KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET EKONOMIĊI

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru. 2

It-Tlieta, 28 ta' Mejju 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru. 2

It-Tlieta, 28 ta' Mejju 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7:18 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 1, li saret fil-21 ta' Mejju 2013, ġew ikkonfermati.

IT-TISĦIĦ TAL-UNJONI MONETARJA EWROPEA U L-UNJONI BANKARJA

THE CHAIRMAN (Onor. Silvio Schembri): Ngħaddu mill-ewwel għat-tieni punt fuq l-aġenda: 'It-tisħiħ tal-Unjoni Monetarja Ewropea u l-pjanijiet għall-Unjoni Bankarja'.

Fil-fatt, flimkien magħna għandna l-Professur Josef Bonnici, Gvernatur tal-Bank Ċentrali ta' Malta, kif ukoll il-Professur Joe Bannister, Chairman tal-Bord tal-Gvernaturi tal-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta, l-MFSA.

Għalhekk, nitlob 'l-Prof.

Bonnici sabiex jibda l-preżentazzjoni tiegħu, imbagħad wara jingħaqad magħna wkoll il-Prof.

Bannister sabiex jagħti l-preżentazzjoni tiegħu.

JOSEF BONNICI (Gvernatur tal-Bank Ċentrali ta' Malta): Mr Chairman, ħa nibda l-preżentazzjoni tiegħi billi ngħid xi punti fil-qosor dwar il-Monetary Union.

Prof. Bannister u jiena qsamna l-preżentazzjoni fejn jien se nitkellem iktar fuq xi tfisser Monetary Union, xi problemi hemm u x'nistgħu nantiċipaw minnha, filwaqt li Prof. Bannister se jitkellem iktar fuq il-Banking Union, speċjalment l-iżvilupp li kien hemm dan l-aħħar.

Biex wieħed jiffriska l-memorja – għax hija parti essenzjali mill-problemi li għandna llum – ħa nagħtikom ftit background fuq is-sitwazzjoni.

Kulħadd jiftakar li bdiet bis-sub-prime crisis, meta kien hemm a very opaque securitization, il-mortgages ma kienux ċari, u kien hemm regulatory failure.

Mhemmx dubju li fl-Amerika kien hemm id-diffikultajiet li mbagħad infirxu għall-Ewropa, fejn kien hemm problemi fin-Northern Rock, l-RBS, il-Hypo fil-Ġermanja u oħrajn.

Eventwalment, dan laqat ukoll il-problema tal-Greċja, speċjalment bis-sovereign debt crisis, li ġie affetwat mir-riċessjoni u l-contraction qawwija li kien hemm fil-world trade.

Dak iż-żmien kien hemm dubju jekk aħniex qegħdin naraw dipressjoni bħal tas-snin 30.

Il-banek ċentrali intervjenew kollha billi naqqsu r-rata tal-imgħax u żiedu l-likwidità fis-sistema bankarja.

Dan kien ta' solljev, imma s-sitwazzjoni kienet komplessa ħafna.

Min-naħa tagħhom, il-gvernijiet espandew il-politika fiskali tagħhom, li wasslet biex ikun hemm żieda fid-defiċit u fid-dejn nazzjonali.

F'dan iż-żmien, kien hemm dawk li jissejħu asset bubbles, speċjalment fil-proprjetà.

Kien hemm ħafna spekulazzjoni għaddejja fil-proprjetà, b'mod partikolari fi Spanja u fl-Irlanda li, kif eventwalment se naraw, wasslet għal diffikultajiet fil-banek u anke għall-gvernijiet tal-pajjiżi.

Min-naħa l-oħra, kien hemm structural weaknesses f'ċerti pajjiżi bħall-Italja li, fi ħmistax-il sena, ma kellhom l-ebda xorta ta' tkabbir.

Kien hemm problemi strutturali fi Spanja, kif ukoll fil-Greċja.

Is-solvency tal-banek wasslet għal piż ikbar fuq il-gvernijiet, u kien hemm bail-outs kemm tal-Greċja, kif ukoll tal-Irlanda, tal-Portugall, u reċentement ta' Ċipru.

Kien hemm il-biża' ta' contagion – impatt finanzjarju li jibda f'pajjiż u jinfirex minn pajjiż għal ieħor – u s-swieq saru sensittivi u volatili ħafna, fejn il-flus kienu qed jiġu ttrasferiti minn post għall-ieħor.

Naturalment, dan wassal biex kien hemm record ta' qgħad u r-riċessjoni ġiet imtawla.

Issa se nurikom ftit graphs li jirriflettu dak li għadni kemm għidt.

L-ewwel graph qed tpoġġi l-GDP bħala 100 fl-2008.

Iż-Żona Ewro tidher li baqgħet s'issa b'output ta' inqas minn 100 mill-2008.

Naturalment, kien hemm xi varjazzjoni.

Hemm pajjiżi li huma inqas sewwa mill-100 GDP, bħal pereżempju l-Irlanda, l-Italja, u hemm oħrajn li mhumiex murijin hawnhekk.

F'din il-graph, il-pajjiżi li huma 'l fuq minn 100 GDP huma l-Ġermanja, il-Lussemburgu, u Malta.

Minn dak iż-żmien 'l hawn, għadna ma rkuprajniex biżżejjed biex nifhmu aħjar id-diffikultajiet li kienu qamu.

Dan naturalment kien rifless ukoll fil-qgħad, kif naraw minn din il-graph.

Din il-chart oħra qed turi d-dejn tal-gvernijiet f'pajjiżi żviluppati li tmur lura għall-1901.

Hemm ħafna x'tista' tgħid fuqha: primarjament ta' min jinnota li, fl-aħħar mitt sena, il-livell ta' dejn ġie daqs meta kien hemm l-ikbar kriżi tas-seklu li għadda, it-Tieni Gwerra Dinjija.

Dan jagħti indikazzjoni kemm huwa limitat ir-route to manoeuver għal ħafna gvernijiet.

Meta d-dejn jilħaq ċertu livell, l-abilità li tlaħħaq mal-imgħax biss huwa kbir, aħseb u ara biex tħallas lura d-dejn kemm huwa iktar diffikultuż.

Din hi d-diffikultà li qed iħossu ċerti pajjiżi.

Din il-graph li jmiss qed turi r-rati tal-imgħax fuq a ten-year government bond.

Sas-sena 2000, l-effett tal-ewro wassal għat-tnaqqis f'ħafna rati tal-imgħax ta' pajjiżi Ewropej.

Bejn is-sena 2000 u l-2009, ir-rati ta' imgħax ta' Spanja, il-Greċja, l-Irlanda, l-Italja u l-Portugall baqgħu kollha f'marġini dejjaq.

Malta, fortunatament, kien hemm xi tnaqqis żgħir matul dak il-perijodu, imma peress li għandna suq lokali, ma konniex esposti daqshekk għal dan it-tip ta' volatilità.

Però, meta nqalgħet il-problema, ir-rati ta' ċertu pajjiżi reġgħu splodew 'l fuq.

Illum indunaw li s-swieq kienu ġġudikaw ħażin għax, pereżempju, d-dejn tal-Greċja kien beda jiġi kklassifikat bħala tal-istess saħħa daqs id-dejn tal-Ġermanja.

It-trattat huwa ċar fuq dan il-punt, li l-ebda pajjiż ma jista' jistenna li jiġi bailed out.

Però, is-swieq kienu ttrattaw id-dejn ta' kulħadd ugwali, irrispettivament jekk dak il-pajjiż huwiex b'saħħtu jew għandux elementi fundamentali sodi jew le.

Dik kienet waħda mill-affarijiet li wasslet għal diffikultajiet għaliex, wara ftit, is-swieq irrealizzaw li dak ma kienx il-każ, u anke kien hemm over reaction u sensittività kbira.

Din turi kif xi kultant is-swieq ma jolqtux l-affarijiet kif wieħed jistenna.

Is-single currency għandha ħafna implikazzjonijiet, u waħda minnhom hi li r-rata tal-kambju tibqa' fissa.

Dan ifisser li l-pajjiżi ma jistgħux ibiddlu r-rata tal-kambju.

L-unika mod kif tista' tinbidel hija billi tiżdied il-kompetittività.

Illum qed naraw kif Spanja, il-Greċja, u anke pajjiżi oħra għamlu dan permezz ta' internal devaluation, fejn naqqsu l-pagi u l-ispejjeż tal-produzzjoni tagħhom biex ikunu iktar kompetittivi.

Dan jirrikjedi stabbilità fiskali biex id-djun ta' pajjiż ma jkunux inkonsistenti mal-kapaċità li jħallas lura.

Fl-istess ħin, il-parti tat-tkabbir hi li jkollok economic policies li jsostnu l-produttività u l-kompetittività.

Fil-fatt, li kien ġara f'dak il-perijodu hu li, meta r-rati tal-imgħax naqsu, ċertu pajjiżi, minflok ma ħadu l-opportunità biex jirranġaw, forsi għarrqu s-sitwazzjoni tagħhom stess billi ssellfu iktar, mingħajr ma għamlu l-bidliet neċessarji.

Din hija chart li turi kif imxiet il-kriżi fiż-Żona Ewro.

Ir-rati ta' interessi baxxi wasslu għal underestimation of country-specific risk.

Kif għidt qabel, kulħadd beda jipprezza d-dejn tal-pajjiżi kollha bħala l-istess.

Kien hemm ukoll insufficient bank supervision inġenerali f'diversi pajjiżi, speċjalment fi Spanja, fl-Irlanda u f'pajjiżi oħra li kellhom diffikultajiet kbar fis-sistema bankarja.

Id-dejn privat sploda 'l fuq f'ħafna postijiet, u kien hemm ukoll ħafna spekulazzjoni.

Kif semmejt qabel, f'ċertu pajjiżi kien hemm l-asset bubbles, u pereżempju bħal f'Ċipru kien hemm problema finanzjarja fejn kellhom ħafna depożiti li ġew investiti f'bonds Griegi.

Dik kienet forma ta' spekulazzjoni, li Ċipru tilef ħafna flus minnha.

Dan kollu wassal biex is-saħħa tal-banek iddgħajfet ħafna.

Dan wassal biex ikun hemm żieda fid-dejn tal-gvern.

Dik kienet fil-qosor kif saret il-kriżi fil-European Monetary Union.

F'din iċ-chart, qed naraw il-policies monetarji u r-rati tal-imgħax kemm tal-ECB, kif ukoll ta' pajjiżi oħra, bejn l-2006 u l-2013.

Il-Bank of England u l-ECB qegħdin prattikament indaqs, filwaqt li l-Federal Reserve tal-Amerika ilu bl-inqas rata għal dawn l-aħħar ħames snin.

Non-standard measures huma policies tal-ECB li ma jittrattawx ir-rata tal-imgħax, imma pereżempju jagħtu iktar likwidità.

Long-term refinancing operations, ir-rata fissa u full allotment isellfu fuq collateral li jkun iktar adegwat, fis-sens li jnaqqsu l-livell tal-collateral meħtieġ.

Però l-Outright Monetary Transactions huwa l-aħħar mekkaniżmu li ntroduċa l-ECB u li s'issa ma nefaqx ewro wieħed.

Draghi qal li rridu nagħmlu dak kollu li huwa possibbli, però fl-istess ħin stqarr li rridu nimxu skont it-trattat u li ma setax jinkiser.

Minn dak iż-żmien 'l hawn, ir-rata tal-imgħax fuq il-bonds Spanjoli u Taljani naqsu.

Minn din il-graph jidher li kull darba li kien hemm xi intervent, pereżempju meta l-ECB xtrat il-bonds Spanjoli u Taljani, kien hemm ftit irkupru fis-Securities Markets Programme (SMP) wara, imma ma kienx biżżejjed.

Però, din id-darba l-impatt kien ħafna iktar extended.

Huwa ċar li, peress li l-Outright Monetary Transactions (OMT) jiġi applikat taħt ċertu kundizzjonijiet, ġie anke ttrattat b'mod l-iktar effettiv mis-swieq.

Nisperaw li s-sitwazzjoni – għall-inqas fir-rati tal-imgħax – tmur iktar għal xi ħaġa li hija sostenibbli.

Ir-rekwiżiti li huma neċessarji biex l-EMU taħdem huma d-dixxiplina fiskali, effective financial regulation u management of macroeconomic imbalances.

Is-soluzzjonijiet li qed jiġu proposti huma li jkollok budgetary rules – is-six-pack agreement li jirrikjedi li timxi ma' ċertu kriterji – il-Banking union li twassal għal diversi elementi fejn tikkonsidra u tirrifletti l-impatt tagħhom, u li ma jkunx hemm macroeconomic imbalances fil-pajjiż li għandhom x'jaqsmu mal-kompetittività u riformi strutturali.

Il-Banking Union – li warajja se jitkellem fuqha s-Sur Giordano – tefgħet ir-responsabilità fuq l-ECB biex tagħmel supervision tal-banek kollha kbar.

Aħna nafu li ż-żewġ banek il-kbar tagħna, l-HSBC u l-BoV, se jibdew ikunu direttament supervised mill-ECB.

Jista' jkun ukoll li jkun hemm xi bank ieħor minn Malta, imma m'aħniex 100% ċari liema se jkun, għax jista' jagħti l-każ li jkun International Bank, għax l-ECB jimxu kemm ikun kbir.

Għall-banek l-oħra, qed jiġi żviluppat rule book ta' kif jitħarsu l-assi tal-bank, u jkun hemm imniżżel il-kundizzjonijiet kollha, eċċ. Huwa mistenni li s-supervisors lokali jaħdmu id f'id mas-supervisors li se jiġu stabbiliti fi Frankfurt, li dalwaqt se jibda r-reklutaġġ tagħhom.

B'hekk se jkun hemm daqsxejn ta' qasma fir-responsabilità.

Pereżempju, għal-liċenzjar tal-banek, tkun trid il-permess tal-ECB, is-Single Supervisory Mechanism (SSM).

L-istess, jekk għal xi raġuni bank ikun irid jiġi resolved, dan iwassal għat-tieni element.

L-ewwel pass huwa ċar, u se jibda jseħħ bħal dan iż-żmien sena, speċjalment fuq il-banek il-kbar; imma għall-bank resolution, din se tkun tinvolvi ċertu burden sharing.

Waħda mid-diffikultajiet li hemm fiż-Żona Ewro – peress li hemm sbatax-il pajjiż – hi kif jinqasam il-piż jekk tmur xi ħaġa ħażina.

Hemm ċerti ftehim li għad iridu jsiru, jekk l-SSM jidhrilha li jkun hemm xi bank li jrid jiġi resolved, il-pajjiż huwa responsabbli għal dik ir-resolution.

Din qed iddaħħal element ta' duality għaliex min-naħa hemm istituzzjoni Ewropea li teknikament qed tgħid li l-bank irid jiġi resolved; imma, sakemm tinħoloq bank resolution system, l-awtoritajiet nazzjonali huma responsabbli.

Il-Ġermanja qed tgħid li hemm bżonn bidla fit-Trattat, però l-Kummissjoni tgħid li mhux neċessarju.

Però, di fondo, jien naħseb li l-issue hi kif wieħed jiżgura li l-burden ma jiġix impost fuq pajjiżi bla bżonn, u li jkun hemm ċertu tip ta' burden sharing.

L-istess – però forsi ta' natura differenti – huwa l-bank deposit insurance.

Bażikament, aħna għandna deposit compensation scheme, li jekk tkun mifruxa mal-EU kollha, trid issib mezz kif tiġi ffinanzjata.

Dawn huma żewġ elementi li għadhom qed jinħmew.

Hemm ħafna xogħol li sar diġà, imma għad irridu naraw l-iżviluppi.

L-ECB tinsisti li mal-bank supervision, ikun hemm ukoll bank resolution b'mod avvanzat.

Il-Bank Ċentrali, flimkien mal-MFSA, waqqaf il-Joint Financial Stability Board f'Jannar tal-2013.

Dan il-bord twaqqaf biex iżid kemm l-koordinazzjoni bejn iż-żewġ istituzzjonijiet, kif ukoll biex jitħarsu l-macro-prudential policies, li qegħdin hemm biex iħarsu kif bank individwali jista' jaffettwa s-sistema kollha.

Il-Bord jiltaqa' darba fix-xahar.

Jiġu diskussi issues li jwasslu biex, fejn ikun hemm bżonn, isiru laqgħat mal-uffiċjali tal-banek biex jindirizzaw issues li jista' jkun hemm.

Bħala Gvernatur, kemm-il darba għidt li, għalkemm il-banek tagħna għandhom ħafna affarijiet pożittivi, huma profittabbli u għandhom ħafna likwidità, imma jkun tajjeb ukoll kieku jżidu l-provisions tagħhom għal non-performing loans internazzjonalment.

Mhux faċli li jitqabblu ċ-ċifri, imma meta tqabbilhom issib li bħala coverage tan-non-performing loans mill-provisions, it-tendenza qiegħda baxxa.

Bħala raġuni, l-banek jgħidu għaliex normalment il-collateral huwa sod biżżejjed u għalhekk jagħmlu biżżejjed haircuts.

Imma l-punt huwa x'jiġri jekk, pereżempju, l-collateral ta' kulħadd isofri xi daqqa 'l isfel?

Ma jidhirx li se jiġri hekk, imma li jkollok iktar provisions huwa ħafna aħjar.

Fil-Joint Financial Stability Board jiġu diskussi affarijiet biex dejjem tissaħħaħ ir-reżiljenza – il-kapaċità tas-sistema bankarja tagħna – biex tkun tista' tiffaċja anke xi problemi fil-futur.

Sadanittant, ir-regulations qegħdin jissaħħu b'diversi inizjattivi bħal Basel III u CRD IV, u li se jimponu ċertu regolamenti fuq il-banek.

Dawn twaqqfu bir-rakkomandazzjoni tal-European Systemic Risk Board (ESRB), li twaqqaf ftit tas-snin ilu bejn il-banek ċentrali u l-awtoritajiet finanzjarji tal-Ewropa kollha.

Bħala fiscal challenges, hemm il-bżonn li jkun hemm deficit and debt rules.

Id-deficits li jkunu kbar għandhom tendenza li jaggravaw id-dejn, u ma jħallux room to manoeuver.

Jista' jkun li dan iwassal għal unsustainable debt dynamics.

Allura l-isfida immedjata hi li t-tkabbir ekonomiku jerġa' jitla', filwaqt li jsostni wkoll fiscal consolidation.

Peress li d-dejn qiegħed fuq livell għoli – kif urejtkom qabel fil-graph tad-dejn tal-pajjiżi kollha – m'hemmx għażla oħra, u bilfors irid jiġi ttrattat.

Kultant is-swieq jiddettaw l-ispiża tal-gvernijiet.

Diġà sar xi progress għax, pereżempju, d-defiċit ġenerali minn 6.2% niżel għal 3.7%.

Importanti li ma jkunx hemm slippage imma policies li jżidu t-tkabbir u l-kompetizzjoni, biex kemm jista' jkun noqgħodu attenti li d-dejn ma jkunx qiegħed jikber.

Il-Kummissjoni għandha programm għal tal-apposta dwar il-macroeconomic imbalances, u tipprova teżamina kif l-ekonomiji qegħdin jaħdmu, biex ma jerġax jinħoloq it-tip ta' żbilanċ li nħoloq f'ċertu pajjiżi, pereżempju bħall-Greċja u pajjiżi oħra.

Huma jagħmlu dan billi jħarsu lejn il-balance of payments, id-dejn barrani, jekk hemmx asset price bubbles, il-livell tad-dejn –mhux biss tas-Settur Pubbliku, imma tas-settur privat ukoll – u t-telf ta' kompetizzjoni.

Aħna l-iktar ħaġa li noqgħodu attenti għaliha hu li ma jkunx hemm telf ta' kompetizzjoni.

Chart oħra turi l-House price index ta' Malta kif ippubblikata mill-Eurostat.

Hawnhekk qed naraw li r-rata taż-Żona Ewro baqgħet pjuttost statika, filwaqt li diversi pajjiżi sofrew tnaqqis enormi.

Pereżempju, l-Irlanda naqset b'50%; imma għal dawn l-aħħar ħames snin, Malta baqgħet fuq livell kważi stabbli.

Il-Lussemburgu tela' daqsxejn iktar minna f'nofs l-2010.

Però, dan huwa punt li jagħtina stabbilità kbira, għax il-prezz tal-proprjetà huwa importanti għall-collateral tal-banek.

U biex nikkonkludi, irridu nkunu viġilanti fuq is-sistema finanzjarja, kif fil-fatt qed isir permezz tal-Joint Financial Stability Board f'Malta, u permezz tal-Banking Union fiż-Żona Ewro, li qiegħda twassal għal strutturi differenti, inkluż ukoll l-ESRB.

Irridu wkoll nistimulaw il-kompetittività biex l-ekonomija tikber.

Il-produttività hija l-unika mod kif il-pagi jiżdiedu b'mod sostenibbli, tikber il-kwalità tal-human capital – li huwa l-ikbar riżors li għandna – isir upgrading fl-investiment, kemm fil-kwalità ta' infrastruttura u investiment li għandna – jekk hux lukandi, fabbriki jew sistemi oħra ta' infrastruttura – kif ukoll li nidentifikaw setturi ġodda biex dejjem inkunu nistgħu nżommu r-ritmu ekonomiku għaddej, kif irnexxilna nżommuh s'issa, f'din il-kriżi kollha.

Min-naħa tiegħi, nirringrazzjakom.

THE CHAIRMAN: Grazzi mill-ġdid, Professur Bonnici, għad-disponibilità tiegħek.

Fil-fatt, din hija t-tieni darba f'żewġ laqgħat li tlabnik tagħmlilna preżentazzjoni.

Hawn xi kummenti mill-membri?

L-Onor.

ROBERT ARRIGO: Prof. Bonnici, ir-rata tal-interessi tal-Bank Ċentrali kif titqabbel ma' dik tal-Ewropa?

JOSEF BONNICI: Dan huwa suġġett li l-Joint Financial Stability Board – li għandu jiltaqa' l-ġimgħa d-dieħla – se jibda jiddiskuti.

Dan huwa suġġett kumpless.

Jekk inqabblu r-rata tal-interessi tal-bonds tal-Gvern, dawn qegħdin xi ftit inqas minn tal-Italja.

Allura nistaqsu qegħdin għoljin, baxxi?

Mhux faċli tirrispondi.

Peress li aħna self-funding, irid ikollna rata biżżejjed biex niffinanzjaw lilna nfusna.

Illum mhux il-każ li faċilment tiffinanzja lill-pajjiż minn barra.

Pereżempju, Ċipru u s-Slovenja, b'kuntrast ma' Malta, il-bank ċentrali tagħhom baqa' market maker – jiġifieri lest li jixtri lura l-bonds tal-gvern biex ibigħhom u jagħmlu suq – u qalu li se jissellfu b'mod internazzjonali.

Fil-fatt, kellhom rati li, għal ċertu mumenti, kienu irħas minn tagħna, imma kif kien hemm naqra volatilità, sofrew ħafna u spiċċaw li kważi ma setgħux jissellfu.

Fil-każ tas-settur privat, bħal dak ta' ħafna pajjiżi oħra, jidher ċar li l-qasam tal-SMEs qed jiffaċċja rati ogħla milli forsi wieħed jistenna minn kumpaniji kbar.

Hawn kompetizzjoni, li suppost għandha twassal għal rati irħas u element ta' riskju li l-bank irid jagħti każ.

Però, ngħid għalija, jien daqsxejn diżappuntat.

Meta l-ECB kien ta l-long term loans b'rata baxxa ħafna, xi banek Maltin ħaduhom, u spiċċaw reġgħu pparkjawhom for safety mal-Bank Ċentrali.

Dak iż-żmien jien kont inkuraġġejt lill-banek biex jagħmlu programmi speċifiċi, ibbażati fuq dawn il-fondi.

L-idea kienet li jistgħu jagħmluhom għal tliet snin fuq ir-rata tal-ECB.

U jekk titla' r-rata, jitilgħu magħha biex huma ma jkunux esposti.

Kien hemm banek li qalu li diġà għandhom il-JEREMIE programme, u banek oħra li qegħdin jolqtu d-domanda kollha li għandhom.

Fil-fehma tiegħi, s-settur tal-SMEs qiegħed jiffaċċja rati li ma jirriflettux il-livell l-iktar baxx li hemm f'ħafna pajjiżi.

Biex ngħid kollox, meta l-ECB kienet qed tiddiskuti din il-problema, il-Bank of England għamel Funding for Lending.

Jiġifieri, jagħti l-flus lill-banek, biex ikunu jistgħu jsellfu b'rata inqas.

Hemm pajjiżi, bħal Spanja u l-Italja fejn, pereżempju, l-SMEs ma jistgħux jissellfu kważi bl-ebda rata minħabba d-diffikultajiet fis-sistema bankarja tagħhom.

Illum din hi s-sitwazzjoni.

Però, jien fid-dover li nħeġġeġ lill-banek biex b'xi mod jutilizzaw minn rati baxxi ħafna li hemm fl-Ewropa, biex jibbenefikaw minnhom speċjalment fejn hemm bżonn li jsir xi ristrutturizazzjoni.

Irridu nkunu konxji li, jekk ir-rati lid-depożitanti tagħna jkunu baxxi wisq, dawn il-flus jistgħu jiġu ddepożitati x'imkien ieħor, meta aħna għandna bżonnhom għall-ekonomija tagħna.

Din hija sitwazzjoni komplessa.

Għalkemm qegħdin stabbli, però min-naħa tas-sistema bankarja jista' jsir iktar biex nibbenefikaw minn dawn ir-rati baxxi.

Min-naħa tiegħi, nixtieq ngħaddi xi rimarki wkoll.

Mill-graph li pprovdejt dwar is-sovereign yields, nistgħu naraw li, mill-2006 sal-2009, prattikament konna qegħdin insegwu lill-Irlanda.

Aħna nistgħu ngħidu li d-domanda għall-bonds Maltin dejjem tkun lokali.

Meta jiġi kkalkolat il-yield, jiġi kkunsidrat l-effett tal-ekonomija Maltija?

Il-Bank Ċentrali ma jistax jassorbi dak kollu li l-banek iridu ibiegħu lis-swieq, għax imbagħad irid jerġa' ibiegħhom lit-Teżor, u minħabba finanzjament monetarju hemm limitu ta' kemm jista' jbiegħ.

Nużaw sistema fejn tiżgura li kemm jista' jkun id-demand and supply equate.

Aħna naraw x'inhu jiġri barra minn Malta, pereżempju nkunu nafu kif inhu sejjer bond.

Fil-fatt, dan l-aħħar, l-ispread tal-bond naqas u, jekk tonqos ħafna, jista' jkun li jkun hemm inqas inċentiv biex jinxtraw bonds Maltin.

THE CHAIRMAN: Jiġifieri, jekk qed nifhem sew, il-pattern ta' kif jiġu kkalkulati l-yields Maltin bejn l-2007 u l-2009 huma l-istess bħalma qed tuża l-Irlanda?

Għax il-pattern huwa eżattament identiku.

JOSEF BONNICI: Malta baqgħet taħdem fuq is-suq lokali, filwaqt li l-Irlanda marret internazzjonali.

Jista' jkun li l-internazzjonali kienu jġibu rati ferm inqas.

Imma, f'din il-graph, jidhru kważi l-istess.

Sa ċertu punt, ir-rati ta' kulħadd ġew flimkien.

Tagħna baqgħu pjuttost fl-istess livell, għalkemm neżlin daqsxejn l'isfel; imma l-pajjiżi l-oħra ma sabux min hu lest li jidħol għal riskju fl-investimenti tagħhom.

THE CHAIRMAN: Nixtieq li tiftaħ daqsxejn iktar fuq is-6-pack tal-budgetary rules.

Għandi wkoll xi mistoqsijiet rigward il-Banking Union.

Forsi nkun nista' nistaqsihom fil-presentation ta' wara.

JOSEF BONNICI: Jien ippruvajt ma nidħolx wisq fid-dettall fil-Banking Union.

THE CHAIRMAN: Mistoqsija oħra hija rigward il-Joint Financial Stability Board: x'possibilità hemm li l-Gvern ikollu rappreżentant fuq dan il-Bord?

JOSEF BONNICI: Ħa nibda mill-aħħar punt.

Il-Joint Financial Stability Board huwa rekwiżit tal-European Systemic Risk Board, u fil-fatt, qabel ma waqqafnih, kellna nġibu l-clearance tagħhom.

Huma rrakkomandaw sistema li l-bord ikun magħmul minn awtoritajiet awtonomi mill-Gvern.

Imma, hemm il-possibilità li l-Gvern ikun osservatur fuq il-panel ukoll.

Irridu nifhmu li dan il-bord se jkun qed jieħu deċiżjonijiet li mbagħad wara jrid jagħti rakkomandazzjonijiet lill-bord tal-MFSA jew tal-Bank Ċentrali skont il-każ.

Wara, dawn iż-żewġ bordijiet joħorġu direttivi bil-liġijiet li waqqfuhom.

Kien ġie rrakkomandat li fuq il-Joint Financial Stability Board ikun hemm membri miż-żewġ entitajiet.

Fil-fatt, ċertu pajjiżi waqqfu awtorita' ġdida, indipendenti kompletament mill-Gvern.

Aħna ddeċidejna li m'għandniex bżonn awtorità oħra għax konna se nispiċċaw b'wisq awtoritajiet; però għandu jkollna xi ħaġa li twassal biex iż-żewġ istituzzjonijiet jikkoperaw.

Però madankollu, iva huwa possibbli li jkun hemm osservatur fuq il-bord.

F'każ li jkun hemm xi kriżi ta' natura li tirrikjedi miżuri tal-Gvern dirett fil-Bank Ċentrali u l-MFSA, hemm kumitat ieħor li huwa għall-emerġenza, u li fil-passat ġieli ltaqa'.

THE CHAIRMAN: Peress li l-bord huwa magħmul minn membri li jirrappreżentaw l-MFSA u l-Bank Ċentrali, x'inhu l-iskop li l-ewwel jiltaqgħu dawn iż-żewġ rappreżentanti, imbagħad l-istess bord jirrakkomanda lill-istess żewġ entitajiet?

JOSEF BONNICI: Dan il-bord huwa iktar speċjalizzat għax jaqbad elementi mil-liġijiet tal-Bank Ċentrali u tal-MFSA.

U xi drabi l-borderline bejniethom, u l-impatt ta' waħda fuq l-oħra, mhux faċli li tista' taqtagħha b'sikkina.

Allura, dan il-bord iservi biex isaħħaħ l-element ta' stabbilità finanzjarja u joħroġ rakkomandazzjonijiet li dawn il-bordijiet, li twaqqfu bil-liġi, jistgħu jikkonsidraw.

Dan il-bord hu pjuttost amministrattiv, għax qed iġib liż-żewġ entitajiet flimkien biex jikkonsidraw l-aspetti kollha li għandhom x'jaqsmu mal-istabbilità finanzjarja, u joħroġ rakkomandazzjonijiet lill-bordijiet biex jikkonsidrawhom.

Inkella kien ikollna noħorġu liġi ġdida biex titwaqqaf awtorità oħra.

Xorta kien ikollna l-problemi minħabba l-awtoritajiet l-oħra li għandna biex niżguraw li ma jkollniex żewġ awtoritajiet li jirregolaw l-istess ħaġa, li mhix ħaġa tajba!

Fil-liġi tal-Bank Ċentrali nsibu li tassigura stabbilità finanzjarja.

Il-kelma użata hija "ensure".

Kif tista' tiżgura?

L-ewwel nett, is-supervision tal-banek hija f'idejn l-MFSA, u m'hemmx dubju li ċertu affarijiet jirrikjedu l-input jew ir-regolazzjoni tal-MFSA.

Pajjiżi oħra rrealizzaw li hemm il-bżonn ta' koordinazzjoni aħjar bejn iż-żewġ entitajiet: fejn it-tnejn li huma jibqgħu għaddejjin, l-MFSA tħares iktar lejn il-micro, fejn tirregola bank bank, u l-Bank Ċentrali jħares lejn il-macro, fejn jirregola iktar aspetti inġenerali li japplikaw għal kollox.

Però, l-kriżi li kellna indikat li jista' jkollok elementi li huma bejn elementi ta' macro li jkollok bżonn l-input tal-micro fihom, jew bil-maqlub.

Wara li konna kkonsultajna mal-partiti, mal-Gvern, eċċ, ġibna l-green light tal-ERSB biex jinħoloq dan il-bord.

Eventwalment, naħseb tkun idea tajba jekk dan il-bord anke jitwaqqaf b'liġi.

Jibqa' jagħmel il-funzjonijiet li għidna, però jkun stabbilit b'forma ta' liġi biex isaħħaħ il-mandat tiegħu.

Imma l-fatt jibqa' li dawn iż-żewġ bordijiet awtonomi, tal-MFSA u tal-Bank Ċentrali, finalment huma jridu jirregolaw is-settur finanzjarju.

THE CHAIRMAN: Tista tgħidilna xi ħaġa fuq il-budget rules tas-6 pack?

JOSEF BONNICI: Il-budget rules huma intiżi biex jiżguraw li d-defiċit ma jkunx qiegħed jikber b'ċertu livell li t-tkabbir ekonomiku ma jkunx sostenibbli, għax finalment id-dejn nazzjonali u l-imgħaxijiet iridu jitħallsu lura mit-tkabbir ekonomiku li jkollna.

Pereżempju, ir-rata ta' 3% trid tonqos.

Anke d-dejn nazzjonali irid jinżel lejn is-60%.

Dawn huma kollha safety measures biex iwasslu għal xi ħaġa li tkun iktar stabbli u sostenibbli.

Bħalissa qed ikun hawn ħafna diskussjoni peress li l-Kummissjoni qed tikkonsidra l-każ ta' Malta, kif ukoll ta' pajjiżi oħra, u rridu naraw x'se jiġri.

Li huwa ċar li dan huwa constraint ġdid, mhux biss fuq il-pajjiżi li jipparteċipaw b'mod partikolari fiż-Żona Ewro, imma anke fuq pajjiżi oħra li għandhom ċertu limiti ta' kemm jissellfu u x'dejn itellgħu.

EDWARD SCICLUNA (Ministru għall-Finanzi): For the record, għada se joħroġ ir-rapport tal-Kummissjoni Ewropea fuq l-Excessive Deficit Procedure (EDP), billi ġejna mogħtija x'nifhmu li Malta kisret żewġ budget rules, tad-defiċit u tad-dejn.

Hemm regola li pajjiż jista' tidħol fl-EDP, anke jekk id-defiċit jibqa' taħt it-3%.

Huwa iktar diffiċli għax, jekk id-defiċit ikun taħt it-3%, diffiċli tikser ir-regola tad-dejn, avolja xorta tista'.

Issa, bir-regola tal-one-twentieth, id-dejn irid jinżel.

Pereżempju, jekk id-dejn ikun 80%, id-differenza bejn 80% u s-60% hija benchmark ta' 20%, u trid tieħu one-twentieth tiegħu, li jiġi 1%.

Għalhekk irid jinżel 1% point kull sena għal tliet snin.

Skont ir-regoli l-ġodda, hemm sanzjonijiet jekk pajjiż ma jilħaqhomx.

THE CHAIRMAN: Malta fiex qiegħda bħalissa?

In proportion ta' dak li semmejt inti.

EDWARD SCICLUNA: Aħna minflok morna naħa, morna naħa oħra.

Dik kienet raġuni biżżejjed biex il-Kummissjoni tgħidilna li dħalna f'EDP jew ksirna r-regoli.

Però, imbagħad, il-Kummissjoni trid tara jekk id-defiċit huwiex temporanju jew eċċessiv.

Għall-Kummissjoni, defiċit temporanju hu li jkun hemm raġuni valida u skont it-Trattat.

Pereżempju, li tkun ġejja elezzjoni ġenerali ma tgħoddx bħala raġuni temporanja, imma trid tkun reċessjoni kbira li twaqqa' l-Prodott Gross Domestiku (GDP) u allura tgħolli d-defiċit.

Qed ngħid dan bħala informazzjoni.

DEO DEBATTISTA: Bħala bniedem mediku u mhux ekonomista, il-kriżi mondjali f'liema fażi waslet?

Ħerġin minnha?

Deħlin fiha?

X'inhu l-outlook ta' Malta?

Qed ngħaddu ħafna provvedimenti ...

JOSEF BONNICI: Jekk inħarsu lejn is-swieq finanzjarji, huma ħafna iktar at ease.

Qed naraw li r-rati tal-imgħax naqsu, u li Spanja u l-Itajla qed jissellfu b'rati iktar baxxi.

Jiġifieri, min-naħa finanzjarja, m'għadhiex is-sitwazzjoni li kienet sena jew sentejn, u anke tliet snin ilu, li kważi konna qed nistennew xi taqlib kbir.

JOSEF BONNICI: Min-naħa finanzjarja, hemm ċertu kalma.

Imma, peress li kien hemm gvernijiet li kellhom jikkonsolidaw il-budgets tagħhom, dawn kellhom effett fuq l-attività ekonomika.

Hemm pajjiżi, bħal Spanja u l-Italja, li għaddejjin b'rata ta' qgħad għoli u ta' attività ekonomika baxxa.

Spanja partikolarment kellha ekonomija artifiċjali għax kienet ibbażata ħafna fuq il-proprjetà u l-ispekulazzjoni fuq il-proprjetà.

Ma setgħetx tibqa' sejra hekk għal dejjem, għax hemm limitu ta' kemm wieħed seta' jibni!

Fil-każ tal-Greċja, kellhom problema li kienu qed jaħbu l-fatti u li, at one point, l-istatistika ħarġet li f'daqqa waħda id-defiċit sar 12%.

DEO DEBATTISTA: Jiġifieri l-maltemp għadda?

JOSEF BONNICI: Mill-aspett ta' kriżi li tista' twassal għal diżastru, dak batta u issa għadda.

Min-naħa ta' irkuprar ekonomiku, bħalissa qed naraw l-Amerika li qegħda għaddejja b'ritmu naqra iktar mgħaġġel.

Però, fis-swieq taż-Żona Ewro – anke tal-Ingilterra – il-performance ekonomika hija waħda anemic ħafna.

Tara l-Ġermanja daqqa tkun qisha f'reċessjoni, u daqqa tkun ftit iktar.

L-Ingilterra l-istess.

L-Italja kważi l-ekonomija staġnata, u Spanja għadha bit-tnaqqis ekonomiku.

Dan kollu jwassal għal sitwazzjoni fejn l-economic performance mhijiex tajba.

JOSEF BONNICI: Lejn l-aħħar tliet xhur ta' din is-sena, iż-Żona Ewro ser jirnexxilha toħroġ min-negattiv u tmur għall-pożittiv.

Bħala indikaturi ngħidilkom li l-ekonomija hija waħda kajmana u għaddejja bil-mod.

Però, hemm rati differenti f'pajjiżi differenti.

Il-qgħad huwa prattikament nieżel fil-Ġermanja, l-ekonomija hija veru kajmana, imma l-esportazzjoni qed ibati bħalissa.

Però, hemm pajjiżi oħra li għadhom qed jiċkienu.

Din hija xi ħaġa diffikultuża, kemm għall-gvernijiet kif ukoll għall-pajjiżi, speċjalment fejn jidħol il-qgħad u l-programmi soċjali.

THE CHAIRMAN: Fuq livell Ewropew, dejjem nisimgħu fuq miżuri, speċjalment fuq dejn, defiċit u miżuri fiskali; però, min-naħa l-oħra dejjem insemmu tkabbir ekonomiku.

X'qed isir konkretament biex tibda ssir analiżi fuq it-tkabbir ekonomiku?

Fir-regoli l-ġodda, hemm iktar regoli stretti għall-budgets lokali: hemm possibilità li pajjiż ikun marbut li jkollu ċertu ammont ta' tkabbir ekonomiku?

JOSEF BONNICI: It-tkabbir ekonomiku jista' jiġi nfluwenzat minn diversi aspetti.

Pereżempju, hemm il-baġit li tagħti l-Kummissjoni, fejn hemm il-cohesion funds, il-fondi strutturali u fondi li jiġu wżati għall-infrastruttura.

Meta nitkellem fil-pubbliku, kemm-il darba ngħid li dawn il-fondi għandhom jiġu utilizzati b'mod l-iktar effettiv biex jistimulaw l-ekonomiji ta' pajjiżi li qed isofru l-iktar.

Din tista' tkun jew bħala solidarity fund jew inizjattivi oħra li jkunu iktar proattivi.

Hemm imbagħad impedimenti għat-tkabbir ekonomiku.

Ħafna drabi dawn ikunu issues ta' burokrazija u ta' regoli.

Pereżempju, l-Italja huwa pajjiż li jbati ħafna minnha din, għax is-sistema tad-distribuzzjoni tal-prodotti Taljani mhijiex effiċjenti, allura l-costs jiżdiedu sewwa u hemm bżonn ukoll ta' riforma fil-fond għal sistema ta' distribuzzjoni kompetittiva fil-pajjiż.

Jiena naħseb li l-Ewropa għandha tieħu direzzjoni differenti u minflok tagħti strict rules jew twissi lill-pajjiżi biex inaqqsu d-defiċit, tagħtihom direzzjoni iktar fuq il-linja ta' kif ikollhom tkabbir ekonomiku.

Naħseb li fuq livell nazzjonali hu iktar faċli li jintlaħaq tkabbir ekonomiku, milli ssawwat iktar bil-frosta pajjiż li jkun sejjer ħażin.

JOSEF BONNICI: Il-problema hija kif se tiffinanzja.

L-Irlanda, pereżempju, ma setgħetx tissellef iktar u l-Kummissjoni spiċċaw għamlulha programm ta' bail-out.

At the end of the day, dawn il-pajjiżi kultant ikollhom jingħataw assistenza massiċċa biex jiġu megħjuna.

U meta tingħata din l-assistenza, pajjiż irid iqum fuq saqajh u mhux jibqa' jiddependi biss fuq l-għajnuna li tkun qed tingħata.

Huwa veru li trid tingħata ħafna attenzjoni ta' x'miżuri jistgħu jittieħdu, u nemmen li l-gvernijiet għandhom iħarsu fil-fond u jaraw kif l-infiq tagħhom jista' jiġi utilizzat b'mod aħjar u iktar effettiv.

Pereżempju, fil-każ ta' Malta, jiena ngħid li għandna nagħmlu sforz ikbar biex nistimulaw investiment privat minn barra, b'identifikazzjoni iktar ta' setturi li jistgħu jikkontribwixxu għall-ekonomija tagħna.

Il-gvern għandu ċavetta ta' kif jistimula l-attività ekonomika, kemm minħabba r-regoli li l-ekonomija topera fihom, kif ukoll it-tip ta' investiment li jkun qed jagħmel u t-tip ta' infieq tiegħu li jista' jwassal għal riżultati aħjar.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

L-Onor.

KRISTY DEBONO: Rigward is-settur tal-proprjetà, kif anke ħabbar il-gvern, se jkun hemm fast track għall-ħruġ ta' permessi.

Kemm hu importanti li, minn naħa nkomplu nagħtu inċentivi biex is-settur tal-kostruzzjoni jibqa' għaddej u ma jistaġnax, iżda min-naħa l-oħra ma sseħħx property bubble u sussegwentement ikun hemm property crash minħabba l-over supply?

X'inhuma l-perikli li dan iseħħ, u f'liema direzzjoni sejjer pajjiżna?

Għandi mistoqsija lill-Ministru tal-Finanzi: Ministru, ma nafx jekk fhimtekx sew meta għedt li l-Kummissjoni, bħalma dejjem għamlet, se tikkonsidra l-fattur tad-dejn u tad-defiċit skont l-iStability and Growth Pact.

Meta f'Novembru li għadda ħriġna mill-EDP, il-Kummissjoni ma kenitx ikkonsidrat li konna 'l fuq minn 60% bħala dejn?

Din mhijiex kontradittorja?

EDWARD SCICLUNA: Jimporta terġa' tirrepeti l-mistoqsija?

KRISTY DEBONO: Jekk fhimtek sew, inti għidt li bħal dejjem il-Kummissjoni se tikkonsidra d-defiċit, kif ukoll id-dejn, li wieħed ikun taħt it-3% u l-ieħor taħt is-60%, sabiex ma ningħatawx l-EDP.

Minkejja li konna 'l fuq minn 60% bħala dejn tal-GDP, f'Novembru li għadda ħriġna mill-EDP.

Issa din mhijiex kontradittorja meta tgħid li se jerġgħu jikkonsidraw dan il-fattur?

Is-sitwazzjoni tad-dejn ma nbidlitx daqstant.

EDWARD SCICLUNA: Meta ħriġna mill-EDP, il-Kummissjoni rat l-andament tat-tliet snin li għaddew, il-projections ta' dak iż-żmien u kif kien se jkun id-dejn u anke d-defiċit għas-sentejn li ġejjin.

Meta s-sena l-oħra l-Kummissjoni rrealizzaw li l-projections tar-revenue kienu highly optimistic, irrevedewhom.

Jiġifieri, it-tax multiplier ċkien, u għal kull 1% żieda fil-GDP, it-taxxa mill-income żdiedet bi 0.8%, il-VAT b'1%, u meta rrevedewhom ir-revenue ġie iktar baxx; l-ispiża baqgħet fejn hi u allura, without any policy change, qed jgħidu li d-defiċit se jilħaq 3.7%, se jkompli jiżdied, li min-naħa l-oħra ikollna żieda fid-dejn, u the rest is history.

Meta l-Kummissjoni rat li Malta ma laħqietx it-tax multiplier fl-2012 – għalkemm ħasbu li se jintlaħaq għax il-gvern hekk kien wegħedhom – il-Kummissjoni rrevedietu.

Qabel, il-gvern ma kienx jaqbel ma' dan, u t-tkabbir ekonomiku kif ukoll ir-revenues dejjem kienu stmati daqsxejn ottimisti.

Għalkemm bħala tkabbir seħħ għall-ewwel darba, li mhux qed jaqbel il-Gvern mal-Kummissjonu hu għas-snin li ġejjin.

Aħna, kważi kważi, prudenti iżjed, u għal sena minnhom qegħdin ngħidu li t-tkabbir se jkun inqas milli qed tgħid l-Unjoni Ewropea.

Għadna ma nistgħux nifhmu l-fatt li għandna budget maħdum, konsistenti, li kien ippreżentat f'Novembru u li ntlaqa' – għalkemm ma ġiex approvat, imma l-Unjoni Ewopea ratu – u tgħid li l-pajjiż se jilħaq 1.7% defiċit, u issa, f'daqqa waħda, sploda għal 3.7%!

Aħna qed naqblu li, jekk twaqqa' r-revenue – bħalma ġara fl-2012 – u tagħmlu iktar realistiku, iżżid l-agreements li saru bejn Jannar u Marzu, aħna stmajnih €66 miljun li huwa ta' 1%, u għedna minn 1.7% isir 2.7%.

M'għamilniex qtugħ, imma qbadna l-budget li kien ġie sottomess f'Novembru tas-sena l-oħra, rajna li hemm spejjeż oħrajn, żidna l-commitments, naqqasna r-revenue biex ikun iktar realistiku minħabba l-esperjenza li kellna, u t-tkabbir ġie għal 2.7%.

KRISTY DEBONO: Apparti d-defiċit, x'inhuma l-fatturi li qed tgħid li d-dejn mhux se jkun sostenibbli u mhux se jonqos b'1%?

EDWARD SCICLUNA: Fid-deċiżjoni li se toħroġ għada, id-debt rule ma ġietx irrispettata.

KRISTY DEBONO: Tas-snin li għaddew?

Jew projections għas-snin li ġejjin?

EDWARD SCICLUNA: Għas-sena 2012.

Il-Kummissjoni qed tgħid li d-debt rule – li hemm trajectory – kellha tonqos, imma marret kuntrarju, u minflok żdiedet.

Fil-fatt, meta kellna n-negozjati fuq it-telephone – għax fuq din ma sarux wiċċ imb'wiċċ – ġiet speċjalista fuq din biss, u għamilna tliet kwarti nitkellmu.

U ftehmna li tkun indipendenti mid-defiċit.

Il-punt hu li l-Kummissjoni qalulna li d-debt rule kienet ġiet miksura.

Id-debt rule tiġi maħduma b'formola li hemm path, u d-dejn irid isegwi.

Jekk titlaq minn fuq dak il-path u togħla, tkun ksirt id-debt rule.

Barra minn hekk, għalkemm ma qalux li ksirniha, hemm ukoll l-expenditure rule.

Importanti li dawn inkunu nafuhom, għax aħna drajna d-deficit rule, imma hemm l-expenditure rule wkoll.

Id-differenza bejn ir-revenue u d-discretional expenditure, fil-każ ta' Malta, hi li l-ispiża ma tistax tiżdied b'mod nominali u b'iktar minn 2.5%.

Hija xi ftit ikkumplikata.

Din hija regola oħra.

Jiġifieri, mhux tilħaq id-defiċit, tivvinta u tagħmel one-offs, u twaqqa' l-ispiża kapitali u tgħolli l-ispiża kurrenti; imma biex tkun verament sostenibbli, fil-każ ta' Malta l-ispiża rikurrenti ma tistax tiżdied b'iktar minn 2.5% għal kull sena b'mod nominali.

Jekk l-inflazzjoni tkun 2%, jiġifieri b'mod reali l-ispiża kollha se tiżdied bin-nofs tal-1%.

THE CHAIRMAN: Kemm irid ikun ir-ratio bejn l-ispiża kurrenti u l-ispiża kapitali?

Fil-każ ta' Malta, ir-regola qiegħda fuq l-ispiża rikurrenti, mingħalija discretionary.

Qiegħda b'mod li, meta tinħadem, il-working rule tal-ispiża rikurrenti b'mod nominali tiżdied bi 2.5%.

Għandek capping.

X'effett seta' kellu, minħabba li l-Baġit li ġie ppreżentat m'għaddhiex, u allura seta' kien hemm ċerta inċertezza fil-pajjiż anke kif irrimarkaw l-IMF?

Għalkemm kien hemm ċertu dħul fuq il-car registration u fuq il-bejgħ tal-karozzi, huwa possibbli li l-istituzzjonijiet Ewropej raw li ċertu dħul fuq livell ta' tassazzjoni naqas u allura kienet waħda mir-raġunijiet li naqqsu t-tax multipliers?

EDWARD SCICLUNA: Għalkemm il-Kummissjoni tidħol f'ħafna dettall iktar milli wieħed jistenna, imma ma naħsibx li tidħol f'kollox.

Jiġifieri ma joqogħdux iqisu l-fatt li aħna, pereżempju, is-sors tar-revenue tagħna huwa mill-income personali, sors żgħir mill-kumpaniji lokali u mill-International Centre.

Aħna narawhom separatament, speċjalment l-International Centre, li huwa l-iktar diffiċli biex tagħmel tbassir tiegħu.

Meta ngħidu tax multiplier, iktar inkunu qegħdin nirreferu għall-paga u d-dħul tal-ħaddiema Maltin li huwa faċli tipproġetta għax iħallsu daqstant taxxa fuq id-dħul.

It-tax multiplier tal-kumpaniji u tal-international companies imbagħad huwa diffiċli immens.

THE CHAIRMAN: Jiena iktar kont qed nirreferi għall-indirect taxation.

EDWARD SCICLUNA: Dawn jinħadmu fuq mudelli, jiġifieri ma joqogħdux jidħlu fid-dettall li qed tgħid inti, tal-karozzi u mhux karozzi.

Jaqbdu u jgħidu: Il-VAT multiplier għal Malta huwa 1 u full stop.

Jiġifieri, għal kull 1% żieda fit-tkabbir ekonomiku, il-VAT tiżdied b'1%.

Però s'issa għadha mhijiex spjegabbli.

Fil-fatt, nispera li hemm xi student li forsi jidħol għaliha u jaħdimha, għax jidher li hemm xi żball kif ħareġ l-ammont tad-dejn.

Hemm xi ħaġa li ma tinftehimx.

Jiġifieri 'l quddiem naraw kif se jkun it-tbassir tal-Kummissjoni.

Is-soltu dejjem ikun tajjeb, imma din id-darba kien hemm xi affarijiet li ma stajniex nifhmu.

THE CHAIRMAN: Jekk il-Kumitat jaqbel, ikun hemm okkażjoni oħra meta jiġi r-rapport, fejn inkunu nistgħu nidħlu iktar fid-dettall fuq din l-issue.

Peress li r-rapport għadu mhux ippubblikat, ma tantx nistgħu nikkummentaw, u f'dan l-istadju rridu nkunu kawti kif nitkellmu fuq dawn l-affarijiet.

L-Onor.

ROBERT ARRIGO: Xtaqt nieħu l-okkażjoni kif hawn preżenti kemm il-Ministru għall-Finanzi, kif ukoll il-Gvernatur tal-Bank Ċentrali, u nallaċċja ukoll mal-Onor.

Debattista, li s-soltu meta xi pazjent ikollu riħ, jagħtih il-mediċina u jgħaddilu.

Biex nużaw kliem li jinftiehem, dawn l-affarijiet li qegħdin tgħidu, se jkollhom xi effett fuq Malta fix-xhur u fis-sena li ġejja?

EDWARD SCICLUNA: Huwa importanti li l-momentum tal-ekonomija nżommuh, speċjalment jekk qegħdin nitkellmu fuq Malta.

Kien hawn min tilfu u ma kellux għalfejn.

Veru li d-defiċit u d-dejn tagħhom kien tant kiber li riedu jindirizzawh, però qed jindirizzawh b'mod kważi ideoloġiku.

Fis-sens li l-IMF qed tgħidilhom biex jonfqu iżjed, meta s-soltu l-kuntrarju u l-IMF tgħid biex jikkonsolidaw.

Issa spiċċat tgħid lill-Ingilterra li qed tissikka iżżejjed fi żmien qasir wisq.

Il-Greċja, il-Portugall u l-Irlanda ma kellhomx għażla u kellhom jikkonsolidaw bil-qawwi u bil-goff, għax kellhom djun kbar.

Fil-każ tagħna, naħseb li l-konsolidazzjoni għandha tkun bil-mod, ħalli ma toħloqx skossi.

Bħalissa għandna momentum tajjeb, u għandna nżommu kollox kif inhu.

L-inflazzjoni qed titbaxxa – mingħalija s-CPI niżel 0.9% – filwaqt it-tkabbir qiegħed bejn wieħed u ieħor 1%, il-qgħad għadu moderat, l-esportazzjoni ma waqgħetx b'mod nominali – tneħħi ż-żjut, għax il-bunkering iħawwad l-istatistika – imma żammet il-volum, u s-settur tat-turiżmu huwa tajjeb.

Għandna storja tajba, inżommuha, anzi nżidu l-momentum b'investiment u bi proġetti ġodda, ħalli jkollna iktar tkabbir biex id-dejn u d-defiċit fil-proporzjon tagħhom jaqgħu.

Għall-kuntrarju, li qed jiġri f'ċertu pajjiżi hu li iktar ma jaqtgħu d-dejn, iktar qed jaqa' l-GDP, u allura r-ratio tibda tiżdied u tiskoraġġik ħafna.

Min-naħa l-oħra, l-internal devaluations sejrin tajbin.

Irridu nżommu f'moħħna li, għalkemm il-Greċja u pajjiżi oħra għandhom il-qgħad u affarijiet oħra, imma minn taħt qed ikun hemm competitiveness gains kbar.

Il-prezzijiet qed jaqgħu bil-goff u qed jiġu kompetittivi.

Meta jkun hemm domanda minn barra, Spanja, il-Portugall u l-Irlanda – forsi mhux daqshekk il-Greċja – jieħdu l-opportunità u jibdew jiġru għax għandhom internal devaluations.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Prof. Bonnici, għandek xi kumment tal-aħħar?

JOSEF BONNICI: Nikkonkludi billi ngħid xi ħaġa fuq il-prezzijiet tal-proprjetà li jidhru li huma stabbli.

Però, fir-realtà, hemm kategoriji differenti ta' prezzijiet: hemm appartamenti li qed jimxu b'ċertu mod, u djar li qed jimxu b'mod ieħor.

Irridu noqgħodu attenti biex is-suq jibqa' stabbli.

Fil-fehma tiegħi, il-banek huma prudenti meta jsellfu.

Jekk tara loan to value rates, li huma tradizzjonali u konservattivi, u ma jkunx hemm daqshekk problemi.

Il-proprjetà dejjem għandha ċertu valur, imma filwaqt li nistimulaw is-supply biex ikun hemm attività ekonomika, irridu nagħtu kas ukoll id-domanda, biex ma jinħoloqx żbilanċ li jwassal għal tibdil fil-prezzijiet, li finalment jikkaġuna elementi ta' inċertezza.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Nassigurak, Prof. Bonnici, li l-politika tal-banek hija konservattiva ħafna fuq self, jiġifieri minn dak l-aspett aħna iktar sikuri.

Mill-ġdid, nerġa' nirringrazzjak tal-preżentazzjoni tiegħek.

Bannister, kif ukoll lis-Sur Aldo Giordano, biex jagħtu preżentazzjoni fuq il-Banking Union.

Infakkarkom li qegħdin streamed live, kemm audio kif ukoll b'mod viżiv, fuq il-website tal-Parlament.

JOE BANISTER (Chairman tal-Bord ta' Gvernaturi tal-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta - MFSA): Il-liġi tal-MFSA tgħid li "we act as advisors to the government on financial services".

Għalhekk, meta bdiet riesqa l-Banking Union, bdejna nattendu l-working parties.

Imbagħad, konna nevalwaw internament x'ikun intqal f'dawn il-laqgħat biex nagħtu l-pariri.

Is-Sur Giordano, Deputy Director tal-Banking, attendihom kollha, u għalhekk jidhirli li jkun aħjar jekk jagħmilha hu l-presentation.

Il-presentation rajniha flimkien, imma forsi tkunu tridu li tmorru lil hinn minn preżentazzjoni biss.

Għalkemm qed ngħidu li tliet banek ewlenin se jaqgħu taħt il-klassifikazzjoni tal-Banking Union, imma din il-Union, x'se tkun qed issarraf eżattament?

Dawn huma issues li aħna qed niddibattu u naraw fejn tista' twassal u x'effett jista' jkollha fuq pajjiżna.

IS-SUR ALDO GIORDANO (Deputy Director, Banking – MFSA): Grazzi.

Se nagħtikom presentation dwar il-Banking Union.

Fl-aħħar, se nagħtikom ukoll it-timelines ta' kif hemm il-ħsieb li dawn id-direttivi jiġu implimentati.

Għalkemm hemm ħafna ħsibijiet tajbin, s'issa għadu xejn mhu konkret, kif se nkun qed nispjega.

Il-pajjiżi għadhom 'il bogħod minn xulxin, speċjalment fejn jiġu għal ċerti strumenti bħal bail-in eċċ. li huma komplessi.

Għalkemm se naraw ċerti timelines, tridu żżommu f'moħħkom li d-dibattiti f'Brussell għadhom fluwidi ħafna, u għad m'hemmx qbil bejn il-pajjiżi.

Il-Banking Union hija magħmula minn tliet sistemi fundamentali, is-Single Supervisory Mechanism, Bank Recovery and Resolution Directive u Deposit Guarantee Scheme Directive.

X'inhuma l-fatturi li jġiegħluna nersqu u nħarsu lejn l-SSM?

Kien hemm żieda ta' interconnectedness bejn l-istituzzjonijiet finanzjarji u s-swieq fiż-Żona Ewro.

Din il-kriżi għenet biex ikun hemm żieda qawwija fid-dejn pubbliku.

Hawnhekk, insemmi episodju meta xi tliet snin ilu kont attendejt konferenza fejn Sharon Bowles, tal-Parlament Ewropew, tant kienet irrabjata li liċ-chairmen tal-Barclays Bank u ta' JP Morgan kienet ħatfithom pubblikament, u qaltilhom, "I will not allow you to use taxpayers' money to bail you out".

Il-kriżi swietna ħafna flus.

Artiklu tal-iState Aid Scoreboard jirrapporta li, bejn l-2008 u l-2011, l-ammont globali ta' għajnuna li ġiet użata kienet ta' €1.6 triljun, li hu 12.8% tal-EU GDP.

Jiġifieri, l-ammont ta' flus li kienu nvoluti huwa eżorbitanti.

EDWARD SCICLUNA: Ma nixtieqx ninterrompik, imma ħa nagħti wkoll ir-raġuni politika ma' dak li qed issemmi.

Meta t-Trojka u l-pajjiżi kredituri – inkluż Malta – ġew biex jagħmlu l-bailouts, talbu kondizzjonijiet iebsa biex jaraw li l-flus jerġgħu jiġu rritornati għax trid taqta' id-defiċit, il-pagi, il-pensjonijiet, eċċ. S'hemmhekk ma konniex qed naħsbu fuq Banking Union, għax kien hemm ir-Risk Board – li semma l-Gvernatur – u tliet awtoritajiet, li huma tal-Banking, tas-Securities u tal-Insurance, u konna kuntenti.

Li ġara kien li meta Spanja talbet il-bailout, tgħallmet mill-każ tal-Irlanda, u meta l-banek Spanjoli ġralhom bħall-banek Irlandiżi, b'mod l-iktar intelliġenti l-Gvern Spanjol irraġuna li aħjar il-bailout tmur dritt għand il-banek minflok ma jipprova jsalva bank u l-pajjiż jaqa' fis-sitwazzjoni tal-Irlanda.

Talbu l-€100 biljun u ngħatawlhom.

Il-pajjiżi kollha li taw dawk il-flus mill-ESM – aħna nklużi – ma ngħatawx lill-pajjiż, imma ngħataw lill-bank.

Imma imbagħad x'kondizzjoni se tagħmel fuq bank?

Tikkontrollah, tagħmel superviżjoni fuqu, tagħmillu kondizzjoni li l-pajjiżi jiddeċiedu l-banking resolution ifallix jew le u x'deposit guarantee għandu jkollu?

Minn hemmhekk daħlet il-kondizzjoni għall-banek Spanjoli u għal min hu bħalhom.

Draghi kellu jagħmel ħafna xogħol, għax dan ġara f'Lulju u, fl-1 ta' Settembru, kellhom jagħtu l-ewwel draft tas-single supervisor.

IS-SUR ALDO GIORDANO: Kif diġà għidt, to preserve taxpayers' money għax, fl-aħħar mill-aħħar, il-flus mill-bwiet tal-gvernijiet u tat-taxpayer ħarġu.

U li l-banek jkomplu jaħdmu bl-irwol fundamentali tagħhom li jieħdu d-depożiti u jsellfu.

L-element legali tal-proposta hu bbażat fuq sub- artikolu 6 tal-artikolu 127.

Kien hemm dibattiti li l-Kummissjoni mhux qed tagħti l-aħjar appoġġ lill-ECB.

Imma, finalment, il-legal advisors, kemm tal-Kummissjoni kif ukoll tal-Kunsill, stqarrew li dak kien l-artikolu li għandu jintuża.

Jiġifieri, fuq artikolu wkoll kien hemm ħafna dibattitu, aħseb u ara fuq ir-regolament stess!

L-ECB se tkun l-awtorità li tagħmel il-prudential supervision tal-istituzzjonijiet tal-kreditu.

Meta qed ngħidu istituzzjonijiet tal-kreditu, magħhom hemm ukoll entitajiet oħra bħal Financial Holding Companies u mixed Financial Holding Companies biex jiġi żgurat li jingħataw a uniform and effective application of prudential rules, risk, control and crisis prevention.

L-ECB, flimkien mal-EBA, se joħorġu s-single rule book li se jkun jikkonsisti f'ġabra ta' regoli, biex kemm l-ECB, kif ukoll in-National Competent Authorities – jiġifieri bħall-MFSA u counterparts oħra – jaħdmu b'sett ta' regoli wieħed.

Fejn qabel kull pajjiż kellu national discretions, eċċ., dik issa se tispiċċa u kulħadd se jkun jaħdem b'sett ta' regoli wieħed.

B'hekk se tiżdied il-harmonisation u ma jkunx hemm miżinterpretazzjoni bejn pajjiż u ieħor minħabba li min jinterpreta l-liġi mod, u min jinterpretaha mod ieħor.

Fil-fatt, għad hemm pajjiżi fejn għandhom problema ta' x'inhi d-definizzjoni ta' istituzzjoni ta' kreditu.

Għalkemm din hija xi ħaġa fundamentali, imma d-dibattiti għadhom sejrin fl-ECB biex jaslu għal fehma waħda.

Daqshekk hemm inċertezza f'dan l-istadju!

Jew iktar milli inċertezza, kulħadd qed jipprova jasal għal xi forma ta' kunsens.

Fil-bidu, bdejna nistaqsu jekk l-ECB hux se tieħu r-riedni f'idejja.

Imma fil-fatt, mhux se jiġri hekk.

L-ECB se jkollha ċertu rwol u se tara banek ta' ċerti portata, cross-border banks, banek li huma ta' ċertu daqs, banek li qed jitolbu ċertu weight, u tat-tliet banek ewlenin f'dawk il-pajjiżi li huma systemically domestic.

L-ECB ħarġet kriterji fejn numru ta' banek inqabdu.

Peress li l-banek Maltin u ta' Ċipru huma inqas mill-kriterji li ntalbu, ma kienux se jinqabdu.

F'dibattitu li kont attendejt fl-ECB, kien hemm min qal li bħala supervisors, m'għandniex ikollna gaps fl-oversight tagħna, u li jkun hemm xi pajjiż li l-banek tiegħu ma jinqabdux.

Allura kienu ħarġu kriterju ieħor fejn jgħid li "at least three major domestic systemically important banks".

Malta se jinqabdu tliet banek, fejn tnejn minnhom nafu liema huma, u t-tielet wieħed għad irridu niddiskutu liema se jkun mal-ECB.

Għalkemm pubblikament issemma bank, xorta għandna nkomplu niddiskutu mal-ECB liema se tkun l-istituzzjoni magħżula, peress li jrid ikun bank systemically important.

Il-kontenut tal-regolamenti tal-ECB jgħidu li kemm l-ECB kif ukoll l-NCA jridu jieħdu sehem.

Kien hemm diskussjonijiet twal fil-Kummissjoni biex pajjiżi li mhumiex parti miż-Żona Ewro jitħajru jingħaqdu wkoll.

Fil-fatt, artikolu 6 jipprova jħeġġeġ biex stati membri jingħaqdu f'din is-sistema wkoll.

Ma jistax jonqos li jkun hemm koperazzjoni mal-European Supervisory Authorities, li huma l-EBA, l-ESMA, EIOPA, u r-Resolution Authorities.

Meta ġew għall-għażla tal-banek, kien hemm ċerti kriterji li tgħid il-liġi ta' kif jistgħu jinqabdu l-banek.

F'dan il-proċess, l-ECB qed taħdem biex tagħmel fine tuning ta' dawn il-kriterji biex kemm jista' jkun taqbad il-banek li huma sinifikanti.

Fil-fatt, s'issa fuq livell Ewropew, hemm bejn 140 u 150 bank li nqabdu.

EDWARD SCICLUNA: Fil-bidu, il-pajjiżi kollha qablu mal-ħsieb tal-Kummissjoni li l-banek kollha jiġu nklużi, total ta' xi 6,000 bank.

Però l-Ġermanja riedet teskludi numru mhux ħażin ta' banek żgħar, speċjalment cooperative banks u oħrajn simili.

Allavolja kien hemm ċertu reżistenza, irnexxielha, u issa huma esklużi.

THE CHAIRMAN: X'differenza se jkun hemm bejn l-operat ta' bank f'Malta li huwa parti minn dawk it-tlieta u bank ieħor?

Għalhekk għedtlek, l-ECB u l-NCAs – bħalma hi l-MFSA – se jaħdmu bl-istess regoli.

Għalhekk se jkun hemm a single rule book.

Il-liġijiet u l-kriterji li jsiru, kif ukoll on-site u off-site authorisation ta' banek eċċ., se jaħdmu bl-istess prinċipji.

Mhux suppost ikun hemm differenza bejn kif qed jaħdem l-ECB u kif se naħdmu aħna.

THE CHAIRMAN: Qed nirreferi iktar għall- banek … Pereżempju, inti għedt li se jinqabdu tliet banek li jkunu taħt …

Issa qed nifhem.

Jiġifieri, min-naħa tal-MFSA, se tagħmel supervision tal-banek l-oħrajn lokali, li se jkunu qed jaħdmu fuq l-istess regoli.

THE CHAIRMAN: Allura x'kien l-argument tal-Ġermanja li ma jiġux inklużi l-banek kollha?

Jew Malta biss li se tkun qed taħdem fuq l-istess regoli?

BANNISTER: Se nespandi fuq dak li qal il-Ministru.

Kien hemm daqsxejn ta' konfużjoni, għax dan it-tip ta' banek żgħar jeżistu fil-pajjiżi l-kbar kollha.

Fil-Ġermanja hemm il-Landesbank, li huma banek tal-komunità lokali; fi Franza hemm il-Credit Mutuel, u l-Italja għandhom il-Cassa di Risparmio.

Dawn il-banek huma regolati ftit, u s-sitwazzjoni fil-Ġermanja qiegħda li, jekk bank żgħir imur ħażin, il-banek il-kbar jagħmlu tajjeb għalih.

U kieku s-sitwazzjoni baqgħet hekk, il-banek iż-żgħar kienu jispiċċaw jagħlqu kollha u l-komunitajiet rurali ma jibqgħux jinqdew, għax l-istituzzjonijiet il-kbar ma ssibhomx hemm.

Għalkemm il-Franċiżi bdew jgħidu li l-banek kollha għandhom ikunu taħt l-ECB, kulħadd induna bil-problema ta' dawn il-banek iż-żgħar li kellhom il-karaterristiċi lokali, u l-aħjar ħaġa kienet li jitħallew f'idejn in-National Supervisor.

Issue li qamet kien li l-ECB se jispiċċa a faceless supervisor.

Imbagħad, kif jista' xi ħadd mil-Latvja jifhem x'qed iservi fil-komunità bank żgħir f'Perpignan fi Franza?

Għalhekk ġie deċiz li jitħallew barra.

Ħa ngħid xi ħaġa fuq il-banek il-kbar.

L-ECB qabdet l-ikbar 25, li huma systemically important fuq livell Ewropew, u li qed jagħmlu cross-border business.

Qabdu wkoll l-ikbar tliet banek nazzjonali f'kull stat membru taż-Żona Ewro li jistgħu jkunu systemically important.

IS-SUR ALDO GIORDANO: L-irwol tal-NCA xorta se jibqa' u se jkollhom ukoll ċertu input.

Fil-fatt, parti mid-diskussjoni li qed issir fl-ECB hi kif se jkun hemm joint supervisory teams bejn nies mill-ECB u nies minn awtoritajiet kompetenti biex ikunu jistgħu jirregolaw dawn il-banek u jkun hemm ftehim fuq livell lokali, kif qal Prof. Bannister.

Jiġifieri, f'Malta jkun hawn regolatur li jifhem il-kultura tagħna u jaf il-bank biex eventwalment ikun jista' jittrasmetti dak l-understanding lill-ECB jew parti mill-joint supervisory team.

Għax x'hemm aħjar mir-regolatur lokali biex jifhem bank lokali?

Jiġifieri se jkun hemm parti mill-joint supervisory team li se jagħmlu superviżjoni tal-banek tagħna wkoll.

Ir-regolamenti tal-ECB isemmu li l-ECB se żżomm żewġ affarijiet importanti f'idejha: l-awtorizzazzjoni u r-revoka tal-liċenzja.

Dawn qabel kienu f'idejn l-MFSA ...

JOE BANNISTER Għadhom f'idejna.

Imma irridu mmorru għandhom għall-final ...

IS-SUR ALDO GIORDANO: Għadhom f'idejna, imma fejn qabel l-aħħar kelma kienet f'idejna, issa se tkun f'idejn l-ECB.

THE CHAIRMAN: Qed nitkellmu fuq ir-revoka u awtorizzazzjoni ta' liċenzja?

Għax fuq revoka hemm proċess differenti.

IS-SUR ALDO GIORDANO: Però, xorta rridu mmorru għand l-ECB għall-qbil tagħhom.

Min ikun regolatur ikollu investigatory powers and sanctions, jitlob għall-informazzjoni, jagħmel investigazzjonijiet ġenerali u spezzjonijiet fuq is-sit, jawtorizza u jwaħħal multi skont il-liġi Ewropea.

Regolatur ma jistax iwaħħal multi taħt il-liġi nazzjonali, għax sanzjonijiet nazzjonali jistgħu jiġu applikati mill-NCA biss.

Bħala organisational principles, l-ECB hija indipendenti u l-Parlament Ewropew għandu ħafna accountability fih.

Politikament, f'Diċembru tal-2012, ir-regolament kien diġà deċiż: imma, minn dakinhar s'issa, il-Parlament Ewropew daħħal accountability provisions.

Nafu li dan ir-regolament għandu ħafna saħħa; però l-ECB trid tillimitah.

Ma rridux ninsew li l-għan oriġinali biex inħoloq l-ECB kien for monetary policy purposes, u issa se jingħata supervisory functions.

Allura, se jkun hemm governance provisions biex jissepara dak li qed jiġri fuq il-monetary policy u l-funzjonijiet ta' supervisor.

Biex l-ECB tkun tista' tagħmel il-funzjonijiet ta' supervisor, indipendentament mill-istrutturi l-oħrajn ta' politika monetarja, inħolqu Supervisory Board, Steering Committee u Administrative Board of Review.

Ir-regolament jagħti lok ukoll għall-exchange of information provisions u professional secrecy provisions.

X'inhi s-sitwazzjoni llum?

F'Diċembru tal-2012, l-istati membri qablu mal-compromised text, kif iffinalizzat mill-Presidenza Ċiprijotta.

Il-Presidenza Irlandiża kompliet bin-negozjati mal-Parlament Ewropew, u issa qed nistennew il-vot finali mill-Parlament Ewropew.

L-għan hu biex in-negozjati jkunu finalizzati sal-aħħar ta' Ġunju, in time għall-plenarja tal-EP f'Lulju 2013.

Dawn jiġu ppubblikati fl-Official Journal ta' Lulju 2013 for full implementation sa' Lulju 2014, peress li għandu sena biex dan ir-regolament jiġi fis-seħħ.

Din hija direttiva komplessa kif bank li qiegħed fi kriżi jiġi risolt.

Fil-laqgħa tal-ECOFIN li saret fl-14 ta' Mejju 2013 kien hemm qbil li jkun hemm konverġenza fuq the broad scope for bail-in, ftehim ġenerali fuq loss absorbing capacity, u kien hemm ftehim li depożiti taħt il-€100,000 iridu jkunu fully guaranteed.

Inħoloq kunċett ġdid li huwa depositor preference.

Qabel, biex tirrisolvi bank, l-ewwel ridt tmiss ix-shareholders u l-kumplament tal-kredituri – jiġifieri titfa' l-junior jew senior bond holders u d-depositanti normali fi grupp wieħed – imma llum qed jgħidu biex ikollna depositor preference.

Ikollok l-insured creditors – dawk il-persuni li għandhom sa €100,000 – li meta ssir bail-in, ikunu l-aħħar nies li jintmissu.

U fil-laqgħa tal-lum eżattament se jiġi diskuss dan is-suġġett.

Għalkemm fuq livell politiku hemm qbil li jkun hemm depositor preference, però hemm pajjiżi li għadhom qed jiddibattu.

Din b'mod ġenerali kif se taffettwa lil Malta?

Il-BRRD qed tinsisti li jkun hemm awtorità ta' riżoluzzjoni li tkun tista' timplimenta din id-direttiva, u li tkun indipendenti mir-regolatur.

Dan ifisser li ma jistax ikollu funzjonijiet superviżorji, għax irid jiddisassoċja ruħu mir-responsabilità ta' supervisor u irid jara r-riżoluzzjoni, indipendentement mill-ħsieb ta' regolatur.

Għalkemm regolatur jista' jkun parti mill-awtorità ta' riżoluzzjoni, imma ma jkunx supervisor.

Dan ifisser li aħna li qegħdin fil-Banking Supervisory Unit ma nistgħux nagħmlu xogħol ta' Resolution Authority, imma jridu jkunu nies indipendenti li jistgħu jkunu fl-awtorità, imma li jkunu jħaddmu r-riżoluzzjoni.

Din qiegħda tiġi diskussa anke fid-Domestic Standing Group (DSG).

Bħala working group, qed naraw x'ħiereġ ukoll mill-International Standard Setters.

Kienet biċċa xogħol impossibbli li ġġib 27 reġim ta' insolvenza on a level playing field!

Allura l-Kummisjoni ħolqot il-BRRD fuq livell Ewropew, u kull pajjiż ikollu jbiddel il-liġijiet ta' insolvenza fil-leġislazzjoni domestika tiegħu, biex ikun jista' jimplimenta din id-direttiva.

Jiġifieri, fil-background, se jkun hemm xogħol kbir relatat ma' din id-direttiva.

Il-Financial Stability Board (FSB) ħarġet xi attribwiti fuq l-irwoli u responsabilitajiet ta' awtorità ta' riżoluzzjoni.

Hemm artikolu 3 tal-BRRD li jispjega x'inhuma l-irwoli u r-responsabilitajiet.

L-FSB għamlet ukoll thematic review u, f'April tal-2013, ħarġet rapport, fejn għamlet review ta' numru ta' pajjiżi li huma membri tagħha u staqsiet kif twaqqfu dawn l-awtoritajiet.

Aħna, bħala working group, wara li narawhom, se nagħtu feedback lid-DSG, fejn ngħidu kif se tkun Malta b'dawn l-irwoli u r-responsabilitajiet.

Ir-regolament lokali Legal Notice 369/2003 jirrifletti l-EC Directive 94/19/EC.

Din l-iskema kienet diġà bdiet tiġi diskussa fuq livell ta' Unjoni Ewropea, imma minħabba l-kriżi u minħabba li bdew jiddiskutu l-BRRD, id-diskussjoni waqfet.

Issa, wara li d-diskussjoni fuq il-BRRD tkun lesta, għandhom ikomplu jaħdmu fuq id-Deposit Guarantee Scheme.

Din l-iskema se tkun tikkumplementa l-BRRD peress li jitħadmu flimkien.

THE CHAIRMAN: Bħalissa diġà teżisti d-Deposit Guarantee Scheme?

IS-SUR ALDO GIORDANO: Iva, diġà teżisti.

Imma se jkun hemm waħda ġdida, biex tirrifletti l-bżonnijiet moderni …

Bħala persentaġġ, ħadna a realistic European average.

Fejn qabel ma kienx hemm persentaġġ, issa fid-direttiva l-ġdida se jkun hemm, u minn dak il-persentaġġ se jkun hemm ex-ante payment u post payment.

Illum, dawn lanqas jeżistu.

Pereżempju, l-MFSA għandha ammont ta' flus konsiderevoli, imma xorta huwa żgħir, u l-bqija huma pledges.

Pereżempju, l-banek jixtru bonds tal-gvern u they pledge them.

Issa hemmhekk, allaħares qatt, jista' jkollna an issue, għax f'daqqa waħda s-suq jegħreq, u jkunu jridu jiġu cashed in biex jitħallsu d-depożitanti.

Issa dawn l-intriċċi ż-żgħar se jiġu kkorreġuti.

IS-SUR ALDO GIORDANO: Fid-direttiva kurrenti, hemm coverage level up to €100,000, u se tiġi emendata biex tirrifletti r-rieda politika minħabba l-kriżi.

JOE BANNISTER: L-Eligible Depositors hija wkoll kwistjoni oħra, għax illum id-depożitanti huma kważi kollha individwi.

Id-direttiva l-ġdida se tkun tkopri lil kulħadd, inkluż kumpaniji.

Illum hemm varjazzjoni wiesgħa ta' x'inhuma l-currencies.

Pereżempju, Malta l-ewwel bdiet bil-ewro, imbagħad estendejniha għall-EU currencies.

Dawk li għandhom id-dollari mhumiex koperti.

'Il quddiem, il-currencies kollha se jkunu koperti.

IS-SUR ALDO GIORDANO: Bħalissa hemm ir-Right of set-off u l-funding.

Kif qal Prof. Bannister, il-funding huwa home-grown.

Jiġifieri, d-direttiva f'livell Ewropew ma tipprovdix kif għandek tagħmel funding tad-Deposit Guarantee Scheme, però r-regolament lokali jgħidlek kif isir il-funding.

Fid-direttiva proposta, hemm ftehim li għalkemm il-coverage level jibqa' ta' €100,000, imma issa se tkun fuq il-currencies kollha.

Bħala depożitanti eliġibbli se jkun hemm ftit eċċezzjonijiet, u issa anke kumpaniji kbar jistgħu jagħmlu claim.

M'hemmx set-off, għalhekk id-DCS irid iħallas kemm il-kapital, kif ukoll l-interessi.

Dan ifisser li, jekk klijent kellu €20,000 fil-kont tiegħu, dawn se jeħodhom kollha.

Qabel, meta kien hemm right of set-off, jekk klijent kien ikollu €20,000, imma kellu self ta' €50,000, dan ma kien jieħu xejn għax kellu jagħti €30,000 self lill-bank.

Bħala funding, għad irid isir ftehim.

Imma jidher li se tkun risk-based contribution.

JOE BANNISTER: Għadha mhijiex ċara, u hija perikoluża ħafna.

IS-SUR ALDO GIORDANO: Le, għadha mhijiex ċara.

Jiddependi wkoll mill-funding tal-BRRD.

Jiġifieri għad irid isir ftehim fil-BRRD, imbagħad wara naslu għaliha.

Li qed insemmi issa għadu miftuħ għal negozjati.

Fl-aħħar slide, hawn it-timelines.

Jekk nieħdu item item, sa din is-sena se jkun hemm ftehim politiku fl-SSM.

F'Lulju se jkun hemm il-vot finali mill-Parlament Ewropew, u kif jgħaddi, issir a comprehensive assessment bejn Ġunju/Lulju 2014.

Dan ifisser li l-ECB tagħmel financial assessment mal-EBA, u tara s-"saħħa" ta' kull bank.

DEO DEBATTISTIA: Innotajt – u din il-perċezzjoni tiegħi – li qed isiru ħafna provvedimenti metikolużi biex ma jerġax jiġri dak li ġara: imma mhu qed nara xejn x'se jagħmlu biex isolvu dak li ġara.

Għandi l-perċezzjoni li dawn l-affarijiet kollha li qegħdin isiru qisu biex ma jerġax ikollna bużżieqa se tinfaqa'.

Biex il-flus veru jirriflettu dak li jirrappreżentaw, pajjiżi bħall-Portugall u l-Irlanda se jerġgħu jmorru għall-istat rurali kif kienu qabel?

JOE BANNISTER: Mistoqsija tajba ħafna.

Għalija tidher li qed tiġi kkreata xi ħaġa ġdida, mingħajr ma tissolva l-problema.

Eżattament kif naraha jien ukoll.

DEO DEBATTISTA: Naħseb li lilna mhux se tolqotna daqshekk.

JOE BANNISTER: Imma minn fejn se noħorġu, ma nafux.

EDWARD SCICLUNA: Il-Growth and Stability Pack, it-2 Pack, ir-regoli kollha u din magħhom, huma prevenzjoni.

Però, hawnhekk għandek ukoll ir-riżoluzzjoni, li għall-inqas qed tmur lil hinn minn dan kollu.

Mil-lat ekonomiku, l-arkitettura għalhekk qed tinbidel, għax qed ikun hemm iktar koordinazzjoni milli qed jitlob il-Ministeru għall-Ekonomija.

It-2 Pack innfisu u l-fatt li hemm sanzjonijiet huma deterrent biex pajjiż ma jaqax fl-Excessive Deficit Procedure.

Dan kollu huwa prevenzjoni.

Issa kif se noħorġu minnha.

Il-problema, bil-konsolidazzjoni waħedha, ma ssolvietx.

S'issa tidher li hi stabbli, u jidher ukoll li internament qed ikun hemm titjib li jagħmlu l-pajjiż kompetittiv.

Ma naħsibx li hemm għalfejn noqogħdu ngħidu, għax huwa ovvju.

Ma kienx hemm shortcuts, issa ilna sitt snin, u hemm l-isbaħ għaxar snin oħra.

Dan bħalma ġara fil-Ġappun.

Tieħu t-tul għax fin-nofs ma kellniex riċessjoni, imma saret ħafna ħsara fl-istituzzjonijiet finanzjarji.

IS-SUR ALDO GIORDANO: Jekk naraw l-Asset Quality Review (AQR) – li huma l-istess ħaġa bħal balance sheet assessment – u l-istress test exercise, se nkunu qed nassessjaw is-saħħa ta' kull istituzzjoni.

Meta jsiru l-istress tests, hemm ċans li numru ta' banek jeħlu mit-test.

Jekk jeħlu, se jkollhom bżonn injection ta' kapital mill-pajjiż.

Fl-aħħar laqgħa fl-ECB, Draghi qal li mhux lest li jaċċetta li jkun hemm repetizzjoni ta' dak li ġara fl-2011, fejn il-pajjiżi injettaw il-flus, u kien hemm state aid procedures.

Fil-fatt, il-Portugall għadhom s'issa jbatu mill-istate aid u competition procedures, u l-flus li l-istat suppost qed jippompja fil-banek, ħerġin pass inqas mgħaġġel mill-banek, u allura l-pajjiż qed idum biex jirkupra.

Biex jevitaw din il-biċċa xogħol, Draghi daħħal il-Kummissjoni minn issa biex tara li l-affarijiet huma part and parcel tal-balance sheet assessments.

Biex meta jiġu għall-istress test results, il-Kummissjoni tkun mgħarrfa u ma ddaħħalx proċeduri biex jitwaqfu l-injection tal- kapital.

Hemm ukoll l-input tal-Capital Requirements Directive (CRDIV).

Dwar il-BRRD, f'Ġunju għandu jkun hemm xi ftehim.

Imma, skont il-laqgħa tal-lum, ma naħsibx li ser tirnexxi.

Imma jekk tirnexxi, ikun hemm deadline għal Lulju 2014, u implimentazzjoni għall-2015.

F'Ġunju tal-2011, kien hemm ftehim tad-Deposit Guarantee Directive u, f'April tal-2014, suppost hemm ftehim finali.

Però, dan jiddependi jekk ikunx hemm qbil fuq il-BRRD.

Wara jkun hemm l-implimentazzjoni għal 12-il xahar ta' wara.

Fuq dik in-nota, nirringrazzjakom.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Għandi mistoqsija fuq id-Deposit Guarantee Scheme.

Mil-lat politiku hemm qbil ġenerali, naħseb anke fuq Malta.

Bħalissa, l-MFSA għandha l-poter li tirrevoka liċenzja ta' bank?

THE CHAIRMAN: Issa, jekk qed nifhem sew, bil-Banking Union din mhux se tibqa' f'idejn l-MFSA?

JOE BANNISTER: Ix-xogħol tal-MFSA hu li tagħti kemm l-awtorizzazzjoni, kif ukoll tirrevoka.

Però, wara r-rapport, irid imur għand l-ECB għall-approvazzjoni finali.

Pereżempju, s-sena l-oħra ħriġna policies dwar instituzzjoni bankarju ġdid.

Jiġifieri, mhux faċli li tikkrea bank, għax trid tkun assigurat mill-istabbilità, u li ma jkunx hemm xi effetti fuq l-skema tad-depositi.

Meta naċċettaw bank, imbagħad ninfurmaw l-ECB li jagħtu garanzija li jwieġbu sa 10 t'ijiem, biex inkunu nistgħu nipproċedu jew le fil-konfront ta' din l-istituzzjoni ġdida.

Fil-każ ta' revokazzjoni ta' liċenzja, naħseb li l-onus se jibqa' fuq ir-regolatur lokali.

Jekk ir-regolatur lokali jara ċerti affarijiet li jħoss li għandu jirrevoka liċenzja, ma naħsibx li l-ECB se tgħid le.

Però, se tkun tista' tintervjeni direttament speċjalment fuq dawn it-tliet banek kif għidna, fejn l-ECB tista' tidħol u tagħmel spezzjonijiet b'konsultazzjoni mal-awtoritajiet lokali.

Hemm niġu għall-affarijiet ta' stabbilità finanzjarja fejn l-ECB tista' tgħidlek biex tirrevoka l-liċenzja.

Ma naħsibx li qegħdin f'dik is-sitwazzjoni, way way beyond the horizon, imma fil-preżent dawn huma l-poteri.

THE CHAIRMAN: Ma nafx jekk hawnx iktar mistoqsijiet.

Rigward ir-regoli tas-single rule book, hemm proposta li preżentament Malta mhux taddotta?

JOE BANNISTER: Dik l-issue hija iktar fundamentali, u 'l quddiem is-single rule book qed narah fis-sigurtà, fl-investiment u fl-assigurazzjoni.

Dik hi waħda mir-raġunijiet li l-EBA u l-ESMA minn kumitati evolvew għal awtoritajiet.

Jiena kont nattendi, pereżempju, s-securities regulator.

Konna nieħdu ċerti deċiżjonijiet bejnietna, però kienu non-binding.

Kien jirriżulta li kont nara ċerti affarijiet u kont ngħid: l-Irlandiżi kif għamlu hekk, jekk aħna ftehmna mod ieħor?

Jien kont l-ewwel wieħed, anke f'diskussjonijiet mal-Kummissarju Michel Barnier, li kont favur li jsiru awtoritajiet.

Awtorità trid iġib a level playing field.

Fil-fatt, artikolu 15 mhux biss jgħid li jistgħu jsiru spezzjonijiet biex jaraw li armonizzajt skont id-direttiva, imma li you transposed it properly fil-liġi u li qed tapplikaha bl-istess mod bħal Malta, bħall-Irlanda, bħall-UK.

L-EBA, at some point, kienet se tagħmel is-single rule book; issa se jagħmluh taħt l-SSM.

Eventwalment, is-single rule book se jkun għal attivitajiet oħra fis-settur finanzjarju.

THE CHAIRMAN: Grazzi ħafna, Prof. Bannister u s-Sur Aldo Giordano.

Ma nafx jekk hawnx iktar rimarki.

(Membri: Le) Nirringrazzjakom tal-preżentazzjoni li żgur kienet utli għal dan il-Kumitat.

Nimmaġina li jkun hemm iktar okkażjonijiet fejn ikollna dan it-tip ta' laqgħat iktar 'il quddiem, għalhekk tajjeb li nżommu din il-komunikazzjoni flimkien.

JOE BANNISTER: Naħseb tajjeb li jkun hawn iktar komunikazzjoni, b'mod speċjali bejn il-Parlament u l-MFSA.

THE CHAIRMAN: Nassigurak li dik hija l-intenzjoni ta' dan il-Kumitat.

Fil-fatt, anke mill-Pjan ta' Ħidma li ddiskutejna fl-ewwel laqgħa, se jkun hemm kuntatt kontinwu, speċjalment ma' regulatory bodies bħall-MFSA u l-Bank Ċentrali.

Grazzi mill-ġdid għall-preżentazzjoni tagħkom.

AFFARIJIET OĦRA

Ngħaddu għall-item li jmiss fuq l-aġenda li huwa 'Affarijiet oħra'.

Ninforma lill-Kumitat dwar żewġ items li ġew riferuti għall-konsiderazzjoni ta' dan il-Kumitat.

Il-working group 1 fi ħdan il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej irrefera dan id-dokument lil dan il-Kumitat għall-iskrutinju: Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-aċċess ta' prodotti u servizzi ta' pajjiżi terzi għas-suq intern tal-akkwist pubbliku tal-Unjoni, u l-proċeduri li jappoġġjaw in-negozjati marbuta mal-aċċess tal-prodotti u s-servizzi tal-Unjoni għas-swieq tal-akkwist pubbliku ta' pajjiżi terzi sabiex jikkonsidra t-tħassib tal-ministeru konċernat fuq il-vantaġġi u l-iżvantaġġi ta' din il-liberalizzazzjoni għas-settur produttiv f'Malta, u fuq kwestjonijiet ta' propozjonalità.

Id-dokumentazzjoni dwar din il-proposta ġiet mgħoddija lilkom iktar kmieni llum.

Għalhekk, jekk il-Kumitat jaqbel, nipproponi li dawn id-dokumenti jiġu diskussi fil-laqgħa li jmiss.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

It-tieni item huwa Abbozz Nru 7 Att biex jemenda l-Att dwar Self tal-Gvern u l-Għoti ta' Self lir-Repubblika Ellenika li l-għan tiegħu huwa li jinkorpora t-tielet emenda għall-Ftehim dwar Faċilità ta' Self milħuq fi Brussell fid-19 ta' Diċembru 2012.

Jekk il-Ministru għall-Finanzi jaqbel, fil-laqgħa li jmiss tal-Kumitat, jagħtina preżentazzjoni dwar din l-issue.

Qed neħodha li l-Kumitat qed jaqbel.

KRISTY DEBONO: L-Oppożizzjoni taqbel.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Naġġornaw il-Kumitat …

KRISTY DEBONO: Mr Chairman, punt żgħir bħala sekwenti għall-emails li ntbagħtu, ikun hemm xi letteratura forsi jintbagħtu sa jumejn qabel.

THE CHAIRMAN: Fil-fatt, ikkorreġejna dik il-letteratura li ma ntbagħtitx biex tiġi diskussa llum.

Dawk id-dokumenti ntbagħtulkom biex jiġu diskussi fil-laqgħa li jmiss, mhux biex jiġu diskussa f'din il-laqgħa.

Fil-fatt, għalhekk intbagħtu qabel il-laqgħa li jmiss.

KRISTY DEBONO: Se nerġgħu niddiskutu l-Banking Union?

THE CHAIRMAN: Hekk hu.

Dawk huma għall-iskrutinju għal-laqgħa li jmiss, mhumiex għal din il-laqgħa; intbagħtulkom ferm qabel il-laqgħa.

Għalhekk, naġġornaw għal laqgħa li d-data tagħha titħabbar iktar tard.

Fid-9.20 pm, il-Kumitat aġġorna għal data li tiġi kkomunikata aktar tard.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees fin


KUMITAT PERMANENTI DWAR LAFFARIJIET EKONOMIĊI U FINANZJARJI

LAQGĦA NRU 2

ItTlieta, 28 ta' Mejju 2013

IlKumitat Permanenti dwar lAffarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji ltaqa' filPalazz, ilBelt Valletta, fis7.18 p.m.

Silvio Schembri, President talKumitat, ippresieda.

PREŻENTI: IlMinistru għallFinanzi lOnor.

Edward Scicluna, lOnor.

Deo Debattista (sostitut talOnor.

IlPresident talKumitat qal ittalba.

IlMinuti talLaqgħa Nru 1 li saret fil21 ta' Mejju 2013 kienu kkonfermati.

ITTISĦIĦ TALUNJONI MONETARJA EWROPEA U LUNJONI BANKARJA

IlGvernatur talBank Ċentrali ta' Malta, ilProf.

IċChairman talBord ta' Gvernaturi talAwtorità għasServizzi Finanzjarji ta' Malta (MFSA) u sSur Aldo Giordano, Deputy Director talBanking Unit talMFSA għamlu preżentazzjoni blisem Current State of the Banking Union.

Wara dawn iżżewġ preżentazzjonijiet kien hemm diskussjoni.

AFFARIJIET OĦRA

IlPresident informa lillKumitat illi dwar żewġ items li ġew riferuti għallkonsiderazzjoni ta' dan ilKumitat:

Proposta għal Regolament talParlament Ewropew u talKunsill dwar laċċess ta' prodotti u servizzi ta' pajjiżi terzi għassuq intern talakkwist pubbliku talUnjoni u lproċeduri li jappoġġjaw innegozjati marbuta malaċċess talprodotti u sservizzi talUnjoni għasswieq talakkwist pubbliku ta' pajjiżi terzi referuta għalliskrutinju minn Working Group 1 fi ħdan ilKumitat Permanenti dwar lAffarijiet Barranin u Ewropej sabiex jikkonsidra ttħassib talministeru konċernat fuq ilvantaġġi u liżvantaġġi ta' din illiberalizzazzjoni għassettur produttiv f'Malta u fuq kwestjonijiet ta' propozjonalità.

Abbozz Nru 7 Att biex jemenda lAtt dwar Self talGvern u lGħoti ta' Self lirRepubblika Ellenika li lgħan tiegħu huwa li jinkorpora ttielet emendi għallFtehim dwar Faċilità ta' Self milħuq fi Brussell fid19 ta' Diċembru 2012 li ġie riferut lillKumitat fillaqgħa talKumitat dwar ixXogħol talKamra tas27 ta' Mejju 2013 għallkonsiderazzjoni qabel ma jitressaq għattieni qari filKamra.

Dawn iżżewġ items għandhom jittellgħu fuq laġenda talKumitat f'laqgħa skedata apposta.

Fid9.20 pm ilKumitat aġġorna għal data li tiġi komunikata aktar tard.

SKRIVAN TALKUMITAT

PRESIDENT TALKUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru 3

L-Erbgħa, 29 ta' Mejju, 2013

L-Onor.

Deborah Schembri, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali tavża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 29 ta' Mejju, 2013 fis-6.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Diskussjoni dwar il-Vjolenza Domestika

Affarijiet Oħra

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 3

L-Erbgħa, 29 ta' Mejju, 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 3

L-Erbgħa, 29 ta' Mejju, 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.44 p.m.

THE CHAIRPERSON (Onor. Deborah Schembri): Merħba lil kulħadd u nirringrazzjakom talli għoġobkom tattendu għal din il-laqgħa.

Kif qed taraw għandna l-Minuti tal-ewwel laqgħa tagħna li kien hemm xi korrezzjonijiet żgħar fihom.

U mbagħad għandna l-Minuti tat-tieni laqgħa wkoll.

Għalhekk nitlobkom tagħtuhom titwila ħalli jekk taqblu magħhom inkunu nistgħu nikkonfermawhom.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 01 li saret nhar l-Erbgħa 15 ta' Mejju 2013 ġew konfermati; u

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 02 li saret nhar l-Erbgħa 22 ta' Mejju 2013 ġew konfermati.

THE CHAIRPERSON: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Ittra datata 27 ta' Mejju, 2013 mibgħuta mill-Onor.

Toni Bezzina, fejn qed jitlob lill-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali sabiex jiddiskuti fid-dettall it-tħaris tas-saħħa tan-nies fit-toroq tagħna u kif pajjiżna jista' jtejjeb is-sigurtà fit-toroq tagħna.

F'din l-ittra mibgħuta mill-Perit Toni Bezzina, Shadow Minister għat-Trasport u l-Infrastruttura, qiegħed jiktbilna hekk;

"B'riferenza għall-inċident fatali li seħħ fit-Triq tal-Barrani, Żejtun nhar l-Erbgħa 22 ta' Mejju 2013, u diversi inċidenti oħra fit-toroq ta' pajjiżna, flimkien mal-fatt li qed ikun hemm dewmien u kjuwijiet sħaħ ta' karozzi f'diversi ħinijiet tal-ġurnata fit-toroq, fejn ukoll qed tinħass in-nuqqas ta' preżenza tal-Pulizija fit-toroq tagħna, qiegħed ġentilment nitlob lill-Kumitat għall-Affarijiet Soċjali biex idaħħal fl-aġenda u konsegwentement jiġi diskuss fid-dettall it-tħaris tas-saħħa tan-nies fit-toroq tagħna u kif pajjiżna jista' jtejjeb is-sigurtà fit-toroq tagħna.

Nitolbok ukoll biex issejjaħ quddiem il-Kumitat lil kull min jidhirlek xieraq biex jitkellem dwar dan is-suġġett.

Dan qed nagħmlu f'isem l-Oppożizzjoni għax nemmnu li hemm bżonn l-impenn ta' kulħadd biex jittieħdu dawk il-passi kollha neċessarji sabiex tali inċidenti jiġu evitati u jinħoloq mekkaniżmu ħalli tali perikli jiġu mneħħija mit-toroq tagħna fl-iqsar żmien possibbli.".

Fis-session li għaddiet konna rajna bħala membri ta' dan il-Kumitat liema huma dawk is-suġġetti li se nkunu qegħdin niddiskutu u naħdmu fuqhom matul din is-sena, u li ddeċidejna - għall-benefiċċju ta' min ma kienx hawn l-aħħar darba – li nagħżlu a major topic li għalih inkunu nistgħu nsejħu lin-nies u nesplorawh iktar.

Imbagħad wara li ssir id-diskussjoni kollha fuq dak is-suġġett noħorġu rapport.

Konna għedna wkoll li jekk ikun hemm xi minor topics nagħmlu laqgħa ta' darba fix-xahar sabiex niddiskutu dawn is-suġġetti qosra u b'hekk mhux naqtgħu għal kollox dawk is-suġġetti li jistgħu jinqalgħu minn żmien għal żmien biex nibqgħu niddiskutu dak il-major topic li nkunu għażilna.

Mela issa niddiskutu ftit bejnietna jekk dan is-suġġett għandux jidħol fl-aġenda tagħna, u jekk naħsbu li għandu jidħol fl-aġenda, inkunu nistgħu ndaħħluh bħala wieħed minn dawk it-topics iż-żgħar.

Naturalment din id-diskussjoni nistgħu nagħmluha x'ħin naslu għal item 3 tal-aġenda tagħna, u ċioè x'ħin niġu biex niddiskutu affarijiet oħra.

Issa ngħaddu għad-diskussjoni tal-lum.

DISKUSSJONI DWAR IL-VJOLENZA DOMESTIKA

THE CHAIRPERSON: Kellha tiġi persuna biex titkellem fuq l-uniformijiet tal-iskejjel imma qaltilna li ma setgħetx tiġi għal-laqgħa tal-lum minħabba impenji oħra u għamlet appuntament għal magħna għall-ġimgħa d-dieħla.

Il-mistiedna l-oħra li kellha tiġi tkellimna fuq il-vjolenza domestika wkoll ma setgħetx tiġi tkellimna llum.

Madankollu se nieħu din l-opportunità biex ġaladarba qegħdin hawnhekk naraw daqxejn bejnietna t-triq li se tieħu din id-diskussjoni għax jekk nistgħu niffrejmjawha qabel nibdew insejħu lin-nies naħseb li nkunu nistgħu mmexxu aħjar.

Li kelli f'moħħi – issa nitlob l-opinjoni tagħkom ukoll - hu li nibdew b'xi ħadd li jista' jagħtina ftit statistika.

Is-suġġett tagħna se jkun il-vjolenza domestika vis-à-vis il-persuni li se jkunu qegħdin jagħtu l-għajnuna lil min ikun għadda minn każijiet ta' vjolenza domestika u allura qed nitkellmu fuq il-pulizija u entitajiet governattivi oħra li jitrattaw il-każijiet ta' vjolenza domestika.

Fl-opinjoni tiegħi naħseb li l-aħjar hu li nibdew bi ftit ta' idea ġenerali ta' x'inhi l-problema issa, kemm hi kbira u kemm hawn nies jużaw ċerti servizzi.

Jiena nixtieq nisma' x'għandhom xi jgħidu dawk in-nies li qed jiġu offruti dawn is-servizzi u mbagħad wara nitkellmu fil-fond mal-aġenziji li joffru dawn is-servizzi biex aħna nkunu nistgħu noħorġu b'mistoqsijiet rilevanti.

U għalhekk naħseb li l-aħjar li nibdew hu bi stampa ċara ta' kemm hi kbira l-problema.

Problema żgħira li għandna hi li r-riċerkatriċi tagħna qiegħda bil-maternity leave sal-10 ta' Awwissu, u għalkemm nieħu gost li qiegħda magħna hawnhekk illum, over and above dak li hu mistenni minnha, la qiegħda bil-maternity leave din ir-riċerka nistgħu nitolbuha lill-istatistics offices jew lill-aġenzija Appoġġ.

Għas-seduta li jmiss ma nagħmlux ħażin jekk nibdew proprju bihom u forsi jagħtuna wkoll idea ta' x'servizzi joffru.

Jiġifieri persuna li qed tiffaċċja vjolenza fid-dar tagħha minn nies li huma qrib tagħha, u se tmur għand l-aġenzija Appoġġ, liema servizzi se japplikaw għaliha?

Jiena naħseb li minn hemmhekk irridu nibdew.

Xi kultant insib li jkun hemm servizzi – li ma tantx ikunu riklamati – li mhux kulħadd ikun jaf daqshekk bihom u jista' ikun li jekk ma nistaqsux direttament lil min joffri dawn is-servizzi ma jkollniex l-istampa sħiħa.

Ma nafx jekk f'dan l-istadju għandniex nimxu b'dan il-mod?

X'taħsbu?

L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Xtaqt immur pass lura fuq l-istess suġġett għax xtaqt inkun naf xi proċedura se nimxu biha minn issa 'l quddiem biex inkunu nistgħu nistiednu lin-nies għad-diskussjoni.

Xtaqtek tiggwidana ftit x'irridu nagħmlu f'dan ir-rigward.

Jiġifieri jekk se nitkellmu fuq dan is-suġġett il-ġimgħa d-dieħla, x'inhi l-possibilità u xi proċeduri se nattwaw dwar kif se nidentifikaw lin-nies biex jiġu jitkellmu magħna, anke minn din in-naħa?

THE CHAIRPERSON: Fil-fatt għalhekk ħassejt il-ħtieġa li xorta ssir din il-laqgħa - avolja min kellu jiġi hawnhekk ma setax jiġi – ħalli nkunu nistgħu nitkellmu fuq dawn l-affarijiet.

Peress li għadna fl-ewwel laqgħat tagħna hemm min se jsibha problema biex jiġi jkellimna f'temp daqshekk qasir.

U għalhekk l-idea li jkollna programm naħseb li jgħinna naħdmu aħjar għax b'hekk ikollna programm tas-seduti u tan-nies li se jiġu jitkellmu minn diversi istituzzjonijiet.

Kulħadd huwa mħeġġeġ biex jekk ikun jaf xi nies partikolari jkellimhom biex jiġu fil-Kumitat, speċjalment jekk ikunu nies individwali li jistgħu jkellmuna fuq din il-problema.

Għandna wkoll numru ta' għaqdiet volontarji li jaħdmu f'dan is-settur li aħna nistgħu nitolbuhom sabiex jiġu jkellmuna.

U jekk ikollna xi nies partikolari nistgħu niddiskutu magħhom fl-aħħar tad-diskussjoni u mbagħad naraw ukoll jekk hemmx xi nies oħra lil min nistgħu nistiednu.

Naħseb li l-programm irid ikun lest biex inkunu nafu minn min se nibdew u biex se nkomplu għax inkella nispiċċaw nistiednu lin-nies minn ġimgħa għal oħra u dawn ma jiġux.

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Fuq dan il-punt irridu nkunu ċari aktar biex inkunu nafu minn fejn se nitilqu.

Bla dubju ta' xejn dan is-suġġett għandu silenzju kbir marbut miegħu u naħseb li l-istatistika, għalkemm hi waħda indikattiva, żgur li mhijiex se turina l-istampa kollha.

Mill-esperjenza tiegħi fil-media kemm-il darba kelli nintervista xi persuni f'dan il-qasam u kelli nirrispetta l-anonimità tagħhom.

U hawnhekk ukoll naħseb li nistgħu nfittxu persuni li huma open, bħalissa qiegħda tiġini f'moħħi persuna li ma nixtieqx insemmiha għalissa – imma naħseb li she's very open biex titkellem fuq dawn l-affarijiet – għax irrid inkun ċerta li hija komda li tiġi titkellem hawnhekk peress li hawn ukoll element ta' xandir.

THE CHAIRPERSON: Onor. Buttigieg skużani daqsxejn – peress li l-aħħar darba ma kontx preżenti għal-laqgħa minħabba impenji oħra li kellek.

L-aħħar darba aħna konna għedna li peress li dan huwa suġġett sensittiv, biex dak li jkun iħossu komdu, jekk ikun hemm bżonn li jintfew il-cameras u li l-ismijiet jinbidlu biex min ikun qed jisma' r-recording ma jkunx jaf min qed jitkellem, aħna nistgħu nagħmlu hekk bla problemi ta' xejn.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Niskuża ruħi li ma kontx hawnhekk id-darba l-oħra imma naħseb li dak li qed tgħid inti huwa punt validu ħafna.

Dan qiegħda ngħidu għaliex naħseb li jekk nibdew mill-vittmi nkunu nistgħu nifhmu daqsxejn iktar ir-realtà.

Issa mingħajr ma nnaqqas xejn mill-ħidma kbira li qiegħda ssir kemm min-naħa tal-pulizija u kemm min-naħa tas-social workers, etc., jiena naħseb li dan huwa settur fejn lill-vittmi mhux dejjem qegħdin nifhmuhom sew.

Jien se nitkellem minn esperjenza ta' ħabiba tiegħi li kienet għaddejja minn sitwazzjoni ta' vjolenza domestika.

Ir-reazzjoni inizjali kienet biex jien ma nagħmel xejn u ma nieħu l-ebda passi għax bdiet tibża' li jiġrili xi ħaġa u għaliex qaltli li mbagħad min kien qed iwettaq il-vjolenza domestika magħha maż-żmien jgħaddilu.

Aħna dejjem naħsbu li l-aggressur ikun raġel u l-vittma tkun mara però irridu nneħħu dan l-istereotype billi nestenduha għat-tfal ukoll.

Irridu nitkellmu wkoll fuq vjolenza domestika li forsi mhijiex daqshekk mitkellma fil-media, fejn prattikament il-vjolenza titwettaq billi lill-persuna tintimidaha, tiddegradaha, eċċ., u allura f'dak il-każ is-suġġett qiegħed tifirxu aktar.

Il-punto di partenza naħseb li għandhom ikunu l-vittmi biex nifhmu daqxejn aktar id-dimensjoni ta' dawk li jgħaddu minn din is-sitwazzjoni.

Jiena kieku minn hemmhekk nitlaq.

THE CHAIRPERSON: Fil-fatt l-aħħar darba dik it-triq konna qegħdin ngħidu li se naqbdu, fejn l-ewwel nitkellmu mal-vittmi u mbagħad wara nitkellmu mal-istituzzjonijiet.

Dan il-homework li se nagħmlu huwa proprju biex naraw din l-interaction u x'għajnuna hemm disponibbli.

Is-suġġett mhuwiex il-vjolenza domestika per se imma fuq kemm qegħdin joffru servizz tajjeb min suppost qiegħed joffri s-servizz f'dan il-kamp.

Forsi jista' jkollna a brief indication ta' min huma l-vittmi, għalkemm nafu mill-istatistiċi li dawk li jċemplu huma biss frazzjoni tan-nies totali imma almenu turina min qiegħed juża' dawn is-servizzi; jekk humiex tfal jew anzjani.

Ma ninsewx li jista' ikollok anzjani vittmi ta' vjolenza domestika u li ħafna drabi dawn ma tantx nisimgħu bihom.

L-ewwelnett irridu nitilqu mid-definizzjoni ta' vjolenza domestika għax jista' ikollok nies li mhumiex spouses imma jistgħu jkunu boyfriend u girlfriend, etc li forsi jkunu intimi wkoll, jiġifieri dawk irridu nħarsu lejhom fi stadji differenti.

Barra minn hekk, naħseb li l-aħjar li nagħmlu hu li l-ewwel inkellmu lilhom u mbagħad inkellmu lin-nies li qegħdin f'dawn is-sitwazzjonijiet.

U għalhekk naħseb li dak kien punt tajjeb.

Naħseb li rridu nkellmu wkoll lil xi gruppi volontarji li jaħdmu f'dan il-qasam u nitlobkom biex jekk tafu b'xi gruppi volontarji tavviċinawhom.

Jien xi kultant niltaqa' ma' nies u jgħiduli li huma mit-tali grupp li jien qatt ma nkun smajt bihom.

Mela kif konna qed ngħidu se nħarsu lejn spouses u nies li huma intimi ma' xulxin imma mhux bilfors li jkunu miżżewġin u se nħarsu wkoll lejn it-tfal u l-anzjani.

Min-naħa tal-istituzzjonijiet naħseb li l-ewwel port of call tagħna għandhom ikunu l-Pulizija, l-aġenzija Appoġġ u istituzzjonijiet oħra li qegħdin hemmhekk biex jagħtu l-għajnuna lil min għandu bżonn.

Imbagħad għandek ix-shelters.

Issa ma nafx il-proċedura li kienet tintuża fil-Kumitat preċedenti - peress li aħna għadna fil-fażi inizjali tagħna – għal meta tiġi biex tistieden lin-nies.

Jiġifieri jekk għall-argument l-Onor.

Buttigieg jew l-Onor.

Cutajar ikunu jridu jkellmu lil xi ħadd partikolari, dik trid tiġi l-ewwel diskussa fil-Kumitat jew inkella jgħaddu l-ismijiet lis-Segretarju tagħna?

DR ELAINE BURMINGHAM (Research Analyst): Qabel kienu jiddeċiedu fuq il-lista tal-persuni li jridu jiġu mistiedna għat-tali laqgħa u mbagħad jagħmel kuntatt mal-mistednin is-Segretarju tal-Kumitat.

THE CHAIRPERSON: Mela allura li nistgħu nagħmlu hu li ninformaw anke permezz tal-e-mail.

Jiena naħseb li jekk xi ħadd minna jkollu idea ta' xi ħadd partikolari it would be a good idea li fl-aħħar tas-seduta nagħtu indikazzjoni ta' min huma dawn in-nies.

U iktar ma naħsbu kmieni iktar aħjar għax anke lil min inkunu nixtiequ nistiednu jkunu jilħqu jippreparaw għad-diskussjoni.

Ħaġa oħra li xtaqt niddiskuti magħkom hi meta se nkunu qegħdin inkellmu lin-nies, u bħalissa qed jiġu f'moħħi s-SOAR li hija NGO li qiegħda taħdem favur in-nisa li jkunu ġew abbużati, meta aħna se nitolbuhom jiġu jitkellmu, taħsbu li tkun idea tajba li ngħidu lill-vittmi biex jiġu jkellmuna jew lil min qed imexxi lil din l-NGO?

Jew inkella ngħidu lit-tnejn li huma?

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Jiena naħseb li għandu jkollna a good mix tat-tnejn.

Filwaqt li min-naħa nemmen li jekk jiġu l-vittmi jitkellmu hawnhekk, kważi kważi we will be empowering others to do the same u allura niksru s-silenzju, min-naħa l-oħra żgur li min imexxi dawn l-NGOs jew għaqdiet, bħalissa f'moħħi qed tiġini Dar Merħba Bik li nżur spiss, jistgħu jibagħtu rappreżentanti tagħhom biex jiġu jkellmuna fuq dan is-suġġett u b'hekk ikollna wkoll a good touch with reality.

Ma ninsewx li ħafna drabi, f'dawn il-każijiet mhux qed nitkellmu biss fuq il-mara li telqet mid-dar imma qed nitkellmu wkoll fuq it-tfal tagħha u s-sitwazzjoni li dawn it-tfal ikunu qed jgħixu fiha.

U allura naħseb li hemmhekk inkunu qegħdin nifhmu din ir-realtà daqsxejn iktar.

THE CHAIRPERSON: Jiena staqsejt din il-mistoqsija partikolari għax kif qegħdin ngħidu, lil min qed jagħti s-servizz se nistednuh hawnhekk bħala dak li qed jagħti s-servizz jew inkella bħala rappreżentant ta' min qed jieħu s-servizz?

Pereżempju lil min qed jirrappreżenta lil Dar Merħba Bik se nġibuh bħala dak ix-xi ħadd li qed jagħti s-servizz jew inkella se nġibuh bħala dak ix-xi ħadd li qed jirrappreżenta lil dawk li qed jirċievu s-servizz?

Din il-biċċa tant hija fine line li rridu noqogħdu daqsxejn attenti liema kappell se nkunu qegħdin nitolbuhom jilbsu.

L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Forsi wieħed ikun jista' jgħaqqadhom fi gruppi, b'ħinijiet differenti jew inkella ngħidu li din il-ġimgħa nlaqqgħu grupp u l-ġimgħa ta' wara grupp ieħor.

B'hekk inkunu aktar organizzati.

THE CHAIRPERSON: Meta se nkunu qegħdin niddiskutu magħhom se niddiskutu magħhom bħala the giver or the receiver?

L-Onor.

SILVIO PARNIS: Jiena naħseb li kulħadd għandu jagħti l-ideat tiegħu, tajjeb jew ħażin u mbagħad aħna niġbruhom f'pakkett wieħed.

Wara li niġbru kollox, bit-tajjeb u bil-ħażin, niltaqgħu waħedna biex noħorġu rapport.

Jekk ma nagħmlux hekk naħseb li ma naslu qatt.

Pereżempju llum kellu jiġi xi ħadd u ma ġiex.

Allura għandna niftiehmu dwar min għandu jiġi f'dawn il-laqgħat u nistaqsuhom jekk jistgħux jiġu biex jagħtu l-ideat tagħhom u mbagħad, fl-aħħar niddiskutu bejnietna.

Inkella se jiġri li llum dak se jsiefer u għada l-ieħor għandu xi ħaġa oħra u nispiċċaw ma naslu qatt!

THE CHAIRPERSON: Naħseb l-aħjar hu li wieħed jibda bil-vittmi u mbagħad wara nisimgħu lil strutturi bħalma huma l-Pulizija u l-aġenzija Appoġġ biex l-ewwel nieħdu idea mingħand il-vittmi u mbagħad dawk il-problemi li nisimgħu nkunu nistgħu nindirizzawhom ma' dawn l-istrutturi li semmejt.

Anke jekk il-vittmi jkollhom xi problemi ma' dawn l-istituzzjonijiet, aħna nkunu nistgħu ngħaddu dak il-messaġġ ukoll.

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Jekk qed nifhmek sew inti qed jinkwetak l-overlapping imma naħseb li ma nistgħux naħarbu minnu.

Fl-aħħar mill-aħħar żgur li se jkollna l-vittmi li se jitkellmu mill-punto di vista tagħhom u s-service providers, mhux biss se jitkellmu mill-punto di vista tagħhom imma saħansitra se jgħidulna fuq x'jaħsbu huma li hi s-sitwazzjoni tal-vittmi.

Jiġifieri l-iktar stampa ċara fuq is-servizz naħseb li se jagħtuhielna l-vittmi u mbagħad inkunu nistgħu nikkonsolidaw din l-istampa mas-service providers.

Imma s-service providers se jagħmlu dak l-overlap għax anke jien, kemm-il darba intervistajt lin-nies fuq dan il-qasam minħabba xogħli u dawn ikellmuk qishom jafu – u m'għandniex dubju li jafuh dan – minn xiex ikunu għaddejjin il-vittmi għax hemm ukoll dan is-silenzju.

U allura l-fatt li nibdew mill-vittmi u mbagħad dawk l-istituzzjonijiet li se jiġu wara aħna ngħidulhom li diġa' smajna l-vittmi, lilhom se ġġiegħlhom imorru mill-ewwel fuq il-lat l-ieħor.

THE CHAIRPERSON: Issibu xi oġġezzjoni li l-mistednin tagħna jkunu f'din l-ordni?

Jiġifieri l-ewwel il-vittmi u mbagħad l-istituzzjonijiet li jieħdu ħsieb il-vittmi, bħal Dar Merħba Bik u mbagħad fl-aħħar nisimgħu lin-nies li joffru dawn is-servizzi.

Hemm qbil li jsir hekk?

U naħseb li jkun tajjeb li naħdmu bi programm ta' erba' laqgħat bil-quddiem ħalli nkunu nistgħu nagħtu ċertu ammont ta' żmien lil min se nistiednu.

Issa peress li bħalissa fil-Plenarja għaddejja d-diskussjoni fuq it-transgenders u din id-diskussjoni hija ta' interess għal kulmin qiegħed hawn ġew ġaladarba hija issue marbuta mal-affarijiet soċjali, il-probabilità hi li l-ġimgħa d-dieħla dan is-suġġett se jkun għadu għaddej full blast u allura, peress li lill-mistednin li se nistiednu biex ikellmuna rridu nagħtuhom pre-avviż minħabba li ġimgħa kien perijodu qasir wisq biex dak li jkun jiġi fil-Kumitat, jiena kont qiegħda naħseb biex il-ġimgħa d-dieħla ma nlaqqgħux Kumitat.

B'hekk aħna nkunu nistgħu nattendu għad-diskussjoni fil-Plenarja dwar it-transgenders u l-Kumitat inlaqqgħuh il-ġimgħa ta' wara u sadanittant - lis-Sinjura Sciberras navżawha li se niltaqgħu l-ġimgħa ta' wara - nagħmlu kuntatt ma' min nixtiequ li jiġi fil-Kumitat, we jot down in-nies li naħsbu li jistgħu jgħinuna f'dan il-kamp u nilħqu nagħtuhom a proper time biex ikunu jistgħu jirriflettu ftit qabel jiġu jkellmuna.

Naħseb li dik hija l-aħjar ħaġa.

Nitlob ukoll lis-Segretarju tagħna sabiex jgħaddilna kopja tar-rapport fuq l-uniformijiet li kien ħareġ dan il-Kumitat fil-leġiżlatura preċedenti ħalli nilħqu narawh ftit bil-kwiet.

U jekk hemm xi affarijiet oħra li tixtiequ tiddiskutu qabel ma naġġornaw il-laqgħa, tistgħu tressquhom issa.

L-Onor.

ETIENNE GRECH: Xtaqt nistaqsi lir-Research Analyst tagħna minn meta sa meta se tkun qiegħda bil-maternity leave.

THE CHAIRPERSON: Tidħol lura fit-12 ta' Awwissu.

Bħalissa qiegħda bil-maternity leave u terġa' tiġi magħna fit-12 ta' Awwissu.

ETIENNE GRECH: Allura jekk qiegħda bil-maternity leave, kif qiegħda hawnhekk bħalissa?

THE CHAIRPERSON: Qiegħda hawnhekk bħalissa buona volonta tagħha biex tkun taf x'qed jiġri.

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Jiena ma fhimtx il-pożizzjoni tagħna vis-à-vis l-ittra li bagħtilna l-Onor.

Bezzina.

THE CHAIRPERSON: Fil-fatt konna qegħdin ngħidu li għandna niddiskutu bejnietna jekk għandniex nieħdu waħda mil-laqgħat ta' darba fix-xahar biex niddiskutu dan is-suġġett.

Ovvjament m'aħniex qegħdin ngħidu li dan se jkun suġġett li se niddiskutuh fit-tul u nagħmlu xi rapport fuqu għax ix-xogħol tagħna for the next four topics iddeċidejnihom il-ġimgħa l-oħra.

Naturalment meta jiġri xi ħaġa hekk ma tistax tinjoraha u għalhekk il-ġimgħa l-oħra ħsibna li nħallu ġurnata fix-xahar apposta għal dawn is-suġġetti qosra għax inkella nispiċċaw nagħmlu topic wieħed biss u anything else jkollu jiġi injorat.

Għalhekk illum nistgħu naraw jekk dan is-suġġett għandux ikun wieħed mit-topics li għandna niddiskutu f'dawn il-ġranet partikolari.

Id-darba li ġejja għedna li se niddiskutu l-uniformijiet u allura għal dan ix-xahar diġa' nafu x'se niddiskutu.

Kien hemm ukoll affarijiet oħra li kellna neħduhom bħala topics żgħar, fosthom xi affarijiet li semma' l-Onor.

Etienne Grech l-aħħar darba.

ETIENNE GRECH: Jiena semmejt il-Mental Capacity Act.

THE CHAIRPERSON: Irridu naraw jekk dik tiġix qabel jew wara dan is-suġġett partikolari.

Jiena naħseb li ġaladarba xi ħadd talabna biex inħarsu lejn din l-issue m'għandniex inħalluha wara xi programm sħiħ ta' affarijiet għax inkella ma tiġix tagħmel sens.

Jiena naħseb li ġaladarba xi ħadd ġibdilna l-attenzjoni dwarha we have to devote imqar seduta għaliha u mbagħad inkomplu bit-topics l-oħra li kellna f'moħħna.

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Fil-fatt jien hekk kont se ngħid għax dan is-suġġett jidher li hemm ċerta urġenza fih.

Dan il-feel li kellna dan l-aħħar b'dawn l-inċidenti li seħħew fit-toroq tagħna, naħseb li nkunu qegħdin nagħtu messaġġ importanti ferm hemm barra jekk niġbdu l-attenzjoni tal-awtoritajiet – anke l-fatt li nibdew niddiskutuha – fuq din il-biċċa tax-xogħol.

Anke s-soċjetà hemm barra tkun daqsxejn aktar aware u nkunu qed nagħtu messaġġ b'saħħtu wkoll.

THE CHAIRPERSON: L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Hemmhekk ġew identifikati persuni jew entitajiet li min-naħa tagħna nistgħu nsejħulhom.

L-Onor.

Bezzina kellu jagħmel ukoll aġġornament fuq l-istess suġġett u allura - dakinhar l-aġġornament ma sarx minħabba li kien hemm ruling tal-iSpeaker – ladarba jsir dan l-aġġornament aħna jkollna ftit iktar informazzjoni fuq dan is-suġġett.

Il-punt hu jekk aħna nistgħux niġbdu l-attenzjoni tal-Ministru jew tal-Kummissarju tal-Pulizija ħalli fejn hemm nuqqas ta' preżenza ta' pulizija.… Fl-aħħar mill-aħħar naħseb li l-argument li qed jagħmel l-Onor.

Bezzina huwa ċar biżżejjed u żgur li m'għandniex għalfejn naħlu sigħat niddiskutu f'dan l-istadju.

Bħala Kumitat irridu niġbdu l-attenzjoni biex b'hekk anke x-xogħol tagħna jibda jidher fid-deher li nġibditilna l-attenzjoni dwar dawn l-inċidenti u naraw li l-Kummissarju tal-Pulizija qed jieħu l-passi neċessarji.

THE CHAIRPERSON: Fil-fatt lili ngħatatli kopja tal-aġġornament li għamel l-Onor.

Toni Bezzina u għalhekk nippreferi li naraw l-ewwel x'qal fl-aġġornament tiegħu u mbagħad wara nagħmlu s-suġġerimenti tagħna.

Fl-istess ħin wara li nkunu qrajna l-aġġornament inkunu nafu iktar jekk għandniex bżonn li nisimgħu lil ħaddieħor qabel ma ninformaw lill-Kummissarju tal-Pulizija.

Kif qegħdin ngħidu dan is-suġġett se jkun wieħed minn dawk li jeħdulna seduta waħda ta' darba fix-xahar.

Mela nitlob lis-Segretarju biex jibgħatilna kopja tal-aġġornament li għamel l-Onor.

Bezzina biex aħna nkunu aktar f'pożizzjoni li naraw lil min nistgħu nkellmu, u jekk hemm bżonn inkellmu lil xi ħadd inkellmuh, jekk le just nibagħtu nota lill-Kummissarju tal-Pulizija jew lill-entitajiet l-oħra.

Għal-lum ma' fadlilna xejn aktar u għalhekk naġġornaw dan il-Kumitat għat-12 ta' Ġunju 2013, fis-6.30 p.m. Nirringrazzjakom.

Fis-7.31 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li kellha tiġi komunikata iktar tard.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees soc


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 3

L-Erbgħa, 29 ta' Mejju, 2013

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.44 p.m.

L-Onor.

Deborah Schembri, President tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI: L-Onor.

Robert Cutajar u l-Onor.

Dr Elaine Birmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, kienet preżenti għal din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qalet it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 01 li saret nhar l-Erbgħa 15 ta' Mejju 2013 ġew konfermati; u

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 02 li saret nhar l-Erbgħa 22 ta' Mejju 2013 ġew konfermati.

Iċ-Chairperson poġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra:

Dok 002 Ittra datata 27 ta' Mejju, 2013 mibgħuta mill-Onor.

Toni Bezzina, fejn qed jitlob lill-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali sabiex jiddiskuti fid-dettall it-tħaris tas-saħħa tan-nies fit-toroq tagħna u kif pajjiżna jista' jtejjeb is-sigurtà fit-toroq tagħna.

DISKUSSJONI DWAR IL-VJOLENZA DOMESTIKA

Il-mistiedna li kellha tiġi titkellem fuq il-vjolenza domestika ma setgħetx tattendi għal-laqgħa u għalhekk il-Membri tal-Kumitat iddiskutew bejniethom it-triq li għandhom jieħdu fuq dan is-suġġett partikolari.

Iċ-Chairperson ipproponiet li l-Kumitat għandu jingħata lista tas-servizzi li jiġu offruti mill-aġenziji li jaħdmu f'dan il-qasam, fosthom mill-aġenzija Appoġġ, peress li xi kultant ikun hemm ċerti servizzi li jkunu qed jingħataw imma minħabba li dawn ma tantx ikunu riklamati, in-nies ma tantx ikunu jafu bihom.

Il-Membri ġew mitluba biex jekk jafu lil xi nies li jistgħu jiġu jitkellmu fil-Kumitat, ikellmuhom u jistiednuhom ħalli jagħtu l-veduti tagħhom.

Ġie maqbul li l-ewwel m'għandhom jinstemgħu huma l-vittmi ta' vjolenza domestika.

U mbagħad wara jiġu mistiedna l-istituzzjonijiet li jridu jiffaċċjaw dawn il-vittmi, fosthom il-Pulizija, NGOs, Aġenziji u Shelters.

Rigward l-ittra li ntbagħtet mill-Onor.

Toni Bezzina sabiex il-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali jiddiskuti fid-dettall is-sigurtà fit-toroq tagħna ġie maqbul li dan is-suġġett jiddaħħal fl-aġenda tal-Kumitat u jkun wieħed mit-topics qosra li għandhom jiġu diskussi.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fis-7.31 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li kellha tiġi komunikata iktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AMBJENT

U L-IPPJANAR TAL-IŻVILUPP

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 1

It-Tnejn, 3 ta' Ġunju, 2013 fis-6:30 p.m.

L-Onor.

Marlene Farrugia, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp, tavża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 3 ta' Ġunju, 2013 fis-6:30p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Introduzzjoni miċ-Chairperson; u

Diskussjoni dwar id-direzzjoni tal-politika tal-Gvern fejn jirrigwarda l-ambjent u l-ippjanar tal-iżvilupp u l-involviment tal-istakeholders kollha f'din il-mixja.

16 ta' Mejju 2013 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees dev