LAQGĦA NRU.

It-Tlieta, 25 ta' Ġunju 2013

Il-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta,

fis-6.50 p.m.

Anġlu Farrugia, ippresjeda.

PREŻENTI

L-Onor.

Kienu preżenti wkoll l-Onor.

L-Onor.

Carmelo Abela informa lill-Kumitat li għal din il-laqgħa l-Onor.

Silvio Schembri kien se jissostitwixxi lill-Onor.

SKUŻATI

L-Onor.

Carmelo Abela informa lill-Kumitat li peress li l-Onor.

Deborah Schembri kienet imsiefra fuq xogħol parlamentari, kien se jissostitwixxiha l-Onor.

Il-minuti tal-laqgħa Nru 4 li saret fit-3 ta' Ġunju, 2013 kienu kkonfermati.

XOGĦOL TAL-KAMRA

L-Onor Carmelo Abela informa lill-Kumitat li, bi qbil mal-Oppożizzjoni, il-Parlament kellu jiltaqa' kif indikat hawn taħt:-

It-Tlieta, 25 ta' Ġunju, 2013 kellu jkun hemm żewġ seduti.

L-ewwel seduta tibda fis-6.00p.m., bl-ewwel nofs siegħa mogħtija għall-mistoqsijiet parlamentari u immedjatament wara tibda d-diskussjoni fuq l-Estimi tad-Dħul u Nfiq tal-Heritage Malta u s-Sovrintendenza tal-Patrimonju Kulturali għas-sena finanzjarja 2013, li kellha tieħu seduta waħda.

Il-ħin tal-interruzzjoni tax-xogħol ta' din is-seduta jkun fit-8.00 p.m. u l-ħin tal-aġġornament ma jitteħidx.

Fit-8.30 p.m. tibda seduta oħra li fiha jiġu diskussi l-Estimi tal-Awtorità tat-Turiżmu għal Malta għas-sena 2013 bil-ħin tal-interruzzjoni tax-xogħol ikun fl-10.00 p.m. F'din is-seduta l-ħin tal-mistoqsijiet u tal-aġġornament ma jitteħdux.

L-Erbgħa, 26 ta' Ġunju, 2013 ikun hemm tliet seduti.

L-ewwel seduta tibda fid-9.00 a.m. u fiha jibdew jiġu diskussi l-Estimi tad-Dħul u Nfiq tal-Korporazzjoni Enemalta għas-sena 2013, bil-ħin tal-interruzzjoni tax-xogħol ikun fil-10.45 a.m. F'din is-seduta l-ħin tal-mistoqsijiet u tal-aġġornament ma jitteħdux.

It-tieni seduta tibda fil-11.15 a.m. u fiha ssir it-tieni parti tad-diskussjoni fuq l-Estimi tad-Dħul u Nfiq tal-Korporazzjoni Enemalta għas-sena 2013.

Il-ħin tal-interruzzjoni tax-xogħol ikun fis-1.00 p.m. u wara jittieħed l-aġġornament min-naħa tal-Oppożizzjoni.

Il-ħin tal-mitoqsijiet ma jitteħidx.

It-tielet seduta tibda fis-6.00 p.m. bl-ewwel nofs siegħa tkun għall-mistoqsijiet parlamentari.

Immedjatament wara ssir id-diskussjoni fuq l-Estimi tad-Dħul u Nfiq tal-Korporazzjoni għas-Servizzi tal-Ilma għas-sena 2013.

Il-ħin tal-interruzzjoni tax-xogħol ikun fid-9.30 p.m. u l-ħin tal-aġġornament ma jitteħidx.

Il-Ħamis, 27 ta' Ġunju 2013 ikun hemm żewġ seduti.

L-ewwel waħda tibda fid-9.00 a.m. u fiha jiġu diskussi l-Estimi tad-Dħul u Nfiq tal-Awtorita' ta' Malta għall-Ambjent u l-Ippjanar għas-sena 2013.

Il-ħin tal-interuzzjoni tax-xogħol ikun f'nofsinhar.

F'din is-seduta l-ħin tal-mistoqsijiet u tal-aġġornament ma jitteħdux.

It-tieni seduta tibda fin-12.30 p.m. u fiha jiġu diskussi l-Estimi tad-Dħul u Nfiq tal-Awtorità tad-Djar għas-sena 2013.

Il-ħin tal-interruzzjoni tax-xogħol ikun fit-3.00 p.m. u l-ħin tal-mistoqsijiet u tal-aġġornament ma jitteħdux.

Il-Ġimgħa, 28 ta' Ġunju 2013 ikun hemm seduta waħda li tibda fid-9.00 a.m. u li fiha jiġu diskussi l-Estimi tad-Dħul u Nfiq tal-Korporazzjoni għax-Xogħol u Taħriġ għas-sena 2013.

Il-ħin tal-interruzzjoni tax-xogħol ikun fin-12.30 p.m. u wara jittieħed l-aġġornament min-naħa tal-Gvern.

Il-ħin tal-mistoqsijiet ma jitteħidx.

L-Onor Carmelo Abela informa wkoll lill-Kumitat li l-ħsieb tal-Gvern kien li:

1. fis-seduta ta' nhar it-Tnejn, 1 ta' Lulju 2013, tagħlaq id-diskussjoni fuq it-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurtà Soċjali – Abbozz Nru 8;

2. fis-seduta ta' nhar it-Tlieta, 2 ta' Lulju 2013, tibda d-diskussjoni dwar l-Abbozz ta' Liġi dwar is-Saħħa – Abbozz Nru 11; u

3. fis-seduta ta' nhar l-Erbgħa, 3 ta' Lulju 2013, tibda d-diskussjoni fuq l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni ta' Min Jiżvela Informazzjoni li tkun Protetta, il-Whistleblower Act, li kien għad irid jiġi ppubblikat.

L-Onor.

David Agius ġibed l-attenzjoni tal-Kumitat li peress li l-kelliem ewlieni tal-Oppożizzjoni dwar il-qasam tas-saħħa, l-Onor.

Joe Cassar, kellu jkun imsiefer nhar it-Tlieta, 2 ta' Luju 2013, ikun aħjar jekk id-diskussjoni dwar l-Abbozz ta' Liġi dwar is-Saħħa – Abbozz Nru 11 – titħalla għal ġurnata oħra.

Iż-żewġ Whips qablu li jiddiskutu bejniethom sabiex jaslu għal ftehim dwar meta tkun tista' ssir id-diskussjoni fuq dan l-Abbozz ta' Liġi.

Fuq punt imqajjem mill-Onor.

David Agius dwar xi ħsibijiet hemm għad-diskussjoni fuq l-abbozz ta' liġi mressaq mill-Onor.

Carmelo Abela informa lill-Kumitat li fuq dan is-suġġett kellha ssir laqgħa bejn il-Prim Ministru u l-Kap tal-Oppożizzjoni, u wara jkun jista' jinforma lill-Kumitat bl-eżitu ta' din il-laqgħa.

L-Onor.

Carmelo Abela informa lill-Kumitat li l-President tal-Kunsill Ewropew, Herman Van Rompuy, kien se jagħmel żjara uffiċjali f'Malta u kien se jindirizza lill-Parlament f'seduta speċjali li se ssir nhar l-Erbgħa, 10 ta' Lulju 2013.

Fis-seduta li tibda fit-3.30 p.m., issir introduzzjoni ta' madwar ħames minuti mill-iSpeaker, imbagħad isir id-diskors mill-President tal-Kunsill Ewropew, li jieħu madwar 15-il minuta, u fl-aħħar ikun hemm diskorsi ta' madwar għaxar minuti kull wieħed mill-Prim Ministru u mill-Kap tal-Oppożizzjoni.

Meta tintemm is-seduta jkun hemm ħin li fih il-membri parlamentari jiltaqgħu mal-President Van Rompuy waqt riċeviment żgħir.

Dakinhar ma jkunx hemm seduta fil-għaxija.

Rigward il-mozzjoni biex jiġu emendati l-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra, l-Onor.

Carmelo Abela informa lill-Kumitat li din kellha titressaq fil-Parlament possibbilment matul l-ewwel ġimgħa ta' Lulju.

Huwa wkoll ġab għall-attenzjoni tal-Kumitat proposti ta' emendi oħra għall-Ordnijiet Permanenti li kien beħsiebu jressaq il-Gvern u ċjoè li:-

(a) l-Ordnijiet Permanenti jiġu emendati biex jirriflettu li l-ġranet tas-seduti parlamentari huma t-Tnejn, it-Tlieta u l-Erbgħa, u biex is-seduti jibdew fil-5.00 p.m. minflok fis-6.00 p.m., bil-ħin tal-interruzzjoni tax-xogħol ikun fit-8.00 p.m. u l-Aġġornament sat-8.30 p.m.;

(b) l-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra jkunu jipprovdu wkoll għal ġranet allokati għall-Oppożizzjoni, fejn l-aġenda tkun iffissata mill-Oppożizzjoni stess, u dan b'żieda ma' dak li diġà jipprovdu l-Ordnijiet Permanenti għal mozzjonijiet ta' membri privati;

(c) meta jkun hemm sejħa għal quorum is-sospensjoni tal-Kamra tkun ta' għoxrin minuta;

(d) il-ħin li Membru jista' jdum jitkellem waqt diskussjoni fil-Kamra minn 40 minuta jinżel għal 30 minuta, il-ħin tal-estensjoni li jista' jingħata jkun ta' 15-il minuta minflok ta' 30 minuta, u l-ħin tad-diskors tal-introduzzjoni tal-Ministru għat-Tieni Qari ta' xi Abbozz ta' Liġi u r-replika tal-kelliem tal-Oppożizzjoni minn siegħa u nofs jitnaqqas għal siegħa;

(e) meta l-Kumitat Permanenti dwar il-Kontijiet Pubbliċi jkun qed jiddiskuti materja li jkollu interess fiha jew responsabbiltà għaliha Membru parlamentari li ma jkunx membru tal-kumitat, dan ikun jista' jissostitwixxi lil xi wieħed mill-membri tal-kumitat;

(f) jitwaqqaf Kumitat Permanenti dwar il-Petizzjonijiet bl-għan li jagħti fakultà lill-pubbliku li jippreżenta petizzjonijiet direttament lill-iSpeaker;

(g) membri tal-eżekuttiv li jkunu msifrin fuq xogħol tal-Gvern ma jibqgħux jitniżżlu bħala assenti fil-minuti tas-seduti parlamentari, iżda jkunu jidhru taħt titlu li jindika li l-assenza tagħhom hija ġustifikata; u li

(h) jidħol Ordni Permanenti ġdid li jipprovdi għal proċedura meta l-Qrati tiddkjara li xi liġi tkun tilledi l-Kostituzzjoni.

Kopja ta' dawn il-proposti kellha tingħata lill-Oppożizzjoni għad-diskussjoni fi ħdan il-grupp parlamentari qabel ma jitressqu għall-approvazzjoni tal-Kamra.

L-Onor.

Carmelo Abela informa lill-Kumitat li kienet għaddiet komunikazzjoni bejn il-Gvern u l-Oppożizzjoni dwar abbozz ta' mozzjoni ta' proċedura li tirregola l-votazzjonijiet fil-Kamra matul il-leġiżlatura preżenti, li l-Gvern kellu l-ħsieb li jressaq għall-approvazzjoni tal-Kamra.

L-iSpeaker ġibed l-attenzjoni tal-Kumitat li l-kuntratt ta' sitt xhur ta' Ms Pauline Abela bħala rappreżentant tal-parlament nazzjonali fi Brussell jiskadi fl-1 ta' Awwissu 2013, u li għaldaqstant il-Kumitat kellu jiddeċiedi jekk dan il-kuntratt għandux jiġġedded għal sitt xhur oħra.

Iż-żewġ Whips qablu li jinformaw lill-Kumitat bid-deċiżjoni dwar dan fil-laqgħa li kien imiss.

L-iSpeaker ippreżenta lill-membri tal-Kumitat:-

11 - Kopja ta' rapport imħejji mill-Uffiċċju tal-iSpeaker u mill-Uffiċċju tal-Iskrivan tal-Kamra b'referenza għall-bini tal-parlament il-ġdid intitolat "Functionary Requirements of the Maltese Parliament".

L-iSpeaker informa lill-Kumitat li kienu saru laqgħat mas-Sur John Formosa minn Network Publication, il-kuntrattur imqabbad mill-Bank of Valletta p.l.c. biex itella' l-wirja permanenti fil-bini tal-parlament il-ġdid.

Fost il-punti li ġew diskussi kien hemm il-manteniment ta' din il-wirja u l-finanzjament ta' librerija tal-parlament.

L-iSpeaker ippropona li l-Kumitat jiddedika ħin għal diskussjoni fuq dan l-iżvilupp u dwar materji konnessi mal-bini tal-parlament il-ġdid.

L-iSpeaker ippreżenta lill-membri tal-Kumitat:

12 - Kopja tal-brief li kien ingħata mill-Gvern lill-Grand Harbour Regeneration Corporation dwar il-bini tal-parlament il-ġdid, liema brief kien intalab mill-Onor.

Carmelo Abela f'laqgħa numru 3 tas-27 ta' Mejju 2013.

L-iSpeaker informa lill-Kumitat li fil-31 ta' Mejju 2013, kien irċieva korrispondenza mill-Inter-Parliamentary Union fejn il-Parlament Malti ġie mitlub jikkommemora l-Jum Internazzjonali tad-Demokrazija 2013 li se jitfakkar fil-15 ta' Settembru.

Il-Kumitat iddiskuta diversi suġġerimenti dwar kif tista' ssir din il-kommemorazzjoni fosthom permezz ta' artiklu fit-tieni ħarġa tal-pubblikazzjoni "mill-Parlament" kif ukoll permezz ta' attività li fiha jsir diskors tal-okkażjoni mill-iSpeaker u diskors minn kelliem tal-Gvern u ieħor minn kelliem tal-Oppożizzjoni.

Mr Speaker informa lill-Kumitat li l-pubblikazzjoni "mill-Parlament" tinsab online u l-ewwel ħarġa tagħha kienet ġiet iċċirkolata lill-kunsilli lokali u lill-ambaxxati Maltin barra minn Malta.

L-Onor.

Carmelo Abela għamlu diversi suġġerimenti dwar dak li jista' jkun inkluż fil-ħarġiet li jmiss.

L-iSpeaker fakkar lill-Kumitat li fil-laqgħa numru 3 tal-istess Kumitat kien intlaħaq qbil li fl-okkażjoni tas-Sena Ewropea taċ-Ċittadin isir dibattitu fis-Sala tal-Parlament fuq it-tema taċ-ċittadinanza bejn numru ta' membri parlamentari u rappreżentanti tas-soċjetà ċivili msieħba fil-proċess ta' konsultazzjoni fi ħdan il-MEUSAC.

Għal dan il-għan saret laqgħa ma' uffiċjali tal-MEUSAC fejn, minbarra li ġew esplorati areas fejn jista' jkun hemm kollaborazzjoni akbar bejn il-MEUSAC u l-Parlament, ġie deċiż li d-dibattitu fuq it-tema taċ-ċittadinanza jsir f'seduta apposta nhar is-Sibt, 23 ta' Novembru 2013.

Din is-seduta għandha tkun parti mill-attivitajiet li jġibu fi tmiemhom is-Sena Ewropea taċ-Ċittadin 2013, liema attivitajiet se jsiru b'kollaborazzjoni mal-Uffiċċju tal-President.

Dakinhar il-Kamra tad-Deputati u swali oħra fil-Palazz tal-President se jkunu miftuħa għal żjarat mill-pubbliku.

L-iSpeaker informa lill-Kumitat li fl-24 ta' Ġunju 2013, kellu laqgħa ma' membri tal-monitoring committee tal-Vote 16 Campaign.

L-Onor.

David Agius staqsa jekk hemmx il-ħsieb li jerġa' jitwaqqaf il-kumitat parlamentari, fi ħdan il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali, li jiffoka fuq l-immigrazzjoni, kif ukoll dwar il-grupp parlamentari dwar il-Belt Kapitali Ewropea tal-Kultura.

L-Onor.

Carmelo Abela informa lill-Kumitat li kien se jressaq il-proposta għat-twaqqif mill-ġdid ta' sotto-kumitat dwar l-immigrazzjoni quddiem il-grupp parlamentari tal-Gvern.

Huwa informa wkoll lill-membri li l-grupp parlamentari dwar il-Belt Kapitali Ewropea tal-Kultura kien se jerġa' jitwaqqaf u li l-membri għan-naħa tal-Gvern kienu se jkunu l-Onor.

Deo Debattista, li kellu jippresjedi l-kumitat, u l-Onor.

Fuq punt imqajjem mill-Onor.

David Agius, il-Kumitat qabel li biex tkompli tissaħħaħ l-awtonomija tal-Parlament kellha tiġi mistħarrġa l-possibilità li stqarrijiet għall-istampa dwar xogħol li jsir minn delegazzjonijiet parlamentari barra minn Malta jinħarġu mill-Uffiċċju tal-Iskrivan tal-Kamra u mhux mid-Dipartiment tal-Informazzjoni.

L-Onor.

Carmelo Abela qajjem il-punt dwar il-ħtieġa li l-Parlament jagħmel inqas użu mill-karti u possibbilment il-flus li jiġu ffrankati mill-istampar ta' karti jiġu allokati għal apparat teknoloġiku għall-użu tal-membri parlamentari sabiex ikun faċilitat aktar l-aċċess għal dokumenti parlamentari.

L-iSpeaker fakkar lill-Kumitat f'diversi miżuri li kienu ttieħdu, fosthom li membri parlamentari ngħataw il-faċilità li jibbenefikaw minn apparat teknoloġiku sa valur massimu ta' €400; il-card parlamentari li tinħareġ lil kull deputat u anke lil dawk li servew fil-Parlament fil-leġiżlatura preċedenti, u l-ħruġ ta' passaport diplomatiku lil kull deputat parlamentari.

Fid-8.43 p.m. il-Kumitat aġġorna għal nhar it-Tnejn, 8 ta' Lulju 2013, fis-6.30 p.m.

SKRIVAN TAL-KAMRA

ANĠLU FARRUGIA


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 5

Il-Ħamis, 27 ta' Ġunju 2013 fil-5 pm

L-Onor.

Christopher Fearne, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar il-Ħamis, 27 ta' Ġunju 2013 fil-5 pm fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Laqgħa mal-Ministru għall-Affarijiet Barranin Palestinjan l-E.T. Riyad Malki.

Affarijiet oħra.

21 ta' Ġunju 2013 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees bar


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 5

Il-Ħamis, 27 ta' Ġunju 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 5

Il-Ħamis, 27 ta' Ġunju, 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-2.40 p.m.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru 4, li saret fid-19 ta' Ġunju 2013, ġew ikkonfermati.

LAQGĦA MAL-MINISTRU GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN PALESTINJAN, L-E.T. RIYAD MALKI

L-E.T. RIYAD MALKI: Thank you.

Fit-3.24 pm, il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu kkomunikati aktar tard.


LAQGĦA NRU.

Il-Ħamis, 27 ta' Ġunju 2013

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-2:40 p.m.

L-Onor.

Christopher Fearne, President tal-Kumitat, ippresieda.

PREŻENTI: L-Onor.

ASSENTI: Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin l-Onor.

Marthese Portelli u l-Onor.

L-Iskrivan tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru. 4 li saret fid-19 ta' Ġunju, 2013 kienu konfermati.

LAQGĦA MAL-MINISTRU GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN PALESTINJAN L-E.T. RIYAD MALKI

Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Palestinjan Riyad Malki kien akkumpanjat mill-E.T. Jubran Taweel, Ambaxxatur Palestinjan għal Malta, Dr Amal Jadou, s-Sur Fadi Hanania u s-Sur Ayman Alhila.

Wara introduzzjoni mill-President tal-Kumitat segwiet diskussjoni fuq d-diversi aspetti tas-sitwazzjoni fil-Lvant Nofsani partikolarment dwar il-fatt li l-bini ta' settlements fit-territorji okkupati qiegħed jipperikola s-soluzzjoni permanenti ta' żewġ Stati, dak Israeljan u dak Palestinjan, dwar il-qagħda politika interna bejn il-Palestijani u dwar il-bżonn li l-appoġġ politiku għall-kawża Palestinjana jinbidel f'azzjoni konkreta.

Fuq livell bilaterali kien innotat il-ftehim li ntlaħaq bejn il-Ministri għall-Affarijiet Barranin ta' Malta u tal-Palestina sabiex jibdew isiru laqgħat bejn iż-żewġ naħat bit-twaqqif ta' Joint Economic Cooperation Committee.

Il-Ministru Palestinjan għamel stedina lill-Kumitat sabiex iżur il-Palestina, liema stedina kellha tiġi formalizzata aktar 'il quddiem.

Fit-3:24 pm il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru 4

It-Tlieta, 02 ta' Lulju, 2013

L-Onor.

Deborah Schembri, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali tavża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 02 ta' Lulju, 2013 fis-6.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Rapport miċ-Chairperson dwar issues relatati ma' rapporti u riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tal-Ewropa

Diskussjoni dwar il-Vjolenza Domestika

Affarijiet Oħra

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 4

It-Tlieta, 2 ta' Lulju, 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 4

It-Tlieta, 2 ta' Lulju, 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.44 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 03 li saret nhar l-Erbgħa 29 ta' Mejju 2013 ġew konfermati.

THE CHAIRPERSON (Onor. Deborah Schembri): Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kumitat;

Email datata 01 ta' Ġunju, 2013 mibgħuta mis-Sinjura Myriam Vella fuq id-drafting tan-National Children's Policy fejn qiegħda tissuġġerixxi li t-tfal vittmi ta' żweġijiet imkissra għandhom jiġu mgħejjuna finanzjarjament hekk kif tingħata s-separazzjoni.

Email datata 31 ta' Mejju, 2013 mibgħuta mis-Sinjur Alfred Farrugia rigward diskussjoni fuq ir-road safety.

Is-Sur Farrugia qiegħed joffri wkoll l-għajnuna tiegħu jekk il-Kumitat ikun se jiddiskuti dan is-suġġett.

Email datata 04 ta' Ġunju, 2013 mibgħuta mis-Sinjura Ruth Rose Sciberras (Intake and Protection Services Manager) fejn qiegħda tagħti lill-Kumitat lista ta' NGOs li l-Aġenzija Appoġġ taħdem magħhom.

Ingħatat ukoll informazzjoni dwar il-vjolenza domestika kif ukoll tagħrif fuq is-servizzi li toffri din l-aġenzija flimkien ma' statistika dwar il-każijiet tal-vjolenza domestika.

Kif qed taraw għandna email mingħand Miss Ruth Sciberras (Intake & Protection Services Manager) li fiha tatna l-istatistika fuq il-vjolenza domestika u fuq is-servizzi li jiġu offruti.

Qaltilna wkoll li l-NGOs li jaħdmu magħhom huma Dar Qalb ta' Ġesu, Dar Merħba Bik, Victim Support u s-SOAR (Support Group for Victim Survivors and Violence in Intimate Relationships) li huwa support group ġdid.

Miss Sciberras qaltilna li jekk ikollna bżonn nistgħu nikkuntattjawha.

Fil-fatt imbagħad inkunu nistgħu nagħtu titwila lejn l-istatistiċi li tatna u jekk ikollna bżonn insejħu lil min jieħu ħsieb dawn is-servizzi biex inkellmuhom.

Quddiemkom għandkom issibu kopja ta' dak kollu li bagħatitielna Miss Sciberras.

Għandna wkoll ittra mingħand is-Sur Alfred Farrugia, fejn bagħat jistaqsina kemm-il darba ġiet diskussa l-issue tar-road safety fil-Plenarja f'dawn l-aħħar ħames snin u x'xogħol sar mill-amministrazzjoni preċedenti fuq dan is-suġġett partikolari.

Qalilna li fl-opinjoni tiegħu għandu jkun hemm a national affair rigward ir-road safety u d-driver education.

Qalilna li hu ġie inspirat minn xi artikolu li kien qiegħed jaqra dwar road safety week li kien qed jiffoka fuq il-pedestrian safety.

Qalilna li l-Malta Automobile Club li qiegħed fil-proċess li jiġi fformat se jkun qed jagħti kontribuzzjonijiet rigward road safety u driver education fil-futur qarib.

Min-naħa tiegħu jekk jista' ikun ta' servizz għalina, huwa lest li jagħtina dan is-servizz.

Fil-fatt aħna diġa' tkellimna fuq data partikolari meta se niddiskutu dan is-suġġett.

L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Din il-korrispondenza tkun aċċessibbli għall-membri ta' dan il-Kumitat?

Issa ngħaddulkom kopja.

Irċevejna email mingħand is-Sinjura Miriam Vella fejn qiegħda turi l-concern tagħha rigward id-drafting tan-National Children's Policy.

Is-Sinjura Vella qiegħda tgħidilna b'każ partikolari u qed tissuġġerixxi li jekk ikun hemm vittmi innoċenti ta' broken marriages, dawn għandhom jiġu meħudin in konsiderazzjoni u li rridu nagħtu kashom anke finanzjarjament mill-bidu wara s-separazzjoni.

Naħseb li xi kultant is-Sinjura Miriam Vella qiegħda tirreferi għall-fatt li sakemm l-affarijiet jaslu l-Qorti, u jibda l-proċess, eċċ., ikun hemm interim period fejn it-tfal ma jkunux qegħdin jiġu mantnuti kif suppost, anke f'dak ix-xahar sakemm jinqata' l-ewwel digriet.

Imbagħad qiegħda tgħidilna fuq is-sitwazzjoni tagħha.

Dan ir-rapport nista' ngħaddilkom kopja tiegħu wkoll u fil-fatt diġa' għedt lis-Segretarju tal-Kumitat sabiex ngħaddu kopja lilkom ħalli tkunu tistgħu tarawh.

Dan ir-rapport ġiew mwassal lilna mingħand l-iSpeaker tal-Kamra, l-Onor.

Anġlu Farrugia.

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Personalment nippreferi li nirċevih by email għax apparti milli niffrankaw milli nużaw ħafna karti, li lili ddejjaqni daqsxejn din il-ħela, naħseb li huwa iktar prattiku li jkollok kopja by email.

Imma dejjem jekk huwa possibbli.

THE CHAIRPERSON: Mhux problema, nistgħu ngħaddulkom kopja by email ukoll.

Issa ngħaddu għad-diskussjoni tal-lum.

DISKUSSJONI DWAR IL-VJOLENZA DOMESTIKA

THE CHAIRPERSON: L-ewwel item fuq l-aġenda tagħna huwa l-preżentazzjoni min-naħa tiegħi dwar ir-riżoluzzjonijiet li għaddew mill-Kunsill tal-Ewropa li għalih jiena kont preżenti matul din il-ġimgħa.

Imma peress li magħna hawn is-Sinjura Josette Stensen mid-Dar Qalb ta' Ġesu, nippreferi li mmorru għad-diskussjoni fuq il-vjolenza domestika u mbagħad dan ir-rapport nagħmlu wara.

Qabel xejn nirringrazzjak Sinjura Stensen talli għoġbok tkun magħna llum għal din id-diskussjoni.

Aħna qegħdin nesploraw ftit l-issue tal-vjolenza domestika u hija relatata wkoll mal-istituzzjonijiet għax nixtiequ naraw is-servizzi li qegħdin jingħataw il-vittmi tal-vjolenza domestika u jekk dawn is-servizzi humiex up to the expectations ta' min qed ifittixhom.

Aħna se nkunu qegħdin nisimgħu kemm lill-vittmi kif ukoll lin-nies li jieħdu ħsieb dawn l-istituzzjonijiet, inkluż lilkom.

Nixtieq inkun naf xogħolkom x'inhu u mbagħad wara li tagħtina din il-preżentazzjoni qasira nkunu nistgħu nagħmlulek xi mistoqsijiet dwar is-servizz tagħkom.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN (Programme Manager Dar Qalb ta' Ġesu): Jiena nirrappreżenta lid-Dar Qalb ta' Ġesu, NGO, Second Stage Shelter ġewwa Sta.

Il-programm tagħna huwa magħruf bħala "Programm Sebħ".

Bħala proċess il-mara u t-tfal, once li jiġu megħjuna min-naħa tal-aġenzija Appoġġ, jiġu riferuti ġewwa first aid shelter, li f'dan il-każ huwa Dar Merħba Bik jew Għabex u wara ftit xhur li jkunu qegħdin jaħdmu fuq safety issues, is-social worker mill-aġenzija Appoġġ tirreferi lil dawn in-nies għandna.

U għalhekk aħna niġu second stage.

Fil-każ tagħna l-familji jdumu 18-il xahar għar-raġuni li l-programm tagħna, il-Programm Sebħ, iktar jibbaża fuq further independence, fejn ngħinuhom sabiex apparti jaħdmu fuq l-abbuż li jkunu għaddew minnu kemm l-omm kif ukoll it-tfal ngħinuhom – issa meta ngħid tfal aħna nieħdu from new borns to any age.

Fil-fatt kellna teenagers u ġieli anke over 20s joqogħdu mal-omm – fuq issues oħra bħall-parenting, employment, alternative accommodation, legal support, u fuq dak kollu li l-mara jkollha bżonn sabiex eventwalment minn għandna tgħaddi lura fis-soċjetà.

Naturalment dan mhux dejjem ikun faċli għax l-ewwelnett jista' jagħti l-każ li jkun hemm dak id-denial fase u ma jkunux ċerti x'se jagħmlu, if they go back to their partner who is the aggressor jew inkella jkomplux bil-proċess.

Once li jiġu għandna jibdew ħerġin ħafna issues anke minħabba l-fatt li l-programm idum 18-il xahar.

Kif għedtilkom jiena l-Programme Manager u nikkoordina x-shelter u nieħu ħsieb tat-team li jikkonsisti minn social workers.

Aħna għandna nine flatlets fejn kull familja jkollha l-ispazju u l-privatezza tagħha, anke peress li aħna ngħinuhom in home management to cope with budgeting, etc… Għidt li I exclude t-trabi għax meta jkollna t-trabi ovvjament in-numru jikber.

Dak bħala programm.

Kif diġa' għidt kull familja tiġi assigned social worker fejn taħdem fuq care plan ma' dik il-familja fuq il-bżonnijiet kemm tal-mara kif ukoll tat-tfal.

U fejn ikun hemm bżonn is-social worker imbagħad tirreferi għall-psychologial sessions.

F'dak il-każ jew nirreferu għand l-aġenzija Appoġġ, li sfortunatament hemmhekk dejjem hemm il-waiting lists, jew inkella skont il-funds li jkollna bħala NGO naraw xi nkunu nistgħu nagħmlu bħala psychological sessions.

Fil-fatt jiena nemmen li f'ċerti każijiet kemm l-omm kif ukoll it-tfal ma jkunux jistgħu jistennew u allura tkun trid tibda taħdem magħhom fil-pront.

Is-social worker tagħmel xogħolha imma mbagħad, on the other hand nipprovaw inġibu wkoll external speakers, li jiġu u jgħinuhom billi jagħmlu ċerta talks.

Apparti minn hekk norganizzaw ċerti social outings għax kollox huwa importanti bħala interraction.

THE CHAIRPERSON: Probabilment il-vittmi li tkunu qed taħdmu magħhom se jkunu qegħdin ikellmukom fuq affarijiet varji, fosthom fuq problemi li forsi jkunu sabu mis-sistema waqt li huma jkunu pprovvaw jaċċessaw il-pulizija, l-isptar jew ma' xi istituzzjonijiet oħra.

Intom ġieli kellkom jew għandkom xi nies li jieħdu ħsieb li jaraw li l-liaison mal-institutions tkun waħda smooth?

Jew ġieli ġie xi ħadd jgħidilkom li għandu problema f'dan ir-rigward?

Qed nistaqsi dan biex aħna nsiru nafu ftit il-problemi li normalment jiltaqgħu magħhom dawn in-nies u biex naraw fejn huma dawn l-intoppi u jekk min-naħa tagħkom għandkomx metodu ta' kif titrattaw dawn il-problemi u biex tipprovaw tgħinu lil dawn in-nies.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Jiena ilni f'dan il-qasam għal dawn l-aħħar 12-il sena u kambjamenti u diskussjonijiet rajt ħafna matul is-snin.

Żewġ affarijiet li dejjem rajt fid-diskussjonijiet kienu l-assistenza tal-pulizija u l-aspett legali.

Min-naħa tal-pulizija li nista' ngħid hu li kien hemm ħafna support anke mill-aġenzija Appoġġ stess, fejn social workers imorru u jagħmlulhom talks u anke fit-training tagħhom stess, jiġifieri meta jkunu qegħdin l-Università hemmhekk ikollhom ċerta preparazzjoni.

Madankollu dejjem insibu nisa jilmentaw fuq l-imġieba u l-mod ta' kif ċerti individwi jħarsu lejn il-mara meta din tkun qiegħda tispjega s-sitwazzjoni tagħha.

Jiġifieri dejjem kien hemm numru ta' complaints.

Mill-aspett legali pjuttost ngħid li hemmhekk hemm aktar loopholes u affarijiet oħra li l-mara għandha biex tkun frustrata bihom, l-ewwel u qabel kollox id-dewmien.

Għandek ukoll l-aspett tal-legal aid li ħafna nisa jkollhom jirrikorru għalih minħabba li ma jkunux jaffordjaw li jħallsu għal private lawyer.

Hemm numru ta' avukati fil-lista tal-legal aid.

Is-servizz mhuwiex wieħed li jagħti sapport lill-mara u jgħinha timxi għax għandek dewmien fit-tul u nuqqas ta' spjegazzjoni lill-mara fuq x'għandha tagħmel.

Ċerti nisa ma jkunux jafu x'iridu jagħmlu meta jkunu qegħdin jispjegaw l-affarijiet lill-avukat għax tkun l-ewwel esperjenza tagħhom u allura hemmhekk hemm ħafna fuq xiex naħdmu u x'niddiskutu.

Nista' ngħid li dejjem hekk kienet is-sitwazzjoni.

Min-naħa tagħna biex nissapportjaw lin-nisa ġieli bgħattna lis-social worker stess takkumpanja lill-mara fil-meeting li jkollha mal-avukat u ġieli s-social workers stess jgħiduli li l-meeting kien wieħed pjuttost mgħaġġel, fejn xi kultant anke s-social worker stess tħossha daqsxejn intimidata!

Sibna avukati li taw is-sapport tagħhom lill-mara u ġieli lanqas jitolbuhom ħlas biex jagħmlulhom kuraġġ, imma fil-maġġoranza l-mara hemmhekk teħel ftit.

U din hija xi ħaġa li tiġri wkoll waqt shelters meetings li jkollna u hija frustrazzjoni ta' kull shelter.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Jien se nkun is-sostitut tal-Onor.

Sammut u nirringrazzjakom talli għoġobkom tilqgħuni f'dan il-Kumitat.

Sinjura Stensen inti bdejt titkellem b'mod li qisu n-nisa biss jiġu bżonn din it-tip ta' għajnuna imma naħseb li fis-soċjetà jista' ikun hemm kull tip ta' abbuż; kemm raġel li jabbuża mill-mara kif ukoll mara li tabbuża mir-raġel tagħha jew mit-tfal tagħha.

Forsi mill-esperjenza tiegħek tista' tgħidilna li minħabba t-tip ta' kultura jew minħabba l-mod li forsi r-raġel ikun aktar ekonomikament indipendenti mill-mara jew minħabba diversi raġunijiet oħra li jġiegħlu li aktar il-mara tiġi abbużata.

Imma jekk ikun hemm raġel li qed jiġi abbużat jista' ifittex l-għajnuna tagħkom?

U intom tagħmlu rapporti ta' dawn l-esperjenzi li qed nitkellem fuqhom?

Jekk tagħmlu rapporti, lil min tippreżentawhom?

Jiġifieri jekk għandna problema li n-nisa forsi mhux qegħdin jieħdu ġustizzja minħabba l-fatt li m'għandhomx flus, ma jeżistux sistemi fejn jitqabbad l-avukat tal-fqar biex jgħin f'dawn il-każijiet?

Intom tħejju rapporti fuq l-esperjenzi tagħkom?

U jekk iva, lil min tagħtuhom?

Dawn ir-rapporti jibqgħu fuq l-ixkaffa jew ikun hemm action plan biex dawn il-problemi jiġu indirizzati?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Huwa fatt li l-vjolenza domestika jista' jesperjenzaha kulħadd imma l-istatistiċi u r-riċerki juru li l-maġġoranza ta' ċerti abbużi jsiru fuq il-mara u fuq it-tfal minn aggressur li jista' ikun ir-raġel jew il-partner ta' dik il-mara.

Is-sitwazzjoni qed tinbidel ukoll.

Fil-fatt fix-shelter kelli każijiet ukoll ta' nisa li l-aggressur tagħhom tkun l-omm jew il-missier tagħha.

U dik it-tip ta' vjolenza domestika jista' jesperjenzaha kulħadd.

(Interruzzjonijiet) Fil-każ tagħna le.

Jiena f'dawn l-aħħar 12-il sena dejjem tajna s-sapport tagħna lin-nisa u lit-tfal.

Ovvjament meta mbagħad tibda taħdem fuq l-istorja l-każ jibda jiċċara u tibda tara kif kienu l-affarijiet.

Imma nista' ngħid li mill-esperjenza tiegħi l-abbuż dejjem sar fuq il-mara u fuq it-tfal.

U aħna s-sapport u s-servizzi tagħna dejjem tajnihom lin-nisa u lit-tfal tagħhom.

THE CHAIRPERSON: Intom support services għan-nisa u t-tfal jew inkella għax inzertaw li l-vittmi li ġew għandkom kollha kienu nisa u tfal?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Biex inkun ċara, is-servizz aħna noffruh lin-nisa u lit-tfal u ġieli jkollna nisa mingħajr tfal, jiġifieri li jkunu single u li f'dak il-każ il-vjolenza tkun fuqhom mill-ġenituri tagħhom.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Il-bullying jidħol fix-xibka tal-abbużi li intom taħdmu fuqhom?

Qed ngħid hekk għax meta tasal biex titlaq mid-dar tkun wasalt fl-aħħar stadju, fejn bħal f'kull ħaġa oħra inti għandek sellum li titla' għalih skaluna skaluna.

Jiġifieri għandek il-bidu tal-abbuż, fejn forsi jibda jkun hemm il-problemi fir-relazzjoni u mbagħad jibqgħu jeskalaw l-affarijiet sakemm jaslu fl-aħħar stadju li jiġu mkeċċija mid-dar u dawn jispiċċaw għandkom.

Meta ngħidu abbuż - għax hija kelma kbira - hemm xi ħaġa li tiddefinixxi x'inhi?

Qiegħda ssir edukazzjoni mat-tfal tal-iskola, forsi fis-Sixth Form, dwar x'inhuma l-interrelationships u kif niżviluppawhom, dwar il-personal skills, x'inhuma d-drittijiet tagħna, kif tkun assertiv, eċċ?

Jew intom tidħlu fl-aħħar stadju?

Qiegħed nistaqsi għax nixtieq nitgħallem fuq dan is-suġġett.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Ħalli niċċara dak li qed tgħid inti imma qabel xejn ħalli nwieġeb il-mistoqsija fuq jekk ikunx hemm servizzi għal dawk l-irġiel li jiġu abbużati.

L-aġenzija Appoġġ għandha l-men services li huwa unit fejn grupp ta' social workers jgħinu lill-irġiel li jkunu għaddew minn xi abbuż ta' vjolenza domestika.

Issa bħala tagħlim u awareness, fiċ-ċert li l-iskejjel jieħdu parti mill-PSD sabiex jgħallmu lill-istudenti fuq anger management, conflict management u dawn l-affarijiet.

Fis-sekondarja żgur li jidħlu f'dan id-dettall.

Apparti minn hekk, min-naħa tal-aġenzija Appoġġ u min-naħa tad-Domestic Violence Unit imorru fl-iskejjel u jagħmlu talks lill-istudenti, speċjalment fil-livell sekondarju.

U aħna ġieli ġejna mitluba mill-Università sabiex nagħmlu ċerta talks f'ċerti korsijiet differenti, anke fil-korsijiet tal-pulizija.

Issa bħala definizzjoni ta' abbuż nafu għandek diversi abbużi, fosthom l-abbuż fiżiku, li huwa dak l-abbuż li jidher u li l-mara tista' tirrapporta għax hemm x'turi, imbagħad għandek l-abbuż finanzjarju li qiegħed jiżdied ukoll, għandek l-abbuż sesswali u għandek l-abbuż emozzjonali li għandu d-diffikultajiet tiegħu għax jista' iweġġa' daqs l-abbuż fiżiku.

Fil-fatt il-mara tista' tgħaddi minn ħafna trawmi minħabba l-abbuż emozzjonali, fejn għandek ħafna tgħajjir u belittling.

Dan narawh ukoll fuq it-tfal, fejn minkejja li ma jkunx hemm swat fuqhom, ikun hemm l-abbuż emozzjonali u psikoloġiku fuqhom.

THE CHAIRPERSON: Hawnhekk kienu diġa' saru studji mill-Kumitat preċedenti rigward il-vjolenza domestika imma aħna ddeċidejna li mmorru pass oltre, fejn allura, aktar milli niddiskutu l-vjolenza domestika u nieqfu hemmhekk, narawha in relationship mas-servizzi li jingħataw biex naraw jekk dawn humiex qegħdin jaqdu lill-vittmi u jekk hemmx x'nirranġaw.

F'dan il-Kumitat m'aħniex interessati liema partit jew liema gvern għamel xi ħaġa jew m'għamilx.

Li jinteressani hu li s-servizzi mil-lum 'il quddiem ikunu aħjar milli forsi kienu l-bieraħ.

Nista' napprezza li l-isforzi jkunu saru.

Xi ħaġa li daqqitli kienet meta inti semmejt li dawn il-vittmi jkollhom bżonn psychological sessions u li meta intom tirrikorru għall-aġenzija Appoġġ issibu waiting lists naqra kbar.

Ovvjament qegħdin titrattaw f'kamp fejn nassumi li l-psychological sessions ikollkom bżonnhom mhux ħażin jekk trid tipprova terġa' iġġibha fuq saqajha lil dik il-persuna li tkun għaddiet minn dik l-esperjenza.

Issa inti kif tkejjel is-servizz li jingħata mill-aġenzija Appoġġ fejn jidħol psychology?

Għandhom servizzi relatati ma' vjolenza domestika fuq it-tfal u fuq nies adulti – fil-każ tagħkom huma nisa – li jkunu separati minn xulxin?

Jiġifieri s-psychologists li intom tibagħtuhom għandhom huma specialised child psychologists?

Qiegħda nistaqsi biex naraw jekk is-servizz li qed jingħata huwiex wieħed appropriate minbarra jekk huwiex qed jingħata on time.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Il-waiting list dejjem tkun preżenti għax id-demand hija kbira għax l-issues illum il-ġurnata ovvjament qed jiżdiedu.

Jekk inti għandek omm u t-tfal li esperjenzaw vjolenza domestika u din forsi ħarġet mid-dar għal darba, tnejn, tlieta, - meta ngħid darba, tnejn, tlieta tmur first aid shelter, taqta' qalba u terġa' tmur lura d-dar – it-trawma tkun ikbar.

Din ma tkunx xi ħaġa li ddeċidiet fuqha hekk u għamlitha imma tista' tkun ilha ġejja u sejra!

U allura hemmhekk it-trawma tkun ikbar.

Anke l-bżonnijiet ikunu differenti, jiġifieri jekk forsi fil-bidu daħlet bi problemi finanzjarji, jista' ikun li mbagħad l-abbuż emozzjonali tant jiżdied li din tkompli titkisser u magħha jitkissru wkoll it-tfal.

Meta l-vittmi jidħlu f'emergency shelters normalment is-social workers dejjem jagħmlu referral għal psychological services tal-aġenzija Appoġġ.

Madankollu hemm sitwazzjoni finanzjarja u b'hekk in-numru ta' phsychologists - jekk m'inix sejra żball - naqas fil-kamp tal-aġenzija Appoġġ.

Allura meta għandek numru żgħir u l-finanzi mhumiex biżżejjed in-nies iridu jistennew, kemm in-nisa u kemm it-tfal.

Meta jiġu għandna normalment ikun hemm każijiet fejn l-omm u t-tfal ikunu qegħdin fuq il-waiting list.

Pereżempju jiena ġieli kelli każijiet fejn ikunu għaddew it-18-il xahar u s-servizz kien għadu ma ngħatax.

Anke pereżempju wara ċertu xhur ir-referral jiġi considered u ġieli wkoll ikollna nerġgħu nikkonvinċu lill-mara sabiex tattendi s-sessions għax ikun għadda ċertu żmien ukoll.

Għalhekk imbagħad bħala NGO aħna nipprovaw naħdmu fuq ċertu funds għax nemmen li f'sitwazzjonijiet bħal dawn ikollok ċerti każijiet li ma jistgħux jistennew.

Għallinqas mill-esperjenza li qed naraw dan l-aħħar, apparti li jkun hemm domestic violence issues, qed niltaqgħu wkoll ma' mental health issues, jiġifieri li jmorru very much in hand.

Meta inti għandek omm li għaddejja minn dipressjoni, inti trid li apparti tgħinha minħabba l-abbuż li tkun għaddiet minnu, tgħinha wkoll minħabba komplikazzjonijiet oħra li jkollha.

U f'dak il-każ żgur li ma tistax tistenna.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Ovvjament meta nitkellmu fuq is-servizz li qed tagħtu intom, ħafna drabi l-attenzjoni – u hekk huwa xieraq – taqa' fuq il-vittmi.

Imma intom, bħala social workers x'inhi s-sitwazzjoni tagħkom bħalissa?

Dan l-aħħar smajna wkoll li kien hemm uħud minnkom li ġew mhedda jew li nkella ġew abbużati!

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Pereżempju min-naħa tiegħi rrid noqgħod attenta fejn jidħol ix-shelter.

Semmejt il-mental health issues, jiġifieri jien irrid noqgħod attenta lil min indaħħal u ma ndaħħalx.

Mela jekk għandek omm li apparti l-issues ta' domestic violence għandha wkoll mental health issues u qiegħda fuq medikazzjoni, jiena rrid noqgħod attenta aktar.

Pereżempju, waħda mill-policies tiegħi hija li l-medication needs to be self-administered għax aħna m'aħniex psychiatric social workers u ma nistax inżomm id-dictation fl-office.

Kien hemm drabi fejn aċċettajna każijiet u l-affarijiet żvolġew b'mod tajjeb imma kien hemm iktar pressure fuq it-team u iktar ħsebijiet biex wieħed idur mal-każ.

Illum il-ġurnata sirt naħsibha mod ieħor.

Meta jkun hemm ċerta indikazzjoni li l-mara tkun għaddejja minn ċerti diffikultajiet ta' mard mentali, irid ikolli kuntatt minn qabel mal-psikjatra tagħha.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Biex tagħti servizz tajjeb jiena nemmen li inti trid tħossok konfidenti.

Issa m'għandix dubju mill-professjonalità tagħkom imma smajt ċerti concerns minn ċerti social workers dan l-aħħar.

Intom qegħdin tħossuhom dawn?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Huwa fatt li s-safety m'għadhiex li kienet.

Sitwazzjoni li qed naraw dan l-aħħar hija dik ta' imġieba aggressiva minn minuri.

Fil-fatt ftit taż-żmien ilu kellna żewġ każijiet ta' eight year olds u nine year olds qegħdin ma' ommhom u jsawwtuha!

U kważi kważi anke jerfgħu jdejhom fuq l-istaff!

F'dak il-każ il-workers ikollhom is-superviżjoni magħhom u dik nesiġi fuqha.

Però imbagħad, fejn ikun hemm dawn is-safety issues, aħna bħala shelters niddiskutuhom ukoll.

Kif għidt niltaqgħu flimkien u niddiskutu.

Ovvjament aħna naħdmu ħafna mal-aġenzija Appoġġ, jiġifieri fejn ikun hemm sitwazzjonijiet ta' sigurtà bħal dawn, naħdmu mal-aġenzija Appoġġ biex jekk ikun hemm bżonn il-familja timxi x'imkien ieħor.

Jien ikolli responsabilità ta' numru ta' familji, jiġifieri ġieli jkollok sa 25 residenti jgħixu flimkien u għalhekk mhux se nħalli żewġt itfal jagħmluli ħerba.

U allura jkollna nieħdu l-passi meħtieġa f'dak il-każ.

Kif għedt naħdmu flimkien ħafna mal-aġenzija Appoġġ u xi kultant anke mal-pulizija.

Fil-każ tagħna l-omm tkun responsabbli bħala adulta.

THE CHAIRPERSON: L-Onor Robert Cutajar.

ROBERT CUTAJAR: Il-programm tagħkom jieħu 18-il xahar.

Issa jekk matul dan il-proċess, il-persuni li jkunu qegħdin magħkom ma jkunux għamlu t-titjib meħtieġ jew inkella ma jkunx jidher li dawn imxew mal-pjanijiet tagħkom, jeżistu estensjonijiet ta' dawn il-programmi?

Jew inkella kif jaqbżu t-18-il xahar tieqaf hemmhekk?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Dan l-aħħar qed nesiġu ħafna li l-programm ikun ta' 18-il xahar imma kelli każijiet fejn damu aktar.

Fil-passat kelli każijiet li damu saħansitra tliet snin u erba' snin!

Imma mbagħad tidħol il-problema tal- akkomodazzjoni alternattiva.

Jien kelli familji li għamlu erba' snin fix-shelter imma mbagħad isiru istituzzjonalizzati u taħdem kontra wkoll.

Allura kont nesiġi ħafna li jkolli relazzjoni tajba anke ma' tal-akkomodazzjoni soċjali.

Kien hemm snin fejn ħdimna tajjeb ħafna u ħafna familji ġew akkomodati.

Imma naturalment ikollok ċerti limitazzjonijiet.

Għalhekk nesiġi ħafna li iktar minn 18-il xahar familja m'għandhiex tibqa' f'shelter u nkunu rridu nibdew naħdmu fuq akkomodazzjoni alternattiva.

Issa jekk ikun hemm issues fejn il-familja għandha bżonn iżjed żmien, hemmhekk we are flexible.

THE CHAIRPERSON: L-Onor Robert Cutajar.

ROBERT CUTAJAR: Bħalissa għandkom nies li qegħdin jistennew akkomodazzjoni soċjali?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Fil-preżent għandi seba' familji li għadhom pjuttost friski u allura għadna rridu nibdew naħdmu magħhom.

Imma kelli żewġ nisa li telqu fi Frar Marzu u marru f'akkomodazzjoni privata għax l-ewwelnett għalqilhom iż-żmien ta' 18-il xahar u jien kelli bżonn nakkomoda familji oħra mill-emengency stage.

Hawnhekk tajjeb ngħid li jekk jien se neħel, il-first stage, jiġifieri dak tal-emergency, se jeħel ukoll.

U hemmhekk in-numru ta' sodod huwa iktar limitat.

Allura jien imbagħad ikolli pressjoni biex immexxi ħalli ovvjament indaħħal familja oħra.

Is-sitwazzjoni ta' dawn iż-żewġ familji; waħda bi tliet itfal u l-oħra b'tarbija ta' sentejn, daħlu f'akkomodazzjoni privata imma din hija xi ħaġa diffiċli.

Jien ukoll nappoġġjahom b'impjieg u nesiġi ħafna li bil-benefiċċji soċjali biss mhumiex se jkampaw u li allura għandhom bżonn isibu mpjieg.

Imbagħad jibqa' l-fatt taċ-child minding.

Ħaġa ġġib lill-oħra.

Meta inti għandek mara li qatt ma ħadmet u mhijiex daqshekk konxja tal-valur tal-flus, hemmhekk dejjem se jkollok daqxejn aktar intoppi biex tidħol fid-dinja tax-xogħol.

Li jiġri mbagħad hu li meta joħorġu lura fis-soċjetà, jibdew jirrealizzaw li x-xogħol huwa importanti.

Fil-fatt din il-mara, erba' xhur wara li kienet sabet tikri, hi stess bdiet tfittex ix-xogħol.

Jien nemmen li mbagħad iċ-ċirkostanzi tal-ħajja jġiegħluhom jieħdu ċerta deċiżjonijiet mod ieħor.

THE CHAIRPERSON: Jiena qiegħda nassumi li ħafna drabi tkunu wkoll full complement, fis-sens li tant nisimgħu b'abbużi u bi vjolenza domestika li jagħtini x'naħseb li kull fejn hawn postijiet bħad-dar tagħkom, dawn ikunu dejjem mimlijin.

Ma nafx jekk hux qiegħda nassumi tajjeb.

Kemm ikun hemm nies li fil-fatt ikunu qed jistennew u jixtiequ jew għandhom bżonn li jidħlu fi djar bħal tagħkom imma għadna ma nistgħux naħsbu għalihom għax m'għandniex biżżejjed djar?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Bħala second stage shelter aħna l-uniku wieħed!

Imbagħad bħala first stage hemm Merħba Bik u Għabex.

Għandek ukoll Dar Tereża Spinelli imma dik aktar qiegħda għal dawk li huma homeless.

U hemmhekk ikollhom ukoll numru ta' minuri.

Is-social workers mid-Domestic Violence Unit tal-Appoġġ jappoġġjaw familji fil-komunità li jew ikunu qegħdin jistennew biex jidħlu fl-emergency shelter imma dan ikun mimli u allura ma jkunux jistgħu jmorru fih.

F'dak il-każ jappoġġjawhom through the community.

Huwa għalhekk li aħna nikkomunikaw bejnietna u jsiru l-assessments.

Jekk inti għandek mara f'emergency shelter li meta qed tagħmel l-assessment b'xi mod jew ieħor tagħtik indikazzjoni li jew il-każ tagħha mhuwiex daqshekk ġenwin, jew li nkellha din għad ma tafx xi trid jew tkun taf li probabilment se terġa' tmur lura, hemmhekk is-social worker taħdem b'tali mod magħha sabiex jaslu għal deċiżjoni, speċjalment meta jkun hemm jistennew iktar każijiet li forsi jkunu aktar serji.

Din il-kommunikazzjoni ssir bejn ix-shelters.

Fil-każ tiegħi, peress li ż-żmien huwa itwal - m'aħniex qegħdin nitkellmu fuq tliet xhur bħalma jdumu f'Għabex – is-social workers stess joqogħdu attenti lil min jirreferu għax aħna mbagħad, ladabra jiġu għandna, iridu jaħdmu fuq l-issues li diġa' semmejt.

Meta jkollok mara li tkun għadha inċerta, hemm probabilità li din se tmur lura u allura, f'dak il-każ isir assessment differenti.

THE CHAIRPERSON: Imma peress li qiegħda tgħid li bħala second stage intom biss hemm, ikun hemm nies li għandhom bżonn li jidħlu fis-second stage imma intom ma tkunux tistgħu takkomodawhom?

Xi jsir minnhom dawn in-nies?

Peress li hemm iktar djar fl-istadju tal-emerġenza, they have to dwindle down sakemm jaslu għandkom għax intom ma tistgħux takkomodaw daqshekk nies daqs kemm jifilħu fl-emerġenza.

Mela biċċiet minnhom se jerġgħu lura għand is-sieħeb tagħhom, eċċ. U allura qed nistaqsi jekk ikunx hemm nies li jkollhom bżonn li mill-emergency imorru għas-second stage but you cannot cater for them għaliex tagħkom hija l-unika dar li teżisti.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Meta jiġri hekk normalment l-iktar dar flessibbli hija Dar Merħba Bik, fejn dawn itawwlu ż-żmien ta' min ikun qed jistenna.

Qed insemmi aktar lil Dar Merħba Bik għax anke l-ambjent fiżiku iktar jippermetti mentri l-Għabex huwa iżgħar.

Allura f'dak il-każ dawn in-nies idumu ftit aktar ġewwa Dar Merħba Bik, sakemm min-naħa tiegħi nipprepara lil min ikolli sabiex imur lura fis-soċjetà.

Jiġifieri ssir din it-tip ta' komunikazzjoni.

Kien hemm sentejn fejn aħna konna full u f'dak il-każ, nerġa' ngħid, Dar Merħba Bik qishom jeħlu.

Imma mbagħad anke mill-emergency stage jistgħu jappoġġjawhom għall-akkomodazzjoni soċjali.

THE CHAIRPERSON: Meta jkollkom nisa li qegħdin fid-dar tagħkom, dawn ikunu jistgħu joħorġu jaħdmu?

U jekk ikollhom tfal żgħar, intom għandkom xi servizz ta' inhouse child minding?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Ladabra jaslu għandna l-impjieg ikun xi ħaġa li tingħata prijorità.

Imma mbagħad, kif diġa' għedt, meta jkun hemm tfal żgħar, mhux dejjem ikun possibbli li dawn joħorġu jaħdmu.

Min-naħa tagħna, bħala Dar Qalb ta' Ġesu, ħdimna biex ikollna childcare centre u x-xogħol mexa għax dejjem rajna dan il-bżonn.

L-idea kienet li niftħu anke x-shelters tal-emerġenza propjament għal dan l-għan biex in-nisa jkunu jistgħu joħorġu jaħdmu imma ovvjament is-sitwazzjoni hi dik li hi u issa weħilna ftit minħabba r-runing costs.

Il-post u l-ambjent hemm qegħdin u għadna għaddejjin bin-negozjati.

Kien hemm każijiet fejn irranġajna ma' childcare centres tal-Gvern.

Fil-viċinanzi tagħna hemm ċentru li ħdima tajjeb ħafna magħhom u we placed three children biex il-mara tkun tista' toħroġ taħdem.

Anke bħala taħriġ nemmen li jkollok ċerti nisa li trid toffrilhom l-ewwel taħriġ biex imbagħad ikunu jistgħu jidħlu fid-dinja tax-xogħol.

Din qisek trid taraha fuq dawk iż-żewġ binarji.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Tista' tispjegalna ftit kif isiru l-projections tagħkom?

Kien hemm fejn żdiedu t-trends u allura għandkom aktar bżonn għal dawn is-servizzi?

Jekk hemm iktar bżonnijiet, qatt xi darba sar xi manpower planning biex taraw eżattament dawn il-bżonnijiet kif se tilqgħu għalihom?

Kemm trid finanzi biex tilqa' għal dawk il-bżonnijiet ta' manpower planning biex inkunu nistgħu nissuplixxu t-talba?

Għax kif qalet Dr Deborah Schembri fil-bidu, l-importanti hu li dawn is-servizzi jingħataw u mhux noqogħdu nitkellmu fl-ajru u nħallu lil kulħadd ibati.

Issa intom ġieli għamiltu studji fejn tgħidu li mill-budget irridu dan l-ammont ta' flus biex inkunu nistgħu noffru dawn is-servizzi?

Dan imbagħad ikun ibbażat kollox fuq tbassir.

Rigward dak li għidt li l-programm tagħkom idum 18-il xahar; għaliex 18-il xahar u mhux sentejn jew sena?

Fuq xiex ġiet ibbażata din?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Din hija xi ħaġa li ddiskutejniha fil-bord tagħna bħala shelter.

Nemmen li qabel tibda ċertu xogħol irid ikun hemm dak l-appoġġ biex il-mara tistabilixxi ruħha u tgħaddi mit-transizzjoni ta' shelter għal ieħor.

U żgur li din mhijiex kwestjoni li se tagħmilha f'xahar!

Jien nemmen ukoll li sena tridha anke biex tibni relazzjoni mal-care worker tagħha.

Tinsiex li t-18-il xahar li jagħmlu magħna ma jaħdmux fuq issue waħda imma jkollok ħafna.

Meta fil-first stage l-issue hija s-sigurtà u l-mara tiddeċiedi jekk hux sejra lura mas-sieħeb tagħha jew inkella hux se tibqa' għaddejja bil-proċess minn emergency għal second stage u she files for seperation, dak l-istage huwa pjuttost qasir għax it's a matter of decision taking.

Imma magħna hemm issues oħra.

Issa jekk hux sena u nofs jew sentejn, dik hija deċiżjoni li ħadna aħna.

Għandek sena żgur għax il-persuna tkun tridha biex tibni u tistabilixxi ruħha u mbagħad, l-aħħar sitt xhur biex ngħinuha timxi mix-shelter għas-soċjetà.

Irraġunajniha b'dak il-mod.

Imbagħad jekk tagħti aktar żmien għandek dak ir-riskju tad-dipendenza u din esperjenzajniha fil-passat.

Bħala projections tal-bżonnijiet tagħna huma dawk li huma.

Aħna bħala għaqda mhux governattiva niġu appoġġjati mill-Gvern f'dawk li huma pagi tal-professjonisti imma bħala the running of the home and the running of the shelter dawk irridu nġibuhom mill-fund raising li nagħmlu u mill-benefatturi tagħna.

L-ispejjeż naturalment dejjem jiżdiedu!

Biss biss semmejt li qed naraw iktar mental health issues.

F'dak il-każ, meta jkollna nirreferu għas-psychological assistance, psikoloġista ta' 45 minuta jeħodlok bejn €35 u €40 u mhux se tagħmel sessjoni waħda jew tnejn għax jiddependi mill-bżonn tal-mara.

Hawnhekk qiegħda neskludi t-tfal, jiġifieri hemmhekk għandek bżonn finanzi kbar.

Mill-esperjenza qiegħda nara li tant l-abbuż emozzjonali jħalli ċerti feriti, - daqs kwalunkwe abbuż fiżiku – li r-riperkussjonijiet nibdew narawhom as we go along.

Dawn tant ikollhom bżonn ta' terapija intensiva.… Għax is-social worker għandha l-limitu tagħha ta' kemm tista' taħdem ma' vittma u għalhekk, imbagħad il-psikoloġista jkollu jidħol fil-biċċa biex jaħdem fuq kwestjonijiet psikoloġiċi.

U hemmhekk nemmen li rridu noffru servizz aħjar milli qegħdin noffru bħalissa.

Xi ħaġa li qegħdin naraw hija l-aggressjoni u l-vjolenza fit-tfal li sfortunatament qiegħda tiżdied.

Qed narawha wkoll fix-shelters, kif diġa' aċċennajt għaliha ftit ilu.

Kien hemm każijiet simili fl-emergency shelter.

Għandek tfal ta' disa' snin li jerfgħu jdejhom fuq l-adulti!

U hemmhekk żgur li trid taħdem mal-psikologi.

Kellna wkoll sitwazzjonijiet fejn tfal ġew esklużi mill-iskola minħabba l-imġieba tagħhom.

L-ewwel l-Onor.

Decelis semma' il-bullying imma jien dan aktar ngħidlu aggressive behaviour.

U ma tlum lil ħadd li jilmenta.

Kien hemm ċerti lmenti mingħand ġenituri fl-iskejjel u għalhekk dawn l-iskejjel kellhom jieħdu ċerta deċiżjonijiet, bħal pereżempju li jirrifjutaw lil dawn it-tfal milli jattendu l-iskola.

Kien hemm tfal li attendew special schools.

Pereżempju, dawn iż-żewġ subien li semmejtilkom kienu jiġu għalihom b'karozza x-shelter u joffrulhom dan it-tip ta' servizz.

Naturalment il-bżonnijiet hemm qegħdin biex ninvestu iktar f'terapija.…

THE CHAIRPERSON: Meta inti tkun qiegħed fis-second stage bħalma qegħdin intom, ikollkom nies li minħabba li jħossu li l-istituzzjonijiet fallew magħhom, dawn jispiċċaw jerġgħu jmorru lura għand l-aggressur tagħhom?

Jiena avukata tal-familja u nisma' ħafna nies li jilmentaw fuq kif imxew magħhom il-pulizija jew li nkella s-servizz tal-Appoġġ ma kienx fil-ħin jew ma kienx tajjeb.

Jiġifieri jkollok nies li jkollhom problemi varji ma' istituzzjonijiet varji.

Issa intom ġieli lqtajtu ma' nies li s-sistema qatgħetilhom qalbhom and they went back to their partners and to the abuse sempliċement għax ħasbu li ħadd ma jista' jgħinhom?

Jien mhux qiegħda ngħid li intom ma tkunux qed tgħinuhom imma li dawn iħossu li s-sistema falliet magħhom.

Fi stadju li intom tkunu qegħdin tagħmlu dan is-servizz ġieli lqtajtu ma' nies bħal dawn?

Jew inkella dawn in-nies jiġu dwindled, fejn forsi jkunu l-emergency services u forsi jħossu li l-emergency services ma kienux tajbin biżżejjed jew f'dak l-istadju meta kienu għadhom indeċiżi?

Meta jaslu fis-second stage, at your stage, ikun hemm min iħoss li s-sistema falliet magħhom u allura jmorru lura fis-sitwazzjoni li jkunu fiha?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Fl-istage tagħna n-nisa - li huma ftit - li telqu mhux għax is-sistema falliet magħhom imma għax iddeċidew li jmorru lura.

Kif spjegajt aktar qabel aħna għandna l-programm tagħna li jikkonsisti f'aktar self awareness u f'independence preparation.

Issa fil-każ ta' emergency shelter, li esperjenzajna aħna l-professjonisti li naħdmu f'dan il-qasam hu li ċerti nisa - pereżempju f'Għabex – telqu meta daħlet l-idea li x-shelter jibda jakkomoda l-minuri.

Dik kienet xi ħaġa li aħna s-social workers kollha ma konniex qbilna magħha imma kienet deċiżjoni li ttieħdet from high up.

Jien ġieli jkolli telefonati biex indaħħal xi minuri għax ma jkollhomx post fejn iqiegħduhom....

THE CHAIRPERSON: Dawn ikunu ġenituri minuri?

Pereżempju jkollok 16 year old li jew ġiet imkeċċija minn ommha jew minn missierha due to her aggressive behaviour!

Ma' din it-tfajla tkun saret ukoll il-vjolenza domestika mill-ġenituri tagħha.

Ġieli jkolli telefonati biex nilqa' xi minuri imma ma naċċettax għax imbagħad nispiċċa ndaħħal polemiki oħra.

Jew se nagħti appoġġ lill-ommijiet bit-tfal jew adulti, minn 18-il sena 'l fuq, jew inkella se jkolli żgħażagħ ta' 14 jew 15-il sena fix-shelter.

U f'dak il-każ il-programm ma jaħdimx!

Din hija sitwazzjoni li esperjenzaw l-emergency shelter Għabex.

Qed nitkellem f'isimhom għax jiena kelli familji li ġew riferuti għandi għax kien wasal il-waqt li jidħlu għandi u lmentaw fuq din is-sitwazzjoni.

Għandhom kull dritt li jilmentaw għax jekk inti għandek minuri ta' 14-il sena u se tagħmel laqgħa għar-residenti, għandek ommijiiet bl-issues tagħhom ta' ommijiet u mbagħad magħhom se jkollok żgħażagħ ta' 14 jew 15-il sena!

THE CHAIRPERSON: Jiġifieri l-problema tkun li l-esiġenzi tagħhom mhumiex l-istess.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Eżatt.

THE CHAIRPERSON: U allura għandek bżonn lil ħaddieħor sabiex jieħu ħsieb dak it-tip ta' bżonn.

Aħna qegħdin nipprovaw nesploraw dawn is-sitwazzjonijiet u għalhekk qegħdin nistaqsu dawn il-mistoqsijiet.

Mela dawn il-minuri li kien hemm abbuż fuqhom, jekk ma jkunux għand l-emergency shelter bħal Dar Merħba Bik jew Dar Għabex, għandna fejn inpoġġuhom ladarba ma jistgħux jiġu riferuti lilek?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Fil-preżent hija problema li x-shelters kollha qegħdin jiffaċċjaw.

Kif diġa' għedt min-naħa tiegħi ma nistax noffri dak is-servizz lill-minuri għax inkun qiegħda ndaħħal f'sitwazzjoni lill-ommijiet u lit-tfal tagħhom.

Ma nistax nieħu azzjoni b'dak il-mod!

Dar Tereża Spinelli, li qegħdin fil-Belt, ikollhom minuri.

Dar Merħba Bik ipprovawha imma raw li ma ħadmitx.

Ma jistax ikollok żgħażagħ ta' 14-il sena ma' ommijiet bit-tfal li jridu jimxu b'ċertu moviment … (off mic) Iva.

Hija mixed.

THE CHAIRPERSON: Jiġifieri għandek adulti u minuri.

Dik inkunu nistgħu nistaqsuha lilhom imbagħad..…

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Rigward il-mistoqsija tiegħek ikolli ngħid li iva, hija problema.

Dar Merħba Bik ipprovaw idaħħlu l-minuri imma llum qegħdin jaħsbuha mod ieħor.

Fil-fatt fl-aħħar laqgħa li kellna, il-Head tal-Home għamlitha ċara li l-minuri jridu programm għalihom.

Fil-fatt, Youth in Focus, li hija unit oħra mill-Appoġġ, jagħtu appoġġ lil dawn il-minuri.

Imma meta jċempluli ngħidilhom li jien ma nistax naċċettha minuri miegħi.

Jiddispjaċini għax jien nemmen li dawn il-persuni għandhom bżonn ta' ħafna appoġġ u huwa qafas li rridu nesplorawh iżjed.

THE CHAIRPERSON: L-Onor Robert Cutajar.

ROBERT CUTAJAR: Jien għandi żewġ mistoqsijiet qosra.

Fejn jidħol taħriġ, ikun hemm minnhom li ovvjament se jkunu qegħdin imissu d-dinja tax-xogħol għall-ewwel darba.

Issa f'dan il-każ teżisti sinerġija bejnkom u bejn l-ETC?

Tibbenefikaw minn xi taħriġ?

Semmejt ukoll l-issue tal-fondi għal childcare facility jew affarijiet relatati b'xi mod; qatt ipprovajtu tieħdu xi informazzjoni dwar programmi relatati ma' fondi mill-Unjoni Ewropea?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Aħna naħdmu ħafna mal-ETC.

Tant hu hekk li meta mara tidħol għandna, naraw li jkun hemm employment advisor biex ikellimha.

Issa jew is-social worker takkumpanja lill-mara l-ETC jew inkella din l-advisor tiġi x-shelter, titkellem mal-mara u tagħmel l-assessment tagħha u tara x'taħriġ ikun hemm bżonn jew x'opportunitajiet ta' impjiegi jeżistu għaliha.

Fil-każ ta' childcare, ngħiduha kif inhi, aħna qegħdin nipprovaw noffru ċ-childcare tagħna stess billi niftħu ċentru fid-dar tagħna.

Ipprovajna niddiskutu mal-ETC imma xorta jibqa' l-fatt tal-problema tal-finanzi.

Inti vera se tapplika għall-fondi u din ġiet diskussa wkoll bejn id-Direttur tad-dar tagħna u l-amministratur.

U xi kultant qisek taqta' qalbek għall-fatt li we need to put forward a certain sum of euros u jrid isir ċertu ammont ta' xogħol.

THE CHAIRPERSON: L-Onor Robert Cutajar.

ROBERT CUTAJAR: Imma l-għajnuna mill-MEUSAC u l-ko-finanzjament li intom tistgħu tapplikaw għalih… Qed nagħmel dawn il-mistoqsijiet għax naf li dawn jistgħu jgħinukom biex tibdew tagħmlu l-ewwel pass.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Min-naħa tad-Direttur tagħna qegħdin jikkonsidraw dawn l-affarijiet imma l-fatt jibqa' li hemm limitazzjoni għal jekk hux għall-post jew għar-running costs.

Ħafna drabi l-fondi ma jkunux għat-tmexxija tal-post.

S'issa din hija t-tip ta' informazzjoni li ngħatajna aħna.

Qisu min-naħa tagħna bħala servizz u bħala dar aktar ikollna bżonn għall-ispejjeż tal-amministrazzjoni.

ROBERT CUTAJAR: Hemm skema oħra wkoll li jistgħu jibbenefikaw minnha l-NGOs kollha, fejn il-Gvern jissussidjalek persuna - jew tnejn jew tlieta, m'hemmx limitu – li taħdem fiċ-ċivil biex din tiġi taħdem magħkom u l-Gvern jagħmel tajjeb billi jħallsilha l-paga tagħha.

Din hija xi ħaġa li tista' ttaffilkom ħafna mid-day to day running costs li jkun hemm.

Intom din diġa' qed tibbenifikaw minnha?

Teżisti skema għall-NGOs f'pajjiżna li ħarġet mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru fejn inti tidentifika persuna mpjegata mal-Gvern li jidhirlek li hija valida għall-iskop tiegħek u din tiġi seconded u l-Gvern ikun jista' jħallas il-paga tagħha.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Minn fejn ħarġet din l-iskema?

ROBERT CUTAJAR: Mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: M'iniex daqshekk aware ta' din l-iskema.

Jista' jkun li d-Direttur jew l-Amministratur tad-dar kellhom xi laqgħa fuq hekk.

ROBERT CUTAJAR: Hija skema tajba li tistgħu tibbenefikaw minnha.

THE CHAIRPERSON: Intom bħala NGO, reġistrati mal-volontary services mal-Kummissjoni?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Safejn naf jien iva, għalkemm fis-snin mgħoddija kien hemm xi sitwazzjoni bejn id-Direttur, il-Knisja u l-Gvern minħabba l-NGO.

Naf li kien hemm kwestjoni fuqha.

Kif għedt inti aħna ningħataw appoġġ mill-Gvern f'dak li għandu x'jaqsam mal-pagi imma għall-kumplament… Anke d-Direttur għamilha ċara li għandna bżonn iktar fondi.

THE CHAIRPERSON: Intom NGO tal-Knisja? (off mic)

IS-SINURA JOSETTE STENSEN: Naf li kien hemm xi rapport u xi ftehim li kellu jiġi diskuss bejn il-Knisja u l-Istat.

Hemmhekk weħilna għax ovvjament id-Direttur kien spjega x'inhi s-sitwazzjoni.

Imma biex inkun onesta ma nafx kif qegħdin bħalissa.

THE CHAIRPERSON: L-NGOs tal-Knisja mhumiex reġistati mal-Kummissjoni tal-Għaqdiet Volontarji għax hemm problema bejn il-Knisja u l-Istat f'dan ir-rigward imma xorta waħda jingħataw eżenzjonijiet biex jingħataw il-flus.

U hemm diskussjonijiet dwar jekk għandhomx jingħataw dawn l-eżenzjonijiet ġaladarba mhumiex jimxu mar-regolamenti tal-Istat Malti.

Però s'issa għad hemm qisu impasse u ilhom ħafna jipprovaw isolvuh.

Issa ħalli nagħmillek mistoqsija oħra.

Min-nies li taraw ovvjament tisimgħu minnhom li jgergru f'diversi stadji.

Jien ġieli nisma' nies jgħidu li hawn Malta m'għandniex restraining orders mill-ewwel bħalma hemm f'pajjiżi barranin.

Hemm affarijiet li intom tħossu meta tisimgħu lin-nies jitkellmu li l-liġi, aktar milli l-istituzzjoni bħal dik tal-pulizija, is failing them?

Pereżempju, għadni kif kont qiegħda naqra ittra li rċieva dan il-Kumitat mibgħutha minn sinjura fejn qed tgħidilna li għandha problema bil-manteniment għax dan ma jingħatax mill-ewwel.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Kif qiegħda nisimgħek tagħmel din il-mistoqsija mal-ewwel mort għall-manteniment għax din hija frustrazzjoni kbira għal dawn in-nisa u jilmentaw ħafna fuqha.

Is-sitwazzjoni hija din; l-aggressur, il-missier tat-tfal normalment jesiġi li jkollu d-dritt li jara lit-tfal.

U normalment min-naħa tagħna, speċjalment meta jiġu second stage nipprovaw nissapportjawhom b'dik l-idea – irrilevanti r-rabja u l-frustrazzjoni li jkun hemm bejn il-koppja – għax f'għajnejn it-tfal xorta missierhom jibqa'.

Imma mbagħad l-aktar rabja li tidħol fil-mara hija li hi trid taħseb għall-edukazzjoni tat-tfal u spejjeż oħra trid tipprova tlaħħaq magħhom mis-social benefits li jkollha.

Imma l-missier f'dan il-każ qisu bil-kejl!

Meta jiddeċiedi hu jew meta jaqbillu hu li t-tfal għandhom bżonn ċerti bżonnijiet tal-iskola jew whatever!

U dik hija frustrazzjoni kbira għal dawn in-nisa u nħoss li jrid ikun hemm daqxejn aktar inforzar fuqha.

Bħala responsabilità jew se tittieħed to the full jew bil-kejl, jiġifieri jekk il-missier irid ikun missier irrilevanti x'kien hemm bejn il-koppja u x'għajnuna għandhom bżonn huma għax f'għajnejn it-tfal huma l-ġenituri tagħhom.

Qiegħda nitkellem b'dan il-mod għax nara u nisma l-frustrazzjonijiet tal-ommijiet.

Jekk wasal il-ħin biex il-missier jara lit-tfal, irrilevanti l-omm kif qed tħossha, imma jekk ma teħodhomlux se tidher kerha hi, jista' jagħmlilha rapport u s-sitwazzjoni tiggrava fuqha.

Allura f'dak il-każ din trid tikkoopera mal-liġi imma mbagħad fejn jidħlu responsabilitajiet tal-missier, donnu li hemmhekk hemm ċerti affarijiet li għadhom jixxejru!

THE CHAIRPERSON: Qiegħda nassumi li inti qed tirreferi l-aktar għall-perjodu fejn ikun għad m'hemmx digrieti mill-Qorti, għax meta jkun hemm digriet mill-Qorti l-ordni tkun ingħatat.

Jew inkella qiegħda tirreferi għall-perijodu meta jkun diġa' ingħata digriet mill-Qorti?

Intom qed tħossu li dak mhuwiex biżżejjed?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Kien hemm każijiet miż-żewġ naħat.

Meta ma jkunx hemm sitwazzjoni li tkun iktar gravi u meta jkun hemm din is-sitwazzjoni xorta jkun hemm dak il-ħafna tidwir ta' diskors.

Jew jgħidlek li ma jistax jagħtik għax spiċċa bla xogħol u mbagħad trid toqgħod terġa' titla' il-Qorti.

Jew inkella ma jikkooperax magħha fuq kif se jingħata l-manteniment.

Dawn is-sitwazzjonijiet dejjem esperjenzajthom, kemm qabel ikun hemm id-digriet u kemm wara li jkun hemm.

Għalhekk qed ngħid li naħseb li f'dan ir-rigward irid ikun hemm naqra iktar infurzar u monitoring ta' x'qiegħed jiġri.

F'dawn l-aħħar 12-il sena li ilni f'dan ix-xogħol naħseb li tliet nisa biss irnexxielhom verament jieħdu xi ħaġa mingħand l-irġiel tagħhom bħala missirijiet!

Mill-bqija dejjem sabuha iebsa biex jieħdu xi ħaġa.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Sinjura, mil-lat prattiku inti taraha l-ugwaljanza?

Aħna nitkellmu ħafna fuq l-ugwaljanza bejn is-sessi imma din trid tiġi fis-seħħ b'mod reali.

Issa jekk ma tarax ugwaljanza, fejn huma l-areas li l-inqas li taraha l-ugwaljanza?

Jiġifieri li r-raġel ikun iktar predominanti u allura forsi aħna wkoll nistgħu nimbuttaw biex indaħħlu iktar ugwaljanza f'dawk l-areas li intom tħossu li m'hemmx ugwaljanza fihom.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Personalment dejjem ngħid li l-priorità tiegħi hija l-edukazzjoni, jiġifieri nħoss li f'shared responsabilities jista' ikun li għad hemm iktar spazju fejn nistgħu naħdmu.

Xi ħaġa li forsi hija ta' interess u li għandkom tkunu tafu hi li bħala awareness in regards to domestic violence, hi x'inhi, kampanja, diskussjoni fuq il-media, eċċ., qisu dejjem jaraw minn xiex tgħaddi l-mara u t-tfal bħala vjolenza domestika.

Aħna li naħdmu fil-qasam tal-vjolenza domestika qegħdin nipprovaw nimbottaw lir-raġel fuq quddiem sabiex jitkellem fuq il-vjolenza.

Fil-fatt m'ilux, min-naħa tal-American Embassy ġabu lil Rus Funk li jaħdem ġewwa l-Istati Uniti fil-grupp Menswork, fejn imexxi din l-għaqda u jagħmel kampanji biex ikun hemm iktar awareness fuq l-ugwaljanza u fuq il-vjolenza domestika u fuq il-vjolenza in ġenerali.

Dan ra li kien hemm bżonn li jinvolvi aktar lill-irġiel u meta ġie Malta u tana dawn il-workshops interessanti ħafna, qisna għidna li b'xi mod jew ieħor irridu naraw kif inqajmu a core group b'dan il-mod.

Fil-fatt jiena nagħmel parti minn dan il-grupp u bħalissa qegħdin fl-istadju fejn qegħdin nipprovaw ninkoraġġixxu lill-irġiel minn oqsma differenti, sports, media, whatever, li huma healthy men u mhux qegħdin jesperjenzaw vjolenza domestika huma.…

ROBERT CUTAJAR: Dwar din li qiegħda ssemmi l-ġimgħa l-oħra rċevejt invit mis-Sależjani sabiex immur nitkellem fuq il-vjolenza domestika.

Jekk m'inix sejjer żball mis-St.

Patrick's irċevejtu dan l-invit.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Jista' ikun li dik saret mis-St.

Patrick's imma min-naħa ta' St. Patrick's kien hemm persuna li kienet taħdem hemmhekk u li hija parti minn dan il-core group.

ROBERT CUTAJAR: Jiena past pupil tagħhom fil-verità għax kont immur Savio College.

Staqt nistaqsik jekk ġewwa Dar Qalb ta' Ġesu hemmx irġiel jaħdmu?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Bħala social workers u professionals aħna naħdmu bin-nisa għar-raġuni li meta trid tagħmel one-to-one sessions in-nisa jħossuhom ftit intimidati jekk isibu raġel quddiemhom.

Imma nemmen, speċjalment fejn jidħlu t-tfal, li they must see a male figure.

Fil-fatt meta ġieli jkolli l-istudenti mis-psychology, jew mis-social work, jew mill-MCAST, li jridu jiġu jagħmlu placement, normalment iktar qisni nitlob irġiel minflok nisa biex nibbilanċja ftit.

Imma rigward terapija u xogħol li jsir mal-familja nitlob li jkunu nisa.

Anke shelters oħra hekk jagħmlu.

Madankollu nerġa' ngħid li fejn nista' nakkomoda studenti, hemmhekk naċċetta li jkunu rġiel għax ma jkollhomx one-to-one sessions.

Imma mbagħad bħala interraction, bħala games mat-tfal jew activities mal-adulti..…

ROBERT CUTAJAR: U minn fejn toħroġ din li one-to-one female ma' female hija aħjar?

ANTHONY AGIUS DECELIS: Jekk m'inix sejjer żball hemm riċerka li turi li jekk ikun hemm female ma' male they tend to fall in love waqt li jkunu għaddejjin bil-programm u allura l-klijenta ma tkunx qiegħda tirċievi l-maximum benefit ta' dak li jista' joffri l-programm.

Issa inti qiegħed hemmhekk biex tgħin lill-klijenta toħroġ minn dik is-sitwazzjoni u timxi 'l quddiem u mhux biex ikollha relazzjoni ma' min qed jagħtiha l-għajnuna.

Din kont qrajtha x'imkien li tista' tasal f'din is-sitwazzjoni.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Hemm ethical issues marbutin ma' din is-sitwazzjoni imma aħna nagħmlu hekk aktar bħala safety precautions.

Il-fatt li għandek numru ta' xhur sabiex tibni a good working relationship mas-service user, jiġifieri mal-mara jew mal-adoloxxent, aħna nħossu li jkun aħjar li nieħdu dak is-safety measurement.

Imma mbagħad meta jkollna attivitajiet oħrajn nipprova kemm jista' ikun indaħħal iktar studenti rġiel fihom.

THE CHAIRPERSON: Jiena bħala avukat li ilni madwar 12-il sena naħdem f'dan il-kamp inħoss li meta persuna tkun sofriet vjolenza domestika tibda tħares lejn irġiel li m'għandhomx x'jaqsmu ma' dik il-vjolenza bħala rappreżentanti ta' dik il-persuna maskili li tkun għamlitilhom il-ħsara, u allura ma jkunux jistgħu jinfetħu ma' min ikun qed jipprova jgħinhom għas-sempliċi raġuni li jkunu qegħdin iħossu repulsion kbira.

Allura jista' ikun li f'dak il-każ jekk tkun mara, it-terapija tkun tista' tirnexxi aktar għax ma jkunx hemm dik l-initial repulsive impulse.

Naħseb dik hija waħda mill-affarijiet għalfejn isir hekk.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Jiena mbagħad nipprova nara li n-nisa jkollhom support group.

Ġieli kellna sitwazzjonijiet fejn ikunu jikkoordinawhom a male and a female imma mhux meta jkunu on one-to-one basis.

THE CHAIRPERSON: Inti kont qed tgħidilna li jekk ikun hemm nisa li għandhom nofs ħsieb li jerġgħu lura d-dar, intom bażikament tipprovaw ma taċċettawx lil dawk in-nisa imma taċċettaw nisa li aktar ikollhom l-intenzjoni li jibdew ħajja indipendenti.

Jiġifieri ma naħsibx li jkollkom ħafna nisa li forsi l-partner tagħhom ikun hemm jagħmel xi perpetrators programme, peress li min ikun qed jagħmel dan il-programm normalment ikun qed jipprova jagħmel xi ħaġa biex jerġa' jingħaqad mal-familja tiegħu.

Qiegħda nistaqsik biex nara jekk kellkomx esperjenzi ta' nisa li l-irġiel tagħhom ikunu għaddejjin minn perpetrators programme u x'kien l-eżitu ta' dak il-programm.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Biex niċċara xi ħaġa; meta jiġu referred il-familji, in-nisa u t-tfal, aktar għax is-social worker tieħu l-assessment li l-mara trid timxi bis-separazzjoni, jiġifieri dejjem jidħlu b'dik l-idea li huma jridu jisseparaw u jridu jmexxu ħajja indipendenti.

F'każijiet li mara tiddeċiedi li titlaq as they go along huwa minħabba li l-partner jew ir-raġel tagħha jkun reġa' daħal fix-xena u allura dan jikkonfondi ftit lill-mara u mbagħad qisu li l-programm jew tibda tarah mhux tajjeb għalija jew inkella tibda tikkoopera inqas.

Imma mbagħad hemmhekk trid tieħu deċiżjoni u aħna rridu nirrispettaw id-deċiżjoni li tieħu.

Madankollu ftit huma l-każijiet fejn kelli nisa li kienu fix-shelter u l-irġiel tagħhom kienu f'perpetrators programme.

THE CHAIRPERSON: Fil-fatt dan il-perpetrators programme ilu mill-1999 u pprovajt infittex ftit statistiċi fuqu.

Statistika fuq kemm attendew nies għalih teżisti imma m'hemmx statistika ta' kemm nies li kienu jmorru għal dan il-programm reġgħu kienu relapsers fis-sistema tal-vjolenza.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Fil-fatt fl-aħħar shelter's meeting li kellna rriżulta li qed iħossu l-bżonnn li jerġa' jiġi evalwat.

Ma nafx issa jekk hux fuq livell ta' statistika kif qed tispjega inti, però dik hija xi ħaġa oħra wkoll li aħna naraw bħala professjonisti; it needs to be re-inforced ukoll.

Hemm żewġ sitwazzjonijiet – jew l-aggressur ikun ordnat min-naħa tal-Qorti li jagħmel il-programm jew inkella jiddeċiedi li jagħmlu hu b'mod volontarju.

Min-naħa tagħna naraw li fejn tidħol il-Qorti jrid ikun hemm daqxejn aktar infurzar.

Ta' bilfors ma jaħdimx, jiġifieri ddur fejn iddur dejjem għandek l-imma, madankollu naħseb li jrid ikun hemm naqra iktar ħidma flimkien minn din l-area dwar dak li jiġi deċiż mill-Qorti fil-konfront tal-imġieba tal-aggressur u x'għandu bżonn hu bħala għajnuna.

Meta inti għandek sitwazzjonijiet ta' vjolenza domestika kulħadd ibati.

Il-mara se tbati mod, ir-raġel jew il-partner tagħha se jbati mod ieħor u t-tfal se jbatu mod ieħor.

Fis-sitwazzjoni tagħna l-mara qed tieħu l-għajnuna u t-tfal b'xi mod jew ieħor qed jingħataw xi servizzi imma min-naħa tal-aggressur jista' ikun li għadna wisq lura u speċi nħalluh jiddeċiedi hu jekk iridx imur għall-programm, mentri xi kultant trid tiġi ftit iktar monitored u re-inforced din l-għajnuna, anke fejn tidħol is-psychological assistance.

THE CHAIRPERSON: Jiena waħda minn dawk li nemmen li għandna nibdew serjament naħsbu biex ikollna programm nazzjonali fuq il-vjolenza domestika u rridu naraw li t-targets tagħna jkunu l-irġiel.

Irridu nuruhom li meta tikkommetti atti vjolenti ma jagħmlikx powerful jew b'saħħtek imma aktar turi kemm inti dgħajjef!

B'hekk tkun qiegħed tagħmel ftit reverse psychology fuq l-irġiel.

U l-perpetrators programme naħseb li għandu jingħata kemm il-finanzi meħtieġa, kemm aktar importanza u rridu nużawh iktar.

Dan għaliex issa ilna naħdmu man-nisa fuq aspetti varji u għalhekk issa naħseb li wasal iż-żmien li nibdew naħdmu kemm fuq il-prevenzjoni u kemm fuq l-after care biex naħdmu iktar fuq l-irġiel.

Lili togħġobni ħafna l-idea li jkunu rġiel oħrajn - għalkemm mhux irġiel biss - li jgħaddu l-messaġġ li inti tkun suċċess billi tkun a good father and a good husband u mhux li tgħid int biss u li toqgħod issabbat saqajk għax trid kollox kif tgħid int.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Naqbel miegħek mija fil-mija.

Fil-fatt is-sena l-oħra attendejt konferenza ġewwa Ċipru li kienet fuq il-vjolenza domestika in ġenerali u naħseb din kienet xi ħaġa li qiegħda tesperjenzaha l-Ewropa wkoll.

Jiġifieri l-awareness dejjem kienet madwar il-mara u t-tfal, u għalhekk issa wasal iż-żmien li nagħtu aktar responsabilità u għajnuna lill-figura maskili biex b'xi mod jew ieħor tibbilanċja s-sitwazzjoni.

Il-mara vittma u tgħaddi minn ċerti affarijiet imma once li mara tasal għandi jien nikkonsidraha bħala survivor, jiġifieri b'xi mod jew ieħor ma tridx tibqa' tittimbraha bħala vittma.

Imma nerġa' ngħid li fuq l-irġiel u l-għajnuna li għandhom bżonn irridu naħdmu aktar.

THE CHAIRPERSON: Aktar mistoqsijiet?

L-Onor.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Nixtieq ngħidilkom prosit għax verament qegħdin tagħtu servizz kbir u naħseb li lanqas tista' tagħti valur lis-servizz li qed toffru għax apparti l-pagi intom qegħdin tagħmlu ħafna xogħol volontarju.

U għalhekk verament ħaqqkom prosit għax-xogħol kbir li qegħdin tagħmlu.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Il-bżonn hemmhekk qiegħed u meta tħares lejn il-vjolenza domestika u l-vjolenza in ġenerali, xi ħaġa li lili personali tinkwetani hija l-aggressjoni li qed nesperjenzaw fuq it-tfal.

Dawn huma r-relazzjonijiet tal-futur.

Jiġifieri meta aħna qed naraw minuri li b'xi mod jew ieħor qed jaġixxu b'dan il-mod, li qed jirraġunaw b'dan il-mod, ir-raġuni hi għax jista' ikun li fil-passat ma lħaqnihomx.

U allura qisna qed naraw dan ir-riżultat.

Hemm bżonn ta' aktar finanzi, hemm bżonn ta' aktar postijiet li jindirizzaw gruppi partikolari ta' nies, l-aktar fejn jidħlu l-minuri għax il-vjolenza u l-aggressjoni hija ħajja sew.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Issa aħna bħala Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali kif nistgħu nkunu ta' għajnuna għalikom?

Inti ġejt hawnhekk u għedtilna li qiegħda tagħti l-għajnuna tiegħek lis-soċjetà u għedtilna kemm hemm bżonnijiet f'dan il-qasam imma aħna, kif nistgħu ngħinukom biex din il-laqgħa tal-lum ma tkunx ħela ta' ħin?

Intom xi tridu minna?

Aħna nistgħu nkunu pressure group fejn nimbuttaw 'il quddiem il-bżonnijiet tagħkom permezz taċ-Chairperson tagħna u permezz tagħna l-membri ta' dan il-Kumitat, li għandna grupp imħallat mhux ħażin?

Intom x'tippretendu li aħna nistgħu nimbuttaw 'il quddiem?

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Kif diġa' semmejt l-edukazzjoni dejjem hija ċ-ċavetta, però jista' ikun li hemm ċerti workshops li fl-opinjoni tiegħi għandhom isiru iktar parti mill-kurrikulu, fejn forsi anke ċerti żgħażagħ ikollhom dik l-opportunità li jaqsmu ċerti ideat dwar kif qed iħarsu lejn ċerti sitwazzjonijiet.

Ikun hemm każijiet fejn ċerti żgħażagħ ikunu ġejjin minn broken families u allura trid tipprova tara l-mod ta' kif dawn iż-żgħażagħ qed jirraġunaw u x'qed jesperjenzaw.

Apparti minn hekk, l-edukazzjoni trid issib dak il-bilanċ bejn ir-responsabilitajiet miż-żewġ naħat, min-naħa tal-mara u min-naħa tar-raġel, u hemmhekk naħseb li l-edukazzjoni għandha tkun iċ-ċavetta.

Min-naħa l-oħra bħala NGOs li qed nagħtu servizz, naħseb l-aspett legali jrid jiġi evalwat dwar dak li sar, dwar dak li qed isir u dwar x'nistgħu ntejbu, biex ċerti każijiet jimxu u kulħadd jieħu dak li qiegħed japplika għalih, kemm min-naħa tal-irġiel, kemm min-naħa tan-nisa u kemm min-naħa tat-tfal.

Imbagħad għandek l-aspett ta' aktar finanzi għal terapija iktar profonda min-naħa tal-adult u min-naħa tat-tfal.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Jien ukoll nixtieq nirringazzjak u niskuża liż-żewġ kollegi tiegħi li kellhom jitilqu imma l-Onor.

Portelli kellha tagħmel l-intervent tagħha fil-Plenarja filwaqt li l-Onor.

Buttigieg kellha mpenji oħrajn.

Jiġifieri bla ebda disrispett li spiċċajt waħdi fuq din in-naħa.

Min-naħa tiegħi, f'isem l-Oppożizzjoni li qegħdin ukoll nifformaw parti minn dan il-Kumitat nixtieq nirringrazzjak talli sibt il-ħin biex tiġi għal din il-laqgħa u nixtieq nirringrazzja wkoll lill-kollegi tiegħek għax-xogħol li qegħdin tagħmlu.

THE CHAIRPERSON: Jiena wkoll ningħaqad ma' sħabi sabiex nirringrazzjak tal-ħin u tal-impenn tagħkom.

Fl-aħħarnett xtaqt nistaqsik jekk tistgħux tgħinuna sabiex niġu fid-dar tagħkom - forsi niġi jiena u s-segretarju tagħna – ħalli niltaqgħu mal-vittmi, naturalment bil-permess tagħhom, sabiex naraw huma bħala vittmi kif iħossu r-rapport tagħhom mal-istituzzjonijiet varji li kellhom x'jaqsmu magħhom.

L-idea tiegħi kienet li ssir diskussjoni f'dan il-Kumitat u f'qasir żmien - għax ma nemminx li rapporti jridu jdumu għaddejjin sentejn biex isiru – nibdew niltaqgħu kemm nistgħu ma' vittmi u ma' istituzzjonijiet li jagħtu l-għajnuna tagħhom lil dawn il-vittmi.

U xtaqna nagħmlu hekk biex ikollna bilanċ.

Issa naf li se jkun hemm vittmi li se jikkritikaw is-sistema u naf li se jkun hemm is-sistema li se tirribatti l-kritika imma fl-aħħar mill-aħħar dan ir-rapport irridu nagħmluh u fih irridu naraw x'rakkomandazzjonijiet nistgħu nagħmlu.

Ovvjament il-pern ta' kollox huwa l-vittma u kif din qiegħda tħoss li qed jitrattawha l-istituzzjonijiet.

Jiġifieri the more information we have the better our report u iktar aħna nkunu nistgħu nistaqsu mistoqsijiet pertinenti meta niġu ffaċċjati mill-istituzzjonijiet.

Jien għandi rispett kbir lejn ix-shelters u jekk hemm institutions żgħar li ma tantx nisma' tgergir fuqhom huma proprju x-shelters għax huma l-aktar li qegħdin joffru l-assistenza tagħhom malajr.

Imma għandna sitwazzjonijiet li għandhom bżonn bidliet kbar.

Għalhekk ikun tajjeb li forsi jkun hemm rappreżentant jew rappreżentanti minn dan il-Kumitat li jiġu fid-dar tagħkom u bil-permess tar-residenti niltaqgħu magħhom u nkellmuhom.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Min-naħa tiegħi tistgħu tiġu bil-qalb kollha għax il-bieb tagħna dejjem miftuħ.

Ovvjament irid ikun hemm il-kunsens tan-nisa residenti imma min-naħa tiegħi ma nsib l-ebda problema.

Anzi xi kultant naħseb you will be empowering them to voice their situations u allura hija xi ħaġa li tista' tgħin lil kulħadd.

Min-naħa tiegħi nirringrazzjakom ta' din l-opportunità għaliex huwa tajjeb li naqsmu s-sitwazzjoni kif inhi u fejn irridu mmorru.

THE CHAIRPERSON: Din hija xi ħaġa li ovvjament irridu niddiskutuha bejnietna ħalli naraw meta nkunu nistgħu nagħmluha but I would be glad to do it.

Inħoss ukoll li hija empowerment għal min ikun qed iħossu xi kultant let down mill-istituzzjonijiet differenti.

Issa ovvjament jista' ikun hemm min ma jħossux hekk u jgħidlek li hu qed jieħu servizz tajjeb u jien hekk nieħu pjaċir.

Naturalment jekk imbagħad se nibdlu xi ħaġa, ma rridux inbiddlu dak li huwa tajjeb ukoll.

Aħna nixtiequ naraw kif nistgħu ntejbu imma dak li hu tajjeb irid jibqa' hemmhekk.

Naħseb li it empowers ukoll lil min ikun vittma li jinduna li l-ikbar istituzzjoni fil-pajjiż, li huwa l-Parlament, u f'dan il-każ il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali, huwa interessat fl-opinjoni tiegħu u mis-sitwazzjoni tiegħu.

U naħseb li nagħmlu din il-laqgħa tkun qed tgħin għal dan il-għan ukoll.

IS-SINJURA JOSETTE STENSEN: Naħseb il-fatt li joħroġ kemm il-pożittiv u kemm in-negattiv jgħin biex nieħdu l-istampa ċara imma naħseb li jkun tajjeb ukoll għal min qed jagħti s-servizz u nieħdu pjaċir jekk nisimgħu lin-nisa jgħidu li qegħdin jieħdu servizz.

Però ovvjament dak li jrid jitranġa jiena ngħid li jrid joħroġ ukoll.

THE CHAIRPERSON: Eżattament.

L-idea ta' dawn il-laqgħat mhux biex noqogħdu nippuntaw subgħajna lejn xi ħadd.

Mhux dik l-idea tagħna.

Nafu li hawn nies li huma fil-bżonn u kulħadd jirrealizza li s-servizzi qatt mhu se jkunu mija fil-mija, jiġifieri anke bi gvern ideali u whatever dejjem se jkollok affarijiet li jkollhom bżonn jitjiebu.

U fil-fatt l-idea tagħna hi proprju li jekk hemm affarijiet li jistgħu jitranġaw, nirranġawhom.

Dak hu l-animu tagħna.

Nirringrazzjak.

RAPPORT MIĊ-CHAIRPERSON DWAR ISSUES RELATATI MA' RAPPORTI U RIŻOLUZZJONIJIET TAL-KUNSILL TAL-EWROPA

THE CHAIRPERSON: Issa nistgħu ngħaddu għall-item li jmiss fuq l-aġenda tagħna u ċioè r-rapport li nixtieq nagħmel jien dwar issues marbutin mal-Kunsilli tal-Ewropa.

Xtaqt ninformakom ftit bħala Social Affairs Committee fuq xi affarijiet li ddiskutejna waqt il-part session tal-Kunsill tal-Ewropa li għandhom x'jaqsmu mal-affarijiet soċjali.

Waħda mill-affarijiet li ddiskutejna kienet dwar il-bżonn - kien hemm preżentazzjoni minn Lilianne Maury Pasquier li kienet ir-rapporteur għall-Kummissjoni - li nwaqqfu l-isterilizations u l-castrations forzati mill-Istat.

Għad hemm pajjiżi fl-Ewropa fejn sfortunatament l-isterilizzazzjoni tal-persuna hija rikjesta!

Fl-antik kellek sitwazzjoni fejn ċerti nies fis-soċjetà kienu meqjusin inferjuri u allura ma kienux meqjusa li għandu jkollhom it-tfal.

Ovvjament illum din hija xi ħaġa li nħarsu lejha b'mod totalment negattiv għax inti ma tistax titratta persuni b'dan il-mod.

Illum ma tistax tgħid li t-tali persuna għandha diżabilità u allura għandu jsirilha castration jew sterilization biex ma jkollhiex tfal.

Din kienet waħda mid-diskussjonijiet li saret f'dan il-forum.

Importanti wkoll li ngħid li fl-Ewropa llum il-ġurnata l-isterilization tan-nies għadha b'rekwiżit fejn jidħlu nies transesswali u transgender.

Għalkemm l-Ewropa mxiet 'il quddiem biex dawn il-forced sterilizations ma jibqgħux iseħħu, għad hemm policies in place fejn għandna nies li jiġu stereotyped u allura ngħidu li għandhom jiġu sterilizzati.

U sfortunatament anke fil-liġi tagħna, li aħna meqjusin bħala pajjiż demokratiku avvanzat, għad għandna sitwazzjoni fejn biex persuna tingħata dritt – din tkellimna fuqha ftit ilu fil-Parlament tagħna - ta' ġeneru ta' sess li hi tħossha komda fih, trid bilfors tagħmel operazzjoni għax inkella dak id-dritt ma jingħatalhiex!

U dik hija meqjusa bħala forced sterilization li ovvjament l-Ewropa qiegħda tħares down upon it għax hija xi ħaġa li tattakka l-vulnerabilità tal-persuni.

Għalhekk hemm bżonn li din il-liġi tinbidel.

Hemm prospetti għal din is-sena għal-liġijiet li se jibdlu dan kollu għax hawn Malta qegħdin nipprospettaw li jkollna a gender identity bill li jieħu ħsieb dawn l-affarijiet.

Però din kienet fuq it-top agenda tal-Council of Europe.

F'din id-diskussjoni kien hemm Mr Haugli bħala r-rapporteur ta' din il-preżentazzjoni interessanti ħafna, fejn tkellimna fuq id-drittijiet u d-dmirijiet ta' persuni LGBT.

Konna qegħdin nitkellmu wkoll dwar ċerti preġudizzji li għadhom jeżistu f'ċerti nazzjonijiet, anke dawk membri tal-Kunsill tal-Ewropa kontra nies li huma lesbjani, gay, bisesswali jew transgender.

U kien xokk għalija li nisma' pajjiżi bħar-Russja li filwaqt li aħna konna qegħdin niddiskutu rakkomandazzjonijiet biex ma jkunx hemm diskriminazzjoni abbażi ta' sexual orientation u gender identity, dawn b'mod voċiferu bdew jgħidu li għandhom jitħallew!

Jiġifieri għalkemm illum il-ġurnata din hija xi ħaġa li kważi hija ovvja li m'għandux ikollok diskriminazzjoni fuq din il-bażi, kien hemm ċerti pajjiżi li għadhom iridu li jsir hekk.

Anzi dawn il-pajjiżi bħalissa għaddejjin b'liġijiet li huma iktar diskriminatorji milli qatt kienu qabel f'dan ir-rigward.

Hemm liġi jgħidulha The homosexual propaganda, fejn min jagħmel propaganda rigward LGBT rights ikun qed jikser il-liġi tal-pajjiż!

Fil-fatt hemm pajjiżi bħal-Litwanja, ir-Repubblika tal-Moldova, The Russian Federation u l-Ukraina li għandhom dawn it-tip ta' liġijiet u qed jipprovaw joħolqu aktar liġijiet ta' dan it-tip.

Din toħloq iktar preġudizzji lejn nies LGBT u hemm bżonn li dawn il-pajjiżi jirrealizzaw li f'pajjiżi demokratiċi, speċjalment membri tal-Kunsill tal-Ewropa, fejn id-demokrazija, id-drittijiet umani u r-rule of law huma l-pern ta' din il-komunità ta' pajjiżi, dan mhuwiex aċċettabbli.

Dak kien rapport ieħor importanti ħafna fejn jidħlu affarijiet li jinteressaw lil dan il-Kumitat u għalhekk ħassejt li għandi naġġornakom fuq dak li qed isir fil-Kunsill tal-Ewropa f'dan ir-rigward.

Rigward ir-raba' item fuq l-aġenda tagħna u ċioè fuq Affarijiet Oħra nixtieq ninforma lill-Kumitat li dalgħodu kelli laqgħa mal-Professur Kenneth Wayne, li huwa l-Kummissarju tal-Għaqdiet Volontarji.

Din id-diskussjoni kienet waħda interessantissima u kienet fuq il-problemi li qed jiffaċċja dan is-settur.

B'kumbinazzjoni tkellimna - bħalma qalet il-mistiedna tagħna llum – fuq il-problema rigward l-għaqdiet volontarji tal-Knisja għax kif inhi l-liġi llum, mhux kulħadd irid ikun iskritt mal-Kummissarju tal-Għaqdiet Volontarji.

Hija fil-libertà ta' dak li jkun biex jara jekk iridx jidħol jew le.

Bażikament il-problema li hemm bl-istituzzjonijiet reliġjużi f'dan ir-rigward hija minħabba li għalkemm dawn ma jridux jidħlu biex jagħmlu parti minn din is-sistema, fejn il-Gvern ikun jista' jiskrutinizza l-flejjes li jkunu qegħdin jinġabru, fl-istess ħin qegħdin jitolbu li jiġu eżenti minn dan l-obbligu u jieħdu xorta l-fondi mill-Istat.

Allura qegħdin f'sitwazzjoni fejn mhumiex regolarizzati imma xorta waħda qegħdin jibbenefikaw.

Din hija daqsxejn ta' problema għax qed ikun hemm ħafna exemptions.

Anke fil-passat, il-Kummissarju qalli li fil-leġiżlatura li għaddiet, f'sena waħda kien hemm mad-90 eżenzjoni!

U meta l-eżenzjoni tiġi r-regola tkun qed tistultifika l-proċess kollu.

Il-Kummissarju qalli wkoll li kien hemm laqgħat bejn il-Gvern preċedenti u l-Knisja li ma tawx frott.

Imma naħseb li ta' min - anke f'dan il-Kumitat - jinsisti li dawn it-taħdidiet jibqgħu mexjin ħalli dan l-impasse jiġi solvut.

Ir-raġuni għalfejn qiegħda ngħid li għandna bżonn li bħala Kumitat naraw li xi ħaġa tissolva hija għaliex dan il-Kumitat – għal min forsi ma jafx – għandu wkoll ir-responsabilitajiet tiegħu fejn jidħol il-Kunsill tal-Għaqdiet Volontarji.

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali jiġi mgħoddi l-lista tal-persuni mingħand il-Ministru biex jiġu rakkomondati għal dan il-Kunsill.

Huwa dan il-Kumitat ukoll li meta jkun hemm l-għażla tal-Kummissarju l-ġdid, japprova dik il-ħatra, jiġifieri hemm relazzjoni importanti.

Xi ħaġa oħra li tkellimna fuqha u li forsi hija interessanti li tkunu tafu hija li l-Kummissarju jħoss li din is-sistema ta' kif jiġi appuntat dan il-Kunsill iġiegħel lil Kunsill iħossu li mhuwiex rappreżentant denju ta' dawk il-persuni li qiegħed jirrappreżenta.

Dan għaliex mhumiex l-għaqdiet li jtellgħuh imma huwa l-Gvern, permezz tal-Ministru u permezz ta' dan il-Kumitat li they pin point min għandu jkun fuq il-Kunsill.

Allura peress li dan il-Kunsill ma kienux in-nies li qed jirrappreżenta li eleġġewh, xi kultant iħossu antipatiku jirrappreżentahom.

U għalhekk qiegħed jissuġġerixxi li jkun hemm bidla fil-mod ta' kif ikun elett dan il-Kunsill.

Sa ċertu punt nifhem li l-proċess ikun iktar demokratiku u huwa importanti li jkun hemm proċess demokratiku fejn jidħol dan il-Kunsill.

Jiena tkellimt ukoll mal-Kummissarju u dan qalli li huwa importanti li nilħqu bilanċ bejn il-Kunsill elett demokratikament u n-nies li qegħdin fuq dan il-Kumitat sabiex jagħtu l-input rigward in-nies.

Ir-raġuni li tajtu kienet li xi kultant, meta jkollok kunsill rappreżentattiv, jekk ikollok nies jew entitajiet li jkunu ħafna kbar u b'saħħithom fis-settur, jista' jkun li jkollok rappreżentanti minnhom biss fuq il-Kunsill u min ikun istituzzjoni żgħira ma jkollux rappreżentanza.

Ġieli rajna u kellna problemi fuq kunsilli jew kumitati fejn ikunu qed jirrappreżentaw lil xi ħadd fejn l-istakeholders l-iktar importanti jkunu rappreżentati u l-oħrajn le.

Allura hemm bżonn li nilħqu dak il-bilanċ.

Il-Kummissarju wera x-xewq li bħalma ġieli kien jagħmel qabel, jiġi quddiem dan il-Kumitat u jagħtina rendikont tal-ħidma tiegħu u tar-rakkomandazzjonijiet li jixtieq jagħmel kif ukoll ta' xi affarijiet li qegħdin fuq l-aġenda tiegħu biex isiru.

Naħseb li din hija idea tajba.

U naħseb li hija idea tajba wkoll li mhux biss jiġi hawnhekk u jgħidilna x'għamel, imma ġaladarba aħna wkoll imdaħħlin f'dan il-proċess, naraw kif nistgħu nimbottaw 'il quddiem din l-aġenda.

Jiena domt ħafna nitkellem mal-Professur Kenneth Wayne u nista' ngħid li qed jagħmel ħafna u ħafna affarijiet sabiex l-għaqdiet volontarji jiġu up to scratch mal-istandards Ewoprej.

Fil-fatt pajjiżna għadu ftit lura fejn jidħol dak l-istandard, anke meta mqabblin ma' pajjiżi barranin.

Biex inkunu għedna kollox sar ħafna xogħol ukoll!

Sar ħafna xogħol u għalhekk jixtieq li jiġi jkellimna f'dan il-Kumitat.

Jiena għamiltlu invit sabiex malli nibdew is-sessjoni l-ġdida nistidnuh hawnhekk ħalli jkollna diskussjoni fuq dan is-suġġett u anke intom ikollkom l-opportunità li tkunu tafu x'qed jiġri f'dan il-kamp u anke sabiex tistaqsuh xi mistoqsijiet li jista' jkollkom.

Jekk m'għandkomx aktar affarijiet li forsi tixtiequ żżidu mal-aġenda tagħna, nistgħu nieqfu hawnhekk għal-lum.

Issa għada se jerġa' ikollna laqgħa oħra.

Nirringrazzjakom.

Fit-8.24 p.m. il-Kumitat aġġorna għal għada, l-Erbgħa 03 ta' Lulju, 2013 fl-istess ħin.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees soc


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 4

It-Tlieta, 02 ta' Lulju, 2013

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.44 p.m.

L-Onor.

Deborah Schembri, President tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI: L-Onor.

Il-President tal-Kumitat qalet it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 03 li saret nhar l-Erbgħa 29 ta' Mejju 2013 ġew konfermati.

Iċ-Chairperson poġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra:

Dok 004 Email datata 01 ta' Ġunju, 2013 mibgħuta mis-Sinjura Myriam Vella fuq id-drafting tan-National Children's Policy fejn qiegħda tissuġġerixxi li t-tfal vittmi ta' żweġijiet imkissra għandhom jiġu mgħejjuna finanzjarjament hekk kif tingħata s-separazzjoni.

Dok 005 Email datata 31 ta' Mejju, 2013 mibgħuta mis-Sinjur Alfred Farrugia rigward diskussjoni fuq ir-road safety.

Is-Sur Farrugia qiegħed joffri wkoll l-għajnuna tiegħu jekk il-Kumitat ikun se jiddiskuti dan is-suġġett.

Dok 006 Email datata 04 ta' Ġunju, 2013 mibgħuta mis-Sinjura Ruth Rose Sciberras (Intake and Protection Services Manager) fejn qiegħda tagħti lill-Kumitat lista ta' NGOs li l-Aġenzija Appoġġ taħdem magħhom.

Ingħatat ukoll informazzjoni dwar il-vjolenza domestika kif ukoll tagħrif fuq is-servizzi li toffri din l-aġenzija flimkien ma' statistika dwar il-każijiet tal-vjolenza domestika.

DISKUSSJONI DWAR IL-VJOLENZA DOMESTIKA

Saret introduzzjoni minn Miss Josette Stensen (Programme Manager) dwar il-ħidma li ssir minn Dar Qalb ta' Ġesu mal-vittmi tal-vjolenza domestika.

Din id-dar tagħti l-għajnuna tagħha lin-nisa u lit-tfal vittmi tal-vjolenza domestika.

Fost affarijiet oħra semmiet li din id-dar tilqa' għandha sa 30 persuna u li l-programm li jingħata lill-vittmi normalment idum 18-il xahar.

Wara din l-introduzzjoni saru numru ta' mistoqsijiet mill-Membri Parlamentari dwar il-ħidma ta' din id-dar, dwar il-vittmi li jersqu għandha għall-għajnuna u dwar il-problemi li jiltaqgħu magħhom fit-tmexxija ta' din id-dar.

RAPPORT MIĊ-CHAIRPERSON DWAR ISSUES RELATATI MA' RAPPORTI U RIŻOLUZZJONIJIET TAL-KUNSILL TAL-EWROPA

Iċ-Chairperson, l-Onor.

Deborah Schembri tat rendikont lill-Membri tal-Kumitat dwar ir-rapporti u r-riżoluzzjonijiet li ġew diskussi fil-Kunsill tal-Ewropa matul il-ġimgħa li għaddiet.

Kien hemm dibattiti differenti fejn jidħlu social affairs, fosthom preżentazzjoni minn Liliane Maury Pasquier rapporteur għall-Kummissjoni, li tkellmet dwar il-bżonn li jitwaqqfu l-isterilisation u l-castrations forzati mill-Istat.

Fil-fatt din semmiet kif għad hawn pajjiżi tal-Unjoni Ewropea li għadhom jitolbu li jsiru dawn l-affarijiet.

Semmiet ukoll liġi li teżisti f'ċerti pajjiżi, intitolata Homosexual Propoganda, fejn min jagħmel propaganda dwar l-LGBT rights ikun qed jikser il-liġi tal-pajjiż.

Fost il-pajjiżi li għandhom dawn it-tip ta' liġijiet insibu l-Litwanja, ir-Repubblika tal-Moldova, ir-Russian Federation u l-Ukrajna.

Dawn il-pajjiżi qegħdin ukoll jipprovaw jagħmlu aktar liġijiet ebsin f'dan ir-rigward.

Fl-aħħarnett iċ-Chairperson informat lill-Kumitat li dakinhar stess filgħodu kellha laqgħa informali mal-Profs.

Kenneth Wain (Commissioner for Volontary Organisations) rigward il-problemi li qed jiffaċċja dan is-settur.

Għaldaqstant ġie deċiż li dan il-Kumitat jistieden lill-Profs.

Kenneth Wain sabiex jiġi jagħmel preżentazzjoni wara l-vakanzi tas-sajf.

Fit-8.24 p.m. il-Kumitat aġġorna għal għada, l-Erbgħa 03 ta' Lulju, 2013 fl-istess ħin.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru 5

L-Erbgħa, 03 ta' Lulju, 2013

L-Onor.

Deborah Schembri, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali tavża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 03 ta' Lulju, 2013 fis-6.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

L-Uniformijiet tal-Iskejjel – Follow Up

Diskussjoni dwar il-Vjolenza Domestika

Affarijiet Oħra