KUMITAT PERMANENTI DWAR LAFFARIJIET EKONOMIĊI U FINANZJARJI

LAQGĦA NRU 3

ItTnejn, 10 ta' Ġunju 2013

IlKumitat Permanenti dwar lAffarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji ltaqa' filPalazz, ilBelt Valletta, fis2.37 p.m.

Silvio Schembri, President talKumitat, ippresieda.

PREŻENTI: IlMinistru għallFinanzi lOnor.

Edward Scicluna, lOnor.

Kienu preżenti wkoll is-Sur Alfred Camilleri, Segretarju Permanenti, is-Joseph Farrugia, Assistent Direttur, is-Sur Ivan-Carl Saliba, Direttur, u s-Sur James Mansueto, Finance Manager, fil-Ministeru għall-Finanzi.

IlPresident talKumitat qal ittalba.

IlMinuti talLaqgħa Nru 2 li saret fit28 ta' Mejju 2013 kienu kkonfermati.

PREŻENTAZZJONI TA' KARTI

IlPresident talKumitat ippreżenta u qiegħed firrecords talKumitat iddokument li ġej:

Dokument 2 Ittra datata 24 ta' Mejju 2013 lill-Ispeaker Anġlu Farrugia mingħand lIspeaker Ċiprijott, is-Sur Yiannakis L. Omirou, dwar ir-rapporti ta' Deloitte u ta' Moneyval dwar is-sitwazzjoni f'Ċipru.

ABBOZZ NRU 7 - ATT BIEX JEMENDA LATT DWAR SELF TALGVERN U LGĦOTI TA' SELF LIRREPUBBLIKA ELLENIKA LI LGĦAN TIEGĦU HUWA LI JINKORPORA TTIELET EMENDI GĦALLFTEHIM DWAR FAĊILITÀ TA' SELF MILĦUQ FI BRUSSELL FID19 TA' DIĊEMBRU 2012

Dan l-Abbozz ġie riferut lillKumitat fillaqgħa talKumitat dwar ixXogħol talKamra tas27 ta' Mejju 2013 għallkonsiderazzjoni qabel ma jitressaq għattieni qari filKamra.

Fillaqgħa saret preżentazzjoni misSegretarju Permanenti filMinisteru għallFinanzi dwar levoluzzjoni tasself lillGreċja u limplikazzjonijiet għal Malta tattielet emenda għallGreek Loan Facility Agreement.

Wara lpreżentazzjoni lMembri għamlu lmistoqsijiet tagħhom lisSegretarju Permanenti.

SKRIVAN TALKUMITAT

PRESIDENT TALKUMITAT


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 10

L-Erbgħa, 6 ta' Novembru 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 10

L-Erbgħa, 6 ta' Novembru, 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.45 p.m.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru 9 li saret fit-23 ta' Ottubru, 2013 ġew konfermati.

DISKUSSJONI DWAR PROPOSTI LEĠISLATTIVI TAL-UNJONI EWROPEA FIR-RIGWARD TAL-PRINĊIPJU TAS-SUSSIDJARJETÀ

Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi miżuri biex jitlesta s-suq uniku Ewropew għall-Komunikazzjoni Elettronika u biex jinkiseb Kontinent Konness, u li jemenda d-Direttivi 2002/20/KE, 2002/21/KE u 2002/22/KE u r-Regolamenti (KE) Nru 1211/2009 u (UE) Nru 531/2012 (KUMM(2013)627).

Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-Fondi tas-Suq Monetarju (KUMM(2013)615) ; u

Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-prevenzjoni u l-ġestjoni tal-introduzzjoni u t-tixrid tal-ispeċijiet aljeni invażivi (KUMM(2013)620).

THE CHAIRPERSON (Onor. Chris Fearne): Ngħaddu għad-diskussjoni tal-lum dwar numru ta' proposti leġislattivi li waslu għandna mill-istituzzjonijiet Ewropej rigward jekk jissodisfawx jew le l-prinċipju tas-sussidjarjetà u proporzjonalità.

L-ewwel regolament li se niddiskutu huwa intitolat "Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi miżuri biex jitlesta s-Suq Uniku Ewropew għall-Komunikazzjoni Elettronika u biex jinkiseb Kontinent Konness, u li jemenda d-Direttivi 2002/20/KE, 2002/21/KE u 2002/22/KE u r-Regolamenti (KE) Nru 1211/2009 u (UE) Nru 531/2012 (KUMM(2013)627)".

Bil-permess tal-Kumitat xtaqt nistieden numru ta' persuni tekniċi sabiex jispjegawlna l-pożizzjoni tal-Ministeri differenti u jispjegawlna wkoll fuq xiex jitratta dan ir-regolament.

U għalhekk nistieden lis-Sinj.

Maria Buttigieg Scicluna, Direttur għall-Affarijiet Ewropej, u s-Sinj.

Gail Demanuele t-tnejn mill-Ministeru għall-Ekonomija, Investiment u Intrapriżi Żgħar kif ukoll is-Sinj.

Celia Falzon, Chief Officer External Relations, u s-Sur Ivan Bugeja, Manager External Relations, it-tnejn mal-Awtorità ta' Malta dwar il-Komunikazzjoni.

Nirringrazzjakom talli lqajtu din l-istedina u nitlobkom sabiex tibdew tagħtuna spjegazzjoni - qabel ma nitkellmu fuq jekk għandniex nagħmlu opinjoni motivata jew le – fuq dan ir-regolament tal-Parlament Ewropew u kif dan se jaffettwa l-interessi tagħna.

MARIA BUTTIGIEG SCICLUNA (Direttur għall-Affarijiet Ewropej, Ministeru għall-Ekonomija, Investiment u Intrapriżi Żgħar): Sur President, jekk tippermettili xtaqt nibda billi nagħti a brief introduction dwar din il-proposta li ġiet launched u addottata mill-Kummissjoni f'Settembru li għadda.

Din il-proposta qiegħda tmiss ma' ħafna iktar direttivi u fil-fatt dan huwa pakkett sħiħ li qiegħed imiss ħafna direttivi f'daqqa.

Min-naħa tagħha l-Kummissjoni qiegħda tippressa fuq l-Istati Membri għall-addozzjoni ta' dan il-pakkett.

F'diversi laqgħat dejjem qed jissemma dan il-pakkett u l-Kummissjoni tixtieq li sa April li ġej, qabel ixolji l-Parlament Ewropew, tkun għaddiet l-ewwel draft tiegħu.

THE CHAIRPERSON: Tista' jekk jogħġbok tispjegalna ftit fuq xiex jitratta dan il-pakkett?

MARIA BUTTIGIEG SCICLUNA: Dik il-parti se nħalliha f'idejn is-Sinj.

Min-naħa tiegħi se nagħti the political background, fejn min-naħa tal-Kummissjoni qiegħda tippressa sabiex dan il-pakkett jiġi addottat mill-aktar fis possibbli.

Mill-Istati Membri l-oħra li rajna s'issa nista' ngħid li hemm ftit tal-oġġezzjonijiet, l-aktar fuq din l-għaġġla partikolari.

Issa se nħalli f'idejn is-Sinj.

Celia Falzon sabiex tagħtina aktar dettalji dwar din il-proposta.

CELIA FALZON (Chief Officer External Relations tal-Awtorità ta' Malta dwar il-Komunikazzjoni): Nirringrazzjakom tal-istedina.

Kif qalet is-Sinj.

Maria Buttigieg Scicluna, dan huwa regolament li qed jakkompanja jew jikkumplimenta d-direttivi Ewropej eżistenti li għandna llum fis-suq tat-telekomunikazzjoni.

Illum, hemm ħames direttivi li huma transposed fil-liġi Maltija flimkien ma' għadd ta' deċiżjonijiet u regolamenti oħra.

Dan ir-regolament se jikkumplimenta dawk id-direttivi filwaqt li se jemendahom.

In a nutshell, dan għandu tliet elementi partikolari.

Qiegħed jipproponi li jkun hawn mekkaniżmu ta' awtorizzazzjoni unika fl-Ewropa.

Mela jekk operatur jixtieq ikun preżenti f'numru ta' stati Ewropej, dan irid jagħti notifika darba fil-pajjiż fejn, skont dan ir-regolament, ikun qed jagħmel d-deċiżjonijiet tal-investimenti tiegħu u b'hekk ikun jista' jopera fl-Istati Membri l-oħra.

Illum il-ġurnata d-differenza hi li operatur, bħal pereżempju l-Vodafone, irid jinnotifika f'kull pajjiż li se jopera fih u allura aħna rċevejna notifika mingħand il-Vodafone sabiex ikun jista' jopera hawn Malta.

Hemm numru ta' regoli li jistabbilixxu kif se jaħdem dan il-mekkaniżmu.

Imbagħad hemm sezzjoni sħiħa ta' dan ir-regolament li tittratta dak li l-Kummissjoni qiegħda ssejħilhom l-essential inputs.

Dawn jinqasmu f'żewġ partijiet, b'parti minnhom hija dwar ir-radio spectrum.

Kif nafu, biex jopera s-suq tat-telekomunikazzjoni, partikolarment is-settur tal-mobiles imma anke s-settur tal-fixed telephony, jużaw ir-radio spectrum.

Ir-radio specturm huwa asset nazzjonali u huwa xi ħaġa fundamentali biex ikun jista' jopera dan is-settur.

Għalhekk, il-Kummissjoni qiegħda ssejjaħlu an essential input u qiegħda tistabbilixxi numru ta' regoli dwar dan l-ispectrum.

Il-Kummissjoni qiegħda tistabilixxi wkoll regoli fuq prodotti li operatur li għandu network f'pajjiż irid joffri lill-operaturi l-oħra biex ikunu jistgħu jaċċessaw in-network tiegħu.

Bħala regolatur hawn Malta, jekk insibu li operatur għandu dak li ngħidulu significant market power f'suq partikolari, aħna nimponu fuqu l-obbligu li jagħti aċċess għan-network tiegħu.

Illum il-ġurnata l-kumpanija GO għandha dan l-obbligu.

Issa hawnhekk il-Kummissjoni qiegħda tiddefinixxi prodott li aħna, bħala regolatur, inkunu rridu nimponuh fuq l-operatur li jinsab li għandu dan is-significant market power.

Jiġifieri, il-Kummissjoni ħolqot prodott ieħor ġdid li s'issa għadna qegħdin nipprovaw nifhmu eżattament x'inhu.

Dan huwa a connectivity product fejn l-operatur jew il-business li jixtieq li jkollu aċċess għal network end to end connection, jiġifieri rrid nasal minn hawn Malta għall-Fillandja u rrid konnessjoni clean, biex ikun jista' jkollu aċċess għal dan il-prodott.

Inkun onesta, kemm aħna hawn Malta u kemm regolaturi oħra għadna qegħdin nipprovaw nifhmu eżattament x'inhu dan il-prodott!

Hemm ukoll sett ta' regolamenti oħra li jitrattaw l-end users.

L-end users jinkludu l-utenti, is-subscribers u jestendu wkoll għal dawk li jużaw is-servizzi.

Issa hemm numru ta' drittijiet li skont dan ir-regolament se jkunu d-drittijiet massimi tal-konsumaturi fl-Ewropa vis-à-vis is-suq tat-telefonija.

Apparti dawn hemm provvedimenti oħra dwar in-net neutrality.

Ma nafx jekk intomx familjari mad-dibattitu li jinsab għaddej fuq id-dritt li l-konsumatur għandu fil-pajjiżi li l-connections li jkollu għall-internet ikunu open.

Illum hemm operaturi li ġieli jintervjenu jekk ikun hemm servizz li jkun qiegħed jikkompeti magħhom u l-iżjed wieħed ovvju huwa l-iSkype, fejn dawn l-operaturi jimblokkawh.

Mela aħna xtrajna l-access to the internet imma l-iSkype ma nistgħux naċċessjawh.

Hawn Malta, għall-grazzja tal-Bambin, ma kellniex din il-problema imma kien hemm istanzi fejn kellhom din il-problema partikolari.

THE CHAIRPERSON: Din għandha x'taqsam mar-rights tal-football?

Din hija aktar kwestjoni ta' prinċipju għall-operaturi li jimmaniġġjaw l-internet u hija xi ħaġa li teknikament iridu jagħmluha biex jaraw li jkun hemm il-quality of service.

Dik hi l-kwestjoni tan-net neutrality.

Imbagħad hemm sezzjoni oħra fuq ir-roaming li qajmet furur kbir anke hawn Malta.

L-intervent li sar fuq livell Ewropew dwar ir-roaming kien pożittiv għax it-tariffi tbaxxew.

Is-sena l-oħra daħal fis-seħħ regolament ieħor fuq ir-roaming li jimponi fuq l-operaturi li joffru l-opportunità lil operatur ieħor, ġej minn fejn ġej, sabiex ikun jista' jaċċessa n-network tagħhom biex joffri servizzi ta' roaming.

B'hekk, jekk jien subscriber tal-GO hawn Malta, inkun nista' nixtri r-roaming mingħand il-kumpanija Orange, li mhijiex preżenti f'Malta, u nkun nista' nżomm in-numru tat-telefon tiegħi.

Mela, ikolli s-servizzi tat-telefonija domestika mingħand il-GO mentri jkolli s-servizzi tar-roaming mingħand l-Orange.

All well and good, l-intenzjoni kienet li jkollna l-kompetizzjoni f'dan is-suq u l-operaturi lokali din qegħdin jinvestu fuqha biex ikunu jistgħu joffru dan l-obbligu.

Dan l-obbligu qiegħed fuqhom u jridu jaħdmu fuqu.

Issa l-Kummissjoni qiegħda tgħid li jekk l-operaturi jifthiemu bejniethom biex ineħħu r-roaming, il-prezz domestiku jiġi japplika meta nsiefru barra u allura dan l-obbligu li għandhom fuqhom ma jibqax japplika!

Il-problema hi li dan ir-regolament mhuwiex fis-seħħ u fadallu biex jidħol fis-seħħ.

Madankollu l-investiment qed isir bħalissa u hemm ċans li dak l-investiment ma jintuża qatt!

Għalhekk din qiegħda tikkrea ċertu tħassib, aktar u aktar hawn Malta, għax il-Kummissjoni qiegħda tgħid li hemm interim phase fejn operatur jiddeċiedi li joffri r-roaming at a zero additional tariff, jiġifieri bir-rata domestika, jekk kemm-il darba jkun fi grupp ta' operaturi oħrajn li joffru din il-faċilità lil 70% tal-popolazzjoni fl-Unjoni Ewropea.

Ovvjament pajjiżna fih daqs tikka u jekk l-operaturi se jibdew jifthiemu bejniethom, żgur li l-aħħar operaturi li se jiġu jħabbtulhom il-bieb tagħhom biex jidħlu f'dan il-club, se jkunu l-operaturi tagħna u hemmhekk allura għandek ċans li l-operaturi żgħar tagħna, jiġifieri qed nitkellmu fuq il-GO u fuq il-Melita - għax il-Vodafone huma grupp għalkemm xorta waħda esprimew it-tħassib tagħhom fuq din il-proposta - jafu jispiċċaw barra.

Mela dawn ma jkunux jistgħu joffru dawn it-tariffi filwaqt li ħaddieħor ikun jista' joffrihom.

U allura hemmhekk għandek nuqqas ta' level playing field.

In a nutshell, naħseb li dawk huma l-proposti li qiegħda tagħmel il-Kummissjoni.

Forsi ta' min iżid erba' kelmiet fuq ir-raġuni għalfejn qiegħda tagħmilhom.

Il-Kummissjoni qiegħda targumenta li l-ewwel nett, is-suq tat-telekomunikazzjoni fl-Ewropa qed jaqa' lura u m'għadux kompetittiv daqskemm huwa s-suq tat-telekomunikazzjoni fl-Amerika u fl-Asja.

Allura qisha qiegħda tagħmel l-argument li dawn il-problemi ġejjin mill-fatt li r-regolaturi japplikaw id-direttivi eżisenti b'mod differenti f'kull pajjiż.

Allura, biex tistabbilixxi l-armonizzazzjoni, il-Kummissjoni qiegħda tipproponi regolamentazzjoni aktar milli emendi għad-direttivi.

Dan għalina huwa ta' concern għax regulation hija aktar xi ħaġa ta' one size fits all.

Fis-settur tat-telekomunikazzjoni hawn Malta għandna ftit ta' problema minħabba ċ-ċokon tagħna, madankollu aħna wieħed mill-istati membri li mmorru l-aħjar fl-Ewropa.

Fil-fatt għandna tliet networks li jikkompetu ma' xulxin u l-prezzijiet tagħna huma kompetittivi meta tħares lejn dak li hemm fl-Ewropa.

Veru li mhumiex l-irħas imma lanqas huma l-għola u dawn qegħdin niżlin.

Bħala coverage, aħna għandna l-aħjar fl-Ewropa għax għandna 100 mbs ma' Malta kollha u l-ebda pajjiż ieħor, safejn naf jien u sal-aħħar statistika li kellna, m'għandhom dan il-coverage.

Ovvjament, peress li aħna żgħar immorru tajjeb minn dak l-aspett.

Imma mbagħad ma rridux li jkun hawn regolament li jistabbilixxi regoli li lilna ma jħalluniex inkomplu nkunu daqshekk kompetittivi f'dan is-suq.

Ma nafx tridux li nidħlu fil-concerns li għandna mill-aspett ta' sussidjarjetà?

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Naħseb li jkun tajjeb li jkollna preżentazzjoni ħafifa dwar kif qed tarawha intom mill-aspett ta' sussidjarjetà, għax il-focus tagħna huwa fuq is-sussidjarjetà u forsi tagħtuna daqxejn ta' distinzjoni bejn l-angolu tal-users minn dak tal-operaturi.

Naħseb li l-concern tagħna fuq livell parlamentari għandu jkun jekk jintlaqtux b'mod ħażin il-users aktar milli jekk jintlaqtux ħażin l-operaturi, għax l-operaturi jagħmlu l-konsiderazzjonijiet kummerċjali tagħhom.

Naħseb li taqbel miegħi li jekk hemm widespread interest fost users Maltin li jsiefru hi li naqtgħu mir-roaming.

Għaliex qed ngħid hekk?

Jekk hemm sistema fil-pipeline biex ir-roaming jispiċċa, naħseb li dan ikun aħjar għall-users u allura forsi wieħed irid jaraha minn dak l-angolu.

Kif qed tarawha mil-lat ta' sussidjarjetà u għandkom xi feedback minn regolaturi Ewropej dwar kif qed iħarsu huma lejn dan is-suġġett?

CELIA FALZON: L-ewwel nett, naqbel miegħek u għandek raġun mija fil-mija dwar kif l-interess tagħna għandu jkun fuq il-konsumatur.

Imma meta jkollok healthy operators u jkollok il-kompetizzjoni, għax dik hija l-aktar ħaġa importanti, normalment se jkun il-konsumatur li jgawdi.

Fir-rigward tal-concerns li għandna min-naħa tas-sussidjarjetà, partikolarment fejn jidħlu l-konsumaturi, dan ir-regolament qed jistabbilixxi d-drittijiet massimmi li għandu konsumatur Ewropew fis-suq tat-telefonija.

Mela, fis-suq tat-telephones għandek il-General Consumer Law li tibqa' tapplika u mbagħad għandna sector specific provisions li qegħdin fil-liġi tat-telefonija hawn Malta u tal-Ewropa kollha.

Il-Kummissjoni se tabollixxi dawk il-proviżjonijiet u se tgħid li dan huwa l-livell massimu tad-drittijiet li għandu l-konsumatur fl-Ewropa vis-à-vis it-telecoms.

L-inkwiet tagħna hu li dan se tistabbilixxih b'regolament u allura se japplika kif inhu f'Malta.

Aħna nafu li s-suq tat-telecoms huwa wieħed dinamiku u hawn Malta jkollna każiijiet fejn mil-lum għal għada l-operaturi jivvintaw prattiċi li ma jkunux daqshekk idonei għall-konsumaturi u għalhekk aħna jkollna nintervjenu, kif ukoll il-Parlament Malti, billi jkollna provvedimenti speċifiċi li għamilnihom biex nindirizzaw kwestjonijiet li jinqalgħu hawn Malta.

B'dan ir-regolament aħna qed naħsbu li din mhux se nkunu nistgħu nagħmluha.

Pereżempju, fl-2011 hawn Malta addottajna r-regolamenti dwar l-email mobility.

Mela, jekk jien kont subscriber mal-GO u tlaqt minn magħhom biex immur mal-Melita jew mal-Vodafone, inkun nista' inżomm l-email address tiegħi u kelli perjodu ta' sena.

Dawk ir-regolamenti aħna ilhom in vigore mill-2011għax kien ikollna complaints mingħand il-konsumaturi u għalhekk indirizzajna din l-issue.

Il-Kummissjoni qiegħda tipproponi li ddaħħalhom fis-seħħ fl-2014!

Dik hi l-aktar data viċina possibbli.

Jiġifieri aħna konna iżjed avvanzati fil-protezzjoni tal-konsumaturi fuq din il-kwestjoni.

Każ ieħor huwa li hawn Malta s-subscribers fil-mobile telephony huma mdorrijin u jippretendu bil-kbir li jkollhom aċċess għat-telefonija minn ġod-djar tagħhom.

Mhuwiex obbligu li s-signals bilfors iridu jippenetraw fid-djar u, fil-każ ta' Malta dan huwa aktar obbligu oneruż fuq l-operaturi peress li d-djar ta' Malta huma b'ħitan tal-ġebel ħoxnin u allura s-signal mhux dejjem jippenetra b'mod tajjeb.

L-operaturi hawn Malta, riedu jew ma riedux, minħabba l-kompetizzjoni, jekk subscriber ma jkollux aċċess mid-dar, kellhom volontarjament iħalluh joħroġ mill-kuntratt.

Hawn Malta għandna kundizzjonijiet – kif hemm f'kull pajjiż ieħor imma jkunu differenti minn pajjiżi għal ieħor - li huma speċifiċi vis-à-vis il-konsumatur.

Għalhekk aħna ma nistgħux nifhmu s-sinifikat ta' dan ir-regolament għax jekk id-direttivi implimentati f'kull pajjiż mhumiex suffiċjenti, nistgħu nżiedu magħhom jew inkella nagħmluhom aktar speċifiċi, imma li taddotta regolament aħna naħsbu li huwa riskjuż.

THE CHAIRPERSON: Grazzi.

Sur Curmi tista' tagħtina r-reazzjoni tiegħek?

L-argumenti tas-Sinj.

Falzon kienu validi ħafna imma naħseb li l-punt li kien qed jagħmel l-Onor.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Kienu spjegati tajjeb ħafna.

THE CHAIRPERSON: Jien mhux ċert jekk japplikawx għall-prinċipju tas-sussidjarjetà.

Sur Curmi, forsi tista' tgħidilna xi ħaġa f'dan ir-rigward peress li inti din studjajtha min-naħa tiegħek.

IS-SUR KENNETH CURMI (Research Analyst): Fil-fatt konna qegħdin nitkellmu fuqha aktar qabel.

Irrid ngħid li l-concerns tal-Onor.

Zammit Dimech kienu validi fuq ir-roaming imma s-Sinjura Falzon indirizzathom b'mod tajjeb ukoll.

Min-naħa tas-sussidjarjetà, kif għedna aktar qabel, jekk se nattakkaw dak il-punt, hemm il-kwestjoni li diġà hemm l-istrumenti leġislattivi eżistenti.

L-ewwel argument huwa li se jikkreaw strument leġislattiv żejjed u għalhekk mhemmx għalfejn li jkun hemm azzjoni min-naħa tal-Unjoni Ewropea.

It-tieni nett, kif kienet qiegħda tgħid hi stess, diġà kien hemm passi meħudin mill-Unjoni Ewropea u allura mhemmx għalfejn noħolqu regolamentazzjoni għax b'direttiva konna naslu għall-istess riżultat.

CELIA FALZON: Aħna hekk jidhrilna.

Illum hemm ħames direttivi u jekk hemm bżonn, dawn id-direttivi jistgħu jiġu emendati.

Ta' min jgħid li l-Kummissjoni ħadmet fuq dan il-pakkett minn Marzu sa Settembru li għadda.

Bħalma jsir is-soltu meta jiġi emendat il-framework tat-Telecoms, din id-darba ma kienx hemm konsultazzjoni pubblika u open u dan il-pakkett kellna biss a leaked version tiegħu.

Fil-fatt, ħarġu madwar erba' leaked versions fil-ġimgħat ta' qabel ma ġie addottat f'Settembru.

L-ewwel staqsejtni fuq ir-regolaturi u nsejt inwieġbek.

Bħala Malta Communications Authority (MCA) aħna nifformaw parti minn istituzzjoni li jisimha Body of European Regulators for Electronic Communications jew inkella l-BEREC.

Din l-istituzzjoni ħarġet bi ħġarha kontra dan il-pakkett, jiġifieri r-regolaturi kollha qablu li l-Kummissjoni, l-ewwel nett, ma identifikatx problemi reali u allura qabblet miżuri ma' problema li it did not prove.

Mela, fil-verità bil-mod ta' kif qiegħda tagħmel il-Kummissjoni qiegħda tqis li tindirizza problemi li m'aħniex ċerti li jeżistu.

Lanqas mhuwa ċar li dawn il-miżuri li qed tipproponi se jkollhom riżultat fuq livell Ewropew kif qiegħda tgħid il-Kummissjoni.

Hemm riskju ta' burokrazija addizzjonali imma mhuwiex ċar jekk il-benefiċċju, li l-Kumissjoni qiegħda tgħid li se jkun hemm għax issa l-operaturi se jkunu jistgħu jaħdmu iżjed faċilment fil-pajjiżi kollha, huwiex se jimmaterjalizza.

Fl-opinjoni tagħna l-value added ta' din il-proposta mhux qiegħed joħroġ ċar biżżejjed biex wieħed jieħu miżuri daqshekk drastiċi.

Ma nafx nistgħux niddiskutuhom imma, pereżempju, il-Kummissjoni qiegħda tipproponi li jekk ikollok operatur li huwa preżenti f'aktar minn suq wieħed Ewropew u r-regolatur Malti jiddeċiedi li jimponi obbligu fuq dak l-operatur għax għandu a significant market power, lill-Kummissjoni rridu ninnotifikawlha dik l-intenzjoni tagħna.

Issa dik diġà qed issir illum.

Fil-fatt, jekk illum il-Kummissjoni jidhrilha li l-obbligu li se nimponu aħna fih xi ħaġa problematika, wara proċess twil, din tista' toħroġ rakkomandazzjoni u dik ir-rakkomandazzjoni aħna jkollna l-obbligu li nagħtuha the utmost account.

Jekk ma nagħtux the utmost account, we would be infringing u jistgħu jimxu b'infringement proceedings kontra tagħna.

Il-Kummissjoni qiegħda tgħid li dak mhuwiex biżżejjed, imma jrid ikollha wkoll veto power.

Mela jekk jien nibgħat in-notifika imma l-Kummissjoni jidhrilha li din mhijiex in line with the European law jew inkella se jkollha mpatt ħażin fuq is-single market tista' toħroġ veto!

CARMELO MIFSUD BONNICI: X'maġġoranza hemm bżonn għal din id-direttiva?

CARMELO MIFSUD BONNICI: U x'inhi r-raġuni għalfejn ħarġet regolament minflok direttiva?

Kif qiegħda tgħid tajjeb, kien hemm dawn id-direttivi u s-soltu l-linja ġenerali kienet tkun direttiva u kulħadd kien jaċċetta dik id-direttiva.

Il-Kummissjoni tat spjegazzjoni għalfejn bidlet din il-linja u marret minn direttiva għal regolament meta taf li se jkun hemm aktar oġġezzjoni għaliha?

CELIA FALZON: L-istatement li għamlet il-Kummissjoni fl-explanatory memorandum huwa li hi tħoss li d-direttivi xorta wasslu għal numru ta' diverġenzi fl-applikazzjoni tal-liġi Ewropea fl-istati membri u dawk id-diveġenzi jikkawżaw costs żejda fuq l-operaturi li jixtiequ jifirxu l-firxa tagħhom mal-Unjoni Ewropea.

Il-quote hija s-segwenti;

L-għidut huma ta' għaġġla politika għax it-term tal-Kummissjoni se jispiċċa dalwaqt u allura din hija the parting shot tal-Kummissarju … Kif għedt, id-direttivi naċċettawhom u nimplimentawhom imma jekk ikollna proposti li ma jkunux verament approprjati għal Malta, il-ħsara tista' tkun mhux biss f'settur wieħed imma fl-ekonomija kollha u fil-well being tagħna.

Il-Kummissjoni is envisaging - u dan qaluh Membri Parlamentari fuq livell Ewropew – a few large operators operating all over Europe bħalma hemm fl-Istati Uniti.

Għalina dik hija a nightmare scenario għax aħna niġu f'the rural areas of Europe!

Illum aħna city state u għandna n-networks li hemm fis-cities.

Issa jekk se niġu trattati b'dan il-mod, se niġu meqjusa bħala the rural areas of Europe u se nkunu l-aħħar post fejn jagtu kas li jinvestu jew fejn se jagħtu kas il-kwestjonijiet tal-konsumaturi lokali.

Dik hija concern għalina.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Se jkollha żgur impatt fuq l-ekonomija għax l-aċċessibilità tagħna hija marbuta ma' kull settur ekonomiku.

CELIA FALZON: Hekk hu.

THE CHAIRPERSON: Sur Curmi, trid tgħid xi ħaġa oħra f'dan ir-rigward?

IS-SUR KENNETH CURMI: Xtaqt nistaqsi xi ħaġa oħra li għandha x'taqsam mas-sussidjarjetà.

L-għan tal-proposta, skont il-Kummissjoni, huwa li se żżid il-kompetizzjoni fis-suq u li se jkun hemm iktar għażla u allura nistaqsi jekk fuq skala ta' Unjoni Ewropea dan hux diġà qed jintlaħaq kif qegħdin jew inkella jista' jintlaħaq aħjar permezz ta' din il-proposta?

Ovvjament dan ma jneħħi xejn mill-argument li aħna forsi se nbatu bħala pajjiż imma xorta hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq is-sussidjarjetà fuq livell Ewropew u qed nitkellmu wkoll fuq livell ta' konsumaturi.

CELIA FALZON: Hemm benefiċċju jekk ikollok operatur wieħed mifrux mal-Ewropa kollha għax dan se jkollu l-economies of scale.

Mela, jekk għandu bżonn jixtri swiċċ dan se jixtri wieħed għal 500 miljun ruħ u allura hemm l-economies of scale, li jfisser li veru l-prezzijiet jistgħu jorħsu.

Imma, jekk il-Kummissjoni tgħidilna li b'dawn il-proposti - li huma intenzjonati sabiex jikkonsolidaw is-suq tal-operaturi tat-Telecoms fl-Ewropa - se jkollna aktar kompetizzjoni, għalija dak huwa argument falz għax aktar m'għandek operaturi, aktar għandek kompetizzjoni.

Hawn Malta naraw il-problemi bil-kompetizzjoni u għandna tliet kumpaniji biss tal-mobiles u tnejn tal-fixed line.

Issa jekk ikollok ħamsa fl-Ewropa … Il-Kummissjoni kellha tintervjeni hi b'regolament ħalli taqta' il-kwestjoni tar-roaming għax il-mijiet ta' operaturi li hawn fl-Ewropa, fejn qablilhom ukoll ftiehmu bejniethom biex iżommu r-roaming charges m'ogħla s-sema.

Jiġifieri aħseb u ara jekk ikollok ħamsa.

IS-SUR KENNETH CURMI: Skużani, imma l-Kummissjoni terġa' ssemmi li, pereżempju, fiċ-Ċina u fl-Istati Uniti, fejn il-markets huma kbar immens, l-operaturi huma ferm ftit u fil-fatt għandek xi erba' jew ħamsa għal pajjiż sħiħ.

Allura bl-istess mod l-Unjoni Ewropea mhux ukoll jaqblilha li timxi fuq dan il-mudell?

Qiegħed nagħmel din il-mistoqsija għax fil-kwestjoni tagħna, aħna għandna tlieta f'pajjiż daqs naqra meta mbagħad fiċ-Ċina u fl-Ewropa, fejn hemm ħafna miljuni ta' users, għandek ħames operaturi.

CELIA FALZON: Bl-istess argument, hawn Malta għandna coverage aħjar u quality of service aħjar mill-Istati Uniti u għandna wkoll prezzijiet kompetittivi u fuq ċerti aspetti jkollna wkoll prezzijiet aħjar.

Jiġifieri, mhux bilfors li l-argument li qiegħda tagħmel il-Kummissjoni huwa daqshekk ...

THE CHAIRPERSON: Sinjura Falzon, jekk qed nifhem sew l-ispirtu tal-Kumitat, naħseb li kkonvinċejtna fuq dan il-punt.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Sur President, aħna naqblu imma d-diffikultà tagħna hija waħda; intom rajtuh il-parir li se nibagħtu?

Saret diskussjoni bejnietkom fuq il-kontenut tiegħu?

CELIA FALZON: L-opinjoni motivata?

CARMELO MIFSUD BONNICI: Eżatt, dik li se nibagħtu aħna.

X'inhu propost li nibagħtu aħna, oriġinawh huma?

(Interruzzjonijiet)

CARMELO MIFSUD BONNICI: Sur Bugeja, aħna nagħtu s-support tagħna u korretti fl-affarijiet …

THE CHAIRPERSON: Tista' fi ftit minuti tispjegalna x'inhi u x'titratta l-RO?

IS-SUR IVAN BUGEJA (Manager External Relations tal-Awtorità ta' Malta dwar il-Komunikazzjoni): Il-kontenut tal-opinjoni motivata huwa l-argumenti li qajmet s-Sinjura Falzon.

Għandek il-Kummissjoni …

CARMELO MIFSUD BONNICI: Hemm xi punti oħra li inti elenkajt fl-opinjoni motivata li tressqet għall-konsiderazzjoni tagħna?

IS-SUR IVAN BUGEJA: Naħseb li s-Sinjura Falzon semmiet l-argumenti kollha.

THE CHAIRPERSON: Sur Bugeja, tista' tgħidilna malajr malajr x'inhuma r-raġunijiet ewlenin tar-reasoned opinion?

IS-SUR IVAN BUGEJA: Kif għedtilkom, ħafna mill-affarijiet diġà semmiethom is-Sinj.

Hawnhekk qed ngħidu li l-Kummissjoni qiegħda tipproponi ċerti provvedimenti li kemm lil Malta kif ukoll lir-regolatur qed ineħħulhom il-poter li jagħmlu ċerti deċiżjonijiet għall-konsumatur.

Hemm punti oħrajn, bħal tar-roaming li qed ineħħu l-prevedibilità fir-regolazzjoni tal-Ewropa għax filli għandna regolament u filli f'daqqa waħda l-Kummissjoni tbiddel dak ir-regolament u dan jista' jimpatta fuq l-operaturi ż-żgħar u fuq pajjiżi fil-periferija.

Qegħdin nargumentaw ukoll li bħala regolament, u mhux direttiva, qed jimponi livell massimu ta' drittijiet, speċjalment fuq il-konsumatur, li naħsbu li minflok regolament, il-Kummissjoni kellha tipproponi emendi fid-direttivi preżenti.

THE CHAIRPERSON: Jiġifieri intom qed tgħidu li għandu jkun hemm aktar proporzjonalità milli sussidjarjetà, hux hekk?

Aħna qed nargumentaw li, peress li l-Kummissjoni qiegħda tipproponi regolament, liema regolament jagħmel id-drittijiet massimi, kieku l-Kummissjoni pproponiet direttiva kienet se tħalli aktar flessibilità f'idejn l-istati membri biex jirregolaw is-suq ta' pajjiżhom.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Biex jirregolaw is-suq ta' pajjiżhom u fl-sitess ħin biex ikun hemm libertà ta' kummerċ tajjeb u mhux biex is-suq jinħonoq.

THE CHAIRPERSON: Nirringrazzjakom kollha talli attendejtu u talli kontu daqshekk ċari fl-ispjegazzjoni tagħkom, anke meta nafu li din waslet għandkom b'short notice.

Nassigurakom li l-interventi tagħkom kienu ta' għajnuna kbira għalina.

Issa jekk qegħdin naqblu li għanda nressqu a reasoned opinion, ta' min jgħid li diġà hemm reasoned opinions mill-Awstrija, mill-Irlanda u mill-Iżvezja.

Il-closing date biex nibagħtu r-reasoned opinion hija għada, jiġifieri x'aktarx li mhux se nilħqu imma se nagħmluha xorta waħda biex inkunu għamilniha.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Għandna nagħmluha …

THE CHAIRPERSON: Jekk naqblu li għanda nagħmluha u naqblu mal-wording kif inhu nistgħu ngħadduha llum stess lill-House Business Committee ħalli għada filgħaxija … Din għandna deadline għaliha sa nofsillejl ta' għada, jiġifieri nistgħu nibagħtuha għada fis-7.00 p.m. Għada għandna seduta u għalhekk nistgħu npoġġuha fuq il-Mejda tal-Kamra għada.

IS-SUR KENNETH CURMI: Ikolli ngħid li ma tantx jien ċert fuq il-konklużjoni tagħha.

Qiegħed nirriferi għat-tieni sentenza fejn qed jingħad hekk; "Il-Kummissjoni qiegħda tipproponi miżuri li jistgħu jaffetwaw negattivament ...".

Issa minflok il-kliem "il-poter tal-Gvern Malti" ma nafx jekk nistgħux ngħidu "il-poteri tal-istati membri" biex ma nagħmlux riferenza għall-gvern imma nagħmlu riferenza għall-istat membru.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Hekk kellha tkun mill-bidu.

THE CHAIRPERSON: Din hija d-draft copy jew inkella l-verżjoni finali?

Issa jekk il-Kumitat jaqbel minflok il-kliem "poter tal-Gvern Malti" nistgħu ndaħħlu l-kliem "poter tal-istati membri".

Tajjeb.

Mela issa nistgħu ngħaddu għaż-żewġ dokumenti li jmiss.

Dawn it-tnejn għalqu l-bieraħ imma xorta nistgħu nibagħtu l-kummenti tagħna bħalma ġieli għamilna.

Irridu noqogħdu attenti li ma nibagħtux …

IS-SUR KENNETH CURMI: Jien hawnhekk nixtieq nikkonferma li dawn kienu lesti u ma kienx hemm breach fuqhom għax kieku kont navżakom minn qabel dwarhom.

L-ewwel waħda hija r-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-Fondi tas-Suq Monetarju (KUMM(2013)(615).

Dawn huma short term financing system investment funds, fejn bażikament kumpaniji jistgħu jieħdu loan għal terminu żgħir ta' żmien biex, pereżempju, ikunu jistgħu jħallsu l-payroll.

Mela, dawn għandhom bżonn il-flus malajr u għalhekk jużaw dawn it-tip ta' fondi, li jistgħu jintużaw għal affarijiet hekk biss, sakemm tiġi l-payroll l-oħra.

Dawn huma investment funds u mhux loans normali ta' bank, għalkemm ħafna drabi jieħdu ħsiebhom l-isponsor, li normalment ikun xi bank.

Dawn it-tip ta' fondi, peress li huma cross border u bażikament japplikaw għall-Unjoni Ewropea kollha, l-azzjoni se tittieħed fuq livell ta' Unjoni Ewropea.

Bħala parlamenti oħra mid-dehra kien hemm qbil fuqha.

Kien hemm id-Dutch Senate u xi żewġ parlamenti oħra, mingħalija dak tal-Portugall u ta' Spanja, li għalqu l-iskrutinju tagħhom u dawn mhux qed jaraw li hemm xi breach u fil-fatt l-ebda parlament ma indika li hemm xi ksur.

Dawn huma uniform rules u l-uniformità tidħol permezz ta' azzjoni mill-Unjoni Ewropea.

THE CHAIRPERSON: Naħseb li qegħdin naqblu miegħek li din għandna ngħadduha bħala li mhemmx ksur ta' sussidjarjetà.

Ngħaddu għar-regolament li jmiss.

IS-SUR KENNETH CURMI: Dan huwa r-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-prevenzjoni u l-ġestjoni tal-introduzzjoni u t-tixrid tal-ispeċijiet aljeni invażivi (KUMM(2013)620).

Hawnhekk qed nitkellmu fuq invasive alien species, jiġifieri kull tip ta' organiżmu jew annimal li jidħol f'xi pajjiż tal-Unjoni Ewropea b'mod illegali.

Dawn qishom l-immigranti llegali fir-renju tal-annimali, li jidħlu f'xi pajjiż jew permezz ta' trasport jew permezz ta' goods jew contaminated foods.

Hawnhekk l-Ewropa qiegħda tipprova tieħu approach li ma jkunx limitat għal pajjiż wieħed għas-sempliċi raġuni li dan jekk jaffettwa pajjiż, faċilment jista' jaffettwa pajjiż ieħor, speċjalment f'continental Europe.

L-uniku indikazzjoni ta' breach li kien hemm kien mill-Parlament Awstrijakk li tefa' reasoned opinion li lili ma togħġobni xejn u ma nafx x'iridu jgħidu biha!

Article 10 jitkellem fuq 'Restrictions on the intentional release of invasive alien species of Member State concern', u li jekk tkun fuq skala nazzjonali biżżejjed li jieħu ħsiebha l-pajjiż membru.

Jien din ma naqbilx magħha għax ovvjament xorta għandu jkun hemm liġijiet fuq livell ta' Unjoni Ewropea għax jekk tali pajjiż ma jieħux azzjoni, se jibilgħu pajjiż ieħor.

Jien ma nara l-ebda problema li tkun Unjoni Ewropea li tirregola f'dan il-każ.

THE CHAIRPERSON: Naqblu li ma jidhirx li hemm ksur ta' sussidjarjetà hawnhekk ukoll.

Għalhekk naħseb li għandna ngħaddu ż-żewġ dokumenti.

Issa ngħaddu għall-aħħar item fuq l-aġenda, fejn se nagħmel rapport fil-qosor dwar żewġ laqgħat li attendejt għalihom bħala President ta' dan il-Kumitat.

THE CHAIRPERSON: Nixtieq ninformakom li l-ewwel laqgħa kienet dik tal-Presidenti tal-Kumitati dwar l-Affarijiet Ewropej tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (COSAC) li saret il-ġimgħa l-oħra f'Vilnius fil-Litwanja.

Għal din il-laqgħa kont akkumpanjat mill-Onor.

Francis Zammit Dimech għan-naħa tal-Oppożizjoni kif ukoll mis-Sur Kenneth Curmi u s-Sinj.

Eleanor Scerri, research analysts mal-Parlament tagħna.

Tajjeb ngħid hawnhekk li waqt din il-laqgħa s-Sur Curmi kien innominat bħala kandidat għall-pożizzjoni ta' permanent representative fuq il-COSAC.

Apparti s-Sur Curmi kien hemm ukoll rappreżentanti minn Ċipru, l-Olanda u l-Belġju.

L-interview saret mir-rappreżentanti tat-Troika, jiġifieri mill-Irlanda, Litwanja u l-Greċja kif ukoll mir-rappreżentanti tal-Parlament Ewropew.

Jiena kont preżenti għal dan l-interview bħala osservatur u nista' ngħid li fl-opinjoni tiegħi s-Sur Curmi kien l-aħjar kandidat għal dan il-post.

L-għażla kienet bejnu u bejn il-kandidata Ċiprijotta, u meta waslu għall-għażla, mingħajr ma nkun qed ngħid xi sigriet kbir, il-Griegi ffavorixxew liċ-Ċiprijotta, bħalma jiġri fil-Eurovision, u b'hekk intgħażlet iċ-Ċiprijota.

Madankollu l-kummenti li kellna min-nies li kienu fuq il-bord internazzjonali tal-għażla kienu pożittivi ħafna u qalulna li s-Sur Curmi qata' figura tajba ħafna u għamel ġieħ lil dan il-Parlament.

Aħna qed nieħdu pjaċir li baqa' magħna ħalli b'hekk ma nkunux tlifna s-servizzi tiegħu.

Min-naħa tiegħi nawguralu għall-futur għax ħalla impressjoni tajba ħafna.

Waqt din il-laqgħa tal-COSAC, fuq proposta tal-Parlamenti Malti, Taljan, Spanjol, Franċiż, Portugiż, Grieg u Ċiprijott iddaħħlet klawsola fid-dokument finali u din se naqraha malajr;

Kif għedt din kienet klawsola li daħħalniha aħna, it-Taljani, l-iSpanjoli, il-Franċiżi, il-Portugiżi, il-Griegi u ċ-Ċiprijotti u qiegħda titkellem b'mod ċar li l-Unjoni Ewropea għandha tieħu azzjoni fir-rigward tal-immigrazzjoni irregolari fil-Mediterran.

Fil-fatt kien hemm diskussjoni ta' nofstanhar sħiħ fuq dan is-suġġett.

It-tieni laqgħa li attendejt kienet Cluster Meeting on Free Movement & National Welfare Systems li ġiet organizzata mill-Parlament Daniż.

Din hija l-ewwel laqgħa ta' dan it-tip u naħseb li huwa importanti li jsiru aktar minn dawn il-laqgħat u li aħna nappoġġjawhom.

Forsi nistgħu naraw jekk nistgħux norganizzaw xi laqgħa simili f'pajjiżna fil-futur.

Din kienet laqgħa fuq tema partikolari, jiġifieri, il-free movement tal-ħaddiema fl-Unjoni Ewropea u kif din timpatta fuq il-welfare state nazzjonali.

Kienet laqgħa interparlamentari, jiġifieri d-dimensjoni Ewropea daħlet l-aspett parlamentari, li probabilment huwa importanti ħafna għax jagħti iktar demokrazija lill-istituzzjonijiet Ewropej.

Deherli li kien importanti li nattendi għal din il-laqgħa biex nagħtu s-support tagħna u naħseb li tkun idea tajba li 'l quddiem aħna wkoll nipproponu laqgħat ta' dan it-tip.

CARMELO MIFSUD BONICI: Fuq dan l-item mhemmx, għax jien informat mill-Onor.

Zammit Dimech li inti u hu mortu tajjeb fuq din il-laqgħa.

Xtaqt niġbidlek l-attenzjoni li aħna konna ddiskutejna fuq kif għandna nġibu għad-diskussjoni l-adeżjoni ta' pajjiżi oħra fl-Unjoni Ewropea.

Hemm pajjiżi li għadna ma ddiskutejnihomx u jkun tajjeb li jkollna diskussjoni fuqhom.

Lili kienet urtatni li kellna questionnaire u f'dak il-questionnaire aħna għedna li konna ddiskutejna … M'inix ċert jekk kenitx it-Turkija biss …

THE CHAIRPERSON: Dakinhar konna ddiskutejna t-Turkija imma tkellimna wkoll fuq il-Montenegro.

Dik kienet il-COSAC mhux ta' din il-Presidenza imma ta' dik preċedenti.

Bħalma taf inti jkun hemm questionnaire għal kull presidenza.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Fit-Turkija hemm ċerti żviluppi u allura forsi naraw jekk kemm-il darba nistgħux intellgħu pajjiż ieħor għad-diskussjoni.

THE CHAIRPERSON: Nistgħu nagħmluha.

Pereżempju, jidher li qed ikun hemm ċerti movimenti fl-Albanija kif ukoll fis-Serbja.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Dan ħalli ma nidhrux li m'aħniex niddiskutuhom.

(Interruzzjonijiet) Iva, imma torbothiex dejjem hekk għax anke li niddiskutuha aħna hawnhekk tajjeb u mbagħad jekk ikun hemm ambaxxatur li jgħidilna x'inhi l-pożizjoni ta' dawn il-pajjiżi jkun tant aħjar.

THE CHAIRPERSON: Ma ninsewx ukoll li fil-ġimgħat li ġejjin irridu nerġgħu nistiednu lil Dr Louis Galea, l-Awditur Ewropew.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Importanti li nagħmlu daqxejn planning ħalli jkolli l-Membri kollha miegħi.

THE CHAIRPERSON: Diġà għandna data għal dik il-laqgħa?

(Interruzzjonijiet) Mela tridx naqbdu u norganizzaw laqgħa?

CARMELO MIFSUD BONNICI: Nistgħu nagħmluha t-Tnejn jew l-Erbgħa?

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

Marthese Portelli qaltli li nhar ta' Erbgħa hi qatt ma tkun tista' tattendi.

Forsi nagħmluha t-Tnejn?

Ovvjament għad irridu niċċekkjaw ma' Dr Gelea biex naraw meta se jasal Malta.

Nirringrazzjakom.

Fis-7.35 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati aktar tard.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees bar


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AMBJENT

U L-IPPJANAR TAL-IŻVILUPP

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 2

It-Tnejn, 8 ta' Lulju, 2013 fis-6:30 p.m.

L-Onor.

Marlene Farrugia, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp, tavża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 8 ta' Lulju, 2013 fis-6:30p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Kummenti/domandi mill-Membri tal-Kumitat dwar l-interventi li saru fl-aħħar laqgħa;

Kontinwazzjoni tad-diskussjoni dwar id-direzzjoni tal-politika tal-Gvern fejn jirrigwarda l-ambjent u l-ippjanar tal-iżvilupp u l-involviment tal-istakeholders kollha f'din il-mixja – Interventi mill-persuni mistiedna għal-laqgħa u domandi/kummenti dwarhom mill-Membri tal-Kumitat; u

Affarijiet oħra.

20 ta' Ġunju 2013 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees dev


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 4

L-Erbgħa, 19 ta' Ġunju 2013 fil-5.30 pm

L-Onor.

Christopher Fearne, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 19 ta' Ġunju 2013 fil-5.30 pm fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Affarijiet amministrattivi.

Diskussjoni mal-Ministru għall-Affarijiet Barranin dwar:-

l-aġenda tal-Kunsill tal-Ministri għall-Affarijiet Barranin li se jinżamm fil-Lussemburgu fl-24 Ġunju 2013;

ir-rapport tal-Kunsill għall-Maltin li jgħixu barra minn Malta għall-perjodu Settembru 2012 u Frar 2013 skont is-sub-artiklu (2) tal-artiklu 7 tal-Att dwar Kunsill għall-Maltin li jgħixu barra minn Malta (Kap. 515); u

uffiċjali Maltin f'missjonijiet militari u ċivili barra minn Malta.

Affarijiet oħra.

11 ta' Ġunju 2013 SKRIVAN TAL-KAMRA


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 4

L-Erbgħa, 19 ta' Ġunju, 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 4

L-Erbgħa, 19 ta' Ġunju, 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-5.40 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 3, li saret nhar l-Erbgħa, 5 ta' Ġunju 2013, ġew ikkonfermati.

AFFARIJIET AMMINISTRATTIVI

THE CHAIRMAN (Onor. Chris Fearne): Fir-rigward ta' affarijiet amministrattivi, li nixtieq ngħid huwa li kelli nota mingħand l-Onor.

Mifsud Bonnici biex f'dan il-Kumitat nistiednu wkoll lill-Ministru responsabbli mill-Affarijiet Ewropej biex, minn żmien għal żmien, iżommna aġġornati dwar dak li jkun qed jiġri fil-General Affairs Committee u f'affarijiet oħrajn Ewropej.

Fil-fatt, tlabt lis-Segretarju tal-Kumitat biex jikteb lill-Ministru ħalli naraw meta jkun konvenjenti għalih li jattendi għal dawn il-laqgħat.

Punt numru 3 tal-aġenda huwa l-punt prinċipali tal-lum.

Fil-fatt, hija diskussjoni mal-Ministru tal-Affarijiet Barranin George Vella fuq tliet affarijiet importanti.

L-ewwel punt huwa l-aġenda tal-Kunsill tal-Ministri tal-Affarijiet Barranin tal-Unjoni Ewropea, li se jinżamm fil-Lussemburgu l-ġimgħa li ġejja.

Fit-tieni punt se niddiskutu r-rapport tal-Kunsill tal-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta.

Imbagħad, il-Ministru se jispjegalna ftit fuq missjonijiet militari u ċivili li għandna f'pajjiżi oħrajn.

Nistieden lill-Ministru George Vella biex nibdew id-diskussjoni.

DISKUSSJONI MAL-MINISTRU GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN DWAR UFFIĊJALI MALTIN F'MISSJONIJIET MILITARI U ĊIVILI BARRA MINN MALTA

GEORGE VELLA (Ministru għall-Affarijiet Barranin): Mr Chairman, nixtieq naqleb daqsxejn l-aġenda, fis-sens li nixtieq nibda minn punt numru 3 li huwa dwar l-uffiċjali Maltin f'missjonijiet militari u ċivili barra minn Malta, għax dan huwa straight forward u huwa aktar suġġett ta' informazzjoni.

Inċidentalment, irrid nagħmilha on record il-fatt li, bħalma tafu, mill-ewwel esprimejt id-dispożizzjoni, ix-xewqa li nibda nindirizza lill-Kumitat tal-Affarijiet Barranin lejliet kull kunsill li jkun se jinżamm.

Naf li anke l-Prim Ministru għamel dak l-impenn mal-Kumitat, u rrid ngħid li jiena beħsiebni nżommu.

Jekk tippermettili, se nibda mill-kwestjoni tal-missjonijiet militari li għandna barra mill-pajjiż.

Dan qed nagħmlu għar-raġuni li, bħalma tafu, jiena minn dejjem emmint li għandu jkun hemm l-iskrutinju parlamentari fuq dawn l-affarijiet.

Nafu li l-Unjoni Ewropea stess u, b'mod partikolari, il-Kumitat li jiġbor fih il-Kumitati tal-Affarijiet Barranin – magħruf bħala l-COSAC – jagħmel enfasi enormi fuq dak li huwa skrutinju parlamentari, speċjalment fejn jidħlu affarijiet ta' difiża u ta' sigurtà.

Dan qed nagħmlu ħalli kemm il-Membri tal-Kumitat, u anke min qed isegwina, kollha jkunu jafu x'inhuma l-impenji ta' pajjiżna barra minn xtutna.

F'dan il-każ, irrid nagħmel dikjarazzjoni bil-quddiem, li dawn huma kollha missjonijiet fejn Malta qiegħda taġixxi fi ħdan il-Politika Komuni ta' Sigurtà u Difiża tal-Unjoni Ewropea, u l-ebda waħda minnhom ma tmur kontra l-impenn tagħna dwar in-newtralità ta' pajjiżna.

Se nibda b'dawk li huma missjonijiet ċivili, għax hemm missjonijiet ċivili u missjonijiet militari.

Bħalissa, għandna għaddejja l-missjoni fil-Libja, li kulħadd jaf f'liema stat qiegħda.

L-Unjoni Ewropea qed tagħmel minn kollox biex tipprova tgħin ħalli tistabbilizza s-sitwazzjoni, u hemm din il-missjoni li hija intiża speċifikament ħalli tgħin lill-Libja tikkontrolla l-fruntieri tagħha, kemm tal-art, li jiġu n-naħa tan-nofsinhar tal-Libja, in-naħa tan-Niġer u ċ-Chad, u anke l-fruntiera marittima, li tiġi l-fruntiera fil-baħar Mediterran.

Hemm min jgħidlek: dan x'jinteressana?

Jinteressana b'mod partikolari għax dan jagħmel effett fuq l-ammont ta' immigranti illegali li jistgħu jispiċċaw anke f'pajjiżna, li jidħlu min-naħa t'isfel jew anke mill-ġnub tal-Libja – imma jidħlu l-aktar min-naħa t'isfel tal-Libja – jaqsmu d-deżert, eventwalment jitilqu mix-xtut tal-Mediterran, u biċċiet minnhom jispiċċaw f'pajjiżna.

Għalhekk, irrid ngħid li bħalissa fil-EUBAM għandna tnejn min-nies li huma mill-Forzi Armati, u mhux se ndumu ma jkollna t-tielet wieħed.

Dan l-aħħar kien hemm intervisti biex ikun hemm aktar personnel, u rrid ngħid li se jkun hemm xi ħadd li mhux se jkun qiegħed biss fuq l-aspett tal-art, imma se jkollna lil xi ħadd ukoll li ntgħażel ħalli jkun f'dak li għandu x'jaqsam mal-kontroll tal-fruntiera marittima.

Minn hawnhekk irrid insellmilhom għall-kapaċitajiet tagħhom, għax intgħażlu minn fost numru ta' applikanti.

Hawnhekk għandi nota li kien hemm numru li ġew nominati; imbagħad ġew maħturin tnejn.

Fil-fatt, wieħed beda fil-21 ta' Ġunju, u l-ieħor għandu jibda fl-1 ta' Awwissu ta' din is-sena.

Kellna diġà esperti fuq il-fruntiera marittima, u hemmhekk qegħdin nagħtu l-parteċipazzjoni tagħna.

Imbagħad, hemm żewġ suldati ġewwa l-Kosovo.

Wieħed minnhom qiegħed bħala border police u data system advisor, u l-ieħor qiegħed fuq il-kwestjoni tal-inventarju, loġistika eċċ. Dawn waslu biex jispiċċaw, għax għandhom hemm sal-11 ta' Lulju u sal-24 ta' Ottubru rispettivament.

Għandna wkoll tnejn min-nies oħrajn fl-EU Monitoring Mission fil-Georġia.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq il-fruntiera mar-Russja, jiġifieri l-Georġia, l-Azerbajġan, u dik iż-żona.

Dawn f'Gori, li huwa l-fruntiera bejn il-Georġia u South Ossetia.

Min jaf dak ir-reġjun jifhem fejn qed ngħid.

Dawn huma żewġ AFM monitors li biddlu lil oħrajn, u l-mandat tagħhom għandu sas-17 ta' Settembru.

Imbagħad, għandna wkoll uffiċjal ieħor li huwa skjerat bħala Seconded National Expert għal tliet snin.

Dan beda f'Mejju tas-sena 2011, u għandu sas-sena 2014.

Niġu issa għal dawk li huma missjonijiet militari.

Meta qed ngħidu missjonijiet militari, ma jfissirx li n-nies tagħna qed jiġġieldu hemmhekk, imma qed jgħinu f'missjoni li hija purament militari mhux ċivili.

Pereżempju, f'Atlanta għandna membru tal-Forzi Armati fil-European Naval Force Somalia - Operation Atlanta, u l-interess ta' Malta f'din il-kwestjoni huwa li naħdmu flimkien ma' esperti Olandiżi li qegħdin jissorveljaw il-kosta tas-Somalja.

Bħalma ħafna jafu, hemmhekk qed ikun hemm ħafna piraterija ta' vapuri, u hemmhekk anke aħna jkollna vapuri li jkunu għaddejjin f'dik iż-żona.

Allura, l-interess tagħna huwa li naraw li ma jkollniex inċidenti bħalma kien ġara meta ġew maħtufa vapuri kemm merkantili, kif ukoll tankers, eċċ.

Imbagħad hemm AFM Intelligence Officer li qiegħed ġewwa l-Headquarters ta' din l-operazzjoni militari ġewwa Northwood, l-Ingilterra, u hemm numru ta' nies li qegħdin fuq il-post.

Jekk m'iniex sejjer żball, bħalissa mhemm ħadd għar-raġuni li hemm kien hemm xi 12-il suldat jieħdu t-taħriġ fuq vapur Olandiż għal erba' xhur, u issa se jitbiddlu.

Imbagħad, kien hemm stakkament ieħor li kien qiegħed barra l-kosta tas-Somalja fuq vapur partikolari, mill-24 ta' Ottubru sal-4 ta' Diċembru tas-sena 2011.

Issa ġew magħżulin 24 persuna, kollha fuq bażi volontarja, li se jkunu parti minn dak li jgħidulu Malta Special Duty Enhanced Boarding Team li, flimkien ma' dan il-programm EU NAVFOR Atalanta, se jkunu fil-Gulf ta' Aden fuq dan il-vapur Olandiż.

Uħud minnhom għad iridu jmorru.

Bħalissa għaddej perijodu ta' taħriġ, u wara se jmorru għal perijodu li jkun miftiehem bejniethom.

Barra dan, hemm ukoll preparazzjonijiet biex ikun hemm 22 personnel tal-AFM li jkunu fuq Special Duties Enhancement Boarding Team, li diġà għamilt referenza għalih.

Barra minn hekk, aktar 'l isfel għandna wkoll il-missjoni l-oħra tas-Somalja.

Din bdiet f'Novembru tal-2009, u dak iż-żmien kien hemm ħames non-commissioned officers – tliet NCOs u żewġ infantry instructors.

Hawnhekk, qed nitkellmu fuq numri żgħar, li huma biss rappreżentattivi tal- … Le, dawn ġew fi Frar tal-2013, kienu ilhom hemmhekk xahrejn u nofs.

Irrid ngħid li ħafna mis-suldati esprimew is-sodisfazzjon tagħhom li kellhom din l-esperjenza ta' ħidma mal-Olandiżi.

Jien mhux qiegħed hawn tant biex nagħti l-figuri eżatti, imma aktar biex ikun ċar fejn qed nikkommettu ruħna, u li qed nagħtu xi forma ta' servizz bil-forzi militari tagħna.

Dan huwa l-iskop tiegħi, u mhux tant id-dettal.

Min jitlob id-dettall nistgħu nagħtuh il-figuri u d-dettalji eżatti, imma l-eżerċizzju li qed nagħmel huwa li nżomm il-Kumitat mgħarraf b'kull missjoni li jkun hemm.

Jekk kemm-il darba jkun hemm xi talbiet għal missjonijiet oħrajn, allura niġu hawnhekk u niddiskutuh ħalli jkun hemm qbil bejn iż-żewġ naħat tal-Kamra.

It-tieni punt li rrid nagħmel – inħalli l-Kunsill tal-Affarijiet Barranin għall-aħħar – huwa kumment fuq ...

THE CHAIRMAN: Onor. Vella, trid niddiskutuhom wieħed wieħed?

L-ewwel nett, nirringrazzjak tal-informazzjoni tiegħek, u naħseb huwa importanti ħafna li dan il-Kumitat jiddiskuti dan it-tip ta' missjonijiet.

Għalkemm bħala numru mhumiex missjonijiet kbar, naħseb li s-sinjifikat tagħhom huwa importanti, anke vis-à-vis il-politika nazzjonali tagħna.

Nixtieq nistaqsik fejn ikunu diskussi t-termini ta' referenza, speċjalment tal-missjonijiet militari.

Meta nidħlu f'dan it-tip ta' missjonijiet, niddiskutuhom it-termini ta' referenza jew naċċettawhom kif jagħtuhomlna?

GEORGE VELLA: Mhuwiex il-Ministeru tiegħi li jiddiskuti t-termini ta' referenza.

Aħna li nagħmlu huwa li naqblu fil-prinċipju, jew li jkun hemm trattati u jkun hemm approvazzjoni li dan jista' jsir.

Id-dettalji u l-ispeċifikazzjonijiet isiru mal-Ministeru għall-Intern, li huwa responsabbli mill-Armata u l-Pulizija.

Ma ninsewx li jista' jkollok missjonijiet militari li mhux neċessarjament jinvolvu l-Armata, imma jistgħu jinvolvu wkoll lill-Pulizija.

Dan bħalma kellhom l-Awstrija f'Rafah, u fil-fruntiera ma' Benghazi u l-Eġittu, fejn kellhom pulizija jipparteċipaw f'dak il-proġett.

Jiġifieri, id-dettalji aktar tistgħu teħduhom mingħand il-Ministru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali milli mingħandi.

Għandi hawnhekk – u jekk wieħed irid joqgħod jaqra u jidħol fid-dettall, jara li hemm ħafna affarijiet – imma ma naħsibx li huwa l-każ.

THE CHAIRMAN: Meta wieħed japprova – u jekk se jiġu quddiem dan il-Kumitat irridu niddiskutu, imbagħad nagħtu l-kummenti bħala Kumitat – it-termini ta' referenza, se jkun importanti ħafna biex tiddeċiedi x'tip ta' missjoni militari nistgħu nipparteċipaw fiha u x'tip ma nistgħux, anke vis-à-vis il-pożizzjoni tagħna u mal-partners tagħna fl-Ewropa.

Huwa tajjeb li niddiskutuhom; imma forsi huwa tajjeb ukoll li nkunu nafu fuq liema termini ta' referenza nkunu qegħdin naħdmu.

Hawnhekk – qed ngħid għall-futur – għal meta jkun hemm każijiet bħal dawn.

Huwa importanti ħafna biex nkunu nistgħu nagħmlu deċiżjonijiet fuq Malta, dwar jekk għandniex nirrakkomandaw lill-Parlament li nipparteċipaw f'dawn il-missjonijiet, speċjalment missjonijiet militari.

GEORGE VELLA: Mr Chairman, kif qed tara, dawk li semmejt huma kollha missjonijiet ta' ħarsien, aktar biex tilqa' kontra.

Pereżempju, tas-Somalja, biex wieħed jevita kemm jista' jkun.

Imma imbagħad, ikun hemm anke taħriġ lill-membri tal-Forzi Armati tagħna.

Fil-fatt, flimkien mal-Olandiżi, kellhom taħriġ dwar kif tagħmel ship boarding u kif tilqa' kontra possibbiltà li xi elementi ta' piraterija jistgħu jattakkaw u jwaqqfulek il-passaġġ tal-vapuri.

Fil-kwestjoni tal-Gjorġja, kienu sempliċement peace keepers.

Kienu qegħdin hemmhekk wara li kien hemm ftit tal-inkwiet bejn South Ossetia, ir-Russja u l-Gjorġja fuq dawn l-affarijiet.

Is-sitwazzjoni kkalmat, ġie kollox f'postu, u kien hemm missjoni militari mill-Unjoni Ewropea li fiha Malta bagħtet żewġ persuni bħala ġest biex turi li qed tipparteċipa wkoll.

Fil-każ ta' Atalanta, ta' Northwood – fejn hemm l-Operational Headquarters – hemmhekk ikollok nies jitħarrġu fil-koordinazzjoni ta' operazzjonijiet militari.

Fil-każ tal-Kosovo, huwa l-istess, kienu peace keepers wara li l-affarijiet issettiljaw.

Illum nafu li s-sitwazzjoni fil-Kosovo m'għandha x'taqsam assolutament xejn ma' dik li kienet għaxar snin ilu.

Kien hemm suċċessi kbar min-naħa ta' Catherine Ashton meta dan l-aħħar irnexxielha ġġib lill-Kosovo u lis-Serbja jikkooperaw flimkien, u kien suċċess kbir f'dawk li huma missjonijiet fi ħdan il-Balkani.

Dawn huma l-essenza tagħhom, u għalhekk qsamthom f'dawk li huma ċivili u dawk li huma militari.

Pereżempju, tal-Kosovo huwa ċivili għax hemmhekk għandna l-pulizija, mhux suldati.

Fil-Gjorġja, f'Atalanta u fil-Libja għandna suldati, allura huma militari.

Irrid ngħid ukoll li, mal-Libja, aktar 'il quddiem se jkun hemm anke programmi ta' kooperazzjoni, fosthom mal-Amerikani u pajjiżi oħrajn, fejn il-Forzi Armati u l-forzi tal-baħar tagħna se jaħdmu biex jitħarrġu flimkien dwar il-kontroll, jgħallmu lill-forzi navali tagħhom, jagħtuhom taħriġ aktar f'dak li huwa ħarsien tal-kosti tagħhom u ħarsien kontra d-dgħajjes illegali li jitilqu mix-xtut tagħhom.

Dan apparti programm ieħor li jeżisti – imma dak huwa aktar fuq l-art – fejn numru ta' membri mill-Forzi Armati Libjani se jiġu hawnhekk biex jitgħallmu l-Ingliż, jitgħallmu ċerti snajja', u jitgħallmu b'koperazzjoni mal-MCAST.

Jiġifieri, hemm din it-tip ta' għajnuna kollha fil-kontest ta' dak li qegħdin nippriedkaw, li aħna rridu li l-Libja, b'mod partikolari, nagħtuha s-saħħa biex tieqaf fuq saqajha u biex ikun hemm institution building.

Sfortunatament, wara 40 sena taħt il-kontroll ta' Ghaddafi, il-Libja hija pajjiż li spiċċa vojt minn kollox, mhemmx istituzzjonijiet, mhemmx qrati, ma kienx hemm parlament u ma kienx hemm kostituzzjoni.

Dan il-pajjiż qed jinbena bil-mod il-mod, u aħna, bħala pajjiż ġirien, qed nagħtu l-kontribut tagħna, flimkien mal-pajjiżi l-oħrajn tal-Unjoni Ewropea.

Kulħadd jaf ix-xogħol utli – u ta' min ikompli jfaħħru – li kien għamel il-Gvern preċedenti meta għen fl-evakwazzjoni ta' eluf ta' nies minn numru kbir ta' pajjiżi barranin, li għalih bqajna rringrazzjati minn ħafna minnhom.

Imma, ma kienx biżżejjed: issa rridu ngħinu ħalli jkun hemm il-bini ta' dan il-pajjiż li, għall-anqas, jekk mhux b'rispett lejn dawn in-nies, b'rispett lejna nfusna għax, jekk mhux se jkun hemm stabbiltà f'dan il-pajjiż, pajjiżna ma jistax ikun moħħu mistrieħ li għandu l-kwiet madwaru, jiġifieri anke fl-interess tar-reġjun kollu.

Mr Chairman, naqbel miegħek li kif ikun hemm xi proposti jew xi suġġerimenti, u Malta tkun f'pożizzjoni fejn tkun se tasal biex tieħu deċiżjonijiet ħalli tipparteċipa f'dawn il-missjonijiet, ikun id-dmir tiegħi li niġi hawnhekk u ninforma 'l-Kumitat mill-aktar fis possibbli.

Dan safejn ikun possibbli, għax mhux dejjem ikun possibbli li jingħataw id-dettalji kollha minħabba li jkun hemm minnhom li jkunu ta' natura militari, għalkemm mhux militari bħal gwerer jew affarijiet bħal dawn.

Imma l-kwestjoni hija li jingħata rendikont lill-Parlament, li jistħoqqlu r-rispett li jkun informat fuq dawn l-affarijiet.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

L-Onor.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Chairman, kulma nixtieq nagħmel huwa kumment, u ma nippretendi ebda reazzjoni mingħand il-Ministru.

Anzi, irrid ngħid li napprezza ħafna li l-Ministru ġie hawnhekk biex jiddiskuti dan is-suġġett quddiem dan il-Kumitat.

Naf li ma jkunx dejjem faċli biex tilħaq tiġi fil-ħin reali, għax l-ewwel joħorġu l-applikazzjonijiet mill-Unjoni Ewropea, imbagħad ikun hemm in-nies li japplikaw għalihom, jew trid issib nies interessati li japplikaw għalihom, u wara jkun hemm il-proċess tal-għażla.

Però, imbagħad ikun hemm nies li japplikaw għal ċerti pożizzjonijiet u ma jiġux magħżula min-naħa tal-Unjoni Ewropea għal raġunijiet varji.

Ħadt pjaċir li l-Ministru semma diversi sitwazzjonijiet fejn Malta ħadet sehem.

L-effett li kont inħoss min-naħa tal-Pulizija, jew meta kont niltaqa' man-nies tal-Armata, kien wieħed pożittiv, fis-sens li huma jħossu li qed tikber l-esperjenza tagħhom, u allura huma aktar ippreparati għall- eventwalitajiet, taħriġ jew stħarriġ li jista' jkollhom f'sitwazzjonijiet differenti.

Allura, napprezza x-xewqa tal-Ministru li jiġi hawn b'pożizzjonijiet oħrajn.

Però, irrid ngħidlu li napprezza, anke jekk kemm-il darba ma jiġix preċiż on time jew qabel ma tiġi aġġudikata jew wara li tiġi aġġudikata, għax naf id-diffikultajiet loġistiċi li huma nvoluti f'dan it-tip ta' missjonijiet.

Nirringrazzjak.

Forsi l-Ministru jkun irid ikompli bit-tieni punt tad-diskussjoni.

DISKUSSJONI FUQ IR-RAPPORT TAL-KUNSILL GĦALL-MALTIN LI JGĦIXU BARRA MINN MALTA GĦALL-PERIJODU SETTEMBRU 2012 U FRAR 2013, SKONT IS-SUB-ARTIKLU (2) TAL-ARTIKLU 7 TAL-ATT DWAR KUNSILL GĦALL-MALTIN LI JGĦIXU BARRA MINN MALTA (KAP.

GEORGE VELLA: Nixtieq li nagħmlu s-suġġett li għandu x'jaqsam mal-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta.

L-ewwel nett, irrid niskuża ruħi li ġejt quddiem dan il-Kumitat daqshekk tard b'dan ir-rapport.

Il-liġi tgħid li suppost kelli nasal hawnhekk f'Marzu; però, kulħadd jaf li f'Marzu konna qegħdin f'nofs l-elezzjonijiet.

Stajt ġejt aktar kmieni; però, bla ma nitfa' dell fuq ħadd, irrid ngħid li, bħal kull ħaġa oħra, dan il-Kumitat kien għaddej minn dak li l-Ingliżi jgħidulu teething troubles.

Iżda, għalkemm il-liġi kienet hemmhekk, l-interpretazzjoni kienet hemm, il-membri tal-Kumitat ġew nominati u bdew jaħdmu flimkien, meta ħadt ir-responsabbiltà jien sibt li, sfortunatament, kien hemm ħafna nuqqas ta' ftehim, u anke kien hemm xi elementi li forsi kien hemm xi personalitajiet – ħa nħalliha vaga hekk – li forsi ma setgħux kienu għadhom jafu kif se jitlaqqgħu flimkien.

Jien sibt li kien ġie ppreparat ir-rapport li ħa npoġġu fuq il-Mejda tal-Kumitat ...

THE CHAIRMAN: Qed nitkellmu dwar il-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta, hux hekk?

GEORGE VELLA: Iva, qed nagħti background ħalli nispjega għaliex dan qiegħed daqshekk tard bi ksur tal-liġi.

Suppost ġejt bih f'Marzu, però kieku sibt l-affarijiet lesti kont ngħid li jien lest li naqbad l-affarijiet u npoġġihom fuq il-Mejda tal-Kumitat kif titlob il-liġi, ħalli inti imbagħad tinforma … tajthom lill-iSkrivan tal-Kamra biex jagħtihom lis-Sinjurija tiegħek.

Il-punt huwa li kull ma sibt jien kien ir-rapport tal-Konferenza li saret f'Settembru tal-2012, li kien ippubblikat, stampat u stacked fl-uffiċċju lest biex jitqassam.

Jien deherli li dan ma kienx dak li titlob il-liġi, għaliex il-liġi titlob li jkun hemm rendikont tal-ħidma tal-Kunsill saż-żmien li fih jiġi ddepożitat ir-rapport biex jiġi għall-iskrutinju tal-Kumitat.

Allura ridt li, barra dan, ikun hemm rapport dwar x'sar minn Settembru tal-2012 sa Marzu tal-2013.

Dan sabiex ikun hemm is-sitt xhur koperti.

Sfortunatament, hemmhekk inqala' ħafna nuqqas ta' qbil – ħalli ma nużax kelma aktar iebsa – għax ir-rapporti li saru ma kienux maqbulin, imbagħad intbagħtu bl-email u kien hemm min qal li dan mhux … Insomma, kelli ħafna … Fil-fatt, bħalma jaf il-ħabib tiegħi, l-Onor.

Silvio Parnis, li kien mitlub mill-Prim Ministru – ħalli npoġġuha on record – li anke jiġi hemmhekk u jinteressa ruħu f'dan, kont ngħidlu biex ma jersaqx hemm għalissa għax ma kien se jifhem xejn, tant kemm kien għad kellhom diżgwid bejniethom!

Irridu nkunu ċari li hawnhekk qed naqbdu nies minn ġol-Awstralja, minn ġol-Amerika, mill-Kanada, li għal dan iż-żmien kollu ma jkunux ikkomunikaw flimkien, u allura, meta ltaqgħu hawn Malta għal dawn il-konvenzjonijiet, kellhom opinjonijiet differenti.

Li ġara kien – biex ma noqgħodx intawwal – li dan ir-rapport li kien hemm, inizjalment assolutament ma kienx aċċettat mir-rappreżentanti Maltin li hemm fuq il-Kumitat, speċjalment minn dawk tal-Awstralja.

Allura, għamilt diversi laqgħat mal-ftit persuni li kienu qegħdin hawn Malta għall-vakanzi, eċċ. B'mod partikolari rrid nirringrazzja lis-Sur Lawrence Dimech u anke lis-Sur Gejtu Pace li kienu hawnhekk, u jekk miniex sejjer żball anke l-Professur Maurice Cauchi.

Lil dawn laqqajthom mas-Segretarju u mad-Direttur, u hemmhekk bdejna niddefinixxu eżatt x'ihuwa l-irwol ta' kull wieħed.

Minn hemm, ipprovajt inġibhom flimkien ħalli għall-anqas ikollna rapport.

Ħalli ma jaqblux kollha miegħu, imma għall-anqas ikollna rapport wieħed, u mhux numru ta' rapporti li ma stajniex nagħmlu heads or tails għax ma nafux minn fejn ħa taqbad tibda.

Fl-aħħar mill-aħħar, ġiegħelthom jaslu li naqbdu rapport wieħed, u dan jiġi ċċirkolat mal-membri kollha biex min għandu xi jbiddel, ibiddel – permezz tal-internet illum din malajr tagħmilha – u eventwalment spiċċajna b'rapport wieħed.

Ħa nkun ċar li mhux neċċessarjament dan huwa maqbul minn kulħadd, imma għall-anqas hemm rapport li, tajjeb jew ħażin, jirrapporta x'seta' ġara minn Settembru tal-2012 sas-sena 2013.

Bla kritika ta' xejn lejn ħadd, qed ngħid biss li kien hemm dawn id-diffikultajiet sabiex isir dan ir-rapport.

M'hemmx dubju li dawn in-nies għandhom ħeġġa kbira u r-rieda li jagħmlu ħafna affarijiet.

Il-punt huwa li nibża' li, bil-ħeġġa li għandhom, kważi kważi wieħed irid joqgħod attent li ma jmorrux overboard, għax assolutament il-firxa tal-mandat tagħhom mhux daqshekk kbir.

Barra minn hekk, anke d-Direttur – li proprjament m'għandux x'jaqsam mal-Kunsill, imma huwa l-amministratur, biex ngħid hekk, l-overseer ta' dan il-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta – sibt li kellu termini ta referenza li ma jispiċċaw qatt.

Ma nistax naċċetta u nifhem kif dan il-bniedem waħdu, mingħajr staff u b'xejn, jagħmel dan kollu!

Ried l-istaff kollu li għandi l-Ministeru biex jibda jaħdem!

Ħa nkun blunt, jien stajt nibqa' nżommu jagħmel dak li għandu imniżżel, u jekk ma jagħmlux ngħidlu biex jiltaq.

Iżda jien ma ridtx nagħmel hekk, u minflok ġiegħeltu jifhem li t-termini ta' referenza kienu esaġerati.

Ftehmna li nċekknuhom kemm nistgħu sabiex nagħmluhom aktar prattiċi, u jkun jista' jaħdem f'dawk il-parametri.

Fil-fatt, hekk għamilna, u llum qiegħed aktar komdu u jaf aktar x'inhuma d-dmirijiet tiegħu.

Naħseb li hemmhekk bdejna biex immexxu.

Jekk wieħed jaqra r-rapport tal-Konferenza, jsib li dawn kienu r-rakkomandazzjonijiet li saru fil-Konferenza, u hawnhekk hawn follow-up żgħir ta' x'sar f'dawn is-sitt xhur.

Issa, għandi l-ħsieb li, wara li dan jiġi aċċettat mill-Parlament, immorru biex nagħmlu video conference.

Għalkemm waħda, imma għall-anqas issa nafu minn fejn se nibdew.

Irridu nippreparaw minn issa għall-konferenza li jmiss, li se tkun f'Settembru tal-2013.

Irrid ngħid li l-membri diġà bdew jippreparaw is-suġġetti li se jiddiskutu s-sena d-dieħla.

Semmew xi ġurnata – m'għandix amment bħalissa – però naf li f'Settembru.

Il-kwestjoni l-oħra hija li, bejn issa u dakinhar, irrid anke nipprova nissodisfa t-tieni parti tal-liġi, li titkellem fuq it-twaqqif ta' Ċentru Kulturali Malti.

L-isfortuna hi li meta konna qed nagħmlu l-liġi mal-kollega, l-Onor.

Tonio Borg – u naf il-ħsieb x'kien – kif inhi l-liġi ġiet tagħti xi indikazzjoni lil xi wħud li l-Kunsill Kulturali Malti kellu jkun taħt il-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta.

Din hija miskonċezzjoni, dan huwa żball.

Fehemthomlhom u għidtilhom ċar u tond li mhux hekk.

Din qiegħda parti mil-liġi biex m'għamilniex żewġ liġijiet.

Fil-fatt, jekk miniex żball qiegħda f'artiklu 7, li jgħid ċar li l-Ministru, b'konsultazzjoni mal-Ministru responsabbli mill-kultura, iwaqqaf din l-istituzzjoni.

Jien fehemthom li l-istituzzjoni, jiġifieri, il-kumitat li ħa jmexxi se jkun hawn Malta.

Però, ovvjament, irridu naħdmu kif dawn il-membri li jirrappreżentaw lill-Maltin ta' barra se jikkooperaw ma' dan il-Kunsill tal-Kultura Maltija sabiex il-konċett ta' tixtrid tal-kultura Maltija madwar id-dinja jibda jitħaddem.

Għamiltha ċara magħhom li, prattikament, kważi aktar inkunu interessati li tixxerred il-kultura fejn mhemmx Maltin, milli fejn hemm il-Maltin!

Però, ovvjament, il-Maltin iridu jikkooperaw maċ-Ċentru Kulturali biex iżommu dak li huwa Malti u li jiddistingwina minn ħaddieħor.

Mr Chairman, il-pożizzjoni s'issa qiegħda hawnhekk.

Irrid nirringrazzja b'mod partikolari lis-Sur Lawrence Dimech, lis-Sur Gejtu Pace, lis-Sinjura Doris Zammit, u anke lid-Direttur, Dr Ray Xerri, li – tajjeb jew ħażin, b'argument u b'ieħor, u daqqa qbilna u daqqa ma qbilniex – imma almenu wasalna biex għall-anqas issa għandna fuq xiex nibdew naħdmu ħalli mmexxu din il-liġi 'l quddiem.

Għadha fil-bidu, imma naħseb li 'l quddiem għandha prospetti li tagħti ħafna frott.

Nirringrazzjak.

Hawn kummenti?

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Chairman, dan ir-rapport se jiġi diskuss u se nieħdu konjizzjoni tiegħu bħala membri?

Naħseb li jimmerita ftit diskussjoni.

THE CHAIRMAN: Dan ir-rapport kien imqassam, u nistgħu nieħdu xi kummenti dwaru issa.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mhux qed jitressaq lilna għall-approvazzjoni, hux hekk, Ministru?

GEORGE VELLA: Le, il-liġi ma titlobx għall-approvazzjoni, imma għal informazzjoni.

Il-Kunsill irid jagħmel rapport li jiġi … Jista' jiġi diskuss, għaliex le?

Mhux qed ngħidu li mhuwiex se jiġi diskuss.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Naħseb li f'dan l-istadju għandna nieqfu.

Forsi imbagħad niddiskutu dan id-Direttorat jekk kemm-il darba għandniex niddiskutuh f'dan il-Kumitat, jew inkella f'xi fora oħrajn.

THE CHAIRMAN: Naħseb li bil-liġi kif inhi, niddiskutuh f'dan il-Kumitat, u mbagħad iressaq rapport lill-Kamra dwar id-diskussjoni.

GEORGE VELLA: Proprjament il-liġi tgħid hekk:

"7 (1) Sal-aħħar ta' Marzu tas-sena li tiġi minnufih wara s-sena tat-twaqqif tiegħu, il-Kunsill għandu jippubblika rapport tal-attivitajiet kollha tiegħu u ta' kull sena wara, u jibgħat kopja tar-rapport lill-iSkrivan tal-Kamra tad-Deputati, li għandu minnufih iqiegħed dak ir-rapport fuq il-Mejda tal-Kamra.

Iżda, jekk ma jkunx hemm sessjoni tal-Kamra, għaldaqstant dak ir-rapport għandu jitqiegħed fuq il-Mejda fi żmien erba' ġimgħat minn meta l-Kamra terġa' tkun f'sessjoni.

(2) Ir-rapport imsemmi fis-subartikolu (1) għandu, fi żmien tmien ġimgħat mid-data meta kopja ta' dak ir-rapport titqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra, jiġi rreġistrat u diskuss mill-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej tal-Kamra, jew minn kull kumitat ieħor li jidħol minfloku, u dak il-Kumitat għandu jagħmel rakkomandazzjonijiet adatti lill-Kamra fuq kull kwistjoni li toħroġ mir-rapport."

Jiġifieri intom kulma tridu tagħmlu huwa li tiddiskutuh ...

THE CHAIRMAN: Ktibna lill-iSpeaker tal-Kamra biex niddiskutu dan ir-rapport u nressquh.

GEORGE VELLA: Kieku jien kont nagħmel sessjoni fuqu hawnhekk.

Imbagħad nieħdu r-rakkomandazzjonijiet x'irid isir u x'ma jsirx dwaru.

THE CHAIRMAN: Jekk tridu nagħmlu sessjoni f'seduta oħra, għalija tajjeb ukoll.

GEORGE VELLA: Jekk nista' nagħmel suġġeriment huwa li, meta tiddiskutuh, jien naħseb li jkun xieraq li l-Kumitat jgħajjat lis-Segretarja li hija responsabbli mill-Kumitat.

Dwar id-Direttur, hemm problema daqsxejn delikata għax id-Direttur mhuwiex parti mill-Kumitat.

Id-Direttorat huwa responsabbli biex jorganizza d-Direttorat u jara l-funzjonament ġenerali tiegħu.

Però, is-Segretarja suppost li tiġbor l-informazzjoni kollha mingħand il-membri, tikkoordina l-e-mails li joħorġu, u toħroġ ...

CARMELO MIFSUD BONNICI: Ministru, naqblu li tiġi s-Segretarja Doris Zammit, u tagħtina ħarsa ġenerali.

THE CHAIRMAN: Jekk jirnexxilna, nistidnuha.

Però, kif qal il-Ministru, lesti li niddiskutu dan ir-rapport f'aktar dettall.

Aktar kummenti dwar il-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta?

Nistgħu issa ngħaddu għall-aġenda tal-Kunsill tal-Ministri tal-Affarijiet Barranin tal-ġimgħa d-dieħla.

DISKUSSJONI MAL-MINISTRU GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN DWAR L-AĠENDA TAL-KUNSILL TAL-MINISTRI GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN LI SE JINŻAMM FIL-LUSSEMBURGU FL-24 ĠUNJU 2013

GEORGE VELLA: Irrid ngħid li minn issa għadu kmieni, għax l-aġenda taf titbiddel minn ġurnata għall-oħra skont iċ-ċirkostanzi.

S'issa, għandha l-punti dwar:

- it-tibdil fil-klima,

- il-Balkani tal-Punent,

- il-viġilanza tan-Nofsinhar,

- il-Proċess tal-Paċi tal-Lvant Nofsani, u

Dawn huma s-suġġetti li wieħed se jiddiskuti għalissa.

Jien ma naħsibx li għandna għalfejn nirrepetu dak li rrepetejna kemm-il darba.

It-tibdil fil-klima huwa horizontal topic li jidħol taħt l-affarijiet barranin għar-raġuni li illum qed nitkellmu anke fuq climate diplomacy.

Hemm ċerti kuntatti u ċerti deċiżjonijiet li jittieħdu meta wieħed ikun qed jiddiskuti.

Imbagħad, hemm ukoll il-United Nations Framework Convention for Climate Change, flimkien ma' konferenzi oħrajn li saru.

Għad irridu naraw il-papers li ħa joħorġu; għadhom ma ġewx għandi.

Naf li għandi xi punti hawnhekk.

L-iskop huwa wieħed, li l-pajjiżi flimkien jingħaqdu biex dan il-fenomenu jżommuh kemm jista' jkun f'limiti kontrollabbli.

Ovvjament, jinkoraġġixxu l-mitigazzjoni u jħeġġu li l-pajjiżi jadattaw għall-bidliet li ma jistgħux jiġu evitati.

Bħalma nafu, qed jiġru ħafna fenomeni tal-klima, li llum wieħed jispjegahom.

Ftit ilu, kien hemm temperaturi ta' 20 jew 25 grad fiż-Żona Artika, u kien hemm għargħar ġewwa l-Ewropa.

Jiġifieri, d-dinja qed titħawwad, m'hemmx dubju!

Din hija xi ħaġa li ħa tiġi diskussa, u għad irrid nara x'inhi l-pożizzjoni.

Malta ilha involuta f'dan sa mill-1988, fejn konna diġà qed naraw it-tibdil fil-klima, l-emissjonijiet ta' madwarna, eċċ. Ovvjament, aħna se nkunu favur dak it-tibdil kollu li jista' jsir.

Ma ninsewx li imbagħad irridu anke niġġieldu biex ikollna l-permessi meħtieġa għal dak it-tibdil.

Pereżempju, hemm il-kwestjoni tal-Kyoto Protocol.

Aħna mhux bilfors irridu naċċettaw dak li jaċċetta ħaddieħor, u fiċ-ċirkostanzi tagħna hemm limitazzjonijiet li jridu jiġu rispettati.

Sinċerament, għadni ma nafx x'se jkun il-ġist.

Ħafna drabi ma niskantax li dan ikun suġġett li Catherine Ashton sempliċement tagħmel referenza għalih fl-introduzzjoni, u tibqa' għaddejja fuq affarijiet oħrajn li huma ħafna aktar importanti, bħal pereżempju, il-kwestjoni tas-Southern Neighbourhood, li dejjem nirreferu għaliha bħala dak li qed jiġri fl-Afrika ta' Fuq.

Dan huwa suġġett li għaddej il-ħin kollu.

Il-bieraħ waranofsinhar, kont qiegħed Spanja f'diskussjoni mal-Ministru tal-Affarijiet Barranin Spanjol.

Nista' ngħidilkom li kważi kważi bilkemm tkellimna fuq affarijiet bilaterali għax l-interess huwa dak li qed jiġri fil-Libja, fit-Tuneżija, fil-Marokk – ovvjament min-naħa tal-iSpanjoli – u anke ġewwa l-Eġittu.

Is-Southern Neighbourhood naħseb li jkun suġġett li jieħu ħafna mill-ħin tal-Kumitat għax, ovvjament, fuq dan kulħadd jitkellem.

Li qed jiġi studjat bħalissa huwa 'l hekk imsejħa European Neighbourhood Policy, jiġifieri, il-politika tal-viċinat għall-pajjiżi tal-Afrika ta' Fuq.

Bħalma nafu, issa tbiddel il-ġist tagħha, mhux aktar bħala flus ippompjati lejn dawn il-pajjiżi, imma bħala programm ta' azzjoni li huwa bbażat fuq il-prinċipju ta' more for more.

Dan ifisser li, aktar ma tagħmel titjib fl-istituzzjonijiet tiegħek, aktar ma tersaq lejn id-demokrazija, lejn l-aċċettazzjoni għad-drittijiet tal-individwu, ir-rule of law, id-drittijiet tan-nisa, l-ekwità fit-trattamenti tal-minoritajiet, aktar ħa jkollok appoġġ min-naħa tal-Ewropa.

Hemm ukoll l-importanza tal-kontabilità bejn l-Ewropa u s-sieħba tagħha, il-bżonn ta' partnerships – u dan importanti ħafna – mhux biss bejn il-gvernijiet, imma anke mas-soċjetà ċivili, u b'mod partikolari, ir-rikonoxximent tal-irwol speċjali li għandha tingħata 'l-mara fit-tisħiħ mill-ġdid tal-politika, u anke tas-soċjetajiet ġodda li nixtiequ naraw li jkun hemm żviluppati.

Din hija bbażata b'aktar flessibbiltà fil-framework li qed taħdem fih l-Ewropa.

Dan mhux bħalma kienet qabel, fejn kellha programm li japplika għall-pajjiżi kollha tal-Mediterran.

Illum għandek it-tailored responses, fejn tfassal il-libsa tiegħek skont iċ-ċirkostanzi li jitlob dak il-pajjiż partikolari, u anke billi tqabbel il-bżonnijiiet ta' dawk il-pajjiżi, il-progress li jkun għaddej, u anke n-natura ta' dawk it-talbiet li jagħmlu dawn il-pajjiżi mill-Unjoni Ewropea.

Jiġifieri, hemm ħaġa aktar personalizzata fil-kontest ta' pajjiż.

F'dan il-każ, il-pajjiżi kollha huma lesti li jieħdu parti f'dan it-tip ta' programm.

Ovvjament, ikun hemm programmi ta' azzjoni ta' kull sena u anke deċiżjonijiet li jridu jittieħdu li, f'dan il-każ, mhux bl-unanimità imma b'maġġoranza ta' żewġ terzi, ħalli jkun hemm aktar possibbiltà li jistgħu jsiru.

Imbagħad, ovvjament, wieħed jidħol fuq pajjiżi oħrajn, b'mod partikolari l-Libja.

Irrid ngħid li dan l-aħħar dehru xi rapporti li xejn ma kienu sbieħ, fejn kien hemm min diġà qed jipprova jiddikjara 'l-Libja bħala failed state.

Jien naħseb li dan huwa negattiv ħafna għax, huma kemm huma ħżiena l-affarijiet, wieħed dejjem għandu jżomm it-tama li se jipprova jirranġa s-sitwazzjoni.

Huwa veru li għandek frammentazzjoni, kemm orizzontali, kif ukoll vertikali, kemm fil-livelli ta' amministrazzjoni nazzjonali, reġjonali, lokali, u anke fil-livell tat-toroq tal-irħula u tal-ibliet.

Però, imbagħad hemm ukoll il-frammentazzjoni vertikali bejn l-awtorità, dik polizjeska, dik militari ċentrali, u dawk li huma fir-reġjonijiet u fl-ibliet differenti tal-pajjiż vast u enormi.

Hemm min qed jipprova jgħaqqad flimkien, u hemm min qed jipprova jisfida din l-għaqda.

Hemm oħrajn li huma awtonomi kompletament, u hawnhekk qed nitkellem fuq milizji li, għar-raġunijiet tagħhom partikolari u lokali, jidhrilhom li għandhom jibqgħu jżommu l-mandat li huma jiddefendu.

Sfortunatament, dan l-aħħar ġewwa Benghazi rajna milizja lokali ddur għall-Libya shield – li hija forma ta' armata fil-bidu Libjana – qatlu 35 ruħ, u affarijiet oħrajn bħal dawn.

Din hija xi ħaġa li rridu naraw.

Jien nemmen li ħadd m'għandu jaqta' qalbu f'din is-sitwazzjoni għax, jekk wieħed iħares lejn kif kienu l-Balkani għaxar jew ħmistax-il sena ilu u jara fejn waslu llum, anke jekk wieħed jagħmel għaxra, ħmistax-il sena jaħdem fuq dan il-pajjiż bit-tama li fl-aħħar se jkun hemm pajjiż ċivilizzat, stabbli u produttiv, jien naħseb li huwa worth it.

Fir-rigward tat-Tuneżija, hija l-istess ħaġa, iżda s-sitwazzjoni mhijiex daqshekk kerha.

Hemmhekk hemm żviluppi politiċi li jistgħu jwasslu għal tibdil mhux ħażin, anke fit-tmexxija.

Għall-grazzja t'Alla, hemmhekk m'hemmx il-kwestjoni tal-milizji, il-kwestjoni tal-qtil bl-addoċċ, u m'hemmx il-kwestjoni ta' biża'.

Hija sempliċement kwestjoni ta' pajjiż li qed jipprova jsib saqajh politikament.

Dejjem tibqa' ir-rabta u l-pressjoni ta' gruppi estremisti, bħas-Salafisti fuq il-Musulmani moderati, u bħal tal-al-Nahda li jridu jsibu l-balanċ tagħhom.

Hemm ukoll il-kwestjoni tal-Kostituzzjoni, li għad trid tiġi raffinata u tiġi aċċettata.

Li hemm li huwa tajjeb huwa li l-pajjiż għandu ħafna nies li huma edukati, nies li huma kapaċi jaħdmu u lesti ħafna li jaċċettaw l-għajnuna tal-Unjoni Ewropea.

Bħalma huwa l-Marokk, wara kollox.

Però, hemmhekk hemm il-periklu l-ieħor.

Dan il-pajjiż għaddej mit-tieni għaddsa, għax l-ewwel kien hemm il-fatt li sparkjat ir-revoluzzjoni minħabba li kien hemm nuqqas ta' xogħol u affarijiet bħal dawn, u issa, minkejja li hemm ċertu livell ta' stabbiltà u nuqqas ta' ġlied, xorta hemm ferment sħiħ fil-popolazzjoni żagħżugħa għax, għalkemm hija kkwalifikata u edukata, xorta mhix qed issib ix-xogħol li fil-fatt iġġieldet għalih.

Hemmhekk qed nerġgħu naraw li qisu ċ-ċirku dar dawra tond, u wieħed jitlob li ma jkunx hemm xrara li terġa' tiftaħ kollox.

Fl-Eġittu hemm problemi pjuttost akbar minn tat-Tuneżija, speċjalment bil-mod kif qed iġib ruħu l-Gvern immexxi minn Morsi.

Pereżempju, dan l-aħħar kien hemm il-kwestjoni rigward it-trażżin tal-NGOs.

Ilkoll nafu li dawn huma parti essenzjali minn pajjiż demokratiku, u allura meta jkun hemm deċiżjoni ta' Gvern Eġizzjan li jilleġisla kontra tagħhom u ma jagħtihomx id-drittijiet tagħhom, hemmhekk qed naraw li jista' jkun hemm splużjoni oħra.

Kien hemm min qal li ċ-ċirku qed idur, għax beda billi ċ-Ċivil ħa over l-Armata, l-Armata ħadet over fuq il-Muslim Brotherhood, u allura reġa' wasal iż-żmien li ċ-Ċivil jieħu over mingħand il-Muslim Brotherhood.

Dawn huma teoriji li kulħadd jitkellem fuqhom; imma, kif għedna kemm-il darba, l-Eġittu huwa l-aktar pajjiż kbir, huwa l-king pin ta' dawn il-pajjiżi, u allaħares ikollok nuqqas ta' stabbiltà hemmhekk għax huwa l-uniku pajjiż, barra l-Ġordan, li għandu konnessjonijiet mal-Iżreal.

Allura wieħed irid jara li jekk jista' jkun dawn l-affarijiet isiru aħjar.

L-aktar pajjiż li kellu red hot potato huwa s-Sirja.

Is-Sirja hija kaldarun u, sfortunatament, f'kull minuta aħna u nitkellmu, mijiet ta' nies, fosthom tfal u ommijiet, qed imutu bil-gwerra.

Din hija sitwazzjoni umanitarja kbira enormi u, apparti l-lat militari, qed tagħmel ukoll pressjoni kbira fuq il-pajjiżi tal-madwar – il-Ġordan, it-Turkija u l-Libanu stess.

Dawn huma sitwazzjonijiet li, jekk toqgħod tħares lejhom, iwaħħxuk.

Il-kwestjoni kollha hija li, wara li ntrebaħ mit-truppi ta' Assad – bl-għajnuna tal-Hezbollah – ir-reġjun ta' al-Qusayr, li jiġi fuq il-fruntiera tal-Libanu, infetaħ kuridur sabiex tkun aktar faċli li l-Hezbollah jgħaddu għal ġos-Sirja biex jgħinu lit-truppi ta' Assad, u ġara li din tat nifs ġdid lill-forzi ta' Assad u skoraġġiet mhux ħażin lir-revoluzzjonarji.

Irridu ngħidu li r-revoluzzjonarji tħalltu sew dan l-aħħar, b'elementi estremisti bħal al-Nusra, al-Qaeda u nies li telgħu mil-Libja tan-naħa t'isfel biex jingħaqdu magħhom ħalli jiġġieldu lil Assad.

Però, wieħed irid jirrealizza li, jekk kemm-il darba tittieħed il-belt ta' Aleppo, it-tieni l-aktar belt importanti wara Damasku, allura se jkun hemm in-naħa tal-Punent tas-Sirja kollha meħuda mit-truppi ta' Assad, li kwazi kwazi huma kollha Alawiti hemmhekk, u se jkun hemm problemi enormi.

Dan minħabba li dawn se jingħaqdu mal-Hezbollah in-naħa t'isfel, 'l isfel minn Damasku, u anke postijiet bħal Quneitra u Darna li jiġu qrib il-Golan Heights.

Allura, hemmhekk hemm anke l-kwestjoni tal-Iżreal, li qed jibża' li jfuru għal ġot-territorju Iżraelit, u hemmhekk wieħed irid joqgħod b'sebgħa għajnejn.

S'issa, l-kwestjoni tal-Iran, għalkemm kien hemm xi rapporti li xi elementi mill-Iran anke tfaċċaw mal-Hezbollah, dawn mhumiex ikkonfermati.

Però, l-elezzjoni ġol-Iran stess forsi tipprova twitti, jew tagħti xi naqra tama, li l-affarijiet jitbiddlu, għalkemm hemmhekk mhux il-President jiddeċiedi, imma l-Ayatollah.

Żvilupp interessanti ovvjament huwa dwar it-tneħħija tal-embargo.

Jien kelli ċans nispjega dan fil-Parlament; però, apparentement, hemm min ma fehem assolutament xejn.

L-Ewropa ma birkitx l-għoti tal-armamenti lir-ribelli.

L-Ewropa ma kenitx kapaċi terġa' ġġedded l-embargo li kien tqiegħed għal sena.

Jiġifieri, l-ebda pajjiż tal-Unjoni Ewropea, inkluża Malta, ma vvota biex ir-ribelli jingħataw l-armamenti.

Li kien hemm kien embargo miftiehem unanimament, spiċċa fl-aħħar ta' Mejju, u ma kienx hemm qbil li jerġa' jiġġedded.

Il-fatt li ma jiġġeddidx allura kien free for all. Min akkuża lil Malta li marret kontra n-newtralità għax kienet waħda mill-pajjiżi membri meta tneħħa l-embargo, m'hu veru xejn!

L-embargo waqa' għax kien biss għal sena.

Qed infiehem dan il-punt għax kien hemm min spjega u fehem ħażin is-sitwazzjoni.

Ma kienx hemm qbil unanimu biex jerġa' jsir l-embargo.

Allura, ladarba ma tistax terġa' tpoġġih, ovvjament se jibqa' miftuħ.

Jekk miftuħ, il-pajjiżi li normalment jesportaw l-armi, bħall-Ingilterra u Franza, setgħu jekk riedu jesportaw l-armi.

Minkejja d-diskors li għamel il-kollega tiegħi, William Hague, li kien wieħed mill-promoturi, irriżulta li meta mar ġol-Ingilterra biex jikkonvinċi lill-House of Commons biex jesportaw l-armi, hemmhekk ukoll sab qasma kbira, u sal-lum għad m'hemmx qbil jekk l-Ingilterrra tippermettix li wieħed jibgħat l-armi lir-ribelli.

Min-naħa l-oħra, issa li tħabbret u wieħed qed jaħdem fuq l-konferenza ta' Ġinevra biex jipprova jlaqqa' l-players kollha f'din il-kwestjoni, ir-revoluzzjonarji qed jgħidu li jekk m'aħniex se nagħtuhom l-armamenti, ma jiġux għall-konferenza.

Dan huwa aspett wieħed.

Jekk hux se sseħħ il-konferenza, min se jiġi mgħajjat u min se jkun hemm hija storja twila.

Imma hawnhekk huwa każ li wieħed jittama li l-affarijiet jitranġaw.

Fuq din il-kwestjoni aħjar nieqaf għax nibqgħu għaddejjin, imma hija l-aktar waħda importanti li hemm, u m'għandix dubju li ...

THE CHAIRMAN: Dan huwa punt importanti, u forsi anke jkollok l-okkażjoni li tiddiskutih il-ġimgħa d-dieħla.

Jien wisq nibża' li l-affarijiet qed jaħarbu minn idejn l-Ewropa, għax l-Amerika qed jgħidu li se jibdew jissupplixxu l-armi lir-ribelli, u allura hemm il-periklu li jekk tidħol ir-Russja fuq in-naħa ta' Assad, inkunu qed nerġgħu nidħlu fl-era ta' gwerra bierda.

Jien naħseb li anke bħala pożizzjoni tagħna bħala pajjiż, li qegħdin involuti ġeografikament u mhux daqstant bogħod mis-Sirja, irridu li fil-Kunsill tal-Affarijiet Barranin nagħmlu l-punt tagħna li hemm bżonn li l-Unjoni Ewropea tkun aktar b'saħħitha f'din il-kwestjoni tas-Sirja, għax l-affarijiet jidhru li se jaħarbu minn idejna.

Dan minħabba li, jekk l-Amerikani se jissupplixxu l-armi, imbagħad ir-Russja se jidħlu n-naħa l-oħra – embargo u mhux min-naħa tagħna – l-affarijiet se jkunu ġraw mingħajr ma jkollna kontroll fuqhom aħna.

Ma nafx jekk hawnx kummenti?

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jien nirringrazzja lill-Ministru li ġie jinformana, għax naf x'jiġifieri li sal-aħħar mument jistgħu jinbidlu jew jidħlu affarijiet ġodda fuq l-aġenda.

Jista' jkun li, waqt li l-Ministru jkun qiegħed fuq l-ajruplan sejjer għal din il-laqgħa, jsib li fuq l-aġenda daħħlulu affarijiet li huma kompletament differenti.

Naħseb li lkoll naqblu li dawn huma kollha temi li, sa ċertu grad, huma rikorrenti.

Allura huwa tajjeb, u napprezza ħafna li inti qed tiġi u tinformana.

Irrid ngħid li bdejt dixxiplina tajba ħafna; però, hux ta' min naqbdu numru ta' punti li hawn u jkollna dibattitu ftit aktar miftuħ f'dan il-Kumitat fuq dawn id-diversi punti li jimmeritaw li mhux nieħdu pożizzjoni, imma li l-membri ta' dan il-Kumitat jkunu aktar esposti għal aktar fatti u għal aktar apprezzament tal-affarijiet?

Il-kwestjoni ġos-Sirja hija volatili ħafna.

Jiġifieri, x'se jiġri matul dan ix-xahar, x'se jiġri sal-Kunsill, u x'se jkun l-effett finali, il-Bambin biss jaf; però naħseb li punti, bħat-tibdil fil-klima, il-Balkani, l-Afganistan u, b'mod l-aktar partikolari, is-Southern Neighbourhood – li jiena nagħtih ħafna attenzjoni – għandna, kemm jista' jkun, naqbdu suġġett wieħed f'ġurnata minnhom u niddiskutuh.

Niftehmu mal-Ministru, jekk huwa possibbli xi ħadd jagħmlilna paper fuqha, u niddiskutuha aktar fid-dettal.

Però, nirringrazzjaw lill-Ministru ta' dan, u anke tal-fatt li f'sessjoni tal-Parlament għamel stqarrija ta' dak li ġara fil-Kunsill preċedenti.

Nirringrazzjak.

GEORGE VELLA: Sur President, bir-rispett kollu, mhuwiex konċepibbli li wieħed jiddetta x'tagħti l-Amerika.

Minkejja r-rieda tajba kollha, l-Amerika mhux se tibda, għax l-Amerika diġà qiegħda tissuplixxi l-armamenti bil-miftuħ.

Kulħadd jaf li r-ribelli jridu li jiġu fornuti bl-armamenti mill-Amerika.

Naqbel miegħek li l-interessi tal-Unjoni Ewropea għandhom jiddistingwu ruħhom fuq ċerti aspetti – apparti ċerti kwestjoinijiet ewlenin – minn dawk li huma interessi tal-Istati Uniti tal-Amerika, u għandhom jaraw eye to eye f'dawk li huma ideali ta' paċi, ta' rule of law u ta' demokrazija.

Però, naqblu żgur li rridu naċċettaw li hemm ċerti interessi differenti.

Dan bħalma kienet il-kwestjoni tal-Lvant Nofsani – li se niġu għaliha minn hawn u ftit ieħor – fejn l-Unjoni Ewropea damet kważi sas-sena 1980 biex ħadet pożizzjoni konġunta u għamlet il-Venice Declaration.

Ħaddieħor kien jgħid li hemm l-Amerika; issa tiġi l-Amerika … Forsi dan kien anke effett ta' dak li ġara wara t-Tieni Gwerra Dinjija, meta kulħadd stenna biex l-Amerika tfejjaq il-ġrieħi bil-famuż Marshall Aid u Marshall Plan tal-Ewropa.

Fil-fatt, li ma kienx għalhekk, l-Italja u l-Ġermanja ma kenux jieħdu s-saħħa li ħadu.

Hemmhekk, hemm anke dan l-approċċ psikoloġiku.

Il-kwestjoni hija li fl-Unjoni Ewropea hemm 27 pajjiż – issa, mill-1 ta' Lulju, se jkunu 28 pajjiż – li kollha għandhom il-politika barranija tagħhom.

Sfortunatament, il-politika barranija komuni ma teżistix.

Hemm pajjiżi li huma impenjati għal ċerti pożizzjonijiet li, minkejja kollox, tispiċċa ħamsa favur, għaxra kontra, u l-oħrajn jittitubaw u ma jafux fejn qegħdin.

Jien naqbel miegħek u nifhem x'qed tgħid inti; però, minkejja li nappellaw lill-Amerika biex ma tkomplix tforni l-armamenti, din hija xi ħaġa li dwarha nkunu qed naħlu l-ħin u d-diskors għalxejn, assolutament!

Kif għedt inti, hija sitwazzjoni traġika u veru pjetuża.

Min-naħa l-oħra, irridu bilfors li naraw li jkun hemm il-potenzi tas-saħħa tal-Istati Uniti tal-Amerika, u anke tar-Russja min-naħa l-oħra, li jridu jkunu konvinti – biggishly persuaded! – li jagħmlu minn kollox biex iġibu lil kull min huwa involut f'din il-kwestjoni kollha.

Jien nifhem li dawn huma l-Hezbollah, l-Iran, it-Turkija, kien min kien, kollha madwar il-mejda biex jiddiskutu.

Bħalissa hemm imbottatura mhux ħażin, hemm lobbying kbir biex niddikjaraw lill-Hezbollah bħala organizzazzjoni terroristika.

S'issa għadna nżommu lura milli niddikjaraw din il-pożizzjoni tagħna, u r-raġunijiet huma ħafna.

L-ewwel raġuni hija li, jekk se nibdew niddikjaraw min hu terroristiku f'dik iż-żona kollha, naħseb li nispiċċaw b'lista sħiħa, mhux waħda.

It-tieni raġuni hija li, jekk kemm-il darba se niddikjaraw lill-Hezbollah bħala organizzazzjoni terroristika, se nkunu qed inxellfu l-mod kif nistgħu naħdmu mal-Gvern tal-Lebanon 'il quddiem.

It-tielet raġuni hija li, meta tagħmel hekk, dawn qed tbarrihom milli jistgħu jkunu parti mill-proċess ta' paċi li jista' jiġi msejjaħ għada, pitgħada jew il-ġimgħa d-dieħla.

Jien naħseb li, fejn s'issa dawn kienu hekk, inħallu kollox kif inhu, minkejja li, kemm l-Ingilterra kif ukoll l-Amerika, qed jimbottawna ħafna biex nieħdu din il-pożizzjoni.

Wieħed ma jridx jaqbad biċċa waħda biss minn din l-imbierka jigsaw puzzle kbira, u jgħid li se jagħmel ġustizzja magħha, għax hekk tkun qisek mhu qed tagħmel assolutament xejn.

Ma rridux nitilfu l-istampa l-kbira mill-fokus tagħna.

Għalissa se nieqaf hawn, imma din hija xi ħaġa li se tqum ukoll fil-Kunsill għax kien hemm ħafna imbottar.

Fil-fatt, sal-lum stess kelli żewġ approċċi biex nieħdu pożizzjoni differenti.

Aħna qed ngħidu biss li aħna ma nkunux in-nies li nibqgħu waħedna jew li nimblokkaw il-qbil – we won't be the ones to spoil – però, jekk ikun hemm pajjiż wieħed li jieqaf fuq din il-kwestjoni, aħna se nieqfu miegħu.

Dan fis-sens li, kemm jista' jkun, se nibqgħu nżommu sal-aħħar, bit-tama li sa dak iż-żmien wieħed jipprova jagħmel affarijiet oħrajn.

Imbagħad hemm il-proċess tal-Lvant Nofsani.

Dwar dan ma nafx għalfejn għandna nieħdu fit-tul, għax dan iddiskutejnih u nafu li għandna qbil fuqu.

Kulħadd jaf x'inhu għaddej bħalissa.

Sfortunatament, attentat wieħed wara l-ieħor, b'mod partikolari, fil-missjoni tal-Istat Amerikan, s'issa jidher li John Kerry m'għamel xejn.

Però, jien għad għandi t-tama li, bħalma ġara ħafna drabi fl-istorja tal-politika internazzjonali, meta l-anqas li tkun qed tistenna li se jiġri progress għax tara imblokk, f'daqqa waħda jkollok wieħed mill-key players li jbiddel il-pożizzjoni tiegħu, u tinfetaħ opportunità fejn wieħed jista' jitkellem.

Jien għandi tama li x-xogħol li qed jagħmel John Kerry jista' jagħti ċertu riżultat.

Dan qed ngħidu għar-raġuni li wasalna fi żmien kritiku li jew tintilef għal dejjem l-opportunità ta' Two State solution, jew inkella jibdew isiru diskussjonijiet fuqha.

Qed ngħid hekk għar-raġuni li l-kwestjonijiet tal-area E1 ta' Ġerusalemm, u anke tal-annessazzjoni tal-artijiet li qegħdin jibnu fuqhom, jekk se jkompli għaddej il-proċess, l-art li suppost hija l-Palestina se tinqasam f'biċċtejn.

Allura l-argument jibqa': fuqhiex qed jiġġieldu?

X'se jibqa' għall-Palestinjani?

Dan hu argument li qed isir ħafna.

Illum il-ġurnata hemm ħafna studji li qed jitkellmu fuq il-bżonn li l-Ewropa – hawnhekk jidħol dak li għamel referenza għalih l-Onor.

Mifsud Bonnici – tieħu l-inizjattiva għax, meta wieħed iqis il-mod kif matul dawn is-snin kollha l-Ewropa – u nista' nmur lura anke għall-1980 – għamlet ħafna dikjarazzjonijiet, ħafna espressjonijiet ta' sogħba, ta' dispjaċir u kundanni, però fil-fatt, on the ground, miżuri politiċi m'għamlux.

Kulħadd isemmi l-famuż każ meta, filwaqt li kien hemm l-operazzjoni Cast Lead tas-sena 2009 għaddejja fl-eqqel tagħha, kien hemm pajjiż Ewropew li, għax kien bil-presidenza u għax dejjem kien favur l-Iżreal, irrakkomanda l-upgrading tar-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea mal-Iżreal, proprju f'dak il-perijodu meta qed isir dak il-massakru ta' nies ċivili ġewwa Gaża.

Dak ittieħed bħala każ fejn qalu li hemm bżonn li jħarsu sew fil-mera u jiddeċiedu li, wara kollox, l-Ewropa mhux – u hawn jidħol l-istess argument li qed insemmu fuq is-Sirja – tistenna x'se tagħmel l-Amerika, imma x'se tagħmel hi fejn kulħadd kien iżomm pass lura qabel ma jitkellem fuq miżuri ritaljatorji, fis-sens li se nħallu lil dan jibqa' jagħmel li jrid, jibqa' jibla l-art, nibqgħu ngħidu li huwa kontra r-regolamenti internazzjonali, li mhux sew li tibni f'territorju okkupat, imma fl-istess ħin ma nagħmlu xejn?

Illum hemm ħafna studju biex jipprovaw jikkonvinċu u jimbottaw li jkun hemm xi azzjoni.

Ovvjament, trid tibda b'azzjonijiet żgħar, però li jwasslu l-messaġġ li ma tistax tibqa' bl-affarijiet għaddejjin kif inhuma.

Kulħadd jaf li ċ-ċavetta biex forsi wieħed isib xi ftit paċi f'din is-sitwazzjoni kollha l-ewwelnett hija l-kontroll tal-bini illegali fuq l-artijiet okkupati.

Dik hija xi ħaġa li għaddejja bħalissa.

Se nieqaf hawn fuq din il-kwestjoni, għax tkellimna ripetutament dwar dan, u kulħadd jafu.

Mhemmx dubju li fuq iż-żewġ naħat tal-Kamra għandna qbil perfett dwar x'nixtiequ u x'naħsbu li għandhom ikunu s-soluzzjonijiet ta' din il-parti tal-Lvant Nofsani, li issa ilha aktar miż-żejjed titkarkar.

Hemm it-tamiet li, minħabba r-riżenja ta' Salam Fayyad u bil-ħatra tal-Prim Ministru l-ġdid, Rami Hamdallah, forsi jinfetħu xi toroq politiċi ġodda; però xorta tibqa' l-kwestjoni l-kbira ta' nuqqas ta' qbil bejn il-Fatah u l-Hamas li, minkejja kull attentat li għamlu biex jingħaqdu flimkien ħalli jagħmlu reġistru komuni biex jagħmlu l-elezzjonijiet, kull darba jaslu sax-xifer, imma imbagħad ma jaslux biex jaqblu bejniethom.

Jekk m'hemmx mistoqsijiet fuq dan, se nitkellem ftit fuq il-kwestjoni tal-Afganistan u fuq il-kwesjtoni tal-Eastern Partnership.

Bħalma tafu, fl-Afganistan issa qed joqorbu l-elezzjonijiet tas-sena 2014.

Hamid Karzai suppost li qiegħed jagħti l-impressjoni li hemm xi ftit ta' stabbiltà u, kif qed tgħid inti korrettament … telqu ċerti suldati li kienu qegħdin hemmhekk biex iżommu ċertu ordni, però xorta jibqa' reġjun diffiċli, bi storja twila ħafna ta' konflitt, qtil u tbatijiet.

Ma nafx kemm suldati Amerikani tilfu ħajjithom hemmhekk fil-kwestjoni kollha.

Però, jidher li l-impenn ta' dawn il-forzi tal-ordni u anke l-Unjoni Ewropea għenu biex l-Afganistan għadda minn dawk l-10 snin ta' bidla li nittamaw li issa se jwasslu għal bidla politika, bidla ekonomika u tmexxija soda u sostenibbli, f'qafas ta' ħarsien tal-liġijiet u drittijiet tal-bniedem.

Dan huwa dejjem x'wieħed jittama, imbagħad wieħed irid jara x'se jkun ir-riżultat.

Imbagħad, hemm il-kwestjoni tal-Eastern Partnership.

Din hija l-politika tal-Unjoni Ewropea rigward il-Lvant tal-Ewropa.

Bħalma kellna l-politika Mediterranja li tħares lejn il-pajjiżi tal-Mediterran, illum għandek il-politika li qed tħares lejn il-pajjiżi tan-naħa tal-Lvant tal-Ewropa.

Dawn huma pajjiżi li qegħdin bejn morsa, bejn ir-Russja u bejn l-Unjoni Ewropea.

Biċċiet minnhom kienu pajjiżi taħt ir-reġim Sovjetiku.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq l-Armenja, il-Gjorġja, il-Moldova, l-Azerbajġan, l-Ukraina u l-Belarus.

Dawn huma numru ta' pajjiżi li l-Ewropa qegħda tipprova tirbaħ lejn in-naħa tagħha billi qed toffrilhom li jkollhom free trade area, u anke tagħtihom ċerti benefiċċji, filwaqt li r-Russja qed toffrilhom li jagħmlu customs union.

L-Ewropa qed tgħidilhom ċar u tond li, jekk intom se jkollkom customs union mar-Russja, ma jistax ikollkom free trade area mal-Unjoni Ewropea.

Dawn huma pajjiżi li huma maqsumin.

Pereżempju, l-Ukraina hija maqsuma fin-naħa tal-Lvant, li prattikament huwa Russu, u n-naħa tal-Punent, li prattikament huwa Ewropew.

Dawn il-pajjiżi maqsumin fl-alleanza tagħhom, b'popli differenti u storja differenti.

Jiġifieri, mhux lakemm wieħed jara li dawn niżlu … Dan huwa dak li għaddej bħalissa f'dik iż-żona.

Huwa suġġett delikat ħafna, u aktar ma wieħed joffrilhom u jipprova jilliberalizza, pereżempju, moviment ta' ċittadini lejn l-Ewropa, it-tneħħija tal-visa … Hemm din il-politika ta' tqarrib ħalli wieħed jipprova jirbaħhom lejh.

Ma ninsewx li, fl-essenza tagħhom, ħafna minnhom huma pajjiżi Ewropej b'kulturi Ewropej, ta' reliġjon Kattolika, Ortodossi jew oħrajn, li għal snin twal kienu maqtugħin u ma kenux parti mill-Ewropa.

L-Ewropa llum qed tara li, jekk dawn il-postijiet tista' tkun kapaċi ġġibhom lura – qisha l-qroqqa tiġborhom taħtha – jaf ikunu ta' diffikultà għax jaf jerġgħu jmorrulek lura għal tmexxija li mhijiex daqshekk demokratika.

L-Ukraina huwa wieħed mill-akbar pajjiżi li għandu potenzjal enormi.

L-Azerbajġan nafu x'rikkezzi għandu.

Il-Georgia huwa pajjiż li wieħed irid jara kif se jirbħu minn taħt l-influwenza tar-Russja.

Nafu minn xiex għadda, u qed nitkellmu fuq missjonijiet biex jistabbilizzaw ir-relazzjonijiet tal-Georgia mar-Russja, għax anke ġol-Georgia stess għandek qasma ta' min hu favur ir-Russja, u min hu favur l-Ewropa.

Prattikament dan huwa dak li qed jiġri.

Dawn ikunu suġġetti li jiġu diskussi, jiddependi minn kemm jittieħed ħin fuq is-suġġetti l-oħrajn.

Xi kultant issir referenza għalihom għax ikunu saru xi żviluppi, u allura trid tagħti rapport fuqhom; imma, jekk ikun hemm il-każ, isiru anke diskussjonijiet.

Skużani tawwalt dan il-ħin kollu, imma l-aġenda kienet twila.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjaw lill-Ministru tal-Affarijiet Barranin għal dan id-diskors u informazzjoni importanti ħafna.

Hemm xi kummenti?

Naġġornaw il-laqgħa tal-lum.

Il-laqgħa li jmiss mhux se niffissaw data għaliha minn issa għax irridu naraw naqra meta l-Ministru għall-Affarijiet Ewropej ikun komdu li jiltaqa' magħna.

Nirringrazzjakom tal-attendenza.

Fis-6.45 pm, il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu kkomunikati aktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

LAQGĦA NRU.

L-Erbgħa, 19 ta' Ġunju 2013

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fil-5:40 p.m.

L-Onor.

Christopher Fearne, President tal-Kumitat, ippresieda.

PREŻENTI: Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin l-Onor.

SKUŻATI: L-Onor.

Ryan Callus kien fuq xogħol parlamentari ieħor u l-Onor.

Silvio Schembri kien imsiefer fuq xogħol parlamentari.

ASSENTI: L-Onor.

Marthese Portelli u l-Onor.

L-Iskrivan tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru. 3 li saret fil-5 ta' Ġunju, 2013 kienu konfermati.

AFFARIJIET AMMINISTRATTIVI

Il-Kumitat qabel mal-proposta tal-President sabiex id-Deputat Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Ewropej u t-Twettiq tal-Manifest Elettorali, l-Onor.

Louis Grech, jiġi mistieden jindirizza lill-Kumitat dwar ix-xogħol tal-Kunsill tal-Ministri għall-Affarijiet Ġenerali u fuq kwestjinijiet Ewropej.

DISKUSSJONI MAL-MINISTRU GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN DWAR L-AĠENDA TAL-KUNSILL TAL-MINISTRI GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN LI KIEN SE JINŻAMM FIL-LUSSEMBURGU FL-24 ĠUNJU 2013

Wara introduzzjoni mill-Ministru għall-Affarijiet Barranin segwiet diskussjoni fuq it-temi li kienu jidhru fuq l-aġenda tal-Kunsill tal-Ministri għall-Affarijiet Barranin li kien se jsir fil-Lussemburgu fl-24 ta' Ġunju 2013, jiġifieri, fuq it-Tibdil fil-Klima; il-Balkani tal-Punent; il-Viċinanzi tan-Nofsinhar; l-Afghanistan; il-Proċess tal-Paċi tal-Lvant Nofsani flimkien mas-sitwazzjoni fis-Sirja u l-Eastern Partnership.

DISKUSSJONI FUQ IR-RAPPORT TAL-KUNSILL GĦALL-MALTIN LI JGĦIXU BARRA MINN MALTA GĦALL-PERJODU SETTEMBRU 2012 U FRAR 2013 SKONT IS-SUB-ARTIKLU (2) TAL-ARTIKLU 7 TAL-ATT DWAR KUNSILL GĦALL-MALTIN LI JGĦIXU BARRA MINN MALTA (KAP.

Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin spjega li wara l-ewwel laqgħa ta' dan il-Kunsill f'Settembru 2012 kien inħareġ ktejjeb bit-titlu 'Bidu Ġdid – Kunsill għall-Maltin li jgħixu barra minn Malta l-ewwel laqgħa – Settembru 2012' però skont l-att li waqqaf dan l-istess Kunsill kellu jsir ukoll rapport li jkopri l-perjodu ta' sitt xhur Settembru sa Frar 2013, liema rapport ma kienx ilu li tlesta u allura d-data sabiex jiġi diskuss dan ir-rapport ma ġietx rispettata anke għall-fatt li kien hemm l-elezzjoni ġenerali u li dan il-Kunsill kien għadu fil-bidu tiegħu mill-att ta' koordinament u organizzazzjoni.

Il-Kumitat qabel li dan ir-rapport jiġi diskuss f'laqgħa oħra tal-Kumitat bil-parteċipazzjoni tas-Segretarja tal-Kunsill, s-Sinj.

Dokument 36 Rapport għall-perjodu Settembru 2012 u Frar 2013 tal-Kunsill għall-Maltin li jgħixu barra minn Malta.

INFORMAZZJONI DWAR UFFIĊJALI MALTIN F'MISSJONIJIET MILITARI U ĊIVILI BARRA MINN MALTA

Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin informa lill-Kumitat dwar uffiċjali Maltin li jinsabu fuq missjonijiet ċivili jew militari barra minn Malta, l-aktar f'operazzonijiet biex tinżamm il-paċi approvati mill-Unjoni Ewropea jew min-Nazzjonijiet Uniti jew f'dak li għandu x'jaqsam ma' institution building, fosthom, fil-Kosovo, fil-Libja, fil-Georgia, fis-Somalja u fuq l-ibħra barra s-Somalja u fiċ-ċentri ta' koodinament ġewwa Atlanta fl-Istati Uniti u f'Northwood fir-Renju Unit.

Fis-6.45 pm il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunitaki aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR IX-XOGĦOL TAL-KAMRA

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 5

It-Tlieta, 25 ta' Ġunju 2013 fl-6.30p.m.

L-iSpeaker, President tal-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 25 ta' Ġunju 2013 fl-6.30p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt, b'din l-aġenda:

Xogħol tal-Kamra; u

Affarijiet oħra

24 ta' Ġunju 2013 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx