(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 11

L-Erbgħa, 6 ta' Novembru, 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 11

L-Erbgħa, 6 ta' Novembru, 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.38 p.m.

THE CHAIRPERSON (Onor. Deborah Schembri): Nixtieq nagħti merħba lill-mistednin li għandna magħna llum u nirringrazzjakom talli lqajtu l-istedina tagħna.

Qabel ma nibdew id-diskussjoni magħkom irridu napprovaw rapport malajr imma ġaladarba qegħdin bilqiegħda magħna nixtieq ninformakom li dawn il-laqgħat normalment ikunu recorded kemm bħala audio kif ukoll bħala video u jiġu mxandra permezz tal-internet.

Is-Segretarju qiegħed jinformani li llum se niġu recorded biss bl-audio u għalhekk l-uċuh mhux se jkunu qegħdin jidhru.

Imma jekk xi ħadd minnkom jixtieq li ma jiġix imxandar b'dan il-mod kemm jgħidli u niftu l-audio.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 10 li saret nhar l-Erbgħa 30 ta' Ottubru, 2013 ġew konfermati.

APPROVAZZJONI TAR-RAPPORT DWAR IL-PREKARJAT MILL-KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

THE CHAIRPERSON: Kif għedtilkom għandna r-rapport li ġie mħejji minn Dr Elaine Burmingham u li konna tlabna lill-Membri tal-Kumitat sabiex jekk ikun hemm xi emendi, jgħadduhom lilha matul il-ġimgħa ħalli llum ikollna kollox lest biex inkunu nistgħu napprovawh.

L-Onor.

Robert Cutajar qed jgħidli li bagħat xi emendi imma dawn bagħathom issa.

ROBERT CUTAJAR: Jiena ma kontx hawnhekk minħabba li kont qiegħed fuq xogħol barra.

Imma hawnhekk ġie deċiż li fil-laqgħa li jmiss, wara li jsiru l-emendi meħtieġa, dan ir-rapport jiġi approvat.

L-emendi meħtieġa għaddejthom lilha ftit tal-ħin ilu.

Jien qiegħed nagħmel riferenza għall-Minuti kif ġew approvati.

M'hemmx affarijiet kbar.

THE CHAIRPERSON: Jekk m'inix sejra żball, waqt is-seduta tal-ġimgħa l-oħra konna għedna li l-emendi għandhom jingħataw kemm jista' ikun malajr biex illum ikollna r-rapport lest ħalli napprovawh.

Jiġifieri jekk xejn iridu jiġu korretti l-Minuti aktar milli the other way round għax inkella mhu se nispiċċawh qatt dan ir-rapport.

ROBERT CUTAJAR: Jiena tkellimt wara li ġew approvati l-Minuti!

Hekk kif ġew approvati l-Minuti jiena tkellimt u fil-Minuti hawn miktub li "Ġie deċiż li fil-laqgħa li jmiss, wara li jsiru l-emendi meħtieġa ...".

THE CHAIRPERSON: Jiena qiegħda ngħidlek li f'dik is-session - li fiha kien hemm iktar dettall minn dak li qiegħed jiġi moqri hawnhekk – konna għedna speċifikament li għandhom jintbagħtu l-emendi early on in the day ħalli llum napprovaw ir-rapport.

Jekk inti tgħidli li m'hemmx approvazzjoni ta' kif inhu dan, allura that is another issue.

ROBERT CUTAJAR: Mhux qed ngħid fuq l-approvazzjoni imma just to add.

Jien mhu se nbiddel xejn milli hemm imma just to add.

THE CHAIRPERSON: Fair enough imma ż-żmien li tajna biex inkunu nistgħu nagħmlu l-emendi sfortunatament skada.

Ma rridx ninstema antipatika imma x'imkien irrid naqta' linja għax inkella se nispiċċaw ma noħorġux rapport wieħed minn dan il-Kumitat!

ROBERT CUTAJAR: Jiena qrajt il-Minuti kif ġew ippreżentati u issa kkonfermajt ukoll li hawnhekk hawn li fil-laqgħa li jmiss.… Jiġifieri x'ġie deċiż mil-laqgħa huwa dan.

Jien ma tkellimtx qabel għalkemm ġbidt l-attenzjoni u informajtek imma l-verità hi li l-Minuti ġew approvati!

Imma issa mhux se nerġgħu mmorru lura biex nagħmlu l-corrections tal-Minuti!

THE CHAIRPERSON: M'għandix għalfejn nagħmel corrections tal-Minuti.

Dan li qiegħda nipprova ngħidlek.

Corrections tal-Minuti m'għandix għalfejn nagħmel imma s-session tad-darba l-oħra kienet qiegħda online wkoll, jiġifieri wieħed seta' isegwi online dak kollu li ntqal.

ROBERT CUTAJAR: Il-Minuti huma uffiċjali hux hekk?

Jien qed nimxi mal-Minuti u mhux qed immur kontra l-prassi u r-regolamenti.

Jien kont imsiefer fuq xogħol u ma qgħadtx nara l-laqgħa online u lanqas meta ġejt lura imma naħseb li qiegħda ċara.

Jiena nitlob lill-kollega tiegħi l-Onor.

Claudette Buttigieg u anke lis-sinjuri … Se nerġa' nirrepeti just for the records; jien qed nagħmel riferenza għall-Minuti kif approvati u naħseb li dan jagħtini d-dritt, li ntqal x'intqal fil-laqgħa, – bir-rispett lejn kulħadd u lejn il-laqgħa li għaddiet – jekk aħna approvajna dawn il-Minuti, huma dawn il-Minuti uffiċjali!

Hawnhekk hawn miktub hekk; "Ġie deċiż li fil-laqgħa li jmiss, - u allura din – wara li jsiru l-emendi meħtieġa..." u jien qed nitlob li bil-permess tal-Kumitat isiru l-emendi meħtieġa.

Qed nikkwota mill-Minuti u mhux x'intqal il-ġimgħa l-oħra.

Il-Minuti ġew approvati ftit tal-minuti ilu u qed nikkwota x'hawn fil-Minuti.

U naħseb għandi ningħata d-dritt f'isem l-Oppożizzjoni li nressaq dawn l-emendi.

Jien mhux qed ngħid biex tbiddel ir-rapport, mhu se nbiddel xejn imma just to add.

Nerġa' ngħid li jien qed nikkwota mill-Minuti approvati.

THE CHAIRPERSON: Il-Minuti fin-natura tagħhom huma Minuti, jiġifieri fihom mhux se jkun hemm l-affarijiet kollha kif iddeċidejnihom waqt is-seduta, fid-dettalji kollha tagħhom.

Jiġifieri hawnhekk se jkun hawn il-punti prinċipali.

Issa jekk dak il-punt waqt is-seduta ġie żviluppat aktar, kif ovvjament kien għax biex aħna nkunu nistgħu napprovaw ir-rapport illum ried ikollna a clean copy għax kieku din ma tagħmilx sens lanqas!

Ma nistgħux niġu bl-emendi meħtieġa u napprovawhom illum.

ROBERT CUTAJAR: Imma hekk hawn miktub!

THE CHAIRPERSON: Imma jien qed ngħidlek li dan ir-rapport kellhom jintbagħtu l-emendi għalih aktar kmieni ħalli r-rapport jiġi approvat illum mill-Membri tal-Kumitat.

Jiena qiegħda ngħid dak li kien ġie deċiż.

Jekk kellek lil xi ħadd li ġie hawnhekk minflokok meta inti ma kontx hawnhekk, dan seta' jgħaddilek l-informazzjoni.

Jiena mhux qed ngħid li l-Minuti m'għandniex noqogħdu fuqhom imma li qiegħda ngħid hu li l-Minuti mhumiex jikkuntrastaw ma' dak li ddeċidejna għas-sempliċi raġuni li dak li ddeċidejna waqt il-laqgħa kien iktar ampju.

Dak kulma qiegħda ngħid, jiġifieri m'hemmx diverġenza bejniethom.

Dik hi d-deċiżjoni li jiena qiegħda nieħu bħala Chairperson ta' dan il-Kumitat.

Issa jekk hemm xi problema li dan jiġi approvat kif inhu, għandek kull dritt biex ma tapprovahx.

ROBERT CUTAJAR: Din mhijiex kwestjoni li nieħdu vot.

Jekk tridu li nieħdu vot nieħdu vot, kif qed nagħmlu f'postijiet oħra fil-Kamra fejn nieħdu vot biex tgħaddi ta' min għandha tgħaddi!

Jiena kont f'kumitati mitt elf darba u li xi ħadd jiġi jgħidli li l-Minuti, statement ċar, sentenza, ġie deċiż, jiġifieri ntqal x'intqal fil-laqgħa naħseb li dan huwa ċar għax fil-Minuti jitniżżlu l-iktar punti importanti.

Il-punti li mhumiex importanti ma jitniżżlux għax kieku kien ikollna patafjun ta' karti.

Imma nerġa' nirrepeti u nikkwota x'hawn fil-Minuti; "Ġie deċiż li fil-laqgħa li jmiss, wara li jsiru l-emendi meħtieġa ...".

Jiġifieri mhux niġu fil-laqgħa rubber stamp u ngħaddu dak ir-rapport!

Hawnhekk qiegħda ċara u huwa dan li jgħodd.

Issa x'intqal sinjal li ma kienx importanti.

Huwa dak l-iktar importanti bħal f'kull laqgħa.

Allaħares dak li jrid jiġi deċiż fuq l-aġenda, fuq il-Minuti xi ħadd jiddeċiedi li jbiddilhom għax allura jista' ma jsir l-ebda kumitat imkien!

Naħseb li qed inkun ċar biex wieħed jifhimni u qiegħed nirrepeti.

Forsi lil dawn is-sinjuri diġa' dejjaqthom nirrepeti imma qed nagħmel hekk biex inkun ċar.

THE CHAIRPERSON: Jiena qiegħda nissolleva li jekk hemm xi problema fuq deċiżjoni tiegħi, hemm problema fuq deċiżjoni tiegħi imma d-deċiżjoni tiegħi hija din; aħna se napprovaw dan ir-rapport u m'iniex qiegħda mmur kontra dak li ġie deċiż fil-Kamra waqt li konna qegħdin f'din is-session.

Il-Minuti huma Minuti, huma punti saljenti …

ROBERT CUTAJAR: Dawn huma l-uffiċjali.

THE CHAIRPERSON: Allura inti trid tgħid li niġu hawnhekk, nagħmlu erba' punti, jitniżżlu fil-Minuti u nitilqu 'l barra!

Ma jistax ikun li jitniżżel kollox fil-Minuti.

ROBERT CUTAJAR: Sinjura President, ma naħsibx li qiegħda tkun ġusta mal-prassi ta' kif jaħdem kwalunkwe kumitat, aħseb u ara fl-ogħla istituzzjoni!

Allaħares aħna approvajna Minuti… Jien qed immur għal dan li hawn miktub u qed ngħidlek li nirrispetta dak li ġie approvat.

Ma tistax tiġi int u tgħidli li kien hemm sentenzi oħra mhux miktuba.

Dawn huma l-uffiċjali.

Meta għada nispiċċaw minn hawnhekk, jien, inti u kulħadd u tgħaddi sena, sentejn, dawn se jkunu approvati u mhux l-audio li hemm irrekordjat.

Jiġifieri qiegħed nerġa' ngħidha b'rispett, issa x'iddeċidejt inti jiena nbaxxi rasi u nirrispettaha imma ma nistax napprova dak ir-rapport meta qed imur kontra l-Minuti.

Qiegħda ċara hawnhekk; "wara li jsiru l-emendi meħtieġa"!

Mela kif tiġi tgħidli li m'għandix dritt nagħmel l-emendi?

Jiena mhux qed ngħidlek se nagħmel emendi imma se nżid ma' dak li diġa' hemm.

Mhux qed ngħidlek biex tħassar parti minn dak ir-rapport.

THE CHAIRPERSON: Fhimtu l-punt tiegħek.

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Li kont se ngħid hu li s-suġġerimenti li qed jagħmel l-Onor.

Cutajar ma jbiddlu xejn mill-ħsieb tar-rapport.

Jiġifieri fl-aħħar mill-aħħar hawnhekk qed inkunu daqsxejn tekniċi u - anke bir-rispett lejn is-sinjuri li għandna quddiemna - fil-fehma tiegħi nixtieq nirrakkomanda li dawn jiżdiedu u nerġgħu niċċirkolawh.

Ma naħsibx li qed nitkellmu fuq affarijiet ta' barra minn hawn, jiġifieri veru għall-punt u naf kemm veru xtaq li jikkontribwixxi għal dan id-dokument.

Jiġifieri m'hawn xejn ta' barra minn hawn.

ROBERT CUTAJAR: Jiena nista' ngħid x'inhuma dawn il-punti, m'għandix problema.

Il-punt tiegħi hu biex ir-rapport ikun wieħed bilanċjat, jiġifieri l-punti li nixtieq inżid f'isem il-kollegi tiegħi u f'isem l-Onor.

Portelli li mhijiex qiegħda hawnhekk hu li prattikament dan jagħti stampa ċara ta' dak li qed ngħidu fuq il-prekarjat.

To cut a long story short ma naħsibx li l-prekarjat beda jiġi diskuss proprju minn fuq din il-mejda jew f'rapporti li ġew ippreżentati.

U allura hemm ħames punti li qed nitlob li jittieħdu in konsiderazzjoni u jekk tagħtini l-permess naqrahom malajr.

THE CHAIRPERSON: Onor. Cutajar għandek il-permess.

ROBERT CUTAJAR: Grazzi.

Il-ħames punti li jien qed inressaq quddiem dan il-Kumitat biex jiġu inklużi fir-rapport huma dawn;

"L-amministrazzjoni preċedenti ħadmet u ħadet passi intenzjonati sabiex jiġi miġġieled il-prekarjat;

40 avviż legali bi qbil mal-Imsieħba Soċjali,

Avviż legali dwar il-part-time jobs li kien jinkudi benefiċċju pro-rata fuq kull impjieg part-time,

Avviż legali dwar Self-Employed,

Fuq kuntratti tal-Gvern iddaħħlet klawsola li f'kull kuntratt jidħlu kondizzjonijiet li jekk jinkisru l-kondizzjonijiet tal-ħaddiema, l-istess kuntratt jiġi terminat,

Matul l-aħħar leġislatura twaqqaf kuntratt ta' kuntrattur li nstab li kiser il-Liġi tax-Xogħol mill-Qorti."

THE CHAIRPERSON: Grazzi ħafna tal-punti li għamilt.

Issa jiena kemm-il darba għedt f'dan il-Kumitat – u għalhekk se nerġa' nagħmilha ċara – li l-Kumitat tagħna mhux qiegħed hawn biex joqgħod jgħid x'għamel il-Partit Nazzjonalista jew il-Partit Laburista fi żmenijiet differenti, f'leġiżlaturi differenti to try and score points.

Mhijiex dik l-intenzjoni tagħna u mhuwiex dak il-mod ta' kif jien se mmexxi dan il-Kumitat.

Jiena lanqas biss rajthom dawn l-emendi, jiġifieri ma nafx jekk bgħatthomx lil Dr Elaine Burmingham biss jew inkella ċċirkolajthomx mal-Membri l-oħra għax jien ma rajthomx.

ROBERT CUTAJAR: Bgħatthomlha qabel bdejna l-laqgħa.

THE CHAIRPERSON: Jiġifieri nista' nassigura lil kulħadd li jiena ma kontx naf eżattament x'fihom.

ROBERT CUTAJAR: Imxejt ma' dak li hawn fuq l-Aġenda u fuq il-Minuti.

THE CHAIRPESON: U jiena mxejt ma' dak li ddeċidejna.

Hawnhekk kien hawn xi ħadd li kien qiegħed jirrappreżentak u d-deċiżjonijiet ħadnihom.

Kellna qbil li dan ir-rapport irridu nagħmlu a stop to it għax inkella nibqgħu għaddejjin.

Iddeċidejna li nagħmluh illum u hekk se nagħmel.

Minn hawnhekk ma jistgħux isiru l-verifiki tal-affarijiet li qed issemmi u anke li kieku nista' ma nixtieqx li dan …

ROBERT CUTAJAR: Jiġifieri qiegħda tgħid li dan li qed ngħid jien mhuwiex minnu?!

THE CHAIRPERSON: Jiena qed ngħid li rrispettivament minn dawk l-emendi x'kienu, id-deċiżjoni kienet meħuda u li jien lanqas biss kont naf x'inhuma għas-sempliċi fatt li t-timing li aħna konna semmejna għandu jiġi rispettat.

Illum irridu napprovaw dan ir-rapport biex inkunu nistgħu mmexxu fuq affarijiet oħrajn.

Jiġifieri dik id-deċiżjoni ttieħdet fuq dak il-punt biss.

Inti xtaqt li tagħmilhom dawn l-emendi u jiena, biex inkun ġusta miegħek u anke biex jiġu recorded permezz tal-audio għal min għal posterità irid jisimgħu, ħallejtek tagħmilhom u tajtek il-permess kollu sabiex taqrahom.

Imma ma naħsibx li għandna ndaħħluhom f'dan ir-rapport.

Jekk dawk jiġu inseriti hemmhekk, jien ukoll bħala Chairperson ta' dan il-Kumitat, meta mill-ewwel ġurnata stess li bdejt immexxi dan il-Kumitat għedtilkom li jiena ma nixtieqx li fil-Kumitat u fir-rapporti tagħna nkunu politiċi b'dan il-mod, tipo x'għamel wieħed, x'għamel l-ieħor to try and score points, u għalhekk I do not accept it.

Dik hija xi ħaġa kompletament differenti minn dak li bdejna bih u cioè li kien hemm ħin biżżejjed sabiex illum niġu with a clean copy u nagħmlu dak li għandna nagħmlu.

L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Fuq dan li qed tgħid inti se nikkwota l-ewwel paragrafu tar-rapport li se tippreżenta u li skont inti, jien mhux qed naċċetta dak li qed tgħid inti għax jien hawnhekk nimxi mal-Minuti!

U jekk ikun hemm bżonn nitlob lill-iSpeaker tal-Kamra sabiex jintervjeni!

Se nikkwota għall-benefiċċju ta' min qed isegwi - għaliex inti qiegħda tgħid li hawnhekk mhux min jiskorja l-punti - l-ewwel paragrafu ta' dan ir-rapport.

Hawnhekk qed jingħad hekk;

"Fi stqarrija li ħarġet fis-6 ta' Ġunju, 2013 id-Deputat Prim Ministru qal li sabiex wieħed ikun jista' jiġġieled il-prekarjat, jeħtieġ l-ewwelnett li jkun hemm definizzjoni ta' dan it-terminu.

Hu żied jgħid li "mhux ġust li min jabbuża jinħeba taħt definizzjonijiet skaduti u liġijiet qodma" u li dan għandu jitwaqqaf sabiex il-ħaddiem ma jibqax ibati.

Fl-istess stqarrija d-Deputat Prim Ministru qal li dan is-suġġett diġa' ġie diskuss fil-Kabinett u li fiż-żmien li ġej se tiġi ppreżentata liġi.".

Fil-paragrafu ta' wara inti ssemmi wkoll x'qalet f'mistoqsija parlamentari fil-Parlament Ewropej f'isem il-Partit Laburista fi Brussell Claudette Abela Baldacchino!

Jiġifieri jekk inti tiġi llum u tgħidli li dan huwa bilanċjat jiena ngħidlek li naħseb li huwa żbilanċjat għax inti hawnhekk, filwaqt li f'nifs wieħed qiegħda tgħid li ma tridx li jkun hemm pożizzjonijiet biex ma jkunx hemm scores politiċi, fil-verità fl-ewwel żewġ paragrafi għandek x'qal id-Deputat Prim Ministru - bħallikieku f'Ġunju bdejna nitkellmu dwar il-prekarjat f'pajjiżna - u x'qalet l-Onor.

THE CHAIRPERSON: Onor. Cutajar, tista' tisma' ir-recording ta' dak li għedt jiena għax jien m'għedtlikx li l-affarijiet li qed isiru issa jew f'din il-leġiżlatura jew xi ħaġa li aħna rridu nimxu fuqha, m'aħniex qegħdin nimxu fuqha.

Jiena ma rridx u ma ridtx li jidħlu affarijiet li jkunu seħħew f'leġiżlaturi passati biex niskurjaw punti min-naħa jew minn oħra.

Din hija leġiżlatura li ...

Din hi l-leġiżlatura li qegħdin fiha.

Dan hu dak li aħna qegħdin nagħmlu issa.

Dak kulma qiegħda ngħidlek.

ROBERT CUTAJAR: Skużani imma jkolli ngħidlek li m'intix qiegħda tkun ġusta.

THE CHAIRPERSON: Ma naħsibx li m'inix qed inkun ġusta.

L-Onor.

ETIENNE GRECH: Nixtieq infakkar li l-ġimgħa li għaddiet jien ukoll kelli xi ħaġa x'nikkontribwixxi lejn dan ir-rapport imma peress li kien laħaq għalaq il-ħin tad-diskussjoni kelli noqgħod mingħajr ma nsemmiha.

Issa l-Minuti tal-lum ma jsemmux li nistgħu nżidu affarijiet oħra f'din is-seduta u kulma jingħad hu li jkun hawn biss l-approvazzjoni tar-rapport dwar il-prekarjat mill-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali.

Kien miftiehem li min irid jibgħat lil Dr Burmingham jista' jagħmel dan permezz tal-email u Dr Burmingham qiegħda tgħid li ma rċeviet xejn.

Barra minn hekk l-Aġenda tal-lum tgħid li ma nistgħux niddiskutuh imma sempliċement li napprovawh.

Jiġifieri l-fatti huma ċari.

Għalhekk nistaqsi jekk nistgħux nieħdu vot fuq din.

THE CHAIRPERSON: At this point inħoss li kulmin kellu jgħid xi ħaġa seta' jgħidha u eżawrejna s-suġġett u għandna bżonn ngħaddu kemm biex …

ETIENNE GRECH: Jew inkella ngħaddu l-vot fuq ir-rapport kif emendat jew kif inhu ...

ROBERT CUTAJAR: Onor. Grech, din mhijiex kwestjoni ta' vot.

Dawn huma li jgħoddu; il-Minuti!

ETIENNE GRECH: Fil-Kumitat tista' tieħu vot jew kif emendat jew inkella fuq ir-rapport kif inhu.

ROBERT CUTAJAR: X'hawn miktub fil-Minuti jgħodd.

ETIENNE GRECH: Imma hawn l-Aġenda wkoll.

ROBERT CUTAJAR: Fejn hi l-Aġenda?

ETIENNE GRECH: M'intix tara li hemm miktub l-approvazzjoni?!

THE CHAIRPERSON: Nitlob biex ma jkunx hawn cross debating.

ROBERT CUTAJAR: B'kull rispett lejn is-sinjuri li għandna quddiemna imma l-punt tiegħi rrid nagħmlu.

THE CHAIRPERSON: Għamiltu.

Għax li tgħaddi gaffa minn fuq dan il-Kumitat …

THE CHAIRPERSON: Din li kulmin jieħu deċiżjoni jgħaddi gaffa ...

Dak li qed jiġri hemm barra u l-istess qed jiġri hawnhekk!

THE CHAIRPERSON: Il-punt tiegħek għamiltu u ħallejtek tagħmlu.

Issa jmiss lill-Onor.

Claudette Buttigieg u se nagħlaq biex nieħdu vot jekk hemm bżonn li nieħdu vot.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Jiena naħseb li s'issa f'dan il-Kumitat imxejna b'mod differenti ħafna u nixtieq li naslu għal ftehim għax s'issa dejjem kellna kollaborazzjoni tajba bejnietna.

U naħseb li dawn is-sinjuri qed jieħdu impressjoni verament differenti ta' kif jimxi dan il-Kumitat.

Fl-emendi li għamel l-Onor.

Cutajar hemm riferenzi għal-liġijiet li forsi aħna ħallejnihom barra u ma naħsibx li jagħmel ħażin li wieħed jinkludihom.

Hemm liġijiet li min se jara dan ir-rapport se jgħid; "Mela dawk il-liġijiet ma kienux jafu li diġa' saru?".

U dan irrispettivament minn min għamilhom għax mhuwiex dak il-punt.

U allura min irid jaħdem fuq dan ir-rapport se jara li aħna ħallejna barra xi ħaġa importanti ħafna.

Hemm liġijiet li ħallejnihom barra u naħseb li dak il-punt biss huwa validissimu jekk aħna, fl-aħħar mill-aħħar irridu li jkollna rapport li jirrifletti tajjeb dak li aħna bħala team, kollha kemm aħna, konna aware ta' x'sar u x'qed isir.

Fl-aħħar mill-aħħar inutli tipprova toħloq ir-rota mill-ġdid jekk imbagħad issib li din diġa' inħolqot qabel.

THE CHAIRPERSON: Biex inkun ġusta ma' kulħadd hawnhekk ingħad li hemm xi proposti ġodda jew emendi li jridu jidħlu f'dan ir-rapport.

L-emendi smajnihom u jiena se nieħu vot fuq jekk għandhomx jidħlu dawn l-emendi jew le f'dan ir-rapport.

Wara li nlesti minn dak il-vot fuq l-emendi se ngħaddi biex nara jekk hawnx l-approvazzjoni ta' dan ir-rapport.

Dak li se nagħmel.

Naħseb li kulħadd semagħhom l-emendi.

Ma nafx x'għamel l-Onor.

Agius Decelis li għadu kemm daħal issa.

ROBERT CUTAJAR: Mhuwiex aċċettabbli u se nkun qed immur għal pass oltre li tagħtini wkoll id-dritt bħala deputat u rappreżentant fuq dan il-Kumitat biex nara l-pass li jmiss u se nkun qed nieħu parir fuq dan il-każ within the next five minutes!

Apparti minn hekk għandna membru min-naħa tagħna li qiegħda f'kumitat ieħor next door.

Jien se nkun qiegħed inressaq dan il-każ ...

THE CHAIRPERSON: Se ngħaddi biex nieħu vot.

Hawnhekk għandna quorum u minbarra li għandna quorum, għandna wkoll fl-istanding orders ta' dan il-Parlament li min ma jkunx se jattendi għall-Kumitat għandu jkollu sostitut.

Din qiegħda fl-istanding orders ta' dan il-Parlament.

Min qiegħed hawnhekk qiegħed hawnhekk għax jaf u rċieva l-aġenda.

Issa min mhux qiegħed hawnhekk irċieva l-aġenda wkoll u seta' liberalment jagħmel is-sostituzzjoni skont l-istanding orders ta' dan il-Parlament.

(Interruzzjonijiet) Jiddispjaċini imma ma jistax ikun li hawn ġew nagħmlu rapporti u nieħdu deċiżjonijiet u nispiċċaw ma nagħmlu xejn!

ETIENNE GRECH: Dik hija l-prassi.

THE CHAIRPERSON: L-ewwel se ngħaddi għall-emendi biex nara jekk humiex se jiġu approvati jew le.

Imbagħad ngħaddi għall-vot fuq ir-rapport kif inhu.

Jiġifieri żewġ voti se jittieħdu.

THE CHAIRPERSON: La kulħadd qiegħed hawnhekk nixtieq li nkomplu.

Jiena qiegħda ngħid li se nieħdu vot għax hawn min ma jaqbilx mal-emendi, ibda mis-sottoskritta.

Jiena qiegħda ngħid li se nieħdu vot fuq jekk l-emendi għandhomx jidħlu fir-rapport jew le.

Għalfejn għandna bżonn li nieħdu vot?

Għaliex hawn min ma jaqbilx magħhom.

(Interruzzjonijiet) Issa rrid nara li jekk hawn il-maġġoranza tan-nies f'dan il-Kumitat li jridu li dawn l-emendi jidħlu fir-rapport, allura mbagħad indaħħalhom.

Se nieħdu wkoll vot fuq ir-rapport u mbagħad Dr Elaine Burmingham iddaħħalhom meta niffirmawh.

That's all. Li jien ma naqbilx hu li ma jitteħidx vot fuq dawn l-emendi għax mhux kulħadd qiegħed jaqbel magħhom.

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Jiena se nerġa' nappella għall-fatt li dan ir-rapport għandu xi ħaġa li forsi nnotaha l-Onor.

Cutajar u fl-aħħar mill-aħħar għada pitgħada, ħadd mhu se jimpurtah minn dawn l-argumenti ta' bejnietna, imma hemm nuqqas ta' riferenza għal-liġijiet eżistenti, irrispettivament minn min daħħal dawk il-liġijiet.

Jiġifieri l-argument li qed nagħmel jien hu sabiex nirraġunaw sewwa l-affarijiet.

Inti qiegħda tgħid ħaġa u l-Onor.

Cutajar qed jgħid ħaġa oħra, imma fl-aħħar mill-aħħar will this make the report of this Committee a stronger one?

Allura għalfejn se noqogħdu nagħmlu dan il-battibekk?

THE CHAIRPERSON: Jekk hawn xi ħaddieħor li jrid jagħmel argument favur l-emendi, se nagħtih ċans sabiex iressaq issa l-argument tiegħu.

Se nagħti ċans lil min għandu argument kontra dawn l-emendi sabiex jagħmlu issa u mbagħad se ngħaddu biex nieħdu vot fuq jekk l-emendi għandhomx jidħlu fir-rapport jew le.

L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Sinjura President, qiegħed nifhmek sew li inti qiegħda tgħid li ma taqbilx ma' dawn l-emendi?

Ma taqbilx ma' dak li hemm miktub, jiġifieri li saru numru ta' avviżi legali bi qbil mal-imsieħba soċjali?

Li matul l-aħħar leġiżlatura twaqqaf kuntratt ta' kuntrattur li nstab li kiser il-liġi?

THE CHAIRPERSON: Onor. Cutajar, se jkolli nwaqqfek!

Allura għidilna biex tikkonvinċi lil min għandek tikkonvinċi għalfejn għandna ngħadduhom, plain and simple ħalli mbagħad ngħaddi għal min hu kontra.

ROBERT CUTAJAR: Naħseb il-fatt li hemm punti legali – u inti taf iktar minni għax inti avukat – li mhumiex inklużi.

Però inti qiegħda tikkonstata l-fatt jew b'xi mod qiegħda tmur kontra dan li qed ngħid jien?

Il-Membri kollha li qegħdin preżenti hawnhekk se jiċħdu li kien hemm deċiżjoni mill-Qorti li waqqfet kuntratt ta' kuntrattur b'rabta mal-prekarjat?

Mhux qed taqbel ukoll li kien hemm avviż legali li jitratta dan is-suġġett?

Hemm differenza bejn li jiġu verifikati jew xi ħadd li mhux qed jaqbel magħhom u allura hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq żewġ punti totalment differenti.

Jekk xi ħadd jgħidli li jrid jivverifika, m'għandi l-ebda problema dwar dan imma żgur li kulħadd jiftakar li kien hemm kuntrattur li twaqqaf minħabba l-prekarjat b'deċiżjoni mill-Qorti.

Jekk mhux qed naqblu li din saret, allura għandna problema serja!

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Dan huwa rapport fuq il-prekarjat biex naraw kif se nimxu 'l quddiem u fuq kif din is-sitwazzjoni tista' tiġi ameljorata.

Irridu nieħdu stock ta' x'hemm illum biex inkunu nistgħu nevalwaw dak li huwa tajjeb jew le u nimxu fuq il-proposti tagħna.

Huwa għalhekk li jiena naqbel li jidħlu s-suġġerimenti li għamel l-Onor.

M'inix se nidħol fil-kwestjoni ta' jekk għandhomx jidħlu jew le per se għax tressqu llum imma dawk huma fatti li se jgħinuna nibnu l-każ tagħna aħjar.

Għaliex?

Għaliex diġa' huma eżistenti.

Mela allura biex noħorġu bi proposti li huma validi u biex noħorġu bi proposti aħjar milli hemm illum irid ikollna l-history kollu ta' x'diġa' hemm eżistenti llum.

Dak huwa l-punt li xtaqt nagħmel.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

Ma nafx jekk hawnx xi ħaddieħor li jrid jitkellem.

L-Onor.

ETIENNE GRECH: Id-dokument jekk irridu nistgħu nagħmluh f'forma ta' ktieb jekk kull wieħed joqgħod iżid.

Jiena xtaqt inżid xi ħaġa l-ġimgħa li għaddiet imma ma stajtx għax kien skada l-ħin u dik aċċettajtha.

Li kieku kelli nerġa' nagħmel iktar riċerka u noqgħod insemmi x'se jsir fix-xhur u fis-snin li ġejjin fuq il-prekarjat għax hemm pjanijiet li jridu jsiru, allura nispiċċaw nagħmlu ġimgħa wara l-oħra u neħlu fuq l-istess suġġett.

Jiena jidhirli li l-każ irid jingħalaq permezz ta' vot.

THE CHAIRPERSON: Prattikament il-ġimgħa li għaddiet, qabel ma kellna l-aħħar seduta, dan ir-rapport, bl-emendi li kienu neqsin u li żidnihom fis-seduta li għaddiet, għadda quddiem dan il-Kumitat u kulħadd kellu ċ-ċans li jressaq l-emendi tiegħu.

Waqt il-laqgħa erġajna tajna ċans lil min irid jagħmel l-emendi tiegħu u qabel ma spiċċajna l-Kumitat għaddejna biex ngħidu li biex żgur jekk ikun hemm xi emendi oħra li nkunu nistgħu napprovawhom jew le bħala rapport jew għalihom, ngħadduhom lil Dr Elaine Burmingham malajr kemm jista' ikun imma mhux dakinhar li dan ir-rapport kien se jiġi diskuss.

Sal-bieraħ Dr Burmingham ma rċeviet xejn.

Illum ma nafx jekk irċevietx xi ħaġa u l-Onor.

Cutajar qed jgħidilna li l-emendi tiegħu bagħathom qabel ma bdiet din il-laqgħa.

Mela kien hemm ample time biex jekk kien hemm xi ħaġa li xi ħadd ried iressaq iressaqha.

U d-darba l-oħra għidna li xi darba rridu nagħlquh dan ir-rapport.

Ma nistgħux nibqgħu niġu meta wieħed kellu ċans għal darba, tnejn, tlieta biex jagħmel l-emendi u ma jagħmilhomx.

Biex inkun fair ma' kulħadd, meta jkun hemm emendi jridu jiġu approvati, dawn l-emendi jien xorta se nagħti ċans biex jiġu approvati jew le.

U m'inix se naqbad u napprova jew le dan ir-rapport imma l-ewwel se napprovaw jew le l-emendi u mbagħad jekk jiġu approvati l-emendi, dan ir-rapport jiġi approvat bl-emendi b'kollox.

Imma jekk ma jiġux approvati l-emendi, ikollna ngħaddu biex napprovaw dan ir-rapport kif inhu u b'hekk, fil-fehma tiegħi nkunu solvejna l-problema.

Għaliex?

Għaliex jekk nagħtu ċans sal-ġimgħa d-dieħla l-istess ħaġa se nagħmlu u ċioè rridu napprovaw l-emendi u allura m'aħniex se nkunu f'pożizzjoni differenti.

Għaldaqstant nixtieq li din nagħlquha llum kif kienet l-intenzjoni ta' dan il-Kumitat.

Nixtieq nagħlaq dan is-suġġett għax il-ġimgħa l-oħra kelli l-istess problema mal-Onor.

Dan il-ġiri kollu biex tagħlaq ir-rapport huwa …

THE CHAIRPERSON: Onor. Cutajar, se ngħaddu biex napprovaw jew le l-emendi ...

ROBERT CUTAJAR: Jiġifieri min hu l-aqwa jħawwel se tirraġuna inti?!

THE CHAIRPERSON: Jekk inti trid li meta jkollok opinjoni differenti minn tal-maġġoranza tan-nies hawn ġew tgħaddi tiegħek, allura mbagħad il-biċċa tkun iktar gravi!

ROBERT CUTAJAR: M'għandix dubju.

Hemm differenza bejn li ddaħħal emenda li hija fuq stat ta' fatt u emenda li se terġa' tiftaħ id-dibattitu.

Jekk aħna se noqogħdu noġġezzjonaw jidħolx avviż legali jew le f'dan id-dokument, meta wara kollox dan l-avviż legali diġa' huwa wieħed pubbliku, allura hemmhekk iva, we are missing the wood for the trees.

Naqbel miegħek li kieku hemm xi punt fejn irridu niddiskutu kif l-aħjar li jiġi implimentat imma hawnhekk għandna fatt. Mela għaliex din l-oġġezzjoni biex jidħol fatt?

THE CHAIRPERSON: L-aħħar kumment mingħand l-Onor.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Jien il-punt kollu narah hawnhekk; il-ġimgħa l-oħra lill-Onor.

Etienne Grech ma ħallejnihx iressaq l-emendi tiegħu għax kien skada l-ħin tad-diskussjoni fuq ir-rapport u dakinhar kulħadd qabel.

Imma xorta waħda kien hemm ċans li min irid jibgħat email jibgħatha u kellna ċans ġimgħa oħra.

Issa ma noqogħdux niġu llum u ngħidu għax il-minoranza u dittatorjat u li tirrombla għax dan kollu paroli!

Il-ġimgħa l-oħra ma smajniex dawn l-affarijiet.

Onor. Cutajar dan kien il-punt li ħareġ il-ġimgħa l-oħra; kien hawn membru f'dan il-Kumitat li ried jagħmel xi amendments u għidnielu li skada l-ħin.

Issa llum hawn membru ieħor li jixtieq jagħmel l-istess.

Issa jekk il-ġimgħa l-oħra kien skada l-ħin, kif din il-ġimgħa ma skadiex?

Din loġika ħafifa!

THE CHAIRPERSON: Skużawni.

Se jkolli nagħlaq dan id-dibattitu.

Tista' issejjaħlu li trid!

ROBERT CUTAJAR: Però mhux sewwa li jagħmel statement mhux korrett u nieqfu hemmhekk!

THE CHAIRPERSON: Ħalli nikkoreġih jien.

L-Onor.

Etienne Grech ried jagħmel punt, x'kien dak il-punt ma nafx għax konna għidna li se nieqfu niddiskutu s-suġġett u konna għidna wkoll li min irid jista' jibgħat l-emendi tiegħu lil Dr Elaine Burmingham u rrispettivament mil-liema naħa tal-Kamra ġej, aħna għidna li rridu nimxu għat-tieni item u l-istess ħaġa se nagħmel illum.

Ma jistax ikun li xi ħaġa nibqgħu niddiskutuha tliet sigħat meta suppost kienet xi ħaġa ċara u tonda.

Li kieku jiena m'inix se nagħti ċans lil dan il-Kumitat japprova jew le l-emendi tal-Onor.

Cutajar, ngħid saħħa imma se nagħti dan id-dritt.

Issa jekk hawn xi ħadd li ma togħġbux is-sistema demokratika jista' imur f'sistema dittatorjali u forsi jimxi naqra aħjar!

Imma jien nippreferi s-sistema demokratika u hekk se jiġri llum.

Biex inkun ġusta għal min ma kienx hawnhekk waqt li nqraw dawn l-emendi se nerġa' nitlob lill-Onor.

Cutajar sabiex jaqra l-emendi u eżattament wara, mingħajr interventi oħra, se nieħdu vot fuq jekk dawn l-emendi għandhomx jiddaħħlu fir-rapport jew le.

Jekk jiddaħħlu fir-rapport wara ngħaddu biex napprovaw ir-rapport bl-emendi b'kollox u jekk ma jidħlux fir-rapport ngħaddu biex nagħmlu l-finalizzazzjoni tagħna biex napprovaw ir-rapport kif inhu.

L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Jiena qed ngħid dak li ġie approvat fil-Minuti u fil-Minuti qed ngħidu li; "Ġie deċiż li fil-laqgħa li jmiss, wara li jsiru l-emendi meħtieġa, ..."

THE CHAIRPERSON: Tista' tagħmilhom issa l-emendi Onor. Cutajar.

Jimporta tagħmilhom?

ROBERT CUTAJAR: Imma weġibni jekk jogħġbok.

ETIENNE GRECH: Għax kien hemm consensus mill-Membri.

THE CHAIRPERSON: Jiena qiegħda nasal biex inqarreb lejn il-pożizzjoni tiegħek ħalli nikkuntentak!

Issa jekk lanqas dik ma togħġbok jiddispjaċini!

ROBERT CUTAJAR: Inti m'intix qiegħda hawnhekk biex tikkuntentani!

It-tfal jimxu hekk, fejn nagħtuhom xi ħaġa biex nikkuntentawhom!

THE CHAIRPERSON: Ħu paċenzja, trid taqrahom jew le?

Diġa' qrajthom.

Aħna m'aħniex qegħdin hawn biex nikkuntentaw lin-nies.

Hawnhekk niġu biex nirrispettaw lin-nies u mhux biex min jiflaħ iħawwel iħawwel!

Intom hekk drajtu tagħmlu u allura ma neskludix li anke hawnhekk timxi bl-istess mod!

THE CHAIRPERSON: Onor. Cutajar, jekk ma jimportax aqra l-emendi ħalli ngħaddu biex napprovawhom jew le.

ROBERT CUTAJAR: B'rispett lejn il-Kumitat se nkun qed naqrahom;

"L-amministrazzjoni preċedenti ħadmet u ħadet passi intenzjonati sabiex jiġi miġġieled il-prekarjat;

40 avviż legali bi qbil mal-Imsieħba Soċjali,

Avviż legali dwar il-part-time jobs li kien jinkudi benefiċċju pro-rata fuq kull impjieg part-time,

Avviż legali dwar Self-Employed,

Fuq kuntratti tal-Gvern iddaħħlet klawsola li f'kull kuntratt jidħlu kondizzjonijiet li jekk jinkisru l-kondizzjonijiet tal-ħaddiema, l-istess kuntratt jiġi terminat,

Matul l-aħħar leġislatura twaqqaf kuntratt ta' kuntrattur li nstab li kiser il-Liġi tax-Xogħol mill-Qorti."

THE CHAIRPERSON: Se ngħaddu biex nieħdu vot fuq l-emendi li għadu kif ressaq l-Onor.

Nitlob lil kulħadd sabiex jirreġistra l-vot tiegħu.

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Jiena favur li jiddaħħlu l-emendi fir-rapport.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Jiena favur li jiddaħħlu fir-rapport.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Favur li jiddaħħlu fir-rapport.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Per principio u allura peress li l-ġimgħa l-oħra ma ħallejnix lill-Onor.

Etienne Grech iressaq l-emendi li ried jagħmel, jiena se nivvota kontra li jiddaħħlu dawn l-emendi.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

SILVIO PARNIS: Kontra li jiddaħħlu dawn l-emendi.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ETIENNE GRECH: Kontra li jiddaħħlu dawn l-emendi.

THE CHAIRPERSON: Il-vot tiegħi huwa kontra li jiddaħħlu dawn l-emendi.

Din l-emenda m'għaddietx.

Ngħaddu issa biex nivvotaw fuq jekk għandniex napprovaw ir-rapport kif inhu.

U nerġgħu nimxu fuq l-istess proċedura li għamilna fuq l-emendi.

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Peress li aħna, min-naħa tagħna naqblu li l-issue tal-prekarjat għandha tiġi indirizzata, u minkejja dak li huwa ben fatt ma ddaħħalx fir-rapport, jiena xorta se nivvota favur ir-rapport.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Bħall-kollega tiegħi, għalkemm nemmen li kellna ndaħħlu dawk l-emendi għaliex dawk il-liġijiet suppost inkludejnihom, xorta waħda nivvota favur dan ir-rapport.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: L-istess jien, b'riżerva ovvjament tal-fatt li dawn l-emendi ma ddaħħlux fir-rapport.

Nivvota favur dan ir-rapport.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Favur ir-rapport.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ETIENNE GRECH: Jiena wkoll jiddispjaċini li kelli xi kontribuzzjonijiet li stajt għamilthom il-ġimgħa li għaddiet imma peress li kien għadda l-ħin ma lħaqtx għamilthom u għalhekk jiena nivvota wkoll favur dan ir-rapport.

THE CHAIRPERSON: Min-naħa tiegħi favur dan ir-rapport u għalhekk ir-rapport ġie aċċettat unanimament.

Għaldaqstant ir-rapport li għandna quddiemna ġie approvat.

Nirringrazzjakom ħafna tal-kontribuzzjonijiet tagħkom.

Jiddispjaċini li kien hawn xi affarijiet li forsi ma qbilniex dwarhom imma fortunatament jew sfortunatament ngħixu f'demokrazija u dan kien vot demokratiku kif kellu jkun.

Grazzi.

VJOLENZA DOMESTIKA – PREŻENTAZZJONI MIR-RAPPREŻENTANTI TA' DAR MERĦBA BIK

THE CHAIRPERSON: Issa se ngħaddu minnufih għat-tielet item fuq l-Aġenda tagħna u ċioè id-diskussjoni fuq il-vjolenza domestika, fejn illum għandna preżentazzjoni mir-rappreżentanti ta' Dar Merħba Bik.

L-ewwelnett nirringrazzjakom talli ġejtu għal din il-laqgħa sabiex tagħtu l-kontribuzzjoni tagħkom.

Jiddispjaċini li kellna nħallukom tistennew minħabba din id-diskussjoni forsi inutilment imqanqla.

Se nagħtikom idea ħafifa ta' x'kien qiegħed jagħmel dan il-Kumitat rigward il-vjolenza domestika.

Snin ilu meta kien hawn dan il-Kumitat taħt leġiżlatura differenti, kien ġie diskuss is-suġġett tal-vjolenza domestika.

Illum m'aħniex se niddiskutu l-vjolenza domestika bħala statistika, eċċ. imma se niddiskutu kif l-istituzzjonijiet ta' pajjiżna jitrattaw ma' vittmi ta' vjolenza domestika.

Diġa' ġew ikellmuna vittmi, nies minn NGOs u minn shelters dwar l-esperjenza tagħhom u minn aspetti differenti dwar kif il-pajjiż, bl-istituzzjonijiet tiegħu, bħall-pulizija, sptarijiet, eċċ. jimxu magħhom meta jirrikorru għall-għajnuna.

U qegħdin nagħmlu dan proprju biex naraw jekk hemmx affarijiet li għandhom jitranġaw, u jekk hemm affarijiet li għandhom jitranġaw, x'inhuma dawn l-affarijiet, li jistgħu jkunu sistemi jew atitudnijiet biex ovvjament dejjem nimxu pass 'il quddiem f'affarijiet prattiċi u mhux teoretiċi biss.

Se nitlob lis-Sinj.

Pamela Cuschieri minn Dar Merħba Bik sabiex tagħtina overview ħafifa fuq jekk ikunx hemm complaints rigward l-istituzzjonijiet tagħna u l-mod ta' kif l-istituzzjonijiet jimxu mal-vittmi tal-vjolenza domestika.

Il-kontribut li tista' tagħtina inti se jkun apprezzat għax tista' tgħidilna ħafna iktar minn forsi nies partikolari.

Imbagħad wara nduru għas-sinjuri l-oħra.

Naturalment jekk hemm xi ħadd li ma jixtieqx jidentifika ruħu jista' jagħmel dan ukoll.

PAMELA CUSCHIERI (Koordinatriċi ta' Dar Merħba Bik): Dar Merħba Bik hija NGO mmexxija mis-sorijiet tal-Bonpastur imma llejla ma setgħux jiġu magħna minħabba li ħafna mis-sorijiet illum il-ġurnata huma anzjani u ma felħux jattendu.

In-numru tas-sorijiet naqas u għalhekk we rely on the staff u mhux aktar fuq is-sorijiet.

Dar Merħba Bik ilha miftuħa iktar minn 30 sena.

Illum ġibt miegħi lir-residenti tagħna, li kienu jgħixu magħna jew li għadhom magħna u dan għamilnih għaliex nemmnu li huma l-esperti f'dan il-qasam u mhux aħna bħala l-professjonisti.

Ix-xogħol tagħna magħhom mhuwiex li nagħtuhom l-għajnuna għax l-għajnuna hija ġo fihom stess, dak li jissejjaħ empowerment.

Aħna ma nagħtu l-ebda empowerment għax dan jinsab fil-mara stess.

Nemmnu li n-nisa inqas ma jkunu fix-shelter tagħna, aktar aħjar.

Ovvjament il-liġi qiegħda hemmhekk u qiegħda tgħin imma nemmen li wasal iż-żmien li jsiru xi emendi.

Nixtieq li forsi d-definition tagħha tkun xi ftit aktar speċifika għax kif inhi llum hija vaga.

Ħafna problemi li jiltaqgħu magħhom ir-residenti tagħna fis-sistema se jippreżentawhom huma stess.

Aħna ġewwa Dar Merħba Bik ma naħdmux waħedna u għalkemm aħna indipendenti naħdmu mal-Aġenzija Appoġġ mid-Domestic Violence Unit fejn ikollhom social worker minn tagħhom biex isir assessment professjonali.

Aħna naċċettaw referrals minn kullimkien imma nenfasizzaw sabiex ikun hemm standardisation fuq l- assessment li jsir mis-social worker tad-DVU.

Hemmhekk hemm network li nħoloq biż-żmien u fil-fatt niltaqgħu on a regular basis bejnietna u mas-social workers tal-Aġenzija Appoġġ u Djar oħra, bħad-Dar Qalb ta' Ġesu, Għabex u Dar Thereża Spinelli.

Niltaqgħu kull tliet xhur biex naraw id-diffikultajiet tan-nisa u biex naraw kif nistgħu nsaħħu s-sistema.

Issa se ngħaddi l-kelma lill-mistednin tagħna.

Grazzi.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

Nistieden lis-sinjuri biex jaraw min minnhom jixtieq jitkellem l-ewwel.

ABIGAIL COLOMBO (Ex-Residenti fid-Dar Merħba Bik): Nixtieq nagħti l-opinjoni tiegħi rigward il-manteniment, speċjalment f'dawk il-każijiet ta' tfajliet li joħorġu tqal meta jkunu għadhom taħt it-18-il sena.

Fl-opinjoni tiegħi nixtieq li jsir l-eżami tad-DNA għax li jiddikjaraw it-tfal unknown mhijiex fair fuq it-tfal, speċjalment jekk il-missier ikun adult u jkun jista' jikkontribwixxi l-manteniment għat-tfal.

Rigward pulizija nixtieq ngħid li jekk tfajla toħroġ tqila ta' 16-il sena wara li tkun ġiet abbużata mill-partner tagħha.… Mhux biss ħarġet tqila taħt it-18-il sena imma t-tifla speċifika ġiet bħala rape!

Peress li din it-tfajla ma kellhiex biżżejjed saħħa sabiex titkellem għax ma kellhiex daqshekk indipendenza u lanqas kellha saqaf fuq rasha, kellha tibqa' tgħix miegħu u reġgħet ħarġet tqila bit-tieni tarbija.

Meta marret biex tavviċina lill-pulizija u tinformahom bil-każ tar-rape tat-tifla l-kbira tagħha, il-pulizija qalulha li r-raġel jista' jeħel sentenza sospiża!

Fir-realtà huwa worth it li dan jeħel sentenza sospiża?

Ara kemm hawn tfajliet taħt it-18-il sena li ħarġu tqal u l-irġiel jibqgħu bandiera bajda!

THE CHAIRPERSON: Ippermettili nwaqqfek daqsxejn għax nixtieq nistaqsik xi ħaġa.

Dan li qiegħda tgħid ovvjament jinteressana ħafna għaliex għadek kif semmejt xi ħaġa li tolqot ħafna l-istituzzjonijiet u cioè il-mod ta' kif il-pulizija jaġixxu fuq ċerti aħbarijiet li jwasslulhom il-vittmi.

Jiena qiegħda nħoss li l-opinjoni li jista' jagħti pulizija tista' tagħmel differenza kbira meta xi ħadd jiġi biex jagħżel jekk imurx jissalvagwardja d-drittijiet tiegħu u jmur il-Qorti minħabba f'hekk jew le.

Tista' tagħtina idea ta' jekk inti għandekx forsi xi esperjenzi meta ġejt biex titkellem mal-pulizija u jekk tħossx li dawn għenukx biżżejjed?

Jiġifieri l-mod ta' kif jilqgħu lill-vittma hija tajba jew ħażina?

Jekk hemm xi affarijiet pożittivi nixtiequ nkunu nafuhom ukoll imma dan il-punt naħseb li huwa punt interessanti ħafna.

ABIGAIL COLOMBO: Rigward il-pulizija nista' ngħid li għamilt diversi rapporti.

Ftit minnhom tniżżlu u oħrajn ġew imniżżla fuq biċċa karta u ma ttieħed xejn!

Jiena hawnhekk qiegħda nitkellem fuq l-esperjenza personali tiegħi.

Jiena tlajt il-Qorti bi tmien xhur tqala.

Il-pulizija jgħid li jiena kemm-il darba ħfirtlu imma x'għażla kelli?

Jien saqaf fuq rasi ma kellix u jekk immur id-dar naf li se naqlagħha u allura bilfors kelli naħfirlu.

Bħala pulizija, meta darba sibt surġent li ħsibt li hu tal-affari tiegħu u għidtlu kollox, mill-A saż-Ż, inkluż bir-rape tat-tifla tiegħi, dan is-surġent ħalla t-tieqa miftuħa biex missier it-tfal seta' joqgħod jissemma' minn taħt it-tieqa!

Dik hija s-serjetà fil-Korp tal-Pulizija?!

Jiena qiegħda membru fis-SOAR u meta tkellimt mas-Supretendent Vassallo ħassejt li dan għenni.

Kien ukoll għaddieni mal-kollega tiegħu l-Ispettura Silvana li qiegħda mal-Vice Squad u t-tnejn rajthom li semgħuni ħafna.

Imma kif diġa' għedt l-ewwel, kif jista' dan jeħel sentenza sospiża għax għandu kondotta nadifa?!

Jiena li ma narahiex ġusta hi li lili fottieli ħajti!

Maż-żmien nista' nerġa' inqum fuq saqajja imma dan kollu huwa ġust fuq it-tfal tiegħi?!

Jiena qiegħda nbati u din it-tbatija se tgħaddi awtomatikament fuq it-tfal.

Nerġa' ngħid li jiena tlajt bi tmien xhur tqala l-Qorti u qlajt ħafna tagħjir u għax dakinhar ma sawwatniex m'għaddietx li hi domestic violence.

Naħseb li s-swat bit-tagħjir huwa iktar gravi mis-swat bid-daqqiet għax meta ġie jipprova jsawwatni wara ftit għaddieli imma t-tagħjir li kien jgħajjarni bqajt inħossu u għadni nħossu sal-lum wara erba' xhur li ilni nieqsa mid-dar!

Għandek ukoll il-kontroll kbir li perpetrator ikollu fuq il-mara għax għalkemm issa m'għadux isawwatni, xorta waħda jindaħħalli fejn immur u jindaħal lit-tfal lil min ikellmu.

Rigward kustodja xtaqt ngħid li meta mara tmur ġo shelter għandu jkun hemm assessment - bħalma qalet Pamela - fuq l-omm u fuq it-tfal.

Jiena tal-opinjoni li jekk l-omm tkun fi stat tajjeb u t-tfal tista' tieħu ħsiebhom hi, il-kura u l-kustodja għandha tingħata lill-omm.

Il-missier ma qagħadx jagħti kas li t-tfal tiegħu spiċċaw ġo home, mela allura għalfejn il-kura u l-kustodja għandha tiġi konġunta miegħu?!

Jien għandi problema għax it-tifla l-kbira tiegħi għandha bżonn it-terapija imma l-missier ma ffirmax.

Għandi wkoll it-tifla ż-żgħira tiegħi li għadha ma ġietx mgħammda - għandha erba' xhur issa - għax ma ffirmalix!

THE CHAIRPERSON: Xi kultant ikun hemm ċerti liġijiet imma biex inti tieħu dak li huwa d-dritt tiegħek il-proċess huwa twil u jista' ikun li jiġi jiswik il-flus.

Jista' ikun li jkollok bżonn il-legal aid u ma nafx jekk qattx użajt dan is-servizz.

Jekk iva tista' forsi tgħidilna x'inhi l-esperjenza tiegħek fuq il-legal aid għax dik ukoll hija importanti u rridu nħarsu lejha biex naraw jekk hemmx xi sistema li nistgħu nagħmluha inqas incumbent fuq il-vittma u biex tasal għal ċerti risposti u deċiżjonijiet bħalma qiegħda ssemmi inti, jiġifieri fuq kura u kustodja.

ABIGAIL COLOMBO: Bħala legal aid jiena ġieli kellimt lil Dr Malcolm Mifsud imma kemm ilni li dħalt ġod-Dar Merħba Bik qiegħda taħt Dr Lara Dimitrivec.

Jiena sibtha tajba ħafna għax qiegħda fuq id-domestic violence biss u ħassejtni ħafna aħjar minn mindu qiegħda taħt idejha.

Issa mhux qiegħda ngħid li tal-legal aid huma ħżiena imma l-missier dejjem avukati ebsin ikollu.

Tal-legal aid jgħinu imma ħassejt li għandi nqabbad lil Dr Lara Dimitrivec peress li hu għandu ċerta power u kontroll fuqi.

Minħabba ċertu biża' bilfors li kelli nqabbad avukat.

(Interruzzjonijiet) Le mhux tal-legal aid imma ħassejt li dak hu l-bżonn tiegħi.

Ma nistax nibqa' fuq tal-legal aid u ċerti bżonnijiet tagħna jintesew.

Dr Dimitrivec tiġġieled ħafna għad-domestic violence.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Wara li għaddejt minn din l-esperjenza kollha ħassejt li hemm support biżżejjed?

Li għandi f'moħħi hu li l-Università ta' Malta qiegħda tħarreġ dawk li jgħidulhom youth workers.

Għalkemm aħna qegħdin ninvestu fiż-żgħażagħ tagħna u f'nies oħra biex jagħmlu dan il-kors tal-youth workers, ma tantx qegħdin jiġu involuti dawn iż-żgħażagħ f'dan it-tip ta' xogħol.

Min-naħa tiegħi nara bħala xogħol primarju ta' kull youth work li għandu jagħmel huwa proprju li jinforma liż-żgħażagħ permezz tal-edukazzjoni.

Punt ieħor li xtaqtek tgħidilna xi ħaġa fuqu huwa jekk tħossx li s-sistema edukatttiva tagħna ħarrġitekx b'mod tajjeb fuq sexual education?

Jiena naħseb li rridu narmaw liż-żgħażagħ tagħna aktar permezz tal-edukazzjoni sesswali, anke fid-dawl li r-riċerka kollha qiegħda turi li the first penetrative sexual intercourse taż-żgħażagħ tagħna huwa ta' 13-il sena u allura, jekk aħna nkomplu nedukaw iktar liż-żgħażagħ tagħna, din se tkun ta' għajnuna għalihom.

U allura nixtieqek titfa' ftit dawl fuq din ħalli mbagħad, meta niġu biex nagħmlu s-suġġerimenti tagħna nkunu nistgħu nissuġġerixxu li hemm bżonn ta' aktar sapport għax l-ewwelnett inti qiegħda tgħid li tħossok waħdek u t-tieni għax il-moħħ kollox.

Mela jekk inti mentalment tkun ippreparata għax tkun ingħatajt it-training fl-iskola sekondarja u tkun taf it-toroq li tista' tuża biex inti tipproteġi lilek innifsek mhux biss minn pregnancies imma anke minn mard infettiv li jista' ikun trasmess sesswalment.

Fil-fatt dan li kont qiegħda miegħu inti u li kien qed jabbuża minnek jista' ikun li kif għamel lilek għamel hekk ukoll lil ħaddieħor u forsi laqqat xi marda infettiva mingħand ħaddieħor.

Jien qiegħed nara dawn iż-żewġ binarji li rridu nipproponu b'saħħa kbira sabiex jidħlu fis-sistema edukattiva tagħna.

ABIGAIL COLOMBO: Jiena tal-opinjoni li jekk forsi huwa possibbli għandu jkun hemm iktar talks fl-iskejjel fuq dawn l-affarijiet, irrilevanti l-età.

Illum il-ġurnata jkollhom l-ewwel esperjenza tagħhom ta' 13-il sena bejn wieħed u ieħor.

Jiena ħadt is-sexual education tiegħi meta kelli madwar 15-il sena u ta' 16-il sena ħriġt pregnant mill-iskola.

Għalhekk fl-opinjoni tiegħi dawn il-korsijiet għandhom jibdew minn Form 1.

Nies bħali li huma mġarrbin, jekk hu possibbli, għandhom ikunu huma li jitkellmu mat-tfal għax inutli tmur counsellor biex tagħti l-opinjonijiet tagħha.… Jiena naħseb li min hu mġarrab l-iktar li jista' jitkellem.

Pereżempju jiena kont nitkellem ma' counsellors imma ma kontx ngħidilhom l-istorja mija fil-mija peress li kont nibża' mill-partner tiegħi.

Jiena nemmen li min hu mġarrab l-iktar li jista' jitkellem għaliex jista' jagħti l-esperjenza tiegħu u jgħid lil dawn it-tfal li m'għandhomx jafdaw u li mhux għax jaraw l-ewwel raġel li jista' jagħtihom naqra attenzjoni allura jgħaddi kollox għalihom.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Nixtieq nagħmel żewġ mistoqsijiet; waħda minnhom indirizzata lilek u l-oħra lis-sinjura ta' ħdejk.

Qabel xejn irrid ngħidlek prosit talli sibt il-kuraġġ illejla li tiġi quddiemna biex titkellem mingħajr ma tafna.

Naħseb li l-kuraġġ tiegħek ifisser li inti qiegħda hawnhekk mhux biss għalik imma għaliex tixtieq twassal messaġġ ċar biex min għaddej mill-istess problemi tiegħek, inkunu b'xi mod nistgħu ngħinuh ukoll.

Jiena fhimt sew dak li għidt inti li kien hemm okkażjonijiet fejn mort tagħmel rapport l-għassa u r-rapport tiegħek ma ġiex aċċettat?

ABIGAIL COLOMBO: Ir-rapport jitniżżel fuq karta bħal din u mbagħad immur l-għada.… Jien ma kontx naf li nista' nitlob il-file number imma sirt naf b'din il-biċċa minn meta mort Dar Merħba Bik.

U sibt li kien hemm diversi rapporti li qatt ma saru jew li nkella tniżżlu skont kif deherilhom huma.

ROBERT CUTAJAR: Bla dubju dan il-fatt huwa wieħed inkwetanti.

Il-każ ta' din is-sinjorina li għandna quddiemna huwa xi ħaġa li tiġri spiss jew inkella huwa l-eċċezzjoni?

Dan li qed tgħid li tmur tagħmel rapport u dan ma jinstabx l-għada jew xi ġranet wara hija xi ħaġa li tiġri b'mod ripetut?

PAMELA CUSCHIERI: Kull każ huwa differenti.

Meta aħna nistaqsu fuq il-feedback li jieħdu l-klijenti tagħna nista' ngħid fuq il-maġġoranza imma ovvjament jiddependi lil min isibu l-għassa.

Naf li l-pulizija kollha mħarrġin fuq vjolenza domestika imma xi ħaġa li nisma' ta' spiss hi kemm hu diffiċli għall-klijenti tagħna biex imorru l-għassa quddiem diversi pulizija rġiel - speċjalment bil-lejl – biex jagħmlu r-rapport.

Imbagħad għandek l-issue tal-privatezza fl-għassa għax huwa diffiċli biex tagħmel rapport f'għassa meta jkun hemm nies oħra fl-għassa u li qegħdin jisimgħu dak kollu li qiegħda tgħid.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

SILVIO PARNIS: L-ewwel ħaġa nixtieq nesprimi solidarjetà mas-sinjorina li ġiet hawnhekk tkellimna u naħseb li din mhijiex l-ewwel waħda li għaddiet minn din l-esperjenza iebsa.

Meta tisma' esperjenza bħal din ikollok tikkonkludi u tgħid li l-ħajja darba tiġi imma quddiem din l-esperjenza kollha tista' tgħidilna x'għajnuna psikoloġika ħadt?

Tħoss li kien hemm servizz ta' għajnuna psikoloġika fuq dak kollu li għaddejt minnu?

Tkellimna wkoll fuq is-servizz ta' avukat li anke hawnhekk, minn dan il-Kumitat tal-Affarijiet Soċjali wieħed irid jenfasizza u jara x'jista' jagħmel meta wieħed ikollu din l-esperjenza.

Mill-esperjenza ta' ħafna nies u anke mid-diskors li għamlet is-sinjorina hawnhekk, jidher li ma tantx kienet sodisfatta mis-servizz tal-avukat tal-fqar.

Tista' tgħaddilna xi proposti li wieħed jista' jagħmel dwar dan is-suġġett?

U fl-aħħar mill-aħħar x'tistenna mill-Istat u mill-NGOs biex toħroġ minn din it-trawma?

Is-servizzi li jingħataw kienu biżżejjed jew tħoss li għandu jkun hemm aktar servizzi?

B'hekk aħna wkoll minn dan il-Kumitat inkomplu naħdmu biex naraw li nies bħalek, li jkunu għaddew minn din l-esperjenza daqstant iebsa, ikollhom is-servizz mixtieq ħalli joħorġu mit-trawma li jkunu għaddew minnha.

ABIGAIL COLOMBO: Jien qiegħda mmur għand Dr Felice imma ma mmurx għandu regolarment.

Qiegħda mmur ukoll għand Mrs Martins li hija clinical psychologist.

Qiegħda nipprova noħroġ minn din it-trawma li dħalt fiha u t-tifla tiegħi nixtieq li tibda tirċievi s-servizz ta' child therapy għax inħoss li t-trawma qiegħda iktar fuqha milli qiegħda fuqi.

(Interruzzjonijiet) Ma nistax minħabba l-kura u l-kustodja.

Mhux qed ngħid li l-ħarsien tal-mara mhuwiex importanti imma huwa aktar importanti l-ħarsien tat-tfal.

THE CHAIRPERSON: Inti m'għandekx permess biex tieħu t-tifla għand child therapist għax m'għandekx ovvjament il-permess ta' missierha.

Inti pprovajt tressaq rikors il-Qorti biex dan il-permess iġġibu mill-Qorti jew ma tafx li tista' tagħmel hekk?

ABIGAIL COLOMBO: Rigward ir-rikors ma nafx li nista' nitfa' rikors il-Qorti biex nieħu lit-tifla tiegħi għand child therapist.

Imma l-istess biex nitfa' rikors u sakemm ir-rikors jgħaddi hemm ħafna dewmien.

U dan mhux sewwa fuq it-tfal.

Se jilħqu jgħaddu erba' xhur żgur u mbagħad trid tgħaddi mis-CDAU u hawnhekk għandek waiting list ta' sentejn.

Il-problema mhijiex l-aktar fuqna imma fuq it-tfal li għada pitgħada dawn se jkunu l-futur ta' pajjiżna.

Jekk din it-tifla qiegħda tara issa l-vjolenza domestika taf terġa' tgħaddi minnha la tikber.

U għalhekk nixtieq li t-tifla tiegħi tiġi riferuta għand child therapist.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ETIENNE GRECH: L-ewwelnett nixtieq nirringrazzjakom tal-attendenza tagħkom u tal-kuraġġ tagħkom.

Aħna nittamaw li nużaw id-doveri u d-dmirijiet tagħna sabiex nipprovaw nirranġaw l-affarijiet li intom stess qegħdin titkellmu fuqhom u li qegħdin tgħaddu minnhom.

Inti fil-bidu semmejt l-unknown father u hawnhekk irrid ngħid li hemm ħafna tfajliet u nisa mhux miżżewġin li jkollhom it-tfal u lil dawn iniżżluhom bħala unknown father.

Ovvjament dan jagħmluh bi skop għax huwa diffiċli biex inti ma tkunx taf ma' min mort imma jagħmluha biex ikunu jistgħu jieħdu ċerti benefiċċji.

Imma din imbagħad it back fires għax jekk forsi jmorru għand l-avukat biex jipprovaw jieħdu l-manteniment mingħand il-missier, peress li dan ikun imniżżel bħala unknown father ma jkunux jistgħu jieħdu l-manteniment u jkollhom jiftħu kawża fil-Qorti.

It-tfajliet stess li jkollhom it-tfal żgħar u ma jkunux miżżewġin iridu jieħdu pariri siewja.

Jiena tabib tal-familja u ġieli ġew għandi tfajliet li jgħiduli li kienu rċevew parir biex lit-tarbija jniżżluha b'unknown father minħabba l-benefiċċji soċjali.

Fil-fatt ħafna social workers jgħidulhom biex jagħmlu hekk imma ovvjament dan jista' ikun parir żbaljat għax imbagħad ma jkunux jistgħu japplikaw għall-manteniment.

Jiena qed naqra ċerti ġurnali u ċerti updates tal-psikoloġija għaliex huwa suġġett li nħobb naqra ħafna fuqu fl-ispare time tiegħi u t-trend tal-lum hi li kemm jista' ikun it-tfal jipprovaw jagħrfu kemm lill-missierhom kif ukoll lill-ommhom.

Ovvjament f'każijiet fejn il-missier huwa vjolenti t-tfal ma jistgħux jiffaċċjaw lil dak il-missier li huwa vjolenti jew li jista' jagħmlilhom il-ħsara.

Imma inti tarah li huwa bżonn li t-tfal tiegħek iqattgħu ċertu ħin ma' missierhom u li jagħrfu min huwa jew inkella trid li trabbihom inti mingħajr ma jkunu jafu min hu missierhom?

Xi ħaġa oħra li ridt insemmi hija fuq l-età tas-sexual consent hawn Malta għaliex hawn Malta għandna daqsxejn ta' problema f'dan ir-rigward.

Intom semmejtu li ta' 13-il sena ħafna tfajliet ikunu diġa' bdew ikunu attivi sesswalment.

Imma ta' min jinnota li hawn Malta l-età li suppost tista' tagħmel is-sess għadha ta' 18-il sena sakemm din ma ġietx riveduta dan l-aħħar.

Sewwa qed ngħid?

ANTHONY AGIUS DECELIS: F'riċerka żgħira li kont għamilt għall-istudji tiegħi li wasslu għal B.A. kont sibt li kien hemm ħafna żgħażagħ anke hawn Malta li their first penetrated sexual intercourse kien ta' 13-il sena.

Il-problema hi li forsi aħna ma naċċettawhiex din ir-realtà.

Issa mhux qed ngħid li kulħadd jagħmel hekk għax ma nistgħux niġġeneralizzaw.

Għandna ħafna familji tajbin u l-fatt li ż-żgħażagħ tagħna ma jmorrux il-college barra mir-raħal tagħhom hija xi ħaġa li qed iżżomm aktar għaqda fil-familja u tipprevjeni milli jsiru dawn l-affarijiet.

Imma rridu naraw x'inhu dan il-persentaġġ ħalli jekk hemm bżonn ta' aktar sexual education nagħtuha.

Din hija problema li taqta' minn żewġ naħat.

Aħna ma naċċettawx li t-tfal tagħna jkollhom sexual intercourse ma' xi ħaddieħor u allura ma nagħtuhomx sexual education … (Interruzzjonijiet)

ETIENNE GRECH: M'għandhomx contraceptives.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Ma nużawx contraceptives.

Allaħares il-ġenituri jsibu lis-subien tagħhom b'xi contraceptive fil-but għax jagħmlulhom storbju!

THE CHAIRPERSON: Għalkemm is-suġġett huwa interessanti fil-vastezza tiegħu u għalkemm ma jimpurtax li forsi jkollna punti ta' informazzjoni imma s-suġġett li qed niddiskutu huwa speċifikament fuq kif il-vittmi tal-vjolenza domestika jirrelataw mal-istituzzjonijiet u għalhekk nixtieq li l-mistoqsijiet tagħna - biex anke nisimgħu aktar lis-sinjuri kollha li għandna magħna hawnhekk ħalli ma nkunux ġibna lil ħadd għal xejn - ikunu relatati kemm jista' ikun direttament ma' affarijiet li għandhom x'jaqsmu ma' istituzzjonijiet.

Issa mhux qiegħda ngħid li points of information ma nistgħux nagħmluhom.

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Biex inkompli mal-ispirtu tiegħek mhu se nistaqsi xejn imma se nisma' biss għaliex naħseb li hemm bżonn li nisimgħuhom iktar.

THE CHAIRPERSON: Jiena li nixtieq u li qiegħda nieħu gost nisma' huma l-punti fejn hemm problemi.

Issa taħsibx li kien hemm xi punti fejn l-istituzzjonijiet kienu pożittivi, semmejt pereżempju lis-Supretendent Vassallo, u kif kienu pożittivi ħalli jekk isiru tibdiliet, ma jsirux tibdiliet fuq dawk il-punti li intom issibu pożittivi.

ABIGAIL COLOMBO: Dwar is-Supretendent nista' ngħid li meta kellimtu tani raġun.

Fil-fatt meta spjegajtlu l-każ kif inhu staqsini kemm kelli żmien meta seħħ il-każ u x'ħin għedtlu li kelli 16-il sena qalli li l-età biżżejjed u li jien kelli raġun.

Imma mbagħad meta mort nitkellem mal-Ispettura u staqsejtha dan x'jista' jeħel bħala piena qaltli mill-ewwel li kulma jeħel hija sentenza sospiża!

Dan għalih sentenza sospiża mhi xejn mentri lili switli ħajti.

Dik mhijiex fair għax jien spiċċajt mgħobbija b'żewġt itfal u hu bandiera bajda!

Jien ma nistax immur naħdem u jien m'inix persuna li rrid nibbaża ruħi fuq ir-relief.

Jien irrid nistudja u nagħti futur lill-uliedi imma f'dawn iċ-ċirkostanzi ma nistax nagħmel hekk.

THE CHAIRPERSON: L-ewwelnett nixtieq nirringrazzjak ħafna talli qsamt magħna din l-esperjenza u napprezza ħafna kemm il-kuraġġ tiegħek kif ukoll l-importanza li xi ħadd bħalek - u anke ta' nies oħra ta' etajiet differenti - jagħti l-kontribut tiegħu biex aħna nkunu nistgħu nagħmlu xi ħaġa favur il-vittmi u nagħtukom protezzjoni li tħossuha u mhux li tkun biss fuq il-karta.

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Jiena l-ewwelnett xtaqt ningħaqad mal-kollegi sħabi u nifirħilkom għall-fatt li ġejtu hawnhekk u tħossukom komdi li titkellmu.

Għalija dik tfisser li intom diġa' qbiżtu hurdle kbir ħafna.

Nirringrazzjawkom talli qegħdin taqsmu l-esperjenza tagħkom magħna u kif diġa' għedtilkom dan ifisser li l-biża' li kellkom qabel b'xi mod jew ieħor qegħdin tegħlbuh.

Jien kont qed nisma' lilek u nitolbok tikkoreġini jekk ma fhimtx sew imma ħadt l-impressjoni li din hija a matter of people għax taf tmur ġo għassa u ssib persuna li tkun ħelwa miegħek u tgħinek u taf tmur l-għada ġol-istess għassa u tara differenza kbira.

U din qiegħda tiġri across the board.

Qisu l-problema qiegħda mhux fl-istituzzjoni per se imma aktar fl-atteġġjament tan-nies li intom tmorru biex tkellmu.

U nixtieq li kieku tgħiduli jekk huwiex dan il-każ.

Is-sinjorina semmiet ħafna nies li ħassitha komda titkellem magħhom.

Ħasset ukoll li kien hemm min qisu pprova jingannaha, fosthom dak l-ispettur li ħalla t-tieqa miftuħa biex ir-raġel tagħha jisma' dak kollu li kienet qiegħda tirrakkonta.

B'dan il-mod inti twerirt u bdejt tgħid li xi ħaġa bħal din tista' terġa' tiġrilek fil-futur u allura ma terġax tmur l-għassa.

THE CHAIRPERSON: Il-ġist ta' dak li qegħdin nagħmlu ovvjament qegħdin tindunaw x'inhu.

Jien nixtieq li s-sinjura tirrakkontalna dak li għandha xi tgħid.

Issa jien kien ilni ħames xhur ġewwa Dar Merħba Bik u erġajt lura d-dar tiegħi l-ġimgħa l-oħra għax ir-raġel li kelli ġie żgumbrat mid-dar permezz tal-Qorti.

Biex ħareġ mid-dar kelli mmur l-għassa kemm-il darba għax suppost li ħareġ mid-dar fis-7 tax-xahar u spiċċa ħareġ bejn il-21 u t-22!

Kif qiegħda tgħid il-ħabiba tiegħi, mill-għassa tgħidilhom mod fuq każ serju mmens u huma jiktbu mod ieħor.

Kelli wkoll niffaċċja surġent tal-pulizija għax kiteb statement differenti minn dak li għedtlu jiena u minn fuq dan irrispondini "Int mhux xorta għalik?"

F'dan il-każ kien hemm imdaħħla tifla ta' tmien snin u hawnhekk qiegħda nsemmi l-każ personali tiegħi.

Ir-raġel tiegħi kien fis-sakra f'għeluq snin it-tifla fis-26 ta' Mejju u għal xi raġuni ried jeħodha fil-garage waħedha biex ikantalha l-happy birthday u jiena ma ridtux.

Għalhekk ċempilt l-għassa u għedt lis-surġent b'dak li ġara imma meta mort biex niġbor l-istatement sibt li s-surġent kiteb li jien ċaħħadt lir-raġel milli jara t-tifla!

Fil-verità ma kienx hekk għax it-tifla kienet ħdejja fil-kċina u kienet qiegħda fuq il-computer.

Għalhekk seta' jaraha x'ħin irid.

Jien li ċaħħadtu kien milli jieħu lit-tifla fil-garage waħdu fi stat ta' sokor.

Issa mill-pulizija sibt ħafna għajnuna u sibt ukoll lil min m'għeniex ħafna.

Riċentement kont għadni residenti ġewwa Dar Merħba Bik u kelli nitla' id-dar biex nieħu xi affarijiet għax meta kont tlaqt mid-dar kont ħriġt b'ta' fuqi senduqi.

Kemm-il darba mort l-għassa biex jiġi miegħi pulizija d-dar imma qatt ma ġew miegħi.

L-aħħar li mort ir-raġel kien diġa' ġie żgumbrat imma xorta waħda kien għadu hemmhekk.

Dakinhar mort fid-9.00 p.m. għax kont għadni ġejja mingħand l-avukat tiegħi biex navżah li r-raġel kien għadu ma ħariġx mid-dar.

Fil-fatt kont qiegħda mmur kważi kuljum f'ħinijiet differenti biex nara jekk ħariġx.

U peress li mort fid-9.00 p.m. għidt li jkun aħjar li ma mmurx waħdi għax kont ukoll bit-tifla miegħi imma l-pulizija ma ried jiġi b'xejn.

Għalhekk issograjt u mort waħdi.

Dan kien għadu hemm għax x'ħin mort biex inġib xi affarijiet minn tiegħi sakkarni fil-parapett.

Pulizija mara qaltli "Imma sakkrek sakkrek?" jiġifieri riedet tgħidli sakkrek biċ-ċavetta?

Ma sakkarnix biċ-ċavetta imma meta għalaqli l-karozza fil-parapett xorta waħda sakkarni għax ma stajtx noħroġ.

Mill-pulizija nista' ngħid li kien hemm min għeni …

THE CHAIRPERSON: Sinjura, ħalli nistaqsik xi ħaġa.

Meta inti tidħol fl-għassa biex tagħmel ir-rapport tiegħek kif issibu l-ambjent tal-għassa?

Hawnhekk qiegħda nirriferi għall-fatt li ma tkunx secluded biex tagħmel ir-rapport.

Din lilek iddejqek jew ma tagħmillekx differenza?

ALEXANDRA GERADA: Lili tagħmilli differenza kbira għax ġieli jkun hemm nies li tkun tafhom għax ikunu mir-raħal tiegħek stess.

Issib pulizija li jagħlqu l-bieb warajk imma jkun hemm min iħallih miftuħ.

Pereżempju f'każ minnhom l-ex raġel li kelli taptap fuq dahar is-surġent u qallu "Int raġel!"

Dan kien l-istess surġent li qiegħda nsemmi li għamel dak ir-rapport.

THE CHAIRPERSON: Qatt xi darba xi ħadd qalilkom x'inhuma d-drittijiet tagħkom jew le?

Intom as such bħala forsi charter tad-drittijiet ta' min jagħmel rapport …

ALEXANDRA GERADA: Fil-fatt mort niġbor rapport dalgħodu.

Jien għalkemm dħalt ġo dari kelli ħafna affarijiet neqsin, fosthom l-unika bedroom li kelli tat-tifla!

Dan ħa l-għamara, jiġifieri l-gwardarobba u ż-żewġ gradenzi tal-kamra tas-sodda tat-tifla li kienet għażlitha hi stess għax meta xtrajtilha ħadtha miegħi biex tagħżilha hi.

Jiġifieri tistgħu timmaġinaw x-xokk ħadet meta daħlet f'kamritha u ssib il-bedroom vojta bi ħwejjiġha mal-art!

Lit-tifla tiegħi qiegħda neħodha għas-psychotherapy.

Peress li t-tifla ma kenitx imniżżla mill-Qorti għall-manteniment ir-raġel abbuża mis-sitwazzjoni u ilu ma jagħtini flus mis-6 ta' Awwissu.

Kelli nirrikorri għand il-Community Chest Fund għall-għajnuna peress li mill-Aġenzija Appoġġ hemm lista twila.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

SILVIO PARNIS: Il-fatt li ma takx manteniment inti biex se tgħix?

Din niltaqa' magħha ta' spiss.

Il-Qorti tiddeċiedi li jagħtik il-manteniment imma dan dejjem b'xi skuża.

Issa biex tgħix id-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali jagħtik sostenn?

Jew inkella minħabba li l-liġi tgħidlek li r-raġel qed jagħtik il-manteniment, inti tibqa' b'xejn u jkollok toqgħod tittallab u tħabbat il-bibien tal-NGOs u tal-għaqdiet?

Xtaqt nitkellem fuqha din hawnhekk għax naf li tgħaddu minn esperjenza iebsa.

U minkejja li hemm il-liġijiet dawn xorta ma jagħtukomx wens biex ikollkom x'tieklu u biex tmantnu lill-uliedkom.

Nixtieq li titkellem fuqha din il-biċċa.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ETIENNE GRECH: Smajt żewġ stejjer li jkexkxuk.

Hawn ħafna nisa li qegħdin ibatu fis-silenzju u ma jistgħu jagħmlu xejn.

Ovvjament huwa fid-dmir tagħna l-professjonisti u anke l-politiċi li nipprovaw nagħmlu xi ħaġa biex intejbu l-affarijiet u biex nagħmlu l-ħajja aħjar.

Interessatni l-importanza li t-tfal ikunu protetti.

Taħseb li t-tfal għandhom jinżammu minn persuna waħda jew inkella mit-tnejn f'każ ta' koppja li tkun separata?

ALEXANDRA GERADA: Fil-każ tiegħi t-tifla ma tridx taf b'missierha.

Lili ratni bid-demm għax faqa' il-bieb tal-ħġieġ fuqi u tgħidx kemm werżqet.

Apparti minn hekk it-tifla tiegħi hija adopted u ilha ħames snin miegħi imma din ma tridx taf bih.

Fil-fatt il-Qorti iddikjarat li hu jrid jaraha fil-preżenza ta' supervisor.

ETIENNE GRECH: Imma jekk il-Qorti tiddeċiedi li l-missier bilfors irid jaraha darba fil-ġimgħa?

ALEXANDRA GERADA: Fil-fatt hu suppost jaraha darbtejn fil-ġimgħa għal sagħtejn taħt supervision imma ġieli ma rahiex.

Issa ilu ma jaraha mill-5 tax-xahar li għadda għax dejjem iġib ħafna skużi.

ETIENNE GRECH: Jiġifieri hemm każijiet fejn il-ġenitur l-ieħor ikollu d-dmir li jara t-tifla under supervision u ma jarahiex imma mbagħad issib każijiet fejn in-naħa l-oħra tkun tixtieq tara lit-tfal u ma tkunx tista' għax il-kustodja tat-tfal tkun intrebħet mill-parti l-oħra.

ALEXANDRA GERADA: Fil-każ tar-raġel tiegħi ma jidhirx li hemm interess fuq it-tifla.

Fil-fatt kien jgħidli li addotta t-tifla biex issallabni u mhux għax veru ried it-tfal!

Jiġifieri dan uża tarbija ta' tlett snin u nofs għall-iskopijiet tiegħu.

Issa llum it-tifla għandha tmien snin.

THE CHAIRPERSON: Rigward it-tifla nassumi li ġieli titkellem magħha fuq din is-sitwazzjoni.

Issa t-tifla tħoss li għandha titkellem fil-Qorti?

Jew inkella tħoss li m'għandhiex tidħol fiha?

Ġieli tkellimtu fuqha?

Qiegħda nistaqsik biex ovvjament naraw l-istituzzjoni tal-Qorti kemm qiegħda tagħti leħen lit-tfal li jkunu għaddejjin minn din il-problema flimkien mal-ġenituri tagħhom.

ALEXANDRA GERADA: Pjuttost ngħidlek li lanqas taf x'inhi Qorti imma jien spjegajtilha.

Pereżempju kien hemm supervisor minnhom li kienet toqgħod tgħidilha biex toqgħod kwieta għax inkella tuġżaha lill-Aġenzija Appoġġ.

U darba minnhom x'ħin ħarġet minn hemm ġiet fuqi u staqsitni x'inhi l-Appoġġ?

Meta staqsejt lit-tifla għalfejn qiegħda tistaqsini din il-mistoqsija qaltli x'kienet qaltilha s-supervisor.

Meta ffaċċjajthom dawn ċaħdu u bdew igiddbu lit-tifla.

Darb'oħra t-tifla tgħid lil supervisor oħra biex iċċempel lili u din tgħidilha li issa ħin missierha u talbitha toqgħod kwieta għax inkella ċċempel lill-pulizija.

Inkellimhom u jgħiduli li t-tifla ma qagħditx brava jew inkella jgħiduli li huma għalliema u għandhom klassi bi 30 tifel u tifla.

Imma dan skont xi tfal ikollok fil-klassi.

Għandhom tfal bħat-tifla tiegħi li għaddiet minn ċerti trawmiet?!

Għandhom tfal bħal tiegħi li rat lill-missierha dieħel kuljum fis-sakra jkisser l-affarijiet?!

Dawk it-tip ta' tfal ikollhom fil-klassi?

THE CHAIRPERSON: Inti semmejt is-servizzi tal-Aġenzija Appoġġ u din ovvjament tagħmel parti minn din is-sensiela ta' istituzzjonijiet.

X'għandek xi tgħidilna fuq l-Aġenzija Appoġġ u fuq is-servizzi li toffri?

Inti wżajthom dawn is-servizzi jew ġew imposti fuqek?

U mort tajjeb magħhom jew kien hemm xi problemi?

Tista' tispjegali daqsxejn x'inhi s-sitwazzjoni mal-Aġenzija Appoġġ?

ALEXANDRA GERADA: As such problemi magħhom qatt ma kelli ħlief dawn l-affarijiet żgħar fuq is-supervision għax jgħidu li t-tifla ma toqgħodx waqt is-supervision.

Darba minnhom ħarbitilhom it-tifla u kont jien stess li kont se ntajjarha bil-karozza għax kienet ix-xita u ddeċidejt li mmur kwarta qabel biex jekk ikun hemm it-traffiku ma nasalx tard u nsib lit-tifla mwerwra fuq il-bankina!

Imbagħad nara lir-raġel u lis-supervisor li kellu miegħu … Darb'oħra toħroġ it-tifla mis-supervision u qaltli "Taf kemm għandha żmien il-girl?"

Kienet qiegħda tirriferi għas-supervisor li kellha dakinhar u li din kienet tfajla ta' 22 sena.

It-tifla tiegħi bidlet madwar tmien supervisors fi 15-il visit!

Jien staqsejtha kif taf kemm għandha żmien is-supervisor u t-tifla qaltli li taf għax missierha beda jistaqsiha!

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Nixtieq nistaqsi lis-sinjura jekk qattx xi darba rrapportat dawn is-sitwazzjonijiet lil xi awtorità partikolari u x'kienet ir-reazzjoni ta' din l-awtorità?

U sibt protezzjoni fejn għamilt ir-rapport?

ALEXANDRA GERADA: L-Aġenzija Appoġġ jafu bihom għax ċerti affarijiet jgħiduhomli huma u mhux ngħidhomlhom jien.

Fil-fatt waqt il-visits ma nkunx naf jekk it-tifla qagħditx kwieta jew le.

THE CHAIRPERSON: Minbarra l-Aġenzija Appoġġ u l-pulizija ġieli kellek bżonn xi istituzzjoni oħra bħal pereżempju l-isptar jew poliklinika?

U jekk iva kif ġejt trattata minn dawn l-istituzzjonijiet?

Hemm xi affarijiet li jistgħu jitranġaw u hemm affarijiet li huma tajbin?

ALEXANDRA GERADA: Il-poliklinika ġieli mort u ħaduli ċ-ċertifikati fuq kif rawni.

Pereżempju l-aħħar li mort kien minħabba li r-raġel kien daħħalli żewġ ħġiġiet hawnhekk meta faqa' bieb fuqi!

Il-Ministru tas-Saħħa preżenti, l-Onor.

Godfrey Farrugia kien dak iż-żmien it-tabib personali tiegħi u għandi ċertifikati tiegħu wkoll.

Li nista' ngħid hu li dejjem inqdejt kemm mill-poliklinika u kemm mit-tabib privat tiegħi.

THE CHAIRPERSON: Grazzi ħafna sinjura.

Issa ngħaddi għas-sinjura li jmiss.

IS-SINJURA SIMONE VASSALLO: Jiena ilni ngħix ħames xhur mal-Aġenzija Appoġġ u nista' ngħid li sibt għajnuna kbira min-naħa ta' din l-aġenzija.

Il-problemi tiegħi kienu fuq paroli għax bil-mod ta' kif kien ikellimni kien iweġġagħni.

Darba kont għadni għarusa u kien refa' idu fuqi u darb'oħra meta kont miżżewġa imma qatt ma mort l-għassa biex nagħmel rapport.

Imbagħad meta l-affarijiet bdew jiggravaw u nagħmel x'nagħmel dejjem naqlagħha bil-paroli qisni bdejt inqum fuq tiegħi.

Meta darba spiċċajt b'overdose għax kien dejjem jaħseb ħażin fija l-professur stess induna b'dak li kien qed jiġri u staqsa lir-raġel x'kien qiegħed iġġiegħlu jaħseb ħażin.

Jiġifieri l-professur jaf x'inhi t-trawma u qallu li hu kellu bżonn il-kura imma r-raġel qatt m'aċċettaha l-kura.

Fl-aħħar mill-aħħar min għadu jbati?

Min baqa' ibati?

Kont jien li bqajt inbati u għamilt 27 sena żwieġ norqod u nqum miegħu u nibqa' naqla' it-tgħajjir.

U t-tgħajjir kien isir anke fuq it-tfal.

Darba minnhom meta mort nimla' il-karta taċ-children's allowance u r-raġel kien miegħi, l-iskrivan staqsih jekk għandux tfal u r-raġel qallu li hu m'għandux imma l-mara għandha.

Għalhekk l-iskrivan qallu li daqskemm huma tal-mara huma tiegħu wkoll imma l-għaref tar-raġel tiegħi qallu li daqskemm taf il-mara ma' min marret żgur li mhux se jkun jaf hu!

Personalment dak il-ħin għalaqt ħalqi imma x'ħin mort id-dar għidtlu li kieku kelli l-flus kont nagħmlilhom it-test tad-DNA u nbellagħhomlu!

Minflok m'għalaq ħalqu dar fuqi u qalli "Għandek xi dubju?!"

Kif jista' joqgħod kwiet il-moħħ?

Mill-pulizija ma nistax ingerger, anzi pjuttost ma tantx għandi xi ngħid għax qatt ma kelli każijiet magħhom.

Imma mort nakkumpanja lil ħaddieħor u ma naqbilx li għandek titkellem fuq il-problema tiegħek quddiem tlett pulizija.

Imbagħad tispiċċa li waqt li qiegħda titkellem dawn jibdew iħarsu lejn xulxin u mill-ħarsa t'għajnejhom aktar tibda tħossok down.

Fuq dik xtaqt niġbed l-attenzjoni fuqha imma mill-bqija ma nista' ngħid xejn għax s'issa qatt ma kelli bżonn u j'Alla ma niġix bżonn.

THE CHAIRPERSON: Inti għidtilna li għaddejt minn 27 sena ta' vjolenza verbali u psikoloġika.

Imma qatt ma ħassejt li għandek tirrapporta għax forsi inti stess ma kontx taf li din hija gravi daqs kemm hi l-vjolenza fiżika jew inkella kienet għażla tiegħek?

SIMONE VASSALLO: Qatt ma kont naf li jeżistu dawn il-homes.

Li xtaqt ngħid ukoll – avolja din ma tidħlux fiha intom - hija fuq il-korsijiet ta' Kana li jagħmlu qabel iż-żwieġ.

Jien nixtieq li dawn il-korsijiet jinbidlu u minflok juruk kif - bir-rispett kollu - għandek tuża t-temperatura, juruk kif għandek iġġib ruħek bejn il-koppja.

SIMONE VASSALLO: Dik hi l-kelma eżatta.

Jiena m'inix ikkwalifikata daqshekk u nitkellem kif inħossha… Jiena ma kontx naf bl-Aġenzija Appoġġ u b'dawn l-affarijiet u sirt naf bihom għaxar snin ilu meta pprovajt nagħmel l-overdose u meta kont l-isptar ġew ikellmuni tal-Aġenzija Appoġġ.

Ir-raġel tiegħi ma ħax pjaċir għax qal dawk qegħdin hemmhekk biex ikissru l-familji u mhux biex jgħinu ħalli jirranġaw.

U beda jgħid li l-affarijiet ta' bejnietna aħna rridu nirranġawhom.

B'hekk għaddew 27 sena żwieġ għax daqs għaxar snin ilu erġajt ipprovajt nirranġa u qgħadt għall-kumplament.

Apparti minn hekk kelli t-tfal għadhom żgħar, bit-tifla l-kbira dak iż-żmien kien għad għandha 16-il sena, aħseb u ara t-tieni waħda u ż-żgħir.

Illum il-kbira għandha 26 sena u allura maturi biżżejjed.

Għalhekk wasalt biex nieħu d-deċiżjoni li ħadt u ma jiddispjaċinix li ħadtha.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ETIENNE GRECH: Jiena xi kultant ikellmuni nisa miżżewġin u din l-istorja li semmejtilna hija simili għal dak li jgħiduli.

Inti ilek mal-istess persuna għal 27 sena.

Issa mara - għax ħafna drabi l-vittmi tal-vjolenza domestika jkunu nisa – xi kultant xorta tibqa' tħobb lil dik il-persuna li tkun vjolenti magħha, u ġieli jkun hemm irġiel li l-ewwel ikunu vjolenti man-nisa tagħhom u mbagħad, l-għada jew wara ġimgħa jagħtuha xi ħaġa sabiħa biex jipprovaw jirbħuha lura.

Imbagħad wara ftit jerġgħu jkunu vjolenti u jibqgħu għaddejjin b'din is-sistema għal żmien twil.

Taħsbu li din hija realtà?

X'taħsbu li tista' tagħmel mara f'sitwazzjoni bħal din?

Pereżempju inti semmejtli li tixtieq taħdem imma qisu m'għandekx l-opportunità.

X'tixtiequ li jkun hemm?

Fost l-oħrajn xtaqtu li jkun hemm childcare centres.

Tixtiequ li jkun hemm iktar xogħol u inċentivi għan-nisa biex dawn joħorġu jaħdmu?

ABIGAIL COLOMBO: Jien għandi t-tifla ż-żgħira li għandha tlett xhur u xtaqt indaħħalha ġo day care centre biex inkun nista' nistudja imma l-missier ma ffirmalix.

U dik hi l-problema u għalhekk li l-ewwel semmejt il-kura u l-kustodja.

Meta jkun hemm dawn il-problemi għandu jkun hemm assessment mis-social workers ħalli l-omm tkun tista' tieħu l-kura u l-kustodja f'idejha.

It-tifla ż-żgħira lanqas mhi mgħammda għax ir-raġel ma ffirmalix.

U dan qiegħed juża lit-tifla biex ikollu kontroll fuqi.

Anke fuq is-social services.

Jiena nieħu ċ-children's allowance tat-tifla l-kbira biss għax fuq taż-żgħira rrid nieħu l-karta li qed imantnini.

Issa jekk dan mhux qed imantnini taż-żgħira, kif nista' nieħu l-karta miegħi?!

Hemm ħafna logħob.

Hemm min jabbuża bis-social services imma ma' min qed jabbuża qed jeħel it-tajjeb ukoll!

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Aktar milli mistoqsija jiena xbart ftit punti minn dak li għidtu intom biex b'mod konkret nara jekk jien u l-kollegi tiegħi hawnhekk aħniex qegħdin nifhmukom sew.

Fl-aħħar mill-aħħar l-idea hi li aħna nitgħallmu minn għandkom u nimxu 'l quddiem.

Bla dubju ta' xejn din hija logħba kerha tal-poter u dawn l-irġiel qegħdin jikkontrollawlkom ħajjitkom.

Anke meta nqtajtu minn magħhom u ħadtu l-passi li kellkom tieħdu, xorta għad hemm il-biża', in-nuqqas ta' sigurtà u għad hemm ħafna mistoqsijiet.

L-ewwel issemmiet l-empowerment u naħseb li hija xi ħaġa importanti ħafna li intom tingħataw iktar għodda u tkunu tafu ħafna iktar informazzjoni fuq x'tistgħu tagħmlu u għandna bżonn ta' iktar flessibilità.

Dwar l-issue taċ-childcare li xtaqt inkun naf hu jekk Dar Merħba Bik biex joħorġu n-nisa jaħdmu joffrux l-għajnuna biex iżommu lit-tfal, eċċ?

Naħseb waħda mill-affarijiet li qed nisma' in komuni anke mal-vittmi l-oħra li ltqajna magħhom meta żorna Dar Qalb ta' Ġesu hi li għandna bżonn li nidħlu fit-taħriġ tal-pulizija.

Il-pulizija għandhom bżonn li jkunu mħarrġa fuq kif għandhom jaġixxu magħkom u din hija xi ħaġa komuni wkoll.

Trid tinħoloq xi tip ta' formola għal dawn il-każijiet għax ma tistax tinkiteb fuq sempliċi karta.

Dawn in-nies għandhom bżonn jaraw heading jew timbru tal-pulizija li jgħid dan ir-rapport huwa fuq vjolenza domestika.

Qiegħda ngħid sew?

THE CHAIRPERSON: Just bħala punt ta' informazzjoni, is-sinjorina qiegħda tgħid li r-rapport sar fuq karta mhux għax suppost isir fuq karta imma jsir fuq karta biex ma jittieħdux passi.

Qabel kien hemm il-ktieb tal-okkorrenzi u llum isir type written fil-peers.

Jiġifieri suppost dan isir through an official way u mbagħad jittieħed ir-rapport.

Imma li jiġri hu – din nismagħha kemm-il darba – li r-rapport ma jitteħidx kif suppost imma jittieħed fuq karta biex fuq l-affarijiet oriġinali, fejn suppost jidhru r-rapporti, ma jidhirx u dak li jkun ma jitlax il-Qorti.

As such hemmhekk il-pulizija ma tkunx għamlet xogħolha.

Dan qiegħda ngħidu just bħala punt ta' informazzjoni.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Grazzi tal-informazzjoni.

Pass ieħor li naħseb li tgħallimt minn għandkom u mingħand oħrajn hi n-nuqqas ta' protezzjoni li intom tħossu.

Kważi kważi għalkemm is-sinjura ma marritx għand il-pulizija, din ma marritx għax ma ħassitx il-bżonn jew għax ma kellhiex il-fiduċja li tmur l-għassa?

Xi ħaġa oħra li qiegħda ninnota ħafna fil-każijiet li qed niltaqgħu magħhom hi li l-perpetrators, jiġifieri dawk il-persuni li jkunu vjolenti magħkom, għandhom ħbiberija mal-pulizija!

Din hija komuni wisq għax smajniha wisq f'dan il-Kumitat u naħseb li hija xi ħaġa serjissima.

U allura intom tħossukom żvantaġġjati meta taraw hekk għax wieħed ħalla t-tieqa miftuħa, l-ieħor dar fuq ir-raġel u qallu "int raġel", eċċ.

Rigward il-korsijiet ta' Kana jiena kont attendejt konferenza ftit tas-snin ilu u fiha kien issemma' il-fatt li fuq livell nazzjonali u fuq livell ta' stat għandna nibdew nagħmlu korsijiet ta' formazzjoni.

Dawn m'għandhomx x'jaqsmu ma' dawk li tagħmel il-Knisja għax illum 'il ġurnata, bir-rispett kollu, għandna realtajiet differenti.

Fil-fatt illum qegħdin niddiskutu l-unjoni ċivili u għandna ż-żwieġ ċivili, jiġifieri fl-aħħar mill-aħħar ikun tajjeb li nieħdu dan il-pass.

Fl-aħħarnett Abigail veru ammirajtek illejla u impressjonajtni ħafna!

Issa jiena m'iniex xi waħda li nimpressjona ruħi malajr bin-nies.

L-iktar ħaġa li mpressjonatni fik kienet li inti qed toffri biex nies bħalek imorru jitkellmu fl-iskejjel mat-tfal.

Naħseb li dik hija l-isbaħ ħaġa li stajt tgħid għax meta qiegħda titkellem inti fuq dak li ġarrabt se tagħmel differenza fil-ħajja tan-nies.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

PAMELA CUSCHIERI: Fuq ta' Kana naf fiċ-ċert li ssir sezzjoni fejn jippreparaw lill-koppja fuq il-vjolenza domestika.

Li jkollna ftit problemi huma fuq dawk il-persuni li jiżżewġu biċ-ċivil jew li nkella ma jiżżewġux.

Imma f'ta' Kana ssir lezzjoni waħda żgur imma din naturalment mhijiex biżżejjed.

Fuq child care centres sfortunatament m'għandniex faċilità għaliex kulma jkun hemm hija care worker 24 hours 7 days a week u din trid tieħu ħsieb x'jiġri mat-telephone, il-paper work u r-residenti u t-tfal tagħhom.

Arma oħra kbira minbarra l-poter u l- kontroll hija l-intimidazzjoni.

Ħafna nies jafu li hemm il-liġi u jibżgħu imma l-intimidazzjoni qiegħda hemmhekk u qegħdin inħossuha bħala realtà.

Ħafna minn nisa tagħna ma jemmnux li setgħu jiġu llum jitkellmu u ħafna oħrajn ma ġewx għax jibżgħu li se jiksru l-liġi u se jmorru l-ħabs!

Huwa diffiċli biex inżomm l-istaff jaħdem f'Dar Merbħa Bik għaliex dawn qegħdin hemmhekk bħala kważi xhud ukoll għax iridu jirrapportaw kulma jiġri.

Dawn ħafna drabi jitilgħu l-Qorti u jekk ikunu semgħu xi theddid iċemplu l-għassa tal-pulizija għax dak huwa d-dmir tagħhom, dawn għandhom il-familji tagħhom ukoll u m'hemmx protezzjoni għall-istaff.

Insibu ħsarat fil-karozzi tagħna u jkun hemm ukoll theddid.… Meta tkun ħierġa waħdek minn Dar Merħba Bik m'għandek l-ebda protezzjoni u ħafna mill-istaff isibuha diffiċli biex jibqgħu jaħdmu hemmhekk.

THE CHAIRPERSON: Bħalma tafu jiena naħdem f'dan il-kamp u allura bħas-sinjuri sfortunatament nisma' ħafna iktar milli nixtieq minn dawn il-problemi.

Realtà kbira li qiegħda tgħid inti hi li ħafna drabi l-persuna ma tkunx qalet lir-raġel tagħha fejn sejra imma hawn Malta bażikament kulħadd jaf fejn huma dawn id-djar.

U safejn naf jien, bħalma qiegħda tgħid inti, lanqas pulizija għassa fuq barra ma jkun hemm u allura intom u l-vittmi tridu tiffaċċjaw waħedkom lil dawn il-persuni.

Ħaġa oħra li niltaqa' magħha spiss hi li meta l-ġenitur l-ieħor ikollhom il-visit mat-tfal ikun hemm theddid serju fuq it-tfal biex jgħidulhom fejn qegħdin joqogħdu.

Jiġifieri jkun hemm intimidazzjoni kbira.

U xi kultant inħoss nuqqas ta' kompassjoni kemm min-naħa tal-pulizija kif ukoll mill-Aġenzija Appoġġ.

Għandek il-psychological services li għandna bżonn ħafna iktar nies li joffruh għax hemm lista twila li għadhom qed jistennew u nħoss li t-tfal, xi kultant mingħajr ma jridu qegħdin ikunu f'din is-sitwazzjoni.

Issa kif nafu l-ġenitur jista' jitkellem iktar mit-tfal u bħalma qalet is-sinjorina, jekk ma jkollokx l-awtorità tal-ġenitur l-ieħor ma tistax tieħu lit-tfal għand psikologu u allura t-tfal ma tantx jinstemgħu imma jiġu intimidati minn din is-sitwazzjoni.

Nixtieq nisma' mingħandkom suġġerimenti fuq kif l-aħjar li tistgħu tiġu protetti, kemm intom bħala vittmi u kemm bħala staff.

PAMELA CUSCHIERI: L-intimidazzjoni qiegħda nsibha ħafna, anke fuq it-tfal.

Rigward it-tfal jista' ikun hemm ħafna core degrees dwar aċċess u dwar mantiment li ma jmorrux flimkien imma dawn għat-tfal mhuma xejn għax dak li jkun xorta jibqa' missierhom għalihom.

U l-omm tibqa' l-omm, anke jekk kien hemm il-vjolenza.

Jiena nemmen li idealment irid ikun hemm il-kuntatt mat-tnejn għax dik hija xi ħaġa healthy.

Imma mbagħad għandek każijiet - li huma ftit - fejn ikun hemm abbuż fiżiku jew sesswali u allura hemmhekk jidħlu s-social workers u t-team professjonali tal-Aġenzija Appoġġ.

Issemmew l-intimidazzjoni u x-xogħol u jiena nemmen li l-mara tista' tagħmel suċċess meta toħroġ taħdem għax hemmhekk tieħu l-empowerment tagħha.

Minn studji li saru anke fl-Istati Uniti – u forsi aħna għadna ftit 'il bogħod minnu - irriżulta li hemm bżonn li tħarreġ lill-employers għax jekk inti tkun employer u tibda tara r-raġel qed jintimida lill-mara u forsi anke jaqla' it-trouble, ovvjament se jaqta' qalbu – l-aktar jekk il-mara tkun għadha on probation – milli jimpjega lil din il-mara miegħu.

Aħna issa drajniha l-intimidazzjoni imma xi ħadd li ma jafx x'inhi l-vjolenza domestika.… U ġieli jkun hemm min iħawwad bejn domestic violence u marital conflict.

Ovvjament dawn huma differenti minn xulxin għax f'waħda għandek il-biża' u l-kontroll fuq il-persuna l-oħra mentri fl-oħra għandek argumenti bejn il-koppja imma m'hemmx biża' u kontroll.

Basically iktar ma jkun hawn awareness – u dik hija ċ-ċavetta – inqas in-nisa se joqogħdu fix-shelters tagħna u se jsibu ruħhom fis-soċjetà mingħajr biża'.

Rigward il-legal aid mhux aħna qed ngħidu li l-legal aid mhux qed jilħaq lir-residenti tagħna, anzi kollha qed jinqdew.

Imma l-ideal hu li jkun hemm xi ħadd speċjalizzat fuq id-domestic violence li jkun jifhem l-intimidazzjoni għax mhux kulħadd jifhem li l-mara veru tibża' tmur il-Qorti u mhux kulħadd jifhem x'jista' jiġri wara.

U meta xi ħadd ġie abbużat b'mod fiżiku tista' tipprovaha.

Issa rigward theddid il-vjolenza domestika hija subtle ħafna, hemm ċerti mossi, anke meta nkunu qed nistennew, li jkun diffiċli ħafna li tipprovahom.

Għandek ċerti codes kif jitkellmu li l-mara tinduna bihom għax hi tkun tafu lir-raġel tagħha.

THE CHAIRPERSON: Xi kultant niltaqa' ma' nies li jkunu vittmi ta' vjolenza domestika li meta jmorru l-Qorti u jkun hemm ħafna nies u ħafna każijiet wieħed wara l-ieħor iħossu li l-Imħallfin li jkunu qegħdin jippresjedu u jaqtgħu dawn is-sentenzi fil-Qorti tal-Familja, ma jifhmuhomx biżżejjed, daqqa għax forsi jħossu li l-proċess huwa mgħaġġel wisq u daqqa għax iħossu li forsi l-Imħallef ikollu idea mod ta' kif tkun vittma u kif ikun perpetrator u li forsi ma jagħmlux daqshekk distinzjonijiet bejn wieħed u ieħor.

Xi kultant jiġu quddiemi nies li jgħiduli li huma ħassew li l-każ tagħhom ma kienx qisu speċifiku għalihom imma qisu ttieħdet deċiżjoni..… Ma nafx jekk tħossuhiex din.

X'taħsbu li kieku minflok Imħallef biss fuq il-Qorti tal-Familja jkun hemm Imħallef u psikologu li jisimgħu lin-nies u l-kawżi fl-istess ħin?

L-ewwelnett qattx esperjenzajtu dan li qiegħda nsemmi u jekk taħsbux li tkun idea tajba li kieku kellna nagħmlu hekk.

ABIGAIL COLOMBO: Bħalma għedtilkom l-ewwel jien kelli diversi rapporti li ma ttieħdux u kien hemm rapport minnhom li fih ma tniżżilx dak kollu li għidtlu jien.

Kont b'erba' xhur pregnancy bit-tifla ż-żgħira u min-naħa tal-missier bdew jgħidu li t-tarbija ma kenitx tagħhom.

Missieru ġie jimbuttani u meta mort l-għassa u għidtilhom x'ġara r-rapport ma tniżżilx kif għidt jien, anzi min kien qed iniżżel ir-rapport dawwarli l-monitor tal-computer biex żgur ma narax x'kien qiegħed jittajpja.

Meta tlajt il-Qorti s-surġent li kien hemm dakinhar ma telax.

Żball li naħseb li għamilt kien meta ħadt parir mingħand surġent dwar x'avukat għandi nagħżel għax jiena ma kontx naf x'avukat għandi ntella' peress li missier it-tfal tiegħi kien kważi mar għand l-avukati kollha peress li kellu ħafna każijiet fuq xogħol, eċċ., u kont għażilt l-avukat li tani l-parir hu.

Fil-fatt meta mort quddiem dan l-avukat biex nitkellem miegħu ġurnata qabel ma kelli nidher quddiem il-Qorti kont għedtlu li hu kien deher darba f'isem ir-raġel imma hu qalli li ma jimportax għax x'ħin jitla' quddiem l-Imħallef jagħmilha li taparsi ma kienx jaf li hu l-avukat tiegħu.

L-għada tlajt il-Qorti bi tmien xhur pregnancy imma lanqas ħaqq l-istrapazz għax l-Imħallef, minflok beda jgħajjat miegħi għax l-avukat li għażilli dan is-surġent ħalef u għamel affidavit li jien m'għedtlux li xi darba kien deher għar-raġel tiegħi, dan beda jgħajjat miegħi u qalli li jrid jixħetni l-ħabs.

Meta fetaħ il-karti l-Imħallef beda jgħajjat "Din domestic violence?"!

Jekk is-surġent li kien hemm dakinhar ma kitibx li r-raġel imbuttani u huma kienu tlieta mentri jiena kont waħdi u allura l-kelma tagħhom ġiet kontra l-kelma tiegħi u baqgħu jinsistu li mhux veru bdew jgħidu li t-tarbija mhijiex tagħhom!

THE CHAIRPERSON: Taħseb li tħossok aktar komda li kieku jkun hemm psikologu li jippresjedi mal-Imħallef biex forsi jifhem aħjar lil dak li jkun?

ABIGAIL COLOMBO: Naħseb li għandu jkun hemm għax hemm differenza bejn persuna li tgħid li hija vittma ta' vjolenza domestika u persuna li veru tkun għaddiet minn vjolenza domestika.

Il-psikologu iktar jifhem minn xiex qiegħda tgħaddi dik il-persuna.

L-Imħallef ikollu ruxxmata każijiet quddiemu u allura jibda jara ħafna minn nies dubbien.

Jiena meta tlajt quddiem l-Imħallef bi tmien xhur tqala beda jgħajjat: "Ara ma narakomx hawnhekk għax xahrejn ħabs inwaħħalkom.".

Jiena lanqas rispett ma rajt li kont se nwelled, apparti l-istrapazz li għaddejt minnu għax dan ma tax widen tal-kelma tiegħi.

Fil-fatt il-kawża kienet waqgħet meta jien ridt nagħmel garanzija fuqi.

Jien minn hemmhekk bdejt inqum fuq saqajja.

Dak iż-żmien lanqas kont nara lill-Mrs.

Martin għax kieku stajt intella' lill-Mrs.

Imma jkun tajjeb li jkun hemm psikologu.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

ALEXANDRA GERADA: Naqbel ħafna miegħek.

Jien għandi l-Qorti nhar it-Tnejn li ġejjin u tiddejjaq li jkun hemm nies mir-raħal tiegħek stess li jiġu hemmhekk bilqiegħda biex joqogħdu jisimgħu.

Dik iddejjaqni ħafna.

THE CHAIRPERSON: Jiġifieri inti tixtieq li jkun hemm iktar privatezza anke meta jkunu qed jinstemgħu dawn it-tip ta' kawżi fil-Qorti?

ALEXANDRA GERADA: Iva dik hi x-xewqa tiegħi.

SIMONE VASSALLO: Sinjura President, inti staqsejtni rigward il-pulizija u għalfejn jiena ma mortx nagħmel rapport l-għassa.

Jiena żżewwiġt ta' 19-il sena u nofs u ta' dak iż-żmien ma kontx naf x'toffri l-ħajja.

Dan apparti t-trobbija u t-trawmiet li tkun għaddejt fi tfulitek.

Jiena ridt mir-raġel biex iwassalni l-għassa għaliex noqogħdu fl-imwarrab.

Jiena ridt kollox minnu u lanqas kienet l-intenzjoni tiegħi li mmur l-għassa biex nagħmillu r-rapport.

Meta refa' idejh fuqi meta kelli t-tifla, qbadtha u ħriġt biha 'l barra imma jekk kellek tistaqsini fejn se mmur kont ngħidlek li ma nafx.

Jiena nemmen li hemm bżonn tat-tagħlim fuq dawn l-affarijiet, li pereżempju jibdew mill-Form 1 sal-Form 5.

Iridu jedukawhom kif iġibu ruħhom fl-għerusija u juruhom x'inhu tajjeb u x'inhu ħażin.

Jiġifieri din tat-tagħlim fl-iskejjel naqbel magħha.

THE CHAIRPERSON: Sinjura ġieli kellek esperjenza ta' Qorti?

SIMONE VASSALLO: Le, f'ħajti qatt ma kelli nitla' imma llum 'il ġurnata, meta qiegħda noqrob lejn l-aħħar ta' xjuħiti kelli mmiss l-għatba tal-Qorti.

U din qatt ma kienet l-intenzjoni tiegħi u lanqas kont naħseb li se nitlaq mid-dar.

B'hekk domt nissaporti 27 sena għax jien dħalt għaż-żwieġ biex nagħmel familja, biex nara l-familja magħquda u biex inrabbi l-familja.

Madankollu kemm se ddum tissaporti u mill-ħażin tmur għall-agħar?

THE CHAIRPERSON: Fil-preżent kellek esperjenza li tidħol f'awla quddiem Imħallef?

SIMONE VASSALLO: Peress li issa qiegħda nissepara u ħarġet il-karta tas-separazzjoni, qegħdin il-Qorti tal-Familja u nista' ngħid li mhijiex esperjenza sabiħa għalija għax qatt ma rrealizzajt li se nasal s'hemmhekk.

Madankollu kelli nagħmel dan il-pass u bilfors ridt nagħmlu għax il-liġijiet qegħdin hemmhekk u jekk ir-raġel ma jridx jisma' bis-sewwa, allura jkollu jisma' bid-dnewwa.

Ma tistax il-mara tbati l-konsegwenzi tagħha, biżżejjed batiet f'27 sena żwieġ.

Le mhijiex esperjenza sabiħa li tidħol il-Qorti imma allaħares ma jkunx hekk biex il-mara tkun tista' tqum fuq saqajha.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Naħseb qbilna fuq diversi affarijiet bħala suġġerimenti li saru, l-ewwelnett huwa importanti li jkun hemm iktar edukazzjoni u l-edukazzjoni tibda minn etajiet żgħar minħabba r-realtajiet tal-lum.

Illum it-tfal qegħdin jiġu esposti għar-realtajiet minn età żgħira u allura dak naħseb li huwa punt li lkoll kemm aħna, bħala kelliema, qbilna fuqu.

Jiena nnotajt ċerti affarijiet oħra wkoll.

Jista' ikun li ħareġ dan il-punt għax illum għandna nisa li huma vittmi, però x'ħin smajtkom titkellmu ħassejt li intom ġejtu vittimizzati u għandkom ċerta terrur ġo fikom, speċjalment meta tmorru għall-għajnuna.

U dan għaliex min suppost jagħtikom l-għajnuna m'intomx tħossukom sikuri miegħu.

Jien m'għandix dubju minn dak li għedtu intom, minn dak li qalet Abigail, u nħoss li forsi għandu jsir profiling tan-nies li qegħdin jiġu in kuntatt magħkom.

Ħalli nerġgħu mmorru lura għall-pulizija.

Kif ħareġ ċar mid-diskussjonijiet li kellna hemm pulizija li għenukom u hemm oħrajn li jidhru li jistgħu jkunu qegħdin f'konfoffa ma' min qed jagħmlilkom il-ħsara.

Din ma tiġrix biss fil-pulizija imma tiġri kullimkien imma fil-każ tagħkom naħseb li huwa importanti li tkunu protetti u dan jista' iseħħ biss billi min ikun jaħdem f'dan il-qasam jgħaddi minn screening kull tant żmien.

Intom stess tkellimtu fuq l-empowerment u l-facilitation u naħseb li aħna hawnhekk qegħdin naqblu magħkom.

Qabel nagħlaq il-punt tiegħi xtaqt naqbad ma' punt li għamlet is-Sinjura Pamela Cuschieri.

Pamela semmiet kif l-employers għandhom jingħataw it-training biex l-ewwelnett jifhmu ċ-ċirkostanza tagħkom u biex jgħinukom aktar imma jiena naħseb li rridu mmorru pass oltre.

Ta' min wieħed jikkonsidra li jagħti inċentiv lil dak l-employer li jħaddem miegħu nies li jkunu għaddejjin mill-istess sitwazzjoni tagħkom u se ngħid għala naħseb li hemm bżonn li jkun hemm inċentiv.

At the end of the day kull min iħaddem irid jara li n-negozju tiegħu jimxi 'l quddiem, jiġifieri l-verità hi li xi ftit jew wisq dan se jkun qed jara l-paga li se jkun qed jagħti lilkom u kemm intom se tkunu produttivi.

Jista' ikun li minħabba ċirkostanzi u tbatija li tkunu għaddejjin minnha, intom ma tkunux f'sitwazzjoni li tagħtu daqskemm jagħti mpjegat li ma jkunx għaddej minn dak li tkunu għaddejjin minnu intom.

U bħalma kien hemm fil-passat u għad hemm illum fil-preżent skemi li jgħinu lin-nisa li għandhom it-tfal sabiex dawn joħorġu jaħdmu, skemi għal min kien ilu ma joħroġ jaħdem sabiex dan jerġa' jibda jaħdem u bħalissa hemm ukoll l-iskema għaddejja li jekk inti tħaddem lil min ikun unemployed tingħata lura nofs il-paga tiegħu bħala employer, naħseb li bħala Kumitat għandna nressqu wkoll dawn it-tip ta' proposti biex min iħaddem nies li jkunu għaddejjin miċ-ċirkostanzi tagħkom jingħata lura parti mill-paga li jkun qiegħed jagħti lilkom.

B'hekk l-employer mhux biss jara kemm qed joħroġ bħala paga u intom x'intom tagħtuh lura imma jkun qiegħed iżomm f'moħħu li apparti li qiegħed jgħin lis-soċjetà, il-Gvern se jkun qiegħed jgħin lilu wkoll billi jtaffilu parti mill-piż li jkun qiegħed iġorr.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Jiena nixtieq nirringrazzjakom ħafna talli kontu onesti.

Inħoss li intom għandkom rwol kbir x'tagħtu, rwol edukattiv u li permezz tagħkom aħna tgħallimna ħafna u nħoss li wara din il-laqgħa jien se noħroġ minn hawnhekk bħala persuna differenti.

U naħseb li jekk inkomplu ngħaqqdu din l-enerġija pożittiva bejnietna, inkunu nistgħu nikbru aktar u dawk in-nies li forsi llum qed iħossuhom waħedhom, jekk jisimgħu lil xi ħadd bħalkom, li diġa' għadda minn din l-esperjenza, se jkun jista' jilluminah u jagħmlu aktar konxju fuq kif għandu jġib ruħu f'ċirkostanzi simili.

Grazzi ħafna talli kontu onesti u talli ftaħtu qalbkom magħna fuq dawn is-suġġetti daqshekk delikati.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

Jiena nixtieq nirringrazzja lil kull min attenda għal din il-laqgħa.

Qabel nagħlaq il-laqgħa tal-lum xtaqt nagħmel punt żgħir fuq dak li kienet qiegħda tissuġġerixxi l-Onor.

Xi kultant inħoss li jekk il-perpetrator qiegħed iġiegħel lilkom telgħin u neżlin il-Qorti u intom qegħdin tieħdu l-leave u ma tistgħux tlaħħqu, eċċ., għandu jkun il-perpetrator li jiġi mġiegħel iħallas għall-ġranet kollha li intom titilfu mix-xogħol u mhux il-Gvern.

Qiegħda ngħid dan mhux għax il-Gvern m'għandux rwol imma naħseb li tkun ukoll ta' diżinċentiv għall-perpetrator milli joqgħod itella' u jniżżel lill-persuna ta' xejn il-Qorti.

U allura naħseb li tista' tinstab soluzzjoni imma naħseb li din għandha tkun parti minn dik it-tagħbija added li għandu jingħata xi ħadd li qiegħed ipoġġikom f'dawn is-sitwazzjonijiet.

Għalkemm jiena naħdem f'dan il-kamp u nisma' nies bħalkom il-ħin kollu naħseb li kull esperjenza ġġib xi ħaġa magħha u nħoss li anke llum tgħallimt ħafna minn għandkom.

U meta niġu biex nagħmlu dan ir-rapport u r-rakkomandazzjonijiet tagħna naħseb li għandkom tkunu proud li intom tajtu s-sehem tagħkom biex dan ikun jista' isir, anke għall-benefiċċju ta' nies oħra bħalkom.

Nirringrazzjakom ħafna talli ġejtu taqsmu l-ħsebijiet tagħkom magħna u nirringrazzja lilek Pamela għax naf kemm tagħmel xogħol siewi u kemm inti diliġenti, anke meta tiġi l-Qorti biex tkun ċerta li tipproteġi lin-nies li tkun qiegħda tieħu ħsieb.

U ta' dan nirringrazzjak.

Qabel nagħlqu nixtieq ninformakom li rċevejna invit mill-Anti-Povertry Forum Malta rigward konferenza li se ssir dwar it-tfal fil-faqar fid-dinja tal-lum u din il-konferenza se ssir nhar il-Ġimgħa, 29 ta' Novembru ġewwa Mount St. Joseph Retreat House fil-Mosta.

Min-naħa tiegħi nista' nattendi għall-ewwel parti ta' din il-konferenza imma min minnkom jixtieq jattendi you're more than welcome li tagħmlu dan.

Il-ġimgħa l-oħra kellna stedina għal laqgħa mill-Kummissarju għat-Tfal u ddeċidejna li mmorru on Wednesday 27th filgħodu.

Jiena nipproponi li dan il-Kumitat jitlaqqa' l-Erbgħa, 27 ta' Novembru sabiex inkomplu niddiskutu l-vjolenza domestika.

Nirringrazzjakom.

Fid-9.00 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li kellha tiġi komunikata iktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 11

L-Erbgħa, 06 ta' Novembru 2013

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.40 p.m.

L-Onor.

Deborah Schembri, President tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI: L-Onor.

Marthese Portelli u l-Onor.

Dr Elaine Burmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, kienet preżenti għal din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qalet it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 10 li saret nhar l-Erbgħa 30 ta' Ottubru 2013 ġew konfermati.

Approvazzjoni tar-Rapport Dwar il-Prekarjat mill-Kumitat Permanenti Dwar l-Affarijiet SoĊjali

L-Onor.

Robert Cutajar ressaq ħames punti li talab li jiġu nklużi fir-rapport dwar il-Prekarjat li ġie redatt mill-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali.

Iċ-Chairperson qalet li l-ftehim li ntlaħaq bejn il-Membri fl-aħħar laqgħa li saret kien li min kellu jressaq xi emendi jew proposti kellu jibagħthom permezz ta' email lir-Research Analyst mill-aktar fis possibbli ħalli jkunu jistgħu jiddaħħlu fir-rapport u b'hekk f'din il-laqgħa ssir biss l-approvazzjoni tar-rapport.

L-Onor.

Robert Cutajar semma' kif hu kellu d-dritt li jressaq dawn il-proposti għaliex hu kien qiegħed jimxi mal-Minuti li kienu għadhom kemm ġew ikkonfermati.

Għaldaqstant iċ-Chairperson talbet li jittieħdu żewġ votazzjonijiet; waħda fuq il-proposti li ressaq l-Onor.

Cutajar u l-votazzjoni l-oħra dwar l-approvazzjoni tar-rapport.

L-ewwel mistoqsija kienet fuq jekk il-proposti tal-Onor.

Cutajar għandhomx jiddaħħlu fir-rapport.

Il-proposta tal-Onor.

Robert Cutajar m'għaddietx.

It-tieni mistoqsija kienet fuq l-approvazzjoni tar-rapport kif inhu.

Ir-Rapport dwar il-Prekarjat mill-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ġie approvat nem.com

Vjolenza Domestika – Preżentazzjoni mir-Rappreżentanti ta' Dar Merħba Bik

Iċ-Chairperson introduċiet lill-mistiedna minn Dar Merħba Bik u spjegat x'inhi l-intenzjoni tal-Kumitat u x'inhu jistenna li jisma' min-naħa tagħhom.

Pamela Cuschieri, Koordinatriċi ta' Dar Merħba Bik għamlet introduzzjoni qasira dwar ix-xogħol li twettaq din id-dar.

Qalet kif huma ma jagħtu l-ebda empowerment lin-nisa għax dan jinsab fin-nisa stess.

Semmiet kif il-liġi qiegħda hemm imma li issa kien wasal iż-żmien li jsiru xi emendi għall-Att dwar il-Vjolenza Domestika.

Il-mistiedna l-oħra kienu s-Sinj.

Simone Vassallo, is-Sinj.

Abigail Colombo - residenti u ex residenti ta' Dar Merħba Bik.

Dawn tkellmu fuq l-esperjenzi personali tagħhom u l-mod ta' kif ġew trattati mill-aġenziji u entitajiet tal-Istat, fosthom mill-pulizija fl-għases u mill-avukati tal-legal aid.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fis-9.00 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li kellha tiġi komunikata iktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

AVVIŻ RIVEDUT

Laqgħa Nru. 11

It-Tlieta, 19 ta' Novembru 2013 fis-7.30 p.m.

L-Onor.

Christopher Fearne, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 19 ta' Novembru 2013 fis-7.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Diskussjoni skont l-Art.

4 (2) tal-Att dwar l-Unjoni Ewropea fuq ħames ftehim dwar l-avjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri mal-Kanada, Georgia, l-Ġordan, l-Istati Uniti tal-Amerika u l-Moldova li Malta se tirratifika.

Affarijiet oħra.

14 ta' Novembru 2013 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees bar