KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AMBJENT U L-IPPJANAR TAL-IŻVILUPP

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru. 1

It-Tnejn, 3 ta' Ġunju, 2013

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz €2.50

KUMITAT PERMANENTI DWAR IL-KONTIJIET PUBBLIĊI

Laqgħa Nru. 1

It-Tnejn, 3 ta' Ġunju, 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6:48 p.m.

INTRODUZZJONI MIĊ-CHAIRPERSON

THE CHAIRPERSON (Onor. Marlene Farrugia): L-ewwel nett nagħti merħba lil kulmin għoġbu jattendi għal din il-laqgħa u navżakom li din il-laqgħa qed tiġi audio and visual streamed.

Bħala introduzzjoni jkun tajjeb li ngħid li dan l-Istanding Committee tal-Parlament huwa differenti mill-oħrajn għax huwa mwaqqaf b'Kapitlu 504 tal-Liġijiet ta' Malta.

Fil-fatt artiklu 34 ta' din il-liġi jiddefinixxi eżatt x'inhuma r-rwoli ta' dan il-Kumitat u peress li naħseb li, bħalma kont jien sa ftit ġimgħat ilu, ħafna minnkom mhumiex conversant ma' x'inhu r-rwol ta' dan il-Kumitat, se naqra parti minn dan l-artiklu ħalli kulħadd ikun jaf safejn nistgħu naslu b'dan il-Kumitat u safejn ma nistgħux naslu, għalkemm jien dejjem nipprova nikkonċentra fuq safejn nistgħu naslu.

Artiklu 34 jgħid hekk – u se nikkwota bl-Ingliż:

Dawk bażikament huma l-iktar fatturi importanti li jagħtu poteri jew saħħiet lil dan l-Istanding Committee.

Ngħaddu issa għall-item li għandna fuq l-aġenda llum.

DISKUSSJONI DWAR ID-DIREZZJONI TAL-POLITIKA TAL-GVERN FEJN JIRRIGWARDA L-AMBJENT U L-IPPJANAR TAL-IŻVILUPP U L-INVOLVIMENT TAL-ISTAKEHOLDERS KOLLHA F'DIN IL-MIXJA

THE CHAIRPERSON: Xtaqt li fl-ewwel laqgħa – u għalhekk irċevejtu dik l-istedina mingħandna – ikoll flimkien f'dan il-Kumitat – u l-Ministri qegħdin hawnhekk ukoll biex ikunu jistgħu jiddiskutu magħna u jagħtu l-kontribut tagħhom – nagħmlu t-triq li biha se mmexxu lil dan il-Kumitat.

Nixtieq li l-aġenda nissettjawha lkoll flimkien.

Iktar tard waqt il-laqgħa, wara li jagħmlu l-intervent tagħhom il-Ministru u s-Segretarju Parlamentari, se nkun qed nitlob sabiex jekk minn dawk preżenti hemm min għandu xi suġġerimenti dwar x'għandu jkun hemm fuq l-aġenda għax-xhur li ġejjin, jagħmilhom ħalli dawk l-affarijiet l-iktar importanti fejn jidħol ambjent u ppjanar ta' żvilupp, inkunu ċerti li jkunu fuq l-aġenda.

Imbagħad, meta jkunu se jiġu diskussi, intom se terġgħu tkunu mistednin mhux biss biex tisimgħuna imma wkoll biex tikkontribwixxu.

Għaldaqstant, nitlob lis-Segretarju Parlamentari Michael Farrugia biex, jekk jogħġbu, jelenka t-triq li se jieħu l-Gvern fejn jidħol l-iżvilupp f'dawn ix-xhur u s-snin li ġejjin.

MICHAEL FARRUGIA (Segretarju Parlamentari għall-Ippjanar u Simplifikazzjoni Amministrattiva): Sinjura President, naħseb li wieħed mill-punti l-iktar saljenti dwar kif se jkun miexi dan il-Gvern huwa li l-Awtorità Maltija dwar l-Ambjent u l-Ippjanar (MEPA), tinqasam f'żewġ strutturi, parti li għandha x'taqsam mal-ippjanar u parti oħra li għandha x'taqsam mal-ambjent li se tmur fil-Ministeru għall-Ambjent fejn hemmhekk se nkunu qegħdin naraw flimkien kif l-aħjar li jinqasmu.

Fil-fatt diġà bdejna xi diskussjonijiet preliminari; qegħdin naraw il-parti leġiżlattiva u se nħarsu wkoll lejn ir-riżorsi umani u l-istruttura ta' kif se jkunu mexjin.

Sadanittant hemm numru ta' policies li qegħdin jitressqu 'l quddiem għal diskussjoni.

S'issa kien hemm policy waħda li kienet bdiet mill-Gvern preċedenti u kienu saru diversi konsultazzjonijiet.

Din il-policy kienu jaqblu magħha ż-żewġ naħat tal-Kamra dakinhar u jien ma rajt l-ebda problema biex inkomplu mexjin fuq dik il-policy li fil-fatt tħabbret ftit tal-jiem ilu li għandha x'taqsam ma' żewġ sulari extra fuq hotels li huma fi tourist areas, skont it-TOU 4.

Apparti minn hekk, kien hemm ukoll it-twaqqif tal-bord tal-MEPA fejn nista' ngħid li għall-ewwel darba hemm mill-inqas tliet persuni li huma ambjentalisti puri; kien hemm ħames rakkmandazzjonijiet min-naħa tal-NGOs u ntagħżel wieħed minnhom biex jirrappreżenta lill-NGOs.

Qabel ukoll kienu jiġu nominati persuni però ma kien jintgħażel ħadd minnhom.

Minbarra din il-persuna hemm ukoll żewġ persuni oħra, wieħed li huwa marine environmentologist u l-ieħor huwa lecturer l-università u ambjentalista, u kulħadd jaf li huwa ambjentalista partikolari.

Qegħdin nippruvaw inħarsu 'l quddiem mhux biss billi nistimulaw ix-xogħol fil-qasam tal-ippjanar imma billi naraw li jkun hemm bilanċ bejn l-ippjanar u l-ambjent.

Waħda mill-affarijiet li tajjeb insemmi hija li, meta tkellimna dwar ċertu mod kif irridu nimxu 'l quddiem, kien hemm ċerti mistoqsijiet li saru, kemm min-naħa tal-ambjentalisti kif ukoll mill-iżviluppaturi li ġew 'il quddiem u staqsew ruxxmata mistoqsijiet u ma ddejjaqna xejn li nirrisponduhom kollha u nista' ngħid li bidlu l-opinjoni tagħhom wara li kien hemm l-ispjegazzjoni ta' kif se nkunu mexjin għax fehmu li l-bilanċ qed nippruvaw inżommuh bejn iż-żewġ setturi.

Huwa bilanċ fin ħafna; kultant ikollok taqleb iktar lejn l-ambjentalisti u kultant ikollok taqleb xi ftit lejn l-iżviluppaturi.

Id-direzzjoni li qegħdin nagħtu hija li ma jkun hemm xejn li jxekkel il-ħolqien u l-iżvilupp li fl-aħħar mill-aħħar iwassal għal ħolqien tax-xogħol f'pajjiżna imma fir-rispett tal-parametri tal-policies li hemm u tal-liġijiet li għandna f'pajjiżna.

U huwa proprju għalhekk li qegħdin nirrevedu numru ta' policies u anke naraw policies ġodda li ma jeżistux li nemmnu li għandhom jitressqu 'l quddiem ħalli jkun hemm linja gwida għall-iżvilupp li hemm bżonn isir f'pajiżna.

In a nutshell, dik hija l-pożizzjoni li bħalissa mexjin fuqha.

Jekk ikun hemm xi mistoqsijiet jien lest li nkompli nelabora fuq is-suġġett.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

Nistieden issa lill-Ministru Leo Brincat sabiex, jekk jogħġbu, jagħmel l-intervent tiegħu dwar il-ħidma tal-Gvern fix-xhur li ġejjin.

LEO BRINCAT (Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima): Sinjura President, filwaqt li nifraħlek għall-ħatra tiegħek nirringrazzjak għall-istedina ġentili tiegħek u nilqa' lil dawk kollha li hawn preżenti u li sfortunatament bħalissa qed nagħtihom dahari.

Ħafna min-nies preżenti jistgħu jikkonfermaw li diġà kellna laqgħat ta' konsultazzjoni.

Kienu laqgħat two-way, mhux monologue ta' naħa jew ta' oħra, għax nemmen li, għalkemm il-programm tal-Gvern tal-ġurnata huwa magħruf, importanti li qabel ma nibdew inlaħħmu u nattwaw dak li hemm fil-programm, inpaċpċu inqas u nisimgħu iktar.

Fil-laqgħat li kelli fittixt li nisma' kemm nista' mhux biss is-suġġerimenti li għamlu l-ENGOs u l-korpi kostitwiti li ltqajt magħhom, imma nara kif dawn jistgħu jitħaddmu b'mod mill-iktar prattiku.

Li nista' ngħid huwa li l-programm tal-Gvern huwa magħruf, imma naħseb li l-iktar ħaġa interessanti hija li dak li aċċenna għalih il-kollega tiegħi – li qed naħdmu flimkien tajjeb ħafna minkejja li fil-preżent qegħdin taħt dekasteru differenti – meta ġejna għall-proposta li jkun hemm separazzjoni tal-ambjent u tal-iżvilupp fil-kuntest tal-MEPA – għalkemm nieħu gost li d-dibattitu ma jibqax biss MEPA qisu l-ambjent huwa MEPA biss, imma to be fair, la s-suġġett huwa marbut ma' żvilupp u ppjanar, ma tistax titkellem fuqhom mingħajr ma titkellem dwar il-MEPA – … Naħseb ta' min jinnota, li kemm fil-konsultazzjonijiet li kellna, kemm fir-run up għall-elezzjoni f'vesti ta' partit politiku kif ukoll fil-laqgħat li kellna f'vesti ta' Gvern, il-feeling ġenerali across the board bejn nies jew gruppi li s-soltu huma, mhux ngħid irrikonċilibbli, imma li jieħdu fehmiet u pożizzjoni differenti – qed ngħid għall-ENGOs, developers u anke organisations bħall-Kamra tal-Kummerċ – ilkoll qablu li kien hemm bżonn li ssir din is-separazzjoni.

L-interess tagħhom huwa kif se taħdem fil-prattika imma jekk nieħu, pereżempju, iċ-Chamber of Commerce, naraw li ilhom sentejn li ħadu pożizzjoni kategorika favur din is-separazzjoni tant li kienu għamlu din il-pożizzjoni tagħhom pubblika anke meta kienu ġew ikkonsultati mill-Gvern tal-ġurnata biex titwaqqaf jew titfassal in-National Environment Policy li aħna, bħala partit fl-oppożizzjoni dakinhar u llum anke bħala Gvern, lesti li nkomplu nħarsu lejha b'element ta' kunsens.

Hemm żmien ta' transizzjoni li jrid jintuża mhux biss bħala learning curve imma bħala listening curve ħalli ċertu fine tuning li jista' jiġi bypassed jekk isir bil-għaġġla, inkunu qegħdin in time li nagħmluh aħna b'responsabilità ta' gvern.

Ħafna nies qegħdin jistaqsu jekk b'dan it-tibdil, l-ambjent hux se joħroġ minn taħt, jew inkella minn fuq, jew hux se jibqa' kif kien.

Jekk jiġi attwat dak kollu li hemm fil-manifest tal-Gvern tal-ġurnata, nemmen – u ngħid dan b'sens ta' responsabilità – li l-ambjent se joħroġ iktar imsaħħaħ.

Dan m'iniex qed ngħidu bi kritika għall-Gvernijiet ta' qabel, imma qed ngħidu għax il-fatti jitkellmu waħedhom.

Għaliex qed ngħid hekk?

Jekk nieħdu l-MEPA anke kif inhi llum, ma kien hemm l-ebda obbligu li l-Gvern tal-ġurnata – stajna nkunu aħna stess jew anke Gvernijiet preċedenti – jaħtar rappreżentanza ta' ENGOs.

Sal-lum – u jikkoreġuni l-persuni preżenti – kien hemm biss persuna ta' integrità u ma jien qed nitfa' l-ebda dell fuq il-persuna li kienet għamlet xogħol siewi fi ħdan ENGO li ma kenitx għadha membru ta' ENGO.

Kemm dakinhar kif ukoll illum qegħdin ngħidu lill-ENGOs li dment li jaqblu bejniethom – u huma assigurawna li jistgħu jaqblu bejniethom – jinnominaw persuni li jirrappreżentawhom biex minflok ikunu biss vuċi ta' dissidenza – xorta se jibqagħlhom dan id-dritt, jiġifieri m'aħniex qed nippruvaw noħonqu d-dissidenza – fl-istess ħin ikunu preżenti għall-board meetings kemm tal-environmental arm kif ukoll tal-planning arm fejn mhux biss ikollhom id-dritt li jagħmlu l-preżentazzjonijiet tagħhom imma anke jivvutaw, kif se jkollhom anke kunsilli lokali meta jiġu mbuttati 'l quddiem dawk li jgħidulhom mega projects.

Forsi hawnhekk, bħala Chairperson, tista' tistaqsini x'nemmen b'mega project.

Jista' jkun li d-definizzjoni tiegħi u tal-kollega tiegħi huma differenti u allura, biex inkunu ċari ma' xulxin u anke mal-pubbliku, permezz tal-kollega tiegħi u d-dipartiment tiegħu se nfasslu protocol li jiġi maqbul mal-partijiet kollha ħalli jkun hemm definizzjoni ċara ta' x'inhu mega project u ma jkunx hemm blurring of lines bejniethom.

F'każi bħal dawn, il-kunsilli lokali mhux ikunu vuċi ta' dissidenza imma jistgħu jiġu hemmhekk u fuq bażi ad hoc jitkellmu u anke jivvutaw fuq proġett li b'xi mod jew ieħor jista' jħalli impatt fuq il-lokal tagħhom.

Hemm imbagħad l-aspett dwar l-għajnuna finanzjarja għall-ENGOs.

Sal-lum, mhemm l-ebda provvediment ħlief ad hoc arrangements li għamlu diversi Gvernijiet ma' ENGOs infushom.

Fl-aħħar nett, biex nagħlaq – forsi aħjar nisma' milli nkompli għaddej jien – hemm il-liġi tal-iżvilupp sostenibbli, liġi li għalkemm għaddiet mill-Parlament f'Lulju tas-sena li għaddiet, u aħna qbilna magħha, l-istrutturi tagħha twaqqfu f'Diċembru.

Il-persuni huma validi ħafna, 99% tal-persuni li kien hemm reġgħu ġew konfermati, u li għamilna u qed nagħmlu bħalissa b'deċiżjoni tal-Kabinett, huwa li ħassejna li billi hemm l-istrutturi in place u billi hemm nies ta' ċerta integrità mhuwiex biżżejjed, jonqos li l-mainstreaming jitħaddem fil-prattika.

Naħseb li l-ewwel mainstreaming irid isir billi l-Gvern jimxi bl-eżempju, u dan se nagħmluh.

Id-data m'għażilnihiex b'koinċidenza għax inzertajna għandna dan il-Kumitat imma ilha ħafna ġranet iffissata.

Se jkollna laqgħa mas-segretarji permanenti tal-Ministeri kollha flimkien ma' nies tekniċi – jien se nitkellem l-inqas u se nħalli lin-nies tekniċi jitkellmu – fejn fiha se niġbdulhom l-attenzjoni mhux biss għal dak li hu mistenni minnhom imma għal dak li l-liġi nnifisha tobbligahom jagħmlu f'kull Ministeru u f'kull dipartiment ħalli tinqata' din l-idea li l-iżvilupp sostenibbli hija responsabilità ta' Ministeru wieħed biss, il-Ministeru tal-Ambjent.

Skużani jekk tawwalt u bħall-kollega tiegħi ngħid li jien se nkun hawnhekk lest li nwieġeb għal kull domanda li jista' jkun hemm.

THE CHAIRPERSON: Nirringrazzjak.

L-ambjent, f'dawn l-aħħar snin, taħt diversi Gvernijiet – u meta ngħid ambjent, qed nirriferi għall-ambjent naturali, storiku u fil-facets kollha tiegħu – bata ħafna.

Nafu li ma naffordjawx f'dan il-pajjiż li nibqgħu naraw l-ambjent jissawwat a skapitu ta' effett ħażin fuq il-poplu tagħna u fuq kull min jiġi jżurna u nemmen li għandna naħdmu flimkien mal-NGOs, imma mhux nagħmlu minn dan il-Kumitat a talking shop biss.

Dan il-Kumitat jista' biss jirrikkmanda imma mbagħad huwa l-eżekuttiv li jrid jara li dawk ir-rakkmandazzjonijiet jiġu attwati.

Il-fatt li llum sibtu l-ħin biex ġejtu hawnhekk tagħmlu din il-preżentazzjoni tagħkom u tisimgħu lill-NGOs, diġà is a step in the right direction u issa nistieden lil dawk preżenti biex jibdew jaħsbu biex jagħmlu l-interventi tagħhom li nitlob li jkunu kemm jista' jkun fil-qosor imma li fl-istess ħin iwasslu dak li jixtiequ jwasslulna.

L-Onor.

GEORGE PULLICINO: Sinjura President, fil-bidu tal-laqgħa inti rriferejt għal-Liġi dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp u jien se nirrepeti fil-qosor x'inhuma l-għanijiet skont kif stipulat bil-liġi.

Artiklu 34 ta' din il-liġi jgħid hekk:

"(1) Għandu jkun hemm Kumitat Permanenti dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp li għandu jkun magħmul minn ħames membri maħtura mill-Kamra, li minnhom tlieta jkunu membri li jappoġġaw lill-Gvern, u li minn fosthom wieħed jinħatar bħala Chairman u li t-tnejn l-oħra jkunu membri magħżula mill-Oppożizzjoni.

(2) Il-Kumitat Permanenti għandu:

jagħmel reviżjoni ta' kull pjan li jitressaq quddiem il-Kamra tad-Deputati skont id-disposizzjonijiet ta' dan l-Att.

Il-Kumitat Permanenti għandu jirrakkomanda lill-Kamra jekk dak il-pjan għandux jiġi approvat, approvat b'emendi jew riġettat;

jiddiskuti kull rapport riferut lilu mill-Ministru li għandu x'jaqsam mal-pjan ta' struttura jew kull reviżjoni ta' dak il-pjan;

jiddiskutu kull pjan jew policies oħra riferita lilu mill-Ministru u tirrapporta fuqu lill-Parlament.".

Il-laqgħa tal-lum, kif jidher li qed tispinġi, bl-ebda mod ma tirrispondi għal wieħed mit-tliet għanijiet li għalih il-liġi waqqfet dan il-Kumitat.

Jien m'għandi l-ebda diffikultà li dan il-Kumitat iservi ta' talking shop imma nixtieq infakkrek li ftit tal-minuti ilu inti stess għedt li ma tixtieqx li dan il-Kumitat ikun talking shop u ġaladarba nippretendi li dan il-Parlament l-ewwel jagħti eżempju hu, nistenna li dan il-Kumitat jimxi abbażi ta' din il-liġi.

Sfortunatament, quddiemna la għandna reviżjoni ta' xi pjan, la għandna rapport riferut lilu mill-Ministru u lanqas m'għandna quddiemna xi pjan jew policy oħra riferuta mill-Ministru u tirrapporta fuqu lill-Parlament.

Għaldaqstant, b'mod konkret, min-naħa tal-Oppożizzjoni nistennew li dan il-Kumitat iservi l-iskopijiet li għalih ġie mwaqqaf bil-liġi.

THE CHAIRPERSON: Nirringrazzja lill-Onor.

Pullicino, però peress li llum, fit-8:00p.m. se tissejjaħ division fil-plenarja li għaliha rridu nkunu preżenti, se ngħaddi mill-ewwel għall-interventi tas-Sinjuri preżenti.

Nitlob lil dawk li jixtiequ jintervjenu sabiex, jekk jogħġobhom, jersqu fuq il-mejda, jidentifikaw ruħhom u jagħmlu l-intervent tagħhom.

L-Onor.

GEORGE PULLICINO: Sinjura President, m'għandi l-ebda skop li nagħmel filibustering imma kont nistenna minnek bħala Chairperson, li wara l-intervent tiegħi, għallinqas tipprova tispjega l-ispirtu ta' din il-laqgħa kif inhu marbut, almenu jekk mhux mal-liġi, mal-ispirtu tal-liġi.

Jidher ċar li bl-ebda mod ma ħassejt il-ħtieġa tispjega f'liema ambitu dan il-Kumitat qed jimxi mal-linja ċara li tagħti l-liġi.

THE CHAIRPERSON: Minħabba li llum limitati fil-ħin, l-ewwel se nilħqu l-għan li għalih tlaqqa' dan il-Kumitat .…

GEORGE PULLICINO: Bir-rispett kollu, l-għan huwa stabbilit bil-liġi, ma tistabbilixxihx inti!

THE CHAIRPERSON: Onor. Pullicino, l-ispirtu tal-liġi, kif semmejt tajjeb inti, jippermetti, anzi jitlob, li aħna nisimgħu u nifhmu lil dawk li huma ħafna iktar professjonisti u professjonali minna f'dan il-mestier ħalli meta niġu biex niddiskutu dawk il-pjanijiet u dawk il-policies li issa minn żmien għal żmien se jiġu riferuti lil dan il-Kumitat, inkunu diġà nafu x'jaħsbu dawn in-nies li ħadu l-interess u l-intrigu li jiġu hawnhekk u jagħtu l-kontribut tagħhom.

Nerġa' ngħid li kieku llum mhux se jkollna bżonn inkunu preżenti fil-plenarja fit-8:00 p.m. minħabba division, kont inkun nista' nagħti spjegazzjoni twila kemm hemm bżonn lill-Onor.

George Pullicino, imma nippreferi li llum nilħaq l-għanijiet li għalih tlaqqa' dan il-Kumitat bl-aġenda li kellu kulħadd minn ħafna ġranet ilu u nisma' lil min hawn preżenti.

GEORGE PULLICINO: Nerġa' ngħid li filwaqt li m'għandi l-ebda diffikultà, anzi huwa gost u pjaċir tan-naħa tal-Oppożizzjoni li nisimgħu l-opinjoni tat-tekniċi, nippretendi li dan il-Kumitat jiġi mlaqqa' a tramite ta' dak li tistipula l-liġi u allura kont nistenna li jew ikollna reviżjoni ta' xi pjan, jew diskussjoni dwar rapport riferut lill-Kumitat, jew li niddiskutu xi pjan jew policy, imbagħad għax ikollna xi ħaġa konkreta x'niddiskutu, mhux fl-arja, kont napprezza l-opinjoni tan-nies tekniċi u tal-ambjentalisti fuq dak li jkun konkret u mhux diskuss fl-arja.

THE CHAIRPERSON: Onor. Pullicino, ippermettili però se jkolli nwaqqfek għax qed taħli l-ħin kollu ta' dan il-Kumitat.

Nista' nassigurak li minn dawn il-policies u reviżjonijiet se jkollna bżonn ħafna speċjalment għall-ħafna policies li forsi setgħu kienu mgħoddija anke meta inti kont ministru, imma dejjem meta jkun il-waqt.

Illum, l-aġenda kienet ċara; dan il-Kumitat se jisma' lil dawk li għandhom interess f'dan is-settur u għandhom il-kapaċità biex jikkontribwixxu direttament fih, għall-ewwel darba f'kumitat parlamentari.

Illum irrid nisma' lilhom.

L-aġenda nagħmilha jiena, int kont taf x'inhi l-aġenda, issa ħu paċenzja, tkunx iktar negattiv u kompli imxi mal-aġenda li għamilt jien.

Jimporta nisma' lil min hawn preżenti?

GEORGE PULLICINO: M'għandi l-ebda diffikultà, ħlief li … (Interruzzjonijiet) Hawn xi ħadd għandu xi uġigħ?

THE CHAIRPERSON: Il-pajjiż kollu muġugħ!

GEORGE PULLICINO: Sinjura President, jien kont nistenna li tmur 'il hinn minn dak li għadek kemm għedt, jiġifieri, ġaladarba stabbilixxejt l-aġenda int, għallinqas kien ikun jagħmel ħafna sens kieku din l-aġenda tiġi diskussa f'dan il-Kumitat.

Dan il-Kumitat ...

THE CHAIRPERSON: Jekk tħallina, hekk se nagħmlu!

GEORGE PULLICINO: Jiddispjaċini imma għadek kemm għedt int stess li l-aġenda stabbilixxejtha inti.

THE CHAIRPERSON: Onor. Pullicino, għaliex qed tieħu dan l-atteġġjament negattiv?

Jiddispjaċini għalik.

GEORGE PULLICINO: Jiddispjaċini, imma jien qed nitkellem fuq fatti mhux fuq opinjonijiet.

THE CHAIRPERSON: Jiena qed nitkellem fuq l-ispirtu tal-liġi.

L-ispirtu tal-liġi mhux biss li jipproteġi imma li jkun proattiv favur l-ambjent.

GEORGE PULLICINO: Jien il-liġi qrajthielek bil-Malti mhux bl-Ingliż ...

THE CHAIRPERSON: Tista' taqraha bil-Malti u bl-Ingliż; l-istess ħaġa tgħid.

GEORGE PULLICINO: … u fiha tistipula ċar għalxiex jitlaqqa' dan il-Kumitat.

Aħna m'għandna l-ebda problema li nisimgħu l-opinjoni tal-ebda tekniku u l-ebda ambjentalist ġaladarba wieħed jimxi fuq affarijiet konkreti x'jiġi jiddiskuti f'dan il-Kumitat għax dan il-Kumitat huwa stabbilit bil-liġi u jgħid ċar u tond x'għandu jiġi diskuss.

Dan qed ngħidu biex il-Kumitat ma jispiċċax talking shop kif ma tixtiequx lanqas int.

THE CHAIRPERSON: Mela nistgħu nkomplu bl-aġenda tagħna.

GEORGE PULLICINO: L-aġenda tiegħek mhux tagħna.

THE CHAIRPERSON: Id-direzzjoni tal-Gvern hija l-aġenda tagħna.

Dan huwa Gvern li tela' b'maġġoranza assoluta u tajjeb li aħna nisimgħu lil min jixtieq jikkontribwixxi f'dan is-settur ħalli naraw x'jixtieq jara fuq l-aġenda.

Aktar 'il quddiem se jkollna reviżjoni ta' policies u affarijiet oħra li jirriferulna l-Ministri u se niddiskutuhom ukoll, imma f'kull laqgħa nkun irrid nisma' x'għandhom xi jgħidu dawk li żgur huma ħafna iktar kapaċi minni u minn ħafna minna hawnhekk fuq is-settur.

Hawn xi ħadd li jixtieq jagħmel intervent, jekk jogħġobkom?

IL-PERIT VINCENT CASSAR (Chairman tal-MEPA): Sinjura President, l-ewwel nett nixtieq ningħaqad ma' dak li qalu l-Onor.

Leo Brincat u l-Onor.

Michael Farrugia dwar id-direzzjoni tal-MEPA skont il-programm tal-Gvern.

Hemm affarijiet li jafhom kulħadd, l-ewwel waħda hija l-isplit bejn l-environment u l-planning.

Kif qal l-Onor.

Farrugia, jien diġà bdejt xi diskussjonijiet f'dan ir-rigward u l-idea hija li dak li ġie stabbilit matul dawn l-aħħar snin, speċjalment matul dawn l-aħħar sentejn, tlieta, fejn tidħol l-interaction bejn il-parti tal-environment u l-parti tal-planning, ma tintilifx, anzi l-parti tal-environment għandna nsaħħuha għax il-planning ilu jeżisti u hemm strutturi li wieħed jafhom u huma strutturi tajbin, allavolja hemm bżonn li jkun hemm improvements hemmhekk ukoll imma l-parti tal-ambjent, li kienet waħedha mbagħad ingħaqdet mal-planning u hemmhekk ħadet il-forma tagħha kif suppost u issa trid tinqasam, tkompli tissaħħaħ.

Nixtieq li minbarra li nkunu qegħdin nitkellmu fuq planning u environment, kif nifhmuh l-ambjent illum, nixtieq nara wkoll li jkun hemm iżjed say f'dak li għandu x'jaqsam mar-riżorsi tal-pajjiż, bħal pereżempju l-ilma u affarijiet simili.

Xi sitta jew tmien xhur ilu kont għamilt suġġeriment, u forsi jkun tajjeb li nirrepetih hawnhekk, fejn għedt li xtaqt nara li jkun hemm a focus group, li idealment ikun fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru għax hemmhekk iżjed għandek is-saħħa li ċerti affarijiet jistgħu jsiru, li jkun jiġbor fih esperti jew nies li għandhom x'jaqsmu ma' dawn l-affarijiet.

Dan insejjaħlu proċess ta' integrated resource management, jiġifieri li nippruvaw niġbru r-riżorsi kollha li għandna f'dan il-pajjiż li jimpinġu fuq il-kwestjonijiet tal-planning u tal-ambjent.

Kif forsi xi wħud jafu, matul is-sena l-oħra, kienet saret proposta f'dokument li kien jismu Strategic Plan for Environment and Development (SPED).

Dan huwa dokument li qegħdin nerġgħu nirreveduh u l-idea hija li ndaħħlu l-istakeholders kollha, u meta ngħidu stakeholders qed nirriferu speċifikament għall-Ministeri, dipartimenti u entitajiet tal-Gvern għax hemm affarijiet li għandhom x'jaqsmu mal-ilma, mat-trasport u ħafna affarijiet oħra li għandhom, jew għandhom ikollhom say, meta wieħed ikun qiegħed jippjana.

Fil-parti tal-planning, naħseb li qabel ma ssir il-qasma, hemm bżonn li jkun hemm dik li nsejħilha restructuring jew reorganisation tal-awtorità, jiġifieri li wieħed jara l-esiġenzi tal-pajjiż.

Ovvjament l-affarijiet ikunu qegħdin jiżvolġu matul is-snin u allura ma nistgħux nibqgħu marbutin biss ma' dak li sar fl-antik imma rridu nimxu biex inħarsu u naraw jekk hemmx affarijiet li huma ta' importanza iżjed illum milli kienu qabel u allura oltre milli kif hemm fil-programm tal-Gvern li trid tonqos il-burokrazija f'ċerti affarijiet, hemm ukoll affarijiet li daħlu ġodda matul is-snin u allura wieħed irid iħares 'il hemm ukoll.

Viżjoni li għandi hija li l-MEPA ssir iżjed user friendly.

Matul dawn l-aħħar ġimgħat li ili Chairman tal-MEPA iltqajt ma' każijiet fejn il-pubbliku, jew min ikun milqut b'xi permess jew ieħor, iħoss li ma jkunx ħa sodisfazzjon totalment mill-proċess kollu tal-MEPA.

Allura nħoss li l-MEPA għandha tkun iżjed qrib iċ-ċittadin, fis-sens li l-ewwel nett tispjegalu x'inhi l-viżjoni tagħha u tispjega liċ-ċittadin x'inhuma d-drittijiet tiegħu.

Hemm ħafna policies, semmihom l-Onor.

Farrugia, li jridu jinbidlu jew hemm bżonn ta' review tagħhom għax ħafna mill-policies huma miktubin b'ċertu lingwaġġ li forsi nifhmuh aħna l-periti biss u min ikun qed jaħdem hemmhekk imma ċ-ċittadin li jkun qed jara jekk huwiex se jieħu permess ma tantx ikun qed jifhimhom.

Għalhekk, naħseb li hemm bżonn li jkun hemm iżjed lingwaġġ li l-poplu jifhmu.

Nirringrazzjakom.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

Xtaqt nagħmel domanda waħda li forsi jista' jirrispondiha l-Onor.

Is-suġġerimenti li għamel iċ-Chairman relattivament ġdid tal-MEPA, huma rilevanti ħafna.

Jeżisti pjan ta' ristrutturar within a certain timeframe biex ir-riforma vera tal-MEPA sseħħ?

MICHAEL FARRUGIA: Fil-fatt, it-timeframe huwa li sa nofs jew sal-aħħar tas-sena d-dieħla nkunu lestejna d-diviżjoni bejn l-ippjanar u l-ambjent.

Se nkunu qegħdin naraw il-parti legali u d-dettall tagħha kif se tkun qiegħda tiġi mressqa 'l quddiem.

Ovvjament ma nistax ngħid kemm se jieħu żmien biex jiġi diskuss fil-Parlament, u probabbilment se nkunu qed nersqu quddiem dan il-Kumitat meta nkunu qegħdin nagħmlu l-pjanijiet kollha neċessarji ħalli nisimgħu l-feedback ta' dan l-istess Kumitat u tad-diversi rappreżentanti tal-poplu Malti u Għawdxi dwar il-linja li se nkunu mexjin 'il quddiem biha.

Li nista' ngħid ukoll huwa li huwa targeted li jkolli ġurnata fejn fiha jkolli laqgħat mad-developers, mal-periti u dawk li għandhom x'jaqsmu mas-settur tal-iżvilupp, imbagħad se nkun qed nagħmel laqgħa oħra ta' ġurnata wkoll fejn se nkun qed nisma' x'għandhom xi jgħidu l-NGOs dwar kif nistgħu nimxu 'l quddiem.

Kif forsi tafu, għamilna launching tal-kunċett "Semma' leħnek" fejn iċ-ċittadini Maltin u Għawdxin tlabnihom jagħmlu l-kummenti tagħhom dwar il-problemi li jiltaqgħu magħhom kull meta jersqu in kuntatt mal-MEPA, u kellna wkoll l-opportunità li liċ-ċittadini noffrulhom li huma wkoll jistgħu jsemmgħu leħinhom u jissuġġerixxu diversi prosposti dwar kif għandha ssir il-bidla.

Tajjeb ngħid ukoll li, b'mod regolari, qed immur il-MEPA mhux biss biex nitkellem mad-diretturi, li ħafna drabi nkun qed niltaqa' magħhom l-uffiċċju, imma anke biex nitkellem mal-ħaddiema li se jkunu qegħdin iħaddmu l-proġetti 'l quddiem u se jkunu on the ground biex jaraw li l-policies u l-liġijiet li għandhom x'jaqsmu mal-ippjanar u mal-ambjent, għada pitgħada, ikunu jistgħu jiġu attwati.

Jien infurmat li hija xi ħaġa li qed issir għall-ewwel darba li xi ħadd imur hemmhekk u jisma' lill-ħaddiema li huma on the ground x'għandhom xi jgħidu.

Aħna rridu li l-bidla li se ssir ma tkunx biss bidla li sempliċement tkun saret imma rridu li l-ħaddiema jħossu li they own the change, they own the new direction u għalhekk irriduhom li jkunu hands on billi nisimgħu xi jkunu qed jissuġġerixxu dwar kif għandna nimxu 'l quddiem, mhux biss bħala struttura tal-MEPA imma anke dwar il-bidliet li hemm bżonn li jsiru.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

GEORGE PULLICINO: Sinjura President, iċ-Chairman tal-MEPA, għamel diversi statements u xtaqt nistaqsih biex jikkjarifika l-ideat tiegħu fuq punti li diġà semma.

THE CHAIRPERSON: Tkun tista' tistaqsi wara li nisma' l-interventi ta' nies oħra.

GEORGE PULLICINO: Jiddispjaċini, imma ...

THE CHAIRPERSON: Onor. Pullicino, jiena ċ-Chairperson hawnhekk mhux inti.

Tkun tista' tistaqsi jekk jibqagħlna l-ħin.

Diġà għedtlek li dawn in-nies inqalgħu mill-uffiċċji tagħhom u minn djarhom biex nisimgħuhom.

Jekk fil-każ nerġgħu nagħmlu dan l-istess item fuq l-aġenda u niddiskutuh f'laqgħa oħra.

Dan huwa Kumitat tal-Parlament u allura huma l-Membri li jagħżlu li jisimgħu lill-partijiet oħra.

THE CHAIRPERSON: Dan il-Kumitat inzerta għandu chairperson li tmexxi l-laqgħa, li hija jien.

GEORGE PULLICINO: Ġaladarba ċ-Chairperson espremiet ruħha u b'mod korrett qalet li...

THE CHAIRPERSON: Onor. Pullicino, qiegħed skorrett.

Il-laqgħa mmexxiha jien.

GEORGE PULLICINO: Sinjura President, huwa veru li qed tmexxi l-Kumitat inti, però trid tagħmel dan fl-ambitu ta' dak li tgħid il-liġi.

THE CHAIRPERSON: L-ambitu tal-ispirtu tal-liġi huwa importanti daqs l-ambitu tal-liġi.

GEORGE PULLICINO: Le, jiddispjaċini imma lanqas l-ispirtu tal-liġi m'inti qed tosserva.

Hawnhekk huwa speċifikat ...

THE CHAIRPERSON: Onor. Pullicino, inti titkellem biss meta nagħtik il-permess jiena bħala Chairperson.

GEORGE PULLICINO: Mela jien nitlob ruling mingħand l-Ispeaker għar-rigward ta' kif qed titmexxa din il-laqgħa.

Ġaladarba dan il-Kumitat tal-Parlament huwa stabbilit bil-liġi u jispeċifika għalxiex għandu jitmexxa u fuq liema linja għandu jitmexxa, u ġaladarba hawn persuni li qed jagħmlu l-intervent tagħhom, Membru Parlamentari rappreżentant f'dan il-Kumitat għandu jkollu l-jedd, kif hemm fi kwalunkwe kumitat ieħor ta' dan il-Parlament …

THE CHAIRPERSON: Se jkollok il-jedd.

GEORGE PULLICINO: … li jagħmel il-mistoqsijiet tiegħu.

Jien ma nsib ebda diffikultà li jerġgħu jiġu l-persuni darb'oħra, imma nsostni li bħala Membri Parlamentari għandna kull dritt nagħmlu l-mistoqsijiet.

THE CHAIRPERSON: Ħadd ma qallek li m'għandekx dritt tagħmel mistoqsijiet, imma l-aġenda hija dik li hi.

Jekk il-ħin jippermetti nistgħu nibqgħu nistaqsu sa filgħodu imma inti taf li llum l-aġenda tal-Parlament qiegħda tali li fit-8:00 p.m. irridu nkunu fil-Kamra biex nivvutaw u allura nixtieq li sa dak il-ħin nisma' kemm jista' jkun interventi minn dawn in-nies li qagħdu jinqalgħu biex jiġu hawnhekk.

Jiena ċ-Chairperson u l-aġenda għamiltha jiena.

GEORGE PULLICINO: Sinjura President, bħala Deputat u Membru ta' dan il-Kumitat, nistenna mingħandek deċiżjoni jekk il-mistoqsijiet li rrid nagħmel lil kwalunkwe individwu li se jesprimi ruħu hawnhekk, inkunx nista' nagħmilhom f'istanza oħra ta' dan il-Kumitat.

THE CHAIRPERSON: Dak iva, nista' ...

GEORGE PULLICINO: Imma inti għadek kemm għedtli li jekk jibqa' l-ħin.

Ladarba ġibna dawn in-nies biex nisimgħuhom, jien għandi interess li nagħmel il-mistoqsijiet lil dawn l-istess persuni ħalli nkun nista' nkun ċert li qegħdin nifhmu dak li preċiżament iridu jgħidu.

THE CHAIRPERSON: Hekk hu.

Inserraħlek rasek li jekk ma nlestux illum se nkomplu darb'oħra.

Tajjeb?

GEORGE PULLICINO: Mela qiegħda on record...

THE CHAIRPERSON: Il-microphone huwa mixgħul il-ħin kollu.

GEORGE PULLICINO: ...li qed jintqal miċ-Chairperson li din in-naħa u kwalunkwe Membru ieħor ta' dan il-Kumitat jkun jista' iressaq il-mistoqsijiet tiegħu lill-persuni li se jkunu esprimew ruħhom.

THE CHAIRPERSON: Naturalment fuq dak li jkunu qalu.

THE CHAIRPERSON: Ċertament.

IS-SUR PAUL BUTTIGIEG (Viċi Sindku tal-Qala u f'isem il-Moviment Ħarsien Ħondoq): Sinjura Chairperson, nixtieq nagħmel suġġeriment li fuq l-aġenda ta' dan il-Kumitat jinġieb għad-diskussjoni kif il-local plan ġie mibdul minn wara dahar il-Kunsill.

Qed nirriferi għal-local plan ta' Ħondoq ir-Rummien, li kien jaf bih l-ex Ministru Pullicino.

Rigward applikazzjonijiet li jsiru f'outside development zones li aħna bħala Kunsill ikollna nonfqu eluf ta' ewro plus konsulenti biex jiddefenduhom u jkollna noħorġu flus għalihom biex forsi issir xi ħaġa dwarhom .… Meta nbidel il-pjan lokali – nerġa' ngħid għal darba darbtejn minn wara dahar il-Kunsill, u l-ex Ministru jaf bih għax inbidel bil-permess tiegħu – …

THE CHAIRPERSON: Sur Buttigieg, indirizza lili.

IS-SUR PAUL BUTTIGIEG: Aħna l-Qala għandna tliet problemi u waħda minnhom hija r-rimi tal-iskart f'Ta' Muxi.

Xbajna niltaqgħu mal-MEPA dwar dan u qatt ma sar xejn.

Bi pjaċir ngħid li kien permezz tiegħi li qabbadt lil wieħed jieħu video, ġibtu fuq programm u l-għada saret l-istop notice.

Allura għaliex ma saritx qabel?

Konna ilna tliet snin ngħidu!

Hemmhekk kien earmarked bħala national park u tħalla jintefa' dak ir-radam kollu!

Għaliex tħalla jsir dan?

IS-SUR PAUL BUTTIGIEG: Sinjura Chairperson, l-ex Ministru kien jaf b'dan.

Għandna applikazzjoni tal-Marċa li qiegħda recommended for refusal – u hawnhekk inzerta hawn is-Sur Marco Cremona li f'rapport li kien għamel kien ikkonkluda li din se toħloq il-problemi – u l-MEPA dejjem kienu jgħiduli li qisu m'għandix raġun u fi smigħ minnhom qaluli li r-rapport tas-Sur Marco Cremona, li kien ikkummissjonat mill-Kunsill, huwa biased.

Kien biss meta ħadt video fl-10 ta' Marzu 2012 fejn fih intwera ċar li kemm jien kif ukoll is-Sur Marco Cremona kellna raġun, li… Għaliex għandna nibqgħu nonfqu l-flus u nibqgħu f'din is-sitwazzjoni?

Issa jekk trid tirrispondi, rrispondi Sur ex Ministru!

THE CHAIRPERSON: Sur Buttigieg, nerġa' ngħidlek biex tindirizza lili.

L-Onor.

GEORGE PULLICINO: Sinjura Chairperson, l-ewwel nett nistenna li n-nies li jiġu hawnhekk ikollhom is-sens ta' diċenza u etika ta' kif jindirizzaw Kumitat Parlamentari, u barra minn hekk nistenna li int, bħala Chairperson, tipproteġi lill-Membri tal-Kumitat.

THE CHAIRPERSON: Ħalli f'idi, nipproteġik żgur.

GEORGE PULLICINO: Peress li ġew indirizzati lejja mistoqsijiet, nitolbok tgħidli f'liema stanza se jkun nista' inwieġeb għalihom.

THE CHAIRPERSON: Fl-aġenda li jmiss se jkollok iċ-ċans li twieġeb għalihom.

GEORGE PULLICINO: "L-aġenda li jmiss" xi tfisser, Sinjura Chairperson?

THE CHAIRPERSON: Issa niddikjaraw x'se tkun l-aġenda li jmiss, ngħidu d-data meta se tkun, u inti jkollok kull opportunità li tistaqsi u tkun tista' twieġeb ukoll.

Sadanittant se nkompli bl-aġenda tal-lum u nkompli nisma' lil dawk li huma preżenti.

GEORGE PULLICINO: Sinjura Chairperson, jiġifieri qed nifhem li se jkun hemm kontinwazzjoni tal-aġenda tal-lum.

THE CHAIRPERSON: Tista' tkun kontinwazzjoni u jista' jkun li nżidu xi ħaġa oħra mal-aġenda.

Forsi jkollna reviżjoni ta' xi policy u ndaħħluha fuq l-aġenda wkoll.

Imma nassigurak li din il-materja se tkompli tiġi diskussa.

Kull min qiegħed hawn illum u mhux se jlaħħaq isemma' leħnu se jerġa' jkun mistieden biex ikun jista' jagħmel dan.

Imbagħad l-intenzjoni hija li wara aħna niddiskutu u nistaqsu bejnietna.

Għalhekk lilek għedtlek biex tagħti ċans għax wara tkun tista' tiddiskuti.

Illum inzertajna li forsi se nisimgħu biss, imma b'daqshekk ma jfissirx li d-diskussjoni tkun waqfet hemm.

GEORGE PULLICINO: Jiddispjaċini, Sinjura Chairperson.

Għadek kemm għamilt statement li jikkonfliġġi ma' statement ieħor li għamilt aktar kmieni f'din il-laqgħa.

THE CHAIRPERSON: Dak qed tgħidu int.

GEORGE PULLICINO: Għadek kemm għedt "niddiskutu bejnietna".

Hawnhekk hawn ħafna nies.

GEORGE PULLICINO: Imma, Sinjura Chairperson, inti Chairperson ta' dan il-Kumitat.

Dan huwa l-Kumitat.

THE CHAIRPERSON: Infakkrek li se jkollna l-minuti ta' din il-laqgħa.

GEORGE PULLICINO: Nerġa' ngħid li dan huwa l-Kumitat tal-Kamra.

Il-persuni mistiedna huma proprju hekk, mistiedna ta' dan il-Kumitat.

GEORGE PULLICINO: Sinjura Chairperson, qed inkun ċar ħafna fid-diskors tiegħi.

THE CHAIRPERSON: Daqstant ieħor jiena ċara fl-aġenda tiegħi!

GEORGE PULLICINO: Tpoġġix diskors f'ħalqi!

THE CHAIRPERSON: Inti qed tpoġġi d-diskors f'ħalqi!

GEORGE PULLICINO: Inti għedt ċar u tond "niddiskutu bejnietna".

THE CHAIRPERSON: Tkomplix taħli ħin ta' dan il-Kumitat, Onor. Pullicino!

GEORGE PULLICINO: Qed nagħmillek mistoqsija ċara: Xi tfisser "niddiskutu bejnietna"?

Tfisser li nkun nista' nistaqsi l-mistoqsijiet u nikkummenta fuq kull persuna li tesprimi ruħha biex niċċara l-pożizzjoni tal-ideat espressi?

THE CHAIRPERSON: Aktar kmieni waqt din il-laqgħa inti tlabt biex tkun tista' tagħmel mistoqsijiet rilevanti fuq dawk is-sottomissjonijiet li jkunu qed jagħmlu n-nies preżenti.

Nista' ngħidlek li dak se tkun tista' tagħmlu.

Jekk inti wara tkun trid tikkummenta, l-ewwel nett tkun tista' tikkummenta fil-minuti li se jiġu rappurtati fil-bidu tal-laqgħa li jmiss, jiġifieri tista' tikkummenta kemm trid, u t-tieni jrid ikun hemm lok għal diskussjoni bejnietna l-Membri tal-Kumitat dwar dawk is-sottomissjonijiet u ħsibijiet li nkunu smajna.

Jekk ma jsirx hekk, inkunu hawn għalxejn.

Hawn xi ħaddieħor li jixtieq jagħmel s-sottomissjonijiet tiegħu?

IL-PERIT PHILIP GRECH (Rappreżentant tal-Malta Water Association): Bħala għaqda aħna konna ħriġna anke rakkmandazzjonijiet lejlet l-elezzjoni li għall-iggvernar aħjar tar-riżorsa tal-ilma hemm bżonn li jkun hemm iktar focus u li jittieħdu deċiżjonijiet forsi iktar intelliġenti.

Aħna għedna li l-ilma għandu bżonn jiġi nkorporat taħt il-Malta Resources Authority (MRA) u anke l-Environmental Protection Directorate (EPD) min-naħa tal-MEPA għandha tidħol hemmhekk.

F'dik ir-rakkmandazzjoni żidna wkoll li għandu jidħol id-Direttorat tas-Saħħa Ambjentali għax hemm ukoll il-kwestjoni wkoll tal-ibħra f'din il-biċċa xogħol.

Aħna nemmnu wkoll li hemm elementi fl-MRA li jikkonċernaw customer affairs li m'għandhomx ikunu hemmhekk meta mbagħad il-kwestjoni, pereżempju, ta' tariffi u ssettjar ta' tariffi hija operazzjoni intrinsika u essenzjali ta' kull regolatur u jekk din l-entità l-ġdida se tkun regolatur bis-sens, hemm bżonn li jkollha s-snien biex tiggverna.

S'issa l-MRA fil-fatt dawk is-snien ma tantx uriethom, li tagħmel hu li tistabbilixxi kull xahar il-prezz tad-diesel u tal-fuel, speċi saret aktar provinċja ta' tħabbir mid-DOI milli ta' ħsieb profond ta' kif sejra l-enerġija f'dan il-pajjiż.

Il-kwestjoni kollha tal-qasma tal-ippjanar minn mal-ambjent aħna narawha bħala opportunità biex nieħdu d-deċiżjonijiet b'mod iktar intelliġenti.

Bħalissa l-policies kollha tal-MEPA – li huma ħafna – huma miktuba b'mod legalistiku, b'Ingliż ikkumplikat ħafna li forsi jinftiehem mill-periti imma li jinftiehem ħafna iżjed mill-avukati, kif naraw fl-appelli.

Hemm bżonn intelliġenza sew biex ikun hemm skrutinju tajjeb tad-deċiżjonijiet aħħarin ta' dawn il-policies.

Aħna qegħdin nippruvaw, min-naħa tagħna bħala entità, naraw li din il-qasma ma ġġibx il-firda tal-ippjanar mill-ambjent kif jixtiequ l-iżviluppaturi li jispekulaw.

Aħna nixtiequ li l-policies għoljin ikollhom skrutinju qawwi u biex ngħidu hekk anke livell ta' veto.

Għalina mhux biżżejjed li jkollok persuna waħda, tnejn, tlieta minn bord ta' disa' li jkollhom id-dritt li ma jaqblux mad-deċiżjoni.

Dak mhuwiex mod tajjeb kif isiru d-deċiżjonijiet.

Meta għandek bord ta' nies appuntati u għandek tlieta min-nies li mhux appuntati, mhux kulħadd huwa meritevoli u appuntat fuq l-integrità tiegħu, dawn dejjem se jkunu minoranza u ma huwa ebda premju li jkollok minoranza li dejjem tiddeċiedi kontra u d-deċiżjonijiet dejjem jirrumblaw kif kienu jirrumblaw f'ċerti okkażjonijiet qabel.

Allura dan l-iskrutinju importanti li narawh.

Hawnhekk, nixtieq ngħid li naqbel mas-sentiment li semma fil-bidu l-Onor.

Pullicino fejn xtaq jara pjan.

Aħna l-periti nħobbu naraw il-pjani; bid-diskors biss ma nimxux.

Mhux biżżejjed għalina li nitkellmu fil-vojt imbagħad naraw xi ħaġa li tiġri fl-aħħar.

Hemm tendenza qawwija f'dan il-pajjiż li l-ewwel draft ikun l-aħħar draft; tiġi karta fuq il-mejda, inkunu mitlubin nagħtu l-kummenti tagħna, jgħaddu tliet ġimgħat u tkun telqet l-affari.

Aħna nixtiequ nkunu parti sħiħa minn dan il-proċess, huwa proċess li mhemmx għalfejn ngħaġġlu fuqu, ilna nitkellmu ħafna fuqu, kien hemm proċess qawwi fl-aħħar snin fuq din il-biċċa xogħol u kien hemm parteċipazzjoni twila u sħiħa.

L-istess ilmenti li nstemgħu dak iż-żmien se jinstemgħu issa.

Mhemm xejn mitluf milli wieħed idur fuq dawk is-sentimenti li kien hemm dak iż-żmien.

Il-Perit Cassar – li dak iż-żmien kien il-President tal-Kamra tal-Periti – u jien – li kont nagħmel parti minn din il-Kamra, esprimejna rwieħna ħafna dak iż-żmien u nimmaġina li dawk l-affarijiet għadhom validi issa.

Nistenna wkoll li l-konsultazzjonijiet li jsiru ma jkunux one offs.

Jekk is-Segretarju Parlamentari se jiltaqa' mal-periti, mal-NGOs, u mal-iżviluppaturi, dawn il-one day offs mhumiex biżżejjed.

Irid ikun hemm żmien biex wieħed jara d-dokument għax kif wieħed jista' jara mis-snin – kważi 20 sena – li ilha mwaqqfa l-MEPA, the devil is in the detail.

Jekk l-affarijiet ma jkunux ċari, skjetti u bilanċjati fis-sens tal-poteri, il-prodott aħħari mhux bilfors se jkun dak li jixtieq il-poplu u dak li vvota għalih fl-aħħar elezzjoni.

THE CHAIRPERSON: Nirringrazzjak, Perit Grech.

IS-SUR ALFRED E. BALDACCHINO: Jien illum pensjonant wara li għamilt mis-sebgħinijiet inservi u nvolut fil-qasam tal-ambjent, kemm f'għaqdiet mhux governattivi kif ukoll fis-servizz pubbliku.

L-ewwel nett, Sinjura Chairperson, nixtieq nirringrazzjak tal-istedina tiegħek, talli tajtni l-opportunità li niġi hawnhekk biex nisma', nikkummenta, nissuġġerixxi u anke fejn hemm bżonn nikkritika, dejjem fl-interess nazzjonali ħalli d-deċiżjonijiet jkunu jistgħu jittieħdu b'mod li jkunu verament sostennibbli.

Jien għandi tliet punti li llum xtaqt nissuġerixxi imbagħad 'il quddiem wieħed ikun jista' japplikahom.

Waħda mill-affarijiet li nixtieq nara f'dan il-qasam huwa li l-konsiderazzjonijiet soċjali u dawk ambjentali jittieħdu u jitpoġġew fuq l-istess livell ta' konsiderazzjonijiet ekonomiċi.

Ħafna drabi tara li dawn lanqas biss ingħataw ħjiel; ovvjament qed nitkellem b'lura bl-esperjenza ta' li ġara.

Kif għedt, għandha tingħata iktar importanza fuq affarijiet soċjali u ambjentali.

Dan jista' jsir biss billi jkun hemm il-kontribut u l-invertent, is-suġġerimenti u l-kritika ta' nies li jixtiequ jitkellmu, kemm jekk fuq bażi personali, kif ukoll jekk fuq bażi ta' għaqdiet.

It-tieni punt li xtaqt nagħmel huwa li ngħid li qed nieħu pjaċir nara li s-suġġett tal-ambjent reġa' tela' għal-livell ta' Ministeru, wara li għamel xi snin li ma kienx, però għalkemm tela' f'dan il-livell ma jfissirx li l-Ministru għall-Ambjent għandu jerfa' responsabilità sħiħa ta' dak li jiġri fl-ambjent.

Kull ministru ieħor, jekk hux finanzi, affarijiet soċjali, saħħa, jew edukazzjoni, iġorr miegħu responsabilità soċjali u ambjentali fuq deċiżjonijiet li jieħdu across the board.

Għalhekk naħseb li kienet għaqlija d-deċiżjoni li ttieħdet fil-passat meta nħolqot il-kummissjoni fuq l-iżvilupp sostennibbli, li imbagħad reġgħet ġiet imneħħija, għaliex din tista' tlaqqa' lill-entitajiet, speċjalment dawk governattivi u anke forsi politiċi biex jiddiskutu dawn l-affarijiet u jidħlu fid-dettall u għalhekk id-deċiżjoni tkun tista' tittieħed b'mod li tkun ta' interess nazzjonali għal kulħadd b'mod sostennibbli.

Ma nixtieqx insemmi eżempji hawnhekk għax m'għandix il-ħin, imma biżżejjed insemmi l-prinċipju bħalissa u għada pitgħada jekk ikun hemm il-bżonn forsi nistgħu niftħu fuq dawn l-affarijiet.

Jiġifieri l-punti tiegħi huma dawn it-tlieta; li r-responsabilità ambjentali u soċjali jġorrha kwalunkwe ministeru… U ma jġorrhiex biss il-Gvern imma ġġorrha wkoll kwalunkwe entità soċjali fil-pajjiż, jekk hijiex reliġjuża, trejdjunjonistika jew kummerċjali.

Kulħadd għandu r-responsabilità.

Ħadd ma jipponta subajgħ għax hemm ministru tal-ambjent allura huwa responsabbli ta' kollox.

Rajna, u forsi qed naraw anke riċentament, deċiżjonijiet li ttieħdu li effettwaw ministru li lanqas biss jaf bihom meta huwa responsabbli hu!

Din ma tgħin lil ħadd; la tgħin lill-Gvern, la tgħin lis-soċjetà u lanqas tgħin lill-ambjent.

Dawn huwa punti li fl-opinjoni tiegħi għandhom jiġu indirizzati biex jiġu evitati ħafna problemi iktar 'il quddiem li mhux neċċessarjament dejjem jidhru appena tittieħed id-deċiżjoni.

Il-Perit Vincent Cassar semma l-punt li llum tant hemm obbligi tal-Unjoni Ewropea – qed nitkellmu fuq l-ambjent issa – plus obbligi ta' strumenti legali internazzjonali, conventions – dejjem fuq l-ambjent – li dawn fihom infushom mhux għalkemm taqbad u taqrahom, tifhimhom u timplementahom.

Ħafna drabi dawn qed jiġu injorati jew imwarrba.

Jista' jkun għax mhemmx biżżejjed kuxjenza pubblika dwarhom.

Waħda mill-affarijiet li jitolbu dawn l-istrumenti legali, speċjalment l-Unjoni Ewropea, hija li jkun hemm komunikazzjoni, edukazzjoni u tisħiħ tal-kuxjenza pubblika fuqhom.

Sal-lum, dan ftit li xejn qed isir u anke hemm min – jiddispjaċini ngħid li anke fil-livell politiku – li ħafna drabi dawn l-affarijiet ma jkunux jafu bihom.

U meta dawn l-affarijiet, li huma obbligi tal-pajjiż, min qed jieħdu d-deċiżjoni ma jkunx jafhom – il-kelliem ta' qabli, il-Perit Philip Grech, ukoll aċċenna għal meta jkollok bord li qiegħed jieħu deċiżjoni u ma jafx l-obbligi u r-riperkussjonijiet tagħhom fil-qasam li Malta għandha bħala Membru tal-Unjoni Ewropea – allura bilfors li dik id-deċiżjoni se toħroġ zoppa.

Ma rridx nieħu iktar ħin.

Kull ma kelli xi ngħid kienu dawk it-tliet punti li fuqhom nixtieq nara aktar diskussjoni, aktar interess u aktar konsiderazzjonijiet tagħhom fid-deċiżjonijiet li jittieħdu, dejjem fl-interess nazzjonali.

Nirringrazzjak.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

Hawn aktar kummenti?

ASTRID VELLA (Rappreżentanta tal-Għaqda Flimkien għal Ambjent Aħjar): Sinjura Chairperson, nirringrazzjak taċ-ċans li qegħdin tagħtuna llejla biex nitkellmu.

Smajna dwar ir-riforma l-ġdida tal-MEPA.

Aħna kuntenti b'kull riforma li ttejjeb il-funzjonament tal-MEPA, imma nħossu li għandna bżonn riforma li tkun iżjed fil-fond, mhux biss tal-MEPA imma anke dik bażika tal-mentalità u l-attitudni li bihom niffaċċjaw il-problemi, anke tal-ippjanar, imma ovvjament f'ambitu iżjed wiesa' tal-ambjent.

Meta nisma' kliem bħal li għandna bżonn inħaffu l-proċessi biex nagħtu spinta lis-settur tal-bini, jien ninkwieta għax m'iniex qed nisma' fl-istess ħin li għandna bżonn ta' studji.

Dawn l-istudji ambjentali, anke f'dak li jirrigwarda l-ippjanar, ilna ma narawhom u għadhom mhumiex qegħdin jissemmew.

Qed nirriferi għall-istudji tal-impatt, anke kif semma l-kollega tiegħi s-Sur Baldacchino, mhux biss ekonomiċi imma wkoll ambjentali u soċjali.

Is-social impact studies minn dejjem kienu traskurati u qatt ma ġew inklużi fil-kuntest tal-ippjanar, kif għandhom ikunu, fuq livell li jistħoqqilhom.

Jien inħoss li mingħajr dawn l-istudji r-riforma tibqa' għal dak li huwa għall-interess tas-settur tal-kostruzzjoni u mhux għall-interess tal-pajjiż as a whole.

Aħna qegħdin niffaċċjaw sitwazzjoni bħalma ffaċċajna fis-sebgħinijiet, meta kellna l-kriżi tal-industrija tat-tessuti.

Imma m'aħniex qegħdin nagħmlu analiżi tal-kriżi tal-industrija tal-kostruzzjoni.

Qegħdin ngħidu li l-kostruzzjoni għandha bżonn spinta.

Imma l-pajjiż jiflaħ iżjed kostruzzjoni?

Qegħdin nitkellmu fuq opportunitajiet ta' xogħol meta dawn l-opportunitajiet fil-verità jeżistu, speċjalment fil-kamp tar-restawr, imma m'aħniex qegħdin inħarsu lejn il-retraining tal-istaff u l-inċentivi għall-kumpaniji li jduru għar-restawr.

Ovvjament dan huwa kamp speċjalizzat ħafna li għandu bżonn l-impenn u l-għajnuna tal-Gvern.

Jien favur ħafna li dawn il-kumpaniji jingħataw assistenza għar-retraining għax dan huwa kamp speċjalizzat.

Sfortunatament forsi mhux kulħadd huwa entużjast għalih għax il-profitti ovvjament mhumiex dawk li huma imdorrijin bihom, jiġifieri profitti immedjati u kbar.

Dawn l-istudji jkopru wkoll ċerti policies li qegħdin naraw ħerġin bħalissa, li aħna nħossu li huma piecemeal, bħal pereżempju, l-għoli tal-hotels.

Fin-nuqqas ta' approach ħolistiku se nkomplu naraw conflicting approaches b'mod speċjali daparti tal-MEPA.

Fuq naħa waħda qegħdin ngħidu li għandna nuqqas ta' hotel beds u fl-istess ħin il-MEPA qed tagħti permessi lill-hotels li jaqilbu minn użu ta' hotel għall-użu ta' flats meta aħna qegħdin f'sitwazzjoni li għandna madwar 70,000 post vojt, li l-biċċa l-kbira tagħhom huma flats.

Dan huwa nuqqas kbir ta' approach ħolistiku.

Insemmi malajr il-liġi tal-Environmental Management of Construction Sites, li m'hemm l-ebda attentat biex tiġi rispettata.

Għandna min qed jilmenta kuljum li f'Wied il-Għasel ix-xogħol qed jibda fil-5:15 a.m. minflok fis-7:00 a.m. skont il-liġi u ħadd m'hu qed jagħti kas.

Ma kien hemm qatt sforz mill-Gvern ta' qabel li jħeġġeġ l-għarfien ta' dawn il-liġijiet.

Il-pulizija għadhom totalment injoranti dwar dan.

Din mhijiex kritika għall-pulizija, lanqas xejn, imma ma kien hemm l-ebda sforz biex ninfurmaw la lill-pubbliku u lanqas lil min għandu jiġġestjona dawn il-liġijiet.

L-aħħar punt li xtaqt nagħmel huwa dwar ir-regolamenti tal-FAR.

Kien hemm studji li qalu li dawn għandhom jiġu regolati.

Fil-fatt il-FAR Regulations għal perjodu ta' żmien kienu dormant u issa qed jerġgħu jqumu.

Minkejja s-suġġeriment tal-konsulent – u hawnhekk irrid ngħid li qegħdin inħallsu biex inġibu l-konsulenti imbagħad ninjoraw is-suġġerimenti tagħhom – … Hemm imbagħad l-infurzar.

Mhux biżżejjed li jkollna diretturi tal-infurzar onesti jekk is-servizz mhuwiex onest.

Aħna għandna ħafna każijiet fejn ikollna insistenza li mhemmx abbuż, immorru fuq il-post aħna u nsibu abbuż rampanti.

M'hemm l-ebda lok li għandna nkunu aħna l-NGOs il-wardens ta' dawn is-servizzi.

Nirringrazzjak.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

Skużani li kelli nwaqqfek.

Sfortunatament se jkolli naġġorna l-laqgħa għaliex mitlubin inkunu fil-Kamra minħabba division.

Nirringrazzjakom ħafna tal-attendenza tagħkom.

Pullicino nixtieq ngħidlu li jekk qed jinsisti li jkun hemm ruling, jgħid fuq xiex ħalli nkunu nistgħu nipproċedu.

GEORGE PULLICINO: It-talba għal ruling naf meta għandi nagħmilha u nagħmilha f'dak il-mument.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

Nista' ninforma lil kulħadd li se jkun hemm laqgħa ta' kontinwazzjoni.

Il-Membri se jiġu kkomunikati l-aġenda u d-data ta' meta se ssir din il-laqgħa.

Nirringrazzjakom ħafna tal-attendenza u l-interess tagħkom u tax-xogħol siewi li lkoll kemm intom tagħmlu.

L-Onor.

Bezzina.

TONI BEZZINA: Jien nixtieq nistaqsi jekk dan il-Kumitat hux se jżomm il-funzjoni proprja tiegħu skont il-liġi.

THE CHAIRPERSON: Iva, se jżomm il-funzjoni tiegħu skont il-liġi.

Il-liġi tigħid – u nikkwota – li:

Jiġifieri l-ispirtu tal-liġi huwa ħafna usa minn dawk l-erba' kelmiet miktubin in black and white.

Nirringrazzjak.

Il-laqgħa hija aġġornata għal data li tiġi komunikata lilkom aktar tard.

Nirringrazzjakom.

Fit-7:56 p.m. il-Kumitat aġġorna.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AMBJENT U L-IPPJANAR TAL-IŻVILUPP

LAQGĦA NRU.

It-Tnejn, 3 ta' Ġunju, 2013.

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6:48 p.m.

L-Onor.

Marlene Farrugia, Chairperson tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI

L-Onor.

Toni Bezzina, l-Onor.

L-Iskrivana qalet it-talba.

INTRODUZZJONI MIĊ-CHAIRPERSON

Iċ-Chairperson spjegat fil-qosor l-għanijiet li għalihom huwa mwaqqaf il-Kumitat.

DISKUSSJONI DWAR ID-DIREZZJONI TAL-POLITIKA TAL-GVERN FEJN JIRRIGWARDA L-AMBJENT U L-IPPJANAR TAL-IŻVILUPP U L-INVOLVIMENT TAL-ISTAKEHOLDERS KOLLHA F'DIN IL-MIXJA.

Iċ-Chairperson stiednet lill-Onor.

Leo Brincat, Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima sabiex jispjega l-ħidma tal-Gvern fix-xhur li ġejjin u lill-Onor.

Michael Farrugia, Segretarju Parlamentari għall-Ippjanar u Simplifikazzjoni Amministrattiva sabiex jelenka t-triq li se jieħu l-Gvern fejn jidħol l-iżvilupp fix-xhur u s-snin li ġejjin.

L-Onor.

George Pullicino, filwaqt li kkwota artiklu 34 ta' Kapitlu 504 li bih huwa mwaqqaf il-Kumitat, oġġezzjona għall-fatt li l-item għad-diskussjoni ma' kienx jaqa' taħt dak l-artiklu.

Iċ-Chairperson qalet li l-ispirtu tal-liġi kien jippermetti li dan jiġi diskuss mill-Kumitat.

Il-Perit Vincent Cassar, Chairman tal-MEPA; is-Sur Paul Buttigieg, Viċi Sindku tal-Qala; il-Perit Philip Grech, rappreżentant tal-Malta Water Association; is-Sur Alfred E. Baldacchino, persuna involuta fil-qasam tal-ambjent; u s-Sinj.

Astrid Vella, rappreżentanta għall-għaqda Flimkien għal Ambjent Aħjar, ħadu sehem fid-diskussjoni.

Aktar tard matul il-laqgħa l-Onor.

George Pullicino oġġezzjona għall-fatt li hu ma tħalliex jagħmel domandi lill-persuni li ġew mistiedna jitkellmu fil-Kumitat.

Iċ-Chairperson qalet li hu kien se jkollu ċans jagħmel dan waqt laqgħa oħra minħabba li dakinhar ma kienx se jkun hemm ħin biżżejjed għax kienet se tiġi msejħa division fit-8:00p.m. u allura l-Membri kien jenħtiġilhom ikunu fil-plenarja biex jivvutaw.

L-Onor.

Pullicino qal li kien se jitlob ruling mingħand l-Ispeaker għall-mod ta' kif kienet qed titmexxa l-laqgħa.

Fit-7:56 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li jiġu komunikati aktar tard.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

CHAIRPERSON TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees dev


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR IX-XOGĦOL TAL-KAMRA

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 4

It-Tnejn, 3 ta' Ġunju 2013 fl-4.30p.m.

L-iSpeaker, President tal-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 3 ta' Ġunju 2013 fl-4.30p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt, b'din l-aġenda:

Affarijiet oħra

31 ta' Mejju 2013 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx