tat-tfal huwa li nifhmu li it is a whole spectrum of services that we need to have in place.

THE CHAIRMAN: Il-policy hija nklussiva?

Speċjalment dawk li għandhom conduct disorder ma' dawk li għandhom depression, pereżempju?

Jew inkella jekk għandhom conduct disorder fejn tidħol skola, jibagħtuhom ġo skola normali?

The Young People's Unit hija f'dik it-triq li tagħti għal Mount Carmel Hospital.

Hemm numru ta' djar u l-Young People's Unit hija waħda minnhom.

Għandha ground floor u first floor.

Fil-ground floor hemm tmien sodod u nżommu t-tfal sa 11 years of age – prepuberty - imbagħad fuq, hemm 8 sodod oħra, u nżommu l-adolescent boys.

Veru bħalissa hemm faċilità - hemm classroom u hemm teacher - imma dawn tfal li diġà meta kienu fil-klassi, meta kienu l-iskola, kien hemm ċertu problemi.

Jiġifieri rridu nagħtuhom aktar attenzjoni minn oħrajn.

DEBORAH SCHEMBRI: Meta jkunu qegħdin Mount Carmel, jattendu skola fejn kienu jmorru, biex niftehmu?

Jew skola oħra fil-viċinanza, jew ma jmorrux, jibqgħu hemmhekk?

DR STEPHANIE XUEREB: Hemm min imur skola, imma hemm min joqgħod hemmhekk ukoll.

Hemm faċilità ta' classroom u jiġu t-teachers għal min se joqgħod hemm, imma hemm min imur l-iskola fejn kien, bit-transport provdut.

DEBORAH SCHEMBRI: U x'inhi l-policy?

Min imur skola u min ma jmurx skola?

DR ANTON GRECH: Skont il-behaviour u l-clinical conditions li jkollu.

Jekk għandek tifel b'depression, b'riskju li jagħmel suwiċidju, mhux se tibagħtu skola, iġġiblu teacher.

Imma jekk għandek tifel li għandu mainly behavioral problems u qed tagħtih programm ta' behaviour, idejalment tinkludi l-iskola li jkun fiha.

Jiddependi mill-każ x'ikun.

DR STEPHANIE XUEREB: Rajna numru ta' options ta' kif nistgħu noffru inpatient treatments.

U bażikament kien hemm erba' options.

L-ewwel waħda hija li nibqgħu bl-istess binja li semmejt, 8 sodod fuq u 8 sodod isfel, u l-iktar l-iktar forsi nagħmlu xi refurbishment żgħir fiha.

Illum l-ġurnata jien semmejt tfal under 11 years li huma mixed gender, u semmejt l-adoloscent boys u ma semmejtx l-adoloscent girls.

(Interuzzjonijiet)

ANTON GRECH: Iż-żgħar iva u l-kbar skont.

Fis-sens li kif inhuma l-bedrooIs-Sinj. jekk tinzerta jkollok tfajla, tista' tagħmilha waħedha, ddaħħalha hemm, imma ħafna drabi ma jkunx hemm post għal tfajla u jispiċċaw mixed boys u girls.

U f'dik l-età ma tkunx tista ....

Ukoll, biex ngħid hekk, jekk is-sodod ma jintużawx tajjeb għan-nies il-proprja, jista' jkollok kemm ikollok sodod.

Għax jekk se tużahom bħala residenza għat-tfal, minflok tibgħat lit-tfal fil-komunità, trid numru ferm ikbar minn hekk.

L-admissions kif għedt, ikunu qosra.

U mbagħad ikun hemm il-multi disciplinary team li jibda jaħdem viċin mal-komunità with a step down approach, biex pazjent ikun jista' jmur lura fil-komunità.

Hawnhekk issa se nagħti l-attenzjoni fuq is-sitwazzjoni dwar children and adoloscent with serious emotional and behavioural problems.

Mhux waħda kollha ħġieġ, għax kollox se jinkiser.

DEBORAH SCHEMBRI: Meta kont għaddejja bl-islide ta' qabel, kont qed tgħid għandna bżonn step down approach, għandna bżonn hekk u għandna bżonn hekk.

Jiġifieri jista' jkun li għal ċertu livell ta' behaviour mhemmx, għal ċertu livell ta' challenging behaviour.

U għalhekk qed ikollna dawk l-adolexxenti li qed idumu Mount Carmel għax m'għandhom imkien fejn imorru.

CLAUDIO GRECH: Dr Xuereb grazzi u interessanti.

Jien l-iktar ħaġa għalxiex tlabt biex din is-seduta issir, ma kenitx to get an academic or your professional background fuq dan.

Jien tlabt fuq x'inhu jiġri u x'inhuma l-faċilitajiet llum u l-assessment tal-faċilitajiet llum.

Taf il-ġenesi ta' din is-seduta x'kienet u jiena sorpriż li tkunu tafu l-ġenesi ta' meeting bħal dan u ma tagħmlux referenza għaliha, qisu ma ġara xejn.

Qisu ġejna hawn, għamilna preżentazzjoni u mxejna.

Jiġifieri dawk l-affarijiet kollha li qed jiġru llum, u li ġraw riċentement, do they fit, in your proposed template?

And what are we going to do to prevent a similar situation bħal dik li għadha kemm ġrat?

CLAUDIO GRECH: Tista' tgħidli l-wards x'inhuma?

Għax jiena qed ngħidlek x'tajtna hemmhekk.

Għax ma nistax inkun naf data li ma ppreżentajtx.

Għax xorta qed ikollna każijiet fejn il-ward tkun mimlija.

Dak li se nagħmlu.

So that is why we are saying, għandna programm tajjeb, għandna livell ta' kura tajba, imma ħalli niffokaw il-kura tagħna għal min għandu bżonn.

Imbagħad nitkellmu ma' Ministeri oħra.

Infatti diġà hemm kumitat ma' ministeri oħra fejn qed nitkellmu speċi ta' kif dawn it-tfal se jmorru fil-komunità.

Ma nafx x'inhuma l-veduti ta' Dr Grech.

DR ANTON GRECH: Is-sitwazzjoni preżenti qegħda hekk.

Għall-adolexxenti, ħdejn Mount Carmel hemm il-Young People's Unit, li hija dar b'żewġ sulari, isfel joqogħdu ż-żgħar u fuq joqogħdu l-kbar.

U mhijiex tkun biżżejjed.

Ir-raġunijiet huma tnejn, waħda għaliex in-numru ta' pazjenti huma ikbar milli fil-fatt hi d-dar, u mhux biss bħala numerical numbers.

Pereżempju, jekk trid iddaħħal tfajla u hemm ċertu ammont ta' subien, allavolja għandek sodda vojta, imma jekk dik is-sodda vojta se tkun f'kamra mas-subien, ma tistax iddaħħalha fiha.

Jiġifieri għalhekk l-Adult Wards qed jiġu wżati wkoll.

Issa r-raġunijiet huma jew għax jista' jkun ma jkunx hemm post u r-raġuni l-oħra tista' tkun raġuni klinika.

Għaliex fil-YPU mhemmx security biżżejjed.

U ċertu kondizzjonijiet hemm bżonn li jkollhom secure environment.

Pereżempju, jekk xi ħadd ikun highly suicidal, diffiċli tafdah fit-tieni sular, għax jista' jaqbiżlek mit-tieqa, jew hekk.

Jekk tara n-numru ta' dawk li jkollhom psychiatric problems - jiġifieri severe depression jew skiżofrenja - qisu huwa terz ta' dawn iż-żgħażagħ u t-tfal kollha li qed jidħlu.

Hemm numru tajjeb ta' tfal li jkunu waqt kriżi, jiġifieri b'mainly behavioural problems, u mhux jiddaħħlu f'Mount Carmel għal xejn.

Pereżempju tifel għamel outburst u qata' idejh.

Ħafna drabi jkunu attempts of self harm, u jidħlu Mount Carmel għal observation.

Il-kriżi tmur, u malli jiġi biex imur lura fil-komunità, m'hemmx fejn tieħdu, għaliex ma jkunx hemm ambjent fejn tfal b'behavioural problems can cope.

Biċċiet minnhom ikollhom serious behavioural problems bħal użu tad-drogi, diġà diversi każijiet mal-puliżija, eċċ. Allura peress li Mount Carmel qisu l-unika post fil-pajjiż fejn qiegħed iżommhom, jeħlu hemm, b'detriment għalihom, because you are medicalising the problem which is medical plus min għandu a psychiatric conditon m/hemmx spazju biżżejjed għalih.

Però barra hekk, irid ikun hemm setup ieħor li jista' jieħu ħsieb żgħażagħ with these behavioral problems.

Għax inkella se nibqgħu nduru.

CHRIS FEARNE: Biex niċċara.

Jiġifieri aħna qed ngħidu, li over the years, żviluppat din l-YPU.

DR ANTON GRECH: Le, il-YPU ilha snin, ilha xi 15-il sena jew iktar.

Fil-bidu kienet sular wieħed, imbagħad fl-2012 infetaħ is-sular ta' fuq.

CHRIS FEARNE: U din kienet intenzjonata għal pazjenti tfal li għandhom problemi ....

DR ANTON GRECH: Kienet intenzjonata għal dawk li aħna ngħidulhom functional psychiatric conditions.

CHRIS FEARNE: Però spiċċajtu tieħdu l-care orders, more or less ....

DR ANTON GRECH: Care orders u hemm min ikun ukoll cerebral palsy.

Għandna mental retardation …

CHRIS FEARNE: Dan għax bażikament m'hemmx fejn imorru.

DR ANTON GRECH: Jidħlu waqt kriżi psikjatrika, imbagħad ma jkunx hemm fejn imorru lura.

Jew ikun hemm familji li that they cannot cope anymore, imbagħad once li jdaħluhom l-isptar, ma jaċċettawhomx lura, jew … Din xi ħaġa li żviluppat over the years.

CHRIS FEARNE: Kif il-YPU ġiet żviluppata għall-kura ta' tfal bi problemi terapewtiċi, ma kienx hemm żvilupp għal tfal oħrajn li kellhom dawn il-problemi ta' behaviour?

Jew kien hemm attentati ....

CHRIS FEARNE: Intom parti mill-popolazzjoni tagħkom qegħdin teħduha, għax suppost ikun hemm post ieħor.

DR ANTON GRECH: Għax mhemmx post ieħor fejn jeħduhom.

Ħadd ma jeħodhom, eċċ … Jiġifieri waħda mill-problemi li bħala mental health service qed .… Imma llum qed niffokaw fuq it-tfal.

CLAUDIO GRECH: Imma issa x'qed jiġri?

Żgur naqblu li s-soluzzjoni mhux li npoġġuhom Mount Carmel u mhux bħalma ġara f'dan il-każ riċenti partikolari.

Dik mhix is-soluzzjoni.

Għax kieku naħseb il-Kummissarju għas-Saħħa ma kienx jieħu l-azzjoni biex dan it-tifel ma jibqax hemmhekk.

Naħseb dak huwa stat ta' fatt għax kieku kien jgħidli: ma tafx x'inti tgħid, dak irrid joqgħod hemmhekk.

DR ANTON GRECH: Jekk nista' nispjega ftit.

CLAUDIO GRECH: Issa wieġeb kollox f'daqqa.

Il-mistoqsija tiegħi hi what is happening today, x'qed jiġri?

F'Settembru li għadda - hemm rapport tal-Kummissarju – fejn kien hemm każ ieħor li kien hemm xi problemi oħrajn bih.

U kien hemm announcement min-naħa tal-Gvern li twaqqaf xi working group u dawn kellhom jagħtu xi rakkomandazzjonijiet?

Dawn ir-rakkomandazzjonijiet saru?

U jekk saru, x'inhuma?

U x'sar minnhom?

DR ANTON GRECH: Preżentament li qed jiġri, kif għedna, hemm problema li qed tkun on two parallel lines.

Għaddej working group bejn the Ministries of Health, Social Policy and Education biex jaraw kif l-aħjar jiġu dealt with dawn il-problemi li għandna with behavioural problems, u li aħna qed nipparteċipaw fih bħala Health.

U l-Mental Health Services qed jaħdem biex nagħmlu din il-faċilità li tkun qed taħdem purament fuq mental problems.

CHRIS FEARNE: Aħna għandna programm u qed naħdmu fuqu, però nixtieq nisma' lill-Kummissarju tas-Saħħa u l-Kummissarju għat-Tfal u hawn xi nies oħra preżenti għal din il-laqgħa.

Nixtieq nisma' l-veduti tagħhom qabel ma ngħid .....

THE CHAIRMAN: Fil-fatt nistgħu nkomplu dan is-suġġett anke fuq l-intervent li jmiss għax għandna lil xi ħadd mill-YPU wkoll.

CLAUDIO GRECH: Ma rrispondejtnix għall-mistoqsijiet tiegħi.

Il-fatt li qed tgħidli li se ssir il-faċilità, tista' tispjegali x'faċilità se ssir?

DR CLIFTON GRIMA: Jekk nista' nagħmel intervent.

Wieħed ma jistax iħares lejn il-problema billi jelimina lill-oħra.

Fis-sens li qegħdin ngħidu - aħna tkellimna kif anke tkellimt inti - għandek 1/3 u għandek 2/3.

The proper care and the best possible care for the 1/3 ma tistax tagħtihielhom, jekk inti titraskura ż-żewġ terzi l-oħrajn.

Infatti bdejna xogħol kif diġà tkellmu l-kollegi tiegħi, anke mar-rappreżentanti ta' ministeri oħra proprju sabiex naħdmu in that direction.

Jekk m'aħniex se naħdmu in that direction, jekk intellgħu iktar sulari fil-famuża YPU, xorta se nibqgħu b'dawn il-problemi.

CLAUDIO GRECH: Mhux jekk ittellgħu iktar sulari, jien qed ngħidlek, għidli x'qed jiġri.

S'issa l-unika ħaġa li għedtuli hija working group.

F'Settembru li għadda, sena ilu, wara rapport li ħareġ il-Kummissarju lejliet il-21 ta' Settembru, jekk mhux sejjer żball, qal li ser isir il-working group.

Jien li qed nistaqsi huwa, issa jekk mhu qed isir xejn, għiduli mhu qed isir xejn qed niddiskutu biss.

Meta qed titkellmu fuq il-faċilità li ttellgħu l-erba' options, x'qed jiġri factually on the ground?

X'qed jiġri?

Jiġifieri jien dan li jinteressani, u n-nies hemm barra, dan li jinteressahom.

CHRIS FEARNE: Ħu paċenzja Onorevoli, dan jien nkun nista' nirrispondih imma nixtieq nisma' lill-Kummissarju responsabbli.

(Interuzzjoni)

CLAUDIO GRECH: Jien qed nistaqsi ....

CHRIS FEARNE: Dawn huma deċisjonijiet politiċi.

CLAUDIO GRECH: M'għandux x'jaqsam.

Ħa nisimgħuhom jitkellmu.

CLAUDIO GRECH: Għaliex huma finalment in charge.

CHRIS FEARNE: Inti invitajthom, u issa ma tridx tismagħhom jitkellmu!

Ħa ntuhom ċans jitkellmu, Onor Grech, imbagħad nagħmlu d-diskorsi tagħna fl-aħħar.

(Interuzzjonijiet)

CLAUDIO GRECH: Jien qed nagħmel il-mistoqsijiet tiegħi, issa jekk ma jridux jiġu ....Jien qed nagħmel l-mistoqsijiet, jekk ma jridux jiġu mwieġba ma jiġux mwieġba.

Imma l-mistoqsijiet għandi dritt nagħmilhom lil kulmin ikun qiegħed hawn.

Ma tistax tiggwidani inti u tgħidli inti lil min nagħmilhom.

THE CHAIRMAN:Imma inti taf li r-restraint tal-ħinijiet huma dawk li huma.

CLAUDIO GRECH: Imma jiġifieri din mhux materja importanti li ndumu fuqha?

Jien qed nagħmel il-mistoqsijiet, jekk xi ħadd ma jridx jirrispondini jgħidli ma nistax nirrispondik.

Dak li qed nistaqsi.

Imma ħadd ma jista' jiġi jgħidli li ma tistax tagħmel mistoqsijiet.

Huwa d-dritt tiegħi li nagħmel mistoqijiet u huwa obbligu tiegħi li nagħmilhom il-mistoqsijiet.

Inkella ġejna hawn biex nisimgħu mhux biex nagħmlu l-mistoqsijiet.

THE CHAIRMAN: Imma tinsix inti għamilta l-lista tan-nies.

Stedint ħafna nies u imbagħad tagħmel nofs siegħa sħiħa tagħmel il-mistoqsijiet.

Trid tagħti ċans.

Hemm xi ħaġa li trid twieġeb?

CLAUDIO GRECH: Ma ġietx imwieġba.

M'hemmx deċizjoni fuq faċilità.

Dak li qed ngħidu.

THE CHAIRMAN: Barra mill-isptar, ovvjament it-tfal u l-adolexxenti għandhom ic-Child Guidance Clinic, dawk kif inhuma mmexxijin, mill-psikjatri li huma speċjalizzati fit-tfal?

U l-waiting list tagħhom kif inhuma?

DR ANTON GRECH: Dawn huma clinics, u hemm 3 psikjatri mill-konsulenti li għandhom special interests in child's psychiatry u kollha għandhom multi disciplinary team.

Jiġifieri l-psychologist, occupational therapist u social workers li jaħdmu magħhom.

(Interuzzjoni)

Bħala waiting list, hemm ammont ta' tul.

Però għandna sistema li kull tabib li jara li l-każ tiegħu jrid ċertu urġenza, jikkuntattja lil wieħed minn dawn it-tliet psikjatri u b'discussion bejniethom, jekk jaraw li hu urġenti, jiddaħħal il-Child Guidance Clinic li qegħda ħdejn St Lukes.

CLAUDIO GRECH: Hemm xi standard li qed timxu miegħu fuq it-trattament taċ-child and adoloscents?

Aħna f'Malta li nużaw ġeneralment huma dawk li jgħidulhom NICE guidelines.

Li huma an international set of guidelines li napplikaw mhux għat-tfal biss, imma għal across the spectrum.

CLAUDIO GRECH: U qed tibbażaw il-policy tagħkom fuqha, hux hekk?

Qed timxu magħhom.

DR ANTON GRECH: Bħala treatment, in-NICE guidelines huma what you do in depression or what you do in ADHD u nużaw lilhom bħala guidelines.

MICHAEL GONZI: In-nurses li jaħdmu miegħek, kollha huma speċjalizzati fil-psychiatry?

DR ANTON GRECH: Le, in-nurses huma combination.

L-ispeċjalizzazzjoni tal-psikjatrija, hija ħaġa relattivament riċenti.

MICHAEL GONZI: Dawk in-nurses li jaħdmu mal-adolexxenti, dawk mhumiex speċjalizzati?

DR ANTON GRECH: Għandek il-general nursing - SRNs u SENs - u dan l-aħħar snin qed ikun hemm il-BSc in Psychiatric Nursing.

Jiġifieri hemm minnhom li għandhom il-B.Sc però għad mhemmx numru biżżejjed.

Il-policy qiegħda, li kemm jista' jkun in-nurses - anke minn diġà qed jaħdem hemm - ngħinuhom biex jieħdu t-training u noffrulhom leave u inċentivi.

Però m'hemmx cohort sħiħ.

Mhux kulħadd huwa speċjalizzat.

MICHAEL GONZI: Kien hemm xi nurses li kienu speċjalizzati u b'ċertu esperjenzi, li talbu li jiġu transfered minn MCH, li jitilqu minn ..…

DR ANTON GRECH: Qed tgħid nurses li huma speċjalizzati u li kienu jaħdmu xi mkien ieħor?

MICHAEL GONZI: Nurses li huma speċjalizzati jew li kienu jaħdmu Mount Carmel, u kien ilhom ċertu żmien u jew talbu li jiġu transferred jew ..…

DR ANTON GRECH: Transfered 'l barra minn MCH?

Safejn naf jiena, le.

DR STEPHANIE XUEREB: Jekk huma psychiatric nurses, bilfors iridu jaħdmu within mental health services.

So I mean ma jistgħux jaħdmu ġo sptar akut, għax their specialisation is mental health.

Jekk marru fil-komunità, xorta within mental health, xorta baqgħu jagħtu servizz...

MICHAEL GONZI: Dawk in-nurses speċjalizzati li kienu Mount Carmel, u li marru l-Outpatients jew l-istess fil-Mental Health, kif ġew replaced dawn?

Jiġifieri minn nurses minn Mater Dei?

DR STEPHANIE XUEREB: Il-cohort ta' psychiatric nurses, jiddependi mill-cohort ta' studenti li jkunu daħlu fl-Università.

I mean some of them, speċjalment tfajliet li eventwalment joħorġu bil-perjodu ta' maternity leave jew parental leave, nippruvaw li jkollna placements tagħhom bħala studenti to try and entice them to work with us.

MICHAEL GONZI: Kemm hu l-persentaġġ bejn specialised nurses li huma psychiatric nurses u nurses li mhumiex speċjalizzati?

MICHAEL GONZI: 90% mhumiex u 10% speċjalizzati.

Dawk id-90% kif jiġu trained to handle pazjenti li jkunu aggressivi?

DR ANTON GRECH: Hemm kors li jgħidulu Train The Trainer.

Xi tliet snin ilu kien hemm grupp ta' nurses li ġew ittrenjati, mhux kif biss jiħħendiljaw pazjent li jkun hekk – jgħidulha de escalation - imma how to train other nurses.

U hemm dik is-sistema.

MICHAEL GONZI: Għax kien hemm każijiet, fejn kien hemm xi nurses li ma kenux jafu how to handle aggressive patients.

Hemm training għal psychiatric nurses li huma speċjalizzati ma' adolexxenti li jbatu minn bulimia, anorexia u li jiġu admitted Mount Carmel?

MICHAEL GONZI: M'hemmx specialisation fuq dan il-unit.

DR ANTON GRECH: Għalkemm issa fuq eating disorders hemm il-unit ta' Kenn għal Saħħtek, li min jaħdem ġo fih, qed jieħu training kemm Malta kif ukoll fl-Italja.

MICHAEL GONZI: Bejn wieħed u ieħor, kemm hemm nurses li qed jiġu trained fuq eating disorders?

DR ANTON GRECH: Fuq Kenn għal Saħħtek nista' ngħid.

Se jkun hemm shift ta' bejn wieħed u ieħor 8 nurses u 8 care workers, u kollha qed jingħataw training.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjakom.

Fil-fatt skada l-ħin għal ewwel grupp, u issa nixtieq nistieden lis-Sinjura Marion Saliba, Nursing Officer responsabbli mill-YPU.

MICHAEL GONZI: X'esperjenza għandek u kemm ilek taħdem il-YPU?

MARION SALIBA: Fil-YPU ilni 18-il sena naħdem, u bħala mental health ili 'l fuq minn 20 sena.

Tara l-iżvilupp tal-YPU minn mindu beda, sal-lum.

Naqbel ħafna ma' dak li ppreżentaw ta' qabli, li l-main issue u l-problemi tal-YPU llum, huma li qed naħlu ħafna sodod b'ħafna bed blockers, għax aħna għandna dawk li huma conduct disorders u li fil-komunità m'għandniex an other alternative placement għalihom, u allura dawk huma li qed iwaħħlu s-servizz tal-YPU.

Allura hija dik l-main issue tagħna.

Irridu ħafna manpower ukoll.

Fis-sens li jrid ikun hemm a multi disciplinary team, li jrid ikun tajjeb biex jaħdem ma' dawn it-tip ta' żgħażagħ.

THE CHAIRMAN: Bħalissa kemm hemm nies fil-YPU, li taħseb li posthom huwa x'imkien ieħor?

Pereżempju, posthom huwa f'xi dar tad-diżabilità, li minħabba f'hekk ikunu qed jibblokkaw is-sodod.

MARION SALIBA: Disabled as such, m'għandix llum.

Ara kieku kellimtni xahar ilu, kont ngħidlek differenti.

Imma conduct disorders għandna, jiġifieri dawk it-tfal li għandhom aggressive behaviour imma as such m'għandhomx bżonn ta' kura mentali, imma għandhom bżonn a safer environment u iktar specialized care biex tgħinhom jintegraw lura fis-soċjetà iktar.

Faċilitajiet iktar minn naħa tal-edukazzjoni, biex nagħtuhom iktar għajnuniet, jiġifieri mhux mal-mainstream education.

Pjanijiet u edukazzjoni ftit iktar individualized għalihom u opportunitajiet iktar għalihom.

CLAUDIO GRECH: Kemm ikollok bħala ratio on average?

MARION SALIBA: Bħalissa għandna bejn ħaIs-Sinj.a u sitta li huma ta' problema kbira.

MARION SALIBA: Minn dawk li għandna bħalissa.

MARION SALIBA:Minn dawk li hemm illum, mhux minn dawk li daħlu u ħarġu.

Minn dawk li għandna preżenti bħalissa.

Kemm għandek nursing staff b'kollox on a fulltime basis.

MARION SALIBA: Fuq fulltime basis, isfel għandna jaħdmu tnejn ma tmienja - 2 is to 8 - u fuq jaħdmu żewġ nurses, nursing aid u care worker, jew another nurse.

Għax fuq għandhom iktar challenging behaviour u affarijiet oħra.

CLAUDIO GRECH: Jieħdu training speċjalizzat?

Speċjalment how to handle dawn it-tip ta' tfal?

MARION SALIBA: Jintuża t-training li semma' Dr Grech.

Jekk xi ħadd jixtieq jagħmel xi ħaġa personali, jista' ukoll.

Imma t-training li jingħata, huwa dak it-tip ta' training li huwa mandatory.

CHRIS FEARNE: Jien nieħu din l-okkażjoni biex nirringrazzja lil Is-Sinj.

Saliba għax intom u n-nurses li jaħdmu miegħek, tagħmlu ħafna xogħol tajjeb.

Minkejja li over the years ma kellkomx it-training li wieħed kultant jippriedka li għandu jkun hemm, mhu tort tagħkom xejn.

U minkejja li l-faċilitajiet huma limitati – jiena kelli okkażjoni li mmur inżur il-YPU xi ġranet ilu u r-riżorsi huma limitati ħafna - qegħdin tagħmlu ħafna xogħol tajjeb.

Jiġifieri nixtieq li anke dan il-kumitat jirrikonoxxi dan ix-xogħol li tagħmlu intom.

Nirringrazzjakom.

MARION SALIBA: Napprezza ħafna.

Għax dak biss huwa l-unika inkuraġġiment tagħna.

CHRIS FEARNE: Jien naf li ħajjitkom hekk tqattgħuha, naf li għandkom ħafna tfal b'challenging behaviour u tagħmlu ħafna magħhom.

Għax kultant il-kritika tiġi faċli.

Imma we are very aware li qegħdin tagħmlu xogħol diffiċli ħafna, u qegħdin tagħmluh tajjeb ħafna.

Nixtiequ - u dak huwa l-għan tagħna - li ngħinukom biex tagħmlu xogħolkom, jekk jista' jkun aħjar u biex nagħtukom iktar riżorsi.

U naħseb li matul dan il-kumitat se jkollna okkażżjoni ngħidu kif nistgħu nagħmluh dan.

Nirringrazzjak.

MICHAEL GONZI: Kif hawn il-Ministru u għal dak li qal, inti bl-esperjenza li għandek x'tixtieq li jsir iktar milli qed tagħmel bħalissa?

Għandek l-opportunità li taħtfu lill-Ministru.

Aħna hawn qegħdin kumitat, u li tgħid inti, aħna bilfors rridu naqblu.

MARION SALIBA: Maż-żmien ix-xogħol inbidel.

Ix-xogħol jurik li trid ħafna iktar, kemm nies u kemm ambjent aħjar.

Trid ambjent differenti kbir fejn ikollok fejn taqsam, fejn ikollok fejn tifrex.

Trid ħafna nies, trid input kbir.

Jiġifieri rridu ħafna nies u riżorsi – kemm ta' nies kif ukoll strutturali - u ambjent.

Trid art, tibni mill-ġdid.

Xi ħaġa apposta ppjanata għal dawn il-ħafna diffikultajiet u gruppi differenti ta' diffikultajiet li qed ikollna.

MICHAEL GONZI: Inti minn dawk l-options, naħseb it-tieni jew it-tielet option li qed taqbel magħha.

MARION SALIB: Whatever it is, maż-żmien qed naraw li qed ikollna firxa kbira.

Il-problemi qed jinbidlu u qed jiżdiedu u qed jinbidlu maż-żmien.

Is-soċjetà qed tinbidel.

Jekk qabel kien hemm ċertu social problems li kienu qed jiffaċċjaw ta' ċertu età, illum qed jitfaċċaw f'età aktar iżgħar.

Jiġifieri inti trid taħdem għalihom ukoll.

THE CHAIRMAN: Jiġifieri intom ġieli tkunu mimlijin, full up?

MARION SALIBA: Mimlijin?

MICHAEL GONZI: Ġieli ma tkunux mimlijin?

Ġieli ma nkunux il-full 8 fuq u l-full 8 isfel.

Ġieli nkunu mimlijin u ħafna drabi nkunu mimlijin 8 u 8.

U ġieli nkunu mimlijin fil-boys u ma nkunux mimlijin fil-girls.

MICHAEL GONZI: Meta tkunu mimlijin, imbagħad ikollkom iddaħħlu lil xi ħadd fil-ward b'aggresive behaviour, x'tagħmlu?

MARION SALIBA: Dik hija il-problema again.

Imbagħad hemmhekk trid tara l-management kif se jirranġa.

Imbagħad jinqalgħu ħafna problemi ta' kritika u affarijiet hekk.

Li n-nies ta' hemm barra ma jkunux jafu eżatt is-sitwazzjoni ta' hemm ġew, u għalxiex qed jiġri hekk.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzja lis-Sinjura Marion Saliba.

Ħadna pjaċir nisimgħuk.

Nixtieq nisma' lis-Sinjura Maryanne Bonello li hija Acting Chief Nursing Manager Mental Health Services.

Tista' tiġi hawnhekk.

Tixtieq tgħidilna dwar l-esperjenzi tiegħek dwar is-sitwazzjonijiet tal-faċilitajiet tal-kura tas-saħħa mentali tat-tfal u l-adolexxenti.

MARYANNE BONELLO: Jien hemmhekk ilni madwar 26 sena.

Hemm xi affarijiet li jistgħu jitranġaw.

Jiġifieri maż-żmien dejjem impruvjajna, dejjem nistgħu nirranġaw ħafna mill-affarijiet.

Jiġifieri maż-żmien dejjem tara x'tista' tevolvi u tirranġa kemm tista', biex il-kura tas-saħħa mentali, speċjalment fit-tfal li għandhom ċertu dinjità u vulnerabbilità, timxi aktar 'l quddiem.

THE CHAIRMAN: Meta n-nurses jiġu biex jittrattaw żgħażagħ li jkollhom conduct disorder - ikunu trained sintendi għax trid tkun taf kif taġixxi - is that a stressful experience?

MARYANNE BONELLO: Ħafna drabi iva, għax irid ikollok ċertu paċenzja għall-approach tiegħek mal-individwu.

Għandek tfal li trid tifhimhom, trid tara l-mod kif se titkellem magħhom, kif se taġixxi magħhom skont il-behaviour tagħhom.

Ħafna sitwazzjonijiet trid tagħmel ħafna counselling magħhom.

Trid titkellem ħafna.

Se jeħdulek ċertu ħin u paċenzja.

MICHAEL GONZI: Jekk għandek 90% mhux imħarrġin u għandek 10% imħarrġin bħala psychiatric nurses, mela għandek ammont li mhux imħarrġin żgur.

MARYANNE BONELLO: Ħafna drabi bħala taħriġ tan-nurse bażiku, ikun dejjem imħarreġ.

MICHAEL GONZI: Hemm naqra differenza bejniethom.

MARYANNE BONELLO: Iva, imma mbagħad se tiġi trained, mill-esperjenza.

Inti se jkollok ongoing training, once li inti tkun mat-tfal.

Anke qabel ma tmur mat-tfal inti qisek tiġi trained iktar.

Anke on the whole fis-sitwazzjoni tal-ward, hemm l-NO, iċ-charge nurse li se titkellem mal-istaff il-ġdid, li tagħtih ċertu informazzjoni.

MICHAEL GONZI: Kemm hemm NO's taħt idejk?

MARYANNE BONELLO: Bħala charge nurses għandi xi 15.

MICHAEL GONZI: Ħmistax.

Issa jekk għandek 10 minn 90%, kemm huma ttrenjati bħala psychiatric nurse dawn l-NOs?

MICHAEL GONZI: Mhux kollha.

MARYANNE BONELLO: Mhux kollha, imma ħafna minnhom qed jieħdu training fil-Mental Health bħala B.Sc., u aħna jkollna inservice training ukoll għaddej.

Matul is-snin, min ma jagħżilx li jieħu degree, hemm ongoing training għaddej ukoll.

From time to time ikollna ħafna Practise Development Nurses li jorganizzaw u jikkordinaw certain training.

Mhux id-degree bażikament li se tagħmlek ittrenjat, imma l-esperjenza imbagħad how you deal.

Jiena dejjem emmint fiha l-esperjenza tal-bniedem u l-approach speċjalment ma' dawn it-tip ta' tfal.

CLAUDIO GRECH: Dwar in-nursing treatment, b'mod partikolari mat-tfal u maż-żgħażagħ, bħalissa hemm xi pjanijiet għaddejjin, biex ikun hemm skill set forsi iktar speċjalizzat biex jingħata training aktar frekwenti, aktar regolari, anke lil min ikun se jidħol as a new nurse f'dak it-tip ta' treatment?

MARYANNE BONELLO: Dik naraha importanti ħafna.

Fejn jidħlu t-tfal bażikament, trid tara x'tip ta' staff għandek, għax mhux kulħadd ikollu ċerta prattiċi li tista' taħdem mat-tfal.

Jiġifieri jrid ikollok ċertu paċenzja, pereżempju li inti tifhimhom, the way you approach them, kif tikkontrollhom.

Hemm il-contact disorders, li jrid ikollok iktar paċenzja biex tifhimhom.

U trid tara x'inhu għaddej.

Jiġifieri hemm ħafna links ġo xulxin, imma mhux kulħadd ikun… Għalhekk qisek tagħraf… Imbagħad bħalma qed ngħidu wkoll, l-esperjenza li jkollok biż-żmien, jaf ikollok xi ħadd ġdid, new beginner imma kulħadd lest li jitgħallem.

Għalhekk importanti li jkollhom it-training, u dejjem jistaqsu, hemm ħaġa llinkjata ma' oħra.

We are a multi disciplinary team, jiġifieri barra n-nurses, għandek l-OTs, il-psychologist, is-social workers, jiġifieri dejjem isaqsu biex jitgħallmu.

CLAUDIO GRECH: Bħala complement - peress li inti tieħu ħsieb in-nursing structure kollu tal-isptar Mount Carmel - is it in line mal-istandards li suppost hemm, fejn qed jiġu trattati t-tfal?

MARYANNE BONELLO: Bħala ratio huwa tajjeb.

Fejn għandna l-conduct disorders kważi nkunu ħaIs-Sinj.a.

Imbagħad barra n-nurses, jista' jkollok tifel jew tifla li għandu l-carer miegħu.

Għandek it-teacher, għandek l-LSAs, il-psychologist.

THE CHAIRMAN: Il-Health Centres u t-tobba tal-familja, jekk jiġu wiċċ imb'wiċċ ma' tifel li għamel xi ħaġa li hija a psychiatric emergency, għalissa m'hemmx mezz ħlief bl-użu tal-karti - tal-Mental Health Act rivedut issa – m'hemmx mod kif bniedem jiġi admitted f'Mount Carmel?

Jekk pereżempju jkollok tifel li huwa suicidal, it-tabib tal-familja ma jistax jagħmel referral ticket normali u jibagħtu Mount Carmel?

MARYANNE BONELLO: Ġieli jkun hemm consultation qabel ma' team sħiħ li jkun magħmul minn tobba, consultants, u jaraw x'inhu l-aħjar għalih.

Hemm ħafna links, mhux qbadt u daħħalt it-tifel.

Trid tara qabel.

Qisek għandek ħafna consultations before he is admitted.

THE CHAIRMAN: Issa nsaqsiha lil Dr Cachia.

Għax kif staqsejtha ħarist lejn Dr Cachia u għedt issa nwaħħalha lilu wkoll.

CLAUDIO GRECH: L-iżvilupp tal-kura fil-komunità għal dawn it-tfal fir-rigward ta' nursing, x'qed jiġri?

Issa ovvjament this is part of our legislation u suppost aħna qegħdin nimbuttaw li din it-tip ta' kura, kemm jista' jkun, tibqa' fuq livell ta' komunità.

Have you set the structures, issa li l-liġi dieħla into force in full iktar tard din is-sena?

MR MARYANNE BONELLO: Aħna l-aim tagħna hu li we integrate everyone to the community.

Għaddejjin bit-taħdidiet u d-diskussjonijiet, imma mexjin mhux ħażin.

Hemm recruitment, hemm staff identifikat diġà, bħala nursing?

MR MARYANNE BONELLO: Aħna l-Mental Health Services qegħdin bħala team, and we are discussing certain issues.

CLAUDIO GRECH: Imma tista' forsi telabora ftit ieħor?

Din se tkun xi ħaġa li se tagħmel differenza kbira.

MARYANNE BONELLO: Qed naħsbu ħafna affarijiet.

THE CHAIRMAN: Ma' min?

Mal-administration ta' Mount Carmel?

MARYANNE BONELLO: Eżatt mal-administration.

CLAUDIO GRECH: Imma tanġibbli, x'se tkunu qegħdin tagħmlu, from a nursing point of view?

Mhux mil-lat ġenerali.

Bħala riżorsi pereżempju kemm beħsiebkom tallokaw?

MARYANNE BONELLO: It depends, ma nistax nagħtik .… nimxu mal-pjanijiet li għandna.

CLAUDIO GRECH: Imma pjanijiet, jiġifieri issa...Naħseb wasaltu?

MARYANNE BONELLO: Il-pjanijiet imbagħad jiġu attwati.

Qegħdin bħala team ....

THE CHAIRMAN: Nirringrazzja lis-Sinjura Maryanne Bonello.

Issa nistieden lil Dr John Cachia, Kummissarju għas-Saħħa Mentali u l-Anzjani u Dr Miriam Camilleri tista' takkumpanjah għax qegħda fl-istess team u hija ċ-Chairperson tal-Public Health Medicine.

Dr Cachia jien segwejt ħafna lectures tiegħek u dejjem kienu tajbin ħafna.

Tista' tgħidilna daqsxejn - m'għandix dubju li inti dejjem tkun iċċarġjat b'ħafna informazzjoni u taf l-affarijiet sew - xi ħaġa dwar is-sitwazzjoni tal-faċilitajiet tal-kura tas-saħħa mentali tat-tfal?

DR JOHN CACHIA (Kummissarju għas-Saħħa Mentali u l-Anzjani): Nirringrazzjakom ta' din l-opportunità.

Ħalli nibda mit-titlu.

Għaliex it-titlu huwa "Is-sitwazzjoni fil-faċilità ta' kura tas-saħħa mentali għat-tfal".

Però, naħseb li jekk ma naqbdux dan is-suġġett u niftħuh mill-ewwel, u nammettu li l-kura klinika hija biss the tip of the iceberg - il-quċċata ta' iceberg - m'aħniex qed naqbdu l-barri minn qrunu fis-sitwazzjoni li qegħdin nittekkiljaw.

Din hija sitwazzjoni li qed iġġib fuq is-sistema, il-pajjiż u dak li qed jiġri fil-pajjiż.

Dak li għandek fl-YPU, huwa rifless ta' x'qed jiġri fis-soċjetà Maltija.

U għalfejn qed ngħid dan.

Għaliex jekk wieħed iħares lejn l-istejjer individwali ta' dawn it-tfal - kif jien għandi vizzju nagħmel - u tibda tara minn xiex għaddew dawn it-tfal li jiġu bżonn dawn it-tip ta' servizzi, tibda tinduna - u qed nieħu gost li hawn iċ-Chairperson tas-Social Affairs Committee għaliex naħseb li rridu nitkellmu very straight forward fuq dawn it-tip ta' issues - x'qed jiġri fil-familji tagħna, x'qed jiġri fis-sitwazzjoni tad-droga, tal-vjolenza domestika, ta' vjolenza fuq in-nies, ta' vjolenza fuq it-tfal, ta' prostituzzjoni ta' tfal, il-logħob tal-azzard, ix-xorb, l-alkoħol, l-użura.

Imbagħad immur fuq il-qasam edukattiv u nara x'qed jiġri fuq l-early school leavers, tfal li ma jispiċċawx l-iskola, tfal li dejjem barra mill-klassi, il-bullying, is-cyber bullying, it-tfal li jispiċċaw bla ħiliet fit-tarf tas-sistema edukattiva.

U ovvjament meta imbagħad wieħed ikabbar kemm kemm waħda x-xefaq u jmur mit-tfal għal youths u young adults, jibda jinduna li l-Faċilitajiet Korrettivi ta' Kordin jibdew jimtlew b'dawn it-tip ta' sitwazzjonijiet, biex ma nsemmix l-unemployment u l-under employment jew in-no employment.

U d-droga, kriminalità, eċċ.

Jekk wieħed iħares lejn il-qafas ta' fuq xiex qed nitkellmu dwaru, il-YPU waħdu, jekk niżolawh u niffokaw fuqu biss, naħseb li nkunu qegħdin nagħmlu żball tattiku serju ħafna.

U dan huwa l-appell tiegħi lilkom bħala l-membri parlamentari, li din trid tkun a holistic approach from a society point of view, biż-żewġ naħat qegħdin naqblu li aħna l-professjonisti, intom at the political end, jiġri x'jiġri at the political divide f'din it-tip ta' sitwazzjoni, irridu nkunu flimkien.

Jien jiġifieri nieħu tliet eżempji żgħar ta' outcomes, li wieħed iħares lejn din it-tip ta' sitwazzjoni.

Dik il-persuna ta' 25 sena li f'10 snin ħadmet 3 ijiem.

Nieħu l-eżempju ta' persuna ta' 14-il sena li ila ma tmur skola sentejn.

Nieħu żagħżugħ ta' 14 jew 16-il sena, li meta tgħidlu fejn joqgħod, jgħidlek li m'għandux indirizz, u ma jridx imur lura lejn id-dar ta' ommu u missieru.

ONOR CHRISTOPHER FEARNE: Dawn ma messhomx ikunu fi sptar mentali!

DR JOHN CACHIA: Eżattament.

Imma dan hu li qed niddiljaw bih.

Dawn huma eżempji li jien ltqajt magħhom f'dawn l-aħħar ġimgħat.

Li huwa ovvju li mhux posthom ġo sptar mentali dawn.

Imma s-saqaf, il-platt sħun, is-sodda, l-akkoljenza ta' dawn hija biss .… U hawn fejn jien ningħaqad miegħek, Mr Chairman, u naħseb l-Onor Fearne u ċert min-naħa tal-Oppożizzjoni wkoll, li nirringrazzja lin-nies li jaħdmu ma' dawn in-nies, talli kuljum lil dawn in-nies joffrulhom platt sħun u sodda, u saqaf.

U nirrepeti x'tħobb tgħid id-Dottoressa ta' maġenbi, li jagħtuhom l-imħabba li jista' jkun li qatt ma sabu f'ħajjithom dawn it-tfal u ż-żgħażagħ.

U naħseb illi jekk nibdew minn dan il-lat uman, għax dawn Maltin, la barranin, la refuġjati, la asylum seekers, dawn Maltin.

Setgħu kienu.

Imma dawn Maltin bħalna, fis-soċjetà Maltija, dawn prodott tas-soċjetà tagħna.

Allura dawn in-nies, mitlufin fis-soċjetà.

Jien meta xi ħadd jispiċċa fuq il-media fuq kriminalità jew għax ġara xi ħaġa l-YPU, naħseb li nkunu qegħdin nagħmlu disservizz lilna nfusna, jekk naħsbu li se nittekkiljaw din s-sitwazzjoni b'dan il-mod.

U allura meta jien nitkellem b'dan il-mod, f'isem dawn il-persuni, nipprova nkun il-vuċi ta' dawn il-persuni - kif fid-dover li nkun permezz tal-liġi - u ngħid li l-YPU ma jistax jibqa' jakkomoda ukoll il-problemi li għandna hemm ta' conduct disorder, ta' social problems, ta' challenging behaviour.

Ma nafx għadx fadal, jidhirli għad fadal ukoll.

(Interuzzjonijiet) Għax kiber jew qasam it-triq.

Ejja nkunu ċari fuqhiex qegħdin nitkellmu.

Din il-ħallata ballata ma tagħmel ġid lil ħadd, l-inqas lil dawn it-tfal.

It-tieni punt huwa li ġol-YPU nnifsu, kif diġà ntqal, m'hemmx faċilità approprijata fejn inti tista' de escalate safely żagħżugħ li għandu behaviour vjolenti jew behaviour aggressiva.

Għaliex l-ispazju huwa meħud b'nies li m'għandhomx ikunu hemm, imma għandhom ikunu x'imkien ieħor.

Issa ngħid x'naħseb li għandu jiġri.

Jien allura, bħala Kummissarju, filwaqt li jien kontra li jkun hemm tfal jew żgħażagħ fil-wards tal-adulti, ikolli ngħid li minħabba s-sitwazzjoni kif żviluppat u evolvit - mhux illum u 'lbieraħ ta', imma over the last few years - hemm bżonn li jekk ikollna bżonn inpoġġu żagħżugħ, tifel fil-ward tal-adulti biex nipproteġu lilu u lill-oħrajn, dan irid ikun għall-inqas żmien possibbli, bil-protezzjoni kollha possibbli ġo dak il-ward u wkoll li l-multi disciplinary assessments – u din għamilt enfasi ħafna fuqha riċentement ukoll fl-aħħar episodju li kellna – iridu ikunu iktar spiss u regolari.

Naf li qed isir.

Kont preżenti meta kien qed isir, u rajt issues qed jiġu tackled.

U l-management ikollu pro-active approach biex jagħfas fuq din it-tip ta' sitwazzjoni.

Però jekk m'aħniex se ngħinnu biex we defunction minn dak li m'għandniex bżonn u m'għandniex meħtieġ, iridu nagħtu options oħra.

U x'inhuma l-options?

Nemmen, kif tkellmu hawnhekk, bil-kwestjoni tal-acute psychosis.

Hawnhekk jien se nkun ftit iktar provokattiv f'isem dawn in-nies, u nemmen li an acute psychiatric situation should probably be best dealt with - fiċ-ċirkostanzi ta' Malta llum - in an acute hospital.

Jien nemmen li wasal iż-żmien li nieħdu a bold step u ngħidu acute pediatric hospital - ħalli nibdew minn tfal u adolexxenti - an acute episode of psychosis in a child, in an adoloscent u jista' jkun li wasal iż-żmien li nagħmlu riflessjoni u ngħidu: isma' wasal iż-żmien li nieħdu dawn il-bold steps.

Jien il-psikjatrija akuta ġo sptar ġenerali, esperjenzajtha fl-1980, meta jien bħala student tal-mediċina mort Glasgow, u dak iż-żmien diġà kellhom an acute psychiatry in a general hospital environment.

Ikun hemm ward, bħalma għandna l-psychiatric unit .

(Interuzzjoni)

Jiddispjaċini - ħalli nkun ċar u skjett - imma trid tiffunzjona kif suppost bħala acute psychiatric service.

Issa jekk għandniex nibdew bit-tfal, issa wieħed irid jara ftit.

Naf li hemm min ma jaqbilx miegħi fuq dan is-suġġett, però jien ngħid, wasal iż-żmien li nagħmlu din it-tip ta' riflessjoni f'dan il-pajjiż?

THE CHAIRMAN: U l-idea hi għat-tfal jew għall-kbar?

DR JOHN CACHIA: Eventwalment nibdew bit-tfal.

Però jien ngħid li wasal iż-żmien għax meta tissiftja u tara x'qed jiġri fil-psikjatrija, huma numri żgħar li jkollhom acute psychiatric issues.

L-episodji ta' acute psychiatry li għandhom bżonn intensive attention, jiġifieri li għandu bżonn MRI, CT Scan u testijiet mediċi u eċċ ..… Importanti li wieħed jibda ....

MICHAEL GONZI: Inti qed tissuġerixxi li jkun hemm an acute psychiatric unit barra Mount Carmel, jiġifieri jkun Mater Dei.

Għaliex?

(Interruzzjonijiet)

DR JOHN CACHIA: Fil-ward tat-tfal ikun hemm kamra armata għal dawn it-tip ta' tfal.

Ikollok in-nies imħarrġa li jkunu kapaċi jagħmlu an acute psychiatric service.

MICHAEL GONZI: Imma jekk għandek in-nies ittrenjati fl-acute psychiatry f'Mount Carmel?

DR JOHN CACHIA: Jekk inti qed titkellem fuq acute psychiatry tat-tfal, acute psychiatry tat-tfal hija speċjalità on its own.

Għandi espert fil-pedjatrija quddiemi...

MICHAEL GONZI: Ma nistax nimmaġina li jkollu ward hemmhekk ...

Ma nazzardax ngħid in-numri, però way back kellna projections ta' 4 to 8 beds, maximum.

Ejja npoġġuha fuq il-mejda bħala option, m'għandix diffikultà jien.

Innaqqsu l-istigma, intajru ċertu affarijiet min-nofs, nagħmlu ċertu issues ta' integrazzjoni tal-psikjatrija in mainstream medicine ukoll.

Għax naħseb li wasal iż-żmien li nitkellmu b'dawn it-tip ta' provokazzjoni kważi.

Imbagħad għandna bżonn it-tieni fażi.

Dak li qed jiġri llum ġewwa l-YPU.

Jiġifieri rridu naraw ir-riabilitazzjoni.

Ir-riabilitazzjoni attiva, li tieħu ħsieb li dawn it-tfal with challenging behaviour.

U r-revolving door approach, pereżempju, hemm Fejda, hemm St Joan Antide u s-servizzi tal-aġenziji Support u Appoġġ, li jagħtu dan it-tip ta' servizz fil-komunità lit-tfajliet.

Imma pereżempju m'hemmx biżżejjed għall-boys f'dawn it-tip ta' sitwazzjonijiet.

Trid tara r-revolving door situation, fejn dawn it-tfal b'challenging behaviour li għandhom bżonn riabilitazzjoni attiva, ma jibqgħux f'dak l-ambjent.

It-tielet hija l-kwestjoni ta' transizzjoni.

Out of home living għal dawk it-tfal li ma jridux imorru lura d-dar, għax d-dar tivvelinalhom il-ħajjithom.

Iġġibhom agħar minn dak li huma.

U hemmhekk naħseb li naqblu żgur, li l-kwestjoni ta' life skills, kwestjoni ta' edukazzjoni, kwestjoni ta' employability at a join up approach at a social, health, education, employment, and security level.

DEBORAH SCHEMBRI: Qed titkellem fuq tfal li ma jixtiequx imorru lura d-dar għaliex hemm sitwazzjoni li mhijiex tajba d-dar.

Which to me means li għandek tfal li għandhom bżonn protection u allura għandhom bżonn care order.

Għax care order għandek care, protection or control.

Li tinkwetani li mbagħad issib li min qiegħed b'care order, u qiegħed jiġi jerġa' mpoġġi f'Mount Carmel.

DR JOHN CACHIA: Hekk hu.

DEBORAH SCHEMBRI: U dak qed idum iktar, bħala żmien, minn nies oħrajn.

Dawn, in the first place, mhux suppost qegħdin hemmhekk, però jekk se nibagħtuhom fejn suppost, imbagħad minn hemm, qed jerġgħu jibgħatuhom ukoll Mount Carmel.

Jiġifieri hemm mumble jumble sħiħa.

DR JOHN CACHIA: Eżatt.

Is-sitwazzjoni hija li inti għandek ċertu affarijiet li żviluppaw b'tali mod in a social environment.

Miniex kompetenti biex nitkellem fuq dak l-att soċjali, però forsi jkun hemm ħaddieħor jifhem iktar minni.

Però nemmen li fl-issues soċjali hawnhekk, qed niddiljaw mal-popolazzjoni l-iktar vulnerabbli ta' din is-soċjetà.

Naħseb li jkollok risposta mingħand persuna ta' 19-il sena li qattgħet kważi nofs għomorha ġewwa Mount Carmel, li tgħidlek jien irrid ngħix fuq ir-relief.

Tfajla ta' 19-il sena!

Din it-tip ta' deċiżjoni li hija issue oħra, li wieħed irid jibda jħares lejha.

Irrid ngħid ħaġa oħra.

'Ilbieraħ filgħaxija kien hemm il-BBQ tal-festa tal-Madonna tal-Karmnu.

U dawn it-tfal li qed nitkellmu fuqhom, tal-YPU, kienu hemm, enjoying theIs-Sinj.elves daqslikieku kienu t-tfal tiegħi u tiegħek.

Dawn iż-żgħażagħ li qed nitkellmu dwarhom, kienu hemm, enjoying theIs-Sinj.elves, qishom parti mill-komunità.

Ejja ma noqogħdux niddemonizzaw is-sitwazzjoni.

Ejja nkunu saqajna mal-art.

Naraw dawn iż-żgħażagħ, dawn it-tfal x'għandhom bżonn, naraw l-iskills u l-opportunitajiet li tilfu.

Jiena dejjem hekk ngħid, li kieku dawk kienu t-tfal tiegħi li għaddew minn dak li għaddew dawk it-tfal, jista' jkun li forsi jagħmlu agħar minnhom.

THE CHAIRMAN: Dr Cachia jekk ikollok pazjent li qiegħed il-YPU, u skont il-psikjatri u t-tobba jista' jiġi discharged.

U fejn se jiġi discharged, jekk id-dar fejn irid imur hija disturbata, forsi single mother, forsi tieħu d-droga, dak x'jiġri mill-każ imbagħad?

DR JOHN CACHIA: Hemmhekk insellem ħafna lin-nies li jaħdmu fil-qasam soċjali għaliex qabel ma jkun hemm a safe environment fejn dak it-tifel jew żagħżugħ jista' jmur, dak it-tifel jinżamm.

Din hi l-problema.

Il-problema hija l-iżbokk.

Dejjem is-sitwazzjoni hija l-iżbokk tajjeb, biex dawn it-tfal u żgħażagħ jingħataw dak li għandhom bżonn.

THE CHAIRMAN: Imma minbarra l-YPU, m'hemmx pereżempju post ieħor?

It-tfajliet għandhom pereżempju Fejda, St Joan Antide.

Imma dawn uħud minnhom, bħal ta' St Joan Antide ma jifilħux għalihom,

THE CHAIRMAN:L-NGOs m'għandhomx djar?

DR JOHN CACHIA: St Joan Antide huwa parti minn Sapport.

Ħalli npoġġiha ċara.

Hemm is-sorijiet li kienu jieħdu ħsieb dawn it-tfal meta kienu ħafna iktar żgħar.

Imma hemm uħud mit-tfajliet li meta kibru, saru iktar challenging, u għandek issues fejn għandek diffikulta fejn se tieħu ħsiebhom.

MICHAEL GONZI: It-tfal li jkunu l-YPU, kif jgħadduha l-ġurnata.

DR JOHN CACHIA: Jien li nista' ngħid huwa dan.

Hemm diversi sitwazzjonijiet li rajt b'għajnejja.

Jien nista' ngħid dak li rajt b'għajnejja, jien noqgħod ħafna fuq dak li nara b'għajnejja.

Nisma', għidli li trid, però mbagħad immur u nara b'għajnejja.

Pereżempju, 'lbieraħ uħud minnhom rajthom fil-festa tal-Madonna tal-Karmnu.

Uħud minnhom naf li jmorru l-iskola.

Kont l-occupational therapy, u kienu qegħdin hemm, jagħmlu, jagħtu sehemhom, u jippreparaw il-mementos - għax għandhom konferenza ġejja - u jwaħħlu u jagħmlu.

Però naħseb il-kwestjoni kollha hija programmi ta' iktar intensità biex dawn it-tfal, joħorġu l-ħiliet u l-iskills tagħhom.

Jiena nemmen bil-ħiliet, skills u employability.

MICHAEL GONZI: Faċli ngħiduhom dawn.

Imma ma' dawn it-tfal, dawn il-ħiliet, l-iskills, dawn qed jiġu tackled ma' dawn it-tfal?

DR JOHN CACHIA: Għandna bżonn iżjed, definitely.

MICHAEL GONZI: OK għandna bżonn iżjed, imma llum x'qed nagħmlu?

DR JOHN CACHIA: Within the resources available, naħseb li ċertu nies qed jagħmlu l-mirakli.

Anzi, jiena l-ewwel wieħed li ngħidlek li within the resources available qed isiru l-mirakli, però f'ċertu areas, we are beyond miracles.

Hemm bżonn li ċertu issues jiġu tackled.

L-iżbokk - nerġa' nirrepeti - ta' dawn iż-żgħażagħ biex ikollhom a safe environment fejn ikunu, ma nistgħux naħarbu minnha.

MICHAEL GONZI: Jekk dawn imbagħad jiġu integrati mal-familja - hopefully - hemm riżorsi biex dawn jiġu followed imbagħad fil-komunità, biex l-affarijiet ma jerġgħux jiggravaw?

Speċjalment ikollok tfal li jagħmlu self harm jew li jkunu aggressive.

Imma tista' ma tkunx fil-familja, jista' jkun bullying fl-iskola.

DR JOHN CACHIA: Fil-fatt il-liġi dwar is-Saħħa Mentali, tersaq lejn dak is-suġġett mill-punto di vista ta' responsible carer.

Tgħidli mhux kollha għandhom il-ġenituri dawn.

Imma jista' jkun hemm sitwazzjonijiet fejn il-ġenituri is not the best person to be the responsable carer ta' dak iż-żagħżugħ.

Bil-mod il-mod, wieħed irid jibda jevolvi dak il-kunċett mil-liġi tas-Saħħa Mentali, biex wieħed jara in the best interest ta' dawn iż-żgħażagħ, pereżempju, min hu l-aħjar responsible carer għalihom.

Eventwalment wieħed irid jiddiskutiha wkoll fuq livell soċjali u naraw naqra kif se taħdem il-liġi tal-Guardianship, u kemm se nkunu nistgħu ngħinu lil dawn iż-żgħażagħ b'guardianship, once li jkunu għalqu t-18-il sena.

Għax inutli nagħmlu l-care orders, biex imbagħad kif jagħlqu t-18-il sena, nagħlqu l-file u l-problema qisha spiċċat.

Inbidlet diġà l-kwestjoni tal-guardianship.

Il-kwestjoni li tinkwetani jien hija din, dik li tifla jew tifel li qed jiġi segwit mill-YPU, Appoġġ, eċċ kif jagħlaq it-18-il sena nagħlqu l-file u nitfgħuh fil-qiegħ, biex naraw the next problem.

Dan it-tifel għadu bil-problemi meta għalaq it-18 jew id-19-il sena u hemmhekk, f'dak l-interphase, f'dik it-transition, irridu nieħdu ħsiebha sew, it-transition to adulthood, għax imbagħad hemmhekk fejn jispiċċaw bil-kwestjonijiet ta' kriminalità, ħabs, eċċ.

CLAUDIO GRECH: Speċifikatament fuq il-faċilitaijiet li għandna llum, biex jilqgħu lit-tfal ġo fihom, dawn illum huma konformi mal-provvediment tal-leġislazzjoni?

U mil-lat tiegħek, x'qiegħed isir biex forsi nkunu nistgħu nagħmlu dan l-alignment?

Jien l-Uffiċċju tiegħek narah mhux biss bħala a watchdog, però wkoll dan l-aħħar anke ħadt iktar ir-role li taħdem għal alignment; li hemm ċertu bars ta' kwalità, li idealment we not just tick the boxes but you assist the care providers to reach that bar, biex imbagħad flimkien ngħolluh daqsxejn oħra dak il-bar.

Dak finalment l-outcome li qed infittxu.

Għax jien naqbel perfettament kif bdejt inti, that we have to look holistically, eċċ, but we are into lay session focusing on something very very specific bil-limitazzjonijiet kollha tal-ħin li għandna.

So, minn dak li assessjajt s'issa - għax inti wieħed mill-iktar li tista' tassessja għax you touch first hand on a day to day basis - are they in line with legislation b'mod partikolari mal-aspett ta' liċenzjar?

U forsi x'qed isir vis-à-vis l-alignment li hemm bżonn li jkollna?

DR JOHN CACHIA: Għar-rigward tal-liċenzjar, dak hemm is-Supretendenza tas-Saħħa Pubblika li għandha r-responsabilità li tara hi.

Jien ir-responsabiltà tiegħi li nara, li anke s-Supretendenza tagħmel il-mira.

U hemmhekk se nkun qiegħed inħares lejha wkoll.

Rigward dak li tgħid il-liġi, naħseb li jkollna time-out room u de escalation facility within a YPU setup, will go a long way, biex niffaċilitaw - almenu b'mod temporanju - is-sitwazzjoni li għandna f'idejna bħalissa.

(Interuzzjoni) Hemm, imma l-kwestjoni mhix safe biżżejjed biex tista' żżomm persuna li għandha disruptive behaviour esaġerat.

Jien naħseb li l-fatt li jkollna nirrikorru għall-wards tal-adulti to contain ċertu tip ta' sitwazzjonijiet, naħseb li hija xi ħaġa li jekk nagħmlu riflessjoni interna nistgħu nippruvaw nsibu soluzzjoni għaliha din.

Kif qal Dr Grech, ma tistax tagħmilha fuq, għax jekk għandek sitwazzjoni fejn bniedem iqiegħed ikun disruptive għall-kumplament tal-unit.

Però nemmen li jekk nippruvaw noħolqu dan it-tip ta' ambjent, inkunu qed napproċjaw kemm kemm iżjed.

Il-liġi tgħid li ma nistgħux nibqgħu f'sitwazzjoni fejn min għandu bżonn social care, jiġifieri saqaf, platt sħun u sodda, imma mhux kura psikjatrika, m'għandux ikun ġo sptar mentali.

THE CHAIRMAN: Din l-istess ħaġa, tapplika għal Mater Dei wkoll.

DR JOHN CACHIA: Ifhimni, din hi l-issue kollha.

L-ewwel żewġ issues li rridu naġixxu fuqhom, huma dawn iż-żewġ issues.

Ħaġa temporanja għax il-pjanijiet l-oħrajn huma sbieħ ħafna u ejja nimxu lejhom.

U t-tieni waħda hija li min m'għandux problemi ta' saħħa mentali, m'għandux ikun f'ambjent li hu kopert bil-liġi tas-saħħa mentali.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak Dr Cachia.

Nistieden issa lis-Sinjura Helen D'Amato.

Kummissarju għat-Tfal.

HELEN D'AMATO (Kummissarju għat-Tfal): Jien l-ewwel nett nixtieq nirringrazzjakom.

Jien għamilt ċertu ammont ta' żmien Membru Parlamentari u Chairperson ukoll.

Jien nixtieq nirringrazzjakom li qajjimtu dan it-topic, għaliex huwa issue mportanti ħafna u li ħafna drabi nisimgħuhom fil-gazzetti, meta xi ħadd jobromlu u jgħid hemm tfal in adult wards.

It-tfal in adult wards, huma problema għat-tfal u mhux għas-sistema.

U allura jien nemmen li rridu naraw għaliex ikun hemm dawn it-tfal fl-adult wards.

Jiena naf li intom kollha tafu taqraw, u allura din il-presentation tista' tingħata lilkom u nippreferi li nagħmlu diskussjoni iktar hekk, viva voce biex aħna nitkellmu verament x'inhija l-problema.

Wara dak li smajna minn preżentazzjonijiet differenti, nixtieq li aħna niffukaw verament fejn hi l-problema.

L-ewwel nett din mhijiex a health issue.

Jekk aħna se nieqfu fuqha bħala "a health issue" allura hemmhekk se nfallu żgur.

Għax tant hemm players li jridu jissapportjaw din l-issue, li mportanti li din l-issue tittieħed - bħalma diġà ntqal anke min-naħa ta' strateġija kif spjegat Dr Stephanie Xuereb u kif qal il-Kummissarju Cachia - bħala a social, health, education and environmental issue.

Għaliex dawn it-tfal li għandna l-ikbar concern dwarhom.

Jien ma ngħidx problema għax il-problema tibda mill-ambjent li huma jitrabbew fih.

Mela allura hemmhekk irridu nibdew b'early identification.

Early identification li trid issir allura mill-antenatal clinics.

Jiġifieri issa m'aħniex qegħdin nitkellmu dwar mental health hospital, imma qed nitkellmu dwar antenatal clinics.

Imma minn x'imkien irridu nibdew.

Jiġifieri early identification trid issir as early as possible, even before the child is even born, biex naraw jekk hemmx concern għal dawn it-tfal, li jistgħu jiffaċċjaw.

U għalhekk jien semmejt environmental.

Not as in open spaces u siġar, imma the family environment, li huma qegħdin jiġu esposti għalih.

It-tfal li l-iktar għandna concerns għalihom, x'inhi l-problema tagħhom basically?

Basically il-concerns tagħna huma għax għandhom nuqqas ta' attachment, nuqqas ta' care, nuqqas ta' mħabba u nuqqas ta' attenzjoni along the way.

Dawn ikunu esposti għall-elf ħaġa, li jekk lilna lkoll tiġborna kollha f'borża, lanqas esperjenzajna kwart ....

CHRIS FEARNE: Inti qed titkellem għat-tfal li għandhom problemi psikjatriċi jew qed titkellem għat-tfal li għandhom problemi functional?

HELEN D'AMATO: Issa ngħidlek.

Irridu nagħmlu separazzjoni bejn it-tfal li għandhom problemi psikjatriċi u li allura jien nemmen li għandu jkun hemm an acute unit in an acute hospital.

Għax jien meta jkolli an acute problem fit-tfal li tkun qed titratta qalbhom jew żaqqhom jew sieqhom, neħodhom Mater Dei.

U allura hekk qed titratta ....

CHRIS FEARNE: Jekk ikollhom problema fil-ġilda tmur Boffa.

Imma billi jkollok sptar mhux ġo Mater Dei, mhux xorta?

Issa jien qegħda hawn biex nagħti r-recommendations u mbagħad mhux neċessarjament nkunu qed naqblu fuq kollox.

Imma jien nemminha dik.

Nemmen ukoll li għandna jkollna a Crisis Intervention Unit.

Jien nemmen li għandna bżonn ikollna a Crisis Intervention Team li jiddilja wkoll mat-tfal.

Però naturalment irid ikun hemm training apposta għalih.

Dawk l-erbatax-il tfal fejn għandek conduct disorder u personality disorder.

Li huma dawk it-tfal, li ħafna drabi qed isibu ruħhom li ma jirċievux dik il-kura li għandhom bżonn.

Għax mhux neċessarjament hija l-kura medika li għandhom bżonn, imma għandhom bżonn il-protezzjoni.

Protezzjoni mil-lat aktar soċjali milli mediku.

Jista' jkun li f'mumenti jkollhom bżonn kura medika għaliex bil-mod ta' kif jimmanifestaw u jġibu ruħhom, allura jkollhom bżonn calming down, biex ngħid hekk, u jista' jkollhom ukoll comorbidity.

Aħna m'aħniex qegħdin ngħidu li t-tfal kollha ma jistax jkollhom ukoll comorbidity.

Imma l-ikbar problema li għandna hi kif se nagħtu l-kura lil dawn it-tfal li għandhom conduct u personality disorder.

U għalhekk jien bdejt bl-early intervention.

Għaliex dawn it-tfal, li finalment se jimmanifestaw ruħhom at age 10, 11, 12 bil-conduct disorder, tkun ilha ġejja magħhom għal ħafna snin, u kważi kważi wieħed jista' jipprevedi li jista' jkun li dawn ....

CHRIS FEARNE: Qed nieħu ħafna pjaċir li qed tagħmel dawn ir-rakkomandazzjonijiet.

Kemm ilek Kummissarju għat-Tfal?

HELEN D'AMATO: Kważi 4 snin issa.

CHRIS FEARNE: Kemm ilek li għamilthom dawn ir-rakkomandazzjonijiet?

Meta għamilthom l-ewwel darba?

HELEN D'AMATO: Għamilthom fl-2012.

HELEN D'AMATO: Żdiedet il-YPU.

CHRIS FEARNE: Il-YPU żdiedet fl-2012.

Jiġifieri qabel il-YPU, jew wara?

HELEN D'AMATO: Aħna bħala Kummissarju għat-Tfal, konna għamilna research, u naqra investigation ukoll, għax kien hemm il-każ ta' tfal li kienu ttieħdu anke minħabba li kellhom konflitt mal-liġi.

Allura mbagħad ħarġu issues differenti għax naturalment dawn it-tfal meta jibdew imissu, jibdew imissu ma' kullimkien.

Kienu żdiedu s-sodod fil-YPU, u anke beda jingħata a preventive programme f'Fejda u anke St. Jeanne Antide.

Irridu niftakru li kemm Fejda kif ukoll St Jeanne Antide huma proprju faċilitjiet li jipprovdu għal tfal with behavioural disorder.

Jiġifieri t-tfajliet hemmhekk jekk taqbadhom b'early intervention...

CHRIS FEARNE: Il-YPU huwa functional.

Jiġifieri l-conduct disorders.

Jiġifieri x'kien sar fuq ir-rakkomandazzjonijiet tiegħek?

Kienet infetħet dar oħra?

HELEN D'AMATO: Le, ma nfetħitx dar.

CHRIS FEARNE: Imma tajjeb li tiċċara wkoll.

(Interuzzjonijiet)

HELEN D'AMATO: Jien nixtieq nkompli għax jien dan id-diskors mhux illum qed ngħidu, jien għedtu u se nibqa' ngħidu.

Iktar minn hekk ma nistax ngħid.

Jekk intom tmorru tfittxu l-Annual Reports tal-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal, għandkom issibuhom hemm.

Jiġifieri hawnhekk mhux qegħda nkun u nipprova nitfa' xi dell li l-affarijiet ma sarux f'dawn l-aħħar sena u tliet xhur.

Biex nagħmluha ċara daqs il-kristall.

Jien għedthom, nibqa' ngħiduhom u jekk hemm bżonn, nibqa' ngħidhom.

Jiġifieri jien hawnhekk ġejt biex nagħti l-veduti tal-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal.

U jien dejjem għedtu dan id-diskors, li meta qegħdin inħarsu lejn dawn it-tfal, irridu nibdew mill-early intervention.

U għalhekk jien qed ngħid li filwaqt li dan huwa tajjeb li jiġi diskuss hawnhekk, però din id-discussion has to be much much wider.

THE CHAIRMAN: Early intervention hija mportanti ħafna.

Fil-fatt fl-esperjenza li għandi jien fil-qasam tal-psikjatrija bħala tabib tal-familja, ħafna drabi l-karattru tat-tfal iż-żgħar, li eventually later on in life joħorġulhom problemi mentali sija ta' depression, sija ta' skiżofrenja, obsessive compulsary disorder, eċċ, il-premorbid personality tagħhom, tkun diġà identifiable.

Però hawn Malta, għandna xi ħaġa biex inkunu nistgħu niddentifikaw lil dawn it-tfal bħalma pereżempju hi d-dyslexia?

Għax illum qegħdin jiżdiedu l-metodi kif tista' tinduna liema huma l-persuni li għandhom id-dyslexia.

HELEN D'AMATO: Għandna.

Għaliex anke through the Education Division, fejn inti parti mis-servizzi fil-qasam edukattiv huwa l-early intervention.

Early intervention tat-tfal qabel ma jidħlu l-iskola.

THE CHAIRMAN: Issa fiċ-Child Guidance Clinic, tliet psikjatri hemm.

HELEN D'AMATO: Jien mhux qed ngħidlek li l-affarijiet jimxu fuq ir-rubini, jew imxew, jew kienu jimxu jew m'għadhomx jimxu.

Jien qed ngħidlek li hemm dan is-servizz within the Education Division li huwa ta' early intervention.

Li jippruvaw jinqabdu t-tfal, qabel ma biss jibdew l-iskola.

Jiġifieri dan is-servizz irid ikompli jiżdied għax irrid is-sapport, naturalment taċ-Child Guidance.

U allura hawnhekk niġi għas-servizzi ta' child guidance wkoll.

Hemmhekk hemm nies li qed jagħmlu xogħol tajjeb ħafna u wieħed irid iħares lejn in-numri u lejn l-ammont ta' nies li hemm bżonn biex jagħtu s-servizz.

Nerġa' lura għal dawk it-tfal.

Għal dawk l-14 – ippermettuli li nibqa' ninsisti fuq dawk l-erbatax.

Għaliex hemmhekk għandna tfal li m'għandhomx bżonn ikunu ġewwa Mount Carmel.

Li għandhom bżonn - fil-fehma lajka tiegħi għax jien m'iniex persuna medika - meta wieħed jara l-każijiet kif ikunu żviluppaw, minn fejn ġew dawn it-tfal li ħafna minnhom - m'għandix statistika waħda b'waħda - però jien li niltaqa' ma' uħud minnhom għax jien immur ġewwa l-YPU u niltaqa' magħhom u ġieli kont anke preżenti waqt case conferences tagħhom, dawn it-tfal issib li huma ġejjin minn ambjent diffiċli ħafna …

THE CHAIRMAN: Uħud minnhom bil-care order.

HELEN D'AMATO: Uħud minnhom bil-care order, imma mhux neċessarjament.

Però kważi kollha ġejjin from an institutional background.

Jekk stess m'għandhomx care order per se, imma jkunu ġejjin minn homes, minn institutional care.

Jiġifieri hemmhekk fejn aħna rridu nagħtu ħafna input.

Aħna, bħala Uffiċċju, nixtiequ nirrakkomandaw li jkun hemm a three tier step down facility, li tkun qegħda tagħti servizzi intensivi skont il-bżonn tat-tfal f'mumenti differenti.

Li huma jinżlu minn waħda għall-oħra, to get them back into the community.

U hemm fejn qegħda l-problema.

Għax meta dawn it-tfal, wara li jkunu ngħataw l-għajnuna f'dik il-fażi akuta li jkollhom bżonn għajnuna medika, meta jiġu to go back into the community ..

Inti għedt single mothers.

Jiġifieri aħna fuq dawn it-tfal qegħdin nitkellmu li jippreżentaw din il-problema.

Jiġiferi tfal li għandhom a medical condition ta' mental ill health imma għandhom is-sapport tal-familja, hemmhekk għandek bżonn faċilità li jingħataw l-għajnuna fil-mument li l-problema tkun fl-aktar fażi akuta tagħha, imma mbagħad they have a way out.

U jien inħobb ngħid - forsi hawn ġew hawn min jgħid li semagħni ngħidha elf darba - pinġuhuli kif għandu jkun dan il-post, għaliex tant kull każ huwa każ għalih, li kultant li jkollok faċiltà, ukoll ma jirnexxilekx.

U f'moħħi għandi tfal partikolari, li tipprova tagħtihom, imma l-bżonnijiet tagħhom tant huma partikolari li kważi kważi trid tpinġih għalihom din il-faċilità, lil dawn it-tfal.

Jiġifieri ħafna mhumiex - m'għandniex mijiet - imma kull wieħed u waħda minnhom, hija persuna importanti.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak ħafna Kummissarju għat-Tfal għall-kontribut tiegħek.

Nixtieq nisma' issa l-presentation tas-Sinj.

DOLORES GAUCI: Grazzi tal-istedina tagħkom.

Jien se nkompli nibni fuq dak li qalu l-ispeakers ta' qabli.

Forsi l-ewwel ħaġa li nixtieq ngħid huwa li meta qed nitkellmu fuq tfal illi jiġu kkurati ġewwa Mount Carmel Hospital - kemm fil-YPU u kemm meta jkun hemm bżonn jidħlu fl-adult wards - qed nitkellmu fuq persentaġġ żgħir ħafna ta' tfal li għandhom problemi ta' saħħa mentali.

Naħseb li din hija xi ħaġa li rridu nirrikonoxxuha.

Jekk aħna nħarsu lejn studji li saru barra minn Malta, naraw li 70% tal-problemi ta' saħħa mentali joħorġu waqt l-adoloxxenza.

Għandek 20% tat-tfal u l-adolexxenti għandhom problema ta' saħħa mentali.

Jekk naraw minn din lis-slide, id-disruptive behaviour, li hija l-iktar area ta' patoloġija li tinkwieta lil ħafna nies, tibda minn età verament żgħira.

Qed nitkellmu fuq l-età ta' tliet snin.

Jiġifieri qegħdin ngħidu li kważi kważi din l-imġieba tibda toħroġ, fl-età tal-kindergarten.

U naħseb li dawn huma aspetti tal-mard mentali li wieħed irid jieħu notice tagħhom sew.

Wieħed irid jara wkoll għalfejn importanti li jkun hemm interventions effettivi fit-tfal u fl-adolexxenti.

Għaliex wieħed jista' jagħmel l-iscreening, jista' jagħmel ukoll interventi kmieni biżżejjed li persuna m'għandhiex għalfejn tispiċċa li tidħol l-isptar, kemm jista' jkun.

Jekk ikun hemm bżonn jidħol, imma jekk wieħed jagħmel l-interventions tiegħu kmieni biżżejjed, jista' jevita li persuna tiġi hospitalized.

U wkoll li inti tkun qiegħed tnaqqas l-impairment ta' dik il-persuna aktar ma jgħaddi ż-żmien, plus li wkoll tkun qed tnaqqas il-cost fis-sistema tas-saħħa u allura qed tagħmel is-sustainability tas-sistema tas-saħħa.

Sħabi li tkellmu qabli, kollha kienu qed jitkellmu fuq is-servizzi tas-saħħa mentali li jeżistu bħalissa....

DEBORAH SCHEMBRI: Inti qed tgħid fuq early intervention.

Allura x'inhu s-suġġeriment, li jsir screening at a very early age għal kulħadd?

DOLORES GAUCI: Le, li qed nissuġerixxi - u issa hopefully toħroġ aktar 'l quddiem - hija li rridu nieħdu – u ssemmiet qabel – li l-edukazzjoni tingħata rwol importanti.

Meta inti għandek tfal li qegħdin f'kindergarten, qegħdin fil-primarji … Jien dan l-aħħar kont qegħda fl-iskola primarja ta' San Pawl il-Baħar, fejn hemmhekk – issa jiena l-background tiegħi huwa social worker, u ilni xi 30 sena u rajt problemi u problemi serjissimi - il-problemi li hemm, vera tħokk rasek.

Qed nara lill-Onorevoli jħokk rasu u verament tħokk rasek.

Ġismek jitlagħlek xewk xewk, għax hemm problemi kbar ta' tfal żgħar u li hemm bżonn li wieħed jippikjahom minn dik l-età.

Għax inkella l-ebda sodda mhi se tkun biżżejjed fil-Mount Carmel jew fil-Mater Dei jew anywhere else.

DEBORAH SCHEMBRI: Il-mistoqsija tiegħi kienet kif se tippikjhom?

DOLORES GAUCI: Nippikjawhom billi inti teduka lill-edukaturi.

Għandek it-teachers, għandek il-councillors, għandek l-ischool psychologist.

Inti hemmhekk għandek area ta' saħħa, kważi kważi, li qegħda moħbija fis-sistema edukattiva.

U dawk in-nies, jekk ikollhom training biżżejjed ikunu jistgħu jippikkjaw.

Ma naħsibx li nkunu qegħdin nagħmlu ġustizzja lill-Ministeru tas-Saħħa, li ngħabbuh bir-responsabiltà totali, li jkollu dan l-ambjent f'idejh biss.

DEBORAH SCHEMBRI: Ma taħsibx li hija area speċifika wisq?

Jiena avukat u xi kultant jiġi xi ħadd għandi u nibda ninduna li għandu problema.

Imma anke bit-training kollu mhux ta' psikjatra, ma nistax ngħinnu jien.

DOLORES GAUCI: Inti tirreferih.

Imma meta għandek skola, fl-iskola għandek il-psycho social services.

Jiġifieri hemmhekk għandek educational psychologists, għandek il-councillors, għandek il-guidance teachers.

What they will need is, more training, li jingħata mill-Mental Health Services, biex dawn ikunu aktar skilled.

U wkoll, biex tidħol din il-mentalità fl-iskola, li jekk hemm tifel li l-imġieba tiegħu ġol-klassi mhux dik mistennija, ma tgħidx "dan mhux responsabiltà tiegħi iktar imma sar responsabiltà tas-Saħħa Mentali, taċ-child guidance clinic", imma l-iskola terfa' ftit minn dik ir-responsabiltà u lil dak it-tifel u dik it-tifla, kemm jista' jkun jinżamm fl-ambjent li qiegħed fih.

DEBORAH SCHEMBRI: Jista' jkun – m'għandix idea għax ma nifhimx u l-area tiegħi mhijiex psikoloġija u lanqas l-edukazzjoni – li preżentament ikun hemm misdiagnosis u dawn it-tfal nagħtuhom LSA għax naħsbu li għandhom xi ħaġa.

DOLORES GAUCI: Jien naqbel miegħek.

Fil-fatt wara nofsinhar kelli meeting mal-Ministru tal-Edukazzjoni u konna qegħdin niddiskutu din il-biċċa xogħol tal-LSAs.

Jien nemmen ħafna li jista' jkollok tfal li għandhom bżonn ta' ftit għajnuna u iva, għandha bżonn tidħol l-LSA.

Però mal-LSA trid tidħol an individualized educational programme għal dak it-tifel, biex naraw kif se nrawmuh milli jkollu l-LSA miegħu.

Dan bħal home tuition.

Bla dubju jekk inti għandek tifla jew tifel li għandu school phobia, l-ewwel ma trid tibda tagħmel, tagħtih l-edukazzjoni ġo daru.

Imma kemm se ddum tagħtih l-edukazzjoni ġo daru?

Kemm se ddum tibgħat it-teacher ġo daru?

Irrid ikun hemm pjan li huwa strutturat, li huwa magħmul minn diversi professjonisti biex iwasslu lil dak it-tifel jew dik it-tifla, u jindirizzaw il-problema tagħhom.

U fl-aħħar mill-aħħar imorru fl-ambjent naturali tagħhom li hija l-iskola.

U għalhekk nara li l-linkages bejn il-Mental Health Services, il-Public Health mal-Edukazzjoni, hija kruċjali.

Bħalissa qaluli li hemm 1,300 tifel u tifla li jattendu ċ-Child Guidance Clinic.

Dawn ivarjaw mill-età ta' sena u 10 xhur sa 16-il sena.

Dawn it-tfal mhumiex biss klijenti taċ-Child Guidance Clinic, imma dawn huma studenti.

Mela dawn qegħdin ukoll jużaw is-servizzi tal-edukazzjoni.

Dawn probabbli huma klijenti tal-Appoġġ, tas-Sedqa, tas-Social Services in ġenerali.

Jista' jkun ukoll li jkunu klijenti tal-Justice Services, il-Youth Justice.

U qisu kulħadd jaħdem fis-silo tiegħu.

Il-health jaħdem fis-silo tiegħu, l-education jaħdem fis-silo tiegħu, u l-youth justice jaħdem fis-silo tiegħu.

Kulħadd jaħdem fis-silo tiegħu.

Meta kieku jkun hemm some sort of a - jien qed insemmiha fil-presentation tiegħi – four tiered method of care, fejn kulħadd ikollu l-ġurisdizzjoni tiegħu, imma fl-aħħar mill-aħħar tkun qed tagħmel stampa totali, mhux biċċiet 'l hemm u 'l hawn skont it-territorju tiegħi x'ikun.

Pereżempju ssemma' qabel ukoll li fl-iskejjel għandek l-ispecialised teaIs-Sinj. li jagħtu interventi fuq autism, fuq ADHD, fuq social, emotional, behavioural problems.

Meta qed nitkellmu fuq social, emotional, behavioural problems qed nitkellmu fuq il-conduct disorders.

Minn hemmhekk ikunu diġà qegħdin jibdew jagħtu l-attenzjoni u dawn ikunu qegħdin jissapportjaw lit-teachers biex dawn it-tfal ikunu jistgħu jinżammu fil-klassi u fl-area illi hija naturali għalihom.

Jien waħda mill-affarijiet li dejjem nisħaq u ilni nisħaq snin twal, hija li m'hemmx a National Mental Health Policy in place li hija miktuba u strutturata.

U naturalment li mbagħad ikun hemm a child and adoloscent Mental Health Policy bħala parti minn dik il-policy.

THE CHAIRMAN: Imma fil-Liġi tal-Mental Health il-ġdida, hemm section?

DOLORES GAUCI: Imma mhux il-policy.

Il-policy għadha mhijiex miktuba.

Ħadd għadu ma qagħad bilqiegħda, flimkien mal-istakeholders kollha neċessarji, u tinkiteb il-policy.

Għax imbagħad out of that policy, jinkitbu l-istrateġiji.

U l-istrateġiji li jintużaw mis-saħħa, l-istrateġiji li jintużaw mill-education, l-istrateġiji li jintużaw mill-youth justice u b'hekk tiġi cascading.

Allura iktar nkunu nistgħu nagħmlu sens għalfejn illum il-ġurnata għandek tfal li għandhom bżonn jidħlu ġo adult ward, għax inti tkun ġibt lil kulħadd flimkien u tkun għamilt l-istudju neċessarji tiegħek.

THE CHAIRMAN: L-aħħar Mental Health policy, l-aħħar waħda li kien hemm?

Bħala parti wkoll mill-fatt li jrid ikun hemm l-istrateġiji, hemm bżonn li jkun hemm policy li tgħid li wieħed irid jaħdem flimkien.

Jekk mhux se jkun hemm xi mkien miktub illi tgħid li d-diversi ministeri, id-diversi aġenziji, u d-diversi entitajiet jaħdmu id f'id flimkien, din qatt mhi se ssir.

U għal iskapitu tat-tfal li ġejjin minn very disfunctional families, not out of their own fault imma minħabba kif qalet il-Kummissarju għat-Tfal the environment they are born in.

Ħadd minnhom ma xtaq li jitwieled f'dak l-ambjent, imma f'dak l-ambjent twieled.

Allura jien il-concern tiegħi tkun li meta kulħadd qed jaħdem fis-silos għandek disintegrated services u allura dik hija waħda mill-issue li wieħed għandu bżonn li jindirizza biex ikun aktar effettiv u aċċessibbli.

Kieku x'nixtieq nara.

Nixtieq nara li jkun hemm viżjoni li tħares lejn l-integrazzjoni ta' array ta' statutory, volontary u community services.

Li wieħed jiddefinixxi wkoll Child Mental Health bħala xi ħaġa li hija kemm tal-individwu kif ukoll li hija xi ħaġa soċjali.

U allura l-fondazzjoni tagħha hija kemm fil-personal development kif ukoll fis-social development.

U r-recognition ta' social aspects ta' mental health, li hija parti mill-Public Health.

Naturalment l-istrateġiji jrid ikollhom quality principles.

L-Onor.

Grech kien qed isemmi fuq il-prinċipji, li jrid ikun hemm quality principles, iridu jkunu horizontal across all stakeholders.

U nixtieq li hawnhekk nagħmel enfasi fuq l-NGOs.

L-NGOs play an important part and I think li l-istituzzjonijiet iridu jagħmlu aktar użu aħjar mill-NGOs.

U li jkun hemm a redesigning tas-servizzi li hemm preżenti.

Irid ikun hemm ukoll mapping tas-servizzi varji li jeżistu bħalissa f'Malta.

Kemm li qegħdin jiġu pprovduti mis-saħħa, kif ukoll dawk li qegħdin jiġu pprovduti mill-education, mill-justice kif ukoll mis-social services.

U dan irid isir regolari.

Kif diġà għedt, jista' jkun hemm mudell ta' kura li jieħu 4 tiers, fejn il-YPU u dawk is-servizzi vera speċjalizzati jkun the 4th tier.

Imma qabel ma tifel, tifla jasal in that 4th tier, irid jgħaddi minn proċess minn kmieni qabel.

Naħseb waħda mill-issues li hemm bżonn li tiġi tackled hija – u forsi inti bħala avukat tirrealizza aktar – l-issue tal-età.

Għandek iċ-Child Guidance Clinic, u l-YPU, qishom bejn 16 u mbagħad itellgħu għal 17-il sena.

Imbagħad hemm postijiet oħrajn li huma ta' 16 years, hemm oħrajn jgħidulek le it's 18 years biss.

Hemm konfużjoni fejn tidħol l-età, u naħseb l-issue tal-età għandha tiġi ndirizzata.

Għax kulħadd jifhem l-età li jixtieq jifhem hu, jew li mingħalih qiegħed jifhem hu.

Hemm bżonn ukoll li jkun hemm iktar services involvment u li kif diġà għedt, hemm bżonn li jkun hemm iktar collaboration.

Hemm bżonn ta' aktar workforce fil-livelli kollha u li dan ikun ittrenjat u ittrenjat tajjeb.

Hemm bżonn li jkun hemm standards ta' training li wieħed ikun jista' jkollu.

Recommendations qegħdin hemmhekk.

Jien nixtieq nagħlaq billi ngħid "Children are our present and future.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak Sinjura Dolores Gauci.

Nixtieq issa lis-Sur Charles Messina, Kummissarju għas-Saħħa fl-Uffiċċju tal-Ombudsman.

Is-Sur Charles Messina, naħseb l-iktar wieħed li għandu l-esperjenza u apparti milli smajt lil ħafna minnhom jitkellmu, x'taħseb fuq is-sitwazzjoni tal-faċilitajiet tal-kura tas-saħħa mentali fit-tfal.

IS-SUR CHARLES MESSINA (Kummissarju għas-Saħħa fl-Uffiċċju tal-Ombudsman): Kif smajt, il-kura hija quite adequate, imma ovvjament hemm ħafna x'wieħed irid jagħmel fuqha.

Dik hija, partikolarment.

Dr Cachia żgur li huwa l-persuna li l-iktar li jaf fuq is-suġġett.

Jien bħala Commissioner for Health imma mhux mental health hija outside my limit, sakemm ma jkunx hemm ....

THE CHAIRMAN: Imma hemm ċertu overlapping ukoll.

THE CHAIRMAN: Ġieli jkollok pereżempju - forsi mhux fit-tfal allavolja fl-adoloscents ukoll - alkoħoliżmu fl-adolexxenti, 14 years old .....

IS-SUR CHARLES MESSINA: Mhux fir-remit tagħna fl-Uffiċċju tal-Ombudsman.

CLAUDIO GRECH: Jiġifieri intom qatt ma kellkom każijiet fejn kien hemm xi … Ovvjament, kif jaħdem l-Ombudsman, xi ħadd irid jiġi jagħmel ilment magħkom, nifhem jien, hux hekk?

Jew jinizjalaw ..…

IS-SUR CHARLES MESSINA: Bħala mental health qatt ma kellna.

Lanqas kemm ilni hemmhekk jiena - f'dawn l-aħħar kważi sentejn - qatt ma kien hemm complaint kontra Mount Carmel or any mental health issues.

U bħala issue, meta ħadt xi ħaġa on my own intiative - bħalma għamiltx xi suġġetti - ma jidhirlix li hemm lok, għax hemm Dr Cachia proprju li qed jagħmel dan ix-xogħol huwa.

THE CHAIRMAN: Nistgħu nagħmlu round, u kulħadd jgħaddi l-kumment tiegħu.

CLAUDIO GRECH: L-ewwel nett xtaqt nirringrazzja lil kulmin attenda llejla.

Iżda mhux biss.

Għax ovvjament min attenda hawnhekk, hu biss it-top management tal-funzjonijiet diversi li hemm f'dan il-qasam.

Kif wieħed jista' jifhem - għalkemm ma kellniex ħafna ħin f'dawn is-sagħtejn - immedjatament jirrealizza s-sensittività tas-suġġett - il-kura tas-saħħa mentali - però aktar u aktar, jirrealizza d-dedikazzjoni li hemm bżonn biex ovvjament wieħed ikun jista' jittratta dan is-settur b'mod addattat u b'mod iffokat.

Speċifikatament, l-issue li tlabna li tiġi ttrattata llum kienet il-faċilitajiet dedikati b'mod speċjali għat-tfal.

Jien naħseb li huwa settur li nagħmlu ħażin jekk illum nieqfu fuqu.

Huwa settur u qasam, li għalkemm dawk in-numri hemmhekk mhumiex xi numri fenomenali meta wieħed iqabbilhom maċ-ċifri li naraw regolarment, kull wieħed minn dawk il-każijiet huwa storja li ħafna minnhom ikunu stejjer ikkumplikati.

Jien wara li nqala' dak il-każ li ssemma' ftit tal-ġimgħat ilu, kellmuni żewġ ġenituri oħrajn li kienu għaddew mill-istess esperjenza bit-tfal tagħhom.

U jien għedtha pubblikament li din mhijiex problema t'issa, din mhijiex problema li żviluppat taħt din il-leġislatura, però hija problema li evolviet matul iż-żmien u li kien hemm istanzi fejn l-istess li ġara ftit tal-ġimgħat ilu, ġrat ukoll taħt il-leġislatura li għaddiet.

U definittivament id-domandi tiegħi ma kenux intiżi biex jagħmlu xi punt politiku, għax kieku ma għamilnix din is-seduta llejla, imma konna nużaw fora differenti.

Però naħseb li ħareġ ċar hu, li hemm qisu qbil komuni fuq ċertu affarijiet li għandhom isiru.

Jidher ukoll li hemm il-kunsens bejn il-partijiet kollha li għandu jingħata prijorita lil dan is-suġġett.

Hemm ukoll il-qbil li minkejja li n-numri ta' dawn il-każijiet huma żgħar, aħna għandna l-obbligu li nagħtuhom l-importanza neċessarja.

Naħseb li jkun tajjeb u għaqli jekk il-kumitat jiġbor l-komunalità bejn ir-rakkomandazzjonijet li saru, bejn l-punti saljenti li ssemmew, u li forsi tista' tittieħed azzjoni fuqhom.

Għaliex finalment l-għan ta' dak li qed nagħmlu hawn mhuwiex li niġu biex nisimgħu sempliċement it-teorija, nisimgħu l-aspett akkademiku tas-suġġett, però li jkun hawn eżitu, ikun hawn outcome, żgħir kemm hu żgħir, ta' dak li qed jiġi diskuss.

Jien għalija jibqa' l-fatt, li jekk aħna bħala pajjiż m'aħniex kapaċi li nindirizzaw dawn iċ-ċirkostanzi b'mod partikolari meta huma tant numri żgħar, huma numri li huma maniġibbli, jien ngħid, kif għedt dakinhar meta kont tkellimt dwar dan is-suġġett, li huwa failure kollettiv.

U nerġa' nisħaq li bħala Oppożizzjoni aħna se nkunu qed nappoġġjaw kull inizjattiva li se tittieħed.

Fis-sens li llum b'mod aktar gwidat, mill-preżentazzjonjiet li kellna.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak Onor. Grech.

Kemm ngħaddi daqsxejn kumment jien qabel ma jkomplu l-membri l-oħra.

IS-SUR CHARLES MESSINA: Jien ftit ilu kont għamilt report on my own intiative fuq ix-xogħol tas-CDAU u taċ-Child Guidance Clinic, u minnu ħareġ li hemm nuqqas kbir ta' psychologists kemm clinical, kemm educational kif ukoll councilling.

Forsi din taffettwa u tista' tgħin ukoll fiċ-ċirkostanzi.

THE CHAIRMAN: L-ewwel nett jien nixtieq - ħadt il-punt tiegħek, Mr Messina – nirringrazzja lill-mistiedna kollha, u lill-kontributuri kollha.

Kien hemm żewġ punti li mpressjonawni u li kienu take home messages għalija.

L-ewwel punt huwa tal-early intervention.

Early intervention huwa mportanti u min-naħa politika, nemmen li għandhom jiżdiedu r-riżorsi.

M'għandix dubju li kulma jmur, il-ministeri nvoluti se jżidu dawn l-affarijiet.

Kif qal il-mistieden Mr Messina stess, iridu jiżdiedu r-riżorsi umani ta' psikoloġi u rridu nsaħħu l-Primary Health Care.

Il-punt l-ieħor li impressjonani ħafna, huma l-options ta' kif l-inpatient treatment tal-adolexxenti u tfal jista' jittejjeb.

U hawnhekk hawn l-4 options li huma interessanti ħafna.

U dawn huma affarijiet illi bl-enerġija tagħna, bil-kunsens u b'rieda tajba rridu nippruvaw nilħquhom biex ikollna servizz tajjeb.

In-numri huma żgħar, vera, imma kull numru huwa mportanti.

Anke kieku għal wieħed biss, aħseb u ara għal dawk in-numri li qegħdin naraw hemmhekk.

Nippruvaw ngħinuhom biex jintegraw ruħhom fis-soċjetà u jkunu parti mill-kura li nagħtu lil kulħadd.

DEBORAH SCHEMBRI: L-ewwel nett nirringrazzjakom jien ukoll, talli kollha ġejtu tajtu l-kontribut tagħkom, għax jien waħda minn dawn in-nies li nemmen ħafna f'integrated approaches, jiġifieri tkun fiex tkun.

Unfortunately fis-soċjetà dejjem tispeċjalizza u aktar ma tispeċjalizza aktar titbiegħed minn xulxin.

U spiċċajna kulħadd jieħu approach spezzettat, meta jien naħseb li fil-verità rridu niġu f'daqqa.

U anke mill-fatt li jien bħala ċ-Chairperson tas-Social Affairs Committee - bħalma qal is-Sinjur - hemm ċertu aspetti soċjali li jinkwetawni ħafna.

Barra minn dak l-aspett, ukoll bħala avukat jien jinkwetani ħafna l-area tal-mental health.

Biss biss f'uffiċċju wieħed, tiegħi, f'sena kelli ħames każijiet ta' tfal suicidal in their teens, minn nies li l-parents tagħhom qegħdin jisseparaw.

Jiġifieri jekk tgħidli, liema hi l-iktar aspett li beżżagħni fil-professjoni tiegħi hi, meta niġi wiċċ imb wiċċ ma' dawn is-sitwazzjonijiet sfortunati ta' żgħażagħ li l-mod ta' kif qed ngħixu u l-mod ta' kif qegħdin jinkisru l-familji tagħna qed taffettwahom ħafna.

L-aspett l-ieħor huwa t-tfal bil-care orders li jispiċċaw ukoll, bħalma qegħdin ngħidu, f'xi istituzzjonijiet.

Naħseb li ċ-ċirku huwa wieħed vizjuż, u li rridu b'xi mod naqtgħuh.

Jien inħoss ukoll li dan l-approach integrat, għandu jkun fuq livell ta' ministeri u ta' policy inklussiva.

Għax jien nemmen ħafna li trid tibda minn policy tajba.

Għax jekk ma jkollox policy tajba, kulħadd jista' jkun sejjer f'direzzjoni li mhux neċessarjament tkun l-istess direzzjoni, u allura mportanti li jkollna dik id-direzzjoni.

U forsi kumitati bħal dan - għax ovvjament nemmen ħafna fix-xogħol li jsir fil-kumitati - jkun qiegħed hemm biex jurina fejn għandna forsi nuqqasijiet, biex il-Ministri tagħna jkunu jistgħu jaħdmu.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Is-Segretarju Parlamentari l-Onor.

CHRIS FEARNE: Grazzi.

L-ewwel nies nixtieq ngħid li llum erġajna ndunajna kemm hu mportanti dan il-kumitat.

Jiġifieri nirringrazzja lil kulmin attenda u kulmin huwa fuq dan il-kumitat tax-xogħol li qed isir.

Nirringrazzja lill-kelliema kollha għax tgħallimt ħafna minnhom.

Nirringrazzja wkoll - u ningħaqad mal-Onor.

Grech - lill-ħaddiema kollha tal-isptarijiet tagħna speċjalment fil-qasam tas-saħħa mentali li jagħmlu ħafna xogħol.

Jien ilni tliet xhur issa f'din ir-responsabiltà.

Għadni fil-honeymoon, baqgħali xi erbat ijiem oħra honeymoon.

Naf li l-Onor Grech kemm-il darba qal, li din mhijiex kwestjoni li bdiet issa, u li ġrat anke f'amministrazzjoni preċedenti meta kellna każijiet ta' tfal li nżammu f'adult ward.

Però jien ma neħodhiex bħala skuża din, li dawk li ġraw qabel ma jfissirx li nistgħu niġġustifikaw li jiġru issa.

Jien ċert, u qed ngħidha ċar u tond, li under my watch se nagħmel minn kollox biex ma tibqax tiġri din il-biċċa xogħol.

Però l-problema hija iżjed wiesgħa mill-YPU, issa nitkellem fuq il-YPU nnifisha.

Irridu nkunu ċerti li s-servizzi li nagħtu u li noffru .… Għax noffru ħafna servizzi.

Hemm ħafna tobba tajbin, hemm ħafna professjonisti li jagħmlu xogħol tajjeb ħafna.

Imma rridu nkunu ċerti li n-nies jafu li dawn is-servizzi qegħdin hemm.

Għax għandna ħafna.

Jien ngħid li għad għandna ħafna tfal, għad għandna ħafna żgħażagħ li qegħdin isofru waħedhom u qegħdin ibatu waħedhom.

Jiġifieri li jkollna tfal b'depression, kważi ħafna nies ma jemmnux li din hija xi ħaġa li għandha bżonn il-kura.

Jiġifieri jiena naħseb li dik għandha tkun parti kbira mix-xogħol li rridu nagħmlu biex nibdew nittekiljaw il-problema tal-mard jew tal-problemi ta' saħħa mentali fit-tfal.

Il-Kummissarju semma' wkoll - u naħseb importanti immens, narawha mhux biss fil-qasam tal-kura mentali imma across the board imma f'dan il-każ iżjed importanti - it-transizzjoni tal-kura bejn l-adolexxenti u l-adulti.

Ħafna drabi jibqgħu mal-istess professjonisti, biex inkun fair f'Malta, imma jekk rridu jgħaddu minn team għal għand team ieħor, irid ikun hemm dak il-face to face handover.

Ma jistax ikun li tifel għalaq 18-il sena, tfajla għalqet 18-il sena u jrid ikollha 30 sena, qabel ma terġa' tiffaċċja l-kura tagħha.

Specifically fuq il-YPU, x'se nagħmlu?

Il-YPU kif għedt qabel, kelli okkażżjoni li mmur naraha f'dawn l-aħħar ġranet.

Kont mort snin ilu u erġajt mort dawn l-aħħar ġranet.

Hija sitwazzjoni li hija intollerabbli, m'hemmx kelma oħra.

Irridu u bdejna nieħdu azzjoni biex niċċaqalqu.

L-ewwel nett, kif anke semmiet Dr Stephanie fil-bidu, inħoloq kumitat interministerjali bejn is-saħħa, l-edukazzjoni u s-social services.

U naħseb li rridu ndaħħlu wkoll anke l-emigration services, għax għandna xi 40% taż-żgħażagħ li qegħdin jidħlu fil-YPU li huma emigranti.

Xorta rridu nagħtuhom l-kura, daqskemm nagħtu lil kwalunkwe pazjent, imma naħseb li rrid jkollna input min-naħa tal-emigration services.

Dan l-interministerial committee qiegħed jiddentifika l-bżonn ta' faċilita li mhijiex ġo Mount Carmel u li titratta dawn iż-żgħażagħ u t-tfal li għandhom problemi ta' behaviour u li mhumiex posthom ġo Mount Carmel.

Dan qed nagħmluh.

Għandna xi binjiet f'moħħna u qegħdin niddentifikaw liema hu l-iżjed wieħed li se jkun propizju li nużaw, biex nibdew nagħtu s-servizzi lil dawn it-tfal ġo istituzzjoni - jekk irridu nsejħulha istituzzjoni - imma ġo post differenti.

Fuq il-YPU nnifsu ħadna d-deċiżjoni li nkabbru.

Jiġifieri se jkollna tliet units.

Se jkollna unit li huwa għat-tfal ta' taħt il-ħdax-il sena għas-subien u l-bniet flimkien.

Dan se jkollu faċilitajiet ta' klassi u affarijiet oħrajn ukoll.

Se jkollna unit ieħor li jkun maqsum bejn tnejn għall-adolexxenti sa 18-il sena, nofsu għas-subien u nofsu għal bniet.

Naturalment dan jinvolvi flus.

Ikkostjajnieh u m'aħniex se nkunu nistgħu nagħmluh fl-2014, imma qegħdin b'diskussjonijiet mal-Ministru tal-Finanzi biex indaħluh bħala line item għal-baġit tas-sena d-dieħla biex inkunu nistgħu nagħmluh is-sena d-dieħla.

Jinvolvi wkoll iżjed nies imħarrġa.

Mill-kumitat tallum ħareġ kemm huwa diffiċli biex issib nies li huma mħarrġin kif wieħed ikun jixtieq.

U kultant inkunu rridu nutilizzaw nies li għaddew mill-esperjenza u li t-tagħlim tagħhom ġabuh mit-tbatija li għaddew huma stess, sakemm tgħallmu.

U ta' dan jiena nirringrazzjahom.

Però f'dan il-qasam irridu wkoll, apparti li nżidu l-infrastruttura, inżidu l-manpower.

Mhux biss nurses, imma occupational therapists u psychologists għax lil dawn it-tfal, irridu nagħtuhom il-multi disciplinary team bħalma nagħtu lill-adulti.

Dan kollu bdejna nagħmluh, qed nagħmluh, u l-commitment tiegħi hu li jsir.

U li ma jkollniex iżjed sitwazzjonijiet fejn xi drabi jkun hemm każijiet - u naħseb li kemm Dr Cachia kif ukoll Dr Grech jikkonfermaw wkoll - fejn ċertu adolexxenti jkunu treated aħjar ġo adult ward.

Huma rari, imma jista' jkun.

Jiġifieri fejn ma jkunx hemm dawk il-każi li huwa clinically indicated, m'għandux ikun hemm każijiet fejn inpoġġu tfal ġo sptar mentali tal-kbar għax m'għandniex wiesa' għalihom.

Din hija xi ħaġa li ċert li l-Oppożizzjoni diġà esprimieta u se tkun qed taħdem magħna, xi ħaġa li aħna committed li nagħmluha as soon as possible.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzja lill-membri kollha, bħalma nirringrazzja lill-mistiednin kollha.

Naġġornaw il-laqgħa għal wara r-recess tas-sajf.

Fid-9.20 pm il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati iżjed tard.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees health


KUMITAT PERMANENTI DWAR IS-SAĦĦA

LAQGĦA NRU.

It-Tlieta, 8 ta' Lulju 2014

Il-Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.07 p.m.

L-Onor.

PREŻENTI

Is-Segretarju Parlamentari għas-Saħħa l-Onor.

Deborah Schembri (sostitut) kienu preżenti.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-President tal-Kumitat informa lill-Membri li kien irċieva din il-korrispondenza:

9 Korrispondenza datata 18 ta' Ġunju, 2014 mingħand Dr Michael Borg, Chairman tal-Infection Control Committee, dwar punti li tqajmu dwar Power Point Presentation fil-Laqgħa 4.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 3 li saret fl-4 ta' Ġunju, 2014 kienu konfermati.

IS-SITWAZZJONI TAL-FAĊILITAJIET TAL-KURA TAS-SAĦĦA MENTALI GĦAT-TFAL

Marion Saliba Nursing Officer responsabbli mill-Young Peoples' Unit, lis-Sinj.

Marianne Bonello A/Chief Nursing Manager Mental Health Services, lil Dr John Cachia Kummissarju għas-Saħħa u l-Anzjani, lis-Sinj.

Helen D'Amato, Kummissarju għat-Tfal, lis-Sur Charles Messina, Kummissarju għas-Saħħa fl-Uffiċċju tal-Ombudsman u lis-Sinj.

Dolores Gauci biex jagħtu preżentazzjoni dwar is-suġġett.

Bil-permess tal-Kumitat, Dr Stephanie Xuereb tat preżentazzjoni lill-Kumitat intitolata:

Bil-permess tal-Kumitat, il-Kummisarju għat-Tfal tat preżentazzjoni lill-Kumitat intitolata:

Bil-permess tal-Kumitat, is-Sinj, Dolores Gauci tat preżentazzjoni lill-Kumitat intitolata:

Il-membri preżenti staqsew mistoqsijiet lill-esperti preżenti u wara kien hemm diskussjoni.

Kiem hemm preżenti ukoll Dr Miriam Camilleri, Chairman, Public Health Medicine.

Fid-9.20 pm il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati iżjed tard.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 21

L-Erbgħa, 9 ta' Lulju 2014 fis-6:45 pm

L-Onor.

Luciano Busuttil, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 9 ta' Lulju 2014 fis-6:45 pm fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Preżentazzjoni mill-E.T. Giovanni Umberto de Vito, Ambaxxatur tal-Italja għal Malta, dwar il-prijoritajiet tal-Presidenza tal-Italja tal-Unjoni Ewropea għall-perjodu Lulju sa Diċembru 2014.

Affarijiet oħra.

20 ta' Ġunju 2014 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees bar


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 21

L-Erbgħa, 9 ta' Lulju 2014

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 21

L-Erbgħa, 9 ta' Lulju, 2014

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.55 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 20, li saret nhar il-Erbgħa, 18 ta' Ġunju 2014, ġew ikkonfermati.

PREŻENTAZZJONI MILL-E.T. GIOVANNI UMBERTO DE VITO, AMBAXXATUR TAL-ITALJA GĦAL MALTA, DWAR IL-PRIJORITAJIET TAL-PRESIDENZA TAL-ITALJA TAL-UNJONI EWROPEA GĦALL-PERIJODU LULJU SA DIĊEMBRU 2014

AFFARIJIET OĦRA

THE CHAIRPERSON: Se nqiegħed fuq il-Mejda din l-ittra:

- Ittra tal-President tal-Parlament Ewropew lill-iSpeaker dwar il-Programm Leġislattiv tal-Kummissjoni għall-2014, liema ittra ġiet mgħoddija lil dan il-Kumitat.

Hemm xi kummenti fuq din l-ittra?

(Onor. Membri: Le) Issa fadlilna xi rakkomandazzjonijiet li għandhom x'jaqsmu mas-sussidjarjetà.

IS-SUR KENNETH CURMI (Research Analyst): Irridu nitkellmu żgur fuq Rakkomandazzjoni COM 2013/884, imma din nixtieq inħalliha għall-aħħar għax qabel irrid ngħid xi ħaġa oħra.

Rakkomandazzjoni COM 2014/334 hija waħda straight forward u titkellem fuq is-suq intern tal-Earth observation satellite data for commercial purposes.

Din m'hemmx mod ieħor ħlief li sseħħ fuq livell Ewropew, u allura m'hemmx kwestjoni ta' sussidjarjetà.

Rakkomandazzjoni COM 2014/340 hija l-istess bħal ta' qabilha, u hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq Procedural guarantees li għandhom x'jaqsmu ma' investigazzjonijiet tal-OLAF.

Din hija xi ħaġa inter-istituzzjonali, u hawnhekk għandek żewġ bullet points li jgħidu hekk:

Hawnhekk għandna l-istess ħaġa u, by definition, din hija xi ħaġa li taqa' fil-kompetenza tal-Unjoni Ewropea.

Rakkomandazzjoni COM 2014/367 titkellem fuq programm diġà eżistenti, il-programm ta' inter-operabilità, u għal darb'oħra, by definition, hemm bżonn l-intervent tal-Unjoni Ewropea għalih.

Mela, nistgħu ngħaddu għal Rakkomandazzjoni 2013/884 li mhijiex daqshekk straightforward.

Ikolli ngħid li r-rapport tiegħi ċċombaha perfettament din għax għadna kemm irċevejna l-feedback min-naħa tal-Ministeru.

By definition hawnhekk ukoll nistgħu ngħidu li m'hemmx kwestjoni ta' sussidjarjetà fuq livell ta' sussidjarjetà per se, u r-raġuni hi li din hija legal framework għal customs infringements and sections, jiġifieri l-azzjoni min-naħa tal-Unjoni Eworpea jiġġustifikaha.

Issa jien se nqassmilkom reasoned opinions minn xi parlamenti nazzjonali u, kif qed taraw, id-deadline tagħha din huwa l-aħħar ta' dan ix-xahar.

Din hija r-reasoned opinion tal-iSwedish Parliament, imma l-aktar li nixtieq li tagħtu kas huwa r-reasoned opinion tas-Senat tar-Repubblika Ċeka.

Se nqassmilkom ukoll il-pożizzjoni li rċevejna min-naħa tal-Ministeru, fejn kif qed taraw għandna risposta pjuttost twila, imma minnha jiena slitt żewġ paragrafi li huma ta' rilevanza għalina.

L-ewwel paragrafu huwa highlighted bl-aħdar, u hemmhekk qed jgħidu dak li kont għedt jien fir-rapport, u ċjoè, li jagħmel sens li jkollok azzjoni min-naħa tal-Unjoni Ewropea, però trid tara l-extent tal-proposta, jiġifieri trid tara jekk hijiex bżonnjuża u jekk hijiex legalment aċċettabbli.

Min-naħa tal-Ministeru, qablu li se jkun hemm benefiċċji minnha, speċjalment fejn tidħol il-kreazzjoni ta' level playing field; però, fl-istess ħin, on the negative side, qegħdin jgħidu li din se tneħħi ċerta flessibilità, u li din se tkun riġida ż-żejjed fuq l-iStati Membri.

Il-paragrafu highlighted bl-orange huwa dak li forsi nistgħu nibnu xi ħaġa fuqu.

Hemmhekk qegħdin nitkellmu aktar fuq il-kwestjoni tal-proporzjonalità milli fuq is-sussidjarjetà.

MARTHESE PORTELLI: Naqbel ma' din il-pożizzjoni.

Issa, jekk tħarsu lejn l-opinjoni tar-Repubblika Ċeka taraw li mmarkajtilkom paragrafu 4, u hemmhekk qegħdin jgħidu hekk:

Forsi nistgħu nibnu xi ħaġa minn din u mill-oħra, u mbagħad din tintbagħat bħala opinjoni.

IS-SUR JOHN VELLA (Is-Segretarju tal-Kumitat): M'għandniex deadline għaliha.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Però, ma tkunx idea ħażina li sal-aħħar tax-xahar nipprovaw inlestuha u nibbażawha fuq il-prinċipju tal-proporzjonalità.

IS-SUR KENNETH CURMI: Il-mistoqsija hawnhekk mhijiex parti mir-reasoned opinion.

Iċ-Ċeki bagħtu reasoned opinion …

JOSEPH SAMMUT: Ma naħsibx li għandna nimponu deadlines fuqna nfusna jekk għandna l-libertà tal-ħin, ħalli jkollna risposta li tkun kif għandha tkun.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Id-deadline tar-reasoned opinion mhux aħna nimponuh … (Interruzzjonijiet)

THE CHAIRPERSON: L-istess pożizzjoni li ħa l-Gvern.

IS-SUR KENNETH CURMI: Il-Gvern qed iħalli f'idejna.

Aħna qegħdin nikkonsultaw miegħu, imma aħna rridu niddeċiedu jekk hux se nitfgħuha bħala reasoned opinion jew le.

Aħna qed nindirizzaw il-kwestjoni tal-proporzjonalità; però, il-kwestjoni tal-proporzjonalità taqa' taħt il-kwestjoni tas-sussidjarjetà.

Forsi, jekk niċċekkjaw liċ-Ċeki, naraw li dawn bagħtu din l-opinjoni ...

MARTHESE PORTELLI: I would play it safe u nibagħtha, ħalli tiġi injorata, imma almenu tkun qiegħda hemmhekk.

JOSEPH SAMMUT: Għalhekk qed ngħid li għandna nieħdu l-ħin tagħna biex naraw x'għandha tkun il-pożizzjoni tagħna qabel ma nikkommettu ruħna.

MARTHESE PORTELLI: Il-31 ta' Lulju hija d-deadline.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jekk qiegħed nifhem tajjeb il-pożizzjoni tal-Parlament Svediż, dawn qed jgħidu li din iktar hija xi ħaġa li taqa' taħt il-liġi kriminali, u allura probabilment qed jgħidu li f'dan is-sens jidħol il-prinċipju tas-sussidjarjetà, għalkemm tant hija fil-qosor li l-argument trid testrapolah ftit.

THE CHAIRPERSON: Paragrafu 4 taċ-Ċeki u l-oħra qishom qed jgħidu l-istess ħaġa.

JOSEPH SAMMUT: Huma identiċi ħafna.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Però, qed jagħmluha ċara fil-4 li qed jibbażaw fuq il-prinċipju tal-proporzjonalità, anke jekk qed jużaw il-format tar-reasoned opinion.

Mela dawn qed jagħmlu reasoned opinion, però qed jgħidu li m'għandhomx dubju li l-prinċipju tas-sussidjarjetà ġie osservat.

Naħseb li aħna nistgħu nkunu teknikament aktar korretti u ngħidu li fuq il-prinċipju tal-proporzjonalità … u allura m'għandniex time limit.

Però, kif kont qed ngħid qabel, ma nagħmlux ħażin li l-pożizzjoni tagħna nwassluha fi żmien raġonevoli.

THE CHAIRPERSON: Tajjeb wisq.

Mela, jekk ma fadalx aktar affarijiet x'niddiskutu, nistgħu naġġornaw għal data li tiġi kkomunikata lilkom aktar 'il quddiem.

Nirringrazzjakom.

Fit-8.10 p.m., il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu kkomunikati aktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

LAQGĦA NRU.

L-Erbgħa, 9 ta' Lulju 2014

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6:55 p.m.

L-Onor.

PREŻENTI: L-Onor.

Joseph Sammut u l-Onor.

ASSENTI: Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin l-Onor.

L-Iskrivan tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru 20 li saret fit-18 ta' Ġunju, 2014 kienu konfermati.

PREŻENTAZZJONI MILL-E.T. GIOVANNI UMBERTO DE VITO, AMBAXXATUR TAL-ITALJA GĦAL MALTA, DWAR IL-PRIJORITAJIET TAL-PRESIDENZA TAL-ITALJA TAL-UNJONI EWROPEA GĦALL-PERJODU LULJU SA DIĊEMBRU 2014.

L-E.T. Giovanni Umberto de Vito, Ambaxxatur tal-Italja għal Malta, għamel preżentazzjoni dwar il-prijoritajiet tal-Presidenza Taljana tal-Unjoni Ewropea għas-sitt xhur minn Lulju sa Diċembru 2014 li bħala slogan għandu 'Ewropa – Bidu Ġdid'.

Fost il-prijoritajiet li semma l-Ambaxxatur kien hemm l-immigrazzjoni irregolari; it-tkabbir ekonomiku meħtieġ biex jinħolqu l-impjiegi speċjalment għaż-żgħażagħ; is-sigurtà, l-ekonomija u d-demokrazija fil-pajjiżi tal-Mediterran; id-djalogu mal-pajjiżi tal-Afrika tal-Lvant, tal-Punent u ta' Fuq meqjusa pajjiżi ta' transit jew ta' oriġini tal-maġġoranza tal-immigranti irregolari li jaqsmu għal Malta u l-Italja, kif ukoll il-ħidma li trid issir sabiex iċ-ċittadini Ewropej jibdew iħarsu lejn l-Unjoni Ewropea b'aktar fiduċja ħalli titreġġa' lura dik it-tendenza ewroxettika li tant ħarġet fid-deher fir-riżultati tal-aħħar elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew.

L-Ambaxxatur informa lill-Kumitat li uffiċjal Malti kien jinsab l-Italja sabiex jieħu esperjenza fix-xogħol konness mal-Presidenza tal-Unjoni Ewropea fid-dawl tal-fatt li fl-2017 Malta kienet se tieħu dan l-inkarigu.

Wara kien hemm diskussjoni.

AFFARIJIET OĦRA

87 Ittra tal-President tal-Parlament Ewropew lill-iSpeaker dwar il-Programm Leġislattiv tal-Kummissjoni għall-2014, liema ittra ġiet mgħoddija lil dan il-Kumitat.

Il-Kumitat innota li skont il-Protokoll mehmuż mat-Trattat, il-Parlamenti Nazzjonali diġà jikkontribwixxu kemm billi jeżaminaw ċerti proposti leġislattivi mil-lat ta' sussidjarjetà kif ukoll billi jagħmlu sottomissjonijiet fuq kwalunkwe proposta leġislattiva jew dokument ieħor f'forma ta' djalogu politiku, liema sottomissjonijiet jintbagħtu lill-Presidenti tal-Kummissjoni, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

Madankollu, il-Kumitat ma setax ma jaqbilx mal-fehma tal-President tal-Parlament Ewropew sabiex ikun hemm aktar kollaborazzjoni bejn il-Parlamenti Nazzjonali u l-Parlament Ewropew.

Sussidjarjetà

Il-Kumitat ikkonsidra erba' proposti leġislattivi maħruġa mill-Kummissjoni hawn taħt indikati u ma rriżultax li kien hemm ksur tal-prinċipju tas-sussidjarjetà għall-fini ta' Protokoll 2 tat-Trattati dwar l-Unjoni Ewropea u l-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, madankollu fil-każ tal-proposta Kum(2013)884 il-Kumitat qabel li tintbagħat ittra lill-Kummissjoni f'forma ta' djalogu politiku fejn jiġi komunikat it-tħassib ta' Malta fuq kwestjonijiet ta' proporzjonalità kif espressi fl-email tal-Ministeru għall-Affarijiet Ewropej u t-Twettiq tal-Manifest Elettorali datata t-8 ta' Lulju 2014.

88 Kopja ta' email datata t-8 ta' Lulju 2014 mill-Ministeru għall-Affarijiet Ewropej u Twettiq tal-Manifest Elettorali dwar kwestjonijiet ta' proprozjonalità fir-rigward tal-proposta leġislattiva Kum(2013)884.

Fit-8.10 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT