(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 14

It-Tlieta, 10 ta' Diċembru, 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 14

It-Tlieta, 10 ta' Diċembru, 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.00 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 8 li saret nhar it-Tlieta 22 ta' Novembru 2013 ġew konfermati.

IMMIGRAZZJONI IRREGOLARI – dISKUSSJONI BEJN IL-MEMBRI TAL-KUMITAT

THE CHAIRPERSON (Onor. Deborah Schembri): Nagħti merħba lil kulħadd għal-laqgħa tal-lum, li se tkun waħda qaira imma fejn irridu nagħmlu lista ta' suġġetti li nixtiequ li jiġu diskussi f'dan il-Kumitat.

Imbagħad kif ikollna din il-lista nkunu nistgħu nibdew niltaqgħu ftit iktar regolarment sabiex niddiskutu s-suġġetti li għandna niddiskutu.

Is-Segretarju tal-Kumitat, is-Sur Stephen Grech, bagħatilkom sabiex illum nipprovaw nagħmlu lista bejnietna ta' dawk is-suġġetti li naħsbu li huma importanti li niddiskutu.

JASON AZZOPARDI: Sinjura President, xtaqt niġbed l-attenzjoni fuq xi ħaġa żgħira dwar il-Minuti tal-aħħar laqgħa.

Jiena naħseb li kien hemm diversi deputati miż-żewġ naħat li għamlu numru ta' mistoqsijiet lill-Ministru Mallia imma dan il-punt ma ħariġx fil-Minuti.

Kulma qed nissuġġerixxi hu li jitniżżel li kien hemm diversi deputati li ressqu l-mistoqsijiet tagħhom lill-Ministru Mallia.

Daqshekk biss.

THE CHAIRPERSON: Mhux problema biex inniżżlu dan is-suġġeriment.

Grazzi.

Qabel ma nibdew nagħmlu din il-lista nixtieq ninforma lill-Kumitat li s-Segretarju tal-Kumitat, ġentilment ikkomunika mas-Sur Mario Schembri, li huwa l-Head of Operations tad-Detention Centre ta' Ħal Safi sabiex inkunu nistgħu mmorru nagħmlu żjara hemmhekk.

Fil-fatt Stephen iċċirkola data li dehret tajba għall-maġġor parti tal-Membri li jifformaw parti minn dan il-Kumitat u din id-data hija l-Ħamis 12 ta' Diċembru fid-9.00 a.m. Is-Sur Schembri nformah li se jagħmlilna information talk qasira ħafna fil-bidu taż-żjara u mbagħad inkunu nistgħu nduru maċ-ċentru ta' detenzjoni.

Jiena nixtieq nieħu dan l-ispunt sabiex min-naħa tiegħi nsemmi ftit punti żgħar li nixtieq li jiġu diskussi ħafna iktar f'dan il-Kumitat.

Fil-fehma tiegħi, biex nibdew minn dak li hu iktar urġenti, irridu nibdew b'dak li jolqotna direttament bħalissa u dak li qiegħed magħna bħalissa.

U għalhekk huwa importanti li fl-ispirtu li aħna sejrin bih fiċ-ċentru ta' detenzjoni, naħseb li rridu nesploraw lin-nies li diġà qegħdin hawn Malta u naraw xi problemi qegħdin jiltaqgħu magħhom u xi drittijiet għandu jkollhom u li forsi m'għandhomx biżżejjed.

Naħseb li dik hija l-aktar ħaġa urġenti bħalissa ġaladarba dawn in-nies diġà qegħdin magħna.

Wara li għedt dan irrid ngħid ukoll li għandek il-problema ta' meta dawn in-nies jidħlu f'pajjiżna b'mod irregolari.

Din hija problema - kif stajna naraw meta tkellem il-Ministru Mallia – li l-istorja tagħha tibda minn ħafna qabel ma jaslu f'pajjiżna.

U allura hemm diversi punti li aħna nistgħu niddiskutu f'dan il-Kumitat.

Bħalma nagħmel is-soltu se nitlob biex nara għallinqas jekk il-Membri ta' dan il-Kumitat jaqblux li jsir hekk jew le jew inkella jekk hemmx xi ideat oħra li jiena lesta li niddiskutihom.

U allura għandniex nieħdu suġġett suġġett biex ma nibdewx kollox f'xulxin għax jekk nibdew miljun tarf nispiċċaw indumu biex inlestu suġġett partikolari.

Jien inħoss li l-aktar urġenti hija li naraw is-sitwazzjoni fiċ-ċentri ta' detenzjoni u d-drittijiet fundamentali ta' dawn in-nies ħalli naraw jekk dawn humiex qed jiġu mħarsa sew u biex naraw jekk nistgħux nagħmlu affarijiet differenti ħalli s-sitwazzjoni tagħhom tkun aħjar.

Imbagħad wara dik id-diskussjoni u wara li nħejju rapport fuq dik id-diskussjoni nkunu nistgħu niftħu naqra oħra fuq suġġetti oħrajn.

L-Onor.

JASON AZZOPARDI: Sinjura President, jiena se jkolli nkun fil-qosor ħafna għax fis-7.15 p.m. se jkolli nippresjedi l-Public Accounts Committee.

Hawnhekk naqbel miegħek u se nkun qiegħed nistenna b'ħerqa din iż-żjara li se nagħmlu flimkien il-Ħamis li ġej.

Issa xi punti li xtaqt li dan il-Kumitat jiddiskuti fil-ġimgħat jew fix-xhur li ġejjin huma dawn li se nsemmi.

L-ewwel punt naħseb li jkun tajjeb li nirrelataw u nsiru nafu aktar dwar l-istat li fihom jinżammu ċ-ċentri ta' detenzjoni li għandna f'pajjiżna, sija dawk magħluqin u sija dawk miftuħin.

It-tieni punt li jiġini f'rasi li huwa ta' ċerta attwalità huwa dwar ir-relazzjoni li hemm bejn il-Gvern u l-Frontex.

X'qiegħda tagħmel il-Frontex?

U kif inhi l-interazzjoni tal-Gvern mal-Frontex?

It-tielet punt li naħseb huwa importanti ħafna huwa l-istate of play tar-ripatriations.

F'dan ir-rigward naħseb li għandna nisimgħu ftit aktar - minn min huwa nkarigat fil-Korp tal-Pulizija mill-Uffiċċju tar-Ripatriju, li jekk m'inix sejjer żball huwa l-Assistent Kummissarju Andrew Seychell - fuq kif qiegħda taħdem is-sistema tar-ripatriju u kemm ġew ripatrijati immigranti fl-aħħar żmenijiet.

Ir-raba' punt huwa fuq kif qiegħed jaħdem l-Uffiċċju tal-Kummissarju tar-Refuġjati.

Tajjeb li nisimgħu from the horse's mouth l-ammont ta' każijiet li ddeċieda, x'hemm każijiet pendenti u minn fejn huma dawn il-każijiet li għadhom pendenti.

Il-ħames punt li qed jiġini f'rasi wkoll u li huwa importanti hu li jkollna snap shot tal-migration flows.

Dan l-aħħar nafu li daħal fattur ieħor li madwar ħames snin ilu ma kienx hemmhekk u ċioè is-Sirja.

Hemm pajjiżi oħra wkoll għax din hija xi ħaġa dinamika, li tinbidel mal-mogħdija taż-żmien imma jekk ikollna preżentazzjoni mill-persuni konċernati, b'mod partikolari mill-Armata, li jiġu hawnhekk u jgħidulna kif qegħdin jarawh jiżviluppa l-migration flow lejn Malta naħseb li tgħinna ħafna.

Jiena xtaqt nieqaf hawnhekk għaliex naħseb li dawn huma affarijiet li għalija personalment, imma anke għall-pajjiż, huma punti oġġettivi u ta' ċertu importanza.

Grazzi.

THE CHAIRPERSON: Nirringrazzjak ħafna tal-lista li tajtna u naturalment f'dan is-suġġett qatt ma tista' tkun exhaustive għax għandna ħafna fuqiex nistgħu naħdmu.

Li forsi nistgħu naqblu dwaru hu li s-sitwazzjoni li qed issemmi inti dwar x'inhuma l-migration flows nistgħu nabbinawha ma' dak li se nkunu qegħdin nagħmlu jekk se nibdew biċ-ċentri ta' detenzjoni għaliex qishom dawk huma żewġ affarijiet qrib ta' xulxin ħafna.

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Biex inkun prattika għażilt tliet affarijiet li nixtieq li niffukaw fuqhom.

L-ewwel waħda hija t-tfal fid-detenzjoni u li wħud minnhom ilhom Malta għal ammont ta' żmien.

Naħseb li rridu nħarsu lejn ir-realtà ta' dawn it-tfal bħala priorità assoluta.

Jista' ikun li qed jinkisrulhom xi drittijiet li lanqas biss nafu bihom, waħda minnhom żgur li hija li tgħix ħajja kuntenta.

Naħseb li dik hija importanti.

Bħala omm din tolqotni fil-laħam il-ħaj u allura bilfors li nibda nistaqsi x'aħna nagħmlu għal dawn it-tfal.

Forsi nistgħu nidħlu wkoll fuq affarijiet oħra.

Naf li l-Onor.

Coleiro Preca qiegħda tipprepara l-policy tagħha fuq it-tfal u allura forsi nistgħu naraw jekk dawn humiex se jkunu affettwati minn affarijiet bħalma huma l-fostering, l-addozzjoni u jekk hemmx xi tip ta' support services għal dawn il-ġenituri li qegħdin hawnhekk fid-detenzjoni biex jieħdu ħsieb ta' dawn it-tfal.

Rwol importanti ħafna huwa dak tal-NGOs.

Naħseb li f'pajjiżna għandna NGOs li huma esperti u jiena kelli diversi okkażżjonijiet fejn iltqajt magħhom.

Naf li dawn l-NGOs ħolqu network bejniethom u llum il-ġurnata jipprovaw ma jirfsux fl-area ta' xulxin.

Naħseb li din hija importanti u għandna x'nitgħallmu mingħand dawn in-nies.

L-ispeċjalizzazzjoni ta' wħud minn dawn in-nies hija fuq l-integrazzjoni tal-immigranti filwaqt li oħrajn jagħtuhom il-pariri legali.

Oħrajn qed joffru servizzi ta' edukazzjoni, jiġifieri naħseb li għandna bżonn nagħmlu sessions tajbin mar-rappreżentanti tal-NGOs li diġà qegħdin imiddu jdejhom f'din il-biċċa tax-xogħol.

Uħud minnhom ġabu wkoll fondi mill-Unjoni Ewropea u naħseb li nagħmlu tajjeb li naħdmu magħhom.

It-tielet kategorija ta' nies li naħseb li għandna naħdmu magħhom mill-qrib huma dawk li darba forsi kienu immigranti irregolari u li llum saru immigranti regolari jew li żżewġu mal-Maltin.

Pereżempju din rajniha fil-każ tas-Sirjani.

Kienu s-Sirjani ċittadini Maltin li għenu sabiex nifhmu daqsxejn aħjar x'qed jiġri b'dawn l-immigranti li ġejjin mis-Sirja.

Allura bħalma għamilna ma' dawn in-nies nistgħu nagħmlu ma' ħaddieħor.

Bħalissa għandna diskussjonijiet għaddejjin fuq ir-realtajiet għax mhux dejjem nifhmu r-realtà ta' dawn in-nies u nkunu minn tal-ewwel biex niġġudikaw.

Naħseb li għandna responsabilità kbira li lin-nies hemm barra verament nispjegawlhom x'inhi r-realtà ta' dawn in-nies u naraw b'liema mod nistgħu nwasslu din ir-realtà mhux biss f'pajjiżna imma anke 'l bogħod minn pajjiżna biex forsi dik l-għajnuna li għandna bżonn minn entitajiet ferm ikbar minn pajjiżna, jirnexxilna niksbuha wkoll.

Grazzi.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

MICHAEL FALZON: Min-naħa tiegħi nixtieq nagħmel żewġ kummenti qosra.

M'hemmx x'wieħed jara għax dawn li ssemmew huma kollha suġġetti rilevanti.

Forsi li xtaqt niċċara biss huwa fuq dak li qalet l-Onor.

Buttigieg dwar it-tfal immigranti.

Dawn it-tfal ma jinżammux fid-detenzjoni u dik hija policy li ilha fis-seħħ.

Issa naqbel li jista' ikun hemm ħafna drittijiet li qed jinkisrulhom lil dawn it-tfal imma ridt niċċara dak il-punt.

Pajjiżna qatt ma żamm f'detenzjoni familji, persuni vulnerabbli u tfal.

Jien mhux qed ngħid li dawn jiġu regolarizzati mill-bidu jew affarijiet oħra imma ma jinżammux f'detenzjoni.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Allura la mhumiex qegħdin fid-detenzjoni, kif fl-open centre għandna area fejn jilagħbu t-tfal?

MICHAEL FALZON: Għax open centre mhuwiex detenzjoni.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Qiegħda nistaqsi għax naf li hemm NGOs li huma konċernati ħafna fuqha din.

MICHAEL FALZON: Hemm diversi NGOs u naqbel miegħek imma tajjeb li tingħad on record li meta jkunu tfal jew nies vulnerabbli jew familji, f'dawn l-aħħar snin il-policy dejjem kienet li ma jinżammux f'detenzjoni imma f'ċentri miftuħa.

Il-kumplament bħala suġġetti huma multifaceted ħafna.

THE CHAIRPERSON: Hemm xi suġġett partikolari li nistgħu niddiskutu li għadu ma ġiex imsemmi?

Naħseb li s-suġġetti huma eżawrenti biżżejjed u naħseb li l-kwestjoni tal-irwol tal-Frontex u l-irwol ta' pajjiżna fir-relazzjoni tiegħu mal-Unjoni Ewropea hija xi ħaġa topika ħafna matul dawn l-aħħar ġimgħat u xhur u naħseb li se tkun topika wkoll quddiem dan il-Kumitat.

Grazzi.

THE CHAIRPERSON: Jiena naħseb – u naraw jekk nistgħux naqblu fuq hekk – li nistgħu nieħdu spunti kemm minn dak li għedt jien issa u kemm minn dak li għedtu intom biex l-ewwel suġġett tagħna jkun naqra wiesa' u jinkorpora fih xi affarijiet milli semmejna.

U bażikament nistgħu nibdew mill-migration flows biex naraw min qed jiġi u minn fejn qed jiġu, kif qed jinżammu hawn Malta fiċ-ċentri ta' detenzjoni u fiċ-ċentri miftuħa u naraw ukoll dawk l-immigranti li qegħdin barra u li issa huma regolarizzati.

B'hekk nieħdu l-istampa kollha u niddiskutuha.

Dan se jkun proċess twil u affarijiet oħra se jkollhom jiġu wara imma naħseb li għandna bżonn li nieħdu din l-istampa.

Issa mbagħad niftiehmu bejnietna lil min se nġibu.

MICHAEL FALZON: Waħda mill-iktar affarijiet li rridu nagħmlu huwa eżerċizzju – li diġà sar qabel imma trid tibqa' taġġorna ruħek – fejn naraw ir-records ta' wasliet, ir-records ta' protezzjoni li ngħataw u r-records ta' x'tip ta' protezzjoni ngħatat.

Ta' min jgħid li pajjiżna għandu record tajjeb ħafna ta' subsidiary protection.

U mbagħad għandek affarijiet oħra – forsi hawnhekk qed nitkellem mill-esperjenza ta' dawn l-aħħar seba' snin – fejn jidħlu ċerti records ta' min hemm hemm barra fis-soċjetà tagħna li mhumiex daqshekk available.

Jiġifieri sakemm qed nitkellmu fuq detenzjonijiet naħseb li hemm flow u wieħed irid jaraha, anke bħala modus operandi, fejn kien hemm diversi programmi ta' ripatrijazzjoni, li jekk niftakar sew parti kbira minnhom kienu finanzjati bl-għajnuna ta' fondi mill-Unjoni Ewropea, imma mbagħad meta niġu għal dawk li ħarġu fis-soċjetà naħseb li l-Kumitat għandu jkun jaf li l-informazzjoni mhijiex daqshekk easily available.

Nitlobkom tiskużawni għall-viżita li se nagħmlu fit-12 ta' Diċembru imma jien ma nistax niġi magħkom għax hemm il-Kumitat tal-Affarijiet Legali tal-Kunsill tal-Ewropa li jien membru fih u għalhekk se jkolli nattendi hemmhekk.

Grazzi.

THE CHAIRPERSON: Nirringrazzjakom.

Naf li din il-laqgħa kienet xi daqxejn qasira imma naħseb li kellna bżonn naraw x'se nagħmlu.

Jiena normalment inlaqqa' is-Social Affairs Committee kull ġimgħa imma dan il-Kumitat ma naħsibx li se nkun nista' inlaqqgħu kull ġimgħa għax huwa xi ftit jew wisq impossibbli.

Min-naħa l-oħra ma nixtieqx li ndumu xi xahar biex niltaqgħu għax imbagħad nispiċċaw li x-xogħol ikun diffiċli biex isir u biex nagħmlu rapport jeħdilna fit-tul wisq.

Naħseb li l-ġimgħa d-dieħla se jkun l-aħħar li jiltaqa' il-Parlament u allura mbagħad nerġgħu nibdew f'Jannar.

Għalhekk nixtieq li naqblu fuq data f'Jannar li fiha nkunu nistgħu nlaqqgħu l-Kumitat.

Normalment kull nhar ta' Erbgħa jkolli s-Social Affairs Committee, jiġifieri rridu nsibu xi darba li jkun it-Tnejn jew it-Tlieta.

Onor. Falzon, tkun tista' fl-14 ta' Jannar?

MICHAEL FALZON: Le, dik il-ġurnata ma nkunx hawnhekk.

THE CHAIRPERSON: Mela nagħmluha fil-21?

Onor. Buttigieg, tajjeb għalik dakinhar?

THE CHAIRPERSON: Mela rridu navżaw lill-oħrajn.

JASON AZZOPARDI: Sinjura President, jekk nibdew fis-7.00 p.m. tajjeb?

THE CHAIRPERSON: Iva, tajjeb dak il-ħin.

Nixtieq ninforma lill-Kumitat li l-Onor.

Christopher Fearne qalli biex ikun skużat minħabba li għandu jitkellem fil-Plenarja.

Mela nistgħu niltaqgħu fil-21 ta' Jannar.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Ma nafx nistax nagħmel suġġeriment għal-laqgħa li jmiss sabiex nibdew nagħtu l-frott mill-ewwel.

Nistgħu forsi nistiednu lil xi NGO li taħdem f'dan il-qasam?

THE CHAIRPERSON: Naħseb l-aħjar li nibdew huwa billi naraw l-istatistiċi ħalli naraw daqsxejn il-flows x'inhuma.

Hemm naqra xogħol mhux ħażin x'nagħmlu sa Jannar.

Illum Dr Elaine Burmingham li hija r-riċerkatriċi tagħna mhijiex preżenti imma tagħmel ħafna xogħol siewi minn darba sa oħra u għalhekk żgur li tkun tista' tagħtina l-għajnuna tagħha.

Imbagħad nagħmlu lista ta' NGOs li jaħdmu f'dan il-qasam u ngħadduha lil xulxin.

Li rrid ngħid ukoll – jiddispjaċini li m'hawnx l-Onor.

Azzopardi imma xorta waħda nistgħu ngħidulu – hu li bħalma sejrin fid-Detention Centre ta' Ħal Safi, irridu mmorru wkoll fiċ-ċentri ta' detenzjoni l-oħra.

Peress li minn dawn m'għandniex ħafna ma nixtieqx li aħna nieħdu sempliċement kampjun tagħhom imma nixtieq li mmorru f'kollha għax fl-aħħar mill-aħħar b'hekk ikollna stampa iktar ċara tas-sitwazzjoni.

Nirringrazzjakom u niltaqgħu fil-21 ta' Jannar.

Grazzi.

Fit-7.20 p.m. il-Kumitat aġġorna għal nhar l-Erbgħa 11 ta' Diċembru, 2013 fl-istess ħin.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 14

It-Tlieta, 10 ta' Diċembru 2013

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.00 p.m.

L-Onor.

Deborah Schembri, President tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI: L-Onor.

L-Onor.

Chris Fearne kien skużat għaliex kellu jagħmel diskors fil-Plenarja.

Il-President tal-Kumitat qalet it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 08 li saret nhar it-Tlieta 22 ta' Novembru 2013 ġew konfermati;

IMMIGRAZZJONI IRREGOLARI – dISKUSSJONI BEJN IL-MEMBRI TAL-KUMITAT

Iċ-Chairperson Deborah Schembri semmiet kif fil-laqgħa tal-lum kellha titħejja lista bis-suġġetti li l-Membri kellhom jiddiskutu fil-Kumitat.

Fakkret ukoll lill-Membri li nhar il-Ħamis, 12 ta' Diċembru fid-9.00 a.m. il-Kumitat kellu jagħmel żjara fil-closed centre ta' Ħal Safi.

Iċ-Chairperson issuġġeriet li biex il-Kumitat jibda jindirizza s-suġġetti l-aktar urġenti għandu jibda jindirizza dak li jolqotna direttament bħalissa u għalhekk importanti li hekk kif il-Kumitat se jkun qiegħed jagħmel din iż-żjara fid-detention centre, il-Membri għandhom jesploraw dawk in-nies li diġa' qegħdin hawn Malta u jaraw xi problemi qegħdin jiltaqgħu magħhom, xi drittijiet għandhom u xi drittijiet għandu jkollhom u li forsi m'għandhomx.

L-ewwel punt li l-Onor.

Jason Azzopardi xtaq li dan il-Kumitat jiddiskuti huwa l-istat li fihom jinżammu d-detention centres f'pajjiżna, kemm dawk magħluqin kif ukoll dawk miftuħin.

It-tieni punt huwa fuq ir-relazzjoni li hemm bejn il-Gvern Malti u l-Frontex.

Ir-raba' punt huwa fuq kif qed jaħdem l-Uffiċċju tal-Kummissarju għar-Refuġjati.

U l-aħħar punt huwa li l-Kumitat ikollu snapshot tal-migration flows.

L-Onor.

Claudette Buttigieg għażlet 3 suġġetti li xtaqet li l-Kumitat jiddiskuti.

L-ewwel suġġett huwa t-tfal fid-detenzjoni u li nħarsu lejn ir-realtà tagħhom bħala priorità assoluta.

It-tieni suġġett huwa li jsiru sessions mar-rappreżentanti tal-NGOs li jaħdmu mal-immigranti irregolari.

U t-tielet suġġett hu dak li jsiru laqgħat mal-immigranti irregolari li llum 'il ġurnata integraw ruħhom fil-kultura tagħna.

L-Onor.

Michael Falzon semma' kif is-suġġetti msemmija mill-kollegi kienu suġġetti eżawrenti ħafna.

Spjega wkoll kif it-tfal ma jinżammux fid-detenzjoni.

Semma' wkoll kif pajjiżna għandu rekord tajjeb ħafna ta' protezzjoni.

Fl-aħħarnett l-Onor.

Michael Falzon skuża ruħu talli mhux se jkun jista' jattendi għaż-żjara li se ssir fil-closed centre ta' Ħal Safi minħabba li hu kellu jattendi għal-laqgħa tal-Kunsill tal-Ewropa.

Il-Membri tal-Kumitat qablu li l-laqgħa li jmiss għandha ssir it-Tlieta, 21 ta' Diċembru fis-6.30 p.m.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fit-7.20 p.m. il-Kumitat aġġorna għal nhar l-Erbgħa 11 ta' Diċembru fl-istess ħin.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

AVVIŻ RIVEDUT

Laqgħa Nru. 13

L-Erbgħa, 11 ta' Diċembru 2013 fis-6.45 p.m.

L-Onor.

Christopher Fearne, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 11 ta' Diċembru 2013 fis-6.45 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Preżentazzjoni mill-E.T. Alexandros Rallis, Ambaxxatur tal-Greċja għal Malta, dwar il-prijoritajiet tal-Presidenza Griega tal-Unjoni Ewropea.

Konsiderazzjoni ta' proposti leġislattivi tal-Unjoni Ewropea fil-kuntest tal-prinċipju tas-sussidjarjetà:-

9 ta' Diċembru 2013 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees bar


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 13

L-Erbgħa, 11 ta' Diċembru 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 13

L-Erbgħa, 11 ta' Diċembru, 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.50 p.m.

Il-Minuti tal-laqgħat Nri 11 u 12, li saru fid-19 ta' Novembru 2013 u fit-2 ta' Diċembru 2013, ġew ikkonfermati.

PREŻENTAZZJONI MILL-E.T. ALEXANDROS RALLIS, AMBAXXATUR TAL-GREĊJA GĦAL MALTA, DWAR IL-PRIJORITAJIET TAL-PRESIDENZA GRIEGA TAL-UNJONI EWROPEA

THE CHAIRPERSON: Mela issa se nressaq din il-korrispondenza li rċevejna:

- Ittra datata 3 ta' Diċembru 2013 fejn il-Kummissjoni kkomunikat il-ġustifikazzjonijiet tagħha għall-proposta tagħha Kumm(2013)265 dwar regoli fuq is-saħħa u l-benessri tal-annimali u pjanti li fir-rigward tagħha l-Kumitat kien bagħat il-kummenti tiegħu fis-16 ta' Lulju 2013, mhux fuq is-sussidjarjetà imma fuq kwestjoni ta' proporzjonalità.

- Ittra ta' risposta mill-Kummissjoni Ewropea, datata s-27 ta' Novembru 2013, fir-rigward tal-proposta leġiżlattiva fuq l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (Kumm(2013)534) fejn sostniet li, minkejja l-opinjonijiet motivitati li kienu ntbagħtu, il-Kummissjoni ddeċiediet li din il-proposta tikkonforma mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, u allura kienet se żżommha kif inhi.

- Email mill-Ministeru għall-Affarijiet Ewropej dwar iż-żjara li l-Viċi President tal-Kummissjoni, Maros Sefcovic, se jagħmel f'Malta bejn id-29 u l-31 ta' Jannar 2014, u li ntlaqgħet it-talba sabiex ssir laqgħa mal-Kumitat.

Kif tistgħu taraw, l-ewwel waħda hija komunikazzjoni minn Brussell – b'Malti tal-Google, u suppost biex jikkjarifikaw, imma l-Malti tiegħu huwa ftit diffiċli biex tifhmu – fejn bażikament hija reazzjoni għal nota li kien bagħat dan il-Kumitat f'Ġunju ta' din is-sena lill-Kummissjoni.

Din ma kenitx reasoned opinion imma ittra dwar komunikat li kellu x'jaqsam mas-saħħa u l-benesseri tal-annimali u pjanti, u dawn bagħtulna nota biex jispjegaw il-pożizzjoni tal-Kummissjoni.

Nerġa' ngħid li din ma kenitx reasoned opinion, imma aħna sempliċement ġbidna l-attenzjoni tagħhom fuq il-kwestjoni tal-proporzjonalità.

Għalhekk din ma kellha x'taqsam xejn mal-yellow card.

Għandna nota oħra mill-Kummissjoni dwar ir-reasoned opinion li bagħatna fuq il-European Public Prosecutor's Office.

Tiftakru li aktar kmieni din is-sena konna bagħatna reasoned opinion u, flimkien ma' numru ta' parlamenti oħra – b'kollox konna 14 – bagħatna reasoned opinion, u allura kienet qabżet it-threshold tal-yellow card.

Il-Kummissjoni kienet bagħtet tgħidilna li se tikkonsidra tirrivedix l-opinjoni tagħna, imma issa reġgħet kitbet lill-parlamenti kollha lura u qaltilna hekk:

F'kelma waħda, l-Kummissjoni qed tgħid li minkejja l-yellow card li tajniha aħna, flimkien ma' 13-il parlament ieħor, huma se jibqgħu għaddejjin bil-proposta tal-EPPO, tal-European Public Prosecutor's Office.

Din l-ittra li rċevejna nistgħu ngħadduha lill-Membri kollha.

Il-bieraħ filgħaxija rċevejna komunikazzjoni fejn qalulna li għada wara nofsinhar biss se jkun hawn il-Ministru tal-Affarijiet Barranin tal-Kosovo, u talbuna jekk nistgħux insibu ftit tal-ħin biex niltaqgħu miegħu.

Il-ħin li nistgħu nidentifikaw u li fih se jkun disponibbli – għax irid jiltaqa' mal-iSpeaker u mal-Ministru għall-Affarijiet Barranin – huwa bejn is-6.00 p.m. u s-7.00 p.m., għax imbagħad fis-7.00 p.m. għandu laqgħa mal-Ministru għall-Affarijiet Barranin.

Naf li diffiċli, imma dak hu l-uniku ħin li jista' jiltaqa' magħna.

Kmieni wara nofsinhar, personalment ma nistax.

Aħna tlabnih biex niltaqgħu għall-5.00 p.m., imma ma setax.

Naf li din hija xi ħaġa li waslet għandna fuq short notice, imma anke għalina hekk kienet ukoll.

Suppost li għaddejnilkom is-CV tiegħu.

Sirna nafu wkoll li f'Jannar ġej Malta l-Viċi President tal-Kummissjoni, Maros Sefcovic, u għalhekk tlabna li ssir laqgħa miegħu.

Dan se jkun f'pajjiżna bejn id-29 u l-31 ta' Jannar.

Ovvjament, għadu kmieni wisq biex ngħidu issa, imma jekk tistgħu żommu f'moħħkom dawn id-dati biex forsi nsibu ftit tal-ħin u niltaqgħu ma' wieħed mill-Viċi Presidenti tal-Kummissjoni.

Issuġġerewlna l-Ħamis 30 ta' Jannar, imma rridu niftehmu ħin biex niltaqgħu miegħu.

KONSIDERAZZJONI TA' PROPOSTI LEĠIŻLATTIVI TAL-UNJONI EWROPEA FIL-KUNTEST TAL-PRINĊIPJU TAS-SUSSIDJARJETÀ

THE CHAIRPERSON: Fuq l-aġenda għanda numru ta' proposti u regolamenti li rridu narawhom minħabba l-kwestjoni tas-sussidjarjetà.

Bil-permess tagħkom, xtaqt li minflok noqogħdu naraw kull dokument u niddiskutuh hawnhekk, niċċirkolaw il-proposti u regolamenti minn qabel, u mbagħad, jekk ikun hemm xi ħaġa li nkunu rridu aktar kjarifikazzjoni fuqha, is-Sur Kenneth Curmi jkun disponibbli sabiex jagħtina l-informazzjoni meħtieġa.

Jiena xtaqt li forsi nagħżlu dokument jew tnejn minn dawn l-għexieren li jkollna u nidħlu fihom aktar fid-dettall, milli naraw 20 dokument u nagħmlu minuta waħda fuq kull wieħed mingħajr ma nkunu nafu x'aħna qegħdin niddiskutu.

Uħud minnhom diġà għalqu, filwaqt li hemm oħrajn li se jagħlqu għada stess, filwaqt li oħrajn li jagħlqu f'Jannar.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Dawk li għalqu għalqu, ma nistgħu nagħmlu xejn fuqhom.

Issa fuq dawk li se jagħlqu għada, hemm xi ħaġa urġenti li rridu narawha llum?

THE CHAIRPERSON: Xi kultant anke meta jkunu għalqu nkunu nistgħu nibagħtu nota, bħalma ġieli għamilna.

Jiena u Kenneth tajnihom daqqa t'għajn dawn li għandna hawnhekk u sibna li anke minn parlamenti oħra diġà għamlu moviment fuqha kienet fuq komunikazzjoni Com(2013)721, li għandha x'taqsam mas-sistema tal-VAT.

Jekk intom taqblu, naħseb li nistgħu nibdew naddottaw din il-prassi f'dan il-Kumitat u allura, minflok naraw id-dokumenti kollha, dawn jiġu ċċirkolati minn qabel ħalli jekk ikun hemm xi ħadd li jrid jaqbad ma' xi waħda partikolari, inkunu nistgħu niddiskutu lilha, u mbagħad naqbdu waħda jew tnejn u niddiskutuhom fid-dettall.

CARMELO MIFSUD BONNICI: M'għandix diffikultà, imma naħseb li rridu nagħmlu l-affarijiet ftit aktar strutturati, u allura jekk tista' tgħidilna x'hemm f'kull waħda jkun aħjar.

At this stage, is-Sur Curmi jinsab waħdu u, apparti s-sussidjarjetà, għandu wkoll l-iskrutinju, jiġifieri qed ikollu mal-100 dokument fix-xahar, u ma jistax ikun li jagħmilhom sew waħdu u lanqas aħna.

Jekk nidentifikaw erbgħa jew ħamsa, u ngħidu dan ix-xahar se nikkonċentraw fuqhom, u jekk ikun hemm bżonn inġibu l-esperti li jkunu jistgħu jkellmuna fuqhom u niskrutinizzawhom aħjar.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Ejjew naqbdu l-ewwel waħda u nitlob lis-Sur Curmi sabiex jiddireġina fil-qosor fuqha.

IS-SUR KENNETH CURMI (Research Analyst): Mela, ħalli nserrħilkom raskom: min-naħa tiegħi rajthom kollha l-proposti, u din id-darba ma kienx hemm każi jaħarqu fejn naħsbu li kien hemm xi breach.

Qabel ma nitkellmu fuq il-proposta Com(2013)721, se ngħid xi ħaġa fuq dawn il-proposti.

Ħafna minnhom kienu fuq kwestjoni ta' emenda ta' liġi eżistenti u fuq kwestjonijiet ta' prassi leġislattiva, fejn kien hemm waħda li kellha tiġi emendata biex tirrifletti ċerti tibdiliet fil-Lisbon Treaty.

Daħħlu d-Delegated Acts, mentri qabel kien hemm proċedura oħra u allura din bilfors trid tinbidel.

F'dan l-istadju ta' sussidjarjetà, kulma rridu naraw hija l-azzjoni fejn għandha tittieħed u, ovvjament, fil-kwestjonijiet ta' emendi għal-liġi Ewropea, bilfors trid temendaha l-Unjoni Ewropea.

L-ebda stat membru – u hekk għandu jkun – m'għandu l-poter li jaqbad u jagħmel emenda għal leġislazzjoni Ewropea.

Proposta Com(2013)721 għandha x'taqsam mal-VAT return.

Qabel xejn, nixtieq nikkwota tliet linji mill-explanatory memorandum, fejn qed jgħidu hekk:

Dan huwa punt li nitlobkom iżżommuh f'moħħkom għax se nerġa' immur għalih aktar tard, u huwa punt importanti, speċjalment l-aħħar biċċa.

Jiġifieri hawnhekk qed ngħidu għal meta għandek a cross border company u din trid tissottometti l-VAT return f'pajjiżi differenti.

Mela, għandek il-VAT return li l-businesses iridu jirritornaw, u din il-proposta se tagħmel formola standardised across the EU.

Għalhekk m'għandekx fejn titfixkel.

Bħala pożizzjoni li ħadu l-parlamenti, apparti tal-Ġermanja, kien hemm iż-żewġt iKmamar tal-Polonja u tad-Danimarka li lestew l-iskrutinju tagħhom u ma sabux breach.

L-oħrajn kienu bdew l-iskrutinju, imma ħadd ma wera li hemm breach.

Kien hemm il-Ġermaniżi u warajhom il-Franċiżi – imma l-pożizzjoni Franċiża kienet aktar vaga minn dik Ġermaniża – li wrew li kien hemm breach.

Personalment, jien ma naqbilx mar-reasoned opinion Ġermaniża u ktibt fid-dettall fil-konklużjoni tiegħi għaliex mhux qed naqbel mal-pożizzjoni Ġermaniża.

L-ewwel nett, huma qed jgħidu minħabba l-uniformità.

Jekk tridu ssegwu, f'paġna 3 l-aħħar paragrafu, huma qed jgħidu li din mhijiex uniformi biżżejjed u allura ma tistax issejħilha standard.

Il-proposta qed tgħid li hemm items ta' informazzjoni li businesses iridu jniżżlu, u hemm ħafna minnhom li huma optional.

Qed nispjega l-konklużjoni tiegħi f'paġna 3 tar-rapport li għamilt u li jirrifletti l-opinjoni tal-Bundestag.

Il-formola se jkun fiha diversi options, u għandek il-business li jrid jagħżel fields minnhom u jniżżel fihom, bħal meta jkollna formola li trid tniżżel l-isem, l-indirizz, eċċ. Dawn huma affarijiet li għandhom x'jaqsmu mal-operat tal-business.

Il-member states se jkollhom il-flessibilità li jagħtu l-fields u jgħidu li dawn għandhom jitniżżlu, filwaqt li ħaddieħor jista' jiddeċiedi fuq oħrajn.

Din il-Ġermaniżi qed joġġezzjonaw fuqha, imma jew ma qrawhiex tajjeb jew ma nafx, imma l-proposta qed tgħid li hemm ħames fields li se jkunu compulsory, jiġifieri l-element ta' standardisation diġà qiegħed hemmhekk għax dawk il-ħamsa se jkunu kollha l-istess.

Imbagħad hemm option oħra – imma dik xi ħaġa oħra – li qed taġevola s-sistema ta' kull stat membru.

Dik hija xi ħaġa pożittiva u mhux negattiva u, se mai, naħseb li se tgħin il-każ tas-sussidjarjetà u mhux tmur kontrih.

Barra minn hekk, hemm xi ħaġa oħra li naħseb ma fehmux l-iskop tal-proposta għax din aktar qiegħda indirizzata mhux għall-istat membru u għall-amministrazzjoni tal-istat membru, iżda biex tiffaċilita x-xogħol tal-businesses li jiffaċċjaw amministrazzjonijiet differenti, kif qrajtilkom mill-Commission explanatory memorandum.

Għalihom xorta se tkun forma standardised għax business, peress li għandu the same five compulsory fields, quddiem wiċċu se jsib l-istess forma u jista' jimla dawn il-ħames fields across the EU, u allura għalih diġà hemm value added li hija waħda mill-pre-rekwiżiti biex tiġġustifika azzjoni min-naħa tal-EU.

Dak huwa argument li, personalment, nara li ma jreġix min-naħa tal-Ġermaniżi għax member states cannot exempt dawk il-ħames fields li semmejt.

Issa, mill-oħrajn jistgħu, u allura xorta hemm element ta' standardisation.

Wara, qalu xi ħaġa oħra interessanti u torbot ma' dak li ntqal fl-EPPO.

Ta' min jgħid li fil-komunikat tal-EPPO, l-Kummissjoni tinnota li aħna konna indirizzajna l-element ta' sussidjarjetà b'mod tajjeb.

U kien hemm sentenza li timplika li aħna, flimkien ma' parlament ieħor, konna qed nifformolaw argument tajjeb, filwaqt li ħafna parlamenti oħrajn ma kenux għax kienu qegħdin jindirizzaw affarijiet li m'għandhomx x'jaqsmu mas-sussidjarjetà.

Naħseb li din hija l-problema tal-Bundestag f'din l-opinion għax, kif qal iċ-Chairman, dawn qed jgħidu li kellhom sistema aħjar.

U, kif qalet il-Kummissjoni meta tkellmet fuq l-EPPO, il-prinċipju tas-sussidjarjetà ma jitkellimx fuq l-effiċjenza ta' pajjiż membru wieħed u s-sistema Ewropea, imma titkellem fuq is-sistema Ewropea mas-sistemi inġenerali tal-istati membri.

Jekk tista' tiġġeneralizza u tgħid li l-istati membri mhumiex kapaċi jlaħħqu jew iwasslu għall-oġġettivi msemmijin just through their action, mela dak huwa każ sod biex l-Unjoni Ewropea tintervjeni, irrispettivament minn kif pajjiż wieħed … Pereżempju, l-Isvezja jew il-Ġermanja għandhom sistema tajba, imma xorta waħda din hija kwestjoni ta' Unjoni.

Dan qisu f'pajjiżna għandek kunsill wieħed li qiegħed jiddilja sew ma' problema, imma xorta waħda dan ma jfissirx li m'għandniex nagħmlu liġi biex tkopri l-kunsilli l-oħra.

Jiġifieri inti trid tħares lejn il-pajjiż as a whole.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Fl-aħħar artiklu tar-reasoned opinion tal-Ġermaniżi qed jingħad hekk:

Inti qed tara din is-sitwazzjoni barra minn dan il-kontest?

X'inhi t-take tiegħek fuqha?

IS-SUR KENNETH CURMI: Naħseb li l-kwestjoni ta' sussidjarjetà fil-fatt ma tantx hija f'lokha, imma hija aktar kwestjoni ta' skrutinju.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Il-Bundestag qed jipprova jibgħat messaġġ hawnhekk lill-Kummissjoni?

X'inhi l-evalwazzjoni tiegħek?

IS-SUR KENNETH CURMI: Ovvjament qed jibgħat messaġġ għax qed jikteb reasoned opinion.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Apparti dik, hemm xi ħaġa oħra fiha li mhux qed narawha?

IS-SUR KENNETH CURMI: Ovvjament qed jagħmel dan il-punt ukoll.

Din hija kwestjoni tal-ministeru.

Din mhijiex xi ħaġa daqshekk ċara bħala kwestjoni ta' sussidjarjetà, u hija dibattibbli.

Fil-fatt, huma qed jgħidu li se żżid, mentri l-oħrajn qed jgħidu li mhux se żżid.

U għalhekk hemm bżonn li tidħol f'aktar dettall.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Għandna sat-2 ta' Jannar.

IS-SUR KENNETH CURMI: Għalhekk nistgħu mmexxuha billi nikkonsultaw mal-Gvern fuqha.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: F'dan l-istadju inti ma ndagajtx fuq x'inhi l-pożizzjoni tal-Gvern u kif se tolqot …

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fir-rapport m'għandekx aktar informazzjoni fuqha?

IS-SUR KENNETH CURMI: Le, m'għandix.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Għad m'hemmx pożizzjoni fuqha?

IS-SUR KENNETH CURMI: Le, m'hemmx pożizzjoni.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Forsi wieħed jista' jipposponi ftit biex naraw x'inhi l-pożizzjoni tal-Gvern fil-ħmistax li ġejjin, u qabel id-deadline dan il-Kumitat jikkonsidra dik il-pożizzjoni.

THE CHAIRPERSON: Il-Pollakki wkoll qed jgħidu li m'hemmx breach.

FRANCIS ZAMMIT DIEMCH: Ma nistax nimmaġina l-Membri tan-naħa tal-Gvern li ma jaqblux ma' din il-proposta.

IS-SUR KENNETH CURMI: Il-Pollakki kkonkludew l-iskrutinju tagħhom u qalu li m'hemmx.

Il-Franċiżi kellhom xi punti wkoll.

THE CHAIRPERSON: Naħseb li f'dan l-istadju għandna nieħdu l-punti li għamlu ż-żewġ kelliema tal-Oppożizzjoni, u naraw x'inhi l-pożizzjoni tal-Gvern.

Għalhekk, din il-proposta se nħalluha pending u mbagħad, jekk ikun hemm xi problemi, nerġgħu niddiskutuha.

Naħseb li fuq il-proposti l-oħra, jekk ma tixtiqux li niddiskutu xi waħda partikolari, nistgħu neħduhom kollha bħala proposti li mhumiex qegħdin jiksru l-prinċipju tas-sussidjarjetà, u allura nistgħu mmexxu fuqhom.

Fuq il-proposta Com(2013)721, se nħallu f'idejn is-Sur Curmi sabiex jara x'inhi l-pożizzjoni tal-Gvern u, jekk ikun hemm bżonn, nerġgħu nressquha quddiem dan il-Kumitat.

Jekk m'għandniex aktar x'niddiskutu nistgħu naġġornaw il-laqgħa għal għada fis-6.00 p.m. Nirringrazzjakom.

Fit-7.57 p.m., il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu kkomunikati aktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

LAQGĦA NRU.

L-Erbgħa, 11 ta' Diċembru 2013

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6:50 p.m.

L-Onor.

Christopher Fearne, President tal-Kumitat, ippreseda.

PREŻENTI: L-Onor.

Joseph Sammut (sostitut tal-Onor.

Karmenu Vella (sostitut tal-Ministru għall-Affarijiet Barranin) u l-Onor.

ASSENTI: L-Onor Ryan Callus u l-Onor.

L-Iskrivan tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-laqgħat Nri.

11 u12 li saru fid-19 ta' Novembru u t-2 ta' Diċembru, 2013 kienu konfermati.

Ittra ta' risposta mill-Kummissjoni Ewropea datata s-27 ta' Novembru 2013 fir-rigward tal-proposta leġislattiva fuq l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (Kumm(2013)534) fejn sostniet li minkejja l-opinjonijiet motivitati li kienu ntagħbtu, l-Kummissjoni ddeċiediet li din il-proposta tikkonforma mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u allura kienet se żżommha kif inhi.

Ittra datata t-3 ta' Diċembru 2013 fejn il-Kummissjoni kkumunikat il-ġustifikazzjonijiet tagħha għall-proposta tagħha Kumm(2013)265 dwar regoli fuq is-saħħa u l-benessri tal-annimali u pjanti, li fir-rigward tagħha l-Kumitat kien bagħat il-kummenti tiegħu fis-16 ta' Lulju 2013 mhux fuq is-sussidjarjetà imma fuq kwestjoni ta' proporzjonalità.

Email mill-Ministeru għall-Affarijiet Ewropej dwar iż-żjara li l-Viċi President tal-Kummissjoni, Maros Sefcovic, se jagħmel f'Malta bejn id-29 u l-31 ta' Jannar 2014 u li nlaqgħet it-talba sabiex ssir laqgħa mal-Kumitat.

PREŻENTAZZJONI MILL-E.T. ALEXANDROS RALLIS, AMBAXXATUR TAL-GREĊJA GĦAL MALTA, DWAR IL-PRIJORITAJIET TAL-PRESIDENZA GRIEGA TAL-UNJONI EWROPEA

Fl-introduzzjoni tiegħu l-Ambaxxatur Alexandros Rallis għamel referenza partikolari għal dawn il-prijoritajiet:-

Il-Kriżi Ekonomika u Finanzjarja: jittieħdu miżuri għas-salvagwardja tal-istabilità tal-Ewro billi tissaħħaħ l-Unjoni Monetarja Ewropea (EMU) u jintlaħaq ftehim fuq l-unjoni bankarja.

Il-Qagħad u r-Riċessjoni: fil-kuntest tal-Compact for Growth and Jobs jiġi faċilitat il-kreditu għall-SMEs, tiżdied il-mobilità tal-ħaddiema u jsiru free trade agreements mal-Istati Uniti u sħab strateġiċi oħra.

Il-Migrazzjoni: jitnaqqas jew, saħansitra, jitwaqqaf l-influss ta' immigranti rregolari, mingħajr ma jintrifsu d-drittijiet umani; jinħoloq spazju għall-migrazzjoni legali; tiżdied l-għajnuna lill-pajjiżi terzi biex jikkumbattu l-migrazzjoni illegali u tiżdied l-għajnuna għall-Istati Membri li huma l-aktar affettwati mill-immigrazzjoni rregolari; titwaqqaf Task Force għall-Mediterran sabiex, fost affarijiet oħra, tkisser iċ-ċrieki kriminali involuti fit-traffikar ta' persuni.

Is-Settur Marittimu: tingħata spinta lill-politika marittima tal-Unjoni Ewropea li tinkludi t-trasport bil-baħar, l-ispatial planning, seabed mapping, sorsi ta' enerġija mill-baħar u promozzjoni ta' turiżmu fil-lokalitajiet kostali tal-Unjoni Ewropea.

Wara kien hemm diskussjoni.

KONSIDERAZZJONI TA' PROPOSTI LEĠISLATTIVI TAL-UNJONI EWROPEA FIL-KUNTEST TAL-PRINĊIPJU TAS-SUSSIDJARJETÀ

Il-Kumitat ikkonsidra r-rapporti mħejjija mir-research analyst fir-rigward tal-ħdax-il proposta leġislattiva li ġejjin u qabel li fir-rigward tagħhom ma kienx hemm ksur tal-prinċipju tas-sussidjarjetà:-

Il-Kumitat qabel li l-proposta Kumm(2013)721 għandha terġa' tidher fuq l-aġenda sabiex jiġi ċċarat jekk fil-każ ta' Malta din il-proposta ddgħajjifx il-ġlieda kontra l-evażjoni tal-VAT bil-konsegwenza li jkun hemm anqas dħul għall-istat, kif qiegħda ssostni l-Ġermanja fl-aħħar paragrafu tal-opinjoni motivata tagħha.

Fis-7.57 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru 15

L-Erbgħa, 11 ta' Diċembru, 2013

L-Onor.

Deborah Schembri, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali tavża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 11 ta' Diċembru, 2013 fis-6.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Vjolenza Domestika – Diskussjoni mal-Aġenzija Appoġġ u l-Aġenzija Sapport.

Affarijiet Oħra


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 15

L-Erbgħa, 11 ta' Diċembru, 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 15

L-Erbgħa, 11 ta' Diċembru, 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.39 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 13 li saret it-Tnejn, 02 ta' Diċembru ġew konfermati.

Vjolenza Domestika – Diskussjoni mal-Aġenzija Appoġġ u l-Aġenzija Sapport

THE CHAIRPERSON (Onor. Deborah Schembri): Ngħaddu mal-ewwel għad-diskussjoni tal-lum u nirringrazzja lill-mistednin preżenti.

Qabel xejn se jkolli nitlob lill-Onor.

Silvio Parnis sabiex illum joqgħod bħala Viċi President ta' dan il-Kumitat minħabba li għandi nagħmel diskors fil-Plenarja.

Jiddispjaċini li mhux se nkun qiegħda hawnhekk imma ovvjament wara l-laqgħa se nisma' r-recording biex inkun naf xi tkunu għedtu.

Importanti ngħidilkom li din il-laqgħa se tkun recorded biss bħala audio għax f'din il-Kamra għad m'hawnx cameras.

Imma jekk għandkom xi problema dwar dan u ma tixtiequx li tiġu recorded għiduli ħalli nkunu nistgħu nieħdu l-prekawzjonijiet meħtieġa.

Kif tafu aħna qegħdin niddiskutu s-suġġett tal-vjolenza domestika mil-lat ta' kif l-istituzzjonijiet ta' pajjiżna jitrattaw mal-vittmi u qegħdin naraw ukoll l-aċċess għall-ġustizzja kemm qed jimxi sew jew le.

Issa se nħalli t-tmexxija tal-Kumitat f'idejn l-Onor.

Grazzi.

THE DEPUTY CHAIRMAN (Onor. Silvio Parnis): Nirringrazzjakom talli lqajtu l-istedina tagħna kif ukoll għax-xogħol li tagħtu fil-komunità.

Bħalma tafu llum se niddiskutu l-vjolenza domestika u stedinna rappreżentanti kemm min-naħa tal-Aġenzija Appoġġ kif ukoll mill-Aġenzija Support.

Li nixtiequ nisimgħu min-naħa tagħkom huwa kif tħossu li qegħdin taħdmu u kif tirċievu għandkom lil dawk in-nies li taħdmu magħhom.

Ovvjament ħossukom liberi sabiex tgħidu dak li tħossu imma żgur li dak li se tgħidu se jkun utli ħafna għal dan il-Kumitat.

DOREEN CAMILLERI (Service Area Leader tat-Taqsima tal-Vjolenza Domestika tal-Aġenzija Appoġġ): Id-Domestic Violence Services jikkonsistu mid-Domestic Violence Unit fejn naħdmu mal-vittmi u mill-Perpetrator Services fejn noffru servizz għall-aggressur.

Aħna naħdmu mal-adulti, jiġifieri l-vittma trid tkun adulta u normalment ninkoraġġixxu li jiġu huma għall-għajnuna għax huma adulti u allura tkun l-għażla tagħhom li jagħmlu kuntatt magħna.

U skont dak li jkunu jridu aħna nimxu magħhom.

Naħseb li on average ikollna madwar 500 każ ġdid jew li - referrals ikun hemm iżjed fis-sena – jerġgħu jiġu re-activated filwaqt li min-naħa tal-Mens Services forsi jkun hemm madwar 60 biss fis-sena u minnhom forsi jkun hemm 12 li jagħmlu l-programm.

Kif qed taraw ir-rispons għal dan il-programm huwa daqxejn batut.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Għalfejn ikun daqshekk batut?

DOREEN CAMILLERI: Għal ħafna affarijiet.

L-ewwelnett dan il-programm għadu volontarju wisq u fl-opinjoni tagħna għandu jkun aktar court mandated l-attendenza għal dan il-programm.

Qabel kien ikollna ftit li jiġu għax ikunu court mandated imma issa kważi mhu qed ikollna xejn.

Kultant kulma jkunu jridu huwa li jiġu s'hemm għax imbagħad ladarba tibda taħdem magħhom jibdew jaraw ċerti affarijiet.

Min-naħa tal-vittma aħna nimxu skont xi tkun trid il-vittma u aħna, meta qegħdin niddiljaw man-nies naraw ħafna sitwazzjonijiet differenti.

L-iktar problemi li jiltaqgħu magħhom in-nisa tagħna huma fuq id-dewmien biex jinstema' każ il-Qorti għax fil-frattemp dawn jistgħu jkunu qegħdin imwaħħlin ġo shelter mingħajr il-kura u l-kustodja tat-tfal, mingħajr il-manteniment u mingħajr il-possibilità li jagħmlu t-trasferiment tat-tfal tagħhom minn skola għal oħra għax ikunu jridu l-firma tal-missier.

Jekk it-tfal ikollhom traits ta' suicide, etc u allura naraw li jkollhom bżonn li jaraw pschyologist, mingħajr il-firma tar-raġel din ma tistax issir!

Ikun hemm ħafna piki u allura jispiċċaw li ma jiffirmawlhomx għal dawn l-affarijiet.

Aħna mmorru l-Qorti meta jkun hemm każi ta' vjolenza domestika.

U għalkemm il-liġi tgħid li ladarba r-rapport jiġi lodged ġol-għassa dan irid jitmexxa għall-Qorti, once li jaslu għall-Qorti qabel ma jibda jinstema' il-każ joħorġu jgħajjtu; "Min se jaħfer illum?"

Anke jekk din il-mara qiegħda hemmhekk u tinsab imwerwra mir-raġel u forsi jkun hemm ukoll il-familjari tiegħu miegħu u li jibdew jagħmlulhom l-pressjoni fuqha, din se tibża' u… Din aħna narawha u luckily l-Imħallef jaraha wkoll most of the time.…

THE DEPUTY CHAIRMAN: Intom qatt intervjenejtu?

Min-naħa tagħkom bħala social workers qatt għedtu li din il-manuvra mhijiex f'lokha?

DOREEN CAMILLERI: Il-verità hi li we are a very small team u nimxu ħafna kontra l-kurrent.

It-training fuq il-vjolenza domestika huwa wieħed speċjalizzat imma meta noffru t-training jew is-seminars dejjem jiġu l-istess nies!

Qisu ħadd ma jrid jitgħallem.

Sal-lum stess kelli każ ta' mara li ġiet qaltli li marret tagħmel ir-rapport u tawha ċans ġimgħa u nofs biex terġa' taħsibha!

Qalulha aħsibha sew qabel tagħmel ir-rapport għax se ttelliflu x-xogħol …

THE DEPUTY CHAIRMAN: Min jgħid hekk?

DOREEN CAMILLERI: Il-pulizija għalkemm mhumiex kollha hekk.

Jiġifieri ma rridx niġġeneralizza imma can you imagine li din il-mara ssib lil min jgħidilha hekk wara li tkun mwerwra u tkun għamlet sagrifiċċju kbir biex tmur titlob l-għajnuna!

ETIENNE GRECH: Meta l-marixxall joħroġ jgħid min hu lest li jaħfer il-każ xorta waħda jinstema'?

SARAH DEBONO (Social Worker mal-Aġenzija Appoġġ): Imma ma jinstemax il-każ kollu.

(Interruzzjonijiet)

DOREEN CAMILLERI: Jiena qiegħda ngħid għal meta n-nisa jmorru jagħmlu r-rapport l-għassa.

The whole system ma tissapportjahomx lil dawn in-nisa għax anke minn meta jagħmlu r-rapport sakemm jinstema' il-każ tagħhom il-Qorti jsibu ħafna ostakoli.

Mela l-ewwel ma jitlax il-Qorti l-aggressur, imbagħad il-kawża tiġi diferita u fil-frattemp din il-mara u t-tfal tagħha jinsabu bla flus.

It-tfal mhux imorru l-iskola u f'ċerti każijiet qed nitkellmu fuq xhur.

Imbagħad safejn naf jien fl-ebda pajjiż fid-dinja ma teżisti l-mediation f'każijiet ta' vjolenza domestika.

(Interruzzjonijiet) Hawn Malta ssir il-mediation f'każijiet ta' domestic violence!

Bħala Aġenzija Appoġġ ġieli ħallasna għall-police escort biex jitilgħu man-nisa tagħna għall-mediation.

(Interruzzjonijiet) Din għadni qatt ma ltqajt magħha.

SARAH DEBONO: Fil-każijiet kollha li jibdew il-proċeduri ssir din u qiegħda tieħu t-tul, jiġifieri jibqgħu għaddejjin biha ...

DOREEN CAMILLERI: Apparti l-biża' li jkun hemm.

Kellna każijiet fejn ir-raġel kisrilha saqajha u din kienet bil-police escort!

THE DEPUTY CHAIRMAN: U hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq il-Qorti normali?

Jiġifieri m'hemmx xi qorti apposta?

U din mhijiex daqshekk trattata bħala a criminal act.

Imma issa Sarah tkun tista' titkellem aktar fil-fond fuq din il-kwestjoni.

Li nista' ngħid hu li hemm ħafna shortcomings għal dawn in-nisa u kważi kważi nħoss li l-messaġġ li qed jingħataw dawn in-nisa huwa go back to it u oqgħod hemm għax inkella …

THE DEPUTY CHAIRMAN: Trid tħallas għal dak li ...

DOREEN CAMILLERI: U mbagħad għandek il-legal aid - anzi m'għadhomx idumu daqskemm kienu qabel – li dawn idumu …

THE DEPUTY CHAIRMAN: Naħseb li ħafna minnhom li huma legal aids li …

DOREEN CAMILLERI: Problema oħra dik.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-legal aid jagħtu servizz ...

DOREEN CAMILLERI: Mhux kollha.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Din nismagħha regolarment u ċioè li tal-legal aid qishom tal-karità …

DOREEN CAMILLERI: Mhux kollha.

SARAH DEBONO: U anke meta nitkellmu fuq il-legal aid, in-nisa meta jagħmlu rapport u jkun se jsir il-każ kontra r-raġel, qishom jgħidulek li m'hemmx bżonn tal-avukat minħabba li huma mhumiex l-akkużati.

SARAH DEBONO: Fil-verità aħna nħossu ħafna l-bżonn li dawn ikollhom l-avukat għax jekk il-każ tagħhom se jitla' l-Qorti, min se jitkellem għalihom u jagħtihom is-sapport?

Issa ħafna mill-vittmi m'għandhomx finanzi biex iqabbdu avukat privat u għalhekk ikollhom jirrikorru għal-legal aid.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Meta n-nisa jitilgħu l-Qorti u jmorru jgħidulhom biex jaħfru lill-aggressur tagħhom, jerġa' ikun hemm ripetizzjoni tal-vjolenza li jkunu għaddew minnha?

SARAH DEBONO: Dażgur.

THE DEPUTY CHAIRMAN: F'dak il-każ jerġgħu jgħidulhom biex jaħfru?

Jew il-Maġistrat jieħu in konsiderazzjoni li diġa' …

DOREEN CAMILLERI: Il-Maġistrat jagħti ħafna konsiderazzjoni.

Fil-fatt meta ma jħossux komdu jgħidilna biex immorru nkellmuhom aħna u biex nipprovaw nagħmlu kuntatt magħhom imma dawn mhux dejjem ikunu jridu għax la ma tkunx ordni mill-Qorti mhijiex xi ħaġa ta' bilfors.

Hemmhekk at least qed nagħmlu dak id-daqsxejn ta' ħoss.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Jiġifieri jagħmluha darba u jerġgħu jagħmluha darb'oħra.

DOREEN CAMILLERI: La jkun perpetrator ma tantx jieqaf malajr, if anything il-vjolenza se tiżdied u mhux tonqos.

Imbagħad hemm l-element ta' dik id-dipendenza u l-biża' li jkun hemm.… Xi kultant niskanta kif dawn il-każijiet qatt ma jkunu fil-media għax l-istejjer li nisimgħu jkunu serji ħafna.

ETIENNE GRECH: Dawn li jitilgħu l-Qorti ħafna drabi jkunu miżżewġin jew inkella separati?

DOREEN CAMILLERI: Mit-tnejn ikunu.

ETIENNE GRECH: U dawk li jkunu miżżewġin isibuha diffiċli biex jisseparaw?

ETIENNE GRECH: Għax mhux dejjem isibu post fejn joqogħdu u minħabba l-flus nimmaġina?

DOREEN CAMILLERI: Minħabba ħafna raġunijiet; flus, biżgħa, theddid, kura u kustodja tat-tfal, skola u l-bżonnijiet bażiċi li dawn kollha jkunu jiddependu minnu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: U jekk tieħu statistika tagħhom dawn in-nies, taħseb li aktar ikunu nies li ma jkunux miżżewġin jew li jkunu qed jgħixu flimkien?

Hemm xi statistika fuq dan?

Għax tajjeb li nkunu nafu jekk dawn ikunux ilhom 20 sena miżżewġin u mbagħad ġara li ġara jew inkella ma jkunux miżżewġin imma jkunu jgħixu flimkien jew inkella jkunux għadhom kif iżżewġu.

Min l-aktar li jbati mill-vjolenza domestika?

DOREEN CAMILLERI: Imma naħseb l-aktar li naraw huma fost il-miżżewġin għax qabel ma jiżżewġu ma jkunx hemm minn dawn l-affarijiet.

SARAH DEBONO: Il-mod ta' kif jaġixxu jkunu forsi daqsxejn iktar sottili.

DOREEN CAMILLERI: Imma f'ħafna mill-każi jkunu jew fil-honeymoon jew inkella fil-first pregnancy.

Din tiġri ħafna fil-first pregnancy, fejn ikollhok ħafna miscarriages li lanqas biss ikunu recorded għax ma jgħiduhomx l-affarijiet!

Ikollna ħafna każi fejn jgħidulek li tilfu t-tarbija tagħhom bix-xeba' li jkun tahom ir-raġel.

Imbagħad obviously meta jmorru ...

THE DEPUTY CHAIRMAN: U allura qisu qatt ma kien xejn?!

DOREEN CAMILLERI: Qisu ma ġara xejn.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aħna nitkellmu tant fuq l-abort u mbagħad dawn jibqgħu għaddejjin!

Mela dan mhux qisu abort sa ċertu punt?!

DOREEN CAMILLERI: Hemm ħafna krudeltajiet li jgħaddu minnhom …

ETIENNE GRECH: Nimmaġina li t-tobba tal-isptar jarawh it-tbenġil fuqhom?

Pereżempju daqqiet fir-ras ma jidhrux.

ETIENNE GRECH: Imma jekk taqla' daqqa fuq rasek ma jfissirx li se titlef il-baby.

Qatt sar studju hawn Malta min-naħa tagħkom jew inkella tafu b'xi studju ieħor dwar kemm hemm persentaġġ ta' nisa miżżewġin li jgħaddu minn dawn l-affarijiet?

DOREEN CAMILLERI: Minn studju li sar erba' snin ilu rriżulta li mara minn kull erbgħa tgħaddi minn vjolenza domestika f'ħajjitha.

ETIENNE GRECH: U fil-każ tal-irġiel?

Nimmaġina li n-numru jkun ħafna inqas.

DOREEN CAMILLERI: Ħafna inqas.

Jiena f'dan is-servizz ilni kważi 14-il sena u f'dan iż-żmien kollu jekk kien hemm tliet każijiet ta' irġiel li kienu ġenwini qiegħda ngħid ħafna.

U anke meta jiġu għandna l-każijiet tagħhom ikunu differenti u għalhekk huwa żbaljat meta tagħti messaġġ li każ ta' raġel se titrattah fl-istess mod li titratta każ ta' mara għax it's never the same and it's almost a non-existent reality fl-irġiel.

Se jkun hemm tgħajjir u ġlied bejn il-koppja but that is not domestic violence.

Jekk il-mara forsi għajjritu għax għandha lsienha twil, dik hija problema fiż-żwieġ jew għax il-mara tkun antipatka.

Issa fil-każ tal-vjolenza domestika se jkollok power control assolut fuq flus, x'tilbes jekk toħroġ barra, fuq it-telephone, eċċ. Ikun hemm anke min jimmarka l-vażetti tal-ikel biex jaraw kemm tkun ħadet minnu!

ETIENNE GRECH: Anke l-istalking u li joqogħdu jissorveljawhom fejn joħorġu u li jgħidulhom hemmhekk ma tistax tmur u hemmhekk lanqas …

DOREEN CAMILLERI: Pereżempju jgħidulhom li ma jistgħux joħorġu fil-gallerija jew li nkella ma jistgħux jitilgħu fuq il-bejt biex jonxru l-ħwejjeġ!

ETIENNE GRECH: Minn dawn il-koppji fejn il-mara tkun qiegħda tbati mill-vjolenza domestika kemm minnhom jispiċċaw biex jisseparaw?

DOREEN CAMILLERI: Ma nafx jekk għandniex statistika dwar dan imma ma naħsibx li għandna.

ETIENNE GRECH: Imma off hand taħseb li jkun hemm nofshom li jirnexxielhom jisseparaw jew inkella ħafna drabi, minħabba dawk ir-raġunijiet li semmejt ikollhom jibqgħu jsofru fis-silenzju?

DOREEN CAMILLERI: Jiena dejjem ngħid li jiddependi ħafna mill-persuna inkwestjoni u skont is-support li ssib u skont x'jiġri.

Pereżempju r-riċerka turik li l-mara ma nafx kemm-il darba titlaq mid-dar u terġa' lura għax she's not ready to leave everything.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Għax forsi tittama li se tgħaqqad il-familja.

Jiġu jgħidulek aħna x'nistgħu nagħmlulhom jew kif nistgħu ngħinuhom biex dak li qed jiġri lilhom jieqaf.

U aħna ngħidulhom li r-responsabilità hija ta' min qed jagħmel dawk l-affarijiet.

ETIENNE GRECH: Li ma jkunx irid jissepara imma sempliċement ikun irid jirranġa s-sitwazzjoni.

DOREEN CAMILLERI: Anke jekk ikollu l-għajnuna.

Għandna każijiet fejn jieħu nisa oħra d-dar u l-mara trid toqgħod hemm u ma tista' tagħmel xejn!

ETIENNE GRECH: Għax forsi jkollu wkoll il-ħabiba.

DOREEN CAMILLERI: Ikollu waħda, tnejn u tlieta u din tkun torqod hemm u tiekol hemm!

ETIENNE GRECH: Veru hawn min hu hekk.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-fatt li qegħdin nitkellmu fuq vjolenza domestika, intom tirċievu l-każijiet tan-nisa biss jew anke tal-irġiel?

Għax hawn ukoll irġiel li jbatu minn vjolenza domestika.

ETIENNE GRECH: Naħseb li r-rata hija inqas.

SARAH DEBONO: Forsi jkollna tlieta jew erba' u mhux dejjem ikunu każijiet ġenwini.

DOREEN CAMILLERI: Le ma jkunux ġenwini.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Jiġifieri meta ma jkunux ġenwini ma jkollokx każ.

U allura n-nisa huma l-aktar li jbatu minn din is-sitwazzjoni.

DOREEN CAMILLERI: Bħalma għedt qabel f'14-il sena forsi rajt tliet każijiet li kienu ġenwini.

Pereżempju ħarġet l-istatistika li turi li r-rapporti għand il-pulizija żdiedu.

Huwa ovvja li żdiedu r-rapporti!

Kemm ilha li ħarġet il-liġi tal-vjolenza domestika u allura kulħadd għandu d-dritt li jirrapporta beda jiġri li kif il-mara tmur tagħmel rapport l-għassa, ir-raġel tagħhom imur jagħmel huwa wkoll rapport kontra l-mara tiegħu!

U allura kważi l-każijiet kollha tal-Qorti jkunu A versus B and B versus A!

Mela allura mhux bilfors li żdiedu r-rapporti min-naħa tal-irġiel?

Imma dawn ma jkunux każijiet ġenwini.

ETIENNE GRECH: Milli nara jien hu li meta jmorru l-għassa lill-pulizija jgħidulhom li ġew aggrediti u l-pulizija jgħidulhom li għandhom bżonn ċertifikat mediku.

DOREEN CAMILLERI: Hekk hu imma dik mhux qiegħda fil-liġi.

ETIENNE GRECH: Imma l-pulizija hekk jitolbu.

Fil-fatt fuq din kont għamilt mistoqsija parlamentari lill-Ministru Emanuel Mallia.

DOREEN CAMILLERI: U anke jgħidulhom biex imorru għand l-avukat biex iġibu kwerela ħalli jeħdulhom ir-rapport.

Jew inkella jekk jaqilgħu xeba' l-Mosta u dawn jirniexxielhom imorru għand xi ħadd Raħal Ġdid u jidħlu l-għassa ta' hemmhekk, mill-għassa se jgħidulhom biex imorru l-Mosta.

U dik mhijiex minnha.

Għalhekk dawn in-nisa ħlief bsaten fir-roti ma jsibux.

THE DEPUTY CHAIRMAN: U kemm ilha li daħlet il-liġi tad-divorzju naqsu dawn il-każijiet jew żdiedu?

DOREEN CAMILLERI: M'għamlitx differenza għax il-biża' l-istess se tibqa'.

Naħseb li l-aktar diffikultajiet li jiltaqgħu magħhom meta jidħlu l-qrati u meta jmissu mal-pulizija hu li qisu l-proċess huwa wieħed twil ħafna.

ETIENNE GRECH: Intom bħala Aġenzija Appoġġ għandkom biżżejjed riżorsi biex tlaħħqu mad-domanda li jkollkom?

X'inhuma s-servizzi li toffru intom?

SARAH DEBONO: Bħala social workers fid-Domestic Violence Unit qegħdin 6 full-timers u waħda part-timer li jridu jlaħħqu ma' Malta u Għawdex kollu.

ETIENNE GRECH: Imma regarding domestic violence qed ngħid u mhux minn drug abuse jew xi ħaġa oħra.

DOREEN CAMILLERI: Imma domestic violence ara kemm għandek każijiet meta qed ngħidu li one in four women tgħaddi minn xi tip ta' vjolenza domestika f'ħajjitha.

ETIENNE GRECH: Il-bulk tax-xogħol tagħkom huwa fuq domestic violence?

DOREEN CAMILLERI: Il-unit tagħna hija fuq domestic violence biss.

Imma kif diġa' għedt għandna 500 referral fis-sena u turnover of cases ta' aktar minn 680.

ETIENNE GRECH: U l-unit tagħkom huwa parti kbira mill-Aġenzija Appoġġ?

DOREEN CAMILLERI: Le parti żgħira ħafna għax il-units l-oħra kollha jikbru mentri tagħna tibqa' kif inhi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: U għalfejn ma tikbrux?

DOREEN CAMILLERI: Naħseb li r-raġuni hi li ma tmissx daqshekk il-qalb ta' dak li jkun bħalma tmiss meta ssemmi t-tfal.

Nistħi ngħid li sa ftit ilu kellna 100 każ fuq il-waiting list!

Ara fuq domestic violence jistax ikollok waiting lists!

ETIENNE GRECH: Avukati u psychologists għandkom magħkom?

DOREEN CAMILLERI: Għandna avukata għall-aġenzija kollha.

SARAH DEBONO: Din l-avukata tagħti free consultation.

Għandna wkoll is-psychological services imma għal dan is-servizz hemm lista twila ħafna.

Fejn jidħlu t-tfal hija daqxejn problema għax jekk dawn it-tfal jiġu allokati għal mal-psikoloġista, dan ma jkunx jista' jibda jaħdem magħhom għax ikunu jridu firma tal-missier.

ETIENNE GRECH: U intom mis-sezzjoni tad-domestic violence fl-Aġenzija Appoġġ apparti milli jkollkom aktar manpower, x'tipproponu bħala tibdil biex tkunu tistgħu toffru servizz aħjar?

Li tinbidel il-liġi?

DOREEN CAMILLERI: Mhux li tinbidel il-liġi għax din diġa' qiegħda in place imma li jkun hemm aktar enforcement.

L-ewwel ħaġa jekk ikun hemm rapport irid isir xi ħaġa dwar is-safety tal-mara u pereżempju r-raġel irid jinħareġ mill-ewwel mid-dar għax hawn Malta jista' jinħareġ ir-raġel permezz tal-Qorti biss.

ETIENNE GRECH: Jiġifieri dik imbagħad mill-pulizija trid tiġi hux hekk?

DOREEN CAMILLERI: Naħseb li mil-liġi trid tiġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Jiġifieri meta tmur l-għassa tirrapporta, kemm idum biex joħroġ ir-rapport?

SARAH DEBONO: Ir-rapport idum u biex jidhru quddiem il-Qorti ġieli ħadu three months u anke aktar.

ETIENNE GRECH: Dawn l-affarijiet semmejtuhom bħala Aġenzija Appoġġ? (off mic)

DOREEN CAMILLERI: Eżatt.

U huwa d-dmir tal-pulizija li jinvestigaw.

Jiġifieri aktar se jpoġġuha f'perikolu lil din il-mara jekk se jċemplu lir-raġel jew inkella se jmorru jkellmuh biex jinvestigaw.

ETIENNE GRECH: F'dawn l-aħħar sitt xhur kien hemm riforma fis-sistema tal-ġustizzja.

Mortu titkellmu mal-awtoritajiet konċernati?

ETIENNE GRECH: Ħareġ ktieb minn April lil hawn fejn qiegħda ssir diskussjoni mal-pubbliku u anke mal-aġenziji dwar ir-riforma fis-sistema ġudizzjarja.

SARAH DEBONO: Għadna ma ġejniex ikkonsultati aħna.

ETIENNE GRECH: Imma anyone can participate għax konsultazzjoni pubblika.

Avolja issa għaddiet.

RUTH SCIBERRAS (Operations Director Aġenzija Appoġġ): Dwar ir-riforma tal-ġustizzja naħseb li rridu nagħtu feedback dwar dawn l-issues.

ETIENNE GRECH: Ovvjament tridu tikkonsultaw mal-Ministeru tal-Ġustizzja.

Imma naħseb li diġa' ġiet konkluża għax il-bieraħ irċevejna l-ktieb.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Jiġifieri intom ma kontux tafu b'din il-konsultazzjoni?

RUTH SCIBERRAS: Konna f'xi diskussjonijiet anke mal-Kummissarju tal-Pulizija, jiġifieri naħseb li aktar konna qegħdin ngħaddu l-feedback lilu dirett milli bħala riforma tal-ġustizzja.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Jiġifieri l-problemi u dawn l-issues għaddejtuhom intom.

RUTH SCIBERRAS: Iva għaddejnihom.

Għandek pereżempju l-issue tal-mediation.

ETIENNE GRECH: U fejn tidħol protection tan-nisa ssibuha min-naħa tal-pulizija?

DOREEN CAMILLERI: Pereżempju jekk ċempel xi ħadd u ried joħroġ mid-dar dak il-ħin stess, aħna nieħdu ħsieb li mmorru.

Ġieli jkollna bżonn il-pulizija magħna u nipprovaw inċemplu l-għassa.

Ġeneralment immorru għalihom aħna l-pulizija bil-karozza tagħna għax ma jkollhomx il-karozza tagħhom u mbagħad il-pulizija jgħidulek li ma jistgħux joħorġu għax qegħdin barra mid-distrett tagħhom.

U b'hekk aħna nitħallew waħedna.

Hemm problemi kbar!

ETIENNE GRECH: Anke naħseb rigward postijiet għal dawn il-persuni.

Jiena kelli każi – u ovvjament irriferejthom għand l-awtoritajiet kompetenti – ta' persuni li juru x-xewqa li jitilqu mid-dar għax ma jkunux jifilħu aktar lir-raġel tagħhom għax dan dejjem isawwathom u jgħajjarhom.

U allura jkunu jridu jmorru x'imkien imma ma jkollhomx fejn imorru.

DOREEN CAMILLERI: Fil-fatt jeżistu x-shelters.

ETIENNE GRECH: Kollox sew hemm ix-shelters imma hemm biżżejjed minnhom dawn?

Jew inkella biex tidħol f'shelter għandek il-waiting list ukoll?

DOREEN CAMILLERI: Meta ġiet mara tistaqsi bil-biża' għax ma tridx tmur lura d-dar aħna qatt ma bagħtniha lura d-dar.

ETIENNE GRECH: Jiġifieri m'hemmx waiting list?

THE DEPUTY CHAIRMAN: U kemm jistgħu jdumu f'dawn ix-shelters għax jekk m'inix sejjer żball dawn marbutin biż-żmien?

RUTH SCIBERRAS: Imma kemm aħna kif ukoll Dar Merħba Bik nagħmlu l-eċċezzjonijiet.

Suppost li f'Għabex idumu tliet xhur imma għandna ġieli damu 'l fuq minn sena.

THE DEPUTY CHAIRMAN: U rigward ikel taħsbulhom intom għalih għax nimmaġina li dawn lanqas flus ma jkollhom?

RUTH SCIBERRAS: L-ikel nipprovduh aħna u mbagħad huma suppost li jagħtu xi ħaġa lura billi…

ETIENNE GRECH: Ovvjament you help them psychologically u naħseb tgħallmuhom ukoll kif ikunu self sustaining.

DOREEN CAMILLERI: Skont xi jkollhom bżonn.

Ma jfissirx li għax qegħdin hemmhekk they are lacking in these skills.

It doesn't mean li għax inti dħalt ġo shelter your'e lacking in budgeting skills or in parenting skills, it just means that you need support għax hemm xi ħadd li qiegħed jintimidak.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Meta dawn in-nisa jkunu ġox-shelter u jibżgħu jmorru d-dar jew inkella m'għandhomx fejn imorru, min-naħa tal-Housing Department jagħtuhom post alternattiv?

Jekk mhux se jagħtuhom post se jkollhom problema għax dawn ikunu jridu fejn joqogħdu.

Issibu problema mal-Housing Department biex jagħtukom postijiet għal dawn in-nies?

U jekk jingħataw djar kemm jingħataw?

Ġieli kellna każijiet veru gravi u dawn jingħataw post malajr imma dawn huma rari ħafna u mhux in-norma.

Ikollhom xi punti iżjed għax ikun każ ta' vjolenza domestika u allura bħala priority jitilgħu aktar 'il fuq imma dan ma jfissirx li se jingħataw post malajr.

ETIENNE GRECH: Jiġifieri meta jgħaddi ż-żmien fejn jerġgħu jmorru dawn in-nisa?

RUTH SCIBERRAS: Ħafna minnhom imorru lura d-dar.

ETIENNE GRECH: Fl-istess dar fejn ikun hemm ir-raġel?

DOREEN CAMILLERI: Jew jikru jew inkella jmorru għand xi ħadd minn tal-familja.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Imma kif jikru meta m'għandhomx flus?

RUTH SCIBERRAS: Għax ikunu qegħdin jieħdu s-social benefits.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Imma biex tikri post trid mill-inqas €350!

ETIENNE GRECH: Imma issa se jiżdiedu s-social benefits.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Jien dejjem ngħid li din żgur li ma tkunx qiegħda tgħix waħedha u li jkun hemm xi ħadd li qed isostniha.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Imma allura dawn minn fejn iġibuhom il-flus?

Jien ikolli l-programmi u hekk nibda ngħid.

Mela taqla' €500 fix-xahar u tħallas €300 f'kera u mbagħad ikollhom l-internet, il-mobile.…

RUTH SCIBERRAS: Ma naħsibx li hu hekk.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Imma jkolli minn dawn.

Allura forsi dawk li jirrikorru għandkom ma jkunux ta' dan it-tip?

DOREEN CAMILLERI: Aħna mhux qed ngħidu li ma niltaqgħux ma' każijiet hekk imma żgur li mhumiex il-maġġoranza tal-każijiet tagħna.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Imma xorta jikru bi €300.

Allura mbagħad kif jgħixu b'€200?

RUTH SCIBERRAS: U huma mbagħad dejjem jipprovaw isibu xi xogħol....

ETIENNE GRECH: Hemm nies li mhumiex għaddejjin minn vjolenza domestika u jgħixu fuq ir-relief u dawn qegħdin f'dar tal-Housing u b'xi mod jew ieħor....

DOREEN CAMILLERI: Dawn li qed jikru ħafna minnhom ma jikrux mingħand il-Housing.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Imma jikru bi €300 fix-xahar.

ETIENNE GRECH: Naf nies li qegħdin fuq ir-relief u....

THE DEPUTY CHAIRMAN: Imma dawn ma jmorrux fuq vjolenza domestika mbagħad imma huma differenti għax min diġa' qiegħed issettiljat id-dar u qiegħed ġo post tal-gvern u qed jaqbad €300..… Dak x'għandu u x'm'għandux hija affari tiegħu.

ETIENNE GRECH: Dawn f'kelma waħda żgur li se jaqgħu taħt il-linja tal-faqar.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Faqar kbir.

ETIENNE GRECH: U bħala prospetti ta' xogħol ikun diffiċli għalihom psikoloġikament.

DOREEN CAMILLERI: Ikun hemm ħafna affarijiet; tfal, skejjel u ġieli lanqas uniformi ma jkollhom.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-uniformijiet mhux jidobbawhom?

RUTH SCIBERRAS: Aħna għandna ċ-Children's Fund biex inkunu nistgħu ngħinuhom minnu rigward l-uniformijiet.

Is-social worker tagħmel request għat-tfal tagħhom u ngħinuhom miċ-Children's Fund tal-Aġenzija Appoġġ.

DOREEN CAMILLERI: Ħafna drabi hekk ngħinuhom aħna.

RUTH SCIBERRAS: Nixtrulhom l-uniformi u kollox.

Ġieli minħabba safety issues ikollok bżonn li tagħmlilhom transfer tal-iskola għax il-missier jista' imur l-iskola wkoll.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Forsi anke tagħmluha bil-moħbi biex il-missier ma jkunx jaf fejn qed imorru skola t-tfal.

DOREEN CAMILLERI: Jekk ma jkollux kura u kustodja tagħhom.

ETIENNE GRECH: Pereżempju jekk mara li sabet l-għajnuna tagħkom u din marret ġewwa l-Għabex imma xorta tibqa' tiġi ppersegwitata mir-raġel tagħha u fl-istess ħin dan ir-raġel diġa' ikollu xi mara oħra.

Jiena tabib tal-familja u ġieli nisma' b'dawn il-każijiet.

Imma minkejja li jkollu mara oħra xorta jibqa' jaħseb li l-mara hija tiegħu u jibqa' jiddominaha.

F'dan il-każ kif tipprovaw tgħinuhom lil dawn in-nisa?

Permezz tal-pulizija?

DOREEN CAMILLERI: L-iktar ħaġa biex mara żżommha milli timxi 'l quddiem hija permezz tal-biża'.

ETIENNE GRECH: Għandek il-garanzija tal-pulizija?

DOREEN CAMILLERI: Eżatt imma m'hemmx.

Ġieli anke meta toħroġ garanzija dan jagħtiha xi xeba' u kważi kważi jqisuh bħala a new case!

Ara ma taħsibx li se jinġabar u jintefa' il-ħabs mill-ewwel!

ETIENNE GRECH: L-irġiel li huma perpetrators ħafna drabi jkunu minn ċerti social classes għax biex tkun isseparajt minn mal-mara tiegħek u xorta tibqa' tagħmel dawn l-affarijiet ma naħsibx li se tkun xi teacher jew nurse …

SARAH DEBONO: Ma tagħmilx differenza għax jista' ikun minn kull faxxa tas-soċjetà.

ETIENNE GRECH: Jekk pereżempju dan ikun nurse, professjonist, tabib, avukat, għalliem jew pulizija aktar se jibża' minn bniedem li m'għandu xejn x'jitlef.

Pereżempju aħna jkollna ħafna nisa ta' pulizija.

U jkollna wkoll nies minn kull professjoni li semmejt.

RUTH SCIBERRAS: Anke nisa li għandhom il-proprjetà tagħhom, jiġifieri nisa li ma jkunux ħafjin.

DOREEN CAMILLERI: U ġieli jkollhom id-dar tagħhom, joħorġu minnha u jidħlu ġo shelter għax at the end of the day il-biża'…

THE DEPUTY CHAIRMAN: Jekk mortu għal xi ħadd għax din tkun ċemplitilkom u qaltilkom li qiegħda tiġi msawta, naħseb li l-pulizija tkunu tridu ġġibuh mill-għassa.

Issa dawn il-pulizija ma jkunux mgħallmin biex jitrattaw dawn il-każijiet.

U allura naħseb li wasal iż-żmien li l-Gvern joffri pulizija jew skwadra apposta li jkunu studjaw fuq dan il-qasam.

Kien hemm training li tajnih lill-Korp tal-Pulizija kollu.

U anke Għawdex morna.

Jiġifieri t-training sar.

Din iddiskutejniha wkoll mal-Kummissarju at his level għax qisu hemm il-ħsieb ta' xi college.

L-Akkademja tal-Pulizija qisha qiegħda taħseb għal xi tip ta' training f'dan ir-rigward.

Il-feedback tagħna kien li meta kienu jmorru jagħtu t-training - u ġieli mort jien personali – kien ikollok kamra bi 300 ruħ!

Għidli x'se tieħu b'dan il-mod!

THE DEPUTY CHAIRMAN: Imma m'għandux ikun hemm pulizija apposta u intom ikollkom il-fakultà ...

DOREEN CAMILLERI: Hemm il-Vice Squad li allaħares ma jkunux huma għax jgħinuna ħafna imma kif diġa' għedt il-Vice Squad hija tim żgħir ħafna.

THE DEPUTY CHAIRMAN: U magħkom ix-xogħol m'hemmx pulizija u allura meta jkollkom bżonn wieħed iċċemplu għalih?

DOREEN CAMILLERI: Eżatt m'hemmx.

THE DEPUTY CHAIRMAN: U qatt tlabtu jew ħassejtu l-bżonn li jkollkom pulizija tagħkom u li dawn ikunu mgħallmin apposta?

B'hekk anke x'ħin toħorġu intom ikollkom is-security.

DOREEN CAMILLERI: Fil-fatt tagħmel ħafna differenza meta mara tiġi tgħid – din tiġri ħafna wkoll, jiġifieri rridu ngħidu kollox - li sabet pulizija jgħinha.

THE DEPUTY CHAIRMAN: U kieku tkun pulizija mara naħseb li tkun aħjar milli pulizija raġel naħseb.

ETIENNE GRECH: Ġieli ma jagħtux kashom il-pulizija?

DOREEN CAMILLERI: Ġieli jkun hemm każi fejn ir-rapport ma tantx jieħduh jew jintilef jew inkella qatt ma jasal.

Fil-fatt aħna ninkoraġġixxu lin-nisa sabiex ir-rapport jagħmluh lill-Vice Squad meta jkun każ ta' mara ta' pulizija.

SARAH DEBONO: Tifhimha għax f'dak il-każ qishom se jinvestigaw lil sħabhom stess.

ETIENNE GRECH: Perpetrators li jbatu minn kondizzjonijiet mentali - mhux għad-depression qed ngħid għax dik il-kondizzjoni aktar qisu tidħol fik innifsek – bħal pereżempju morbid jealousy, personality disorder, obsessive compulsive disorder, etc huma xi ħaġa komuni fihom jew le?

(Interruzzjonijiet) Ġeneralment anke l-mara tgħidlek ċerti affarijiet imma xi kultant dawn jinħbew warajhom ukoll għax jekk inti qed tbati mid-depression ma jfissirx li għandek tkun vjolenti mal-partner tiegħek!

ETIENNE GRECH: Anke n-nisa mbagħad jispiċċaw jgħaddu minn depression huma stess.

DOREEN CAMILLERI: Dażgur u dik tiġri ħafna.

ETIENNE GRECH: Ġieli tkun the other way round u jkun hemm nisa li jilagħbuha tal-vittmi?

ETIENNE GRECH: Xi ħaġa li sseħħ fiċ-child abuse hija meta mara u raġel ikunu qed jisseparaw – u jien naraha ta' spiss meta niġi biex nagħmel ir-rapport tat- tabib - għax meta waħda tgħid li dak sawwat lit-tifel, wara jiġi l-misseri u jgħid l-istess.

Jiġifieri jidħlu ħafna piki.

DOREEN CAMILLERI: Imma fil-każ tagħna s-swat ma jkunx fuq it-tfal imma jkun fuq l-adulti għax aħna ma' dawk naħdmu.

Fuq it-tfal hemm units oħra.

RUTH SCIBERRAS: Dik taqa' taħt iċ-child protection.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Meta t-tfal ikunu ġol-homes tagħkom, l-ommijiet ikunu jistgħu joħorġu jaħdmu?

RUTH SCIBERRAS: Jekk ma jkunx hemm xi safety issues galore jkunu jistgħu jmorru jaħdmu.

Ma ninsewx li meta l-mara tkun għadha kif titlaq tkun fl-aktar fażi ta' perikolu għax ir-raġel ikun tilef il-kontroll kollu fuqha u allura jkun irid jara x'se jagħmel għax ma jkollu xejn x'jitlef.

ETIENNE GRECH: Nixtieq li xi darba ssir xi tip ta' liġi fuq l-istalking.

ETIENNE GRECH: X'jgħidulha dik?

(Interruzzjonijiet)

SARAH DEBONO: Hija tip ta' harassment.

I'm not a lawyer imma nimmaġina li hekk hu.

ETIENNE GRECH: Imma l-istalking hija xi ħaġa li ilha li ġiet rikonoxxuta matul dawn l-aħħar snin biss bħala fenomenu.

U l-istalking ma jseħħx biss fost il-miżżewġin imma anke fost l-għarajjes.

SARAH DEBONO: U tiġri f'ħafna każijiet meta jibdew il-proċess ta' separazzjoni.

ETIENNE GRECH: Pereżempju ġieli jkun hemm għarajjes li ħassru r-relazzjoni tagħhom imma dak li jkun jibqa' jiġri wara l-għarusa tiegħu.

Anke fost il-miżżewġin isseħħ din.

SARAH DEBONO: Naħseb li hemmhekk issir aktar komuni meta ma jkunux baqgħu flimkien.

DOREEN CAMILLERI: Jekk jibqgħu flimkien tkun qed turi li taċċetta dak li qed jagħmillek u allura jibqa' bil-kontroll fuqek.

(Interruzzjonijiet) L-ewwel joqgħod jipprova jibki u jagħmel il-promises biex jerġa' iġibha lura u mbagħad …

ETIENNE GRECH: Meta n-nisa li jkunu vittmi jsibu l-familja tagħhom li tkun b'saħħitha, dik se tgħinhom hux?

DOREEN CAMILLERI: Ovvjament tal-familja jkunu jibżgħu wkoll.

ETIENNE GRECH: Imma jekk pereżempju tkun familja li dawn ma jkunux beżżiegħa … Għax ħafna drabi l-irġiel jgħidu lill-mara li se jagħtuha xeba' u mbagħad se jagħtu xeba' lill-ommha u lill-missierha ...

ETIENNE GRECH: Imma jekk l-omm u l-missier ikunu nies ta' ċerta saħħa ...

DOREEN CAMILLERI: Dik tagħmel differenza.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Ġeneralment min jiġi għandkom għax ma jkollux familja fuq min idur nimmaġina.

DOREEN CAMILLERI: Imma hawnhekk qed nidħlu fuq l-exceptions għax qisna qed nitkellmu fuq il-law of the jungle.

Jekk jien ħadd ma jiflaħ għalija mela orrajt imma dik hija l-liġi tal-ġungla.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Imma ħafna minnhom jiġu għandkom għax il-familjari tagħhom ikunu nies kwieti u mhux kapaċi jiddefendu lit-tifla tagħhom.

DOREEN CAMILLERI: Għax ir-raġel ikun aktar dominanti minnhom.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Jiġifieri hu jkun 'il fuq minn kulħadd.

DOREEN CAMILLERI: That is part of the control, meta hu jikkontrollalha anke l-ħsebijiet tagħha, fejn il-mara tibda taħseb li ħadd ma jista' għar-raġel tagħha għax huwa above everything and everyone.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Kapaċi ma jkunx hekk imma hi tibda tarah hekk.

DOREEN CAMILLERI: Imbagħad meta tmur tagħmel rapport jew titla' il-Qorti ma tantx l-affarijiet jiġu favur tagħha u allura aktar tibda temmen li r-raġel tagħha ma jista' għalih ħadd.

Jekk m'inix sejra żball is-sena l-oħra kellna ħames omiċidji fuq domestic violence!

U żgur li dan mhuwiex numru żgħir.

SARAH DEBONO: Kien hemm tlieta żgur.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Omiċidji?

DOREEN CAMILLERI: Iva u kollha relatati mal-vjolenza domestika.

THE DEPUTY CHAIRMAN: U dawn seħħew is-sena l-oħra?

Imma ħafna mill-każijiet ma jiġux rapportati bħala vjolenza domestika imma jgħidu li kien hemm argument bejn mara u raġel!

THE DEPUTY CHAIRMAN: Jien naħseb li bħala statistika hija waħda għolja għal pajjiżna.

ETIENNE GRECH: Anke l-Amerka għolja.

DOREEN CAMILLERI: Hija daqs pajjiżi oħrajn.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Min jiġi għandkom jiġi għax ikun ilu jissaporti u ma jkunx jiflaħ aktar jew inkella jiġi għandkom mill-ewwel?

RUTH SCIBERRAS: Qisu l-pattern li qed naraw qed jitbiddel ftit minn qabel.

Fil-fatt qabel konna naraw aktar nisa maturi fix-shelters tagħna għax il-mara kienet iddum iktar tissaporti lir-raġel tagħha mentri llum qed naraw etajiet ħafna iżgħar.

Pereżempju qed ikollna ta' 19-il sena, ta' 20 sena u oħrajn li jkollhom 'il fuq minn 20 sena.

Illum biex ikollok waħda ta' 40 sena ġox-shelter hija aktar rari milli kif konna qabel.

ETIENNE GRECH: Din naħseb tirrifletti anke l-kultura għax qabel jekk inti miżżewġa trid tipprova toqgħod għaż-żwieġ u ssalva ż-żwieġ tiegħek.

Mentri llum ħadd ma joqgħod għas-swat ...

RUTH SCIBERRAS: Qisu meta bdejna nitkellmu ma' Dar Merħba Bik u staqsejnihom x'inhi t-trend tagħhom, dawn qalulna li anke huma qed ikollhom nisa iżgħar fl-età.

U allura din ħolqot iktar problemi għax meta jkollok xi ħadd żgħir li qed isofri l-vjolenza domestika għandek ukoll il-baggage ta' dik il-persuna li jista' ikun li tkun għaddiet minn xi abbuż anke meta kienet żgħira.

B'hekk il-biċċa tikkomplika ruħha.

Ikun hemm ukoll tfal żgħar magħhom.

DOREEN CAMILLERI: Fid-Domestic Violence Unit issib ta' kull età.

ETIENNE GRECH: Il-perpetrators kif ukoll il-vittmi ssibu xi ħaġa striking fit-trobbija tagħhom?

Jiġifieri dawn ikunu ġejjin minn familji sew jew hemm it-tendenza li dawn ikunu ġejjin minn familji fejn kien hemm il-vjolenza domestika?

DOREEN CAMILLERI: Minn kull strata jkollna.

Pereżempju kellna perpetrators ġejjin minn familja fejn kienu vittmi bħala tfal għax rawha sseħħ quddiemhom imma ħafna rġiel li raw chose not to be perpetrators.

Madankollu nafu li r-role modelling tiegħek, kif il-missier ikun jitratta l-ommok se teħodha ġo fik u dik se tħalli effett.

ETIENNE GRECH: Darba smajt psikologu jgħid li ż-żiemel biex tkun tista' tirkbu jrid iħallik tirkbu.

U din tapplika wkoll għall-bullying fl-iskejjel naħseb għax vittma ta' bullying li kieku jkun jaf x'għandu jagħmel to repel them, ikun aħjar għalih.

Issa intom lin-nisa tagħtuhom xi forma ta' training jew pariri dwar kif għandhom jaġixxu f'sitwazzjonijiet bħal dawn?

DOREEN CAMILLERI: Aħna nissapportjawhom ħafna u nagħmlu ħafna safety planning magħhom.

Ngħinuhom jikkuntattjaw certain resources kif ukoll …

ETIENNE GRECH: Anke kif jitkellmu mal-pulizija meta jkunu qegħdin jagħmlu r-rapport?

DOREEN CAMILLERI: Iva, ngħidulhom biex jitolbu l-file number tar-rapport.

ETIENNE GRECH: U li pereżempju jridu jmorru l-polyclinic biex jagħmlu r-rapport.

RUTH SCIBERRAS: Apparti minn hekk fid-DV Unit jaħdmu ħafna fuq is-self-esteem tal-mara.

Fil-fatt meta mara tiġi għandna tgħidilna kif ir-raġel dejjem jgħajjarha li hi kerha, li hi ħoxna u li ħadd ma jridha jew iħobbha.

U qisu aħna lill-mara nipprovaw nerġgħu ngħollulha d-dinjità tagħha billi ngħidulha li dawk l-affarijiet li qed jgħid ir-raġel mhumiex minnhom.

Nuruha l-potenzjal tagħha ħalli terġa' tgħollilha s-self-esteem tagħha.

U inti minn hemm trid tibda.

Jekk il-mara m'għandhiex is-self-esteem f'postu mhux se ssib il-kuraġġ li tmur il-polyclinic, li tmur l-għassa eċċ.

DOREEN CAMILLERI: Eżatt.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Tkun qiegħda tħossha a looser.

DOREEN CAMILLERI: Jew li ħadd mhu se jemminha għax hekk jgħidilha r-raġel tagħha.

ETIENNE GRECH: Jien naħseb li huwa importanti wkoll kif tiddilja mal-pulizija, speċi jekk inti tkun mferfxa, tgerfex u bil-panic li jkollok ma tagħmilx ir-rapport kif suppost se tiġi kontrik.

Issa intom tgħidulhom li meta jmorru jagħmlu rapport għandhom jużaw il-wording tajjeb għax din naħseb tgħinhom ħafna?

SARAH DEBONO: Skont għax naħseb li jekk se jmorru f'dak il-mument tal-kriżi, żgur li mhux se joqogħdu attenti fuq x'qed jgħidu.

DOREEN CAMILLERI: Dak il-ħin żgur li mhux se joqogħdu jħarsu lejn dawn l-affarijiet.

Meta jkunu qegħdin f'dik il-kriżi …

ETIENNE GRECH: Din hija sitwazzjoni mhux li ġrat f'daqqa imma ħafna drabi tkun repeated, jiġifieri tkun taf minn fejn għandek tgħaddi, tkun taf id-diskors kif għandek tgħidu, tkun taf x'inhuma r-rights tiegħek ...

DOREEN CAMILLERI: Aħna ngħidulhom x'inhuma d-drittijiet tagħhom u ngħidulhom biex jistaqsu għan-numru tar-rapport, biex jaraw in-numru tal-pulizija li jkun qiegħed jeħdilhom ir-rapport, biex iżommu l-ħin, eċċ.

RUTH SCIBERRAS: U anke biex jieħdu kopja taċ-ċertifikat mediku.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-każijiet li jkollkom minn liema lokalitajiet l-aktar li jiġu?

Din tinteressani minħabba s-South ta' Malta.

Issibu każijiet minn Malta kollha jew forsi jkun hemm iktar każijiet minn ċerti naħiet ta' Malta?

SARAH DEBONO: Ikollna minn kullimkien.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Jiġifieri m'hemm xejn x'jindika li aktar ikun hemm każijiet min-naħa tan-North jew hekk?

DOREEN CAMILLERI: Naħseb li l-Aġenzija Appoġġ iżżomm statistika imma x'inhi ma nafx.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Napprezzaw li kieku tgħidulna x'inhi biex naraw l-isfidi soċjali jekk humiex qegħdin l-aktar ...

ETIENNE GRECH: Dik tista' tagħmilha bħala mistoqsija parlamentari.

DOREEN CAMILLERI: Jiena li jbeżżgħuni ftit huma dawn l-affarijiet għax anke when you ask about the profession u minn liema areas ikunu ġejjin …

ETIENNE GRECH: Għax imbagħad ikun hemm l-istigmatisation.

ETIENNE GRECH: Ħalli nagħtik eżempju b'dak li qed nipprova ngħid.

Jekk dan huwa professjonist jew inkella għandu n-negozju tiegħu, jekk se jkun perpetrator u n-nies issir taf b'dak li għamel nimmaġina li se jagħmel ħsara lill-karriera tiegħu.

DOREEN CAMILLERI: Ma naħsibx li se jagħmel ħsara lin-nies li jkun qed jaħdem magħhom because the honest truth is li dawn in-nies ma jkunux jafu li he's a perpetrator.

Hekk huma l-affarijiet.

ETIENNE GRECH: Għax iżomm kollox sigriet.

DOREEN CAMILLERI: U għax ikollu iktar knowhow ta' minn fejn għandu jgħaddi, speċjalment jekk ikollu xi avukat li jkun jaf eżatt kif għandu jgħaddi.

ETIENNE GRECH: Jiġifieri dawk in-nies ġeneralment li jkunu aktar intelliġenti aktar jgħadduha lixxa.

ETIENNE GRECH: U dawk li huma inqas intelliġenti ħafna drabi jużaw il-vjolenza fiżika mentri dawk li huma intelliġenti aktar jużaw affarijiet biex jikkontrollaw lin-nisa tagħhom.

Din naħseb li tarawha intom.

DOREEN CAMILLERI: U anke n-nisa jkunu jafu għax jgħidulek li ħadd mhu se jemminhom meta r-raġel tagħhom huwa …

SARAH DEBONO: Għax man-nies ikun jidher mod u forsi jkun well known mentri mal-mara jimxi totalment differenti.

THE DEPUTY CHAIRMAN: U naħseb li xhieda fil-Qorti ħadd minnhom ma jġib għax ħadd ma jkun irid jitla' jixhed minħabba li jkun jibża'?

Jiġifieri jekk xi ħadd ikun ra lil xi ħadd isawwat mhux se jitla' jixhed.

DOREEN CAMILLERI: Imma dawn mhux se jagħmluha quddiem in-nies.

RUTH SCIBERRAS: Forsi jagħmluha quddiem it-tfal li jkunu daqxejn kbar.

THE DEPUTY CHAIRMAN: U jekk ikunu raw is-swat u min jaf kemm ilhom għaddejjin f'din is-sitwazzjoni ...

Bħala vjolenza fiżika jew psikoloġika?

ETIENNE GRECH: Jekk mara ma tkunx taħdem u dan ma jagħtiha xejn, intom tieħdu ħsiebha wkoll?

DOREEN CAMILLERI: Aħna nistgħu nissapportjawha però the honest truth is li mill-Qorti jrid joħroġ kollox u mhux minn għandna.

ETIENNE GRECH: Pereżempju jekk raġel jaqla' il-paga u jagħmel account għalih u jitfa' il-flus ġo fih ...

ETIENNE GRECH: U jagħtiha pereżempju €50 fil-ġimgħa.

SARAH DEBONO: U jekk jagħtiha xi ħaġa joqgħod jiċċekkja kif tonfoqhom.

ETIENNE GRECH: Imma l-Qorti x'tista' tagħmel?

Tista' tgħidlu li jrid jagħti l-flus lill-mara?

DOREEN CAMILLERI: Il-Qorti nnifisha għandha l-għażla; tista' titlob biex jinħareġ il-manteniment mill-paga tiegħu jew inkella.…

ETIENNE GRECH: Anke jekk ikunu miżżewġin?

Ġeneralment ikun hemm ħafna problemi u mhux tkun dik biss.

Hemm nisa li litteralment x-xirja jagħmilha r-raġel, iħallas kollox hu u huma ma jkollhom x'jaqsmu ma' xejn.

SARAH DEBONO: Jiżolawhom kompletament.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Lanqas jagħtuhom id-dinjità ta' mara.

Anke l-private things tagħhom li jkollhom bżonn iridu jistaqsu lir-raġel għalihom!

ETIENNE GRECH: Jekk mara ma tkunx trid tagħmel l-att taż-żwieġ mar-raġel tagħha b'mod ripetut, dik titqies bħala domestic violence?

Jekk hemm il-problemi fiż-żwieġ ifittxu l-għajnuna jew inkella they opt out imma int ma tista' qatt iġġiegħel lil xi ħadd ikollu x'jaqsam miegħek just because she is your wife.

ETIENNE GRECH: U jekk ma taħsilx il-ħwejjeġ jew ma taħsilx id-dar u tħalli l-ħmieġ fid-dar?

DOREEN CAMILLERI: Dak ifisser li għandhom problema fiż-żwieġ imma it's not a reason biex issawwat lill-mara.

ETIENNE GRECH: Le mhux qed ngħid hekk.

DOREEN CAMILLERI: Hemm problemi fiż-żwieġ.

ETIENNE GRECH: Aħna għedna li vjolenza tista' tkun psikoloġika.

Mela jekk raġel ma ħallasx lill-mara dik titqies bħala domestic violence imma jekk mara m'għamlitx id-duties tagħha dik ma titqiesx ukoll bħala vjolenza domestika?

DOREEN CAMILLERI: Dak jiġi neglect.

L-ewwel ħaġa l-flus huma tagħhom it-tnejn.

Hi min-naħa tagħha jekk l-arranġament kien li hu jaħdem fuq barra u hi taħdem fid-dar u mhijiex qiegħda tieħu ħsieb it-tfal u mhijiex tagħmel l-affarijiet li għandha tagħmel bħala mara tad-dar allura hemmhekk għandek problemi kbar.

Madankollu f'din is-sitwazzjoni m'għandekx kontroll u biżgħa minn xi ħadd fuq xi ħaddieħor.

(Interruzzjonijiet)

Ġieli ltqajt ma' każijiet ta' nisa li pereżempju meta jkunu jridu li l-affarijiet jgħaddu tagħhom, inkluż fuq affarijiet trivjali bħal safar, kif se jonqfu l-flus, kif se jippjanaw il-familja, eċċ, jispiċċaw ma jkellmux lir-raġel tagħhom għal tul ta' żmien?

Din tista' tiġri bil-kontra wkoll.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Imma dik mhijiex vjolenza domestika.

ETIENNE GRECH: Ġieli ma jkellmux lir-raġel tagħhom għal erba' ġimgħat sħaħ.

DOREEN CAMILLERI: Għandhom problemi fiż-żwieġ imma mhijiex vjolenza domestika għax hemmhekk ħadd mhu qed iżomm lil ħadd milli jitlaq!

ETIENNE GRECH: Imma allura f'dak il-każ il-mara mhux qiegħda tipprova tikkontrolla lir-raġel tagħha?

DOREEN CAMILLERI: Dak il-ħin tkiddek u tkissrek but the honest truth is li inti tista' titlaq mid-dar għax ħadd mhu qed iżżommok milli tiekol, milli taqbad telefon, milli toħroġ u milli tgħix.

Fil-fatt dawk huma t-tip ta' rġiel li jiġu għandna bħala vittmi but their situation is totally different.

Ħafna mill-irġiel li jiġu għax il-mara tgħajjarhom, tiksirhom quddiem in-nies u l-biżgħa tagħhom hi li xi darba taqbżilhom u jagħtuha xi waħda.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Fil-bidu hekk ikun imma kapaċi tkun ilek tissapporti u mbagħad dik is-sitwazzjoni tista' twassal għall-vjolenza domestika.

ETIENNE GRECH: Ma tistax biex tirbaħ argument … (Interruzzjonijiet) Qatt ma tista' tagħmel hekk biex tirbaħ argument.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Imma r-raġel ikun ilu jissapporti u mbagħad minħabba f'hekk fl-aħħar taqbiżlu u ssir il-vjolenza domestika.

X'qed nipprova ngħid?

Il-provokazzjoni tidħol ħafna hawnhekk naħseb.

Huwa importanti li f'każijiet bħal dawn, kif bdejt tgħid inti, trid tilqa' minn issa u tgħid li dan iż-żwieġ ma jistax ikompli b'dan il-mod għax jista' jagħti l-każ li dawn se jiggravaw.

RUTH SCIBERRAS: Ġieli kellna każijiet fejn hu jagħtiha u hi tagħtih ukoll, fis-sens li ma jkunx hemm il-power of control minn naħa waħda imma żgur li jkollhom il-problemi bejn il-koppja.

(Interruzzjonijiet)

DOREEN CAMILLERI: Semmejt il-provokazzjoni.

F'dan il-każ ir-raġel għandu l-għażla għax jekk iħossu pprovokat …

ETIENNE GRECH: Pereżempju pprovokat għax ma ssajjarlux, ma taħsillux, eċċ.

DOREEN CAMILLERI: Le, aħna qegħdin ngħidu li għandu għażla għax jista' jagħżel li jkun vjolenti jew jagħżel li jitlaq.

Jekk jien qiegħda fit-triq u għadda raġel fit-triq u pprovokani, x'saħħa għandi jien biex neħodha kontrih?

ETIENNE GRECH: Meta jkunu miżżewġin u l-każijiet tagħhom ikunu għadhom fil-bidu tagħtuhom pariri biex jinfirdu jew kemm jista' jkun dejjem tipprovaw tippreservaw il-familja?

DOREEN CAMILLERI: Aħna ma naħdmux mal-mara u r-raġel flimkien.

Imma lilha tagħtuha parir li titlaq?

DOREEN CAMILLERI: Le għaliex aħna ma nagħtux pariri.

Aħna ngħinuha tesplora l-options li jkun hemm u mbagħad hi tara s-sitwazzjoni tagħha.

ETIENNE GRECH: Jekk hi għarusa u l-boyfriend tagħha qed jgħajjarha li għandha widnejjha kbar, li għandha mneħirha kbir u li għandha hips kbar biex jipprova jiddominaha minn kmieni, u din tiġi għandkom għall-għajnuna, intom tgħallmuha kif għandha tieħu deċiżjoni jew le?

DOREEN CAMILLERI: Ngħinuha tara s-sitwazzjoni tagħha.

ETIENNE GRECH: Għax id-deċiżjonijiet ma jaqbillek qatt li teħodhom inti hux hekk?

DOREEN CAMILLERI: Pereżempju jiġu ħafna nisa li tant ikunu brainwashed jew controlled mentalment li lanqas ikunu jafu li qegħdin jiġu abbużati.

ETIENNE GRECH: Għax tant ikunu draw f'dik il-pożizzjoni, forsi anke mill-ġenituri tagħhom stess.

Jien għandi pazjenti li għandhom 'il fuq minn 90 sena li qegħdin fis-sodda u jgħiduli – ir-raġel tagħhom ilu mejjet xi għaxar snin – kemm kellhom raġel kattiv għax qatt ma ħa ħsiebhom u dejjem trattahom ħażin.

Imma xorta waħda baqgħu miżżewġin sal-aħħar.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Imma dak kien żmien ieħor, fejn in-nies kienu jibżgħu.

Illum għandek id-drittijiet tiegħek…

ETIENNE GRECH: Pereżempju hemm min jgħidlek li għat-tfal jippreferi jżomm il-familja magħquda milli jaqbad u jinfired.

Ikunu jippreferu jaqilgħu s-swat u t-tfal jibqgħu magħquda!

DOREEN CAMILLERI: It-tfal ikunu jafu li ommhom qiegħda taqla' s-swat u t-tfal jistgħu jew ikunu bullies meta jmorru l-iskola jew inkella jingħalqu fihom infushom u ma jkunux iridu jmorru l-iskola.

Il-biċċa hija komplessa ħafna.

ETIENNE GRECH: Ħa nkun onest, bħalma qal l-Onor.

Parnis jien ukoll kont naħdem f'kunsill lokali snin ilu u l-pulizija mhux dejjem jiġu meta ċċemplilhom.

Pereżempju tara d-droga ġo ġnien pubbliku u ċċempel lill-pulizija, dawn se jiġu u l-problema solvuta.

Jew pereżempju hemm xi ħadd li qed iħalli l-karozza tal-linja barra bil-lejl, li hija kontra l-liġi, u inti ċċempel biex tagħmel ir-rapport … (Interruzzjonijiet)

DOREEN CAMILLERI: Huma għandhom il-limitations tagħhom ukoll.

(Interruzzjonijiet)

ETIENNE GRECH: Il-pulizija speċi ma jistgħux jagħmlu ġudizzju.

Pereżempju ċemplet mara u qalet li sawwatha r-raġel u marret l-għassa.

DOREEN CAMILLERI: Ma tistax tgħidlu li mhux se neħodlok ir-rapport sakemm iġġibli medical certificate.

Imbagħad hu x'jista' jgħid lir-raġel?

Pereżempju jista' jgħidlu biex jitlaq mid-dar?

Lanqas jista' jgħidlu hekk naħseb?

DOREEN CAMILLERI: Jekk m'inix sejra żball, jekk jara li it's very unsafe jista' jgħidlu hekk.

(Interruzzjonijiet)

ETIENNE GRECH: Bħal meta jkun hemm każijiet ta' nies li jgħixu ġo djar mikrijin u ma jkollhomx flus biex iħallsu l-kera u sid il-proprjetà jilmenta mal-pulizija dwar dan imma l-pulizija ma jistax imur f'dik id-dar u jgħid lil min qed jikri biex joħroġ 'il barra.

Li jista' jgħidlu hu biex imur għand avukat u jmur il-Qorti.

Qed ngħid li l-pulizija ma jistgħux jieħdu deċiżjonijiet li suppost teħodhom il-Qorti.

DOREEN CAMILLERI: Jekk ikun hemm is-swat jew veru jkun każ serju u gravi jistgħu jmexxuh b'urġenza imma rarissimu jiġri hekk.

ETIENNE GRECH: Irid ikun hemm xi abusive bodily harm għax dawn ħafna drabi minor injuries ikollhom.

RUTH SCIBERRAS: Ikollna nisa li jiġu hospitalized bid-daqqiet.

Kien hemm waħda li kellha puncture wound għax sabha fil-festa u lagħbilha!

ETIENNE GRECH: Ġieli taqla' xebgħa u ma jkollokx marki, jiġifieri li bniedem jaqbdek u jkaxkrek mal-art se tweġġa' ħafna imma mbagħad m'għandekx marki x'turi.

DOREEN CAMILLERI: Kellna ħafna jbatu b'daharhom minħabba d-daqqiet li qalgħu u kien hemm anke min ibati minn għajnejh!

Imbagħad hemm ħaġa oħra; il-liġi tgħid li jekk koppja miżżewġa jagħmlu d-dejn or otherwise both of them are responsible.

Mela jekk iġġiegħelni niffirma …

THE DEPUTY CHAIRMAN: X'tagħmel?

Tiffirma u tiġi parti minn dak id-dejn ukoll?

ETIENNE GRECH: Hemm min jagħmilha apposta, jiġifieri jagħmel id-dejn qabel ma jissepara.

DOREEN CAMILLERI: Imma din lanqas tkun taf bid-dejn!

ETIENNE GRECH: Mhux dejjem għandha bżonn tiffirma hi.

Pereżempju r-raġel jista' jmur jissellef €60,000 mill-bank u jagħmel id-dejn fuq il-koppja.

DOREEN CAMILLERI: Dażgur li tiġri.

Anke xtraw karozza mingħajr il-firma tal-mara imma din mhux suppost li ssir.

ETIENNE GRECH: Imma jagħmilha l-bank din.

DOREEN CAMILLERI: Suppost li l-bank jitlob iż-żewġ firem.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Sakemm inti miżżewweġ iż-żewġ firem għandek bżonn.

(Interruzzjonijiet)

ETIENNE GRECH: Mela jien miżżewweġ u mmur nixtri karozza.

Hemmhekk m'għandix bżonn li tiġi l-mara miegħi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Imma fuq karozza.

ETIENNE GRECH: Imma mhux dejn ukoll?

Nagħmlu mod nixtri karozza ta' €30,000 ...

SARAH DEBONO: Suppost tiġi l-mara miegħek.

ETIENNE GRECH: Jien waħdi xtrajtha l-karozza.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Naħseb għandek raġun fiha din.

Jien pereżempju l-karozza tiegħi żgur li ma ffirmatx l-mara għaliha.

ETIENNE GRECH: Tant hu hekk li meta inti tixtriha second hand ...

ETIENNE GRECH: Jekk ikun hemm il-kambjali, trid il-firma tat-tnejn għalihom.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Inti mort ħadt karozza, il-bank isellfek il-flus… Għandek raġun fiha din.

ETIENNE GRECH: Nistgħu ngħidu li tgħallimna llum minn din id-diskussjoni u aħna ovvjament front liners fuq kif għandna naġixxu man-nisa tagħna.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Napprezza x-xogħol tagħkom, nafu li x-xogħol tagħkom huwa diffiċli wkoll.

DOREEN CAMILLERI: Xi ħaġa li nixtieq insemmi għax ma semmejnihiex hija l-multi-disciplinary team.

Huwa tajjeb li jkun hemm multi-disciplinary team biex jaraw dawn il-każijiet u b'hekk meta mara tkun vera fil-perikolu jaraw kif jistgħu verament jgħinuha sabiex toħroġ mill-problema.

Ma niftakarx bl-eżatt imma kull każ li jkun hemm tinduna li f'dik is-sitwazzjoni kien hemm il-vjolenza domestika.

ETIENNE GRECH: U jkun hemm ċerti sitwazzjonijiet li you have to take them seriously.

Dan bħall-każijiet ta' suwiċidju fejn ikollok ċerti każijiet li jgħidulek li se jmorru jaqbżu u ma jkunux daqshekk gravi imma mbagħad ikun hemm affarijiet oħra li you have to take them very seriously.

Ovvjament hemmhekk tista' tasal biex tqabbadhom ma' psikjatra.

Issa inti qed tgħid li meta mara tkun għaddejja minn domestic violence r-raġel tagħha jkun vera wasal biex jagħtiha xi xeba' tajba, jiġifieri he is going to injure her very badly, f'dak il-każ x'tista' tagħmel?

DOREEN CAMILLERI: Mhux hi x'tista' tagħmel imma l-Istat x'irid jagħmel sabiex jipproteġi lilha u lill-familja tagħha.

ETIENNE GRECH: Din is-sitwazzjoni ffaċċjajtha jiena wkoll f'sitwazzjonijiet ta' abbuż ta' alkoħol.

Ikollok xi ħadd li jkun litteralment qiegħed joqtol lilu nnifsu bix-xorb imma l-Istat ma jistax jaqbad u jgħidlu biex jieqaf jew inkella jġiegħlu jibda programm ta' riabilitazzjoni.

Ara fejn tidħol id-droga bilfors se jgħidlek biex tieqaf jew inkella jdaħħlek fi programm imma fuq l-alkoħol tista' tgħidlu biss bil-kelma t-tajba.

Meta jkun hemm raġel li jista' jkun se jwettaq att kriminali għax se jagħtiha xeba' kbira lill-mara jew ikun se joqtolha, ma tistax takkużah li wettaq crime li għadu m'għamilx.

DOREEN CAMILLERI: Imma jekk ikun diġa' heddidha qabel jew inkellha jkun diġa' sawwatha qabel diġa' qed iwettaq att kriminali u jekk ikollok team ta' professjonisti li jkunu capable enough to assess the situation, inti tkun taf f'liema sitwazzjoni qiegħda dik il-mara.

ETIENNE GRECH: Imbagħad x'jistgħu jagħmlu?

DOREEN CAMILLERI: Hemm ħafna affarijiet x'tista' tagħmel.

Pereżempju għandek it-treatment order.

ETIENNE GRECH: Imma t-treatment order mhux for mental illness qiegħed?

DOREEN CAMILLERI: Le, it-treatment order qiegħed għalhekk ukoll.

Hemm ħafna affarijiet.

Pereżempju jien inħoss li l-pulizija u bħalna għandna mmorru aktar flimkien.

RUTH SCIBERRAS: It-treatment order mhux fis-sens mediku imma dan joħroġ mill-Qorti u aħna għandna l-man's programme fejn nagħmlu bħal challenge fuq l-attitudes u l-beliefs tagħhom.

Dan il-programm idum tlieta jew sitt xhur.

Imma t-treatment order kif għedt inti jrid jiġi deċiż minn Maġistrat u ma nimmaġinax li l-każ isir daqshekk malajr.

DOREEN CAMILLERI: Dażgur dik ħaġa oħra għax kollox jieħu fit-tul.

ETIENNE GRECH: Hija waħda mid-draw backs li jekk hemm xi ħaġa urġenti li mara jista' jweġġagħha r-raġel tagħha ...

ETIENNE GRECH: Jekk ma jkollokx riżorsi ta' pulizija plus jekk is-sistema ma tippermettilekx ...

RUTH SCIBERRAS: Aħna nkunu preżenti fil-Qorti għax għandna arranġament mal-Maġistrat.

ETIENNE GRECH: Jistgħu jsiru urġenti dawn l-affarijiet?

RUTH SCIBERRAS: Huwa għandu l-backlog tiegħu u jerġa' qiegħed waħdu b'lista twila mmens.

ETIENNE GRECH: Anke fuq l-aħbarijiet kien hawn il-Commissioner for Reformation of Justice.

RUTH SCIBERRAS: Għalhekk għedt l-ewwel li anke mal-pulizija speċi qed isiru protocols magħhom, jiġifieri bħala aġenzija qegħdin nidentifikaw l-issues fejn aħna għandna bżonn li naħdmu flimkien mal-pulzija biex isiru protocols kif huma jistgħu jgħinu lilna u kif aħna nistgħu ngħinu lilhom.

ETIENNE GRECH: Anke f'każijiet ta' urġenza.

U at high level mal-Kummissarju se jkun hemm diskussjonijiet għaddejjin dwar kif l-aħjar nistgħu ntejbu s-sistema.

ETIENNE GRECH: Għandkom riżorsi biżżejjed biex twettqu numru kbir ta' treatment orders jew hemm limitu?

RUTH SCIBERRAS: Le, rari jiġru.

DOREEN CAMILLERI: 1.5 hemm jaħdmu mal-irġiel which at the moment is enough għax jekk nibdew bit-treatment order kif suppost … Il-problema qiegħda fil-unit biex jaħdmu man-nisa.

Dik il-problema.

ETIENNE GRECH: U l-lista tar-riżorsi tagħkom fiex tikkonsisti?

SARAH DEBONO: Aħna qegħdin six full-timers u waħda part-timer.

DOREEN CAMILLERI: U jiena bħala l-leader filwaqt li għall-men's services għandek 1 full-timer u oħra part-timer.

Imbagħad għandek l-Għabex li jservi bħala shelter.

ETIENNE GRECH: U intom tistgħu tagħmlu użu minn social workers oħra?

DOREEN CAMILLERI: In-nisa kollha li jidħlu ġo shelters huma klijenti tagħna kollha.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Jekk tiġu bżonn psychologist tridu tużaw ...

SARAH DEBONO: Nistgħu nirreferu għall-Appoġġ stess imma hemm waiting list ukoll.

DOREEN CAMILLERI: Din tal-Għabex ġieli kellna niftħu sodda f'kuridur!

Ġieli għamilniha.

THE DEPUTY CHAIRMAN: U l-Għawdxin iridu jiġu hawn Malta bilfors jew inkella għandhom xi unit apposta f'Għawdex stess?

ETIENNE GRECH: U r-referrals mingħand min l-iktar li tirċevuhom?

Jew mingħand tobba?

Ġieli nirċievu mingħand it-tobba imma jekk il-mara mhijiex lesta biex tiġi ...

SARAH DEBONO: Is-servizz huwa wieħed volontarju.

ETIENNE GRECH: Iż-Żejtun wara l-Knisja hemm dar li kienet ta' Fr Edgar.

Dik qiegħda għall-vittmi tal-vjolenza domestika jew in ġenerali?

DOREEN CAMILLERI: Dawk jaraw każijiet ġenerali u mbagħad jirreferu għandna.

Bħala specialised unit aħna biss hemm għal Malta u Għawdex.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Veru interessanti ħafna kienet din il-laqgħa tal-lum.

Min-naħa tiegħi nirringrazzjakom talli lqajtu l-istedina tagħna.

Prosit tax-xogħol li tagħmlu għaliex żgur li tħabbtu wiċċkom ma' stejjer xejn sbieħ.

DOREEN CAMILLERI: Aħna ma naraw xejn sabiħ.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hekk hu.

Nerġa' ngħidilkom grazzi talli ġejtu.

Għal-lum nistgħu nieqfu hawn u naġġornaw għal darb'oħra.

Fit-8.00 p.m. il-Kumitat aġġorna għal nhar it-Tnejn, 2 ta' Diċembru fl-istess ħin.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 15

L-Erbgħa, 11 ta' Diċembru 2013

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.39 p.m.

L-Onor.

Deborah Schembri, President tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI: L-Onor.

Dr Elaine Burmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, kienet preżenti għal din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qalet it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 13 li saret nhar it-Tlieta 02 ta' Diċembru 2013 ġew konfermati;

L-Onor.

Silvio Parnis ippressjeda l-kumplament tal-laqgħa minħabba li l-Onor.

Deborah Schembri kellha tassenti ruħha sabiex tagħmel diskors fil-Plenarja.

Vjolenza Domestika – DISKUSSJONI MAL-aĠENZIJA APPOĠĠ U L-AĠENZIJA SAPPORT

Għal din il-laqgħa kienu preżenti s-Sinjura Doreen Camilleri, is-Sinjura Sarah Debono u s-Sinjura Ruth Sciberras mill-Aġenzija Appoġġ.

Għalkemm ġew mistiedna wkoll ir-rappreżentanti tal-Aġenzija Sapport dawn m'attendewx għal-laqgħa.

Is-Sinjura Doreen Camilleri, Service Area Leader mill-Aġenzija Appoġġ, semmiet kif id-domestic violence services jikkonsistu mid-Domestic Violence Unit li jaħdmu mal-vittmi u mill-perpetrator services li joffru servizz għall-aggressuri.

Semmiet kif huma jkollhom jaħdmu on average mal-500 każ fis-sena fid-Domestic Violence Unit u mas-60 każ min-naħa tal-Men's Services.

Is-Sinjura Camilleri qalet kif mara minn kull erbgħa tgħaddi minn xi forma ta' vjolenza domestika f'ħajjitha u li ħafna min-nisa jfittxu l-għajnuna biex jirranġaw l-affarijiet u mhux biex jitilqu mid-dar.

Semmiet ukoll kif fid-DVU hemm 6 full-timers u part-timer filwaqt li fil-Men's Services hemm full-timer u part-timer.

Rigward Pulizija ntqal li l-Vice Squad tagħti ħafna għajnuna f'każijiet ta' vjolenza domestika u li tagħmel differenza kbira meta mara ssib l-għajnuna mill-pulizija.

Meta perpetrator ikun pulizija ġieli kien hemm każijiet fejn ir-rapporti ma jsirux jew saħansitra jintilfu.

Fil-fatt min-naħa tal-Appoġġ, meta jkun hemm każ ta' vittma li tkun mara ta' pulizija, iħeġġuha biex ir-rapport tmur tagħmlu direttament għand il-Vice Squad.

L-Aġenzija Appoġġ għandha ċ-Children's Funds li, fost affarijiet oħra, jintuża sabiex jinxtraw l-uniformijiet tal-iskola lit-tfal tal-vittmi u t-talba għall-uniformi ġeneralment issir permezz tas-social worker.

L-aktar mument ta' perikolu għall-mara huwa meta din titlaq mid-dar tagħha għax hemmhekk ir-raġel ikun tilef il-kontroll li jkollu fuqha u allura jkun irid jara x'se jagħmel.

Intqal ukoll li matul is-sena li għaddiet kien hemm 5 omiċidji li kienu marbuta mal-vjolenza domestika.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fit-8.00 p.m. il-Kumitat aġġorna għal nhar it-Tnejn, 02 ta' Diċembru fl-istess ħin.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 14

Il-Ħamis, 12 ta' Diċembru 2013 fis-6.00 p.m.

L-Onor.

Christopher Fearne, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar il-Ħamis, 12 ta' Diċembru 2013 fis-6.00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Laqgħa mal-E.T. Enver Hoxhaj, Ministru għall-Affarijiet Barranin tal-Kosovo.

11 ta' Diċembru 2013 SKRIVAN TAL-KAMRA


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 14

Il-Ħamis, 12 ta' Diċembru 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 14

Il-Ħamis, 12 ta' Diċembru, 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.11 p.m.

LAQGĦA MAL-E.T. ENVER HOXHAJ, MINISTRU GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN TAL-KOSOVO

Fis-6.46 p.m., il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu kkomunikati aktar tard.