KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET EKONOMIĊI

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 1

It-Tlieta, 21 ta' Mejju 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru. 1

It-Tlieta, 21 ta' Mejju 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7:21 p.m.

THE CHAIRMAN (Onor. Silvio Schembri): Nilqa' lill-membri hawnhekk preżenti għall-ewwel laqgħa ta' dan il-Kumitat li proprju ġie mwaqqaf għall-ewwel darba f'din il-leġiżlatura.

Nixtieq ninforma lill-Membri tal-Kumitat li din il-laqgħa hija streamed live kemm bl-audio, kif ukoll b'mod visual fuq il-website tal-Parlament.

Peress li hawn xi membri tal-media li jixtiequ jiffilmjaw l-ewwel parti tal-laqgħa, nitlob lill-Onor.

Membri jekk hawnx permess?

(Onor. Membri: Iva) M'hawnx oġġezzjoni.

Ghaldaqstant nistieden lill-membri tal-media sabiex jidħlu u jiffilmjaw l-ewwel ftit minuti ta' din il-laqgħa.

Ngħaddu għall-ewwel item fuq l-aġenda 'Preżentazzjoni ta' Karti'.

Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kumitat:

Ittra mingħand l-iSpeaker dwar il-parteċipazzjoni tiegħu fil-laqgħa tal-iSpeakers tal-Unjoni Ewropea li nżammet ġewwa Nikosija

Fost affarijiet oħra, ntlaħaq qbil dwar it-twaqqif ta' konferenza interparlamentari ġdida, skont kif jipprovdi Artiklu 13 tat-Trattat dwar l-Istabbilità, Koordinazzjoni u Governanza, bil-għan li tiddiskuti l-linja ta' politika baġitarja u kwestjonijiet oħra koperti b'dan it-trattat.

Il-Parlament Malti għandu jkun mistieden fil-laqgħat ta' din il-konferenza l-ġdida.

U għalhekk dan il-Kumitat dwar l-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji, flimkien mal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin u Ewropej, se nkunu qegħdin niġu mistiedna sabiex nipparteċipaw f'din il-konferenza.

Hawnhekk hawn ukoll l-ittra mibgħuta mill-iSpeaker.

PROGRAMM TA' ĦIDMA TAL-KUMITAT

Ngħaddu għat-tieni item fuq l-aġenda li huwa l-Programm ta' Ħidma.

Il-laqgħa tal-lum hija wkoll laqgħa ta' introduzzjoni għal dan il-kumitat.

Kif tafu tajjeb u kif digà għidt, f'din it-Tnax-il Leġiżlatura permezz ta' mozzjoni, ġie mwaqqaf għall-ewwel darba dan il-kumitat.

Il-Parlament Malti ħass il-ħtieġa, anke wara l-fatt li kienet waħda mill-wegħdiet fil-programm elettorali ta' dan il-Gvern, li jitwaqqaf proprju dan il-kumitat imsejjaħ "Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji".

Dan il-kumitat se jkollu l-irwol li jiskrutinja rapporti li jkollhom effett dirett fuq l-ekonomija u l-finanzi tagħna, kif ukoll jara policies madwar l-Ewropa, u kif dawn jistghu jolqtu lilna.

Bħala kumitat ikun jista' imbagħad jipproponi ċertu miżuri li jkunu jistgħu jigu utilizzati.

Fil-fatt, huwa l-ħsieb tiegħi li bħala kumitat jibda jiltaqa' b'mod regolari, nistgħu forsi anke idealment nagħmlu timetable fissa li nibdew niltaqgħu darba kull ħmistax.

Ovvjament, jekk ikun hemm bżonn, u għal ċertu okkażjonijiet, nistgħu niltaqgħu iktar minn darba kull ħmistax.

Fejn hu possibbli, ikun aħjar jekk dejjem inżommu l-istess ġurnata, ħalli anke jkun hemm koordinazzjoni mal-kumitati l-oħra.

Però, mbagħad naħseb li lkoll kemm aħna naqblu li għandna nkunu flessibli u jkun hemm ftehim skont l-esiġenzi tagħna l-membri.

F'dan il-kumitat nixtieq li naħdmu b'mod seren, għax wara kollox inħoss li dan il-kumitat huwa daqsxejn sensittiv speċjalment fejn se jkun qed jittratta affarijiet ekonomiċi.

Allura, huwa importanti li anke naħdmu b'mod ta' konsensus, u wieħed jifhem lill-ieħor f'sens anke ta' timetable.

Jiena, bħala pjan ta' ħidma, kont se nissuġġerixxi li nagħmlu pjan on a quarterly basis.

Fejn hemmhekk inkunu qed ngħidu li għallinqas għal dawn it-tliet xhur nafu x'se niddiskutu.

Imbagħad inkun nistgħu nimxu lil hinn wara dak il-quarter.

Il-ħsieb tiegħi huwa – issa wara nixtieq ukoll l-opinjoni tagħkom – li, kif tgħid l-istess mozzjoni, l-ewwel nistiednu r-regulatory bodies tal-pajjiż, li għandhom x'jaqsmu u jittrattaw affarijiet ekonomiċi u finanzjarji.

Hawn qed nitkellem fuq l-MFSA, l-MTA u r-regulatory bodies oħra, fejn inkunu qed nistiednuhom biex jiġu quddiem dan il-kumitat u jagħtu preżentazzjoni dwar ix-xogħol li qegħdin jagħmlu, kif ukoll biex jgħidulna l-opinjoni tagħhom rigward il-politika li jkun qed jadotta l-Gvern tal-ġurnata u jekk hux qed jaraw li l-ekonomija tal-pajjiż qed timxi 'l quddiem.

Apparti minn hekk, bħala kumitat, se nkunu qed inżommu kuntatt kontinwu u b'mod regolari mal-Gvernatur tal-Bank Ċentrali.

Fil-fatt, illum qiegħed ukoll magħna, biex aktar 'l quddiem jagħtina l-ewwel preżentazzjoni għal dan il-kumitat.

Apparti li, bħala kumitat, se nkunu qed nanalizzaw ir-rapporti li joħroġ il-Bank Ċentrali, fosthom il-Quarterly Review, nistgħu nieħdu wkoll l-opinjoni tal-Bank Ċentrali bħala organu indipendenti, u l-punti li jitqajmu jiġu għal iktar diskussjoni f'dan il-kumitat.

Apparti minn hekk, irid isir skrutinju tax-xogħol f'kull ministeru tal-Gvern għal dak li għandu x'jaqsam ma' ekonomija u finanzi, u nixtieq li nagħmlu wkoll skrutinju ta' rapporti li jiġu ppubblikati, anke fuq livell Ewropew.

Fil-fatt, jiena li qiegħed ukoll membru fil-Kumitat għall-Affarijiet Ewropej u Barranin – fejn hemmhekk hemm il-working groups – ilħaqt ftehim maċ-Chairman ta' dan il-kumitat, fejn dokumenti li jiġu ppreżentati fuq fora Ewropej u li għandhom x'jaqsmu ma' ekonomija u finanzi, jiġu ndirizzati lilna biex jiġu diskussi f'dan il-kumitat.

B'hekk nevitaw xogħol doppju li dawn id-dokumenti l-ewwel jiġu diskussi fil-Kumitat għall-Affarijiet Ewropej u Barranin, u mbagħad niddiskutuhom hawnhekk.

Minflok, b'dan il-ftehim, se jiġu riferuti direttament lilna, fejn inkunu nistgħu nitkellmu iktar f'ambitu ta' kumitat u mhux f'sessjoni plenarja.

Dik hija l-idea ġenerali tiegħi.

Issa ovvjament hawnhekk qegħdin biex niddiskutu u nieħu l-opinjoni tagħkom ukoll.

Jekk forsi hawn xi membri li jridu jipproponu x'affarijiet nistgħu niddiskutu, jien ovvjament qiegħed hawn biex nilqa' l-opinjoni ta' kulħadd.

ROBERT ARRIGO: Għan-nom tal-Oppożizzjoni, nirringrazzjak.

Aħna l-membri mill-Oppożizzjoni beħsiebna li nieħdu parti attiva, allavolja se nkunu qed niskrutinizzaw ix-xogħol tal-Gvern.

Imma ovvjament inkunu qed nagħtu l-ideat kostruttivi tagħna wkoll biex Malta tkompli timxi 'l quddiem.

THE CHAIRMAN: Għan-nom tal-membri min-naħa tal-Gvern, nirringrazzjaw lill-Oppożizzjoni li, meta ressaqna l-mozzjoni, qablet magħha b'mod unanimu.

Apparti li dan jawgura tajjeb għall-futur u għas-suċċess ta' dan il-kumitat, fejn jidħlu affarijiet ta' ekonomija u finanzi – li allura jkollhom effett dirett fuq iċ-ċittadini tagħna – huwa tajjeb li l-Parlament jibqa' miexi b'din l-armonija.

Mhux dejjem se jkun possibbli, imma fejn kemm-il darba ikun hemm qbil unanimu, dejjem ikun aħjar f'dawn iċ-ċirkostanzi.

CHARLES BUHAGIAR: Mr Chairman, jekk fhimtek tajjeb, inti se taħdem b'sistema fejn fl-ewwel laqgħat se tlaqqa' l-awtoritajiet regolatorji tad-diversi setturi ekonomiċi fil-pajjiż, jiġifieri, jekk qed nifhem tajjeb, l-MFSA, l-MTA u l-Lotteries and Gaming Authority, fost l-oħrajn.

Naħseb li hija idea tajba u naqbel li tagħmel hekk.

Permezz ta' diskussjonijiet li jkollna ma' dawn l-awtoritajiet, inkunu nistghu naraw x'qed jipprevedu, l-ewwel nett dwar is-sitwazzjoni tal-preżent, u wkoll x'qed jipprevedu għall-futur, u forsi anke jgħidulna xi diffikultajiet li jista' jkollhom.

Dan il-kumitat imbagħad, tramite inti bħala ċ-Chairman tiegħu, jista' jwassal lill-Eżekuttiv dak li huma jkunu qed jirrapportaw lilna.

Naħseb li hija idea tajba; però, jekk ser isir hekk, għandha ssir ukoll fuq is-setturi l-oħra kollha.

Jiġifieri, ma nillimitawx ruħna biss għas-setturi finanzjarji jew dawk tat-turiżmu, imma għandna naraw x'qed jgħidu s-setturi li għandhom x'jaqsmu mal-manifattura, l-agrikoltura, is-sajd, il-proprjetà u l-kostruzzjoni.

Għandna naraw is-setturi kollha ekonomiċi tal-pajjiż.

M'għandniex nillimitaw ruħna biss għal xi setturi li forsi naħsbu li qed ikunu ta' suċċess.

Il-yachting, maritime affairs u l-aviation huma kollha setturi ekonomiċi li forsi l-input tagħhom fl-ekonomija tagħna huwa żgħir.

Għalhekk huwa mportanti li nifhmu wkoll dawn kif jaħdmu.

THE CHAIRMAN: Naqbel miegħek.

Forsi ma spjegajtx ruħi sewwa.

Meta qed ngħid l-affarijiet kollha li għandhom x'jaqsmu mal-ekonomija, finalment kull ħaġa fil-ħajja tal-bniedem għandha x'taqsam mal-ekonomija.

Inti semmejt setturi bħall-agrikoltura, u setturi oħra bħall-manifattura u l-kostruzzjoni.

Iva, l-ħsieb tiegħi huwa li r-regulatory bodies tas-setturi kollha jiġu quddiem dan il-kumitat.

Se nagħmilha ċara: parti mix-xogħol ta' dan il-kumitat se jkun ta' skrutinju.

Però, mhuwiex il-ħsieb tiegħi li nżommu kumitat ta' skrutinju biss.

Nixtieq li jkun iktar attiv minn hekk.

Nixtieq li jkun ukoll qed iħares 'l quddiem, u anke nipproponu suġġetti għal diskussjoni fuq livell ta' sessjoni plenarja għall-Parlament.

Minkejja li m'aħniex qed ngħidu li se nneħħu l-parti ta' skrutinju – jiġifieri parti mil-laqgħat tal-kumitat se jkunu ta' skrutinju – però ma nixtieqx li jispiċċa kumitat ta' skrutinju biss.

Nixtieq li apparti l-iskrutinju, aħna nkunu qed naraw il-politika tal-futur.

Jiġifieri li nkunu nistgħu nissuġġerixxu kif parti tista' tkun aħjar u mhux sempliċement inħarsu lejn il-passat biss, imma anke nħarsu 'l quddiem kif ċerta politika nistgħu ntejbuha jew nipproponu affarijiet li jkunu jistgħu jsiru aħjar.

Hawn xi kummenti oħra?

MICHAEL FALZON: Grazzi ħafna.

Importanti li biss ma nkunux irrazzjonali, jiġifieri nittekiljaw ftit, mingħajr ma noqogħdu nagħmlu post-mortems.

Imma fejn hu possibli, naħseb li għandna nkunu anke proattivi.

Għall-kumment li għadda l-kollega, l-Onor.

Buhagiar, għalkemm wieħed jifhem li jiltaqa' ma' diversi setturi, imma rridu nipprijoratizzaw biex ma nispiċċawx ikollna diskussjoni twila, imma sempliċement kemm ikollna overview u ma naqilgħux affarijiet jaħarqu.

Mill-kumplament, naħseb li jidher li hawn qbil.

THE CHAIRMAN: Naqbel li jkun hemm ċertu punti li jingħataw prijorità.

Fil-fatt, punt li se jkun qed jingħata prijorità huwa l-kwestjoni tal-Banking Union u l-European Monetary Union li, fil-fatt, diġà qegħdin jiġu diskussi fuq fora Ewropej.

Riċentement, attendejt konferenza fuq dawn is-suġġetti, u allura ħassejt il-bżonn li dan il-punt jiġi diskuss f'aktar dettall fuq livell ta' kumitat.

Għalhekk fil-laqgħa li jmiss, qiegħed nipproponi li nistiednu lill-Gvernatur tal-Bank Ċentrali, kif ukoll liċ-Chairman tal-MFSA, sabiex jagħtuna preżentazzjoni dwar il-pjanijiet tat-tisħiħ tal-European Monetary Union, kif ukoll tal-Banking Union, biex aħna, fuq livell ta' kumitat, inkunu nistgħu nistaqsu mistoqsijiet biex naraw dak li qed jiġi propost fuq livell Ewropew x'effett dirett se jkollu fuq Malta.

Jiġifieri, fil-laqgħa tal-kumitat li jmiss – li d-data nagħtiha aktar tard – qed nipproponi li proprju jkun hemm din il-preżentazzjoni.

Apparti minn hekk, qed nipproponi wkoll sabiex, bħala kumitat, nagħmlu żjara ta' kortesija lill-Bank Ċentrali fejn nitolbu wkoll lill-Gvernatur biex idawwarna ftit mas-setturi kollha tal-Bank, biex aħna, bħala membri tal-Kumitat, inkunu nistgħu nifhmu l-irwol tal-Bank Ċentrali, fiex jidħol u ma jidħolx.

Jien personali għamilt xi żmien naħdem il-Bank Ċentrali, u kelli impressjoni differenti qabel ma kont naħdem hemmhekk.

Allura tajjeb li bħala kumitat inkunu nafu x'setturi jolqtu l-ħidma tal-Bank Ċentrali.

Iktar 'l quddiem ninformakom bid-data għal din il-viżta ta' kortesija lill-Bank Ċentrali.

Jekk m'għandkomx punti oħra rigward il-programm ta' ħidma, naħseb nistgħu ngħaddu għall-item li jmiss fuq l-aġenda.

Qabel xejn, nixtieq ninfurmakom li ż-żewġ membri l-oħra tal-Kumitat, il-Ministru tal-Finanzi u l-Onor.

Tonio Fenech, qegħdin fil-Plenarja.

Imma għadni kif kellimt lill-Ministru tal-Finanzi u qalli li, kif jispiċċa d-dibattitu li qed jieħdu sehem fih, se jkunu qed jingħaqdu magħna.

Għalhekk, issa nistieden lill-Professur Josef Bonnici, Gvernatur tal-Bank Ċentrali, sabiex jieħu postu mal-mejda u jagħtina preżentazzjoni dwar il-Mission Concluding Statement tal-Fond Monetarju Internazzjonali (IMF) għal Malta għas-sena 2013.

Wara l-preżentazzjoni, imbagħad nistieden lill-membri sabiex jagħmlu l-mistoqsijiet tagħhom lill-Prof.

Naħseb l-aħjar nagħmlu l-preżentazzjoni sħiħa, u mbagħad nistaqsu wara.

MISSION CONCLUDING STATEMENT TAL-FOND MONETARJU INTERNAZZJONALI (IMF) GĦAL MALTA GĦAS-SENA 2013

PROFESSUR JOSEF BONNICI (Gvernatur tal-Bank Ċentrali): Grazzi, Mr Chairman.

L-ewwel nett, b'ċertu sodisfazzjon nilqa' dawn l-istediniet biex, minn żmien għal żmien, inkun nista' nippreżenta xi aspetti ta' relevanza lill-Kumitat, li jservu biex inkunu nistgħu niffukaw fuqhom.

L-IMF għandha tippubblika rapport, li bħalissa qiegħed jiġi konkluż, u forsi fi żmien xahar u nofs ieħor jgħaddi mill-proċeduri kollha u jkun ippubblikat.

Peress li għadu kemm ġie ppreżentat il-concluding statement tal-IMF, dan li se ngħid illum qisu se jkun l-executive summary ta' x'se jkun qed iwassal għall-konklużjonijiet tal-IMF.

Jiena ukoll se nkun qed nagħti xi highlights tal-issues prinċipali li laqtuhom.

L-opening statement tal-IMF dwar Malta bil-frażi "remarkable resilience", huwa proprju pożittiv.

Fil-laqgħat mal-European Central Bank (ECB), kienu jistaqsuni ħafna mistoqsijiet dwar kif sejra l-ekonomija Maltija.

Peress li Malta għandha ekonomija żgħira, kultant tieħu l-impressjoni li tista' tiġi affettwata b'mod drastiku b'dak li jkun qed jiġri madwarha.

Però jista' jirriżulta wkoll li, jekk ekonomija tkun diversifikata kif inhi tagħna, ikollha wkoll ċertu resilience biex tkun tista' tiffaċċja l-problemi.

Jiġifieri, t-tkabbir fl-ekonomija tagħna kien wieħed mill-aħjar fil-Żona Euro, filwaqt li l-qgħad huwa wieħed minn tal-inqas, u kien bejn wieħed u ieħor nofs l-average.

Hawnhekk għandi serje ta' charts li se nkun qed nurikom.

Li hawn interessanti f'din il-graph hu li Malta qiegħda kważi fl-istess livell daqs il- Żona Euro, daqqa ftit iktar 'l fuq, u daqqa naqra inqas 'l isfel.

Però dejjem kienet iktar 'l fuq mit-tkabbir tal-EU average.

Però, fil-bidu tal-ewwel kwart tal-2012, kien hemm crossover.

Jiġifieri, t-tkabbir tagħna min-negattiv mar għall-pożittiv.

Taż-Żona Euro kien xi ftit pożittiv, għalkemm imbagħad ir-ritmu naqas daqsxejn.

Dik kienet parti mir-reżiljenza li osservat l-IMF, meta qalet li Malta żammet ritmu ferm iktar qawwi minn oħrajn.

Din il-crossover niġi għaliha aktar tard, għax hemm aspett ieħor li huma kkummentaw dwaru at a certain point, imma hija relevanti u għandha ċertu policy implications.

F'din il-graph ukoll qed naraw il-forecasts tal-IMF għal Malta.

Qed jiġi mbassar li din is-sena se jkollna tkabbir ta' madwar 1.4%, u li s-sena d-dieħla kważi tiġi għal 2%.

Il-problema hi x'inhu jiġri fiż-Żona Euro.

It-tkabbir fiż-Żona Euro għadu nieżel, għalkemm l-ammont li kien nieżel bih naqas.

Qed jiġi mbassar li se jkun hemm turning point fit-tkabbir taż-Żona Euro, imma meta sseħħ din, it-turning point tkun attwalment saret.

F'dawn l-aħħar sena u nofs, dejjem kien qed jiġi previst turning point, però sfortunament dejjem baqgħet tiġi delayed u imbuttata iktar għall-futur.

Jiġifieri, l-element ta' inċertezza għadu hemm.

Anke esperti minn kumpanniji privati Ewropej qed jistennew li jkun hemm turning point, imma għadha mhijiex ċara meta se ssir.

Graph oħra interessanti ssemmi n-Net Export Growth.

Għalkemm l-Import u l-Export normalment jittrekjaw ma' xulxin quite closely – għalkemm, fl-aħħar tal-2010, kien hemm crossover – hawnhekk, kif qed taraw, l-Exports bdew jiżdiedu b'rata ogħla mill-Imports.

Żviluppat din il-gap, li wasslet biex kull parti mir-reżiljenza tagħna żammet ir-ritmu ekonomiku għaddej.

Naturalment, fir-rate of pace expansion tal-exports, kif qed taraw, kien hemm daqsxejn slowdown fl-aħħar ftit tal-2012.

Però, fl-ewwel quarter jidher li l-exports għaddejjin b'ritmu sodisfaċenti.

Implikazzjoni ta' din hija l-balance of payments.

Filwaqt li tradizzjonalment Malta dejjem kienet tkun fin-negattiv, f'dan l-aħħar perijodu, minħabba l-export growth – hawnhekk l-exports jinkludu t-turiżmu, is-settur finanzjarju u s-servizzi kollha – tal-goods and services kien qed jespandi b'ċertu ritmu.

Fil-fatt, f'dan l-aħħar perijodu, kellna dan is-surplus li mhux tradizzjonali.

Jekk taraw l-istorja ta' Malta, aħna kważi dejjem konna f'defiċit, u r-raġuni hija li pajjiżna jimporta ħafna, u l-investiment li jsir normalment ikun impurtat.

Tajjeb li wieħed jgħid li l-investiment issa naqas, u din hija parti mir-raġuni.

Jiġifieri, għandha l-aspett posittiv u n-negattiv tagħha; però għandha wkoll l-element li, minħabba s-slowdown internazzjonali, l-investiment għaddej b'mod kajman f'diversi oqsma.

Dwar l-impjiegi, kif turi din iċ-chart, il-gainfully occupied baqgħu jiżdiedu.

Ir-ritmu ta' increases huwa inqas milli kien qabel, però llum għandna 'l fuq minn 152,500 gainfully occupied full-time, li naturalment huwa pożittiv.

L-istess fuq il-qgħad: it-tbassir tagħna huwa li l-qgħad f'Malta jibqa' bejn wieħed u ieħor l-istess.

Però, kif qed taraw f'din iċ-chart, hemm varjazzjoni kbira mill-EU average.

Fl-EU average hemm ekonomiji bħal Spanja li għandhom 25% qgħad, u hemm ekonomiji bħal Ġermanja li għandhom inqas minna.

Jiġifieri, fl-EU average hemm element li internament huwa daqsxejn varjat, u allura ma jkunx daqshekk ta' għajnuna.

Dawk kienu ftit graphs dwar xi aspetti tal-ekonomija.

Issa se naraw iċ-challenges, u l-IMF isemmu – u qed nuża l-kliem tagħhom –

Naturalment, l-IMF qed tgħid x'qed jiġri madwarna, u li aħna niddependu ħafna fuq dan.

Però, jgħidu dan il-punt ukoll:

X'iridu jgħidu biha din?

Aħna kellna diskussjoni twila fuqha din.

L-IMF qed jgħidu li fil-futur jista' jkun li ċertu kompetittività li għandna f'ċertu servizzi finanzjarji eċċ b'mod jew b'ieħor se tittiekel.

Dan jiġri għal diversi raġunijiet, waħda minnhom għax jista' jkun li se jkollna kompetizzjoni iktar.

Imma l- kompetittività tista' tittiekel ukoll minħabba l-bidliet li qed isiru fis-settur regolatorju, fis-settur tat-tassazzjoni u oħrajn.

Allura l-messaġġ tagħhom huwa li hemm bżonn li jsir effort qawwi biex nidentifikaw setturi oħra li jistgħu jixprunaw l-iżvilupp.

Dan bħalma fil-passat ġie żviluppat l-e-gaming, is-servizzi tal-avjazzjoni, tar-repairs eċċ. u servizzi oħra li bħalissa qed jissemmew bħala maritime servicing sector.

Huwa importanti li jkollna strateġija għax dawn l-affarijiet ma jiġux b'kumbinazzjoni, imma rridu niffukaw fuqhom u jkun hemm eżerċizzju sħiħ.

Waqt il-laqgħa li kelli magħhom, il-messaġġ li ħareġ kien li, biex insaħħu r-reżiljenza u l-potenzjal ta' Malta, importanti li nibqgħu nidentifikaw oqsma ġodda.

Ir-raba' punt li qalulna kien daqsxejn perplexing, biex ngħidilkom il-verità.

Hawnhekk qalu:

Għalfejn qed jgħidu hekk?

Jekk nħarsu lejn din il-graph, li hija "Productivity in Malta and the euro area", naraw li l-produttività tagħna, kif ukoll tal-EU area, kienet ta' 100 fl-2004.

Jiġifieri qishom bdew fl-istess livell.

Għal perijodu twil, Malta kellha produttività ogħla milli kien hemm fil-Euro area.

Però, lejn l-aħħar tal-2011, kien hemm crossover ieħor, fejn l-Ewropa ġiet pjuttost iktar minna.

Issa, sa ċertu punt, din hija nkwetanti, għaliex filwaqt li l-ekonomija Maltija baqgħet iżżid l-impjiegi, l-ekonomija taż-Żona Euro kellha t-tnaqqis.

Allura, meta tiġi biex tkejjel il-produttività u tqabblu b'dan il-mod, ikun hemm ċertu diffikultajiet.

M'aħniex ċerti jekk din id-diskrepanza hijiex minħabba l-business cycle li qed ikun hemm, jew xi ħaġa iktar fundamentali.

Li huwa żgur hu li, minħabba r-ristrutturizzazzjoni u minħabba anke tnaqqis fil-pagi, ċerti pajjiżi tal-Unjoni Ewropea għaddejjin minn bidliet drammatiċi fis-setturi tagħhom, u kultant din taffettwa l-kompetittività tagħhom.

It-twissija tal-IMF hi biex nieħdu ħsieb li ma jintilifx il-bilanċ bejn il-paga u l-produttività, speċjalment meta jkunu flimkien.

Li nistgħu ngħidu hu li l-produttività tagħna veru marret daqsxejn lura f'dawn l-aħħar sena u nofs, u hi xi ħaġa that needs attention u one is to monitor what is happening.

Issa għandi diversi graphs li għandhom x'jaqsmu mal-istess argument.

L-ewwel graph hija Compensation per Employee, u s-sitwazzjoni f'Malta hija daqsxejn iktar għolja minn dik tal-Euro area.

Allura, biex ngħid hekk, qiegħda tikkontribwixxi għal dak li għadni kemm għidt.

L-istess ħaġa għall-Unit Labour Cost: sa nofs l-2008, Malta u l-Euro area kienu mexjin kważi ma xulxin, però f'dawn l-aħħar snin kien hemm gap.

Dan kollu wassal biex ingħatat ċerta attenzjoni għall-effiċjenza u għall-mod kif ikunu nnegozjati l-pagi li primarjament ikunu qed jirriflettu l-produttività ta' dik l-entità.

Rakkomandazzjoni li għamlu l-IMF kienet li, jekk jintilef il-bilanċ, jista' jkun hemm ċertu konsegwenzi.

Issa niġu għall-finanzi pubbliċi.

Fuq l-oġġettiv tal-balanced budget, l-IMF tgħid li għandu jiġi kkonsolidat, u tinnota li hemm bżonn li l-profitabbilità ta' xi kumpanniji pubbliċi, bħall-Enemalta, l-Air Malta eċċ, itejbu s-sitwazzjoni fiskali tagħhom.

L-IMF issemmi wkoll il-fiscal governance framework, u li għandu jkun hemm xi forma ta' kunsill li jimmonitorja l-infiq tal-Gvern.

Però, ma jespandux biżżejjed, u allura rridu nistennew ir-rapport finali biex naraw eżatti x'se jiżviluppa.

F'dawn iż-żewġ charts, naraw li fl-2012 id-defiċit tal-Gvern, mqabbel ma' tal-EU, jidher daqsxejn iktar minn 3%, u d-debt to GDP ratio, kemm ta' Malta kif ukoll tal-EU, kien madwar 72%.

Il-messaġġ tal-IMF hu li jridu jsiru l-isforzi kollha biex id-defiċit jiġi limitat u d-dejn ma jiżdiedx.

Fid-diskussjonijiet li kelli mal-IMF dwar is-settur bankarju, kien hemm xi punti saljenti u li naħseb huma relevanti ħafna.

L-IMF issemmi l-issue tal-"large banking sector", li kif tafu ssemmiet ħafna.

Peress li s-settur bankarju internazzjonali huwa teknikament separat mill-operat intern tal-ekonomija tagħna, allura r-riskju huwa ferm inqas.

L-IMF użat il-frażi: "negligible claims on the deposit compensation scheme" fil-ħin li qalet dan.

L-IMF innotat ukoll li r-riskju tal-Core Domestic Banks – li issa se ngħid xi ħaġa iktar fuqhom – huwa contained, u din hija xi ħaġa pożittiva.

Kif tafu, il-banek jinqasmu fi tliet kategoriji: il-Core Domestic Banks, li jiġbru d-deposits u jsellfu lill-ekonomija lokali; in-Non-Core Domestic Banks, li ħafna minnhom jieħdu d-deposits, imma ħafna drabi jinvestu barra minn Malta – u allura l-mudell tagħhom huwa daqsxejn differenti; u l-International Banks, li jieħdu d-deposits minn barra u jissellfu barra.

Issa, fihom infushom dawn jerġa' għandhom mudelli differenti.

Jiġifieri mhux l-International Banks kollha joperaw l-istess, imma hemm mudelli differenti li forsi xi darba jkollna ċans li neżaminawhom daqsxejn iktar.

L-istess għan-Non-Core Domestic Banks, fejn hemm mudelli differenti u kollha naturalment iridu ċertu attenzjoni biex wieħed ikun ċert x'qed jiġri, kif fil-fatt qed isir.

Din it-tabella użajniha dan l-aħħar, meta l-ekonomija Maltija kienet taħt focus.

Din qed taqsam il-banek fit-tliet kategoriji li semmejt: Core, Non-Core u International.

Però, hemm aspetti oħra li huma relevanti.

Pereżempju, l-Capital Adequacy Ratio tal-Core hija 14.3%, meta l-minimum hu xi 8%, u tal-EU banks hija 14.1%.

L-argument tiegħi dejjem kien li tista' tieħu t-total tal-banek kollha ta' Malta u tqabbilhom mal-EU banks: però, fir-realtà trid tieħu l-Core Domestic Banks biss, u tqabbilhom mal-EU banks, għaliex il-mudelli tal-banek l-oħrajn huma differenti.

Kif jidher ukoll minn din iċ-chart, kultant l-International Banks jisplodu 'l fuq.

Dan għaliex ċertu banek ikollhom mudelli partikolari li jkunu qed jiffinanzjaw inter groups, u allura jkun hemm deposits enormi fis-sistema bankarja tagħhom stess.

Bħala rata ta' profitabbilità tal-banek Core, l-average fuq ir-Return On Assets – jiġifieri kemm qed ikollhom return il-banek fuq l-assi tagħhom – hija 1.6%, li hija ferm ikbar minn tal-EU, li hija 0.1%.

Ir-Return on Equity – jiġifieri dak li jkunu nvestew ix-shareholders – qiegħed iktar healthy u huwa ta' 23.9%, li huwa ferm ikbar mit-2.7% tal-EU.

Il-likwidità tal-Core Banks Maltin hija ta' 49%, meta r-regola hawn Malta tgħid 30%.

Jekk inqabbluha fuq kriterji internazzjonali fejn għandhom 10%, l-ekwivalenti ta' dik il-49% b'definition ta' liquid assets to total assets hija 28%.

Jiġifieri, fuq dawn il-kriterji, m'hemmx dubju li s-sistema bankarja tagħna hija waħda soda u waħda reliable li tat l-istabbilità lill-ekonomija Maltija.

Però, hemm xi elementi li issa narawhom aktar tard.

Din il-graph turi kemm il-banek Maltin mhumiex esposti lejn pajjiżi li huma under stress bħal Ċipru u l-Greċja.

Fil-fatt, il-banek Maltin kważi m'għandhom xejn exposure.

Interessanti li l-banek Maltin l-iktar li għandhom assets hu fl-Ingilterra.

Wara, hemm Franza, il-Ġermanja, l-Olanda u l-Belgju.

Internazzjonalment, hemm l-Awstralja wkoll, għax hawn bank Awstraljan u r-Rest of the World.

Jiġifieri, dan juri kemm hawn element ta' cautiousness, kontra dak li ġara lil Ċipru fejn kellhom investiment enormi fil-bonds Griegi li mbagħad tilfu ħafna flus fuqhom.

Din il-graph kienet parti mill-IMF report tas-sena li għaddiet, però għadha relevanti ħafna għal-lum, u qiegħda turi l-exposure ta' Malta għall-Greek risk.

Malta qiegħda kważi l-inqas, li jkompli jsostni l-argument ta' dak li kont qed ngħid.

THE CHAIRMAN: Tista' tispjega l-axis?

JOSEF BONNICI: Din il-graph – Banking Sector Sensitivity to Greek Market Risk – turi li s-sensittività ta' Malta qegħda prattikament zero għaliex m'għandna l-ebda exposure għall-Greċja, filwaqt li Ċipru għandha exposure enormi.

Din iċ-chart turi s-snin 2010 u 2011.

Chart oħra turi l-Capital Adequacy Ratio fejn il-Core Domestic Banks Maltin baqgħu madwar l-14% konsistentement, filwaqt li r-ratio tal-EU dejjem kienet qrib tagħna.

Din il-graph tirrifletti l-mudell li jintuża mill-banking, u huwa loan to deposit ratio.

Jiġifieri, meta bank isellef 100, kemm jirnexxilu jġib deposits lura.

Fil-każ ta' Malta, l-loan to deposit ratio huwa madwar 72%, filwaqt li dak tal-EU, għalkemm qed jirranġa, imma qiegħed xi 110%.

Dan ifisser li, ġeneralment, il-banek tal-EU iktar ikollhom exposure għall-wholesale market milli għad-depositors individwali li jpoġġu l-flus.

U dan seta' kien żvantaġġ kbir.

Biex ikun hemm investiment fil-banek, iridu jinxtraw il-bonds eċċ, u jkun hemm ħafna hesitancy.

Għalhekk, huwa ta' vantaġġ li Malta għandha dan it-tip ta' mudell.

Wara li l-IMF qaltilna li kollox huwa pożittiv, innutat li, fil-coverage tan-non-performing loans, hemm bżonn li xi affarijiet jissaħħu għax huwa relatively low.

Xi jridu jgħidu biha din?

Peress li hawn Malta ħafna mil-loans ikollhom bażi ta' collateral – ta' proprjetà – il-banek jagħtu ħafna haircuts fuq il-proprjetà.

Jiġifieri, jekk qed isellfu mija, huma jiżguraw li għandhom proprjetà ferm iktar minn dik il-mija.

Però, jibqa' l-fatt li, jekk ikun hemm xi parti mill-proprjetà li mhijiex covered bil-loan, jew għal xi parti li jħossu li għamlu provision, hemmhekk hemm tendenza li ma jpoġġux ħafna provisions.

Din hija pjuttost sistema li ilha tinħadem f'Malta u li l-banek tant iħossuhom sodi fil-proprjetà li ma jħossux li għandhom jagħmlu daqshekk provisions meta jkollhom non-performing loans.

L-IMF qed jirrikkomandaw li s-settur bankarju għandu jsaħħaħ il-pożizzjoni tiegħu billi jipprovdi iktar provisions.

U kif diġà semmejt qabel, peress li r-returns huma relattivament għoljin mqabblin ma dawk internazzjonalment – u hawn xi ftit charts oħra dwar dan – għal dawn l-aħħar snin ir-rakkomandazzjoni tal-Bank Ċentrali dejjem kien igħid li, minflok ma jitqassmu daqshekk dividends, għandhom imorru biex jissaħħu l-provisions.

Semmew ukoll li għandha tissaħħaħ il-"preparedness and management frameworks in line with the forthcoming reforms at the European level".

Dan meta jkun hemm resolution of banks, pereżempju, eċċ. U fil-fatt din qiegħda ssir, u qed naraw x'qed jiġri min-naħa tal-EU.

Mill-2014, it-tliet banek il-kbar se jiġu direttament taħt l-ECB, filwaqt li l-banek l-oħra se jkunu soġġetti għal dak li huwa msejjaħ a single rule book.

Dan se jwassal għal ċertu tibdil fil-mod kif jiġu supervised, anke b'element estern li jakkumpanja l-element intern.

Tradizzjonalment, dan kien isir mill-MFSA, imma issa se jsir l-MFSA flimkien mal-ECB.

Dan il-bord twaqqaf fil-bidu ta' din is-sena bejn il-Bank Ċentrali u l-MFSA biex proprju jagħti aktar attenzjoni lil ċertu elementi ta' macro-prudential on a macro basis.

Jiġifieri, li jkun hemm ċertu prudenza fil-mod kif jopera s-settur bankarju, biex ikun jista' jsaħħaħ il-pożizzjoni.

Ftit ilu għidt li relattivament il-banek qed ikollhom iktar returns.

U din iċ-chart turi r-Return on Assets tal-banek.

Din hija rilevanti, għax il-banek qegħdin f'pożizzjoni finanzjarjament b'saħħithom in terms of their profitability.

U għandha twassal għal iktar room for maneouvre meta jiġu għall-provisions.

Tara ċertu banek, speċjalment fl-istressed countries bħal Ċipru eċċ, li jkollhom hugely negative amounts.

Din l-aħħar graph qed tieħu ż-żewġ miżuri Return on Equity u Return on Assets flimkien, u hemm inklużi diversi pajjiżi.

Il-Finlandja, l-Olanda u Franza qegħdin viċin tagħna, filwaqt li l-Lussemburgu u l-Awstrija qegħdin iktar qrib.

Malta għandha returns qawwija mhux ħażin.

Meta l-IMF qalet li l-banek Maltin għandhom isaħħu l-provisions tagħhom, l-argument kien li l-banek għandhom jirranġaw u jiġu f'pożizzjoni tajba għal meta s-Single Supervisory Mechanism (SSM) tibda timmoniterjhom b'kriterji li jintużaw internazzjonalment.

Jien dak li għandi x'ngħid.

THE CHAIRMAN: Filwaqt li f'isem il-Kumitat nirringrazzjak għall-preżentazzjoni tiegħek, nistaqsi lill-membri jekk għandhomx xi mistoqsijiet fuq il-preżentazzjoni.

MICHAEL FALZON: Nixtieq nagħmel kumment wieħed.

Meta kont qed titkellem fuq il-produttività, fejn anke għidt li kien hemm ċertu decline imma indikajt li mhux bilfors tkun negattiva, allura mhijiex ibbażata per capita?

Kont qed tgħid li hi negattiva jew mhijiex?

Fejn hu tajjeb ejja ngħidu li hu tajjeb.

Hawnhekk kollha naqblu li għandu jkun tajjeb.

Għaddejt kumment, Prof. Bonnici, li mhux bilfors hija negattiva, mhijiex per capita u nassumi li hi.

Ma nistgħux nqabblu l-ekonomija tagħna ma' tal-Ġermanja, pereżempju.

Jien bankier ta' 34 sena, jiġifieri xjaħt ġo bank.

JOSEF BONNICI: F'din l-aħħar sena, m'hemmx dubju li f'Malta l-GDP growth naqas, però l-impjiegi baqgħu jiżdiedu.

Issa jista' jkun li, meta jiġri hekk, ikun hemm ċertu kumpaniji li jipproteġu l-post tal-ħaddiem tagħhom u jżommu l-impjiegi għaddejjin.

Sadanittant, jistennew li l-ekonomija tirpilja, u meta tirpilja, jkollhom il-ħaddiema lesti.

Allura s-suspett huwa – u qed ngħid suspett, għax trid tistenna u tara x'se jiġri – li temporanjament jista' jkollok sitwazzjoni fejn, peress li l-GDP qed jikber bl-iktar mod baxx u l-employment baqa' tiela', meta inti tiddividi l-GDP per capita, se jagħtik riżultat ta' produttività inqas.

Jekk tkun long term, għandha biċċa konfondiment għax wieħed irid jara kif se jirriversjaha.

Però li qed ngħid huwa li jista' jkun li, meta tirpilja l-ekonomija, naraw a natural improvement minħabba t-tendenza li jkollok daqsxejn ta' hoarding of people li l-kumpaniji ma jridux jitilfu eċċ.

"Jista' jkun" – miniex qed ngħid li nafu sewwa r-riżultat.

MICHAEL FALZON: Kumment ieħor marbut mal-istess suġġett, u biex nifhem jien u għall-ebda raġuni oħra.

Dwar iċ-chart "Higher Unit Labour Costs" – jiġifieri din tiftaħ, mhux can of worms, għax imbagħad jaqbżu l-Unions, l-imbarazz u l-affarijiet l-oħra kollha – imbarazz, fis-sens ta' kumplikazzjonijiet, bl-ebda disprezz lejn ħadd.

Il-fatt li imbagħad kien hemm statistika oħra fejn rajna li effettivament il-purchasing power ta' ħaddiem Malti mqabbel ma' ta' ħaddiem fl-Unjoni Ewropea, effettivament huwa inqas jew naqas, x'ifisser?

Ifisser li għandna inflazzjoni li hija ikbar, inflazzjoni li qed tieħu gidma iktar?

JOSEF BONNICI: Il-purchasing power naturalment huwa relatat mal-produttività.

Jiġifieri, jekk aħna għandna l-produttività ta' bejn wieħed u ieħor nofs ħaddiem Ġermaniż, naturalment dak jista' jikkmanda ħaddiem Malti, li, in terms of wages, huwa n-nofs dak li jista' jikkmanda average tal-Ġermanja.

Però aħna għandna ċertu costs li huma wkoll differenti minn dawk tal-Ġermanja.

Allura jkun hemm elementi li trid tieħu into account.

Fil-fatt, dan iż-żmien jikkalkolaw – m'għandix hawn – an element of purchasing power.

Hemm indiċi tal-purchasing power li fil-fatt jieħdu into account kemm iqum baskett ta' oġġetti f'Malta ma' kemm iqum baskett tal-istess oġġetti l-Ġermanja.

Huwa differenti wkoll, u allura jagħmlu aġġustament għad-differenza fil-baskett.

Però, mhemmx dubju li l-iżvilupp ta' Malta mhuwiex avvanzat daqs l-iżvilupp tal-Ġermanja, kemm għaliex għandhom makkinarju iktar produttiv, kif ukoll għax għandhom ħaddiema li għandhom produttività, sa ċertu punt wkoll, iktar għolja, u allura jipproduċu prodott li huwa ikbar minn dak li jista' jiġi prodott f'dan l-istadju.

Qegħdin navvanzaw u qed noqorbu, imma naturalment wieħed irid javvanza b'mod pass pass mal-kapaċità tal-pajjiż li jkun jista' jerfa' wkoll u jġib dik it-tip ta' produttività.

THE CHAIRMAN: Ħalli nagħmel mistoqsija rigward dawn iż-żewġ graphs tal-compensation u l-productivity Jista' jkun li forsi hemm lack ta' response mill-produttività għal żieda fil-pagi, fis-sens li, jekk tanalizza bejn l-2004 u l-2008, u – jekk qed nara sew mill-graph tal-compensation per employee – il-produttività kienet tielgħa b'rata mgħaġġla?

Il-fatt li d-domestic demands f'Malta huma qawwija, jista' jkun li forsi anke kienet policy tal-Gvern li wieħed forsi joqgħod daqsxejn attent, u ż-żieda fil-paga tal-ħaddiema – anke fuq ċertu collective agreements li kien hemm, u li se jkun hemm anke fil-futur – trid tibqa' b'rata stabbilita, biex b'hekk kemm jista' jkun iżżomm l-istess domanda?

Anke għall-fatt li wara l-2008 l-produttività ta' Malta bdiet nieżla u, minkejja l-compensation tal-employee baqgħet tiżdied, il-growth rate ma kenitx l-istess daqskemm kienet qabel l-2008.

JOSEF BONNICI: Hekk hu.

Fil-fatt, dan il-punt kien ġie diskuss mal-IMF, punt li kont qajjimt kien, li hawnhekk qed inħarsu lejn l-averages.

L-averages tal-ekonomija kollha, permezz tal-GDP, huwa magħmul minn setturi differenti.

Is-settur tas-servizzi għandu ċertu produttività u ċertu pagi, u s-settur tal-manifattura – li qed issir bidla fih – hemm minn ikun inqas produttiv u ma jkunx jista' jkampa, u jkun hemm oħrajn li juru output aħjar.

U hemm setturi oħra.

Meta tħares lejn dan it-tip ta' riżultat, trid tiftakar li, bejn l-2006 u l-2008, il-GDP tagħna beda jikber b'mod qawwi għaliex is-settur tas-servizzi, speċjalment dak finanzjarju, beda jikber ħafna.

Peress li l-ħaddiema li kienu qed jidħlu kellhom pagi aktar għoljin, they pulled up the ratio mill-2009, li kien daqsxejn iktar kajman.

Però, kif għedt int, Mr Chairman, li, at the end of the day, trid toqgħod attent li kemm hu possibbli, id-dħul ma jkunx outpacing il-kapaċità ta' dik l-entità jew l-intrapriża li ssostni.

Din hija waħda mill-iktar affarijiet bażiċi, però hija waħda mill-iktar affarijiet importanti wkoll.

Jien dejjem inkun daqsxejn kawt meta nitkellem fuq il-pagi tal-ekonomija kollha.

Trid titkellem iktar fuq setturi jew entitajiet, u trid tara s-sitwazzjoni tal-entità, jekk il-produttività hijiex aħjar, x'negozjati mal-unions qegħdin isiru fuq collective agreements, u li tinnegozja skont kif jippermettu ċ-ċirkostanzi.

Jekk ma jkunx hekk, dik l-entità ma tibqax profitabbli u tispiċċa biex tmur f'pajjiż ieħor.

Jiġifieri, hemm dan l-element li wieħed irid iżomm bilanċ kontinwu, u l-ekonomija żżomm waħedha dak li jżomm is-settur privat.

Is-settur pubbliku jrid jieħu l-messaġġ u jara kif qed jimxi s-settur privat.

Ċertament, irid ikun ristrett li ma jimxix b'rati li ma jistgħux jiġu supported with future revenue u li jiġi mit-taxxa eċċ, għax inkella jkun piż fuq l-ekonomija.

Dan iwassal għal misallocation of resources – li jkollok ċertu riżorsi iktar milli għandek bżonn – fis-settur privat biex issostni l-pagi.

Jiġifieri, hemm dan l-element li trid dejjem iżomm under review biex il-bilanċ jibqa' għaddej.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

TONIO FENECH: Grazzi, Mr Chairman.

L-ewwel nett, tajjeb li wieħed jgħid li dan ir-rapport, u anke l-ewwel slide, tissottolinea li Malta – proprju mill-kriżi 'l hawn, u anke mertu tal-politika li ħaddan il-Gvern preċedenti – kienet l-aħjar waħda in terms of performance bħala ekonomija tal-Euro area kollha.

U jagħmlu dan b'asserzjoni ċara:

Imbagħad, l-IMF tgħid li proprju dan seħħ minħabba ż-żieda fl-esportazzjoni – kif joħroġ anke mill-graphs – u anke mill-fatt li s-sistema bankarja tagħna baqgħet waħda b'saħħitha.

Naħseb li l-preżentazzjoni, il-graphs u anke l-kummenti tal-IMF joħorġu diversi aspetti interessanti, b'mod partikolari li l-ekonomija tagħna kibret mhux minħabba xi injection interna ta' konsum, imma pjuttost minħabba l-esportazzjoni li kienet qed tesperjenza.

Tant hu hekk, li jien storikament ma niftakar qatt, jew rari, jew għexieren ta' snin ilu li l-current account balance ta' Malta kien pożittiv.

Tradizzjonalment dejjem kien negattiv, u dejjem konna ngħidu li għax diffiċli ħafna għalina li naqbdu eżattament x'jidħol u x'joħroġ.

Imma dejjem kien jispiċċa iktar fin-negattiv milli fil-pożittiv.

Fir-realtà, fl-aħħar tal-2012 rajna quarters li kienu pożittivi.

Irrid nissolleva graph 5, li titkellem dwar dak li għamilna fil-kriżi.

Filwaqt li, bejn l-2009 u l-2010, pajjiżi oħra raw l-unemployment tagħhom jiżdied b'mod qawwi, prattikament f'pajjiżna l-gainfully occupied baqa' fejn kien jew niżel bi ftit.

U dan ġara minħabba s-sapport li l-Gvern kien ta lill-fabbriki li daħlu f'diffikultà, b'mod li, minflok neħħew in-nies, żammewhom u tawhom it-taħriġ sakemm l-ekonomija reġgħet bdiet tirpilja.

Għamlu investiment – għax l-għajnuna kienet marbuta mal-investiment – u nemmen li parti mit-turnout kien daqshekk qawwi u malajr għax, mhux talli l-fabbriki ma għalqux, imma f'dak il-perijodu kienu qed jinvestu.

Hawnhekk toħroġ id-domanda tiegħi u ta' membri oħrajn.

Huwa partikolari li kif, filwaqt f'pajjiżna l-esportazzjoni żdiedet, l-employment kompla jiżdied u allura qishom l-indikaturi ekonomiċi juru li l-ekonomija tagħna qegħda tipproduċi u qiegħda tikber aktar, imma min-naħa l-oħra l-produttività per capita tidher li qed tonqos u mhux tiżdied.

Graph oħra turi li s-salarji żdiedu iktar mill-medja Ewropea.

Jista' jkun li l-kumpens tas-salarji tagħna kien ogħla mill-produttività nnifisha, imma hu importanti li jkollna analiżi iktar dettaljata fuqha dan.

Biex jindirizza aktar il-produttività, x'policies beħsiebu jagħmel il-Gvern?

Għandi xi domandi dwar il-konsiderazzjonijiet li għamlet l-IMF.

L-ewwel nett, l-IMF tgħid li l-ikbar sfida hi li nippreservaw l-istabbilità makro- ekonomika ta' pajjiżna.

Forsi hawnhekk nistaqsi ftit lill-Ministru jekk jistax jagħtina ftit il-ħsibijiet tiegħu dwar kif il-Gvern beħsiebu jkompli jagħmel dan, fl-isfond ta' dak li huma stess qed jgħidu international risks li għadhom qawwija.

Jiġifieri li l-external environment tagħna għadu wieħed instabbli ħafna.

Jitkellmu wkoll fuq il-ħtieġa li nkomplu niddiversifikaw l-ekonomija, u jekk allura l-Gvern hux qed iħares lejn oqsma ġodda biex jagħmel dan.

U l-fatt ukoll li l-ħtieġa li l-pagi tagħna jkunu aktar marbuta mal-produttività – forsi l-Ministru jista' jiċċara ftit anke l-ħsieb tal-Gvern, wara li riċentament kien hemm dikjarazzjoni dwar il-COLA u d-diskussjonijiet li għaddejjin mal-imsieħba soċjali.

Il-Gvern lejn xhiex qed iħares f'dawn id-diskussjonijiet?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

EDWARD SCICLUNA (Ministru għall-Finanzi): Wieħed jinnota b'sodisfazzjon r-rimarki li għaddew id-delegazzjoni fuq is-settur bankarju.

Però, rridu ngħidu wkoll li mezz ieħor biex tiddeskrivi dan is-settur huwa bl-istress test.

S'issa, fil-każ tagħna, jekk miniex sejjer żball, l-Unjoni Ewropea għamlet żewġ stress tests.

Li qed jiġri hu li l-Kummissjoni qed tkun ikkritikata li l-ewwel stress test mhux qed ikun iebes biżżejjed, u, fil-fatt, issa hemm it-tieni stress test.

Aħna b'sodisfazzjon ngħidu li l-unika bank li ngħatalu dan it-test għadda minnu.

Però, issa qed jerġgħu jsemmu tip ieħor ta' stress test.

Jekk miniex sejjer żball, se jkun dwar il-kwalità tal-assi.

L-ewwel mistoqsija tiegħi hija din: jekk 'il quddiem jiġu analizzati l-banek, bank wieħed ikun hemm, jew hemm il-possibilità li jkun hemm banek oħra Maltin li jingħataw dan it-test?

U jekk għandekx dettalji ta' x'jifhmu b'dan it-test l-ġdid, fejn se jiġu analizzati jew evalwati l-kwalità tal-assi tal-banek: dik l-ewwel mistoqsija.

It-tieni hija iktar forma ta' rimarka, għax xi ħaġa li forsi għadha ma ħarġitx fil-pubbliku – għaliex għadna qegħdin ninnegozjaw mal-Kummissjoni – Malta teknikament daħlet fl-Excessive Deficit Procedure, jew tista' possibilment tidħol, mhux biss minħabba d-defiċit, imma anke minħabba d-dejn.

Jiġifieri, hemm regola ġdida li hija parti mis-six-pack, li mhux biss teżamina d-defiċit, imma tista' ddaħħal lill-pajjiż f'Excessive Deficit Procedure anke minħabba d-dejn biss.

Dan għaliex għandek trajectory immarkat għalik u, jekk ma timxix miegħu, tista' tidħol f'Excessive Deficit Procedure.

L-aħħar mistoqsija hija dwar il-Joint Financial Stability Board, jekk il-Gvernatur għandux informazzjoni dwar pajjiżi oħra?

Min huma l-membri ta' dan il-Bord?

F'Malta, dan il-bord huwa magħmul mill-Bank Ċentrali u l-MFSA biss.

Hemm pajjiżi oħra fejn anke l-Gvern jidħol f'dan il-Joint Financial Stability Board?

Just bħala informazzjoni.

JOSEF BONNICI: Nibda mill-mistoqsija dwar il-Joint Financial Stability Board: fil-fatt, dan jien kemm kemm semmejtu.

Però, kif tafu, xi sentejn jew tliet snin ilu twaqqaf bord ġdid, il-European Systemic Risk Board.

Dan il-bord kien magħmul mill-banek ċentrali u mis-supervisors li kienu separati, għax mhux kullimkien huma separati.

Waħda mir-rakkomandazzjonijiet li għamel dan il-Bord – għax ħass li raġuni għalfejn hemm kriżi kienet li ma kienx hemm biżżejjed attenzjoni ta' aspetti iktar from a macro level, u li kienu qed iwasslu għal ċertu riskji – kienet li kull pajjiż għandu jwaqqaf bord jew awtorità.

Għamlet Terms of Reference biex tassigura li qed niffokaw fuq macro prudential aspects, u mhux inħarsu lejn the macro level ta' kumpanija li s-supervisor normalment jagħmel, imma nħarsu wkoll lejn l-implikazzjonijiet iktar wiesgħa ta' dik l-entità.

Pereżempju, jekk wieħed ibiegħ ċertu bad debts, x'effett se jkollhom fuq l-oħrajn.

Jiġifieri din hija xi ħaġa li rridu nħarsu lejha wkoll.

Aħna konna pjuttost minn tal-ewwel li ġibna l-green light mill-ESRB dwar din l-istruttura l-ġdida li waqqafna, li huwa bord miftiehem bejn iż-żewġ entitajiet.

Dehrilna li mmorru għal bord u mhux għal awtorità, għaliex fiċ-ċokon tagħna biex noħolqu awtorità oħra, naħseb anke from a human resources point of view, kienet tkun iktar diffikultuża.

Apparti minn hekk, diġà kellna kumitat bejn iż-żewġ entitajiet li kien qed jaħdem, u allura rriformajnieh biex jieħu din l-aġenda.

Ippreżentajna l-kriterji lill-ESRB u aċċettathom.

Fil-fatt, l-ewwel żewġ pajjiżi li l-ESRB aċċettat kienu aħna u l-Ingilterra, li ħolqu awtorità oħra.

L-Ingilterra huwa pajjiż kbir, u allura jagħmel sens minn dak l-aspett.

Bdejna niltaqgħu minn Jannar b'mod regolari.

F'dawn il-laqgħat inħarsu iktar fid-dettall lejn aspetti ta' kif wieħed iħares lejn is-settur finanzjarju.

B'mod partikolari semmejt l-istress test.

Aħna qegħdin nħarsu lejn kull aspett, biex naraw jekk nistgħux nespandu.

Il-kriterji li se jkunu wżati għall-istress test għadhom qed jiġu stabbiliti.

Però, kif qal il-Ministru tal-Finanzi, hemm attenzjoni iktar ta' kemm jistgħu jkunu risky l-assi fil-banek, pereżempju jekk bank hux qiegħed jinvesti f'ċertu tip ta' bonds ta' ċertu pajjiż.

Dan jista' jirrifletti riskju mal-pajjiż tiegħu stess.

Però, jekk dak il-pajjiż hu batut, jirrifletti riskju iktar.

Irrid ngħid li, min-naħa tal-ESRB, hemm tendenza li dawn l-istress tests iridu jsiru.

Għalhekk irridu naraw li l-banek ikunu msaħħa, u, fejn hemm bżonn, isir recapitalisation.

F'pajjiżi fejn il-banek qegħdin f'pożizzjoni dgħajfa, il-gvern irid jieħu ħsieb li jittieħdu l-miżuri kollha biex dawn jissaħħu.

Meta jkun hemm regoli ġodda, hemm bżonn li niffukaw fuq dak l-aspett u, f'ċirkostanzi fejn il-banek ikunu iridu jibqghu jsellfu, iktar tirrikjedi element ta' prudenza, għax l-ekonomiji inġenerali ma jkunux kapaċi jirkupraw mill-kriżi li għaddew minnha.

Ma jkunx hemm dak li jissejjaħ deleveraging, jiġifieri dan huwa aspett tal-istress test li aħna wkoll qed inħarsu lejh u nimmoniterjaw.

Aħna qed naraw jekk il-banek tagħna jkollhomx bżonn jissaħħu iktar jew li kollox qiegħed sewwa u għaldaqstant ikollna moħħna mistrieħ.

L-Excessive Deficit Procedure hija proċedura impenjattiva ħafna u li timponi ċertu requirements fuq pajjiż.

Jekk pajjiż jidħol fih, jipprova jagħmel minn kollox biex, kemm jista' jkun, ma jibqax hemm.

Jien, għall-inqas min-naħa tiegħi, miniex eżattament ċar jekk Malta għandhiex tidħol jew le.

Hemm ukoll l-element tad-dejn nazzjonali, li tagħna laħaq il-livell ta' kważi 72%.

Over time, għandu jmur lura lejn is-60%, biex jagħti iktar root manoeuvre lill-Gvern.

This is easier said than done, speċjalment fiċ-ċirkostanzi preżenti, fejn ħafna gvernijiet kien qed ikollhom diffikultà biex iżommu mal-programmi tagħhom.

Però, l-ECB qed tirrakkomanda li dak li l-pajjiżi ggwadanjaw f'dawn l-aħħar snin għall-inqas m'għandux jintilef, imma għandu jiġi sostnut.

B'hekk is-settur finanzjarju – li bħalissa għaddej minn perijodu pożittiv u ċertu sitwazzjonijiet kajmana u mhux stressjati bħalma kienu sa ftit ilu – jibqa' f'din is-sitwazzjoni, anke fil-futur.

Dan jippermetti li jsir finanzjament tal-ekonomija biex ikun hawn iktar impjiegi u iktar tkabbir qawwi.

Is-settur finanzjarju huwa l-qofol ta' dan kollu.

Bħala settur finanzjarju, Malta qegħda f'pożizzjoni aħjar minn ta' pajjiżi oħra.

Però, hemm pajjiżi li, minħabba l-problemi li kellhom fis-settur finanzjarju, qegħdin isofru ħafna u qed jagħmilha diffiċli ferm biex il-banek tagħhom jestendu s-self, u jkunu jistgħu jżommu r-ritmu ekonomiku għaddej.

KRISTY DEBONO: L-ewwel nett, Professur Bonnici, nirringrazzjak tal-preżenza tiegħek iżda wkoll ta' din il-preżentazzjoni.

Bla dubju, huwa ċertifikat tajjeb ħafna mill-IMF għall-ħidma tal-Gvern preċedenti fil-qasam ekonomiku u dak finanzjarju.

Nixtieq nerġa' nsaħħaħ l-argument tal-Onor.

Fenech u nindirizza din il-mistoqsija proprju lill-Ministru għall-Finanzi.

Il-Gvern kif ħa jippreserva l-istabbilità makro-ekonomika?

Mistoqsija oħra: l-IMF qiegħed iwissi li jeħtieġ nidentifikaw ekonomiji u niches ġodda, sabiex mhux biss ikollna tkabbir ekonomiku, iżda wkoll nibqgħu kompettitivi, kif semmejt inti wkoll fil-preżentazzjoni tiegħek.

Il-Gvern preċedenti sab niches ġodda bħas-settur finanzjarju, l-e-gaming kif semmejt int, il-maritime, u l-aviation fost l-oħrajn.

L-IMF qiegħda tgħid li jeħtieġ li nsibu niches ġodda.

Il-Gvern preżenti qiegħed jgħid u jassigura li dawn is-setturi li għadni kif semmejt jien qegħdin f'qalbu u ħa jkompli jikkonsolidahom.

Iżda l-Ministru għall-Finanzi f'isem il-Gvern, x'politika qiegħed iħaddan, x'għandu f'moħħu dwar x'niches jixtieq isib, sabiex bħala pajjiż nibqgħu iktar kompetittivi kif proprju konna f'dawn l-aħħar ħames snin u sitt snin?

Apparti minn hekk, qed naraw li t-tbassir għat-tkabbir ekonomiku – kif diġà rajnih kemm-il darba – qiegħed ibbażat fuq l-ispillover – li nassumi kien ħalla l-Gvern preċedenti – u li ċertu policies se jibqgħu joperaw bl-istess mod.

F'każ li dan ma jiġrix, it-tbassir jista' jinbidel drastikament.

Il-kummenti tiegħek.

JOSEF BONNICI: Fid-diskussjoni li kellna mal-IMF din id-darba, l-iktar li taw importanza kien li pajjiżna jkollu ħsieb ta' kif jista' jibqa' jsostni r-ritmu ekonomiku tiegħu billi jkompli jiddiversifika u jżid il-kompetittività.

Biex tkompli żżid fil-kompettitività, tirrikjedi investiment iktar, speċjalment fir-riżorsi umani, fl-Università, fit-taħriġ, u fl-istituzzjonijiet li jipprovdu taħriġ professjonali u li jipprovdu r-riżorsi umani tagħna.

Min-naħa l-oħra, l-effiċjenza tiżdied b'aspetti organizattivi, bl-idea ta' one-stop shop eċċ, u li l-burokrazija tkompli titnaqqas u tkompli ttejjeb l-effiċjenza u l-kapaċità ta' pajjiż li jirreaġixxi malajr għal talbiet li jkun hemm minn barra.

Din il-produttività hija importanti ħafna.

Hemm aspetti fejn tfittex niches u setturi ġodda li jwasslu biex jiġu kkreati żviluppi ekonomiċi ġodda li jagħmlu tajjeb għall-oħrajn li, jew forsi ma jibqgħux jikbru bl-istess rata, jew inkella għal xi raġuni jkunu għaddejjin b'ritmu iktar bil-mod.

Punt ieħor li semmew l-IMF hu l-effett tal-internal devaluation li qed issir f'ħafna pajjiżi, fejn din twassal għal sfidi ikbar fil-futur.

Ftit ilu, persuna mill-Bank Ċentrali tal-Greċja ġiet Malta biex tagħmel xi preżentazzjonijiet, u wieħed mill-punti li semmiet hu li, skont il-Bank Ċentrali Grieg, hemm diversi attivitajiet li ġew imwarrba, imma llum bil-bidliet li saru u t-tnaqqis fil-burokrazija u fl-ispejjeż li kellhom, qed jagħmlu sens iktar, u jistgħu jerġgħu wkoll ikunu kompetittivi fihom.

Hemm diversi oqsma – mhux se noqgħod nidħol fid-dettall – imma dan qed jantiċipa li at some point se jkun hemm possibiltajiet ġodda.

L-istess ħaġa jista' jingħad fuq Spanja.

EDWARD SCICLUNA: Fil-fatt l-IMF għamluh dan il-punt ...

JOSEF BONNICI: Hekk hu.

EDWARD SCICLUNA: … li, għalkemm kollox huwa mgħotti b'dak l-istorbju, tbatijiet u kollox, imma minn taħt hemm internal devaluation qawwija, li, meta imbagħad niġu biex nikkompetu magħhom, se tissoprendina u nsibu li they are undercutting us, għax ikunu għamlu internal devaluation bis-sagrifiċċji li qed jagħmlu.

JOSEF BONNICI: Hekk hu.

Preċiżament, il-messaġġ li taw kien il-bżonn li jkun hemm iktar attenzjoni biex inkomplu nikkumbattu ma' dawn il-bidliet li qed iseħħu, u li mhumiex ġodda għalina.

Irridu nifhmu li l-esportazzjoni ta' goods and services f'Malta illum qabeż il-100% tal-GDP.

Ftit hemm pajjiżi fl-Ewropa li huma daqshekk exposed għall-external trade!

U dan mhux qed jiġri llum biss, imma ilu jiġri għal dawn l-aħħar snin, dejjem inkunu viċin, daqqa nkunu ftit 'l fuq mill-GDP, daqqa ġieli ftit 'l isfel.

Pajjiżna dejjem ried ikun kapaċi jikkompeti fi swieq oħra internazzjonali biex jgħix, għalhekk rabbejna ċertu sengħa u ċertu kapaċità biex dan iseħħ.

Imma llum il-ġurnata, l-kompetituri tagħna qegħdin ibiddlu ċertu ċirkostanzi interni biex huma wkoll ikunu kalamita għal attivitajiet li qabel forsi kienu warrbu.

Dan jista' jkollu effett fuqna, u l-isfidi se jkomplu jikbru.

THE CHAIRMAN: Nagħmel referenza għall-graph "Real GDP Growth": fl-opinjoni tiegħek, x'inhi r-raġuni li fi quarter three tal-2013, Malta qabdet it-triq 'l isfel?

Mhijiex fin-negattiv, imma qiegħda at a decreasing rate.

THE CHAIRMAN: Jekk torbothiex mal-konklużjoni tal-IMF report li jgħid:

Forsi tista' tgħidilna iktar dwar "policy uncertainty decreases" u għalxiex qed jirreferu?

Forsi għall-fatt tal-Elezzjoni Ġenerali?

JOSEF BONNICI: Tista' taħseb f'diversi policy uncertainties li jista' jkun hemm: waħda ovvja hija l-Elezzjoni Ġenerali li għadek kif semmejt.

Però, parti mir-ritmu kajman li kien hemm fl-2012 kien ġej ukoll mill-inċertezza enormi li kien hemm fis-settur finanzjarju.

THE CHAIRMAN: Is-settur finanzjarju lokali qed tgħid?

JOSEF BONNICI: Le, le, dak internazzjonali.

Irridu niftakru li, fil-bidu tas-sena 2012, il-Bank Ċentrali Ewropew tant ħass li kien hemm kriżi fil-funding li pprovda kważi an unlimited amount of very long-term refinancing operation (LTRO) ta' likwidità.

Dak iż-żmien kien hemm il-periklu li jkollna xi sitwazzjoni bħall-2009 – jiġifieri li jkollna xi spillover kif kien hemm fl-2009 – imma rnexxielna negħlbuha b'diversi modi.

L-inċertezza kienet kemm interna kif ukoll esterna.

THE CHAIRMAN: Jien li rrid ngħid hu li, mill-2012 lura – qisu qabel ma kien hemm dan il-punt fi quarter 1 tal-2012 – il-pattern ta' Malta kienet qed issegwi dik taż-Żona Ewro.

Allura, jekk kien hemm inċertezza internazzjonali, kienet qed tiġi riflessa ukoll f'inċertezza lokali, minkejja li, bejn l-2012 u l-2013, iż-Żona Ewro baqgħet negattiva, imma qisha ġiet stabbli.

Taħseb li n-negative slope jew is-slope li sejra 'l isfel hija attribwita għall-inċertezza lokali?

X'inhi l-opinjoni tiegħek li t-tbassir għat-tkabbir tal-Unjoni Ewropa hu iktar mit-tkabbir ta' Malta?

Taħseb li l-ispillover effect tal-economic growth at EU level se jkun rifless fir-rata ta' tkabbir fuq livell lokali?

JOSEF BONNICI: Iktar kmieni rrimarkajt li fl-ewwel kwart tal-2012 kien hemm crossover.

Jiġifieri waqt dak il-quarter, konna qegħdin b'rata ta'tkabbir inqas, u morna negattivi meta l-Ewropa baqgħet pożittiva.

Wara l-ewwel kwart, iż-Żona Ewro daħlet f'reċessjoni, filwaqt li aħna fl-istess żmien konna f'perijodu kontinwu ta' tkabbir posittiv.

Jekk tqabbel il-gap tar-ritmu ekonomiku tal-2012 ma' pereżempju dak tal-2011, huwa ferm ikbar.

Meta Malta kienet tielgħa 'l fuq, l-Euro area kienet nieżla.

Wieħed irid ikun daqsxejn kawt kif jinterpreta dawn l-affarijiet, għaliex mhumiex daqshekk faċli.

Hemm differenza meta aħna nkunu in a positive environment, waqt li l-Unjoni Ewropea tkun fin-negattiv.

L-aħħar li ż-Żona Ewro kienet fin-negattiv kien fit-tielet kwart u qabel l-2009.

Il-Euro area kienet pożittiva mit-tielet kwart sal-bidu tal-2010, u issa marret fin-negattiv u daħlet f'reċessjoni.

Il-mod kif l-ekonomija tagħna aġixxiet f'dak il-perijodu huwa pożittiv, għax sakemm ħareġ dan l-istadju, qatt ma daħlet f'reċessjoni bħalma ghamlet iż-Żona Ewro.

Dwar it-tkabbir, iż-Żona Ewro qiegħda tagħmel tbassir li minn pożizzjoni negattiva se tmur għal pożizzjoni pożittiva.

Allura, bejn l-2013 u l-2014, tidher qisha qabża kbira.

Iktar kmieni semmejt kif, għal dawn l-aħħar sena u nofs, it-turning point min-negattiv għall-pożittiv taż-Żona Ewro qiegħda dejjem tiġi mbuttata iktar 'l quddiem.

L-indikaturi qegħdin ibassru li r-rata ta' tnaqqis m'għadhiex għaddejja bl-istess ritmu, imma xorta għadu tnaqqis!

Fir-realtà, meta se ssir din it-turning point?

Forecasters differenti mill-Ewropa għadhom qed jaħsbu li tista' ssir lejn l-aħħar ta' din is-sena.

Jista' jkun li r-riskju is on the down side, fis-sens li jista' jkun li l-affarijiet imorru iktar negattivi.

Biex tagħmel it-tbassir għal Malta, huwa delikat ħafna.

Dan għaliex barra li Malta huwa pajjiż żgħir, tiddependi ħafna fuq is-sitwazzjoni esterna, għax kien hemm drabi li ġejna affetwati iktar u ġieli ġejna affetwati inqas b'dak li jkun qed jiġri barra minn Malta.

Pereżempju, t-turiżmu f'Malta jista' jkun qiegħed jopera b'ritmu aħjar milli jkun qed jopera f'pajjiżi oħra, anke minħabba sigurtà jew minħabba l-kompetittività, eċċ. Però, huwa diffiċli li tbassar.

Il-Bank Ċentrali ta' Malta jagħmel dan it-tbassir, jagħtih lill-ECB li jagħmlu r-review tagħhom, u jkun hemm serje ta' exchanges, sakemm jaslu f'punt li jissodisfa t-tnejn.

Però, hu eżerċizzju delikat.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Hawn xi kummenti konklussivi min-naħa tal-membri?

EDWARD SCICLUNA: Li rrid inżid hu li l-IMF għamlet referenza għall-elezzjoni b'mod diplomatiku għall-fatt li kellna dik il-fiscal slippage.

Ninnutaw li f'Marzu u April il-konsum kien qiegħed jiżdied.

Jew, fi kliem ieħor, qed jonqos b'inqas milli kien fix-xhur ta' qabel.

Baqa' negattiv sena għal sena, imma xahar għal xahar huwa pożittiv.

Li l-IMF qed tgħid huwa minnu.

Meta qed tara li hawn ċertu ċertezza minħabba gvern ġdid – hu min hu, mhux qed nitkellem politikament – li hemm Gvern bi pjan u li mhux ġejja elezzjoni, tagħmel differenza kbira għall-konsum.

Għalkemm il-Baġit kien imwiegħed li se jkun miżmum, xorta kien għad hawn xi ftit inċertezza, minħabba t-taxxa li kienet ġiet imwiegħda fuq il-karozzi, il-proprjetà, eċċ. Dawn ħadd ma kien jaf x'se jiġri, u kien hemm ħafna nies li ma xtrawx karozza jew taw donazzjoni fuq art eċċ, imma baqgħu jistennew biex jgħaddi l-Baġit.

Ladarba l-Baġit għadda, ukoll ikkrea ċertezza bħalma kien dejjem jiġri.

Imma li tkun imdendel u ma tafx … Dak huwa l-kumment tiegħi dwar ċertezza u mhux ċertezza.

Kien hemm mistoqsija dwar il-macroeconomic stability.

L-argument li qed jagħmlu l-Kummissjoni hu li l-istabbilità mhijiex temporanja, meta għalina hi temporanja.

Għall-Kummissjoni, temporanja tfisser kif hemm fit-Trattat li jkun hemm shock, u mhux meta jkun hemm elezzjoni.

Il-Kummissjoni ma jirrikonoxxux li elezzjoni hija r-raġuni li jkun hemm deficits temporanji.

Dik hija d-definizzjoni tagħhom.

Aħna qed ninsistu li għalina xorta huwa temporanju, huma x'inhuma r-raġunijiet.

Aħna qed nitolbu lill-Kummissjoni biex ma jdaħħluniex fl-Excessive Deficit Procedure biex ma tigix ikkreata instabbilità.

Jekk inħarsu lejn l-economic indicators, aħna bħalissa għandna macroeconomic stability.

U nixtiequ nkomplu hekk.

Però, fl-istess ħin, irridu nikkonsolidaw, biex fl-aħħar tas-sena verament nispiċċaw taħt it-3%!

Din hi xi ħaġa li kulħadd jixtieq; li ma nibqgħux fuq it-3%, imma nerġgħu niġu taħt it-3%.

Dik hija l-macroeconomic stability, li meta tkun miexi, tkompli miexi.

Sintendi imbagħad hemm il-viżjoni u l-pjanijiet pożittivi għall-investiment, it-tkabbir tal-parteċipazzjoni tal-ħaddiema, li għandna pjan ta' enerġija, li qed nindirizzaw waħda mill-ikbar pjagi li għandna, dik li t-tfal joħorġu kmieni mill-iskola, fejn Malta għanda rata ogħla minn pajjiżi oħra.

Dawn huma affarijiet pożittivi li jkomplu jsaħħu l-macroeconomic stability tagħna.

Din hija il-viżjoni ta' dan il-Gvern.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

TONIO FENECH: Nirringrazzja lill-Ministru għall-kummenti tiegħu, għalkemm kien hemm xi kummenti oħrajn li ma taniex risposta għalihom.

Ninnota l-kummenti li għadda l-Ministru fuq il-kwestjoni tal-Excessive Deficit Procedure.

L-ewwel nett, irrid ngħid li l-Kummissjoni ma toqgħodx sempliċement fuq statements li jagħmel il-Gvern, imma toqgħod fuq il-fatti.

Għandi preokupazzjoni oħra dwar il-kuntest tal-Excessive Deficit Procedure.

Għax mhux biss il-fatt li nqabeż l-ammont ta' defiċit għas-sena li għaddiet – għalkemm issa mhux se noqgħod nidħol fil-kontroversja jekk kellux jinqabeż jew le – imma l-Ministru qed jgħid li l-istatistika mhux f'idejh.

Imma l-accruals mill-Ministeru għall-Finanzi jgħaddu, u tkun id-deċiżjoni tagħhom.

La l-NSO u lanqas it-Teżor ma jeħduha din id-deċizjoni, imma hemm proċess li jkun involut il-Ministeru għall-Finanzi.

Issa dawk l-għażliet saru, il-figura hi dik li hi, u nerġa' ngħid li issa hija aċċettata.

Imma l-veru preokupazzjoni fuq l-Excessive Deficit Procedure hu li l-Kummissjoni ħarġet tbassir li kien jgħid li għal din is-sena d-defiċit mhux ta' 2.7% se jkun, imma ta' 3.7%.

U t-tbassir għas-sena d-dieħla se jerġa' jkun ta' 3.6%, under a no policy change scenario.

Fi kliem sempliċi, sakemm il-Gvern ma jbiddilx il-politika li għandu bħalissa, u ma jieħux azzjoni ta' rimedju, d-defiċit se jkun ta' 3.6%.

Waqt li nifhem li, f'kuntest ta' Excessive Deficit Procedure, jħarsu wkoll lejn id-dejn, imma ma konniex nidħlu sempliċement għad-dejn biss, speċjalment meta parti sostanzjali mill-għoli tad-dejn tagħna hu minħabba s-self li qed tingħata l-Greċja u l-garanziji fuq il-Portugall u l-Irlanda.

Ta' min jinnota li, fil-graph Debt to GDP ratio, filwaqt li l-medja Ewropea telqet mill-kriżi b'dejn ta' 70% u telgħet b'20% għal 90%, aħna bdejna minn xi 62% u spiċċajna bi ftit iktar minn 70%.

Kif għidt, parti minnu huwa d-dejn tal-Greċja.

Mingħajr dubju, fil-konfront ta' pajjiżi oħra, Malta għamlet sforzi kbar għas-sostennibbilità finanzjarja nnifisha.

Però, d-domanda hija sempliċi.

Fil-Baġit, minbarra l-figura ta' 2.7%, il-Gvern ta wkoll timeline ta' kif qed jara li se jnaqqas id-defiċit u d-dejn.

Fl-istess tabella li ppreżenta l-Ministru, kien hemm li fuq it-tliet snin li ġejjin, id-dejn se jiżdied b'€600 miljun oħra!

Il-Kummissjoni qiegħda tgħidlu biex jirrevedi dak l-ammont?

Qed ngħid hekk proprju minħabba dak li qal il-Ministru, li d-dejn irid jitqiegħed fil-miżien ta' pajjiżna fil-ġudizzju tal-Excessive Deficit Procedure.

Bil-kummenti li saru, jiena qed nifhem li probabbilment se nidħlu fl-Excessive Deficit Procedure, allura l-Gvern x'se jkun qed jagħmel biex jirrimedja din is-sitwazzjoni?

Ma kellniex tweġibiet lanqas dwar liema huma s-setturi ekonomiċi ġodda li l-Gvern qed iħares lejhom.

Smajna lill-Ministru jitkellem dwar il-pjan ekonomiku tal-Gvern, però għadna ma smajniex x'inhuwa fil-fatt dan il-pjan.

U lanqas ma rrisponda dwar il-kummenti li għamlet l-IMF dwar l-alignment tal-pagi mal-produttività, u wkoll dwar id-diskussjonijiet li qed isiru mal-MCESD.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Edward Scicluna.

EDWARD SCICLUNA: Meta l-Oppożizzjoni kienet fil-Gvern, kienet tat l-assigurazzjoni lill-Oppożizzjoni ta' dakinhar li l-baġit għal din is-sena kien maqbul mal-Unjoni Ewropea.

Il-bieraħ, waqt li kont qed ninnegozja ma' Olli Rehn fuq it-telefon, qalli li mhux eżattament kien hekk!

Għaliex kieku kien maqbul minnu, u l-baġit kien qed jimmira għal 1.7%, hemm l-expenditure u hemm ir-revenue.

Aħna għidna li la dan huwa maqbul mal-Unjoni Ewropea, se naċċettawh.

TONIO FENECH: Imma mhux 1.7%, imma 2.8%

EDWARD SCICLUNA: Issa, ġara li ġara, u dan il-baġit m'għaddiex f'Novembru u għadda f'Marzu.

B'riżultat ta' dak id-dewmien, ġraw ċertu affarijiet, fosthom dik is-serje ta' collective agreements – l-agreement li kien sar mal-Università, il-Pharmacy Of Your Choice, u affarijiet oħra.

Meta dawn iżżidhom, jgħollu l-ispiża u jgħollu d-defiċit!

TONIO FENECH: Korrett meta ngħid li l-ispiża żdiedet b'€10 miljuni?

EDWARD SCICLUNA: Barra minn hekk rajna li, peress ir-revenue kien ottimist fl-2012, għidna li se jkun ottimist ukoll fl-2013, u baxxejnih.

Meta r-revenue jitbaxxa, jiżdied id-defiċit.

Il-bilanċ nett tar-revenue u tal-expenditure revisions iwasslu – u dan għandna l-istimi magħmulin mill-Budget Office – għal €66 miljun, li bejn wieħed u ieħor huma 1%.

Mela aħna ħsibna li l-baġit kien maqbul mill-Unjoni Ewropea u li kien qed jimmira għal 1.7%, żidna nett żbilanċ ta' €66 miljun, u allura tela' minn 1.7% għal 2.7%.

Però, il-Kummissjoni mhux qed tieħu dan l-argument.

U hawn qiegħed il-point of departure, il-Kummissjoni mhux qed taqbel ma' dan.

TONIO FENECH: Il-Kummissjoni mhijiex marbuta!

EDWARD SCICLUNA: Rimarka oħra.

Għandi ittra mingħand l-assistent tiegħi li l-Kummissjoni kienet kitbet li ma jkunux jafu fejn qegħdin għax il-figuri dejjem differenti.

Dan kien messhom rawh qabel, u mhux joqgħodu jgħiduh lili, imma insomma ...!

Minħabba li kien hemm fiscal slippage sew fuq id-defiċit u sew fuq id-dejn, allura ma għadniex nitwemmnu!

Dik hija l-istorja kollha!

M'għadniex nitwemmnu!

M'aħniex niġu emnuti li se jkollna konsolidazzjoni u se mmorru f'livell inqas!

Dan minħabba li l-ex-Ministru tal-Finanzi ma żammx il-wegħda li kien ta f'Jannar tal-2012, meta qal li se jaqta' €40 miljun!

Dik hija l-istorja kollha!

L-€40 miljun li qal li se jaqta' ma qatagħhomx, anzi żiedhom u mhux qatagħhom.

Il-kelma tiegħu ma żammhiex, u allura aħna qegħdin f'pożizzjoni dgħajfa mal-Kummissjoni.

Aħna qed nagħmlu l-almu tagħna kollu, imma nwegħdu x'inwegħdu, xorta m'aħniex nitwemmnu!

Din hija s-sitwazzjoni ta' kif huma qed jaslu għat-3.7% u jibqgħu telgħin, eċċ!

Mentri l-argument tagħna kien sempliċi.

TONIO FENECH: Sur President, nixtieq ngħaddi xi rimarki dwar il-kummenti li għadu kif għamel il-Ministru.

L-ewwel ħaġa, jiena ma nkunx qed nisma' x'ikun qed jgħidlek fuq it-telefonati l-Kummissarju Olli Rehn!

Is-sistema mhijiex li l-Kummissjoni tagħtik impronta u tgħidlek li ser tiffirmalek il-baġit, għax il-baġit jibqa' tal-pajjiż.

Bħala Ministru għall-Finanzi, għandek l-istess Segretarju Permanenti li kelli jien, li żgur jista' jagħtik rendikont sħiħ tad-diskussjonijiet kollha, l-analiżi taċ-ċifri li kienu saru kollha, inkluż dawk tar-revenue u l-forescasts tagħna li kellna mal-Kummissjoni.

Iva, fil-fatt dawn kienu spjegati kollha lilhom u aċċettati minnhom.

Il-Kummissjoni qatt ma tiffirma u mhux se tintrabat.

Għaliex tintrabat biss bl-istatistika uffiċjali li tinħareġ mill-Eurostat, li imbagħad tasal kemm għat-tkabbir, kemm għad-defiċit, u kemm għal dawn il-figuri kollha!

Xejn ma nistagħġeb bil-kumment li qallek il-Kummissarju Olli Rehn!

Le, mhux marbut għax marbut biss bir-riżultat.

L-Excessive Deficit Procedure tidħol jew ma tidħolx mhux bil-ħbiberija!

Jekk jinqabżu ċertu figuri, dawk huma l-konsegwenzi.

Għalhekk, jien kont awgurajt li pajjiżna ma jidħolx, imma kont urejt id-dubji tiegħi kemm l-istess Kummissjoni se tieħu dik l-istand.

Però jien mhux fuq il-passat qed nistaqsi, imma dwar il-futur!

Il-Kummissjoni qed tagħmel tbassir ta' 3.7% u 3.6%.

Rigward x'temmen u ma temminx, hemm ir-rapporti uffiċjali tal-Kummissjoni li ħarġu f'dawn l-aħħar erba' snin u li dejjem qalu li l-Gvern miexi tajjeb fuq id-defiċit tiegħu.

Kien hemm l-islippage tas-sena l-oħra, li semmejt inti.

Issa, jekk il-Kummissjoni tilfet il-fiduċja kollha tagħha fil-pajjiż, irridu nerġgħu nirbħuha.

Ma naħsibx li hija kwestjoni ta' fiduċja.

Il-Kummissjoni hija ċara, timxi fuq l-istatistika uffiċjali.

Jekk il-previżjoni tal-Kummissjoni jew jekk il-Eurostat joħorġu b'figura oħra, jargumentaw li l-figuri huma bbażati fuq il-figuri u t-trends tagħna, u jimxu fuqhom.

Nerġa' ngħid li mhux kwestjoni jekk il-Kummissjoni għandhomx fiduċja fina, jew għax jiggustaw lill-Edward jew lill-Tonio!

M'għandha x'taqsam assolutament xejn!

U hawnhekk qed tippruvaw tagħtu l-impressjoni li għax se tirbħu l-fiduċja bil-ħbiberija.

M'għandha x'taqsam xejn!

Bil-prattika tirbaħ il-fiduċja!

U l-Kummissjoni temmen li dan il-Gvern se jippreżentalhom programm ċar ta' kif se jitnaqqas id-defiċit u d-dejn!

S'issa dan il-Gvern għadu ma ppreżenta xejn!

S'issa, minn dak li l-Gvern ippreżenta fil-Baġit, żgur li l-miri pposponiethom!

Meta l-Kummissjoni rat li l-Gvern ippospona l-miri, il-Kummissjoni tat rata għolja ta' tbassir,u bdiet tagħmel il-question marks, għax ma ratx id-determinazzjoni fil-Gvern li jerġa' jniżżel ir-rata.

U rrid ngħid ukoll li l-Ministru ma jistax jgħid li din is-sena qisu tort tal-Gvern preċedenti!

Fl-ewwel tliet xhur ta' din is-sena, id-defiċit żdied b'€65 miljun iktar mit-tliet xhur tas-sena li għaddiet!

Issa diġà għaddew disa' xhur minn kemm ilha l-amministrazzjoni f'idejk bħala Ministru ghall-Finanzi.

Dan il-Gvern irid jagħmel xi ħaġa biex jirrimedja din is-sitwazzjoni!

Żgur li mhux se joqgħod b'idejh fuq żaqqu u jgħid li se jippreżenta l-Baġit tal-2014, u joqgħod iwaħħal f'ta' qablu għall-Baġit tas-sena 2013.

Diġà għaddew disa' xhur Ministru li huma tiegħek!

Ma tistax twaħħal fuq il-Gvern ta' qabel fuq kemm se tkun aggressiv biex tilħaq il-miri ta' defiċit li jikkonvinċu lill-Kummissjoni biex ma jdaħħluniex fl-Excessive Deficit Procedure!

Fid-diskors tiegħek stess, inti kont għidt li l-€10 miljuni huma l-impatt tal-collective agreements, tal-Università u tal-fatt li l-Gvern għamel amministrazzjoni ikbar.

Dak kien id-diskors tiegħek li għidt fil-Parlament.

Allura ma nistgħux sempliċement inwarrbu kollox f'ġenb u nerġgħu nitkellmu fuq is-sena l-oħra.

Il-Kummissjoni se tiġġudikana fuq din is-sena u fuq it-tbassir tagħha għas-sentejn li ġejjin!

Mela, jekk il-Gvern mhux se jikkonvinċi lill-Kummissjoni li dak it-tbassir se jkun rimedju fil-konfront tiegħu, Malta mhux biss se tidħol fl-Excessive Deficit Procedure, iżda mhux se toħroġ malajr!

THE CHAIRMAN: Xtaqt nistaqsi mistoqsija kumplementari Ministru, biex tirrispondiha wkoll.

Waqt l-intervent tal-Onor.

Fenech, semma l-kwestjoni tal-accruals u l-fatt li l-Ministru għall-Finanzi ddeċieda – kif stajt nifhem jien, forsi tikkorreġuni jekk sejjer żbaljat – li jdaħħal il-figuri korretti, meta skont l-Onor.

Fenech seta' ma daħħalx xi figuri.

TONIO FENECH: Ħa niċċaraha.

L-accruals huma stimi ta' dak li qed tipprevedi li kienet nefqa, imma m'hemmx invoices għax għadhom ma ġewx ippreżentati, però li kienu ġew riflessi diġà.

Jien mill-esperjenza naf li l-istimi tas-settur tas-saħħa huma dejjem għoljin, u anke jgħolluhom apposta biex b'hekk ikollhom il-latitude u s-sena ta' wara jonfqu iktar.

Jekk dawn ma jiġux analizzati fid-dettall mill-Ministeru għall-Finanzi, u sempliċement, kif qal il-Ministru fid-diskors tiegħu, jiġu aċċettati kif inhuma, bilfors ġara li ġara!

Imma issa dik hija d-deċiżjoni li ħa l-Gvern!

Ovvjament, biex ikun jista' joħloq l-ispazju għalih u biex ikun jista' jonfoq din is-sena!

L-accruals huma stimi.

THE CHAIRMAN: Qed nifhem sew li qabel il-Ministru kien prattikament ...

TONIO FENECH: Mhux il-Ministru jarahom!

Hemm il-Budget Office u s-Segretarju Permanenti, u jidħlu fid-dettall huma fihom.

Jekk ma sarx dak l-eżerċizzju....

THE CHAIRMAN: Tikkonferma li fil-Gvern ta' qabel, il-Ministru kien jiddeċiedi xi jdaħħal jew le?

TONIO FENECH: Mhux il-Ministru!

Nerġa' nenfasizza: jien il-Ministeru għall-Finanzi semmejt u mhux il-Ministru!

Ma jidħolx fihom il-Ministru personalment; għalkemm jista' jkun li l-Ministru jintalab biex jintervjeni ma' Ministru ieħor jekk jara li ċertu nefqiet qed jaqbżu!

Għax il-Ministru jrid jagħmel xi ħaġa, u mhux joqgħod jiċċassa, biex niftehmu wkoll!

Imma hemm proċedura ta' x'accruals jiġu aċċettati; u hemm proċess ta' verifika li ssir mill-Ministeru għall-Finanzi biex jiġu ġġustifikati jekk humiex veru accruals jew le.

Għaliex jien dejjem nenfasizza li l-baġit tal-Gvern tgħollih bi tliet modi: jew b'talba li ssirlek fil-baġit, meta jiġi quddiemek ministeru u jgħidlek biex tagħtih iktar flus; jew bin-nefqa li jżidulek matul is-sena, imbagħad jitolbuk tapprovaha fis-supplementary estimates; u, jekk minn dawn it-tnejn ma tgħaddix u xorta waħda jridu jagħmlu nefqa, idaħħluhielek fl-accruals.

Jekk ħadd ma janalizzahom, hemm se tinstab!

Għax jgħidulek: Issa daħħalthom dawk u nista' nonfoqhom, għax la ġew aċċettati fl-accruals huma tiegħi!

THE CHAIRMAN: Imma jekk tkun saret l-ispiża, allura mhux xorta?

TONIO FENECH: Le, fl-accruals ma tkunx għadha saret l-ispiża!

L-accruals vera, huma biss dawk li vera saret l-ispiża.

Dik hi l-mistoqsija: Fil-Ministeru għall-Finanzi, il-listi ppreżentati ġew ivverifikati?

Fid-diskors tiegħu fil-Parlament, il-Ministru qal li aċċettaw il-claims kif saru.

THE CHAIRMAN: Jekk qed nifhem sew, inti qed tgħid li għandek dubju jekk l-accruals li ġew ippreżentati humiex riflessi fil-verità?

TONIO FENECH: Issa dak jiddeċiedi l-Ministru u jiddeċiedi min għamel l-eżerċizzju fil-Ministeru.

Però fil-Parlament, il-Ministru għamel dikjarazzjoni ċara li dawk il-figuri li ġew ippreżentati mill-ministeri ġew aċċettati.

Mhux jien għamiltha dik id-dikjarazzjoni.

EDWARD SCICLUNA: Sur President, jekk teżamina l-iżbilanċ għal dawn l-aħħar snin fuq il-Konsolidat, ma ssibx żbilanċ daqshekk ikbar!

B'mod konsolidat, id-defiċit kien ta' 5.4%!

Immaġinaw bejn il-Konsolidat u l-accruals, jekk tieħu s-snin tara li, minħabba r-receivable u li baqa' biex jitħallas, imbagħad tieħu l-guideline li tintuża – għax dik kienet l-użanza taħt il-Gvern l-ieħor u allura titkompla – li tieħu r-revenue tal-VAT ta' Jannar … (Interruzzjonijiet)

TONIO FENECH: Skużani, mhux użanza, imma huma r-regoli tal-ESA 95!

EDWARD SCICLUNA: Kellkom option, imma intom mortu għaliha!

THE CHAIRMAN: Mhux qed tiġi contested.

EDWARD SCICLUNA: It-Teżor mar ma' dik is-sistema.

Ma nistax nimmaġina kif kien qed jistenna li se jispiċċa s-sena b'5.4% żbilanċ fil-Konsolidat, u jinżel taħt it-3% bl-accruals!

(Interruzzjonijiet)

TONIO FENECH: Għal 0.3% (Interruzzjonijiet)

Nixtieq li jekk jogħġbok meta ssir domanda, jirrispondi l-Ministru, imbagħad ikollok il-ħin tiegħek.

Kollu se tieħdu l-ħin tiegħek!

Biex inżommu daqsxejn ordni, nippreferi li, kemm jista' jkun, kulħadd iżomm il-ħin tiegħu.

EDWARD SCICLUNA: Grazzi, Sur President.

Bniedem li jifhem jinduna minn qabel li there is no way li, bl-accrual system b'kollox, ma tista' figura ta' 5.4% twaqqagħha taħt it-3%!

Nerġa' ngħid li s-sistema li tintuża hija l-istess waħda li dejjem użaw it-Teżor u l-NSO.

It-Teżor jagħmlu l-parti tagħhom, u l-NSO jkomplu bil-gwidi tal-Eurostat biex jieħdu in konsiderazzjoni fondi tal-Unjoni Ewropea.

Imbagħad, il-Eurostat eżaminawhom u sabuhom korretti!

Din hija xi ħaġa li l-Kummissjoni qalet fid-diskussjonijiet li kellna magħhom, li they were very disappointed li kienu mwegħdin mod u fil-fatt ġara mod ieħor.

Din li qed jimplika l-Onor.

Fenech li l-Ministru kien messu daħal fil-accrual system u rranġahom, kif qal fil-Parlament – u li tistgħu taraw il-verbatim tiegħu – żgur li ma naċċettahiex!

F'dawn l-affarijiet hemm regoli ġodda ta' governanza fl-istatistika.

Nispera li fil-futur l-Gvern kollu jmur mill-bidu nett għall-accrual system, ħalli dawn l-affarijiet jinqatgħu darba għal dejjem, u l-Kummissjoni ma tibqax kważi tiżżufjetta bina u tgħidilna li l-figuri tagħna dejjem jinqalbu u jduru.

Xi ħaġa li qalilna l-Kummissarju fid-diskussjonijiet miegħu!

(Interruzzjoni) Għandi xhud mill-Economic Policy Division li semgħu dan il-kliem.

THE CHAIRMAN: Grazzi, Ministru.

Intemmu hawnhekk id-diskussjoni fuq din il-preżentazzjoni.

AFFARIJIET OĦRA

THE CHAIRMAN: Ngħaddu għall-punt li jmiss fl-Aġenda 'Affarijiet oħra'.

Tkellimt mal-Iskrivan tal-Kamra fejn qalli li se tinbidel is-sistema preċedenti ta' kif ir-Research Analysts jaħdmu fil-kumitati.

Fejn qabel kien hemm Research Analyst assenjat ma' kumitat, il-ħsieb issa huwa li jkun hemm pool ta' research analysts, u kull kumitat jirreferi għal dan il-pool.

Jiġifieri ma jkunx hemm persuna direttament assenjata għall-kumitat.

Fin-nuqqas ta' riżorsi umani fir-research office, bħala kumitat qed nitolbu li fl-ingaġġ ġdid ta' research analysts ikun hemm nies bi professjoni u background akkademiku kemm fl-ekonomija, fil-finanzi u anke fil-qasam ta' studji Ewroprej.

Naħseb li jkollok dawn it-tliet backgrounds huwa importanti ħafna, kemm għal dan il-Kumitat kif ukoll biex jiġu analizzati rapporti għal kumitati oħra.

Hawn qbil?

Apparti minn hekk, bi qbil mal-Kumitat, għandna nitolbu lill-Iskrivan tal-Kamra biex jagħtina permess li, fejn il-Kumitat iħoss li għandu bżonn expertise indipendenti fuq issues partikolari – għaliex ovvjament nistgħu niltaqgħu ma' issues li jirrikjedu livell ta' expertise għoli – inkunu nistgħu nitolbu għal dak il-professjonist partikolari fuq is-suġġett.

Jekk hemm qbil bħala Kumitat, inkun nista' nressaq it-talbiet tagħna fuq dawn iż-żewġ ħsibijiet.

Qabel ma naġġorna għal-laqgħa li jmiss, nerġa' nirringrazzja lill-Gvernatur tal-Bank Ċentrali.

Kif diġà semmejt qabel, il-ħsieb ta' dan il-Kumitat huwa li jkollna preżentazzjonijiet b'mod regolari mal-Gvernatur tal-Bank Ċentrali, kif ukoll ma' entitajiet oħra.

Naġġornaw għal-laqgħa li jmiss f'data li titħabbar iktar tard.

Grazzi.

Fit-8:40 p.m., il-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata aktar tard.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees fin


KUMITAT PERMANENTI DWAR LAFFARIJIET EKONOMIĊI U FINANZJARJI

LAQGĦA NRU 1

ItTlieta, 21 ta' Mejju 2013

IlKumitat Permanenti dwar lAffarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji ltaqa' filPalazz, ilBelt Valletta, fis7.21 p.m.

Silvio Schembri, President talKumitat, ippresieda.

PREŻENTI: IlMinistru għallFinanzi lOnor.

Edward Scicluna, lOnor.

IlPresident talKumitat qal ittalba.

PREŻENTAZZJONI TA' KARTI

IlPresident talKumitat ippreżenta u qiegħed firrecords talKumitat iddokument li ġej:

Dokument 1 Ittra mingħand lIspeaker dwar ilparteċipazzjoni tiegħu fillaqgħa talIspeakers talUnjoni Ewropea li nżammet ġewwa Nikosija bejn il21 u t23 ta' April 2013.

IlPresident informa lillKumitat li kien hemm membri talmedia li wrew ix-xewqa li jieħdu xi ritratti u filmati talewwel parti tallaqgħa.

IlKumitat qabel li jingħata l-permess.

PROGRAMM TA' ĦIDMA TALKUMITAT

IlPresident talKumitat għamel introduzzjoni qasira dwar ilpjan ta' ħidma għallKumitat dwar lAffarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji mwaqqaf f'din ilLeġiżlatura.

Ilħsieb talPresident huwa li jlaqqa' lKumitat b'mod regolari minn talinqas darba kull ħmistax, jew iżjed sikwit jekk ikun hemm bżonn.

F'dawn illaqgħat il-Kumitat għandu:

Jiltaqa' maddiversi awtoritajiet regolatorji Maltin li jkopru s-setturi ekonomiċi talpajjiż;

Jżomm kuntatt regolari malGvernatur talBank Ċentrali ta' Malta u jiddiskuti rapporti maħruġa b'mod regolari millistess Bank; u

Jiskrutinja proposti Ewropej konnessi malekonomija u lfinanzi li jiġu riferuti lilu millKumitat dwar lAffarijiet Barranin u Ewropej.

IlPresident avża wkoll illi hemm ilħsieb illi lMembri talKumitat jagħmlu żjara lillBank Ċentrali ta' Malta.

PREŻENTAZZJONI MILLPROF.

JOSEF BONNICI, GVERNATUR TALBANK ĊENTRALI TA' MALTA

IlGvernatur talBank Ċentrali, ilProf.

Josef Bonnici, ġie mistieden sabiex jagħmel preżentazzjoni dwar ilMission Concluding Statement talFond Monetarju Internazzjonali (IMF) għal Malta għasSena 2013.

Wara lpreżentazzjoni kien hemm diskussjoni.

AFFARIJIET OĦRA

IlPresident informa lillKumitat illi huwa kien talab lillIskrivan talKamra sabiex malKumitat ikun hemm assenjat research analyst millpool ta' research analysts talParlament, li jkollu sfond akkademiku u professjonali floqsma talekonomija, finanzi u affarijiet Ewropej.

Barra minn hekk huwa talbu wkoll illi fejn ikun meħtieġ ilKumitat ikun jista' jqabbad esperti indipendenti sabiex jassistuh filpreparazzjoni ta' rapporti dwar temi speċifiċi.

Il-Kumitat qabel ma' dawn iż-żewġ talbiet.

Il-President ippropona illi fil-laqgħa li jmiss ilKumitat jistieden lillGvernatur talBank Ċentrali u ċChairman talAwtorità ta' Malta għasServizzi Finanzjarji sabiex jagħmlu preżentazzjonijiet dwar ittisħiħ talUnjoni Monetarja Ewropea u lpjanijiet għal Unjoni Bankarja.

Fid9.10 pm ilKumitat aġġorna għal data li tiġi komunikata aktar tard.

SKRIVAN TALKUMITAT

PRESIDENT TALKUMITAT