KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET TAL-FAMILJA

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 3

L-Erbgħa, 18 ta' Diċembru, 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 3

L-Erbgħa, 18 ta' Diċembru, 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.39 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nr.

02 li saret nhar it-Tlieta 15 ta' Ottubru 2013, ġew konfermati.

IL-PJANIJIET TAL-GVERN DWAR PERSUNI B'DIŻABILITÀ – ĦADD MHU GĦAR-RIMI.

DISKUSSJONI MAS-sEGRETARJU PARLAMENTARI GĦAD-DRITTIJIET TA' PERSUNI B'DIŻABILITÀ U ANZJANITÀ ATTIVA

Franco Mercieca, fil-kapaċità tiegħu ta' Segretarju Parlamentari għal Persuni b'Diżabilità u Anzjanità Attiva ħalli din id-darba jkellimna fuq il-pjanijiet tal-Gvern fuq il-persuni b'diżabilità.

Dan qegħdin nagħmluh biex nieħdu approach ħolistiku bħala Kumitat vis-à-vis l-affarijiet li għandhom x'jaqsmu mal-familja.

Nafu kemm il-familji Maltin għandhom għal qalbhom il-persuni li jkollhom bżonnijiet speċjali, u għalhekk huwa importanti ħafna li l-politika tagħna tissodisfa x-xewqat u l-aspirazzjonijiet ta' dawn il-familji li jkollhom lil xi ħadd bi bżonnijiet speċjali.

Onor. Mercieca nirringrazzjak talli sibt il-ħin li tiġi f'dan il-Kumitat u issa se nħalli l-kelma f'idejk ħalli tagħtina l-preżentazzjoni tiegħek.

Imbagħad wara niftħu d-diskussjoni għall-Membri ta' dan il-Kumitat biex min ikun irid jistaqsik xi ħaġa dwar xi punti relatati mas-suġġett, ikun jista' jagħmel dan.

FRANCO MERCIECA (Segretarju Parlamentari għal Persuni b'Diżabilità u l-Anzjanità Attiva): Nirringrazzjakom tal-istedina.

Bażikament li se nagħmel hu li se nsemmi s-setturi kollha li għandna fil-qasam tad-diżabilità u mbagħad se ngħidilkom x'sibna u x'beħsiebna nagħmlu ħalli nagħtikom feedback ta' dak li ġie ppjanat u li parti minnu diġà bdejna nagħmluh mentri l-parti l-oħra għad irridu nwettquha.

L-istess bħall-qasam tal-anzjani, il-holy grail tal-qasam tad-diżabilità huwa li nżommu l-persuni b'diżabilità jgħixu fil-komunità jew idealment jgħixu fid-djar tagħhom.

Ovvjament l-importanti hu li nsaħħu s-servizzi fil-komunità li jiġu mogħtija min-naħa tas-Support.

Għandna l-Independent Living Fund li jiġi mqassam lil dawn il-persuni ħalli jkunu jistgħu jgħixu fid-djar tagħhom.

F'dan il-fond għandna s-somma ta' ftit aktar minn €380,000, li bażikament, x'ħin analizzajnih sibna li huwa on a named person basis.

Mela għandek l-ismijiet tan-nies imniżżlin li qed jieħdu minn dan il-fond u kulma hemm disponibbli biex nżidu fis-servizzi huwa biss €30,000 għax il-bqija kollha diġà ġew allokati għal dawn il-persuni.

U bħalma tafu intom trid tibda tagħti dan is-servizz meta persuna jkollha bejn 15 u 20 sena u għandek l-isbaħ 40, 50 sena għaddej tagħti dak l-ammont ta' flus fuq bażi regolari.

Imbagħad l-ammont ta' flus irid jibqa' jikber biex tkopri servizzi oħra.

Għalhekk aħna kommessi sabiex dan l-Independent Living Fund nkomplu nżiduh ħalli nkopru aktar nies.

Is-settur tad-diżabilità impressjonani fuq żewġ affarijiet; l-ewwelnett li hemm ħafna fragmentation ta' NGOs, tant li ma taqbadx art who is who u ma tantx hemm għaqda bejnithom.

It-tieni hu li s-servizzi eżistenti jkopru ftit wisq nies.

Fil-fatt jekk għandek 27,000 persuna b'diżabilità, is-servizzi eżistenti jkopru biss 900 ruħ.

Għalhekk aħna rridu nifirxu dawn is-servizzi u l-fondi li għandna biex inkopru aktar nies, b'mod partikolari lil dawk li għandhom bżonn.

Aħna għamilna re-engineering ta' ċerti fondi, parti minnhom ġejjin minn dan l-Independent Living Fund li kien ta' €180,000 u li kien allokat għal ħames persuni li għandhom profound multiple disorder u jkunu wheelchair bound u bilkemm jagħmlu ċerti funzjonjiet.

Issa permezz ta' dan ir-re-engineering, fejn bażikament għaddejna dan is-servizz lil NGO partikolari, bl-istess ammont ta' flus irnexxielna nkopru għaxar persuni b'diżabilità profonda.

Dan huwa t-25 Star Program li rnexxa ħafna u li huwa mmexxi mill-Inspire.

Irridu nimxu b'dan il-mod, fejn inkabbru s-servizzi billi naraw x'għandna u billi naraw kif nistgħu ntejbu biex nagħtu servizz aħjar.

L-istess nistgħu ngħidu għall-Other Training Centres u għad-day centres għall-persuni b'diżabilità.

Fil-fatt dalgħodu għadni kemm mort fiċ-ċentru ta' Santa Venera u x'ħin dħalt rajt l-istil ta' istituzzjoni taż-żmien 40, 50 sena ilu, bl-għamara kollha - ma nafx jekk ġiliex dħaltu hemmhekk - kważi ta' żmien l-Inġliżi!

Jiġifieri żgur ma nistgħux inħallu dawn is-sitwazzjonijiet kif inhuma u għal dan il-għan, fil-budget allokajna ammont ta' flus biex intejbu s-servizzi u s-sitwazzjoni ta' dawn id-day centres u r-residenzi.

Dan il-committment qegħdin nagħmluh mhux biss biex intejbu kif jidher id-day centre imma anke biex intejbu l-kwalità tal-attivitajiet li jagħmlu.

Bħalissa qegħdin fil-proċess li dan il-kunċett inġibuh aktar fis-sod ħalli nkunu nistgħu nagħmlu pjan fit-tul biex dawn l-affarijiet inwettquhom.

Matul din is-sena aħna kommessi li nżidu l-allokazzjoni tal-persuni b'diżabilità f'dan il-qasam.

Bħalissa qed inkopru 400 persuna u sal-aħħar tas-sena d-dieħla, jekk il-Bambin irid, se nkunu nistgħu nżiduh għal madwar 600 persuna.

Mela għandna committment li nżidu l-allokazzjoni b'200 persuna b'diżabilità għax għandna waiting list twila ta' persuni b'diżabilità li qed jistennew biex joħorġu mid-djar tagħhom u jmorru f'dawn id-day centres biex jimlew il-ġurnata tagħhom.

Ovvjament mhuwiex importanti biss li joħorġu imma li jkollhom servizzi ta' kwalità, fejn ikunu jistgħu jużaw il-multi sensory room, il-pool u l-gym fost affarijiet oħra.

Importanti li dawn ikollhom dawn l-attivitajiet għad-dispożizzjoni tagħhom.

Waħda mill-isfidi li sibna kienet dik li m'għandniex statistika ċara ta' kemm għandna persuni b'diżabilità.

Għandna ċ-ċifra ta' 27,400 li ħarġet mill-NSO imma m'għandniex reġistru għall-persuni b'diżabilità.

Il-KNPD għandha reġistru bħalma għandhom l-ETC u d-dipartiment tas-social security imma aħna m'għandniex reġistru biex inkunu nafu eżatt x'inhi s-sitwazzjoni.

Naħseb li biex inkunu nistgħu nippjanaw fit-tul huwa importanti li jkollna n-numri f'idejna biex inkunu nistgħu naraw x'għandhom bżonn issa dawn in-nies.

Ovvjament jekk inkunu nafu x'tip ta' diżabilità għandhom u l-gravità tagħha aħna nkunu nistgħu nippjanaw fit-tul għax inkunu nafu x'servizzi se jkollhom bżonn għada pitgħada.

Dan huwa l-commitment tagħna u fil-fatt għandna l-fondi mill-ESF li ġew allokati mal-programm LEAP li tħabbar il-ġimgħa l-oħra, fejn se nkunu nistgħu nagħmlu dan ir-reġistru tant importanti biex inkunu nistgħu nippjanaw għal għada pitgħada.

Għedna kemm 'il darba li l-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità se tiġi ristrutturata u fil-fatt ma tantx ħadu gost min-naħa tal-Oppożizzjoni bil-kriterju li kien hemm għaliex qalu li aħna naqqasna l-budget tal-Kummissjoni meta fir-realtà aħna żiedna dan il-budget b'€20,000.

Jiġifieri ma nistax nifhem kif qalu hekk.

Apparti dan is-servizzi se noħorġuhom mill-Kummissjoni għaliex aħna committed li bħalma għandna dmirijiet u drittijiet mill-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-persuni b'diżabilità, għandna wkoll id-dmir sabiex ma nħallux il-Kummissjoni, li hija r-regolatur, tibqa' toffri s-servizzi kif inhi bħalissa.

Ovvjament inti ma tistax tkun ir-referee fuq servizz li qiegħed toffri inti stess!

Għalhekk dawn is-servizzi se jiġu mainstreamed u bħalissa qegħdin f'diskussjonijiet intensi mal-KNPD.

Sfortunatament bħalissa hemm ċaqliq fil-KNPD għax iċ-Chairman wasal biex jirtira u diġà wera x-xewqa li jirtira.

Madankollu rnexxilna nikkonvinċuh sabiex ikompli jagħti s-servizzi tiegħu on a part-time basis.

Aħna kommessi wkoll li nwettqu l-Guardianship Act u fil-fatt qegħdin fil-proċess li noħorġu call għal registrar peress li dan se jkun il-fulkru tal-Guardianship Board.

Il-persuni li se jkunu fuq il-bord, kemm bħala judge u kemm bħala rappreżentanti tal-mental health u tal-persuni b'diżabilità diġà ġew identifikati.

Fadlilna xi fine tuning x'nagħmlu biex inkunu aċċertati li l-għaqdiet qed jaċċettaw dawn il-persuni imma bażikament il-bord diġà qiegħed hemm u qed nistennew li jkollna dan ir-registrar biex inkunu nistgħu nibdew nattwaw dan is-servizz tant importanti u fejn qabel kienu jiġu interdicted u incapacitated, għalhekk importanti li jkollna dan il-gwardjan għal dawn il-persuni biex ikunu jistgħu jgħixu ħajja aħjar.

In parallel mar-registrar tal-Guardianship Board qegħdin naħdmu wkoll sabiex ikollna persuna – u ħarġet is-sejħa għaliha wkoll għax kienet rikjesta mill-United Nations – li se tieħu ħsieb li tagħmel ir-rapporti fuq is-servizzi li jingħataw lill-persuni b'diżabilità.

Nisperaw li fil-bidu tas-sena d-dieħla din il-persuna nkunu ħtarniha.

Għandek imbagħad ir-residenzi li huma l-aktar ħaġa importanti u li qegħdin naħdmu fuqhom ukoll.

Nista' ngħidilkom li bħala residenzi bħalissa qegħdin inkopru biss 47 individwu u l-ispiża għalihom hija ta' €2.6 miljun.

Mela biex nagħtikom eżempju nista' ngħidilkom li 47 anzjan highly dependent jiġu jiswew bejn €0.6 u €0.7 miljun biex tieħu ħsiebhom mentri l-ispiża għall-istess ammont ta' persuni b'diżabilità l-ispiża qiegħda tiġina kważi erba' darbiet aktar.

Għalhekk qegħdin naħdmu fuq l-istandards tar-residenzi, li hija xi ħaġa importanti għaliex ma nistgħux nibdew nikkreaw dawn ir-residenzi mingħajr ma jkollna the minimum standard requirements.

Din kienet lakuna li sibna fil-qasam tal-anzjani u wasalna biex għamilna l-ewwel draft tal-istandards għalihom.

Issa rridu nagħmlu l-istess ħaġa għall-persuni b'diżabilità.

Il-qasam tad-diżabilità huwa simili ħafna għall-qasam tal-anzjani u għalhekk qed nipprovaw nitgħallmu mill-iżbalji li saru fil-qasam tal-anzjani biex ma nirrepetuhomx fil-qasam tad-diżabilità.

In parallel diġà qegħdin avvanzati ħafna sabiex inniedu l-idea tat-trusts ħalli nsaħħu l-idea tat-trust għall-persuni b'diżabilità.

Imma barra minn hekk qegħdin fi stadju avvanzat sabiex noħolqu fondazzjoni ħalli l-persuni b'diżabilità li jkollhom patrimonju limitat ikunu jistgħu jgawdu minn dawn is-servizzi ta' protezzjoni.

B'hekk il-ġenituri tagħhom ikollhom moħħhom mistrieħ li b'dak li se jħallu lill-uliedhom, dawn se jiġi well cared for.

Ovvjament dan se jkun in parallel mal-kreazzjoni ta' iktar residenzi għall-persuni b'diżabilità.

Qegħdin nippjanaw biex nagħmlu residenzi żgħar fil-komunità u bħalissa qegħdin naħsbu biex nagħmlu erbgħa.

Għandna grupp ta' persuni li qed jaħdmu fuq dawn il-pjanijiet u fil-fatt għandna applikazzjoni sabiex nakkwistaw fondi mill-Unjoni Ewropea ħalli nkunu nistgħu nwettqu dan il-proġett.

Qegħdin naħsbu wkoll fuq il-possibilità li nagħmlu semi independent living concept, speċi ta' studio flats jew double studio flats armati b'kitchenette, bathroom etc biex dak li jkun ikun jista' jgħix ħajja kważi indipendenti f'dan il-kumpless ta' ċertu kalibru.

Mill-kalkoli li għamilna nistgħu ngħidu li hemm bżonn bejn wieħed u ieħor ta' 1,300 allokazzjoni għal residenzi imma ma nistgħux ngħidu bl-eżatt għax m'għandniex reġistru.

Issa jekk dan huwa n-numru reali ma nistgħux nikkreaw djar żgħar fi żmien daqshekk qasir imma huwa importanti ħafna li jkollok dan it-tip ta' proġett.

Barra minn hekk għandna working group sabiex insaħħu s-service agreements li għandna mal-NGOs u b'hekk inkunu nistgħu nagħtuhom serħan il-moħħ fuq ix-xogħol tagħhom.

Qegħdin naħdmu fuq public social partnerships, fejn qegħdin nanalizzaw il-grants kollha li kienu jittieħdu qabel biex inkunu nistgħu nagħmlu service agreements proprja u b'hekk dawn ikollhom serħan il-moħħ biex jippjanaw fit-tul u jtejbu s-servizzi tagħhom.

Issa naħseb li nista' inħalli f'idejkom biex tagħmluli l-mistoqsijiet li tixtiequ.

THE CHAIRMAN: Onor. Mercieca grazzi tal-preżentazzjoni li għadek kif tajtna.

Issa nħalli f'idejn il-Membri ta' dan il-Kumitat biex jagħmlulek il-mistoqsijiet tagħhom.

L-Onor.

JOE CASSAR: Jiena għandi żewġ mistoqsijiet.

L-ewwel mistoqsija hija relatata mal-kunċett ta' dawk li għandhom diżabilità fiżika kif ukoll mentali, b'mod speċjali dawk li għandhom global intellectual disfunction u li huma dipendenti fuq il-ġenituri tagħhom u li ma jistgħux jintegraw fis-soċjetà.

Ovvjament bħali taf kif il-ġenituri ta' dawn it-tfal jinsabu nkwetati fuq il-futur ta' uliedhom għax hemm lista twila ta' nies li qed jistennew residenza.

Kif għedt tajjeb inti għar-residential care għal dawn in-nies għandek bżonn ħafna riżorsi umani u riżorsi finanzjarji.

Waħda mill-affarijiet li xtaqt nistaqsi huwa fuq jekk intomx qegħdin taħsbu fuq kunċett li qiegħed jidħol ukoll fuq livell ta' anzjani u ċioè fuq id-disability care in the home?

Dan ifisser li l-ġenituri jkollhom carers - mhux biex jgħinuhom inaddfu d-dar - speċjalizzati li jgħinuhom fil-ħarsien ta' dawn it-tfal, li llum saru żgħażagħ u għandek uħud minnhom li huma wkoll middle aged ħalli dawn jibqgħu ġod-dar sakemm l-aħħar ġenitur jew l-aħħar wild minn ħuthom imut.

U mbagħad f'dak il-kuntest wieħed ikun jista' jara x'jagħmel imma ovvjament tkun tista' żżid in-numru ta' snin li dawn il-persuni b'diżabilità jibqgħu fid-djar tagħhom.

Ovvjament trid ukoll r-riżorsi umani imma ma tridx l-istruttura li xi kultant ma tkunx daqshekk faċli biex issibha.

It-tieni mistoqsija għandha x'taqsam max-xogħol.

Nafu li din hija sfida kbira ħafna.

Inti tkellimt fuq il-programm LEAP u naf ukoll li l-Unjoni Ewropea qiegħda taħdem ħafna fuq din l-issue.

Naf li anke bħala Gvern qegħdin tipprovaw timxu fuq dawn il-proġetti imma ovvjament hemm inkwiet kbir fuq l-edukazzjoni li trid tingħata lill-employers f'pajjiżna ħalli dawn jibdew jintegraw lill-persuni b'diżabilità fil-post tax-xogħol tagħhom.

Naħseb li din hija a culture change li għandna bżonn u li xtaqt inkun naf huwa fuq jekk is-segretarjat għandux xi ideat dwar ix-xogħol?

Kif taf tajjeb inti wkoll hemm lista twila ta' stennija biex dawn il-persuni jidħlu fl-adult training centres imma anke dawn l-adult training centres huwa xogħol, kważi kważi virtwali.

Ir-realtà tagħhom għandha tkun ġo postijiet tax-xogħol reali u b'dan il-mod tnaqqas ukoll id-dipendenza fuq l-Istat.

X'ideat hemm bħala Segretarjat fuq dan il-kuntest?

FRANCO MERCIECA: Rigward l-ewwel mistoqsija dwar dawn il-persuni biex jibqgħu jgħixu fid-djar tagħhom semmejt hawnhekk fil-bidu tad-diskors tiegħi kif il-holy grail tagħna huwa li l-persuni b'diżabilità ikunu jistgħu jibqgħu jgħixu fid-djar tagħhom jew fil-komunità tagħhom, u għalhekk hemm dan l-Independent Living Fund li rridu nkomplu nsaħħuħ biex ovvjament inkunu nistgħu nkopru aktar persuni.

Ovvjament biex nagħmlu dan irridu nżiedu l-finanzi.

Il-finanzi huma li huma u aħna qegħdin taħt excess deficit procedure u għalhekk ma nistgħux nitripplikaw il-fondi mingħajr ma niġġustifikaw minn fejn ġejjin u kif se nonfquhom.

Għalhekk nemmen li huwa importanti li naħdmu fuq dan il-qasam.

Issa ħalli nagħtikom eżempju; persuna li hija house bound u li għandha 24/7 carer service.

Lil din inkoprulha parzjalment l-ispejjeż tagħha mill-Independent Living Fund u din lilna tiġi tiwsilna €75,000 fis-sena!

Dawn huma r-realtajiet li rridu niffaċċjaw imma rridu nżiedu aktar is-servizzi li noffru avolja jeżistu limitazzjonijiet ovvji.

Barra minn hekk, biex inserrħu moħħ il-ġenituri qegħdin naħdmu wkoll fuq il-Fondazzjoni u naħseb li din se tkun ta' suċċess.

Fil-fatt il-beni li jkollhom dawn il-persuni jistgħu jiġu salvagwardjati minn din il-Fondazzjoni, fejn ikollok protector fiha li jiġi mqabbad mill-Gvern.

Ovvjament ikun hemm involut ukoll il-gwardjan li se jkun il-protettur tal-patrominju ta' dawn in-nies u fl-opinjoni tiegħi dawn iridu jimxu id f'id.

U għalhekk qegħdin naħdmu fuq dan il-qasam.

Rigward ix-xogħol skużani li ma semmejt xejn imma qabel ma ġejt għal din il-laqgħa kelli laqgħa ma' speċjalista barrani fuq dan il-qasam, ċertu Michael Evans, li ġej mill-European Supported Employment Association u flimkien qegħdin naħdmu biex inkunu nistgħu nżidu s-supported employment.

Kull tip ta' employment għall-persuni b'diżabilità jiswa l-flus, jiġifieri fl-aħħar tal-ġurnata kollox pence, shillings and pounds imma aħna għandna l-fondi, kif fil-fatt semma' il-Prim Ministru fil-budget speech sabiex noħolqu x-sheltered employment.

Aħna nemmnu li x-sheltered employment u s-support employment jistgħu jimxu id f'id.

Għal dan il-għan diġà identifikajna skola li qed nagħmlulha r-refurbishment li hemm bżonn biex inkunu nistgħu nagħmlu dan ix-sheltered employment u b'hekk nallokaw ċertu ammont ta' xogħol għal dawn il-persuni.

Se jkollna tutors u job coaches li se jieħdu ħsieb lil dawn in-nies u se jagħmlu ċertu xogħol.

Diġà qegħdin nagħmlu l-kuntatti ma' azjendi differenti biex inkunu nistgħu nġibuhom.

Nemmnu wkoll li x'ħin ikollok dawn il-persuni b'diżabilità f'dan ix-sheltered employment environment, il-job coaches tagħhom jistgħu jiddentifikaw dawk il-persuni li jistgħu jiġu mainstreamed u b'hekk dawn joħorġu mix-sheltered employment u jmorru għas-supported employment.

U jekk ikun hemm bżonn anke ma jibqgħux jiġu supported aktar imma jiġu totalment mainstreamed.

Prattikament dik hi l-idea tagħna.

JOE CASSAR: Ma nafx jekk f'dan l-ambitu hemmx xi pjan sabiex issir applikazzjoni speċifika għall-fondi strutturali tal-Unjoni Ewropea sabiex ngħinu l-mainstream employment u b'hekk dawn il-persuni jiġu integrati fil-mainstream employment permezz ta' għajnuniet speċjali.

Ovvjament wieħed għandu bżonn il-flus għall-job coaches u għat-training per se.

FRANCO MERCIECA: Dawn mhux se jkunu mill-fondi strutturali imma se jkunu mill-ESF Funds, li minnhom diġà ġibna €1.6 miljun li se nallokawhom sabiex nagħmlu dan ix-sheltered employment project.

L-importanti hu li nagħmluh sostenibbli kemm jista' jkun għaliex saru ħafna tentattivi qabel, bħal "Me 2!

Cooperative", li ħadmu għal ċertu żmien imma mbagħad wara ftit xhur sfaxxaw fix-xejn.

Aħna nixtiequ li l-proċess li se nibdew, nibdewh sew u aħjar nibdewh sena oħra milli nibdewh issa u mbagħad wara ftit jieqaf.

Aħna rriduh li jkun long lasting kemm jista' jkun u għalhekk se nagħmlu x-sheltered employment li minnu se joħorġu l-persuni li jistgħu jmorru għas-supported employment u aktar 'il quddiem anke joħorġu għall-mainstream employment.

Għandna proċess għaddej fl-ETC li huwa "Bridging the Gap" fejn għandek erba' persuni li qed jieħdu ħsieb sitt persuni sabiex dawn ikunu jistgħu jmorru fl-employment.

Madankollu ma naħsbux li huwa biżżejjed li jkollok erba' min-nies jieħdu ħsieb sitt persuni biss għax again hawnhekk l-ispiża hija ta' kważi €8,000 għal kull persuna.

Issa ovvjament jekk dawn minflok ikollhom sitt persuni jkollhom 20 persuna l-ispiża se tonqos u tkun aktar sostennibbli u effettiva.

Bħalissa qegħdin nanalizzaw il-cost effectiveness tal-miżuri eżistenti.

Pereżempju għandna agreement ma' żewġ NGOs partikolari li jieħdu s-somma ta' €180,000 fis-sena bejniethom u dawn jingħataw €2,900 per individual to train them biex jidħlu f'impjieg imma mbagħad jieħdu biss €150 aktar jekk dak li jkun jieħu mpjieg.

Għalhekk il-karrotta hija żgħir wisq u allura dawn qed jagħtuhom it-taħriġ imma m'hemmx dak il-committment sabiex jidħlu fid-dinja tax-xogħol.

Dan huwa kuntratt li sar għal tliet snin u aħna marbutin bih, jiġifieri ma nistgħux nibdluh.

Ovvjament aħna rridu nibnu fuq it-tajjeb li sar imma rridu nitgħallmu mill-iżbalji ta' qabilna wkoll.

Nafu wkoll li t-2% tal-employment għal kull azjenda mhijiex inforzata u mhux beħsiebna ninforzawha imma se nagħmlu lin-nies aktar konxji tagħha biex jieħdu daqsxejn aktar fuqhom dak li ngħidulu l-corporate social responsability.

Pereżempju din il-Fondazzjoni li qed naħdmu fuqha se tkun bħala corporate social responsabilty u għalhekk aħna se nkunu nistgħu mmexxu b'dan il-mod.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

L-Onor.

PAULA MIFSUD BONNICI: Se nagħmel żewġ mistoqsijiet żgħar.

L-ewwel waħda fuq l-aċċessibbilità.

Naf li din hija għadma iebsa, fis-sens li naf li binjiet ġodda, anke skejjel, ġew ristruttati b'tali mod li saru aktar aċċessibbli.

Madankollu naf li fadal postijiet li mhumiex aċċessibbli u għalhekk għandek persuni b'diżabilità li ma jistgħux jattendu dawn il-postijiet.

Naf li l-KNPD taħdem ħafna f'dan ir-rigward u anke l-MEPA imma intom, bħala Segretarjat, hemm xi pjan biex jekk jista' jkun kull post ikun aċċessibbli għal kulħadd?

It-tieni mistoqsija tiegħi hija fuq dawk il-familji ta' persuni b'diżabilità li għandhom bżonn l-għajnuna fid-dar.

Din semmejtha inti aktar qabel imma nixtieq inkun naf jekk hijiex kull persuna li tapplika għal dan is-servizz li jingħatalha?

Jiġifieri jekk hijiex kwestjoni ta' waiting list li hemm ħafna nies li qegħdin jitolbu dan is-servizz u għalhekk m'aħniex inlaħħqu miegħu jew inkella hemmx xi forma ta' skrutinju jew criteria ta' kif persuna tieħu dan is-servizz id-dar?

THE CHAIRMAN: Grazzi.

L-Onor.

FRANCO MERCIECA: Se nibda bl-aħħar mistoqsija, fejn fil-fatt, għall-Independent Living Fund hemm bord li jagħmel l-iskrutinju tal-applikazzjonijiet kollha.

Parti minn dan il-bord huwa fformat mill-KNPD.

Ovvjament xogħolhom huwa dak li janalizzaw l-applikazzjonijiet kollha, u mill-ftit fondi li hemm jipprovaw ikopru kemm jista' jkun persuni.

Imma kif għedt aktar qabel hemm limitazzjoni għax il-budget hu li hu.

Issa aħna rridu nżiduh biex inkunu nistgħu nkopru aktar nies.

U iva hemm waiting list għal ċerti servizzi u nemmnu wkoll li għandu jsir ċertu tip ta' assessment ta' min huma dawn il-persuni biex inkunu nistgħu ngħinu lil min l-aktar li għandu bżonn.

Ovvjament hemmhekk irridu nżidu aktar il-fondi biex inkunu nistgħu nkopru aktar nies.

Rigward l-aċċessibilità tiskanta kif inbnew ċerti binjiet dan l-aħħar li ma kenux aċċessibbli avolja kellna l-KNPD u kellna l-isforzi kollha biex nagħmlu n-nies aktar konxji dwar din il-ħtieġa.

Imma l-problemi li hemm f'ċerti strutturi huma inkredibbli.

Is-Sur Joe Camilleri li huwa ċ-Chairman tal-KNPD ħadem ħafna fuq dan il-qasam.

Fil-fatt dan qiegħed fuq it-Test of Reasonableness Board u beħsiebna nżommuh fuqu ħalli jkun jista' ikompli jaħdem f'dan il-qasam għax huwa qasam għal qalbu ħafna u rridu nżidu l-awareness tan-nies.

Għandna ħsebijiet biex inbiddlu daqsxejn aktar is-sistema imma dan kollu għadu ħsieb.

Qegħdin f'kuntatt mal-MEPA u mal-KNPD biex dak li jkun ma nwaqqfuhx milli jibni imma jkollu jpoġġi grant ta' ċertu ammont ta' flus li jitlifha jekk ma jagħmilx il-post aċċessibbli.

L-ammont ta' flus irid ikun aktar ogħla milli kieku nefaq biex għamel il-post aċċessibbli.

Dawn il-flus se jmorru ġo fond biex inkunu nistgħu nagħmlu l-postijiet aktar aċċessibbli.

Dak huwa wieħed mill-ħsebijiet tagħna.

Barra minn hekk irridu ntejbu l-livell tal-periti sabiex dawn ikunu konxji minn dan il-qasam għax qed insibu ftit periti li huma konxji tal-kunċett tal-aċċessibilità.

Fil-fatt diġà qegħdin f'diskussjoni mal-KNPD biex inkunu nistgħu nagħmlu ċerti korsijiet ħalli jkun hemm aktar periti ikkwalifikati f'dan il-qasam.

Barra minn hekk hemm il-ħsieb ukoll li nniedu kompetizzjoni fuq livelli ta' kunsilli lokali għal min se jkun l-aktar kunsill li jagħmel il-lokal tiegħu aċċessibbli.

Hija kompetizzjoni reali biex inkunu nistgħu ndaħħlu aktar l-idea u nagħmlu aktar postijiet aċċessibbli, mhux biss għall-persuni b'diżabilità imma anke għall-anzjani għaliex wisq probabbli l-anzjanità hija l-aktar disabling condition komuni li hawn fid-dinja.

Dawk huma l-ħsebijiet li għaddejjin bħalissa, fejn qegħdin naħdmu id f'id mal-MEPA u mal-KNPD sabiex inkunu nistgħu ninforzaw aktar dan il-qasam.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

La qegħdin nitkellmu fuq dan kollu, għandek xi time-frame li tixtieq tkellimna dwaru?

FRANCO MERCIECA: Kieku għalina nagħmlu kollox għada imma l-problema f'dan il-qasam - jien għadni ġdid fil-politika – hi li inti jkollok ħafna ideat imma mbagħad, x'ħin tiġi biex twettaqhom issib quddiemek ċerta burokrazija li xi ftit jew wisq ixxekklek milli tattwa dak li trid mill-iktar fis possibbli.

Ċerti miżuri ma jqumux flus u oħrajn iwasslu biex tiffranka l-flus imma xorta għandek il-burokrazija tas-civil service li trid tgħaddi minnha.

Min-naħa tagħna nieħdu ħafna deċiżjonijiet u nkunu rridu nwettquhom malajr però x'ħin tiġi biex tattwa ssib ħajt quddiemek.

U allura ovvjament hemmhekk trid taħdem.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Insejjaħ lill-Onor.

Etienne Grech sabiex jagħmel il-mistoqsijiet tiegħu.

ETIENNE GRECH: Onor. Mercieca l-ewwel semmejt il-Guardianship Act.

Din il-liġi għad m'għaddietx imma se ssir hux hekk?

FRANCO MERCIECA: Il-liġi għaddiet f'Novembru li għadda mill-gvern preċedenti imma l-bord għadu ma ġiex maħtur.

Ir-raġuni kienet li għaddiet il-liġi imma ma kienx hemm allokazzjoni ta' budget għaliha.

Issa fil-budget li għadda allokajna ammont ta' flus biex inkunu nistgħu noħolqu dan il-bord.

ETIENNE GRECH: Issa biex ma jsirux abbużi u fil-fatt din kienet parti mill-programm elettorali tal-Partit Laburista qed ngħidu li anzjani kif ukoll persuni b'diżabilità, meta jiġu biex jagħmlu kuntratti ta' wirt, eċċ, iridu jkunu protetti min-nies li jkunu jridu jabbużaw minnhom, fejn xi kultant dawn ikunu jiġu minnhom stess!

Se ssir xi liġi jew xi emendi għal-liġijiet tagħna biex dawn in-nies ikunu protetti?

Pereżempju jista' ikollok persuna b'diżabilità li tiret sitt proprjetajiet u din issib lil xi ħadd li joffrilha valur żgħir għall-proprjetà tagħha.

Allura peress li l-persuni b'diżabilità jkunu easy prey, speċjalment għal dawk il-businessmen li jkunu wise ż-żejjed fuq dawn l-affarijiet, se tingħata protezzjoni għal dawn in-nies ħalli ma jiġux abbużati f'każijiet simili?

Inti l-ewwel semmejt iċ-ċifra ta' 47 persuna li jgħixu ġo residenza u li dawn jiġu jiswew €2.6 miljun u mbagħad semmejt 400 persuna oħra.

Dawn tal-aħħar jgħixu ġo xi istituzzjoni?

FRANCO MERCIECA: Dawk l-400 persuna jmorru l-ATCs u d-day centres, jiġifieri jmorru fid-9:00 a.m u jitilqu lura lejn id-dar fit-3:00 p.m.

ETIENNE GRECH: Issa bejn wieħed u ieħor kemm hemm persuni anzjani li huma b'diżabilità li joqogħdu ġo xi istituzzjoni tal-Istat?

FRANCO MERCIECA: Għandek 47 li joqogħdu fid-djar tal-persuni b'diżabilità u li dawn jiswewlna €2.6 miljun u mbagħad għandna 34 oħra li qegħdin ġo Dar Pirotta, Dar il-Wens u l-Arka.

ETIENNE GRECH: Dar Vairita x'tiġi?

FRANCO MERCIECA: Dar Vairita hija tal-Gvern.

Fil-fatt għandek Vairita 1 u Vairita 2.

ETIENNE GRECH: Kemm jgħixu nies ġo dawn ir-residenzi?

FRANCO MERCIECA: Ġo Vairita 1 għandek 14-il persuna mentri ġo Vairita 2 għandek 12-il persuna.

Imbagħad għandek 100 persuna ġo Dar tal-Providenza, 3 ġo Dar l-Akwarell u għandek xi oħrajn żgħar 'l hawn u 'l hemm.

Imbagħad għandek Dar Dun Anġ Seychell u għandek persuni b'diżabilità ...

ETIENNE GRECH: U l-iskema tal-KIDS għat-tfal b'diżabilità fejn dawn imorru joqogħdu ġo din id-dar matul il-ġranet tal-ġimgħa u mbagħad imorru lura mal-ġenituri fil-weekends ...

FRANCO MERCIECA: M'iniex ċert fuqha dik għax wisq probabbli qiegħda fil-qasam tat-tfal.

Li nista' ngħidlek hu li apparti dawk li semmejtlek hemm ukoll persuni b'diżabilità oħra li qegħdin allokati f'San Vinċenz, fi djar oħra tal-anzjani jew f'Monte Carmeli.

Bejn wieħed u ieħor aħna nikkalkolaw li hemm madwar 400 persuna b'diżabilità li qegħdin allokati x'imkien.

Ovvjament dawk idealment noħorġuhom minn hemmhekk biex ikunu fis-soċjetà kemm jista' ikun.

ETIENNE GRECH: Ħalli nagħmillek l-aħħar mistoqsija.

Persuni li għandhom l-ispecial ID card li tingħata lilhom mill-KNPD, ħafna darbi aħna t-tobba nimlewlhom parti mill-formoli biex ikunu jistgħu jieħdu din l-ID card.

Issa dawk in-nies li jbatu minn xi heart failure jew minn xi stroke jiġu meqjusa bħala persuni b'diżabilità wkoll?

FRANCO MERCIECA: Iva dawk jitqiesu bħala persuni b'diżabilità imma jaqgħu taħt branka oħra u mhux tal-persuni b'diżabilità kif nifhmuhom aħna.

Imma iva dawk ukoll jistgħu japplikaw biex jieħdu l-blue badge biex ikunu jistgħu jipparkjaw, eċċ.

ETIENNE GRECH: Kif għedt inti l-anzjanità hija waħda mill-kawżi tad-diżabilità għax meta tikber jibdew jaqbduk ċerta kondizzjonijiet bħall-arthritis, il-qalb issir dgħajfa, u dawn ikunu intitolati …

FRANCO MERCIECA: Ċert li l-anzjanità hija l-aktar disabling condition komuni.

Għandna s-Servizzi għal Għajnuniet Speċjali li huma over subscribed!

Dawn huma servizzi għal persuni vulnerabbli u li jkollhom bżonn xi air mattress, xi hoist jew wheelchair, scooter, hearing aid, eċċ. Dawn japplikaw għal kollox u l-aktar li japplikaw huma l-anzjani.

Bħalissa kif qiegħed dan is-servizz qegħdin nixtrulhom l-affarijiet li għandhom bżonn imma aħna qed naħsbu biex nagħmlu agreement ma' kumpanniji biex inkunu nistgħu nagħmlu leasing agreements minflok nixtru l-oġġett.

U din irridu nagħmluha għax meta tixtri hoist forsi tużah sitt xhur imma mbagħad x'se tagħmel bih?!

Mela qed jintefqu ħafna flus meta minflok nistgħu nagħmlu leasing agreements biex inħallsu inqas u b'hekk nużaw il-flus li jkollna aħjar.

ETIENNE GRECH: Rigward l-ewwel mistoqsija tiegħi fuq li għandna nipproteġu lil dawn il-persuni b'diżabilità minn min ikun irid jabbuża mill-finanzi tagħhom, jekk m'iniex sejjer żball fl-Ingilterra għandhom xi custodian li jieħu ħsieb l-affarijiet tagħhom.

FRANCO MERCIECA: Il-Guardianship Board ...

PAULA MIFSUD BONNICI: Ovvjament jiddependi minn jekk il-persuna b'diżabilità hijiex interdetta jew inkapaċitata, fis-sens li l-Qorti stess tista' tipproteġik b'tali mod li jekk għandek persuna b'diżilità din irid ikollha l-prokuratur tagħha, xi ħadd tal-fiduċja tagħha jew inkella jinstab xi ħadd mill-Qorti biex jirrapreżentaha.

Meta tkun inkapaċitata tkun bl-assistenza, jiġifieri jkollok il-persuna b'diżabilità li tkun assistita minn persuna oħra.

U jekk il-persuna tkun interdetta awtomatikament ma tista' tagħmel xejn ħlief li tkun rappreżentata minn dik il-persuna li tkun ġiet innominata minnha.

Imbagħad għandek il-kwestjoni l-oħra ta' meta persuna tmur biex tagħmel testment.

Nagħtu każ għandek persuna li qed tieħu ħsieb lil din il-persuna b'diżabilità u teħodha għand in-nutar biex tagħmel testment.

In-nutar huwa obbligat li jara li l-persuna li għandu quddiemu għandha l-kwalitajiet kollha biex tagħmel dak it-testment.

Jekk jara li dik il-persuna m'għandhiex il-kwalitajiet rikjesti jitlob ċertifikat tat-tabib li jiddikjara dik il-persuna …

THE CHAIRMAN: Issa jekk persuna b'diżabilità li mhijiex interdetta tiret ħames proprjetajiet jew wirtet somma ta' flus, x'tista' tagħmel din biex ma jkunx hemm min jabbuża minnha?

FRANCO MERCIECA: Trid taħseb minn qabel u għalhekk hemm it-trustees, it-trusts u l-Foundation.

Biex il-ġenituri ta' dik il-persuna b'diżabilità jipprevenu din is-sitwazzjoni jistgħu jitfgħu dak il-patrimonju f'idejn it-trust.

Dawn it-trusts diġà jeżistu u jistgħu jsiru anke mill-banek jew minn legal practices legali.

Imma aħna beħsiebna nsaħħuhom aktar u fil-fatt bdejna b'ċerti miżuri fil-budget li għadda, fosthom il-miżura tat-transfer tax li se tiġi mneħħija mill-wirt biex inkunu nistgħu naġevolaw dawn is-sitwazzjonijiet.

ETIENNE GRECH: Jekk persuna b'diżabilità wirtet ħames proprjetajiet se jfisser li ma titħallasx taxxa fuqhom kollha?

Jiġifieri din l-iskema li qed issemmi mhux fuq id-dar tar-residenza biss tgħodd?

FRANCO MERCIECA: M'iniex eżatt fuqha din imma l-wegħda fil-budget kienet proprju fuq li dawn jiġu eżentati mit-transfer tax kompletament.

THE CHAIRMAN: Peress li inti responsabbli mill-anzjani u mill-persuni b'diżabilità nixtieqek tagħtina ftit overview ta' fejn dawn iż-żewġ setturi jiġu overlapped.

Pereżempju se tidħol l-idea li jkun hemm semi-independent living centres li hija xi ħaġa tajba u tfisser pass ieħor sabiex l-anzjani ma jkunux institutionalised imma jkunu f'post li qed jagħtihom is-support imma li fl-istess ħin you are giving them empowerment, li jibqgħu jċekċku xi ħaġa żgħira, isajru għalihom u jmorru jixtru wkoll.

Imma jafu li jekk jiġri xi ħaġa għandhom fall back position.

Issa inti fejn tara li dawn iż-żewġ oqsma they will overlap u kif se taħdem b'mod ħolistiku biex tolqot żewġ għasafar b'ġebla waħda?

FRANCO MERCIECA: Fil-fatt naħseb li min ħoloq dan is-segretarjat kien jaf x'inhu jagħmel għax il-qasam tal-anzjani u l-qasam tad-diżabilità jkopru l-aktar sezzjoni vulnerabbli tal-komunità tagħna.

Apparti minn hekk ħafna mill-bżonnijiet tagħhom huma komuni għal xulxin u ħafna mis-servizzi li għandhom bżonn huma komuni wkoll.

Għalhekk l-ideat li hemm fil-qasam tal-anzjani, li huwa qasam aktar strutturat u avvanzat fis-servizzi, aħna nistgħu nittrasferixxuhom għall-qasam tad-diżabilità li għadu jibda u li miexi bil-mod ħafna aktar milli għandu jimxi.

Nista' ngħid li hemm ħafna overlapping u għalhekk jagħmel ħafna sens li jkun hemm l-istess persuna li tieħu ħsieb dawn l-affarijiet għax b'hekk tkun qed tkopri dawn iż-żewġ setturi.

THE CHAIRMAN: Tajjeb.

Li xtaqt nistaqsi jien huwa fuq jekk tarax li għandu jkun hemm intergenerational solidarity bejn nies bi bżonnijiet speċjali u anzjani għaliex nafu li meta jkun hemm intergenerational solidarity bejn iż-żgħażagħ u l-anzjani, ikun hemm ċerta enerġija trażmessa.

FRANCO MERCIECA: L-intergenerational solidarity u l-equity huma importanti dejjem, kemm f'min hu b'diżabilità u kemm f'min mhuwiex.

Anzjani jew żgħażagħ importanti li jkollok il-koeżjoni soċjali.

Biex nagħlaq irrid ngħid li l-qasam tad-diżabilità għadu żgħir u għad irid jikber.

Min-naħa tagħna rridu naraw li nkopru d-drittijiet ta' dawn il-persuni u mhux nibqgħu naħdmu bil-karità.

Bħalissa dejjem tisma' li l-Arka qiegħda tiġbor, li d-Dar tal-Providenza qiegħda tiġbor u li l-Inspire qegħdin jiġbru.

Kull NGO tiġbor il-flus għax il-qasam tad-diżabilità ...

THE CHAIRMAN: X'budget qed tipproġetta biex tkun tista' tkopri dan kollu?

FRANCO MERCIECA: Mhux kemm jagħtuna!

Aktar ma nagħmlu l-argumenti tagħna sodi, aktar nieħdu.

Fil-fatt fil-qasam tad-diżabilità ħadna mhux ħażin din id-darba għax għandna allokazzjoni mhux ħażin kemm għas-Support u kemm għall-KNPD biex inkunu nistgħu ntejbu dak li għandna.

Imma jiena nemmen li l-ewwel irridu ntejbu dak li għandna.

Meta nidħol f'day centre u nara dik l-għamara antika ma tantx tagħtini gost.

Issa naf li dawn il-persuni b'diżabilità mhux se jgergru għax ma jafux kif għandu jkun sufan modern jew sufan antik.

U allura jekk ma nkunux aħna li nagħmlu dan il-kambjament għalihom, dawn mhux se jkunu jafu bid-differenza.

Dawn huma nies vulnerabbli, huma nies li intellettwalment għandhom diżabilità u għalhekk mhux se jkunu jafu x'inhu l-aħjar għalihom.

Għalhekk aħna għandna l-kompitu biex naraw li d-drittijiet tagħhom ikunu mħarsa u rridu nimxu 'l bogħod mill-karità.

Ma rridux nibqgħu nistrieħu fuq il-karità f'dan is-settur imma għandna obbligu li lil dawn ħutna nagħtuhom l-aħjar ħajja possibbli, li nagħtuhom l-aħjar ħajja dinjituża possibbli biex ikunu jistgħu jgħixu ħajja normali daqs kull persuna oħra f'Malta u Għawdex.

THE CHAIRMAN: Onor. Mercieca nirringrazzjak tal-ħin tiegħek u nawguralek suċċess fix-xogħol tiegħek.

Grazzi talli erġajt sibt il-ħin sabiex taqsam magħna dawn l-ideat.

Fl-aħħarnett nixtieq il-festi t-tajba lil kulħadd u j'Alla jkollkom festi mimlija mħabba u li tieħdu dak kollu li tixtieq qalbkom.

Nawgura lilkom u lill-maħbubin tagħkom.

Jekk Alla jrid aħna nerġgħu niltaqgħu s-sena d-dieħla biex inkomplu bix-xogħol tagħna.

Nirringrazzjakom.

Fid-7:31 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li għandha titħabbar iktar tard.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees fam


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET tal-Familja

LAQGĦA NRU 03

L-Erbgħa, 18 ta' Diċembru 2013

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet tal-Familja ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6:39 p.m.

L-Onor.

PREŻENTI: L-Onor.

Joseph Cassar u l-Onor.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 02 li saret nhar it-Tlieta 15 ta' Ottubru 2013, ġew konfermati.

IL-PJANIJIET TAL-GVERN DWAR PERSUNI B'DIŻABILITÀ – ĦADD MHU GĦAR-RIMI.

DISKUSSJONI MAS-sEGRETARJU PARLAMENTARI GĦAD-DRITTIJIET TA' PERSUNI B'DIŻABILITÀ U ANZJANITÀ ATTIVA

Iċ-Chairperson tal-Kumitat, l-Onor.

Anthony Agius Decelis, introduċa l-mistieden għal din il-laqgħa, l-Onor.

Franco Mercieca, Segretarju Parlamentari għad-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità u Anzjanità Attiva sabiex jagħti rendikont tal-pjanijiet tal-Gvern fuq il-persuni b'diżabilità.

Is-Segretarju Parlamentari Franco Mercieca semma fost l-oħrajn is-setturi kollha li hemm fil-qasam tad-diżabilità u semma' x'sab dan il-Gvern kif ukoll x'beħsiebu jagħmel f'dan il-qasam.

Fi kliem is-Segretarju Parlamentari l-holy grail tal-qasam tad-diżabilità huwa li jżommu lill-persuni b'diżabilità jgħixu fil-komunità u li jissaħħu s-servizzi fil-komunità li jingħataw min-naħa tas-Sapport.

Semma' kif jeżisti l-Independent Living Fund biex jiġu mqassma l-fondi għal dawn il-persuni ħalli jkunu jistgħu jgħixu fid-djar tagħhom.

Kompla jgħid kif hemm ħafna fragmantation ta' NGOs u li ma tantx hemm għaqda bejniethom u li s-servizzi li jeżistu jkopru ftit wisq nies.

Tant li jekk hemm 2,700 persuna b'diżabilità, dawn is-servizzi jkopru biss 900 persuna.

Fil-budget ġiet allokata somma ta' flus biex jitjiebu d-day centres u r-residenzi.

Il-Gvern huwa kommess biex matul is-sena d-dieħla tiżdied l-allokazzjoni tal-persuni b'diżabilità b'200 persuna oħra.

Dan il-Gvern huwa kommess li jwettaq il-Guardianship Act u fil-fatt qegħdin fil-proċess li tinħareġ call for a registrar peress li dan huwa l-fulcrum tal-Guardianship Board.

Il-Gvern qiegħed jaħdem ukoll fuq ir-residenzi, fejn bħalissa qed jiġu koperti 47 persuna biss u li l-ispiża tagħhom titla' għal €2.6 miljun fis-sena.

Wara din il-preżentazzjoni l-Membri tal-Kumitat taw il-veduti tagħhom kif ukoll għamlu l-mistoqsijiet tagħhom lis-Segretarju Parlamentari Franco Mercieca.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fis-7:31 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li għandha titħabbar iktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 11

It-Tlieta, 19 ta' Novembru 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 11

It-Tlieta, 19 ta' Novembru, 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.40 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 10, li saret nhar il-Erbgħa, 6 ta' Novembru 2013, ġew ikkonfermati.

THE CHAIRMAN (Onor. Chris Fearne): Qed nippreżenta lill-Kumitat din il-korrispondenza:

Ittra ta' invit datata l-15 ta' Novembru 2013 miċ-Chairperson tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Ewropej Ċiprijott għal laqgħa tal-Presidenti tal-Kumitati dwar l-Affarijiet Ewropej tal-Parlamenti tan-Naħa t'Isfel tal-Unjoni Ewropea f'Jannar 2014, qabel ma' tinżamm il-laqgħa tal-COSAC li kien imiss.

Ħalli nagħti daqsxejn ta' background fuqha din.

Madwar ħmistax ilu kellna l-aħħar laqgħa tal-COSAC, u f'din il-laqgħa deher – speċjalment meta ġejna għall-kwestjoni li tqajjmet minna u mid-delegazjoni Taljana dwar l-immigrazzjoni fil-Mediterran – li mhux il-parlamenti kollha qegħdin jagħtu l-istess importanza għas-soluzzjoni tal-problema fuq l-immigrazzjoni irregolari.

Filwaqt li kulħadd iħoss li din hija traġedja umanitarja, mhux kulħadd qed jara li s-soluzzjoni għandha tkun dik li qegħdin nipproponu aħna tan-Naħa t'Isfel tal-Ewropa u tal-Mediterran.

U allura, fuq inizjattiva tal-President tal-Kumitat tal-Affarijiet Ewropej Ċiprjott, u b'laqgħat bilaterali li kien hemm waqt din il-laqgħa tal-COSAC, jidher li hemm qbil informali li l-pajjiżi tan-Naħa t'Isfel tal-Ewropa u li huma fil-COSAC, jiġifieri, Franza, Spanja, l-Italja, il-Greċja, Malta, Ċipru u l-Portugall – għalkemm din mhijiex qiegħda fil-Mediterran, xorta ngħaqdet magħna – nibdew niltaqgħu qabel kull laqgħa tal-COSAC b'mod informali ħalli nikkordinaw il-ħidma ta' bejnietna.

Fuq kollox, dan diġà qiegħed isir minn pajjiżi tan-naħa ta' Fuq tal-Ewropa u tan-naħa tal-Lvant tal-Ewropa, u allura ħassejna li ma tkunx idea ħażina li nibdew niltaqgħu b'dan il-mod.

L-ewwel laqgħa se ssir f'Ċipru, u din se tkun ġurnata qabel iċ-Chairpersons' Meeting li jmiss.

Għalkemm ħassejt li din kienet inizjattiva tajba, irrid il-permess ta' dan il-Kumitat qabel ma naċċetta l-istedina taċ-Chairperson Ċiprijott.

La mhawnx kummenti kontra, jien qed neħodha li l-Kumitat qiegħed jaqbel ma' din il-proposta.

Issa se nippreżenta wkoll lill-Kumitat it-tieni ittra:

Ittra mill-President tal-Kumitat Speċjali tal-Parlament Rumen dwar id-Dħul fiż-Żona Schengen, fejn qiegħed jintalab l-appoġġ tal-Parlament Malti għad-dħul tar-Rumanija fiż-Żona Schengen, liema ittra ġiet mgħoddija lill-Kumitat mill-Ministeru għall-Affarijiet Barranin fit-8 ta' Novembru 2013.

Rigward din it-talba mingħand il-President tal-Kumitat Speċjali tal-Parlament Rumen, irrid ngħid li min-naħa tagħna tkellimna mar-rappreżentanti tal-Ministeru għall-Affarijiet Barranin, u jidher li r-Rumanija hija lesta sabiex tissieħeb fiż-Żona Schengen, u li Malta – jew il-Gvern Matli – se jiffavorixxi kunsens sabiex id-dħul tar-Rumanija u tal-Bulgarija ma jerġax jiġi pospost.

Qabel ma nirrispondi lill-Kumitat Speċjali tal-Parlament Rumen, xtaqt ukoll il-permess tagħkom biex ngħidlu li aħna nilqgħu l-inizjattiva tal-Parlament Rumen u nappoġġjaw lir-Rumanija biex din ma jkollhiex aktar xkiel sabiex tidħol fiż-Żona Schengen u, jekk jixtiequ li delegazzjoni minn dan il-Kumitat jew mill-Parlament Malti jmorru r-Rumanija ħalli jifhmu aħjar is-sitwazzjoni teknika tagħhom, aħna lesti li nilqgħu tali stedina.

La mhawnx kummenti kontra, jien qed neħodha li l-Kumitat qiegħed jaqbel.

Issa ngħaddi biex nippreżenta lill-Kumitat it-tielet ittra:

Ittra ta' risposta mill-Kummissjoni, datata t-12 ta' Novembru 2013, fir-rigward tal-proposta leġiżlattiva fuq l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (EPPO) (Kumm(2013)534) fejn kien intlaħaq in-numru ta' voti meħtieġ (opinjonijiet motivitati, fosthom dik tal-Parlament Malti) sabiex il-Kummissjoni tiddeċiedi jekk iżżommx, timmodifikax jew tirtirax din il-proposta.

Aħna konna qegħdin ngħidu li, għalkemm naqblu mal-EPPO, ma naqblux mal-mod ta' kif kellu jiġi implimentat.

Fil-fatt, il-Kummissjoni qiegħda tgħid li ntlaħaq in-numru ta' voti mill-parlamenti nazzjonali Ewropej, fejn b'kollox kien hemm 14-il parlament li bagħtu r-reasoned opinion tagħhom, u li dan wassal għal dik li jgħidulha l-yellow card għall-Kummissjoni fuq din il-proposta.

Il-Kummissjoni, kif inhi dovuta li tagħmel anke bit-Trattat ta' Lisbona, kitbet lura lil dan il-Kumitat sabiex tgħidilna jekk kenitx se tirrevedi jew iżżomm jew inkella tirtirax din il-proposta.

Il-Kummissjoni mhijiex obbligata li tirtiraha jew li timmodifikaha, imma hija obbligata li terġa' tikkonsidra l-pożizzjoni tagħha, kif fil-fatt se tkun qiegħda tagħmel.

Għalhekk, aħna se nkunu qegħdin nistennew korrispondenza oħra mingħandha fil-ġimgħat jew fix-xhur li ġejjin.

Issa se nippreżenta r-raba' ittra:

Ittra datata t-8 ta' Novembru 2013 fejn il-Kummissjoni kkomunikat il-ġustifikazzjonijiet tagħha għall-proposta tagħha dwar Aċċess għas-Suq għas-Servizzi Portwali (Kumm(2013)296).

Din ma laħqitx it-threshold għall-yellow card, jiġifieri aħna u xi tliet pajjiżi oħra biss konna bagħtna r-reasoned opinion fuqha, u għalhekk il-Kummissjoni kitbitilna lura biex tgħidilna li hi semgħet il-pożizzjoni tagħna u tat il-ġustifikazzjoni tagħha għalfejn se tibqa' ssostni l-komunikat li kienet ħarġet.

Xtaqt ninforma wkoll lill-Kumitat li fis-7 ta' Novembru 2013 dan il-Parlament bagħat opinjoni motivata dwar is-Suq Uniku Ewropew għall-Komunikazzjoni Elettronika (Kumm(2013)627), kif kien ġie rrakkomandat minn dan il-Kumitat.

DISKUSSJONI SKONT L-ART.

4 (2) TAL-ATT DWAR L-UNJONI EWROPEA FUQ ĦAMES FTEHIMIET DWAR L-AVJAZZJONI BEJN L-UNJONI EWROPEA U L-ISTATI MEMBRI MAL-KANADA, GEORGIA, IL-ĠORDAN, L-ISTATI UNITI TAL-AMERIKA U L-MOLDOVA, LI MALTA SE TIRRATIFIKA

THE CHAIRMAN: Mela nistgħu ngħaddu għall-item li jmiss li hija diskussjoni skont l-Artiklu 4 (2) tal-Att dwar l-Unjoni Ewropea fuq ir-ratifika minn Malta ta' ħames ftehimiet differenti dwar l-avjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-istati membri mal-Kanada, Georgia, il-Ġordan, l-Istati Uniti tal-Amerika u l-Moldova.

Peress li dan huwa item tekniku, ħassejt li kellna nistiednu rappreżentanti mill-Ministeru tat-Trasport u l-Infrastruttura ħalli jispjegawlna l-ġist ta' din ir-ratifikazzjoni.

Għaldaqstant, nixtieq nistieden magħna lis-Sur Joseph Callus, Segretarju Permanenti fil-Ministeru għat-Trasport u l-Infrastruttura, u lis-Sinj.

Lucienne Meilak, Direttur għall-Affarijiet Ewropej fil-Ministeru għat-Trasport u l-Infrastruttura.

Ma nafx min minnkom jixtieq jieħu l-kelma, imma, bejn wieħed u ieħor, se nagħtikom bejn għaxar minuti u kwarta biex tagħmlu l-preżentazzjoni tagħkom, u mbagħad inħallu madwar għaxar minuti oħra għall-mistoqsijiet li nistgħu nagħmlulkom.

LUCIENNE MEILAK (Direttur għall-Affarijiet Ewropej fil-Ministeru għat-Trasport u l-Infrastruttura): Hawnhekk qegħdin niddiskutu l-proċess ta' ratifika.

Dawn l-agreements diġà ġew diskussi f'diversi laqgħat tal-working parties tal-COREPER u fil-Kunsill tat-Transport, Telecommunications and Energy (TTE), u diġà hemm qbil għall-konklużjoni ta' kull wieħed minn dawn l-agreements li l-EU kkonkludiet permezz tal-Kummissjoni, bil-mandat li tawha l-pajjiżi membri tal-Unjoni Ewropea, fosthom Malta.

Għalhekk aħna diġà qbilna mal-kontenut ta' dawn id-diversi agreements u r-raġuni prinċipali naħseb li hija li l-pajjiżi tal-Unjoni Ewropea ndunaw bil-vantaġġi li ta s-single market lil dan is-settur.

Fil-fatt, tant ta vantaġġ lil dan is-settur li dan kiber f'kull mod u anke tbiddel fil-qafas tiegħu.

Il-qafas ekonomiku tas-settur tal-avjazzjoni nbidel minħabba r-regoli tas-suq uniku.

Pereżempju, r-right of access tal-airlines għall-pajjiżi membri tal-Unjoni Ewropea kien ta' suċċess fi ħdan l-Unjoni Ewropea għax ir-rotot żdiedu, l-airlines żdiedu wkoll u tjiebet il-kwalità tas-servizz.

Apparti minn hekk, fis-settur tal-avjazzjoni għandek affarijiet li għandhom x'jaqsmu ma' safety, mal-ambjent u mas-sigurezza.

Dawn huma kollha punti importanti ħafna f'dan il-qasam u l-Unjoni Ewropea ħasset il-bżonn li l-istess għandu jsir man-neighbourhood states kif ukoll ma' stati oħra li huma aktar 'il bogħod.

Ma' dawk li jmissu magħha tista' tagħmel ħafna iktar minn hekk għax, pereżempju, il-kunċett tas-single sky jista' jkabbar l-air traffic mal-pajjiżi li qed imissu magħha fil-Lvant tal-Ewropa u fil-Mediterran.

Imbagħad, ma' pajjiżi akbar bħal, pereżempju, il-Kanada u l-Istati Uniti, ir-relazzjoni tkun xi ftit differenti għax tkun ibbażata aktar fuq il-kummerċ.

F'dawn l-agreements għandek mix bejn affarijiet bħal aċċess għas-swieq.

Qegħdin jibdlu wkoll fejn kien hemm bilateral agreements bejn pajjiżi membri tal-Unjoni Ewropea individwali u l-pajjiż terz.

Qabel bdejna bl-Unjoni Ewropea, biex linja tal-ajru tagħmel rotta minn 'A' sa 'B', il-pajjiż kellu jagħmel a bilateral agreement.

Illum dan spiċċa bejn il-pajjiżi membri u wasal il-waqt li jispiċċa wkoll ma' pajjiżi terzi.

Imbagħad kien hemm grupp ieħor, dak tal-open skies, fejn diversi pajjiżi membri tal-Unjoni Ewropea daħlu fi ftehim mal-Istati Uniti li ma kienx eżattament in line mal-acquis tal-Unjoni Ewropea u allura kien hemm bżonn li jiġu riveduti dawn il-bilateral Air Services Agreements.

Għandek mudelli differenti, għandek dawk li huma common aviation agreements, fejn il-pajjiż ikun adjacent state u ma jkunx potenza kbira bħall-Kanada jew l-Istati Uniti.

Fil-każ tal-Kanada u l-Istati Uniti, tkun aktar on a bilateral agreement, imma blokk ma' blokk, jiġifieri l-Unjoni Ewropea mal-Kanada jew l-Unjoni Ewropea mal-Istati Uniti.

Fil-każ tal-Ġordan aktar għandek a common aviation agreement.

F'dawn l-agreements hemm inklużi affarijiet mhux biss ta' skambju ta' drittijiet għal-linji tal-ajru u aċċess reċiproku tas-swieq tagħhom, imma anke affarijiet oħra bħal, pereżempju, sigurezza, il-kunċett tas-single sky, it-tħaris tal-ambjent billi jitnaqqsu l-emissjonijiet u affarijiet simili.

Malta ffirmathom ġaladarba ma kellniex oġġezzjonijiet għal dawn il-ftehimiet individwali meta ġew diskussi u issa wasal il-waqt li nirratifikawhom u, fil-fatt, il-Kummissjoni qiegħda tħeġġiġna sabiex issir dan il-pass.

Sakemm jiġi l-waqt li kulħadd jirratifika, hemm il-possibilità li jiġu provisionally applicable biex wieħed ikun jista' jibda jgawdi mill-frott ta' ħafna ħidma li saret mill-Unjoni Ewropea.

Għaldaqstant, aħna qegħdin nirrakkomandaw a favourable decision for ratification.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Qabel ma' nitlob lill-Membri preżenti sabiex jagħtu l-kummenti tagħhom, xtaqt nistaqsi ftit mistoqsijiet.

Dawn l-agreements ma' dawn il-pajjiżi huma l-ewwel tat-tip tagħhom jew, pereżempju, diġà kien hemm agreement simili bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Uniti u allura this agreement is going to supersede it?

LUCIENNE MEILAK: Fil-każ tal-Istati Uniti kien hemm u fil-fatt li qed nagħmlu huwa emenda għall-agreement li kien hemm diġà.

F'ħafna każi ma kienx hemm imma li se jsir hu li it will be superseding the bilateral agreements li kull pajjiż membru seta' kellu u għal dawk li ma kellhomx, issa se jkollhom dan l-agreement.

THE CHAIRMAN: Dawn għandhom xi time limits?

LUCIENNE MEILAK: Le, huma indefinit, imma xorta għandek a termination clause, a dispute resolution clause u standard clauses oħra li jkun hemm f'bilateral agreements ta' din ix-xorta.

THE CHAIRMAN: Żewġ affarijiet żgħar oħra.

Hawnhekk jidħlu xi tariffi jew hemm xi agreements fuq tariffi?

Dawn l-agreements jistgħu jkunu restrittivi wkoll, jiġifieri, jistgħu ma jħallux ċerti linji tal-ajru jew ma jħallux ċerti rotot jew lil ċerti pajjiiżi milli joperaw?

Hemm xi klawsoli ta' dan it-tip?

L-għan tagħhom huwa li jipprovdu a level playing field, jiġifieri, il-linji tal-ajru stabbiliti fil-pajjiżi membri tal-Unjoni Ewropea u stabbiliti fil-pajjiż konċernat ikollhom a reciprocal freedom of access.

IS-SUR JOE CALLUS (Segretarju Permanenti fil-Ministeru għat-Trasport u l-Infrastruttura): L-ewwel nett nixtieq nirringrazzjakom tal-istedina u min-naħa tiegħi se nkompli ma' dak li qalet il-kollega tiegħi.

Wieħed irid jifhem li dan is-suq huwa globalment ikkontrollat minn regoli kemm ta' sigurtà kif ukoll mill-International Civil Aviation Organisation.

Mela, għandek standards madwar id-dinja u allura wieħed mhemmx għalfejn ikun concerned.

L-Unjoni Ewropea l-ewwel kellha dak li jgħidulu s-Single European Sky u l-Eurocontrol, u mbagħad daħħlet package ġdid.

Kif qalet tajjeb il-kollega tiegħi, l-Unjoni Ewropea qiegħda tipprova tarmonizza s-settur within the European Union.

Bħalma jiġri f'setturi oħrajn, fejn jidħlu third countries l-Unjoni Ewropea qiegħda titlob li jkun hemm ċerta armonizzazzjoni għal mar-regoli tagħha.

Fil-fatt, issemma l-każ tal-Kanada, fejn il-Kanada tgħidx kemm għaddiet minn affarijiet sakemm laħqet l-istandards Ewropej li huma ferm għola.

L-Unjoni Ewropea għalhekk qiegħda tħeġġiġna biex nagħmlu dawn it-tip ta' agreements u nirratifikawhom għax jidhrilha li dawn l-pajjiżi laħqu dawn l-istandards.

Għalhekk m'għandniex inkwiet f'dak ir-rigward.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Issa nitlob lill-Membri sabiex jagħmlu l-mistoqsijiet jew il-kummenti tagħhom.

L-Onor.

MARTHESE PORTELLI: Jiena se nagħmel mistoqsija żgħira.

L-ewwel nett, naħseb li din hija xi ħaġa pożittiva mhux biss għas-settur innifsu imma anke għal min isiefer.

Liema huma dawk l-Istati Membri, apparti Malta, li għadhom ma rratifikawx dawn l-agreements?

LUCIENNE MEILAK: L-informazzjoni li għandi f'dan ir-rigward hija xi ftit outdated għax id-dokument li kont bgħatt mal-memo nħareġ mill-Kummissjoni f'Marzu tal-2011 ........… Dan huwa l-ewwel lott imma hemm ħafna iktar minnhom li qegħdin in the pipeline.

Għal xi pajjiżi jidher li huwa faċli biex issir ir-ratifika, pereżempju, għall-Ungerija u għall-Isvezja fil-każ tal-Kanada.

Fil-każ tal-Moldova hemm l-Awstrija u l-Bulgarija li rratifikaw.

Dan spiss jiddependi mill-interess li jkun hemm mill-pajjiż membru.

F'każ wieħed kien hemm Malta biss li ma rratifikatx f'dak il-punt partikolari li ħarġet l-informazzjoni li għandi imma aħna ma nsibux oġġezzjoni li dan isir.

La aħna qbilna u ffirmajnihom, naħseb li ta' min wieħed jirratifikahom biex nieħu l-benefiċċji tagħhom.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

L-Onor.

MARLENE FARRUGIA: X'konna se nitilfu li kieku ma ffirmajniex u ma nirratifikawhomx?

X'vantaġġi se tieħu Malta?

LUCIENNNE MEILAK: S'issa ma ħadna assolutament xejn għax iffirmajna biss u lanqas ifisser li bilfors se nieħdu xi ħaġa minn kull ftehim li nirratifikaw.

Pereżempju, il-linja tal-ajru tagħna forsi mhux se jkollha interaction mal-Kanada, mentri mal-Ġordan, minħabba li qegħdin fil-Blue Med Functional Airspace Block tas-Single Sky, nafu li fis-snin l-imgħoddija l-Ġordan kellu interess li jissieħeb fil-parti tagħna tas-Single Sky u allura hemm għandek l-għan li żżid is-sigurezza u ttejjeb l-istandards f'dan is-settur.

Hemm ukoll affarijiet oħra bħal, pereżempju, li linja tal-ajru bbażata Malta tkun trid landing rights u jekk mhemmx ftehim bilaterali ma' dak il-pajjiż, permezz ta' dan il-qafas mhemmx għalfejn li l-gvern joqgħod jagħmel ftehim bilaterali.

IS-SUR JOE CALLUS: Dawn huma bilateral service agreements li jew għandna bżonnhom bħalissa jew inkella li m'għandniex bżonnhom imma huwa importanti li jkollna għax nafu niġu bżonnhom.

Apparti minn hekk, mhu se nitilfu xejn minnhom, anzi pjuttost nistgħu niggwadanjaw jekk aħna niftħu xi rotta oħra.

Safejn naf jien, m'għandniex ajruplani li jmorru sal-Kanada, imma b'daqshekk mhemmx telf b'dan il-ftehim.

Biex inkompli ma' dak li qalet il-kollega tiegħi, aħna qegħdin fi proċess li jgħidulu Blue Med, fejn aħna qegħdin nipprovaw nidħlu f'kollaborazzjoni ma' pajjiżi min-North Africa, inkluża l-Libja, li magħhom diġà qed nagħmlu kooperazzjoni ta' training fuq safety u affarijiet simili.

Aħna għandna l-partikolarità tagħna fis-sens li l-area tagħna tmiss ma' third countries u dan żgur mhux se jkun l-uniku każ li niġu quddiemkom għal din it-tip ta' ratifika.

Aħna ġejna nispjegaw ħalli meta 'l quddiem intom tarawhom tkunu tafu għalxiex qed iservu.

Li nista' ngħid li żgur li mhemmx telf minnhom.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Jekk m'għandniex aktar kummenti fuq dan is-suġġett, nirringrazzja lis-Sur Callus u lis-Sinj.

Meilak tal-interventi tagħhom.

Nassigurakom li dawn l-interventi kienu ta' utilità għalina.

Għaldaqstant, ir-rakkomandazzjoni tagħna se tkun li l-Parlament jirratifika dawn id-dokumenti.

Issa nistgħu ngħaddu għas-suġġett li jmiss.

DISKUSSJONI DWAR JEKK PROPOSTI LEĠIŻLATTIVI JISSODISFAWX IL-PRINĊIPJU TAS-SUSSIDJARJETÀ

THE CHAIRMAN: Ngħaddu għall-aħħar item li għandna fuq l-aġenda tagħna, li hija diskussjoni dwar is-sussidjarjetà fuq numru ta' proposti leġislattivi.

Din forsi hija xi ħaġa differenti minn kif kien jaħdem dan il-Kumitat f'leġiżlazzjonijiet oħra peress li d-dokumenti dwar sussidjarjetà kienu jiġu diskussi l-aktar fil-Working Group 1.

Dik il-prassi se nżommuha, speċjalment fejn jidħlu affarijiet ta' skrutinju aktar milli fuq sussidjarjetà.

Imma, biex inżommu up-to-date mas-sussidjarjetà li, kif tafu intom, għadha deadline ta' tmien ġimgħat minn meta proposta toħroġ mill-Kummissjoni, meta jkollna proposti li jkunu waslu biex jiskadu u ma tkunx envisaged laqgħa ta' Working Group 1, aħna se nkunu qegħdin indaħħluhom fl-aħħar parti tal-aġenda tagħna biex inżommu mal-iskadenza ta' tmien ġimgħat.

Illum għandna ħames proposti li r-Research Analyst tagħna qiegħed jinformani li mhumiex problematiċi.

Għalhekk, nitolbu sabiex jgħaddihomlna ħalli, jekk il-Kumitat jaqbel, inkunu nistgħu niddeċiedu jekk hemmx xi breach tas-sussidjarjetà jew le.

IS-SUR KENNETH CURMI (Research Analyst): Nistgħu nibdew mill-ewwel waħda li hija proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1013/2006 dwar vjaġġi tal-iskart (Kumm(2013)516).

Kif tistgħu taraw, din tittratta x-shipments of waste, fejn allura għandek pajjiż li jkun il-culprit u għandek pajjiż li huwa at the receiving end.

Bażikament, din hija a cross-border issue, għax għandek pajjiż li minnu se joħroġ il-waste, u allura għandek dawn il-kriterji li, skont ir-regolamentazzjoni tal-Kummissjoni, you have to adhere by them, u għandek pajjiż li se jirċievi l-waste mingħand pajjiż ieħor.

Ovvjament, meta dak il-waste se jasal fil-pajjiż l-ieħor, se jsir il-problema ta' dak il-pajjiż.

Mela, jekk għandek waste li huwa llegali jew ma kienx ittrattat kif suppost, se jkollok il-problema li dan il-waste mar oltre l-konfini.

Fil-fatt, il-parlamenti kollha li lestew l-iskrutinju ta' dan ir-regolament – skont l-IPEX, kienu l-Bundesrat, the Italian Chamber of Deputies, is-Senat Pollakk, l-Assemblea Portugiża, ir-Romanian Chamber of Deputies u l-Parlament Spanjol - ma rrapportaw l-ebda breach fih.

Jien ukoll tal-idea li mhemmx breach, anzi, jekk ikun hemm azzjoni – apparti din il-problema li għadni kemm semmejt – din se tkun azzjoni unilaterali fuq skala nazzjonali minħabba l-possibilità ta' port hopping fejn bniedem jagħżel fejn jaqbillu.

U żgur li dik mhijiex xi ħaġa tajba.

THE CHAIRMAN: Naħseb li din hija importanti, speċjalment fid-dawl ta' dak li ħareġ f'dawn l-aħħar xhur fil-qrati Taljani dwar l-azzjoni ta' gruppi kriminali Taljani – dan kien ħareġ ukoll fil-ktieb ta' Saviano – li kienu qed jeħilsu mill-iskart tossiku b'mod illegali.

MARTHESE PORTELLI: Min-naħa tiegħi, xtaqt nagħmel żewġ kummenti u forsi s-Sur Curmi jkun jista' jagħtina kjarifika fuqhom.

Din se tkun qiegħda tirregola l-mod ta' kif isir it-trattament tal-iskart?

Meta dan l-iskart jiġi shipped għandek proċess sħiħ.

Issa, biex dak l-iskart jiġi approvat biex ikun shipped irid ikollu ċ-ċertifkati li ġie ttrattat kif suppost?

Mistoqsija oħra hija din: Jista' jkun li se naslu f'fażi fejn ikun hemm single permit, bħalma hemm f'aspetti oħra, pereżempju, fil-gaming industry, fejn l-EU qiegħda timbotta sabiex ikun hemm is-single authorisation?

Fil-każ tal-waste, se jkollna xi ħaġa simili?

IS-SUR KENNETH CURMI: L-ewwel mistoqsija kważi tista' tgħid li rrispondejtha inti stess għax fil-fatt diġà hemm regoli apposta.

Din hija emenda ta' leġiżlazzjoni eżistenti, jiġifieri, kif qed tgħid inti stess dak il-proċess diġà jeżisti u din se tkun qiegħda temenda aktar kif għandhom jispezzjonaw u x'inhuma l-kriterji li għandhom jimxu fuqhom u mhux fuq il-proċess per se.

Rigward it-tieni mistoqsija, onestament ma nafx xi ngħidlek għax m'inix tekniku fuq is-suġġett u mhux qed insegwi dan is-suġġett biss.

Li nista' nagħmel hu li niċċekkja ftit mal-Ministeru ħalli naraw kif qed jimxu d-diskussjonijiet.

THE CHAIRMAN: Jidher li mhemmx breach tas-sussidjarjetà u allura nistgħu ngħadduha mill-iskrutinju f' dan ir-rigward.

Ngħaddu issa għal Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 1215/2012 dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali (Kumm(2013)554).

Fir-rapport tiegħek qed tgħid li għad m'għandniex il-pożizzjoni uffiċjali tal-Gvern.

Taf meta se tagħlaq?

Jekk qed nara sew, id-deadline tagħha diġà għalaq u allura ma tantx għandna x'niddiskutu min-naħa tas-sussidjarjetà.

IS-SUR KENNETH CURMI: Il-Gvern se jibgħat il-pożizzjoni tiegħu, għax is-sussidjarjetà aħna nirċevuha mill-ewwel, jiġifieri qabel il-pożizzjoni tal-Gvern … Ħafna drabi we call on him biex jibgħatilna l-pożizzjoni, imma din ma' tkunx dik uffiċjali.

Issa hawnhekk għandna proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 1215/2012 dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali.

Din hija emenda tar-regolamentazzjoni eżistenti u hija emenda bżonnjuża biex tkun tista' tagħmel dawk iż-żewġ affarijiet li għandkom miktuba fil-konklużjoni.

Jekk tmorru mill-ewwel għall-konklużjoni taraw li din hija twofold, jiġifieri, se ġġib compliance bejn il-UPC Agreement u l-Brussels I Regulation - ir-recast, li hija r-regulation li qed temenda - u wkoll it addresses issues li għandhom x'jaqsmu ma' ġurisdizzjoni vis-à-vis dependencies li mhumiex nazzjonali ta' stat membru.

Fl-ewwel istanza, qed tirrikonoxxi żewġ qrati, il-Unified Patent Court u l-Benelux Court of Justice, u qiegħda toffri proċedura ta' kif dawn jistgħu jaħdmu meta jkollhom każijiet li għandhom x'jaqsmu ma' patents.

Din hija bżonnjuża u, aktar minn hekk, fir-rigward tal-prinċipju tas-sussidjarjetà hija bżonnjuża l-azzjoni min-naħa tal-Unjoni Ewropea għas-sempliċi raġuni li biex ikollok din il-koordinazjoni bejn dawn il-qrati, bilfors irid ikun hemm intervent li jgħaqqad.

Kull pajjiż ma jistax jarmonizza l-Unjoni Ewropea sħiħa u għaldaqstant mhemmx breach tas-sussidjarjetà.

Fil-fatt, il-parlamenti li skrutinizzaw u lestew l-iskrutinju tagħhom għal darb'oħra ma rrapportawx li kien hemm xi breach.

Il-Kummissjoni stess lanqas daħlet daqshekk fil-mertu tas-sussidjarjetà minħabba li hija pjuttost xi ħaġa straightforward.

THE CHAIRMAN: Tajjeb.

Mela, ngħaddu għal li jmiss, Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fuq sustanzi psikoattivi ġodda (Kumm(2013)619).

IS-SUR KENNETH CURMI: Il-proposti Kumm(2013)618 u 619 nistgħu niddiskutuhom flimkien.

L-ewwel waħda hija proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2004/757/GAI tal-25 ta' Ottubru 2004 li tistabbilixxi dispożizzjonijiet minimi dwar l-elementi kostitwenti ta' atti kriminali, u ta' pieni fil-qasam tat-traffikar illeċitu ta' drogi u t-tieni waħda (Kumm(2013)619) hija proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fuq sustanzi psikoattivi ġodda.

Mela, dawn huma sustanzi ġodda li qed jieħdu post drogi eżistenti, inkluż l-LSD.

Dawn huma sustanzi legali bħalissa għax huma ġodda u mhumiex bħall-controlled drugs, tipo l-ecstasy jew l-LSD.

Għaldaqstant, tista' tixtrihom faċilment, anke permezz tal-Internet!

Dawn is-sustanzi huma deskritti bħala li huma the legal high, u qed jaraw li għandhom l-effetti bħal tad-drogi, u għalhekk hemm bżonn li nirregolaw is-settur.

Il-punt ta' din id-direttiva huwa li tirregola s-settur u hawnhekk se niddiskutu fuq livell ta' Unjoni Ewropea.

Ir-raġuni, skont il-Kummissjoni, hija li, jekk kull pajjiż jaddotta r-regoli tiegħu, se jkun hemm problemi kbar anke fejn jidħlu l-online sales.

L-uniku pajjiż li offra l-RO tiegħu kienet l-Ingilterra, il-House of Commons u l-House of Lords, u, skont huma, il-Kummissjoni ma tiġġustifikax biżżejjed il-bżonn – anke fl-impact assessment tagħha – ta' azzjoni min-naħa tal-Kummissjoni, kemm għax m'għandhiex data biżżejjed dwar il-bejgħ u anke dwar is-sustanzi nfushom.

Din hija xi ħaġa li l-Kummissjoni tammetti, u għaldaqstant huma jemmnu li aħjar li jkun settur regolat min-naħa tal-pajjiżi, peress li għad mhemmx informazjoni dettaljata u peress li għandek ħafna diverġenzi fil-pajjiżi.

I'm not particularly proud of the methodology adopted meta ġejt biex nagħżel, imma given the limited resources, kelli nagħmel għażla bejn żewġ argumenti.

L-ewwel nett, ma rajt l-ebda parlament ieħor li offra xi reżistenza għaliha din; u, it-tieni nett, għalkemm hemm argumenti validi fl-RO tal-Ingliżi, min-naħa l-oħra l-Kummissjoni qiegħda toffri argumenti b'saħħithom ukoll, speċjalment fejn jidħol il-fatt li din hija issue ta' cross-border u, fejn jidħlu l-online sales, li it stands to reason li se jkun hemm żgur problemi jekk ikunu miżuri nazzjonali biss.

U anke għaliex din qiegħda testendi leġiżlazzjoni diġà eżistenti fuq drogi eżistenti, jiġifieri qiegħda ddaħħal dawn is-sustanzi fl-iskop tal-framework decisions li diġà qegħdin hemm.

Fuq il-Com(2013)619, jekk tmorru fuq paġna 5 tar-rapport tiegħi, taraw paragrafu li ħadtu direttament mill-Commission reasoning, fejn din qiegħda titkellem fuq national restriction measures.

Insejt ngħidilkom li din qiegħda tirregola wkoll l-użu legali ta' wħud minn dawn is-sustanzi, għax hemm minnhom użati għal raġunijiet ta' mediċina u għal żvilupp xjentifiku.

F'dak il-każ, ikun hemm problemi minħabba l-frammentazzjoni u minħabba an uneven playing field fil-bejgħ ta' dawn l-illegal substances.

Dan huwa argument sod ieħor, għax jista' ikun hemm impatt fuq l-operaturi fi swieq differenti.

Issa xorta waħda ma kenitx se tintlaħaq il-kwota biex jiskatta l-mekkaniżmu, u allura nista' ngħid li mhemmx breach ta' sussidjarjetà.

THE CHAIRMAN: Tista' tgħidilna xi ħaġa ta' malajr fuq l-aħħar direttiva?

IS-SUR KENNETH CURMI: L-aħħar waħda hija proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 718/1999 dwar il-politika ta' kapaċità tal-flotta tal-Komunità biex tippromwovi t-trasport fuq l-ilma interni (Kumm(2013)621).

Din ma tantx hemm xi tgħid fuqha.

Is-sitwazzjoni hawnhekk hija fuq meta jkollok żewġ pajjiżi li qegħdin ħdejn xulxin u li allura se jkun hemm xi effett fuq l-istream tagħhom.

B'din il-proposta qiegħda tipprova tirranġa l-capacity services tal-inland waterway transport.

Din hija xi ħaġa li lilna mhux se taffetwana bil-wisq u ħadd m'oġġezzjona għaliha.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Marthese Portelli għaddietli rimarka u se nieħu s-suġġeriment tagħha.

Minkejja li l-proposti Com(2013)618 u 619 skadew id-deadlines tas-sussidjarjetà, xorta għad għandna l-possibilità li niktbu lill-President tal-Kummissjoni Ewropea fuq dan is-suġġett.

Għaldaqstant, nistgħu nerġgħu nġibu dawn il-proposti bħala item fuq l-aġenda tal-laqgħa li jmiss ta' dan il-Kumitat, jew inkella niddeċiedu jekk nistgħux indaħħluhom bħala item fuq l-aġenda tal-Working Group 1, biex nerġgħu niddiskutuhom aktar fit-tul u naraw kif se jaffettwawna?

Illum qbilna fuq l-ewwel tliet proposti u għedna li ma sibniex breach tas-sussidjarjetà fihom u, fir-rigward tal-proposti Com(2013)618 u 619 se nirriżervaw il-pożizzjoni tagħna sabiex niddiskutuhom f'dan il-Kumitat darb'oħra, jew inkella fil-Working Group 1.

Fl-aħħar nett, nixtieq ninformakom li nhar it-Tnejn, 2 ta' Diċembru, se jkollna laqgħa konġunta mal-Kumitat Permanenti dwar il-Kontijiet Pubbliċi, fejn se jiġi jindirizzana l-Awditur Ewropew, Dr Louis Galea.

Nirringrazzjakom.

Fit-8:20 p.m., il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu kkomunikati aktar tard.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees bar


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 15

It-Tlieta, 14 ta' Jannar 2014 fis-6.45 p.m.

L-Onor.

Christopher Fearne, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 14 ta' Jannar 2014 fis-6.45 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Diskussjoni skont l-Art.

4 (2) tal-Att dwar l-Unjoni Ewropea fuq il-proposta tal-Gvern li jirratifika ftehim interim li għandu jwassal għal ftehim dwar sħubija ekonomika bejn il-Komunità Ewropea, u l-Istati Membri tagħha, u l-Kamerun.

Preżentazzjoni mill-Onor.

George Vella, Ministru għall-Affarijiet Barranin, dwar il-ħidma tiegħu, fosthom:-

i. l-ASEM (U.E - Asja) Laqgħa tal-Ministri għall-Affarijiet Barranin;

ii. il-Laqgħa tal-Kapijiet ta' Stat u Gvern tal-Commonwealth (CHOGM);

iii. il-Kunsill tal-Ministri tal-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSCE);

iv. is-Summit li nżamm f'Vilnius il-Litwanja;

v. il-Kunsill tal-Ministri ta' Diċembru 2013;

vi. l-aġenda tal-Kunsill tal-Ministri ta' Jannar 2014;

vii il-Politka tat-Tkabbir tal-Unjoni Ewropea.

Affarijiet oħra.

7 ta' Jannar 2014 SKRIVAN TAL-KAMRA