KUMITAT PERMANENTI DWAR IX-XOGĦOL TAL-KAMRA

Laqgħa Nru 14

It-Tnejn, 27 ta' Jannar 2014

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 14

It-Tnejn, 27 ta' Jannar 2014

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.21 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 13, li saret fil-15 ta' Jannar 2014, ġew ikkonfermati.

MR SPEAKER (Onor. Anġlu Farrugia): Nagħti merħba lil kull min qiegħed preżenti għal din il-laqgħa tal-Kumitat.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Hawnhekk għandna li l-laqgħa fuq l-Ombudsplan se ssir nhar it-Tnejn, 3 ta' Frar 2014, fis-6.45 p.m. Kemm hu possibbli tinbidel dik id-data?

Jiġifieri, l-Ombudsman ġie avżat diġà?

MR SPEAKER: Hu ġie avżat, imma jekk hemm xi problema fuq id-data ...

CARMELO ABELA: Nistgħu, pereżempju, minflok it-Tnejn, 3 ta' Frar, issir it-Tlieta, 4 ta' Frar, jew l-Erbgħa, 5 ta' Frar, jekk m'hemmx diffikultà min-naħa tal-Oppożizzjoni.

MR SPEAKER: Dawk huma d-dati li konna qbilna fuqhom.

CARMELO ABELA: Għandek raġun.

Kienet oversight min-naħa tiegħi.

MR SPEAKER: Min-naħa tiegħi m'hemm l-ebda oġġezzjoni.

Ovvjament, mhux minni biss jiddependi.

CARMELO ABELA: Jekk hemm possibbiltà li tinbidel ...

DAVID AGIUS: Mr Speaker, sakemm il-Membri tagħna jkunu jistgħu jiġu fid-data li se niftehmu fuqha, id-data tista' tinbidel.

Jekk ma tkunx dik id-data, tkun data oħra iktar 'il quddiem.

MR SPEAKER: Kollox sew, mela nagħmlu hekk.

Sadanittant ninformaw lill-Ombudsman li mhux se tkun dik id-data li fiha se niltaqgħu, u jekk hemm qbil fuq id-dati l-oħra, ninformawh.

Jekk qed naqblu, nipprovaw niltaqgħu fil-5 ta' Frar.

Ngħaddu għax-xogħol tal-Kamra u nistieden lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Twettiq tal-Manifest Elettorali.

LOUIS GRECH (Deputat Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Twettiq tal-Manifest Elettorali): Mr Speaker, qed nipproponi li x-xogħol tal-Kamra għal din il-ġimgħa jkun jikkonsisti f'dawn l-Abbozzi:

- Abbozz ta' Liġi dwar il-Professjoni tax-Xogħol maż-Żgħażagħ – Abbozz Nru 30 – it-Tieni Qari Kontinwazzjoni, Segretarju Parlamentari għar-Riċerka, Innovazjoni, Żgħażagħ u Sport;

- Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Liġijiet dwar il-Komunikazzjoni – Abbozz Nru 33 – it-Tieni Qari, Segretarju Parlamentari għall-Kompetittività u Tkabbir Ekonomiku; u

- Abbozz ta' Liġi li jimplimenta Miżuri ta' Estimi – Abbozz Nru 26 – it-Tieni Qari Kontinwazzjoni, Ministru għall-Finanzi.

Qed nipproponu wkoll li l-ġimgħa d-dieħla nikkonsidraw li niddibattu l-Mozzjoni dwar il-Kumitat għas-Saħħa.

MR SPEAKER: L-Onor.

DAVID AGIUS: M'għandniex diffikultà.

Rigward l-Abbozz ta' Liġi Nru 24 tal-Care Orders, naf li min-naħa tal-Gvern kienu qed jistennew lilna; imma, meta tridu, nistgħu niddiskutuh.

MR SPEAKER: Nixtieq nagħmel referenza għall-mozzjoni Nru 93 tal-Onor.

Jason Azzopardi dwar l-Avviż Legali 450 tal-Individual Investment Programme.

Dik għandna d-dati għaliha?

Tinsewx li dik għandha l-iskadenza tagħha taħt artiklu 11.

Qed ngħid dan għall-korrettezza.

Hemm il-proċedura u rridu nimxu magħha.

Skont artiklu 11 tal-Att dwar l-Interpretazzjoni, il-Kamra trid tkun ħadet deċiżjoni dwar din il-mozzjoni, jiġifieri fi żmien 28 ġurnata minn meta tqiegħed l-Avviż Legali fuq il-Mejda, u allura mhux aktar tard mit-3 ta' Frar.

Hemm din il-proċedura li tiskatta.

Dan bħall-appelli fil-Qorti, il-ġranet jiġru, u jekk titlef iċ-ċans, tkun tliftu għal kollox.

Artiklu 11 (1) jgħid hekk:

"Meta Att tal-Parlament jew Att ieħor mgħoddi mil-Leġislatura ta' Malta jew Ordinanza tagħti setgħa għall-għemil ta' regoli jew regolamenti jew leġislazzjoni sussidjarja oħra ta' din ix-xorta, kull leġislazzjoni bħal dik li ssir bis-saħħa ta' dawk is-setgħat wara l-bidu fis-seħħ ta' dan l-Att għandha titqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra, u jekk fi żmien tmienja u għoxrin jum wara li hekk titqiegħed, il-Kamra tirriżolvi li għandha tiġi annullata jew emendata, din għandha minnufih tieqaf mis-seħħ jew tiġi hekk emendata, skont il-każ, iżda bla ħsara għall-validità ta' kull ħaġa li qabel tkun saret bis-saħħa tagħha jew għall-għemil ta' regoli, regolamenti jew leġislazzjoni sussidjarja oħra ta' dik ix-xorta."

Jiġifieri, jiskattaw it-tmienja u għoxrin jum.

Hemm tmienja u għoxrin jum li fihom tista' ssir mozzjoni, u "the House has to resolve".

Ladarba l-Kamra trid tirriżolvi, dan ifisser li l-mozzjoni trid tiġi diskussa.

CARMELO ABELA: Fit-13 ta' Jannar.

MR SPEAKER: Jiena bħala data għandi li mhux aktar tard mit-3 ta' Frar.

(Interruzzjonijiet) Imma huma running days, 18 + 10 jiġu t-3 ta' Frar.

DEBORAH SCHEMBRI: Ma nafx jekk hux qed ngħodd sew, imma ma jiġux it-3 ta' Frar.

DAVID AGIUS: Naħseb li jkun id-9 ta' Frar.

LOUIS GRECH: Jiġifieri, tibda f'dik id-data, jew inkella trid tirriżolvi ruħha.

MR SPEAKER: Tiġi diskussa u jkun hemm vot.

LOUIS GRECH: Jiġifieri fid-9 ta' Frar irid ikun hemm vot.

MR SPEAKER: Hekk hu, għax jew tiġi annullata jew tibqa' fis-seħħ.

Biex tiġi annullata jfisser li jkun hemm maġġoranza li vvotat favur il-mozzjoni, jew vice versa.

Irridu nsibu data biex il-proċedura tkun safe, għax din mhijiex xi ħaġa …

L-Onor.

DAVID AGIUS: Irrid ngħid ukoll li hemm numru ta' kelliema dwarha, kif għedt id-darba l-oħra.

MR SPEAKER: Fl-aħħar seduta konna wasalna fi tliet seduti, u konna qegħdin nargumentaw fuq seduta waħda … (Interruzzjoni) Fil-liġi hemm ċar li l-Kamra trid tirriżolvi, u allura dak ifisser li l-mozzjoni trid tiġi diskussa.

Jekk ma sarx hekk … Jiena qed nimxi mal-liġi.

Dik l-interpetazzjoni diġà ħadtha, naf xi tgħid, u allura m'iniex se … (Interruzzjoni) Ma jimpurtax!

L-Onor.

Deborah Schembri għamlet sew li kkoreġietni, għax jien fil-matematika qatt ma kont tajjeb!

Jekk ngħoddu 28 jum, jiġu d-9 ta' Frar.

DEBORAH SCHEMBRI: Jiena l-10 ta' Frar qed inġibhom.

MR SPEAKER: Imma dakinhar taħbat il-festa ta' San Pawl, festa pubblika, u allura tiskadi.

Tinsiex li qed nitkellmu fuq running days.

DEBORAH SCHEMBRI: Għallinqas meta nkunu qegħdin inpoġġu l-atti l-Qorti, jekk il-ġurnata tal-iskadenza tkun vaganza, inti tieħu l-għada mhux il-ġurnata ta' qabel.

Ma nafx fuq din nimxux bl-istess mod.

MR SPEAKER: Fuq tal-qorti għandek raġun.

Fil-fatt, konna nieħdu gost għax b'hekk ikollok ġurnata oħra!

LOUIS GRECH: Jiġifieri inti qed tgħid li dawn huma continuous days, mhux working days.

Fil-liġi la hemm li huma working days, u lanqas li mhumiex.

MR SPEAKER: Fis-silenzju tal-liġi ma tistax tinterpretaha mod ieħor.

Naħseb li jkun aħjar jekk insibu d-dati.

Fil-każ, sakemm insibu d-dati nimxu għal suġġett ieħor, imma din ma rridux ninsewha.

Ngħaddu għal xogħol ieħor.

L-Onor.

DAVID AGIUS: Minn dak li qal id-Deputat Prim Ministru, qed nifhem tajjeb li llum, jekk tispiċċa d-diskussjoni fuq l-Abbozz taż-żgħażagħ, għada se niddiskutu dak tal-Komunikazzjoni, u mbagħad ngħaddu għall-Abbozz dwar il-Miżuri tal-Estimi?

Jiġifieri, f'dawn it-tlett ijiem se naħdmu fuq dawn?

LOUIS GRECH: Hekk hu.

DAVID AGIUS: U l-mozzjoni dwar is-saħħa meta għedna li se ssir?

LOUIS GRECH: Il-ġimgħa d-dieħla.

DAVID AGIUS: Hemm xi ġurnata partikolari jew se nħalluha hekk għalissa, u mbagħad niftehmu?

Nixtieq nistaqsi wkoll jekk l-Ewwel Qari tal-Abbozz ta' Liġi dwar l-Elezzjonijiet Ġenerali u l-Kunsilli Lokali, Abbozz Nru 85 u Abbozz Nru 86, ippreżentati fil-15 ta' Novembru, ġewx ippubblikati jew sarx biss l-Ewwel Qari tagħhom.

LOUIS GRECH: Le, għadhom mhux ippubblikati.

MR SPEAKER: Il-ftehim li kien hemm fl-aħħar laqgħa kien li d-diskussjoni fuq il-mozzjoni Nru 88 dwar it-twaqqif ta' kumitat permanenti dwar is-saħħa kellha ssir f'seduta waħda, it-Tlieta.

CARMELO ABELA: Kif spjega anke d-Deputat Prim Ministru, m'għamilnihiex din il-ġimgħa għax il-Ministru għas-Saħħa jinsab imsiefer.

Imma, nistgħu nagħmluha l-ġimgħa d-dieħla; seduta minnhom tkun iddedikata għal hekk.

MR SPEAKER: Qed nistaqsi għax konna ftehemna ...

CARMELO ABELA: Konna qbilna li se nagħmluha f'seduta waħda.

Għall-ġimgħa d-dieħla hemm xi ġurnata indikata?

LOUIS GRECH: Imbagħad niftehmu bejnietna.

Tkun jew it-Tlieta jew l-Erbgħa.

MARIO DE MARCO: Però naħseb illi issa kollox jiddependi fuq il-mozzjoni.

LOUIS GRECH: Il-mozzjoni tal-IIP.

MR SPEAKER: L-importanti hu li jiġu stabbiliti dawn iż-żewġ punti: l-ewwel wieħed fuq il-mozzjoni tal-Onor.

Jason Azzopardi, li għadni kif irreferejt għaliha, u li għandha proċedura li tiskatta … Jien għedtilkom, issa araw intom.

Il-parir tiegħi huwa li sad-9 ta' Frar tiġi diskussa u tingħalaq, 'l hemm jew 'l hawn.

Fl-aħħar laqgħa, nifhem li kien hemm problema dwar kemm se nieħdu seduti.

Issa ma nafx jekk intlaħaqx xi ftehim.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Aħna fil-laqgħa konna semmejna tliet seduti: però, wara l-laqgħa, ssuġġerejna li mmorru għal erba' seduti bil-ħin jinqasam indaqs, jiġifieri żewġ seduti għal kull naħa.

Jista' forsi ma jitteħidx il-ħin tal-Mistoqsijiet Parlamentari jew l-Aġġornament u nestendu biċċa, imma jkunu erba' seduti.

Jekk ikollna risposta f'dan ir-rigward, naraw kif nindikaw il-ġranet.

DAVID AGIUS: Iva, nistgħu mmexxu.

Mr Speaker, sal-lum stess kellmuni l-Membri li jridu jitkellmu fuq din il-mozzjoni, u jidher li żgur se jkun hemm bejn 20 u 25 deputat li se jitkellmu.

Se nipprova nirrestrinġi l-ħin, imma nkunu naqra – kif dejjem konna – flessibbli ma' xulxin biex ma nħallu lil ħadd barra.

Mill-bqija, m'għandix diffikultà.

Jekk tridu li nagħmlu erba' seduti, nagħmlu erba' seduti, tnejn kull naħa, jinqasmu ndaqs.

Qed nifhem li hawn ftehim li jkun hawn erba' seduti bejn il-Gvern u l-Oppożizzjoni.

Issa rridu nistabbilixxu d-dati.

MR SPEAKER: Mela, ħalli ngħaddu għal xi ħaġa oħra.

Niġi għall-mozzjoni dwar l-impeachment tal-Imħallef Farrugia Sacco.

MOZZJONI DWAR IT-TNEĦĦIJA TAL-IMĦALLEF LINO FARRUGIA SACCO

MR SPEAKER: Kif jaf kulħadd, jien għaddejtilkom xi dokumenti.

Fl-aħħar laqgħa ta' dan il-Kumitat, kien hemm qbil li l-partijiet kollha kellhom jitolbu parir legali dwar żewġ punti mqajma f'ittra li ntbagħtet mill-avukati tal-Imħallef Farrugia Sacco tal-15 ta' Jannar 2014 – issa niġi wkoll għal ittra oħra li kien hemm – liema punti kienu dawn: jekk il-mozzjoni ppreżentata matul l-aħħar leġislatura għadhiex fis-seħħ, u jekk l-eżitu tar-rikors kostituzzjonali pendenti jistax jimpinġi fuq id-deċiżjoni tal-Kummissjoni.

Fuq it-tieni waħda, illum kien hemm id-deċiżjoni, jiġifieri dik hija sorvolata.

Ninforma lill-Kumitat li llum stess irċevejt ittra oħra mingħand l-avukati tal-Imħallef Farrugia Sacco.

Jien għaddejtilkom kopja tal-ittra datata 27 ta' Jannar, imma xtaqt naqraha, u wara nitlob għal xi rimarki.

Din l-ittra, li ntbagħtet lill-Iskrivan tal-Kamra llum stess, tgħid hekk:

Qegħdin nitkbulek għan-nom tal-Imħallef Lino Farrugia Sacco a tenur tal-artikolu 175 tal-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra.

Nibdew billi nirringrazzjawk tal-kopja li bgħattilna tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal-Ġustizzja.

Umilment xtaqna nsostnu li l-mozzjoni msemmija m'għadhiex aktar fis-seħħ, oltre għar-raġunijiet imsemmija preċedentement, għar-raġunijiet hawn taħt indikati, ossia:

b'referenza għall-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra tad-Deputati – artikoli 38 u 33;

għal dak li ntqal mill-Erskine May – Edizzjoni 21, paġna 314, para 7;

għar-ruling meħud minn Madam Speaker fl-24 ta' April 1997, pġ.

għall-fatt li, fil-każ tal-Maġistrat Peralta, meta ġie xolt il-Parlament fl-1992, il-mozzjoni waqgħet wara li l-Onorevoli Dr. Wenzu Mintoff ma baqax membru tal-Parlament;

Inoltre, mingħajr preġudizzju għas-su espost, jiġi sottomess li l-każ tal-Imħallef Anton Depasquale, il-proponent (ossia l-Onor.

Dr. E Fenech Adami) kien u baqa' membru parlamentari bejn leġiżlatura oħra.

Tant għandna unur nissottomettu,

Insellu għalik,"

Din hija l-ittra li rċevejt illum u li se ngħaddihielkom mill-ewwel.

Ovvjament, jekk hemm xi rimarki x'nagħmlu, nistgħu nagħmlu dan.

Fin-nuqqas ta' din l-ittra, l-Kumitat irid jieħu pożizzjoni dwar il-kwestjoni li baqa' … Għax fuq l-oħra ma naħsibx li hemm għalfejn niddiskutu l-eżitu tal-kawża issa li l-appell ġie deċiż.

Jiena qed nitkellem dwar l-eżitu tar-rikors kostituzzjonali li ngħatat sentenza dwaru.

LOUIS GRECH: Tibqa' biss il-kwestjoni tal-validità ...

MR SPEAKER: Qed nitkellmu fuq il-validità, cioè jekk għadhiex fis-seħħ jew le.

Dik hija l-pożizzjoni.

Is-Sedja ħadet il-parir tagħha – jekk tistaqsuni x'inhu l-parir tiegħi, ngħidulkom immedjatament – imma ovvjament tridu taraw intom.

Jiena ma nagħmel l-ebda preġudizzju fuq il-pożizzjoni min-naħa tal-partijiet.

L-Onor.

MARIO DE MARCO: Nixtieq niġbed l-attenzjoni tas-Sedja li diġà hemm preċedent; hemm ruling tal-Ispeaker tal-21 ta' April 1996 li jittratta preċiżament kwestjoni, fost affarijiet oħrajn, dwar jekk mozzjoni ta' impeachment tibqax valida wara t-tmiem ta' leġislatura.

F'dak ir-ruling jingħad bl-iktar mod ċar illi mozzjoni ta' impeachment hija l-unika eċċezzjoni għall-mozzjonijiet għax tibqa' fis-seħħ minkejja tibdil f'leġiżlatura.

F'dik il-mozzjoni hemm ukoll referenza għall-Erskine May – jekk m'iniex sejjer żball, il-21 Edizzjoni, paġna 60 – fejn hemm bl-iktar mod ċar li, filwaqt li veru li mozzjonijiet soltu jitterminaw meta tinbidel il-leġislatura, l-unika eċċezzjoni għal din ir-regola huma l-mozzjonijiet tal-impeaachment.

Jiena ovvjament nixtieq nagħmel referenza għal dan ir-ruling li ħoloq – u li joħloq – preċedent f'dan ir-rigward.

MR SPEAKER: Hawn xi rimarki min-naħa tal-Gvern?

L-Onor.

LOUIS GRECH: Aħna nixtiequ li tirreleva x'inhi l-opinjoni legali li kellha s-Sedja, għax ovvjament jista' jkun hemm argumenti favur u kontra.

Aħna, preċiżament kif għedna l-aħħar darba, li nixtiequ hu li jkun hemm ċarezza fuq il-bażi legali.

Aħna għadna nixtiequ nieħdu l-proċess li jkun immedjat; però nixtiequ li qabel ikollna kjarifikazzjoni fuq l-opinjoni legali.

MR SPEAKER: Qabel ma nagħmel il-kummenti tiegħi, tista', jekk jogħġbok, tgħidli liema hu dak ir-ruling, Onor. de Marco?

MARIO DE MARCO: Ruling li ngħata mis-Sedja fil-21 ta' April 1996, preċiżament f'dan il-kumitat, il-House Business Committee.

MR SPEAKER: Fuq liema suġġett kien jittratta?

MARIO DE MARCO: Preċiżament fuq il-proċedura li għandha tiġi adottata meta jkun hemm mozzjoni ta' impeachment, u wkoll dwar il-validità ta' mozzjoni meta tinbidel il-leġislatura.

MR SPEAKER: L-Onor.

LOUIS GRECH: Fis-seduta l-oħra aħna konna qed ngħidu li jista' ikun hemm argumenti favur u kontra; però, aħna ddeċidejna li ż-żewġ naħat għandhom iġibu l-parir legali tagħhom, u mbagħad is-Sedja kellha tagħti l-opinjoni legali tagħha wara li tirreferi għand il-konsulenti legali.

Aħna dak li konna ftehemna, u naħseb li għandna nibqgħu ma' dik il-proċedura llum.

MR SPEAKER: Jien ovvjament għandi r-referenzi tiegħi, u għandi l-parir legali fuq dan il-punt.

Jekk tridu, nista' nagħti r-ruling jew l-opinjoni … Iddeċiedu intom.

Jekk tħossu li għandkom tiddeċiedu intom, niġi bl-opinjoni legali li għandi biex imbagħad tiddeċiedu intom.

DEBORAH SCHEMBRI: Safejn naf jien, konna ddeċidejna li l-ewwel nisimgħu l-opinjoni legali.

MR SPEAKER: Jien qed nifhem li tridu l-opinjoni.

Mela se nagħti l-opinjoni miktuba.

MARIO DE MARCO: L-aħħar darba, l-appell tal-President ta' dan il-Kumitat kien li naslu bi ftehim, mingħajr ma jkollu bżonn jagħti ruling.

Jekk iż-żewġ naħat tal-Kamra jiftehmu li l-mozzjoni għadha valida, ma jkunx hemm bżonn li s-Sedja tagħti r-ruling tagħha.

MR SPEAKER: Onor. de Marco, il-Clerk of the House qed jgħidli li inti qed tagħmel referenza għal dak li ntqal fil-21 ta' April 1996.

Jidher li hemmhekk ma ngħata l-ebda ruling.

Jekk sar ftehim fil-Kamra, dik mhijiex … Safejn naf jien, qatt ma kien hemm ruling fuq dan il-punt.

Dak rajtu, u dak mhux ruling.

Dik kienet opinjoni li kien qed jagħti Dr Gonzi.

Dik diġà dħalna fiha.

MARIO DE MARCO: Jekk m'iniex sejjer żball, kien ġie kkonfermat ukoll minn Dr. Anthony Borg Barthet, dak iż-żmien AG, u kien abbażi ta' dan il-memorandum li ż-żewġ naħat tal-Kamra ...

Inti qed titkellem fuq dak il-memo li kien sar.

Ħsibt li hemm xi ruling ieħor.

MARIO DE MARCO: F'dak is-sens qed ngħid.

MR SPEAKER: Dak diġà rajtu, u hemm ħafna xi tgħid dwaru.

Però, qatt ma ngħata ruling.

L-Onor.

MARIO DE MARCO: Hemm preċedent fis-sens illi, abbażi ta' dak il-memorandum – mhux ta' deputat, imma tal-iSpeaker ta' dak iż-żmien – iż-żewġ naħat tal-Kamra kienu ftehmu li l-mozzjoni kienet għadha valida.

MR SPEAKER: Bi ftehim kollox huwa possibbli.

Imma issa qed nitkellmu fuq il-validità, għaliex għandna ittra legali – għal waħda, tnejn – fejn qed tiġi kkontestata l-mozzjoni.

Il-kwestjoni kollha hija li l-aħħar ftehim li kien hawn f'dan il-Kumitat kien li kulħadd jiġbor l-opinjoni legali tiegħu, imbagħad tiddeċiedu.

Jiena l-opinjoni li għandi sal-lum ...

L-Onor.

LOUIS GRECH: Biex inkunu aktar preċiżi, aħna l-aħħar darba konna ftehemna li, jekk iż-żewġ naħat jaqblu, imma xorta l-opinjoni ma tkunx legali, ma jkollhiex bażi legali, kellna nġibu r-risposta dwar hemmx validità legali għall-mozzjoni.

Dak li kien ġie diskuss dakinhar.

MR SPEAKER: L-Onor.

CARMELO ABELA: Aħna semmejna li d-direzzjoni ta' fejn irridu naslu nafuha u ġiet mistqarra diġà fil-Kamra.

Biex naslu għal dik id-direzzjoni, għedna li rridu mmorru bi proċedura ċara li ma tkunx sindakata għada pitgħada minn xi qorti.

U allura, biex naraw kif naslu, tlabna lis-Sedja tagħti l-parir tagħha.

MR SPEAKER: L-Onor.

MARIO DE MARCO: F'dan l-istadju, ejjew ninsew il-legaliżmi dwar jekk kienx hemm ruling jew le.

Żgur li l-memorandum li jien għamilt referenza għalih ġie ffirmat mill-iSpeaker, u ladarba l-iSpeaker ta l-firma tiegħu għal dak il-memorandum, naħseb illi nistgħu neħduha bħala stat ta' fatt illi kien qed jaqbel ma' dik l-opinjoni.

Dan ifisser li kieku l-iSpeaker li ta l-firma tiegħu għal dak il-memorandum kellu jagħti ruling għal kull buon fini, ir-ruling kienet se tkun il-pożizzjoni espressa mill-President tal-Kamra f'dak il-memorandum.

MR SPEAKER: Iċ-ċirkostanzi li kellha quddiemha ...

F'dak il-memorandum huwa ċarissimu – kif qed neħodha jien – li l-validità tal-mozzjoni għadha hemm, u hija bbażata wkoll fuq opinjoni legali, jekk jiena dejjem qed nifhem sew.

Fil-fatt, jiena stess xtaqt nagħmel referenza għall-Erskine May li jgħid li l-mozzjoni tal-impeachment hija eċċezzjoni għax, filwaqt li qed naqblu li l-mozzjonijiet ġeneralment jispiċċaw meta tispiċċa leġislatura, dik tal-impeachment hija eċċezzjoni.

Però, dak huwa l-parir legali li aħna ngħatajna.

Issa, jekk intom ingħatajtu parir legali ieħor ...

MR SPEAKER: L-Onor.

LOUIS GRECH: Il-pożizzjoni naħseb li kienet waħda.

Aħna konna ddeċidejna, fuq proposta tan-naħa tal-Oppożizzjoni, li jekk ikun hemm ftehim bejn iż-żewġ naħat dwar jekk hix valida l-mozzjoni jew le … Premess dan il-fatt, kellna naraw jekk l-opinjoni legali li se jkun hemm tirrendix il-mozzjoni valida jew le.

Dak huwa l-ġist tal-argument li kellna dakinhar, u dak huwa li aħna rridu li jkollna llum.

MR SPEAKER: L-Onor.

DEBORAH SCHEMBRI: Naħseb li rigward din il-biċċa xogħol tal-memorandum irridu niftakru li, fl-aħħar mill-aħħar, huwa ruling li jorbot, u mhux il-ħsieb li seta' kellu jew jista' jkollu xi speaker tal-Kamra.

Jekk dan ma jirriżolvix ruħu f'ruling, ma jorbotx, u naħseb dak huwa fuq dak il-lat ...

MR SPEAKER: L-Onor.

MARIO DE MARCO: Jista' dan il-memorandum jiġi ċċirkolat lill-membri?

Il-memorandum li qed tirreferi għalih inti s-Sedja ratu.

Għalhekk bdejt naħseb jekk hux ...

Apparti li jiġi ċċirkolat lill-membri, jekk iż-żewġ naħat tal-Kamra jaqblu fuq il-pożizzjoni espressa f'dak il-memorandum, allura ma jkunx hemm bżonn ta' dan ir-ruling għax iż-żewġ naħat tal-Kamra jkunu qablu, kif indika Dr. Louis Grech.

LOUIS GRECH: Però, aħna xorta għadna nixtiequ nisimgħu l-opinjoni legali.

L-argument kollu tagħna kien li ....

MR SPEAKER: Tridx naqtgħuha?

Jien għandi l-opinjoni legali wara li kkonsultajt b'mod legali … (Interruzzjonijiet) Jekk hawn xi rimarki, neħodhom; imma smajt lill-Onor.

Mario de Marco, smajt lill-partijiet kollha u issa, jekk intom taqblu, nista' ngħaddi … L-Onor.

MARIO DE MARCO: Mingħajr ħadd ma jieħu għalih, m'iniex qed naqbel mal-interpretazzjoni li qed tingħata hawn ġew dwar dak li qbilna dwaru fis-seduta preċedenti.

Għax fil-Minuti stess jingħad li ż-żewġ naħat tal-Kamra kellhom jitolbu "parir legali dwar il-punti msemmija f'paragrafi (a) u (b) hawn fuq", u li mbagħad ikun il-Kumitat li jieħu d-deċiżjoni finali.

Fl-ebda ħin m'għedna li mingħajr ħadd ma jgħid x'inhi l-pożizzjoni legali tiegħu, is-Sedja tgħid x'inhi l-pożizzjoni legali tagħha.

MR SPEAKER: Onor. de Marco, jekk il-Kumitat f'dan il-mument ma jistax jieħu deċiżjoni, kif se naslu?

MARIO DE MARCO: Jiena nixtieq nifhem x'inhi l-pożizzjoni tal-Gvern, għax nimmaġina li ħadtu parir legali.

Jiġifieri, il-pożizzjoni tagħkom x'inhi, mozzjoni li għadha valida jew le?

MR SPEAKER: L-Onor.

LOUIS GRECH: Il-pożizzjoni tagħna hi li aħna għedna li se nistaqsu lis-Sedja, u s-Sedja xtaqet – għax hekk bdiet … (Interruzzjonijiet) Il-pożizzjoni tagħna issa ngħiduhielek.

Is-Sedja kellha tikkjarifika jekk il-mozzjoni hijiex valida jew le.

Mhux hekk kienet?

Fil-każ naraw it-transcript.

MARIO DE MARCO: Il-Gvern ma jixtieqx jgħidilna x'inhi l-pożizzjoni tiegħu?

MR SPEAKER: L-Onor.

CARMELO ABELA: Ejja ma nitfixklux.

Aħna t-tnejn nafu fejn irridu naslu, u kemm-il darba sħaqna li l-proċedura li nadottaw biex naslu għall-goal finali – biex ngħid hekk – trid tkun ċara u ma tħalli l-ebda lok għall-ebda interpretazzjoni u għal ebda ħaġa oħra li tista' tiġri wara li l-Parlament ikun iddeċieda.

Id-Deputat Prim Ministru diġà semma li, indipendentement minn jekk aħna ż-żewġ naħat naqblux jew le, irridu nkunu moħħna mistrieħ li, anke jekk aħna naqblu, iż-żewġ naħat tal-Kamra, il-mod kif se nimxu bħala aspett ta' proċedura jkun ċar u korrett jekk jista' ikun mija fil-mija, jekk teżisti l-perfezzjoni fid-dinja.

Fl-aħħar laqgħa tal-House Business Committee, għedna jew tlabna li s-Sedja ġġib il-parir legali tagħha u li ż-żewġ naħat tal-Kamra jistgħu jieħdu wkoll il-pariri legali tagħhom.

Nimmaġina li l-Oppożizzjoni ħadet il-pariri tagħha, in-naħa tal-Gvern ħa l-pariri tiegħu, imma naħseb l-iktar ħaġa li nixtiequ nisimgħu hi l-parir tas-Sedja mogħti … (Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Ħu paċenzja!

Tridu tisimgħu l-parir legali li għandi jien?

MR SPEAKER: Onor. De Marco, naħseb li għandkom tisimgħu wkoll.

Ma nafx jekk taqbilx inti, il-parir legali ...

ONOR MARIO DE MARCO: Jien m'għandix diffikultà.

Huwa tajjeb li nisimgħu l-parir legali tiegħek, imma – bir-rispett kollu – jekk hemm bżonn, agħti ruling.

Għaliex din mhijiex kwestjoni li wieħed jisma' l-parir legali tiegħek jew le.

Naħseb li mhux hekk kien il-ftehim l-aħħar darba.

L-aħħar darba l-ftehim kien … Anzi s-Sedja għamlitilna appell fl-aħħar biex naslu għal ftehim bejnietna għaliex, dak li wieħed jista' jasal għalih bi ftehim, ma jkunx hemm bżonn l-involviment tas-Sedja dwaru.

Niftakar sew l-appell li inti għamilt.

Allura kull naħa kellha tieħu l-parir legali tagħha biex naraw nistgħux naslu għal pożizzjoni.

Però, jidher ċar li m'aħniex se naslu għal pożizzjoni!

Allura se mai se jkun hemm bżonn ir-ruling tas-Sedja.

LOUIS GRECH: Qabelxejn, nistgħu nisimgħu l-opinjoni legali tas-Sedja?

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jien ma nsib l-ebda diffikultà li, jekk il-Kumitat jitlobni nagħti ruling fuq dan il-punt, jien nipprepara ruling u għada naqrah.

Mhux se nieħu ħafna ħin.

Għada naqra r-ruling.

Issa, jekk tridu l-parir legali biex intom taslu għal deċiżjoni mingħajr il-bżonn li nasal għal ruling jien, lest li nagħmel hekk ukoll.

Iddeċiedu intom.

Mhijiex problema għalija!

Dak li għadek kif għamilt referenza għalih inti, Onor. de Marco, il-memo ta' Dr Gonzi, qrajtu.

Ovvjament, qrajt ħafna affarijiet oħra, u meta kont barra minn Malta, kkonsultajt ma' parlamenti oħra fuq każi ta' impeachment.

Pereżempju, meta konna qegħdin l-Awstralja nattendu l-iSpeakers' Conference tal-Commonwealth, kif jista' jikkonferma l-Clerk, din il-materja ġiet diskussa wkoll ma' 50 speaker tal-Commonwealth, u naċċertak li dak li għandi hawnhekk huwa rifless ta' kif wieħed għandu jittratta f'każijiet bħal dawn.

Mhijiex kwestjoni ta' x'taħseb jew iċ-ċirkostanzi; hawnhekk qed nitkellmu fuq impeachment, li hija ħaġa serja ħafna għax tittratta t-tneħħija ta' mħallef taħt artiklu 79 tal-Kostituzzjoni.

Jekk tridu, araw intom.

Jien naf x'għedt l-aħħar darba.

Jekk tridu tkunu tafu l-opinjoni legali li għandi jien s'issa, nista' naqraha.

LOUIS GRECH: Aħna nesiġu li nisimgħu l-opinjoni legali li kellek, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Ħalli nara daqsxejn l-Onor.

David Agius … Fil-każ, nimxu għall-parir legali u naqrah.

DEBORAH SCHEMBRI: Safejn naf jien, hekk konna ftehma l-aħħar darba wkoll, biex imbagħad wara naraw jekk nistgħux naslu.

Imma l-ewwel għandna bżonn ...

Ma kienx hekk il-ftehim.

Il-ftehim kien li kull naħa tieħu l-parir legali tagħha.

Jien qed ngħid x'inhi l-pożizzjoni tagħna.

(Interruzzjoni) Kollox sew, iva.

Però s-Sedja kellha tieħu parir legali just in case li ż-żewġ naħat tal-Kamra ma jaslux għal ftehim.

MR SPEAKER: Jien għalija mhux problema.

ONOR MARIO DE MARCO: Jien qed ngħid x'inhija l-pożizzjoni tal-parir li ħadna aħna.

S'issa, l-pożizzjoni tal-Gvern għadni ma nafx x'inhi.

Nibdew minn hekk: jekk intom ħadtu parir legali fis-sens li l-mozzjoni għadha valida … (Interruzzjoni) Aħna għandna parir li l-mozzjoni għadha valida għax hija mozzjoni ta' impeachment.

MR SPEAKER: Il-memo li kien għamel Dr Gonzi fuq l-impeachment ta' Depasquale ...

ONOR MARIO DE MARCO: Ikkwotajt x'jgħid l-Erskine May ukoll.

Dak huwa l-parir tagħna.

Jista' jkun żbaljat.

LOUIS GRECH: Il-parir li kellna aħna huwa li mhijiex valida.

Allura qed tgħidu li l-parir tagħna huwa l-oppost għal tagħkom.

Intom qegħdin tgħidu li l-parir tagħkom huwa li l-mozzjoni m'għadhiex valida.

Allura, f'pożizzjoni fejn aħna għandna parir mod, u intom għandkom parir mod ieħor, naħseb li f'dan l-istadju sta għas-Sedja biex tagħti r-ruling tagħha.

LOUIS GRECH: Le, l-opinjoni tagħha rridu nisimgħu f'dan l-istadju.

Imbagħad naraw ...

MR SPEAKER: Jekk intom titolbuni ruling, jien nagħti ruling.

LOUIS GRECH: Jien nitlob li nisimgħu l-opinjoni legali li kellha s-Sedja, mhux li tagħti ruling.

L-ewwel nixtiequ li aħna naċċertaw il-pożizzjoni li inti l-aħħar għidt li xtaqt li jkollok.

MR SPEAKER: Ara, ħa nimxi mill-ewwel: imbagħad, jekk intom xorta ma tkunux qed taqblu, imbagħad ovvjament irrid inlesti għal ruling, tajjeb?

Il-parir legali dwar il-mozzjoni għar-rimozzjoni tal-Onor.

Imħallef Lino Farrugia Sacco huwa dan:

"Nagħmel riferenza għall-mozzjoni hawn fuq imsemmija.

Inti tlabtni parir dwar il-proċedura li għandha tiġi segwita mill-Kamra fir-rigward ta' din il-mozzjoni u, in partikolari, dwar l-istat preżenti ta' din il-mozzjoni in vista tal-kambjamenti li saru fil-Kamra.

Naħseb li għandi nagħmel ċar il-qafas f'liema jiena qiegħed niġi mistoqsi nagħti dan il-parir tiegħi.

Nibda biex nenfasizza li mozzjoni għar-rimozzjoni ta' Imħallef mill-kariga tiegħu għandha implikazzjonijiet kostituzzjonali serji, u għalhekk huwa imperattiv li l-liġi fir-rigward tiġi segwita b'mod rigoruż u preċiż.

L-artikolu 97 tal-Kostituzzjoni jipprovdi li l-imħallef jista' jitneħħa mill-kariga tiegħu mill-President ta' Malta wara indirizz tal-Kamra tad-Deputati li jkollu favur tiegħu l-vot ta' mhux inqas minn żewġ terzi tal-membri tagħha, u li jitlob għal dik it-tneħħija minħabba inkapaċità ppruvata li jaqdi l-funzjonijiet tal-kariga tiegħu, kemm jekk għal mard korporali jew mentali, jew għal xi raġuni oħra jew imġiba ħażina ppruvata.

Għalhekk, il-Kostituzzjoni ma tiddixiplinax b'mod partikolari din il-mozzjoni, imma tħalliha, fl-assenza ta' dispożizzjonijiet speċifiċi, biex tiġi regolata skond il-proċedura tal-Kamra.

Fis-subartikolu tlieta tal-istess artikolu, jingħad li,

"(3) Il-Parlament jista' b'liġi jirregola l-proċedura għall-preżentata ta' indirizz u għall-investigazzjoni u prova dwar l-inkapaċità jew imġiba ħażina ta' mħallef tal-Qrati Superjuri skont id-disposizzjonijiet tal-aħħar subartikolu qabel dan."

Fil-fatt, għal ħafna snin din il-proċedura ma kenitx speċifikatament regolata.

Ġiet regolata bl-Att XI tal-1994, l-Att dwar Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal-Ġustizzja.

Issa, dan l-Att iżjed jirregola l-proċedura li għandha tiġi segwita quddiem il-Kummissjoni u r-rapport li għandu jsir mill-istess Kummissjoni meta jkun hemm mozzjoni għat-tneħħija ta' Imħallef mill-kariga tiegħu.

Imma l-Att ma jirregolax ut sic il-proċedura quddiem il-Parlament, ħlief fis-sens li l-mozzjoni ma tistax timxi 'l quddiem jekk ma jkunx hemm qabel il-parir favorevoli għal mozzjoni tal-Kummissjoni.

L-Att jgħid li, wara li l-Kummissjoni tagħti l-parir tagħha favorevoli, il-mozzjoni tiġi mbagħad diskussa u deċiża mill-Kamra.

Għalhekk huwa evidenti li l-Att ma huwa qiegħed joħloq l-ebda regola speċjali għal din il-mozzjoni, u li dik il-mozzjoni għandha titqies bħall-mozzjonijiet oħra li jitressqu fil-Kamra.

Issa huwa sinjifikativ ħafna li l-istess liġi tikkontempla li l-membru li jkun ressaq il-mozzjoni jkun jista' jattendi l-laqgħat tal-Kummissjoni, u jkun jista' jkun assistit minn avukat magħżul minnu.

Dan fil-fatt hekk ġara anke fil-każ preżenti għaliex il-membru ddelega lill-avukat tiegħu biex jattendi l-laqgħat tal-Kummissjoni.

Għalhekk huwa evidenti li fil-liġi hemm irbit tal-mozzjoni mal-membru.

Issa, skont l-Ordni Permanenti tal-Kamra l-Ordni 38, il-membru tal-Kamra li jkun ressaq mozzjoni jrid ikun preżenti meta din tiġi diskussa, u jekk huwa ma jkunx preżenti jrid ikun hemm membru delegat minn dak il-membru biex iressaq dik il-mozzjoni.

Inoltre hija wkoll il-prassi tal-Parlament Ingliż li, max-xoljiment jew proroga ta' parlament, il-mozzjonijiet kollha jispiċċaw.

Issa, fil-każ preżenti mhux biss wara li saret il-mozzjoni l-Parlament kien ġie xolt, imma l-membru tal-Parlament li kien ressaq dik il-mozzjoni ma għadux membru tal-Parlament.

Għalhekk huwa l-parir tiegħi li dik il-mozzjoni mietet.

Huwa importanti li wieħed jiddistingwi l-każ minn fejn ingħata ruling li din il-mozzjoni ma kellhiex għalfejn tiġġedded minn sessjoni għall-oħra; dan naturalment huwa rifless loġiku ta' dak li jiddisponi l-Ordni 42 marbut mal-Ordni 34.

Imma f'dak il-każ ma kenitx intervjeniet ix-xoljiment tal-Kamra.

Naturalment, fil-każ tal-Imħallef Depasquale, intervjena x-xoljiment imma l-membru li kien ressaq il-mozzjoni kien reġa' ġie rielett membru tal-Kamra u kien għadu membru meta ġiet biex tiġi dibattuta l-mozzjoni; għalhekk iċ-ċirkostanzi mhux komparabbli.

Inoltre ma jidhirx li kien hemm deċiżjoni formali tas-Sedja f'dak il-każ, għalkemm kien hemm l-espressjoni ta' opinjonijiet fir-rigward.

Wieħed jifhem li forsi ma jkunx desiderabbli li l-materja tiġi regolata b'dak il-mod, imma f'dak il-każ inkun qiegħed nidħol fil-kwestjoni tad-desiderabilità o meno ta' emenda lil-liġi jew lill-Ordnijiet Permanenti li mhijiex il-funzjoni tiegħi.

Naturalment il-Kamra tista' bi qbil tirriavviva l-mozzjoni, imma tali proċedura tkun ekwivalenti għall-introduzzjoni ta' mozzjoni ġdida u tkun tirrikjedi li l-proċedura kontemplata mil-liġi terġa' tiġi mill-ġdid segwita."

Dan huwa l-parir legali.

Ovvjament, għandi iktar pariri fuq il-kwestjoni, imma dan huwa l-parir legali wara l-aħħar seduta tal-Kumitat Permanenti.

Dan huwa punt saljenti ħafna, u għall-korrettezza jrid ikun preċiż.

Nista' nagħtikom kopja tal-parir.

Issa araw intom, u nimxu minn hemmhekk.

L-Onor.

ONOR MARIO DE MARCO: Jien xorta waħda nitlob li s-Sedja tagħti ruling f'dan is-sens, imbagħad a bażi tar-ruling tas-Sedja ...

MR SPEAKER: L-Onor.

LOUIS GRECH: Min-naħa tagħna, Sur President, deher ċar li qal li l-mozzjoni mietet.

Però aħna lesti li nippreżentaw – anke jekk il-mozzjoni mietet u mhux valida – mozzjoni oħra f'dan ir-rigward.

MR SPEAKER: L-Onor.

DAVID AGIUS: Jiġifieri, jien qed nifhem li l-Gvern se jimxi fuq dan il-parir li ngħata lill-iSpeaker, jew inkella, jekk se tagħmlu mozzjoni ġdida, allura qed taqblu mar-rapport li kien hemm diġà mill-Kummissjoni?

Jew lanqas dak m'aħna se nżommu ħaj?

DAVID AGIUS: It is an issue għaliex, jekk qed nimxu skont dan il-parir, jidher li aħna rridu nimxu skont dak li toffri l-liġi wara li tiġi l-mozzjoni l-ġdida, jiġifieri li terġa' tmur għand il-Kummissjoni biex terġa' tanalizza l-każ.

Qed naqblu jew mhux qed naqblu?

Qed nifhem sew jew mhux qed nifhem sew?

MR SPEAKER: Id-domanda qed tagħmilha lis-Sedja?

Nista' nirrispondiha mill-ewwel.

Fuq il-proċedura, ladarba l-mozzjoni mietet, trid tiġi ppreżentata mozzjoni ġdida.

Tirriattivaha billi ssir mozzjoni ġdida.

Il-parir qiegħed ċar.

Kif tiġi ppreżentata l-mozzjoni l-ġdida, rridu nimxu mal-proċedura kif stabbilita fil-liġi.

Il-liġi hija ċara li l-mozzjoni trid tiġi introdotta bħala mozzjoni ġdida, u ovvjament hemm il-proċedura stabbilita bil-liġi.

DAVID AGIUS: Id-domanda ċara tiegħi hi: Dan il-Parlament irid jerġa' jmur quddiem il-Kummissjoni għall-Amminstrazzjoni tal-Ġustizzja biex tagħti deċiżjoni ġdida?

CARMELO ABELA: Mr Speaker, kif qal id-Deputat Prim Ministru, wara dan il-parir li inti ġibt u li se tqassmilna, aħna mill-ewwel se nippreżentaw mozzjoni f'dan is-sens.

Dwar x'tgħid il-liġi u proċedura, jiena mhux ...

MR SPEAKER: Il-liġi trid tiġi segwita.

Il-proċedura hija dik.

Mhux mal-liġi trid timxi?!

DAVID AGIUS: Ma naqbilx mal-mod kif mexjin!

Nagħmilha ċarissima li ma naqbilx assolutament!

DAVID AGIUS: Jien ma naqbilx li għandha ssir mozzjoni ġdida għaliex il-parir legali li għandna aħna hija li dik il-mozzjoni għadha valida.

Intom m'għandkomx l-istess parir.

Issa aħna qed nagħmluha ċara għal darba oħra li l-mozzjoni, skont aħna, għadha valida u jekk se nimxu fuq dak li qalu l-Prim Ministru u l-Kap tal-Oppożizzjoni – u t-tnejn li huma qablu li jimxu fuq dak ir-rapport – … Jiena naħseb li qegħdin immorru kontra dak li ntqal mill-Kap tal-Oppożizzjoni u l-Prim Ministru fil-Parlament!

MR SPEAKER: Jiddispjaċini, imma fuq dan il-punt ma naqbilx għax qegħdin nitkellmu fuq proċedura ...

DAVID AGIUS: Le, din mhux proċedura, Mr Speaker!

Aħna nafu x'qal il-Prim Ministru u x'qal il-Kap tal-Oppożizzjoni wara li inti ppreżentajt ir-rapport tal-Kummissjoni.

It-tnejn qalu ċar u tond li bl-iktar speditezza jridu jmexxu dik il-mozzjoni attwali.

DAVID AGIUS: Imma mhux hekk qed isir!

Totalment mhux hekk qed isir!

Irrid nagħmel l-oġġezzjoni ...

MR SPEAKER: Ħu paċenzja, inti qed tindirizza s-Sedja.

DAVID AGIUS: Lill-Kumitat qed nindirizza, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Iva, imma jien Chairman tal-Kumitat, u din hija xi ħaġa li ċertament taqa' taħt ir-remit tiegħi bħala proċedura.

Biex mozzjoni timxi 'l quddiem trid tkun mozzjoni li għadha valida skont il-proċedura.

Dak kien li qed jiġi diskuss.

Hawnhekk jien għadni ma tajt l-ebda pożizzjoni.

Jekk intom tieħdu pożizzjoni, dik hija pożizzjoni tagħkom!

Diġà għamiltha ċara!

ONOR MARIO DE MARCO: Fl-aħħar mill-aħħar, parir legali jibqa' parir legali.

F'kawża jista' jkollok rapport ta' perit legali, però l-imħallef mhux marbut ma' dak ir-rapport tal-perit legali.

L-istess inti bħala Sedja, inti għandek parir legali, però fl-aħħar mill-aħħar id-deċiżjoni mhux tal-avukat li jagħtik il-parir, id-deċiżjoni hija tiegħek!

MR SPEAKER: Ċert!

ONOR MARIO DE MARCO: Jekk ma jimpurtax, naħseb li jkun utli li l-memorandum tal-21 ta' April 1996 jiġi ċċirkolat lill-membri ta' dan il-Kumitat.

Wara li jiġi ċċirkolat dak il-memorandum, flimkien ma' dan il-parir legali li inti għadek kif għaddejtilna … Il-parir legali diġà qiegħed f'idejna, però s'issa għad m'għandniex f'idejna l-memorandum tal-21 ta' April 1996, u napprezza li jkun f'idejna biex forsi anke n-naħa tal-Gvern tkun tista' tagħti kas tiegħu.

MR SPEAKER: Onor. de Marco, issa stess se nordna li jkollok kopja!

Wara, naħseb li jkun aħjar ...

CARMELO ABELA: Kif diġà għidna, il-parir legali li għandu l-Gvern mhuwiex l-istess parir legali li għandha l-Oppożizzjoni.

Issa, kif qbilna l-aħħar darba u kif hawn fil-Minuti, is-Sedja ġabet il-parir tagħha.

Kif qal diġà d-Deputat Prim Ministru, in konformi ma' dak li qal il-Prim Ministru li l-proċess għandu jibqa' għaddej b'mod imgħaġġel, aħna llum stess lesti li nippreżentaw mozzjoni oħra, ġaladarba dik il-mozzjoni m'għadhiex valida, kif ingħata l-parir l-iSpeaker u kif ingħatajna parir aħna wkoll.

Aħna, b'mod immedjat, lesti li nippreżentaw mozzjoni oħra.

Nista' ngħaddiha lill-iSpeaker issa!

MR SPEAKER: Il-punt jibqa' li l-Oppożizzjoni qed titlob ruling min-naħa tas-Sedja.

Qed ngħid tajjeb, Onor. De Marco?

ONOR MARIO DE MARCO: Iva, hekk hu.

MR SPEAKER: L-Onor.

LOUIS GRECH: Ma nistax nifhem, Sur President, kif ikollok parir legali li jgħid li mozzjoni mietet, u qisu mhuwa xejn!

Il-parir legali tagħna kien li l-mozzjoni mhux valida.

Inti qrajtilna parir legali li jgħid – mingħalija dan kien il-kliem testwali – li l-mozzjoni mietet.

Allura, ma nistgħux aħna f'dan il-Kumitat sempliċement we override it.

Ma naħsibx li dik tista' issir!

Aħna rridu nimxu skont il-proċedura, imma qed ngħidu li, biex żgur dan il-proċess ma jiqafx imma jibqa' għaddej bir-ritmu mgħaġġel li konna għaddejjin bih, aħna lesti li nippreżentaw mozzjoni ġdida kif titlob il-proċedura.

ONOR MARIO DE MARCO: Din mhijiex kwestjoni li wieħed jinjora parir legali jew le, imma hija kwestjoni li nikkristalizzaw u nifformalizzaw il-proċedura, anke għal min jiġi warajna.

Nerġa' ngħid, hemm opinjoni li forsi tikkuntrasta ma' din tal-Professur Refalo li għadha kif ġiet ċċirkolata.

(Interruzzjoni) Ippermettili ftit.

Il-memo, li huwa wieħed studjat milli nista' nifhem, u mhijiex sempliċement qiegħda hekk … Jien m'iniex qed ngħid li wieħed għandu raġun jew le.

Fl-aħħar mill-aħħar, jidher li hemm qbil li wieħed irid jasal.

Kif għidt jien l-aħħar darba, fl-aħħar mill-aħħar dan huwa forsi eżerċizzju akkademiku.

Issa tkunx il-mozzjoni mressqa preċedentement jew mozzjoni ġdida, jidher li hemm ftehim minn dan il-Parlament li l-proċess għandu jkompli għaddej.

Però naħseb – bl-ebda diżrispett lejn ħadd, u mhux għax irridu ninjoraw parir legali – li peress li hemm pożizzjonijiet daqsxejn kuntrastanti – il-pożizzjoni espressa f'memorandum u l-pożizzjoni espressa mill-Professur Refalo – jkun utli li jingħata ruling mis-Sedja.

Qed ngħid dan għall-ebda raġuni oħra!

MR SPEAKER: Onor. Carmelo Abela, il-mozzjoni ma tistax tinqara.

Il-mozzjoni ma tistax tingħata pubbliċità, skont il-liġi, qabel ma jkun hemm ir-rapport.

DAVID AGIUS: Imma, jekk kemm-il darba l-Gvern se jressaq mozzjoni oħra, jekk ma tistax tiġi ppubblikata, għallinqas l-Oppożizzjoni għandha titħalla taraha biex tkun taf x'se jressaq il-Gvern!

MR SPEAKER: Bejnietkom tistgħu taraw li għandkom taraw.

Jien qed ngħidilkom li dik ma tista' tingħata l-ebda pubbliċità!

Din hija mozzjoni partikolari u lanqas biss tista' tinqara.

(Interruzzjoni) Ħalli nkunu ċari, jekk qed jintalab ruling, jien mal-ewwel opportunità, li hija għada stess, nagħti r-ruling, imbagħad intom irregolaw il-pożizzjoni b'mod li nkunu korretti mal-proċedura.

M'hemmx għalfejn ikun hemm qbil li għandu jingħata ruling jew le.

Jekk membru jqum u jitlob ruling, jien irrid nimxi ma' dik it-talba.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Nifhem li, jekk jintalab ruling, naturalment irid jingħata.

Però, safejn naf jien, l-istqarrija tad-Deputat Prim Ministru li se nippreżentaw mozzjoni ġdida saret qabel it-talba għal ruling.

MR SPEAKER: Imma għadha għaddejja diskussjoni dwar jekk il-mozzjoni għadhiex ħajja jew le.

Jien il-ħin kollu nipprova nara li jkun hawn ftehim.

La ma wasalniex għal ftehim, se jingħata ruling.

CARMELO ABELA: Nerġa' ngħid li hemm qbil bejn Gvern u Oppożizzjoni dwar fejn irridu naslu.

Dak diġà ġie mistqarr.

MR SPEAKER: M'hemmx dubju fuq dik!

CARMELO ABELA: Naħseb li l-uniku punt fejn qed nimxu ftit differenti huwa li aħna rridu naċċertaw li l-proċedura li se nużaw biex naslu fejn irridu naslu ...

MR SPEAKER: Tkun il-waħda korretta!

CARMELO ABELA: Preċiżament, tkun il-waħda korretta.

Min qed jgħid ħaġa u min qed jgħid oħra; però aħna rridu nimxu bl-iktar proċedura korretta biex nevitaw problemi!

MR SPEAKER: U hekk se jsir!

CARMELO ABELA: Dik hija d-differenza li qed nara.

MR SPEAKER: Hekk se jsir!

Qed jintalab ruling mill-Onor.

Mario de Marco fuq il-kwestjoni dwar il-mozzjoni li kienet ġiet ippreżentata fil-leġiżlatura l-oħra mill-Onor.

Lawrence Gonzi għadhiex ħajja jew le biex ikun jista' jiġi diskuss ir-rapport li sar mill-Kummissjoni.

Is-Sedja twiegħed li tagħti dan ir-ruling mill-iktar fis possibbli, biex inkunu nistgħu mmexxu x-xogħol tal-Kamra.

(Interruzzjoni) Tista' tgħid li, nonostante li se jingħata ruling, intom għandkom mozzjoni li se tippreżentaw.

Dik diġà għidtuha, and it's on record!

Se tiġi minuted.

AFFARIJIET OĦRA

MR SPEAKER: Niġi issa għal affarijiet oħra.

Matul l-aħħar laqgħa saret proposta min-naħa tal-Gvern biex il-Kumitat għall-Konsiderazzjoni tal-Abbozzi ta' Liġi, li se jikkonsidra l-Abbozz ta' Liġi dwar l-Unjoni Ċivili, jagħmel laqgħa f'forma ta' public hearing.

Jidhirli li l-Onor.

David Agius kellu xi risposta dwar dan.

DAVID AGIUS: Diġà tkellimna ftit mal-Gvern.

Għidnielhom li ma narawx li dan huwa Kumitat li għandu jagħmel dan it-tip ta' hearings.

Il-Kumitat tal-Abbozzi ta' Liġijiet ma jagħmilx dan it-tip ta' hearings.

Jekk irridu nagħmlu hearing, nagħmluh, imma mhux f'dan il-Kumitat.

U jridu jgħidulna wkoll il-proċedura x'se tkun.

Jekk fil-Kumitat tal-Abbozzi ta' Liġi niftħu klawsola klawsola għal kulħadd, se noħolqu preċedent.

Irridu nifhmu eżatt x'għandu f'moħħu l-Gvern.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Grazzi, Mr Speaker.

Fil-fatt, wara l-laqgħa tal-House Business Committee, konna anke tkellimna informalment jien u l-Onor.

Dan il-punt semmieh u kkunsidrajna li nistgħu nużaw proċedura li diġà ntużat fil-leġiżlatura li għaddiet.

Qed nirreferi għal dak li kien ġara rigward il-Guardianship Act, fejn il-Kumitat beda jiddiskuti l-Abbozz ta' Liġi, u madwar il-mejda kien hemm persuni esperti.

Tgħidli: Dan mhux kif jiġri s-soltu, fejn il-Gvern dejjem iġib l-esperti tiegħu?

Però dakinhar, kemm il-Gvern, kif ukoll l-Oppożizzjoni kellhom – biex ngħid hekk – l-esperti tagħhom, jew inkella persuni li kienu interessati f'dak l-Abbozz ta' Liġi.

Allura nistgħu nużaw l-istess formula.

Jiġifieri, bdilt daqsxejn il-verżjoni tiegħi minn hearing kif kont esprimejt dakinhar, anke wara d-diskussjoni informali li kelli mal-Onor.

Agius, fis-sens ż-żewġ naħat tal-Kamra naturalment jistgħu jissuġġerixxu għaqdiet jew persuni interessati biex imbagħad jiġu mistiedna mill-Iskrivana tal-Kumitat ħalli jattendu għall-ewwel laqgħa ta' dak il-Kumitat għall-Konsiderazzjoni tal-Abbozzi ta' Liġi.

Però, se jkun f'forma daqsxejn differenti minn kif esprimejt ruħi fil-House Business Committee tal-aħħar darba, u dan wara li konna tkellimna ftit jien u l-Onor.

Nistgħu nimxu b'dan il-mod.

Naturalment, il-Gvern għandu numru ta' persuni jew għaqdiet li jixtieq jistieden jew jinformahom bil-laqgħa.

Nifhem li l-istess jista' jkun hemm għan-naħa tal-Oppożizzjoni.

Naturalment, inżommu quddiem għajnejna li tkun xi ħaġa raġjonevoli, fis-sens li mhux nagħmlu qisu sejħa, u kull min irid jiġi jiġi.

Dan mhux suq, imma huwa Kumitat tekniku, li naturalment se jitkellem fuq it-teknikalità tal-Abbozz ta' Liġi li għandu quddiemu l-Parlament biex jiddiskuti.

Wieħed jagħmel diskussjoni fuq klawsola klawsola kif jimxi l-Kumitat.

Ovvjament, bil-permess tal-Kamra, kif anke ġara fil-Guardianship Act, dawn il-persuni jkunu jistgħu jitkellmu fuq dik il-klawsola partikolari.

MR SPEAKER: L-Onor.

DAVID AGIUS: Jien qed nifhem li mhux public hearing fejn kull min jixtieq jiġi jiġi, hux hekk?

Jiġifieri, ċittadin jew individwu li jixtieq jiġi għal dan il-Kumitat u ma jkunx mistieden minn xi membru tan-naħa ta' Gvern u Oppożizzjoni, ma jistax jattendi.

CARMELO ABELA: Hekk hu.

Kif kien ġara fil-kwestjoni tal-Guardianship Act.

MR SPEAKER: Hekk qed nifhimha jien ukoll.

Ma jistax jipparteċipa kull min irid.

Jattendi jista' dejjem, iżda.

DAVID AGIUS: Ħalli nkunu ċari.

Aħna qed nifhmu li se tibda d-diskussjoni fuq klawsola 2, u dawk kollha li jkunu mistiednin jew qegħdin fil-kamra, bil-permess taż-żewġ naħat tal-Kamra, jistgħu jitkellmu?

CARMELO ABELA: Jistgħu jagħtu l-input tagħhom.

Mhux dawk kollha … Naturalment, jekk hemm min huwa favur u min huwa kontra, ma nimmaġinax li se jitkellmu, pereżempju, sitta jew sebgħa li huma favur u sitta jew sebgħa li huma kontra.

L-argument se jkun l-istess.

MR SPEAKER: Għalhekk irridu niftehmu.

Isir ftehim, kif sar, fuq kif se jkun l-andament tal-laqgħa, u fuq il-parteċipazzjoni ta' dawk li huma mistiedna.

CARMELO ABELA: Hekk hu, Mr Speaker.

Għalhekk għedt li ż-żewġ naħat se jagħtu lista ta' persuni jew għaqdiet – forsi għaqdiet aħjar minn persuni – li jridu jistiednu, ħalli l-Committee Clerk tibgħat tinforma lil dawn l-għaqdiet meta se ssir il-laqgħa, jgħidu min se jiġi min-naħa tagħhom, ikun hemm forma ta' reġistrazzjoni biex inkunu nafu li minn għaqda A se jiġu wieħed jew tnejn, minn għaqda B se jiġi wieħed ...

DAVID AGIUS: Nista' nifhem li, qabel din il-laqgħa, ż-żewġ naħat se jpoġġu madwar mejda u jistiednu flimkien?

Ħalli nkunu ċerti li ma jkollniex mistednin doppji, eċċ.

CARMELO ABELA: M'hemmx diffikultà.

MR SPEAKER: Ma naħsibx li għandu jkun hemm problema.

Anzi aħjar, ħalli tiġi stabbilita anke proċedura.

DAVID AGIUS: Mill-esperjenza ta' ħames snin f'kumitat bħal dan naħseb li nista' ngħid li rridu noqogħdu attenti safejn irridu naslu.

Aħna qed ngħidu li kull min ikun mistieden se jkun jista' jipproponi u jagħti parir tiegħu, u l-Ministru jew id-deputat isaqsih biex jagħti l-veduta tiegħu?

Jew qed ngħidu li dan min irid jgħolli idejh, jgħid li jixtieq jitkellem fuq dik il-klawsola, u jitkellem?

Għax tagħmel differenza kbira kif immexxu dan il-Kumitat f'kemm ilu ...

MR SPEAKER: Imma din naħseb li tista' tiġi sollevata bejn il-partijiet kif se timxu ...

DAVID AGIUS: Imma aħjar nirregolaw, għax inkella ...

CARMELO ABELA: Jien fil-fatt għalhekk semmejt l-eżempju ta' meta ddiskutejna l-Guardianship Act, għax hemmhekk kien hemm persuni ta' għaqdiet differenti marbuta mad-diżabilità, kien hemm il-Kummissjoni, kien hemm l-Avukat Ġenerali, naturalment bħala espert tal-Gvern – dejjem ikun preżenti, normalment ikun hemm rappreżentant tiegħu minn dan l-Uffiċċju – u l-eżerċizzju mexa.

Naturalment, tgħidli li forsi dak is-suġġett ma kienx daqshekk kontroversjali.

Kien hemm il-kontroversji wkoll f'dak l-Abbozz ta' Liġi, però mxejna u mxejna b'mod tajjeb.

Jien naf għax kont preżenti dak iż-żmien għan-naħa tal-Oppożizzjoni, u ma kienx xi proċess li … Però wieħed irid jirregola b'mod tajjeb.

Jien m'għandix diffikultà li npoġġu flimkien u nitkellmu ħalli jkollna lista ta' mistednin li jiġu mistiedna.

MR SPEAKER: Aħjar hekk.

Tajjeb.

CARMELO ABELA: Mr Speaker, li xtaqt ngħid ukoll huwa li idealment – ma nafx kemm huwa possibbli jew le – il-Kumitat jibda jiltaqa' l-ġimgħa d-dieħla, it-Tlieta, 4 ta' Frar.

Għandna ġimgħa ċans.

M'għandix problema.

CARMELO ABELA: Jien għada għandu jkolli lista ta' persuni li tista' tindika ...

DAVID AGIUS: Forsi żewġ membri bejniethom, ngħinuhom aħna, u mmexxu.

CARMELO ABELA: Hekk hu.

MR SPEAKER: Dwar l-Ombudsplan diġà ftehemna li se naslu għal data oħra, u ma tibqax għat-3 ta' Frar.

Il-Kumitat dwar it-twaqqif ta' Kummissarju u Kumitat Permanenti tal-Etika li għadek kif semmejt inti, Onor. Carmelo Abela, se tkompli d-diskussjoni fuq l-abbozz li ġie ppreżentat mar-rapport, u se titkompla fl-4 ta' Frar, it-Tlieta.

Hemm il-kwestjoni tal-Karnival ...

DAVID AGIUS: Naħseb li qabel il-Karnival irridu niddiskutu meta se tersaq il-mozzjoni tagħna dwar il-Legal Notice.

Għad m'għandniex data.

MR SPEAKER: Iva, dik għadha pendenti.

Hekk hu.

Importanti li taħsbu fid-dati.

DAVID AGIUS: Naħseb li aħjar nagħmluha fil-Kamra.

ONOR MARIO DE MARCO: Għandna bżonn ikollna data, jekk se nitkellmu għall-ġimgħa d-dieħla, ladarba tiskadi, anke biex norganizzaw il-kelliema.

CARMELO ABELA: B'kull rispett lejn il-Kumitat u lejk, Mr Speaker, nixtieq li nara ftit l-affarijiet, għax jien m'iniex konvint minn dak li għidna fil-bidu.

Jekk naraw x'ġara fil-passat, u jekk naraw anke … Ma nafx jekk kienx hemm xi rulings f'dan is-sens ukoll.

Għadni m'iniex konvint li t-28 ġurnata japplikaw minn meta jitpoġġa l-avviż legali.

Fl-opinjoni u l-interpretazzjoni tiegħi, japplikaw għal meta tista' tiġi ppreżentata l-mozzjoni.

MR SPEAKER: Imma dik hija l-pożizzjoni tas-Sedja!

ONOR MARIO DE MARCO: Bħal f'opinjonijiet legali, nistgħu naqblu u ma naqblux; però, fl-aħħar mill-aħħar, il-proċedura hija dik regolata mill-iSpeaker.

(Interruzzjoni)

MR SPEAKER: Onor. Carmelo Abela, jien rajt x'ġara fil-passat, rajt li anke kien hemm ċertu affarijiet li ma kenux in regola.

Imma jien ma nistax nitkellem fuq dak li ġara.

Jien irrid nimxi ma' dak li tgħid il-liġi.

In ogni caso, irridu niftehmu fuq id-dati.

ONOR MARIO DE MARCO: Naħseb li dan jiskatta fid-9 ta' Frar.

Qed nitkellmu essenzjalment fuq il-ġimgħa d-dieħla, jekk se jkollna erba' seduti, kif hemm ftehim fil-Kamra.

MR SPEAKER: L-Onor.

LOUIS GRECH: Mr Speaker, aħna rridu naraw ċertu affarijiet, anke fuq il-klawsola li qrajt inti, imbagħad nitkellmu mal-Oppożizzjoni għada, u jekk ikun hemm qbil, dan il-Kumitat … (Interruzzjoni)

L-Onor.

DAVID AGIUS: Però, jekk ma jkunx hemm qbil miż-żewġ naħat, nitolbu li jkun hemm House Business Committee urġenti!

LOUIS GRECH: Tajjeb.

MR SPEAKER: La semmejt il-Karnival, nispiċċaw bil-Karnival.

(Interruzzjoni) Iva, Onor. Louis Grech, imma nzerta jolqot lill-Parlament.

Il-Kumitat Festi Nazzjonali ssottometta talba biex fit-3 u l-4 ta' Marzu, li jkunu ġranet meta jiltaqa' l-Parlament, il-Parlament ma jiltaqax għax il-Karnival se jinżamm fi Pjazza San Ġorġ.

Jien għandi l-korrispondenza mibgħuta mis-Sur Anton Miceli lill-Iskrivan, li tgħid hekk:

"Għażiż Sur Scicluna,

Ġentilment infakkrek fin-nota tiegħi tal-15 ta' Novembru 2013, fejn tlabna biex fil-jiem tal-Karnival, cioè mill-Ġimgħa 22 ta' Frar sat-Tlieta 4 ta' Marzu 2014, ma jkunx hemm seduti tal-Parlament peress li l-ġranet se jkunu attivitajiet tal-Karnival fi Pjazza San Ġorġ.

Huwa maħsub li l-Ħadd, 23 ta' Frar, isiru l-provi.

Però, f'każ ta' maltemp, dawk ikollhom isiru fl-24 jew il-25 ta' Frar."

Ovvjament, intom tridu tiddeċiedu.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Mr Speaker, hawnhekk qed nitkellmu fuq it-3 u l-4 ta' Marzu?

CARMELO ABELA: Jekk qed nitkellmu fuq dawn iż-żewġ dati – għax fid-dati tal-provi jirregolaw mod ieħor – nistgħu ngħidu li 'l quddiem nikkonsidraw jekk it-Tnejn, 3 ta' Marzu, u t-Tlieta, 4 ta' Marzu, jkunx hawn Parlament.

Fuq meta jsiru l-provi, dawk jagħmlu arranġamenti oħra.

MR SPEAKER: Nagħmlu data għall-House Business Committee?

Kif qal l-Onor.

David Agius, jekk ma jkunx hemm ftehim fuq is-seduti, niltaqgħu qabel.

Sadanittant, jien qed nipproponi li niltaqgħu fil-11 jew 12 ta' Frar.

LOUIS GRECH: Tajjeb.

(Interruzzjoni)

MR SPEAKER: Mela l-Kumitat huwa aġġornat għal nhar l-Erbgħa, 12 ta' Frar 2014, fis-6.45 p.m. Grazzi.

Fit-8.38 p.m., il-Kumitat aġġorna għall-Erbgħa, 12 ta' Frar 2014, fis-6.45 p.m.


KUMITAT PERMANENTI DWAR IX-XOGĦOL TAL-KAMRA

LAQGĦA NRU.

It-Tnejn, 27 ta' Jannar 2014

Il-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta,

fis-7.21 p.m.

L-iSpeaker, l-Onor Anġlu Farrugia, ippresieda.

PREŻENTI

Id-Deputat Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Ewropej u t-Twettiq tal-Manifest Elettorali Louis Grech, l-Onor.

Il-Minuti tal-laqgħa numru 13 li saret fil-15 ta' Jannar 2014 kienu kkonfermati.

B'referenza għall-ftehim milħuq fil-laqgħa preċedenti tal-Kumitat sabiex it-Tnejn, 3 ta' Frar 2014, issir il-laqgħa tal-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra li fiha jkompli jiġi diskuss l-Ombudsplan 2014, l-Onor.

Carmelo Abela talab li possibbilment din issir f'data oħra.

Il-Kumitat qabel li dik il-laqgħa tiġi posposta għal data li tiġi komunikata aktar tard.

XOGĦOL TAL-KAMRA

Id-Deputat Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Ewropej u t-Twettiq tal-Manifest Elettorali informa lill-Kumitat li l-ħsieb tal-Gvern kien li għall-ġimgħa li tibda t-Tnejn, 27 ta' Jannar 2014, l-aġenda parlamentari li għandha tiġi segwita tkun kif ġej:-

(i) Abbozz ta' Liġi dwar il-Professjoni tax-Xogħol maż-Żgħażagħ – Abbozz Nru 30 – Tieni Qari Kont.;

(ii) Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Liġijiet ta' Komunikazzjoni – Abbozz Nru 33 – Tieni Qari; u

(iii) Abbozz ta' Liġi li jimplimenta miżuri tal-Estimi – Abbozz Nru 26 – Tieni Qari;

u li matul il-ġimgħa ta' wara tiġi allokata seduta għad-diskussjoni dwar il-Mozzjoni mressqa mill-Onor.

Claudio Grech għat-twaqqif ta' Kumitat Permanenti dwar is-Saħħa – Mozzjoni Nru 88.

L-iSpeaker fakkar lill-Kumitat li l-mozzjoni mressqa mill-Oppożizzjoni għat-tħassir ta' Avviż Legali 450 tal-2013 dwar il-Programm tal-Investitur Individwali – Mozzjoni Nru 93 – kellha data ta' skadenza ai termini tal-Att dwar l-Interpretazzjoni, Kap. 249.

Saret diskussjoni dwar dan il-punt.

Il-Kumitat qabel li kellhom jiġi allokati erba' seduti li jinqasmu ndaqs bejn kelliema tal-Gvern u kelliema tal-Oppożizzjoni, bil-possibbiltà li f'dawk is-seduti ma jitteħidx il-ħin tal-mistoqsijiet u/jew tal-Aġġornament.

Il-ġranet għal dawn is-seduti kellhom jiġu miftiehma bejn il-Whips.

MOZZJONI DWAR IT-TNEĦĦIJA TAL-IMĦALLEF LINO FARRUGIA SACCO

Saret referenza għall-korrispondenza li s-Sedja kienet irċeviet mingħand l-avukati tal-Imħallef Lino Farrugia Sacco u li kienet ġiet diskussa fl-aħħar laqgħa tal-Kumitat fejn tqajmu żewġ punti li kienu jirrigwardaw il-validità tal-mozzjoni għat-tneħħija tal-Imħallef Farrugia Sacco li kienet tressqet mill-Prim Ministru Lawrence Gonzi fil-15 ta' Diċembru 2012 u r-rikors Kostituzzjonali pendenti relatat ma' dan il-każ.

Il-Kumitat qabel li peress li wara l-aħħar laqgħa tal-Kumitat, l-eżitu tar-rikors Kostituzzjonali kien sar magħruf, dak il-punt kien konkluż.

Għaldaqstant il-punt li fadal jiġi deċiż mill-Kumitat kien dwar jekk il-mozzjoni għadhiex valida.

L-iSpeaker informa lill-Kumitat li l-Iskrivan tal-Kamra kien irċieva korrispondenza oħra mingħand l-avukati tal-Imħallef Lino Farrugia Sacco datata 27 ta' Jannar 2014, u qara din l-ittra lill-Kumitat.

Kopja ta' din l-ittra tqassmet lill-Onorevoli Membri.

L-Onor.

Mario De Marco rrefera għal memorandum proċedurali li kien tħejja mill-iSpeaker Lawrence Gonzi fit-22 ta' April 1996 dwar mozzjoni ai termini tal-artikolu 97(2) tal-Kostituzzjoni u talab li l-Kumitat jingħata kopja ta' dan il-memorandum.

Kopja ta' dan il-memorandum tqassmet lill-membri tal-Kumitat.

L-Onor.

Mario De Marco informa lill-Kumitat li l-parir li kellha l-Oppożizzjoni kien li l-mozzjoni għat-tneħħija tal-Imħallef Farrugia Sacco kienet għadha valida.

Wara li ma kienx hemm qbil dwar din il-pożizzjoni huwa talab lis-Sedja biex tagħti ruling fuq dan il-punt.

L-Onor.

Louis Grech informa lill-Kumitat li l-parir legali li kellu l-Gvern kien li l-mozzjoni inkwestjoni ma kinitx valida u talab lis-Sedja biex tinforma lill-Kumitat dwar x'kien il-parir legali li hija kellha dwar din il-materja.

Is-Sedja qrat il-parir legali li kienet ottjeniet mingħand il-konsulent legali tagħha l-Professur Ian Refalo, dwar il-kwestjoni, liema parir kien jikkonkludi li l-mozzjoni għat-tneħħija tal-Imħallef Lino Farrugia Sacco kienet mietet u li l-Kamra setgħet bi qbil tirriavviva l-mozzjoni imma li tali proċedura tkun ekwivalenti għall-introduzzjoni ta' mozzjoni ġdida li tkun tirrikjedi li l-proċedura komtemplata mil-liġi terġa' tiġi segwita mill-ġdid.

Wara dibattitu fil-Kumitat l-Onor.

Mario De Marco reġa' talab li jingħata ruling mis-Sedja sabiex il-kwestjoni tiġi riżolta.

Is-Sedja informat lill-Kumitat li kienet se tagħti ruling l-għada stess.

L-Onor.

Louis Grech irreġistra l-punt li l-Gvern kien lest li jippreżenta mozzjoni ġdida skont il-proċedura sabiex il-proċess ma jiqafx.

XOGĦOL IEĦOR

Rigward il-proposta li kienet saret mill-Onor.

Carmelo Abela fl-aħħar laqgħa tal-Kumitat sabiex il-laqgħa tal-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi li fiha jiġi diskuss l-Abbozz ta' Liġi dwar l-Unjonijiet Ċivili – Abbozz Nru 20 – tieħu forma ta' public hearing, l-Onor.

Abela informa lill-Kumitat li wara li kien iddiskuta l-proposta informalment mal-Whip tal-Oppożizzjoni, kien qed jiġi kkonsidrat li tiġi segwita l-istess proċedura li kienet intużat fil-leġiżlatura preċedenti waqt id-diskussjoni fuq l-Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili u l-Kodiċi Ċivili u sabiex jipprovdi għal Tutela (Guardianship Bill) – Abbozz Nru 109.

B'dan il-mod kemm il-Gvern kif ukoll l-Oppożizzjoni jkollhom il-fakultà li jġibu l-esperti tagħhom biex jipparteċipaw fil-laqgħat tal-Kumitat.

Il-Kumitat qabel li ż-żewġ naħat iħejju lista ta' esperti li jixtiequ jistiednu għal dawn il-laqgħat u l-Whips jikkomunikaw bejniethom sabiex it-Tlieta, l-4 ta' Frar 2014 tkun tista' tibda d-diskussjoni fil-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi.

Wara li l-Onor.

David Agius reġa' qajjem il-punt dwar l-iskadenza tal-mozzjoni mressqa mill-Oppożizzjoni għat-tħassir ta' Avviż Legali 450 tal-2013 dwar il-Programm tal-Investitur Individwali – Mozzjoni Nru 93 – diskuss aktar kmieni fil-Kumitat, il-Kumitat qabel li dan il-punt legali jiġi eżaminat aktar fid-dettall u li ż-żewġ naħat jipprovaw jaslu għal qbil dwar meta l-Kamra kellha tiddibatti din il-mozzjoni.

Fin-nuqqas ta' qbil bħal dan, il-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra kellu jiltaqa' b'urġenza sabiex tittieħed deċiżjoni finali fuq din il-materja.

L-iSpeaker ġibed l-attenzjoni tal-membri tal-Kumitat li f'email mibgħuta lill-Iskrivan tal-Kamra, il-Kunsill Malti għall-Kultura u l-Arti kien talab li bejn il-Ġimgħa, 22 ta' Frar u t-Tlieta, l-4 ta' Marzu 2014, ma jsirux seduti tal-Parlament minħabba l-attivitajiet konnessi mal-karnival ippjanati li jsiru fi Pjazza San Ġorġ.

Fit-8.38 p.m. il-Kumitat aġġorna għall-Erbgħa, 12 ta' Frar 2014, fis-6.45 p.m.

SKRIVAN TAL-KAMRA

ANĠLU FARRUGIA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR IL-PRIVILEĠĠI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 2

It-Tlieta, 28 ta' Jannar 2014 fis-6.45 p.m.

L-iSpeaker, President tal-Kumitat Permanenti dwar il-Privileġġi, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 28 ta' Jannar 2014 fis-6.45 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt, b'din l-aġenda:

Konsiderazzjoni tal-każ ta' ksur ta' privileġġ imqajjem mill-Prim Ministru fis-Seduta Nru 55 tat-30 ta' Settembru 2013 fil-konfront tal-Kap tal-Oppożizzjoni

23 ta' Jannar 2014 SKRIVAN TAL-KAMRA


KUMITAT PERMANENTI DWAR IL-PRIVILEĠĠI

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru 2

It-Tlieta, 28 ta' Jannar, 2014

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz € 2.50

KUMITAT PERMANENTI DWAR IL-PRIVILEĠĠI

Laqgħa Nru 2

It-Tlieta, 28 ta' Jannar, 2014

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.58 p.m.

IlMinuti talLaqgħa Nru 1 li saret ilĦamis 31 ta' Ottubru 2013 ġew ikkonfermati.

MR SPEAKER (Onor. Anġlu Farrugia): Hawn talba biex membri talmedia jieħdu xi filmati flewwel minuti tallaqgħa.

Hawn xi oġġezzjoni?

Ilpermess ingħata.

MR SPEAKER: Nitlob lillmembri talmedia biex jidħlu filKamra talKumitat biex ikunu jistgħu jieħdu xi filmati għallewwel ftit minuti tallaqgħa.

Wara li ġew ikkonfermati lMinuti nista' ngħid li lKumitat iltaqa' illum sabiex jikkonsidra lkaż ta' ksur ta' privileġġ imqajjem millPrim Ministru fisseduta 55 tat30 ta' Settembru 2013 filkonfront talKap talOppożizzjoni, fejn fisseduta 56 tal1 ta' Ottubru sSedja kienet tat ruling li jgħid li lkaż imqajjem millPrim Ministru jammonta għal prima facie ksur ta' privileġġ u għaldaqstant dan ilkaż qiegħed quddiem dan ilKumitat.

Kif jaf ilKumitat, ilKap talOppożizzjoni kien ukoll ressaq mozzjoni biex jiġi rivedut dan irruling, liema mozzjoni kienet ġiet diskussa qed ngħid dan biex ikun hawn ilkronoloġija kollha fisseduta 60 tad9 ta' Ottubru 2013, fejn ilmozzjoni m'għaddietx.

Allura hawnhekk tiskatta lproċedura li aħna ddiskutejna flaħħar seduta, fejn intlaħaq qbil dwar kif se naħdmu, ċjoè dwar kif se jinqasam ixxogħol: li kemm ilPrim Ministru kif ukoll ilKap talOppożizzjoni jkollhom iddritt li jkunu preżenti waqt issmigħ taxxhieda, ikollhom ukoll dritt għallassistenza legali, ikunu jistgħu jagħmlu mistoqsijiet lil min ikun qed jixhed permezz talIspeaker – jiġifieri jagħmlu ddomanda u jien ngħaddiha lillpersuna li tkun qed tixhed – u li jistgħu jittellgħu xhieda oħra, apparti lKap talOppożizzjoni u lPrim Ministru.

Xhieda oħra li jittellgħu – dan skont qbil li sar – m'għandhomx ikollhom iddritt għallassistenza legali.

Dan huwa lftehim li kien sar flaħħar seduta.

CARMELO ABELA: Mr Speaker, nixtieqek tiċċara min jista' jistaqsi lmistoqsijiet.

MR SPEAKER: Ilproċedura li ftehemna dwarha hija illi ddomandi jsiru, imma jsiru lillIspeaker u lIspeaker imbagħad jgħaddi ddomanda.

Iddomandi jsiru biss millmembri talKumitat dwar ilPrivileġġi.

(Interruzzjonijiet) Ma jimpurtax, Onor. Carmelo Abela, inti staqsejtni u issa qed nirrispondik.

Iddomandi jsiru millmembri talKumitat talPrivileġġi u lmembri interessati, f'dan ilkaż ilPrim Ministru u lKap talOppożizzjoni, jagħmlu ddomanda lili. u viċiversa.

Issa jekk jekk tħossu li m'għandniex nimxu b'din ilproċedura, irregolaw intom.

LOUIS GRECH (Deputat Prim Ministru u Ministru għallAffarijiet Ewropej u Twettiq talManifest Elettorali): Diġà kien hemm qbil fuq din ilproċedura u naħseb li għandna nkomplu għaddejjin biha.

MR SPEAKER: Jiena ħsibt li m'għandniex problema.

Ilftehim li sar flaħħar laqgħa kien li filkumitat tallum jinbeda ssmigħ taxxhieda.

Mela llum se nibdew issmigħ taxxhieda.

U flaħħar laqgħa konna miftehmin dwar ilġbir talevidenza li għandna bżonn sabiex tkun tista' ssir evalwazzjoni minn dan ilkumitat.

Għallaqgħa tallum hawn preżenti lPrim Ministru.

Jekk m'hemmx oġġezzjoni, nista' ngħaddi millewwel biex nagħti lkelma lillPrim Ministru, li jkun fuq ilmicrophone ħalli jagħti ddepożizzjoni tiegħu, u nisimgħu rraġunijiet li tqajmu filkaż kontra lKap talOppożizzjoni.

IlPrim Ministru.

JOSEPH MUSCAT (Prim Ministru): Grazzi ħafna, Sur President, u sinjuri membri talKumitat.

Naħseb li laħjar mod kif nistrada ttestimonjanza tiegħi – u se nkun qed nagħmilha bilmiktub – huwa billi nispjega dak li ta lok għal dawn ilproċeduri, jiġifieri għaliex jien ressaqt talba ta' ksur ta' privileġġ dwar limġiba talKap talOppożizzjoni fisseduta 55 tat30 ta' Settembru 2013.

Din ittalba għassejbien ta' ksur ta' privileġġ mhijiex ibbażata fuq ilfatt illi lKap talOppożizzjoni jikkritika lillGvern.

Jiena kont Kap talOppożizzjoni u naf li lOnor.

Busuttil huwa fiddover li jagħmel ilkritika tiegħu.

Tista' tgħid li f'demokrazija waħda millfunzjonijiet kostituzzjonali ewlenin tiegħu hija proprju li jagħmel hekk; nirrisponduh politikament u ħadd m'għandu jgħidlu xejn talli jikkritika lillGvern, anke jekk jagħmel kritika goffa u inpreċiża u żgwidata.

Dak xogħlu u jiddeċiedi hu kif jagħmlu.

Flaħħar millaħħar ma niġġudikahx jien, jiġġudikah ilpoplu u forsi jiġġudikawh ilmembri talpartit tiegħu li jien ovvjament ma nappartjenix għalih għax hekk taħdem iddemokrazija.

Però, fisseduta tat30 ta' Settembru 2013 ġara li lKap talOppożizzjoni, wara li jien għamilt stqarrija dwar żjara li kont għamilt fuq xogħol uffiċjali barra minn Malta, għażel li minflok ma jistaqsini fuq ilkontenut talistqarrija, jagħmel numru ta' domandi sarkastiċi.

Hawnhekk għedt ukoll li mhijiex serjetà, filfehma tiegħi.

Huwa liberu li jagħmel hekk u jiġġudikah min qed jisimgħu.

Però, f'din lokkażjoni lKap talOppożizzjoni għażel li jagħmel asserzjoni, li jgħid ħaġa bħala fatt, u meta mitlub jissostanzjaha – kif hu obbligat mirregoli talproċedura talParlament – ma ssostanzjaha blebda mod.

Wieħed jistaqsi: Prim Ministru, għalfejn ħassejt li għandek tqajjem każ ta' ksur ta' privileġġ?

Ċertament ma tistax tgħid, Sur President, li kull darba li lKap talOppożizzjoni qed jgħid xi ħaġa li mhijiex eżatta li sfortunatament qed tibda ssir ta' spiss u b'mod regolari jien nitlob dikjarazzjoni ta' ksur ta' privileġġ.

Kieku kont nagħmel hekk, minflok ma niġu quddiem dan ilKumitat darba fill, niġu kuljum.

Iżda lasserzjoni ta' fatt li għamel ilKap talOppożizzjoni din iddarba kienet waħda serja, waħda li tallega aġir minnaħa tiegħi li jmur kontra lliġi.

Huwa filfatt qal hekk:

'Qalulek li f'pajjiżhom jindaħlu politikament lillKummissarju talPulizija sabiex ma jiħux azzjoni kontra nies kif għamiltu intom lillKummissarju talPulizija fuq ilkaż ta' John Dalli?'

Busuttil għamel domanda, imma din iddomanda fiha wkoll stqarrija ta' fatt. Jiġifieri hawnhekk qed issir domanda biss inkwantu li huwa mistoqsi dwar x'qaluli filpajjiżi li żort, iżda huwa meħud bħala fatt li filkaż ta' John Dalli ndħalt politikament lillKummissarju talPulizija biex ma jiħux passi kontra persuna.

Din lallegazzjoni, Sur President, hija serja għaliex skont ilKodiċi Kriminali tagħna huwa lKummissarju talPulizija li jiddeċiedi jekk jibdiex passi kriminali jew le, u dan filkażijiet kollha.

Illiġi tqiegħed ilpiż taddeċiżjoni fuq ilKummissarju talPulizija u fuq lebda uffiċjal ieħor.

Huwa lKummissarju li jiddeċiedi skont illiġi.

U jien bħala Prim Ministru ta' dan ilpajjiż ninsisti li f'kull stadju ta' kull deċiżjoni – anke linqas waħda – inbaxxu rasna għal dak li tgħid illiġi.

Għalhekk meta lKap talOppożizzjoni qed jgħid bħala fatt li lKummissarju ħa deċiżjoni – f'dan ilkaż li ma jaġixxix – għax indħaltlu jien, jew biex inkun korrett fi kliem ilKap talOppożizzjoni indħalnielu aħna, allura inkluż jien, filfatt ilKap talOppożizzjoni qed jgħid illi seħħ ksur ta' liġi, u ksur ta' liġi f'qasam delikat ħafna, dak talprosekuzzjonijiet.

U allura huwa naturali, huwa minn ewl iddinja li għal asserzjoni tant serja, tant qawwija, tant importanti, jien bħala Prim Ministru responsabbli minn dan ilpajjiż inqum minn posti u nitlob lillKap talOppożizzjoni biex jagħmel xi ħaġa sempliċi ħafna.

Ma tlabtu xejn ta' barra minn hawn, tlabtu biss jissostanzja din listqarrija ta' fatt, mhux mistoqsija li għamel.

M'għandniex xi ngħidu li meta staqsejtu biex jissostanzja din listqarrija huwa baqa' ma ssostanzjaha blebda mod.

Jekk wieħed jara lMinuti tasseduta 55, isib li wara li ġie mitlub jissostanzja, ilKap talOppożizzjoni ta xejn inqas minn erba' verżjonijiet: Lewwel qal li din ilu jissostanzjaha fittaħditiet tiegħu barra millKamra mingħajr ma qal kif u mingħajr ma għallinqas onorana b'sommarju ta' dak li kien qed jgħid barra millKamra.

Wara għadda biex jikkwota dak li qal lex Kummissarju talPulizija filQorti.

Issa ironikament irrid ngħid illi listess ex Kummissarju talPulizija filQorti qal li kien isib pressjoni – nikkwotah – millParlament flaħħar leġiżlatura, u sostna li lasserzjoni tiegħu hija lunika konklużjoni loġika, u għalhekk qed jgħid li hija fatt. Wara lKap talOppożizzjoni qal li lKummissarju talPulizija leali lejja u mhux lejn ilpajjiż.

U flaħħar qal li hu kien qed jiġbed ġudizzju politiku.

Però – u din hija lperò kollha – flistess nifs qal li qed iħalli kollox kif inhu.

Jiġifieri hawnhekk, Sur President, għandna sitwazzjoni fejn ilKap talOppożizzjoni ma naqqas xejn minn dak li qal inizjalment u allura jien bilfors kelli ninsisti li hu jissostanzja lfatt li allega.

Sintendi, fatti hu ma ġab xejn, iżda kompla jispekula.

Wara rruling oriġinali tiegħek, Mr Speaker, ilKap talOppożizzjoni ressaq mozzjoni fejn qal illi dak li qal fisseduta 55 kienet konklużjoni politika.

Iżda dan mhuwiex korrett; kienet stqarrija ta' fatt u mhux konklużjoni politika u jien għandi kull dritt u obbligu nitlob li tiġi ssostanzjata biex niddefendi ddrittijiet u rreputazzjoni tiegħi u talGvern, kif filfatt tipprovdi lKonvenzjoni Ewropea għadDrittijiet talBniedem.

Ħadd, Sur President, ibda minni u spiċċa b'kull Membru ieħor, ma jista' jiġi filKamra u jispara diskors mhux ipprovat li jattakka ssisien tassaltna taddritt, issistema talprosekuzzjonijiet tagħna u flaħħar millaħħar iddemokrazija f'pajjiżna, u jistenna li ma jkunx mitlub jissostanzja.

La rreferejt għaddrittijiet talbniedem irrid niċċara – anke għallbenefiċċju talmembri talmedia – li dawn ilproċeduri ma jimponu lebda sanzjoni fuq ilKap talOppożizzjoni.

Lartikolu 2 talOrdinanza dwar ilPrivileġġi u sSetgħat talKamra tadDeputati dan jagħmluh ċar.

Li qed ninfurzaw hawnhekk mhumiex xi sanzjonijiet, iżda rregoli ta' proċedura talKamra li jesiġu li ebda Onor. Membru m'għandu jgħid fatti fuq membru ieħor mingħajr ma jissostanzjahom.

Ġudizzju politiku wieħed jista' jagħmlu, iżda għandu jgħid millewwel li huwa ġudizzju politiku u li huwa kumment politiku tiegħu, mhux jgħid laffarijiet ex cathedra bħala fatt assolut, imbagħad joqgħod jilgħab wara dellu u flistess ħin jibqa' jsostni lpożizzjoni tiegħu bħala li qed jagħti rendikont ta' fatt. Jien inħoss li dan huwa lispirtu talOrdni Permanenti nru 60 talOrdnijiet Permanenti talKamra u talartikolu 11, subinċiż 4(b) talOrdinanza dwar ilPrivileġġi u li għalhekk dawn ilproċeduri li kellhom isiru huma ġustifikati biex tiġi protetta lintegrità talParlament bħala logħla istituzzjoni demokratika talpajjiż.

Se nkun ċar, Sur President, biex intemm hawnhekk.

Lewwel nett: Jien ma ndħalt blebda mod lillKummissarju talPulizija u dak li qed jgħid u ma ssostanzjax ilKap talOppożizzjoni mhuwiex minnu.

Ittieni: Għalhekk qed nitlob millġdid li din lallegazzjoni mhux sostanzjata tiġi rtirata.

Ittielet: Jekk ma kenitx lintenzjoni talKap talOppożizzjoni li jallega dan kollu, għandu jgħid dan mingħajr ekwivoki, imbagħad jagħmel ilkritika politika li jidhirlu.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Onor. Said, jekk jogħġbok indirizza ddomandi lili, ilPrim Ministru jkun qed jismagħhom.

CHRIS SAID: Mr Speaker, m'iniex se nidħol filclichés politiċi li ssemmew fiddepożizzjoni, għaliex ħafna minnhom kienu affarijiet li m'għandhomx x'jaqsmu malkaż.

Però ħalli nagħmel ilmistoqsijiet.

Lewwel mistoqsija li nixtieq nagħmel lillPrim Ministru hi: Jekk ġiex informat li m'hemmx każ kontra John Dalli u jekk ġie infurmat, meta ġie infurmat u minn min ġie infurmat?

MR SPEAKER: IlPrim Ministru.

CHRIS SAID: Jiġifieri lKummissarju talPulizija qatt ma kkomunika miegħu dwar dan ilkaż?

JOSEPH MUSCAT: IlKummissarju talPulizija ma jikkomunikax miegħi, la dwar dan ilkaż u lanqas dwar ebda każ ieħor.

CHRIS SAID: Inti kont taf bilpożizzjoni talinvestigating team li kien iffurmat millex Kummissarju John Rizzo, lex Spettur Angelo Gafà u lex Assistent Kummissarju Michael Cassar?

CHRIS SAID: Meta sirt taf b'din ilpożizzjoni?

JOSEPH MUSCAT: Millmezzi taxxandir.

CHRIS SAID: Jiġifieri inti sirt taf li m'hemmx każ kriminali kontra John Dalli ...

MR SPEAKER: Onor. Said, inti ddomanda trid tagħmilha hekk: Jiġifieri lPrim Ministru qed jgħid … għax inti qed tindirizza lili.

Għallkorrettezza, Onor. Said, tagħmilx mistoqsijiet diretti lillPrim Ministru.

CHRIS SAID: Mr Speaker, jiena lmistoqsijiet lilek qed nindirizzahom.

MR SPEAKER: Kollox sew, jien qed neħodha li lmistoqsijiet qed tagħmilhom lili.

CHRIS SAID: Filfatt qed inħares lejk biex nagħmilhom diretti.

CHRIS SAID: Ilmistoqsija li jmiss, Mr Speaker, hija: Fejn sar jaf li lkaż kontra John Dalli huwa case closed?

U kien abbażi ta' dak li ntqal filmedia li sejjaħ lil John Dalli biex jaħtru konsulent filMinisteru tasSaħħa?

JOSEPH MUSCAT: LisSur Dalli jien kellimtu dwar ilħatra tiegħu li offrejtlu jien wara li lpunti li qed issemmi ħarġu filmezzi taxxandir.

Nirrepeti, jien qatt ma kelli lebda komunikazzjoni malKummissarju talPulizija, la dwar dan ilkaż u lanqas dwar ebda każ ieħor.

CHRIS SAID: Jiġifieri inti qgħadt fuq dak li qalu lmezzi taxxandir.

MR SPEAKER: IlPrim Ministru.

JOSEPH MUSCAT: Nassumi li kif għamlu prim ministri oħrajn qabli, ma jkunx hemm komunikazzjoni malKummissarju talPulizija dwar każi speċifiċi.

Din hija regola li kont, għadni u nibqa' nsegwiha.

CHRIS SAID: Jiġifieri fuq dan ilkaż inti sirt taf millmedia li huwa case closed u hemmhekk iddeċidejt li taħtar lil John Dalli bħala konsulent filMinisteru tasSaħħa ftit talġranet wara.

JOSEPH MUSCAT: Jekk tara ttimeline, hekk hu.

CHRIS SAID: U qgħadt fuq dak li qalet ilmedia?

CHRIS SAID: U ma staqsejtx x'kienet ilpożizzjoni qabel ...

JOSEPH MUSCAT: Sa fejn naf jien ilmedia kienet qed tikkwota lillKummissarju talPulizija.

CHRIS SAID: Kienet qed tikkwota … Allura ma staqsejtx x'kien ilkaż qabel, jekk kienx hemm każ, jekk kienx hemm affarijiet għadhom pendent?

JOSEPH MUSCAT: Għaliex għandi?

CHRIS SAID: Għax sussegwentement ilKummissarju talPulizija qalilna li lkaż ma ngħalaqx, għadu qed jiġi investigat.

JOSEPH MUSCAT: Birrispett kollu, mhuwiex iddmir ta' prim ministru li jindaħal lillKummissarju talPulizija u joqgħod jistaqsih dwar każi speċifiċi.

Nassumi li dak kien jiġri, jiġifieri ma jkunx hemm indħil f'leġiżlaturi oħra, u jien inżomm din ilprassi.

CHRIS SAID: Allura lPrim Ministru ta' pajjiżna, li f'dan ilkaż huwa inti, kellek sitwazzjoni fejn kont taf millmedia li kien hemm persuna li qed tiġi investigata fuq allegat attentat ta' frodi, millmedia ssir taf li dak huwa case closed skont kummissarju li nħatar millGvern tiegħek ftit talġimgħat qabel, u abbażi ta' dak kollu li qalet ilmedia taħtar lil din ilpersuna konsulent filMinisteru għasSaħħa.

JOSEPH MUSCAT: Inti qed tagħmel dik lassumption.

Jien li qed ngħidlek huwa li jien sirt naf blaffarijiet kollha li kien hemm ippubblikati millmezzi taxxandir, u lmezzi taxxandir kienu qegħdin jikkwotaw lillKummissarju.

Sa fejn naf jien – jikkorreġini lħabib tiegħi lOnor.

Said – hawnhekk mhux qegħdin niddiskutu lħatra ta' John Dalli, għalkemm jekk trid niddiskutuha m'għandix problema li niddiskutuha, imma qegħdin niddiskutu … Jien m'għamiltx ksur ta' privileġġ għax ilkollega tiegħi lKap talOppożizzjoni qal li jien ħtart lisSur Dalli bħala konsulent.

Ilpunt tiegħi huwa wieħed: illi lKap talOppożizzjoni qal li jien indħalt lillKummissarju.

U din hija xi ħaġa li jien nirrifjuta blaktar mod kategoriku.

CHRIS SAID: Onor. Prim Ministru, inti qed tgħid li jien għamilt assumptions, però lassumptions tiegħi ma kkontradixxejthom blebda mod f'dak li għadek kemm għedt.

Ħalli nerġgħu mmorru pass lura.

Jiġifieri li lex Kummissarju talUnjoni Ewropea John Dalli kien qed jiġi investigat fuq allegazzjoni ta' frodi, kont tafha millmedia.

MR SPEAKER: Onor. Prim Ministru qabel ma tkompli ħu paċenzja.

Ma rridx rimarki waqt li qed isiru ddomandi.

JOSEPH MUSCAT: Se nkun ċar u preċiż.

Fuq ilkwestjoni ta' frodi jew mhux frodi, jien sirt naf millmezzi taxxandir.

Dwar ilkaż John Dalli jien sirt naf dakinhar tarriżenja tiegħu millKummissjoni Ewropea, fejn ċempilli, qalli li kien għadu kif ċempel lillPrim Ministru ta' dakinhar Lawrence Gonzi; qalli wkoll li ħassu fiddover li jċempel lili eżatt wara li ċempel lil Lawrence Gonzi biex jinfurmah li għadu kif kellu laqgħa malPresident talKummissjoni Ewropea Barroso u li kien se jittenderja rriżenja tiegħu.

Qal li din se tkun qiegħda toħroġ bħala stqarrija filmezzi taxxandir fi ftit talminuti oħra u ħass li għandu jikkuntattja lillPrim Ministru ta' dak iżżmien u lili.

CHRIS SAID: Infurmak li kien se jirriżenja.

CHRIS SAID: Però ma infurmakx fuq xiex, x'kien ilkaż.

JOSEPH MUSCAT: Le, ma dħalniex.

CHRIS SAID: Allura lasserzjoni tiegħi kienet u nifhem li int ikkonfermajtha – li sussegwentement sirt taf x'kien ilkaż – minn dak li qalu lmezzi taxxandir, bħalma sirt taf li huwa case closed, u qed nikkwota lillKummissarju attwali Peter Paul Zammit, ukoll millmezzi taxxandir.

JOSEPH MUSCAT: Iva, ma nafx jekk hux isSibt filgħaxija fuq ilPBS jew inkella lĦadd filgħodu fuq ilMaltaToday, imma naf li jew rajtu fuq ittelevision jew fuq ilgazzetta.

Ma nafx min kien qed jikkwota lil min.

CHRIS SAID: Jiġifieri inti kellek dan ittimeline: ilKummissarju jinfurmak li kien se jirriżenja ...

JOSEPH MUSCAT: … ħafna żmien qabel.

CHRIS SAID: Sussegwentement issir taf millmedia x'kien ilkaż.

Sussegwentement jinħatar Kummissarju talPulizija li ftit jiem wara jgħid li huwa case closed u inti, sitt ijiem wara, taħtar lil din ilpersuna konsulent tassaħħa talGvern tiegħek.

JOSEPH MUSCAT: Iva, jien għandi problema waħda b'dak li jingħata bħala raġunament, u dik hija lproblema bażika li għandi fuq dak kollu li qal ilKap talOppożizzjoni.

Li kieku lKap talOppożizzjoni għamel stqarrija kif għamel anke meta konna qegħdin nitkellmu dwar ilmozzjoni li tikkontesta rruling fejn biddel iddikjarazzjoni li kien għamel … U jien nistieden lillKap talOppożizzjoni jsib dak li qal.

Hemmhekk kien għamel dikjarazzjoni politika u jien m'għandix problema b'dikjarazzjonijiet politiċi.

Jekk irid, nista' nikkwotahielu minn hawn u ftit talħin ieħor, jekk ikun hemm bżonn.

Minnaħa loħra, dakinhar kien qal li lunika konklużjoni loġika li jista' jsib meta kien hemm Kummissarju talPulizija li qal li kien hemm każ kontra sSur Dalli u Kummissarju ieħor talPulizija li qal li ma kienx hemm każ kontra sSur Dalli, hi li jien indħalt lillKummissarju talPulizija preżenti.

Jiddispjaċini, blistess loġika wieħed jista' jassumi li lPrim Ministru preċedenti kien indaħal lillKummissarju talPulizija preċedenti u jien ma ndħaltx, għax hija listess tip ta' loġika.

Jekk żewġ kummissarji għamlu ġudizzji differenti, b'liema mod jikkonkludi lKap talOppożizzjoni li jien indħalt lillKummissarju?

Blistess piż ta' loġika nista' nikkonkludi – m'iniex qed nikkonkludi hekk jien – li kien hemm indħil millPrim Ministru preċedenti malKummissarju preċedenti.

Ilpunt tiegħi huwa wieħed sempliċi ħafna.

Jien hawnhekk mhux qed nikkontesta ddritt talebda persuna f'dan ilpajjiż li tikkritika laġir talebda wieħed, lewwel wieħed tiegħi.

Li nikkontesta hija dikjarazzjoni ċara u skjetta millKap talOppożizzjoni li jgħid li jien indħalt lillKummissarju talPulizija biex jiddeċiedi mod u mhux ieħor.

CHRIS SAID: M'iniex qed nikkoreġik għax kull darba qed tgħid li qal 'li jien indħalt'.

Ma qalx li inti ndħalt, qal 'intom indħaltu', però dik hija kwestjoni li nittrattawha iktar tard.

JOSEPH MUSCAT: Qed jinkludi lili.

Naħseb ...

CHRIS SAID: Intom indħaltu, però biex inkunu korretti.

JOSEPH MUSCAT: Ma qalx kulħadd minbarra lPrim Ministru lanqas.

CHRIS SAID: Intom indħaltu, però dik hija issue oħra.

Ilpożizzjoni talinvestigating team oriġinali li kien iffurmat minn John Rizzo, Angelo Gafà u Michael Cassar, meta sirt taf biha u kif sirt taf biha?

JOSEPH MUSCAT: Millmezzi taxxandir.

CHRIS SAID: Laħħar mistoqsija.

Taf li kien hemm parir, issemma ħafna lparir talAG.

Dan inti rajtu?

CHRIS SAID: Għandek oġġezzjoni li jiġi ppubblikat ilparir talAG?

JOSEPH MUSCAT: Naħseb li jekk kemmil darba ma jfixkilx linvestigazzjonijiet, minnaħa talGvern jien m'għandi lebda problema, imma naħseb li lewwel nett wieħed irid ifittex parir legali minnaħa talAvukat Ġenerali.

CHRIS SAID: Dan laħħar għadek kemm ippubblikajt parir talAG fuq xi ħaġa oħra.

JOSEPH MUSCAT: Ma naħsibx li lprosekuzzjoni ta' persuna għandha tiġi mħallta ma' affarijiet ta' natura kummerċjali.

CHRIS SAID: Imma dan huwa case closed hux hekk?

JOSEPH MUSCAT: Tistaqsix lili jekk hux case closed jew le għax jien dak kollu li naf, nafu millmezzi taxxandir.

CHRIS SAID: Nistaqsi lilek għax inti sitt ijiem wara li kien dikjarat bħala case closed ħtartu konsulent tassaħħa filGvern tiegħek, allura għalik case closed.

Għalik case closed?

JOSEPH MUSCAT: Jien hawnhekk m'iniex ilprosekutur.

Jien għandi oġġezzjoni waħda u mhix kwestjoni jekk hux każ magħluq jew le.

Għandi oġġezzjoni waħda li punt li ttieħed bħala fatt millKap talOppożizzjoni huwa liktar punt imbiegħed millverità.

Ilpunt li jien indħalt lillKummissarju talPulizija, jew f'dan ilkaż jew fi kwalunkwe każ ieħor, mhuwiex veritier.

Jiddispjaċini.

CHRIS SAID: Dak diġà għedtulna, però jien mhux dik ilmistoqsija qed nagħmillek.

CHRIS SAID: Dwar lissue issa jiddeċiedi lKumitat meta joħorġu lfatti kollha.

Però lmistoqsija f'dan listadju hija din: Inti filġurnata li ħtart lillex Kummissarju talUnjoni Ewropea John Dalli bħala konsulent tiegħek fuq issaħħa, għalik linvestigazzjoni kienet magħluqa?

JOSEPH MUSCAT: Dr Said, jien hawnhekk ilparti leża, m'iniex lakkużat u hawnhekk lanqas qegħdin ilQorti.

CHRIS SAID: Qiegħed xhud.

JOSEPH MUSCAT: Le le, jiddispjaċini, imma lanqas qegħdin ilQorti.

Ilpunt kollu hu li jien m'għamiltx ilksur ta' privileġġ għax ilKap talOppożizzjoni qal li jien għamilt lil John Dalli bħala konsulent tiegħi.

Dik hija deċiżjoni politika tiegħi li qiegħda hemmhekk u jista' jikkritikaha kulħadd u m'għandi lebda problema li jkun hemm dik ilkritika.

Ilpunt kollu huwa li lKap talOppożizzjoni għamel statement li mhuwiex veritier.

CHRIS SAID: Ma weġibtnix għallmistoqsija li għamiltlek.

Jekk ma tridx tweġibha għandek dritt ma tweġibhiex … (Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Onor. Carmelo Abela, qed tagħmel rimarka kull darba.

CHRIS SAID: Jien qed nagħmel ilmistoqsija … (Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom.

DAVID AGIUS: Għandek kull dritt tagħmillu ddomandi.

DAVID AGIUS: U lanqas lilu!

MR SPEAKER: Jien qed nikkontrolla lKamra.

Jekk jogħġobkom.

Lewwel ħaġa li rrid ngħid hi li lmembri talKamra li qegħdin hawnhekk u ġew josservaw mhumiex ilmembri talKumitat.

Simon Busuttil għandu dritt joqgħod hawnhekk għaliex huwa lkaż tiegħu.

Hawn ukoll ilPrim Ministru.

Intom tridu tagħtu leżempju li waqt li qegħdin isiru ddomandi u rrisposti tridu tħallu llibertà lil dak li jkun anke biex jagħmel iddiskors tiegħu b'mod ħieles u mhux ikun hemm linfluwenza jew minnaħa jew oħra.

Ma ndejqu lil ħadd.

CHRIS SAID: Se nirrepeti lmistoqsija għax ma kellix risposta diretta għaliha.

Filġurnata li inti ħtart lil John Dalli bħala konsulent talGvern tiegħek fuq ilqasam tassaħħa li kien ftit ġranet biss – sitt ijiem, jekk m'iniex sejjer żball – wara li lKummissarju qal li kien case closed, għalik linvestigazzjonijiet qisthom li kienu magħluqa?

JOSEPH MUSCAT: Jiena dakinhar kont naf dak li ntqal filmezzi taxxandir.

Ilpunt kollu huwa dan: mhux jien niġġudika jekk linvestigazzjonijiet humiex magħluqa jew le, ma naħsibx li lliġi tagħtini dak ilpoter.

Ngħid ukoll li jekk wieħed jirrevedi wkoll dak li qal ilKap talOppożizzjoni … Hawnhekk qegħdin nitkellmu bħala nies filpolitika.

Jien għallinqas rajt nuance fiddiskors talKap talOppożizzjoni, għax filwaqt li dakinhar qal mod – issa filpolitika ġieli laffarijiet jaħarbu minn idejn dak li jkun – fiddiskors li għamel waqt ilkontestazzjoni tarruling iddikjarazzjoni tiegħu nbidlet.

CHRIS SAID: Onor. Prim Ministru, m'iniex qed nistaqsik fuq hekk.

MR SPEAKER: Onor. Said, ilPrim Ministru għandu dritt jispjega largument għax hija parti mirrisposta.

JOSEPH MUSCAT: Jien, sakemm ikun ġudizzju politiku li jgħid li hu jemmen dak li jemmen m'għandix problema.

Li jgħid bħala stat ta' fatt, li jien indħalt lillKummissarju talPulizija għandi problema!

CHRIS SAID: Però mhux fuq hekk qed nistaqsik.

Dik irrepetejtha u qed tirrepetiha għal kull mistoqsija li għamiltlek!

Għandek kull dritt, però...

JOSEPH MUSCAT: Qed tirrepeti listess mistoqsijiet!

CHRIS SAID: Għax m'intix tweġibni!

Jiġifieri filġurnata li inti ħtart lil John Dalli bħala konsulent talGvern tiegħek għallqasam tassaħħa, inti, għalik, qist li lkaż huwa magħluq?

Qed ngħid għalik.

Xi ħsibt inti personalment f'dik ilġurnata u f'dak ilħin?

Iddomanda qed tagħmilha f'dak issens.

JOSEPH MUSCAT: Jien, nerġa' nirrepeti dak li għedt.

Nixtieq inżid, Sur President, li hawnhekk għandi ttranscript quddiemi ta' dak li ntqal millOnor.

Kap talOppożizzjoni meta konna qegħdin niddibattu rruling tiegħek.

Għamel numru ta' fatti hawnhekk, jew dawk li qal li huma fatti.

Qed nikkwota minn paġna 3 tattranscript, unedited ta' seduta nru 60.

IlKap talOppożizzjoni qal hekk:

'Fatt ieħor, ilKummissarju lġdid jieħu ddeċiżjoni waħdu li John Dalli m'għandux jitressaq ilQorti ...'

Dikjarazzjoni bħal dik m'għandix problema dwarha.

Jekk ilKap talOppożizzjoni issetilja li dik hija lverżjoni tiegħu jien naċċettaha, m'għandix problema.

MR SPEAKER: Naħseb li jkun hemm mument fejn ilKap talOppożizzjoni jkun jista' jgħid ilpożizzjoni tiegħu u forsi wieħed jasal fi ftehim biex kemm jista' jkun … Kompli.

JOSEPH MUSCAT: Le, imma dik hija xi ħaġa li qed inpoġġi hawnhekk bħala rieda tajba!

Jekk ilKap talOppożizzjoni.

Qed nikkwota lilu, mhux ...

Mhux qed nagħmel parafrażi tiegħu, jista' jmur jisma' rrecording!

Naħseb li għandna nipproċedu bilproċeduri.

CHRIS SAID: Hekk qed nagħmlu!

MR SPEAKER: S'issa għadna flistadju … Onor. Louis Grech, f'dawn ilproċeduri paċenzja trid tieħu!

Inti baqagħlek xi domandi, Onor. Chris Said?

CHRIS SAID: Iva, għax għadni ma ħadtx risposta għallmistoqsijiet tiegħi.

MR SPEAKER: Mela mexxi biddomandi ħalli nibqgħu mexjin!

CHRIS SAID: Kull ma jrid jirrispondi huwa iva jew le!

MR SPEAKER: Irrisposta talPrim Ministru hija dik li ta.

Imbagħad ara inti b'liema domandi trid issegwi.

Anzi, għandek lesperjenza, taf x'jien ngħid...

CHRIS SAID: Hekk qed nagħmel!

CHRIS SAID: Prim Ministru, filġurnata li inti ħtart lil John Dalli bħala konsulent talGvern tiegħek għallqasam tassaħħa, inti, dakinhar, miegħek innifsek kont konvint li lkaż huwa magħluq?

Kont taf li kien hemm investigazzjoni; kont taf li linvestigazzjoni kienet fuq xi ħaġa serja ħafna, tant li wasslet għal riżenja minn Kummissarju talKummissjoni Ewropea; kont taf li lKummissarju ftit taljiem qabel qal li case closed.

Allura int, meta ħtartu bħala konsulent tiegħek, x'kienet ilpożizzjoni tiegħek?

Għalik ilkaż kien magħluq?

JOSEPH MUSCAT: Ilpożizzjoni tiegħi kienet li kont naf b'dak li hemm millmezzi taxxandir.

Sa dik ilġurnata kien hemm dawk iddikjarazzjonijiet u dik kienet ilpożizzjoni tiegħi f'dak ilmument.

CHRIS SAID: Jiġifieri inti bħala Prim Ministru ma ħassejtx li għandek tindaga iżjed biex tkun taf x'kien wara dan kollu; jekk kienx hemm investigazzjonijiet oħra għaddejjin?

MR SPEAKER: Diġà rrispondiek fuqha din.

Ħu paċenzja!

JOSEPH MUSCAT: Jien ma nitlob informazzjoni dwar lebda investigazzjoni.

Ma nitlobx informazzjoni dwar investigazzjonijiet!

CHRIS SAID: Inti għedtilna li John Dalli kkomunika miegħek dakinhar li se jitfa' rriżenja tiegħu u ħass li kellu jinfurmak ...

Minn dakinhar sa meta ħtartu bħala konsulent tiegħek, tkellimt ma' John Dalli?

JOSEPH MUSCAT: Naħseb li iva.

Kien hemm każ wieħed fejn ċempilli.

JOSEPH MUSCAT: M'għandix recollection fuq hekk.

CHRIS SAID: Wara li rriżenja.

CHRIS SAID: X'kien ilġist ta' dak li ntqal?

JOSEPH MUSCAT: Naħseb li f'dawk iljiem kien hemm sitwazzjoni fejn kienu qed iċempluli ħafna nies, inkluż millPartit Nazzjonalista, biex ngħinu biex Tonio Borg isir Kummissarju Ewropew.

Ma nistax niftakar eżatt.

Ma kinitx xi diskursata biex ...

CHRIS SAID: Qallek biex tgħin lil Tonio Borg isir Kummissarju?

JOSEPH MUSCAT: Ma naħsibx li kienet diskursata … Naħseb li kien hemm min minnaħa tiegħek li kien qed jgħidli hekk u kien hemm min jgħidli biex infixkel ukoll!

CHRIS SAID: Għidilna min, Sur Prim Ministru!

JOSEPH MUSCAT: Ma naħsibx li konverżazzjoni ...

CHRIS SAID: Għax biex titfa' ttajn faċli!

(Interruzzjonijiet) IlPrim Ministru għamel allegazzjoni u jien għandi dritt nistaqsih fuqha!

MR SPEAKER: Onor. Chris Said, jekk jogħġbok ...

Carmelo Abela qal li qed nagħmel farsa!

Jien hawnhekk qed nagħmel dmiri; nitlob ilprotezzjoni tiegħek u nitolbu jirtiraha!

MR SPEAKER: Ħa jkollok ilprotezzjoni!

Se tibqa' miexi?

CHRIS SAID: Jien nitlob li tiġi irtirata!

CARMELO ABELA: Jien ma għidthiex on mic!

MR SPEAKER: Jiġifieri rtirajtha.

Daqshekk.

Jekk mhux ser jirtiraha, jien nitlaq 'il barra!

Għaliex flaħħar millaħħar...

MR SPEAKER: Hawnhekk kulħadd qiegħed għaxxogħol tiegħu!

CHRIS SAID: Jien smajtu jgħid li jien qed nagħmel farsa ...

MR SPEAKER: M'hemmx għalfejn intellgħu ttemperatura … Konna mexjin.

CARMELO ABELA: Jien nixtieq li nibqgħu massuġġett u mhux niftħu ...

Irrimarka li semma lOnor.

CARMELO ABELA: Ilmod kif għamel ilmistoqsijiet tiegħu, mhux qed ngħid … (Interruzzjonijiet)

Inti dik irrimarka lest li tirtiraha?

CARMELO ABELA: Meta jirtiraw ċerti allegazzjonijiet, nirtiraha.

MR SPEAKER: M'intix lest li tirtiraha?

DAVID AGIUS: Mr Speaker, mhux aċċettabbli dawn laffarijiet!

Mhux aċċettabbli!

DAVID AGIUS: Jew se tgħidlu jirtiraha jew inkella ħa jkollna nieħdu lazzjonijiet tagħna!

CARMELO ABELA: Jien m'għandix problema li nirtirahielu, jekk ħa għalih!

MR SPEAKER: Daqshekk!

Irtirajtha u nkomplu.

M'għandu jieħu għalih ħadd għax hawn ġejna għaxxogħol!

(Interruzzjonijiet) Onor. Chris Said, ibqa' għaddej biddomandi, jekk jogħġbok.

Jekk ilPrim Ministru qed jgħid xi ħaġa li mhux qed togħġbok, ma ġara xejn, għandek iddomanda ta' wara.

Hekk qed nagħmel.

Ma' John Dalli inti tkellimt, qed tgħidilna, darba waħda biss minn meta qallek li ħa jirriżenja u kont qed tgħidilna dwar xiex kellmek.

JOSEPH MUSCAT: Jidhirli li kienet in the aftermath, biex jgħidli dwar kif kien hu u li ħadha bi kbira dwar dak li ġara … Nimmaġina li kien hemm konverżazzjonijiet simili wkoll malPrim Ministru.

Sa fejn naf jien ma naħsibx li qiegħed niżvela xi ħaġa ta' barra minn hawn – skont linformazzjoni li għandi, anke lex Prim Ministru kellu konverżazzjonijiet miegħu!

MR SPEAKER: Onor. Chris Said, nixtieqek li tistrada ddomandi fuq dak li għandna filksur ta' privileġġ ħalli ma naħlu ħin ta' ħadd.

CHRIS SAID: Dak huwa ssuġġett.

DAVID AGIUS: Hekk qed nagħmlu, Mr Speaker!

MR SPEAKER: Jien qed ngħid hekk biex nimxu u nagħmlu iktar progress.

CHRIS SAID: Laħħar mistoqsija, Mr Speaker.

Kont inti li bgħatt għal John Dalli biex taħtru konsulent?

Inti ċempiltlu?

Kellimtu biex jiġi jkellmek?

JOSEPH MUSCAT: Le, kien proċess fejn ilMinistru għasSaħħa qalli li huwa jemmen li anke wara kif żviluppaw laffarijiet, John Dalli jista' jkun ta' għajnuna kbira f'dak ilqasam.

Qalli wkoll li huwa jixtieq li jiġi avviċinat John Dalli u filfatt imbagħad, through ilMinistru għasSaħħa, ġie avviċinat listess John Dalli.

CHRIS SAID: Le, f'dan listadju daqshekk.

LOUIS GRECH: Domanda waħda se nagħmel.

Barra minnarrativa irrelevanti għassuġġett li kellna llum millOnor.

DAVID AGIUS: Mr Speaker, ma jistax jgħid li laffarijiet huma irrelevanti!

DAVID AGIUS: (Interruzzjonijiet) Ma jistax, Mr Speaker!

Inti tgħid humiex relevanti jew le!

Lebda membru f'dan ilKumitat ...

MR SPEAKER: Onor. David Agius, jekk jogħġbok!

DAVID AGIUS: Ma jistax jgħid li laffarijiet tagħna huma irrelevanti!

(Interruzzjonijiet) Nieqfu biex nisimgħu x'għedt!

Jien naf x'għedt!

MR SPEAKER: Hawnhekk qed naqtgħu figura ħażina ħafna ma' min qed jismagħna u m'għandux ikun hekk!

Inżommu sserjetà f'dan ilParlament!

(Interruzzjonijiet) Dak li huwa irrevelanti ibqgħu ċerti li se narah!

Ejja għaddomanda, Onor. Grech.

Għandek iddomanda miktuba quddiemek!

(Interruzzjonijiet) Onor. Louis Grech, agħmel iddomanda!

LOUIS GRECH: Qegħdin hawn illum biex naraw jekk filverità lkliem 'indħil politiku' kienx suġġett li lPrim Ministru sab oġġezzjoni għalih, u biex nippruvaw jekk kienx hemm indħil politiku.

Dak huwa ssuġġett kollu!

U mhux jekk kienx hemm ilħatra ta' John Dalli u diskussjonijiet oħra.

Jien qed nistaqsi lillPrim Ministru jekk qattx indaħal lillKummissarju talPulizija fuq ilkaż ta' John Dalli?

MR SPEAKER: IlPrim Ministru.

JOSEPH MUSCAT: La fuq ilkaż ta' John Dalli, u lanqas fuq ebda każ ieħor!

DEBORAH SCHEMBRI: Prim Ministru, meta inti smajt dak li qal lOnor.

Simon Busuttil waqt li kien qed jitkellem, inti ħassejt li kien qed jirreferi għalik?

MR SPEAKER: IlPrim Ministru.

JOSEPH MUSCAT: Strettament kien qiegħed jistaqsi mistoqsija għal stqarrija ministerjali tiegħu, allura bilfors li kien qed jindirizza lili.

DEBORAH SCHEMBRI: Meta inti tlabtu biex jissostanzja dak li qal hu, inti tħoss li dak li qal hu kien filfatt issustanzjah?

Filwaqt li dejjem inkluda lili, anke meta tlabtu biex jirtira dak kollu, over and above, filfehma tiegħi ma ssostanzja lebda parti millclaims tiegħu.

Hawnhekk nixtieq nissottolinja li jien nara differenza enormi u ċara ħafna bejn ġudizzju politiku u stat ta' fatt. IlKap talOppożizzjoni ma jistax jgħid li assumption politika li għamel hija stat ta' fatt!

Dik hija loġġezzjoni tiegħi.

Li kieku nuża listess kejl talKap talOppożizzjoni nista' nasal, anke jien – u stajt wasalt għal dan fissnin li għaddew – għal ħafna konklużjonijiet li ma tistax tasal għalihom bħala stat ta' fatt. Nerġa' ngħid, u nagħti dan leżempju: għandna każ ta' żewġ kummissarji talpulizija li waslu – jidher – għal żewġ konklużjonijiet differenti.

IlKap talOppożizzjoni għoġbu jasserixxi li jekk kien hemm żewġ konklużjonijiet differenti, bilfors li Joseph Muscat indaħal lillKummissarju talPulizija.

Jien, kieku nuża listess loġika talKap talOppożizzjoni nista' ngħid: mela lPrim Ministru ta' qabel indaħal lillKummissarju talPulizija ta' qabel u għalhekk kien hemm konklużjonijiet differenti.

Imma jien dan m'iniex qed nagħmlu.

MR SPEAKER: Iktar mistoqsijiet?

DEBORAH SCHEMBRI: Lewwel għidna li lKap talOppożizzjoni bilkelma 'intom' kien qiegħed jirreferi għalik ukoll, flimkien ma' oħrajn.

Qal ukoll, u nikkwota minn dak li qalet isSedja li kienet qiegħda tikkwota lillKap talOppożizzjoni:

'Le, ma nirranġa xejn għax naf x'qed ngħid u rrepetejtu darba, tnejn.

Għandna Kummissarju talPulizija li waqqaf għarraġunijiet politiċi, minħabba llealtà politika li għandu lejn min ħatru, u ħatru lMinistru għallIntern, u ħatru lPrim Ministru.'

Inti tħoss li minbarra li inti kont pinpointed bħala parti mill'intom', kont ukoll pinpointed direttament u implikat millKap talOppożizzjoni?

JOSEPH MUSCAT: Lanqas hemm dubju li bilmod ta' kif imbagħad żviluppa ddiskors, ilKap talOppożizzjoni kien qed jidentifika lili.

DEBORAH SCHEMBRI: Xejn iktar.

Grazzi.

CHRIS SAID: Żewġ domandi, Mr Speaker.

Prim Ministru, lillKummissarju Peter Paul Zammit inti għażiltu?

JOSEPH MUSCAT: Iva, nieħu rresponsabbiltà li lillKummissarju talPulizija, jien għażiltu.

CHRIS SAID: LillKummissarju John Rizzo inti neħħejtu?

JOSEPH MUSCAT: LilllKummissarju talPulizija John Rizzo, iva jien.

CHRIS SAID: Grazzi.

JOSEPH MUSCAT: X'għandu x'jaqsam?

CHRIS SAID: M'għandix dritt nagħmel mistoqsijiet?

JOSEPH MUSCAT: Iva, imam, birrispett kollu, hija mistoqsija stupida!!

MR SPEAKER: Hemm iktar domandi għallPrim Ministru?

DEBORAH SCHEMBRI: Kien filkompitu tiegħek bħala Prim Ministru li taħtar lillKummissarju preżenti?

JOSEPH MUSCAT: Ovvjament li huwa firresponsabbiltà tiegħi li nagħmel din ilħatra.

Jiddispjaċini li dak li qed tipprova timplika lOppożizzjoni jimmina listituzzjonijiet ta' dan lIstat!

Jien meta kont flOppożizzjoni, anke meta kelli riżervi tiegħi dwar ilpersuna li kienet Kummissarju u persuni oħra, qgħadt attent ħafna kif nitkellem.

DEBORAH SCHEMBRI: LillKummissarju uxxenti, isSur John Rizzo, kien filkompitu tiegħek bħala Prim Ministru li tneħħih?

JOSEPH MUSCAT: Jien ħassejt li wara numru ta' snin ilKummissarju talPulizija uxxenti kellu jagħmel spazju għal ħaddieħor.

Żgur li rajt li jintużaw labilitajiet tiegħu billi llum qiegħed ilKap tatTaqsima talProtezzjoni Ċivili.

MR SPEAKER: Jekk m'hemmx iktar domandi, nirringrazzja lillPrim Ministru u jista' jirtira għalkemm għandu ddritt li jibqa' preżenti.

Grazzi, Onor. Prim Ministru.

Illaqgħa tallum kienet maħsuba biex nisimgħu ddepożizzjoni talPrim Ministru u jsirulu ddomandi.

Sa seduta oħra lPrim Ministru jrid jgħidilna jekk għandux xhieda oħra, għaliex ilftehim kien li lPrim Ministru jlesti xxhieda tiegħu, imbagħad jibda lKap talOppożizzjoni bixxhieda tiegħu.

Allura, jien irrid nara minnaħa talPrim Ministru jekk hemmx xhieda oħrajn.

CARMELO ABELA: Mr Speaker, nista' nistaqsi jekk lAvukat talPrim Ministru jistax jikkummenta bilpermess talKumitat?

MR SPEAKER: Ilproċedura mhijiex daqshekk stretta.

Laħħar darba ftehemna – ikkoreġuni jekk inkun qiegħed niżbalja – li jixhed ilPrim Ministru, jekk ikun hemm xi xhieda li jixtieq itella' lPrim Ministru, itellagħhom – ovvjament mhux illum għax isseduta talllum kienet għalih – u jagħlaq.

Imbagħad jibda jixhed ilKap talOppożizzjoni li mbagħad itella' xxhieda tiegħu u jagħlaq.

Ovvjament ma hemm lebda rabta li jekk wieħed irid jerġa' itella' xhud … Dik għamilnieha ċara!

Jekk ilPrim Ministru għandu xi xhieda oħra, isseduta li jmiss se tkun għalhekk.

Finnuqqas, imbagħad jibda lKap talOppożizzjoni.

Jekk ilPrim Ministru ma jkunx se jtella' xhieda oħra, jinforma lillIskrivan talKamra biex javża lillKap talOppożizzjoni ħalli jitla' jixhed hu u hekk ma naħlux isseduta.

Naġġornaw għal nhar lErbgħa, 19 ta' Frar 2014.

Grazzi ħafna.

Fis7.49 p.m. ilKumitat aġġorna.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees priv


KUMITAT PERMANENTI DWAR IL-PRIVILEĠĠI

LAQGĦA NRU 2

It-Tlieta, 28 ta' Jannar, 2014

Il-Kumitat Permanenti dwar il-Privileġġi ltaqa' fil-Palazz, il-Belt, Valletta fis-6.58 p.m.

Anġlu Farrugia, ippresieda.

PREŻENTI

Id-Deputat Prim Ministru u Ministru għallAffarijiet Ewropej u tTwettiq talManifest Elettorali, l-Onor.

Għal-laqgħa kienu preżenti wkoll id-Deputat Avukat Ġenerali, Dr Donatella Frendo Dimech u l-konsulent legali tal-Prim Ministru, Dr Paul Lia.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 1 li saret fil-31 ta' Ottubru 2014 kienu kkonfermati.

PERMESS LILL-MEDIA

L-iSpeaker informa lill-Kumitat li huwa kien irċieva talba mingħand mezzi tal-media biex jingħataw permess jiffilmjaw u jieħdu ritratti tal-ewwel parti tal-laqgħa tal-Kumitat.

Il-permess ingħata.

KAŻ TA' KSUR TA' PRIVILEĠĠ IMRESSAQ MILL-PRIM MINISTRU L-ONOR.

JOSEPH MUSCAT FIL-KONFRONT TAL-OPPOŻIZZJONI L-ONOR.

Il-Kumitat dwar il-Privileġġi ġie mlaqqa', hekk kif maqbul fl-ewwel laqgħa, sabiex jisma' x-xhieda tal-Onor.

Prim Ministru fil-każ imqajjem minnu kontra l-Kap tal-Oppożizzjoni f'seduta numru 55 tat-30 ta' Settembru 2013.

L-iSpeaker fakkar il-punti li ntlaħaq qbil dwarhom fl-ewwel laqgħa, ċjoè li:

il-Prim Ministru u l-Kap tal-Oppożizzjoni jkollhom id-dritt ikunu preżenti waqt is-smigħ tax-xhieda;

il-Prim Ministru u l-Kap tal-Oppożizzjoni ikollhom dritt għall-assistenza legali;

mistoqsijiet lix-xhieda jistgħu jsiru permezz tal-iSpeaker; u

ix-xhieda m'għandhomx ikollhom id-dritt għall-assistenza legali.

Huwa ġibed l-attenzjoni wkoll li l-mistoqsijiet għandhom isiru mill-membri tal-Kumitat dwar il-Privileġġi u mill-partijiet interessati biss.

Il-Prim Ministru ta x-xhieda tiegħu u wieġeb mistoqsijiet li saru lilu mill-Membri tal-Kumitat.

In-naħa tal-Gvern ġiet mitluba sabiex tinnotifika lill-Iskrivan tal-Kamra dwar jekk il-Prim Ministru kienx se jtella' xi xhieda min-naħa tiegħu għal-laqgħa li jmiss.

F'każ li ma jiġux indikati xhieda min-naħa tal-Prim Ministru, il-Kumitat qabel li mil-laqgħa li jmiss jibda jisma' lill-Kap tal-Oppożizzjoni u x-xhieda tiegħu.

Fis-7.49 p.m. il-Kumitat aġġorna għal nhar l-Erbgħa, 19 ta' Frar 2014.

SKRIVAN TAL-KAMRA

ANĠLU FARRUGIA


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru 16

It-Tlieta, 28 ta' Jannar, 2014

L-Onor.

Deborah Schembri, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali tavża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 28 ta' Jannar, 2014 fis-6.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Vjolenza Domestika – Diskussjoni mal-Kummissarju tal-Pulizija

Affarijiet Oħra