LAQGĦA NRU.

Il-Ħamis, 12 ta' Diċembru 2013

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6:11 p.m.

L-Onor.

Christopher Fearne, President tal-Kumitat, ippreseda.

PREŻENTI: L-Onor.

ASSENTI: Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin, l-Onor.

Marthese Portelli u l-Onor.

L-Iskrivan tal-Kumitat qal it-talba.

LAQGĦA MAL-E.T. ENVER HOXHAJ, MINISTRU GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN TAL-KOSOVO.

L-Onor.

Francis Zammit Dimech, fost affarijiet oħra, għamlu dawn il-kummenti:-

Il-Kosovo ddikjara l-indipendenza tiegħu fis-17 ta' Frar 2008 u Malta formalment irrikonoxxiet l-indipendenza tal-Kosovo fil-21 ta' Awwissu tal-istess sena u għalhekk kienet waħda minn tal-ewwel li għamlet dan;

Malta kkontribwiet b'diversi modi biex titjieb is-sitwazzjoni fil-Kosovo, fosthom, b'żewġ membri tal-Korp tal-Pulizija fil-EULEX, li hija forza internazzjonali biex iżżomm il-paċi u s-sigurtà fir-reġjun tal-Kosovo;

Malta tappoġġja l-parteċipazzjoni tal-Kosovo fi programmi tal-Unjoni Ewropea;

Malta tista' tkompli tgħin lil Kosovo f'diversi oqsma speċjalment biex twaqqaf l-istituzzjonijiet tagħha u tibni l-kapaċità amministrattiva, pereżempju, permezz ta' taħriġ fl-akkademja tad-diplomazija (MEDAC) u fl-Istitut Internazzjonali dwar il-Liġi Marittima (IMLI) kif ukoll fit-tagħlim tal-lingwa Ngliża;

Il-ftehim kulturali bejn iż-żewġ pajjiżi ffirmat fit-12 ta' Novembru 2012, il-ftehim biex il-Kosovo jieħu lura persuni li jkunu f'Malta b'mod irregolari kif ukoll il-memorandum of understanding li kien se jiġi ffirmat waqt din iż-żjara kienu se jkomplu jqarrbu ż-żewġ popli flimkien kif ukoll juru kemm ir-relazzjonijiet bilaterali qegħdin jiżviluppaw; u

Malta dejjem lesta tappoġġja l-aspirazzjonijiet leġittimi ta' poplu biex ikun ħieles u indipendendi.

Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin tal-Kosovo rrimarka li:-

il-Kosovo ilu jeżisti bħala pajjiż mill-2008 u fost l-akbar sfidi li għandu quddiemu hemm it-twaqqif tal-istituzzjonijiet biex isostnu stat demokratiku;

aktar minn 90% tal-popolazzjoni tal-Kosovo hija Albaniża bil-bqija minoranzi ta' Serbi, Bosnijaċi, Roma u oħrajn imma l-minoranzi huma integrati kif ukoll hemm arranġamenti sabiex il-minoranzi jkunu rappreżentati u biex ikollhom sehem mill-poter;

f'April 2013 sar ftehim bejn il-Kosovo u s-Serbja sabiex jiġu normalizzati r-relazzjonijiet fil-livell politiku kif ukoll saru ftehim oħra dwar il-moviment ħieles ta' persuni u kummerċ permezz ta' sitt inter-state border channels u l-aħħar ostaklu li baqa' kien ir-rikonoxximent reċiproku;

is-sitwazzjoni kurrenti fil-Bosnia kif ukoll in-nuqqas ta' ftehim bejn il-Greċja u l-Maċedonja kienu kwestjonijiet ta' tħassib għar-reġjun tal-Balkani;

l-Unjoni Ewropea qablet li f'Mejju 2014 jibdew in-negozzjati mal-Kosovo fuq il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni u l-Kosovo se jkun sieħeb tajjeb u ta' min joqgħod fuqu;

il-Kosovo kien grat ħafna għal dak kollu li Malta diġà għamlet u jħares lejn Malta bħala mudell tajjeb kemm mil-lat politiku u dak ekonomiku; u

dawn l-iżviluppi seħħew relattivament f'qasir żmien u dan juri l-impenn min-naħa tal-Kosovo li jinsa l-passat u jħares 'il quddiem speċjalment fir-relazzjonijiet mal-ġirien tiegħu u dan għandu jkun ta' eżempju għal stati oħra fir-reġjun.

Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin tal-Kosovo stqarr li kien se jħeġġeġ lill-Parlament joħroġ invit sabiex delegazzjoni mill-Kumitat dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej iżżur il-Kosovo.

Fis-6.46 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li kellhom jiġu komunikati aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR IX-XOGĦOL TAL-KAMRA

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 12

L-iSpeaker, President tal-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar It-Tlieta, 17 ta' Diċembru 2013 fis-6.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt, b'din l-aġenda:

Xogħol tal-Kamra;

Affarijiet oħra

9 ta' Diċembru 2013 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


Laqgħa Nru 12

It-Tlieta, 17 ta' Diċembru 2013

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

Laqgħa Nru 12

It-Tlieta, 17 ta' Diċembru 2013

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.38 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 11, li saret fit-2 ta' Diċembru 2013, ġew ikkonfermati.

XOGĦOL TAL-KAMRA

MR SPEAKER (Onor. Anġlu Farrugia): L-Onor.

CARMELO ABELA: Sur President, kif diġà huwa infurmat anke l-Kumitat, hawn il-ħsieb li l-Parlament jaġġorna għada, 18 ta' Diċembru, u jerġa' jibda fit-13 ta' Jannar 2014.

Ix-xogħol tal-Kamra ta' dawn il-jumejn huwa magħruf ukoll għax diġà kien ġie diskuss f'dan il-Kumitat u anke maqbul b'mod informali bejn iż-żewġ Whips f'dawn l-aħħar ġranet.

Illum se nkomplu l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali (Emenda Nru 5), ippreżentat mill-Onor.

Jason Azzopardi, u dan hu mistenni li jiġi konkluż.

Għada mbagħad nibdew l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali (Emenda Nru 3).

Jekk dan jitlesta għax ma jkunx hemm biżżejjed kelliema, allura nibdew l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali (Emenda Nru 4).

Dawn iż-żewġ Abbozzi ta' Liġi huma marbutin mal-istess suġġett.

Bażikament, it-tnejn jaqgħu taħt l-Uffiċċju tal-Prim Ministru, u se jiġu ppreżentati mis-Segretarju Parlamentari Owen Bonnici.

Mela, dak huwa x-xogħol tal-Kamra vis-à-vis dawn iż-żewġ seduti.

Nista' ngħid ukoll li hemm mozzjoni ppreżentata mill-Onor.

Claudio Grech dwar it-twaqqif ta' kumitat permanenti ġdid.

Jiena diġà infurmajt lin-naħa tal-Oppożizzjoni b'mod informali – però nixtieq ngħid b'mod uffiċjali f'dan il-Kumitat – li l-ħsieb huwa li d-diskussjoni dwar din il-mozzjoni ssir f'Jannar.

Aħna nidħlu lura fit-13 ta' Jannar u, jekk forsi ma ssirx fl-ewwel tliet seduti, tista' ssir fit-tieni ġimgħa li nidħlu.

Jiġifieri, m'hemmx data fissa, imma l-ħsieb tal-Gvern hu li tiġi diskussa f'Jannar.

MR SPEAKER: Onor. Agius, tista' tikkonferma dan li qed jgħid?

Nafu li jista' jkun hemm affarijiet u liġijiet oħrajn fil-bidu ta' Jannar, u m'għandniex problema li din tkun waħda mill-items għax-xahar ta' Jannar.

MR SPEAKER: L-Onor.

CARMELO ABELA: L-Iskrivan tal-Kamra semma l-kwestjoni tal-Awditur, u jien qed nifhem li qed jirreferi għall-kwestjoni tal-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika.

Id-Deputat Prim Ministru, li huwa wkoll membru u l-President ta' dan il-Kumitat hekk kif maħtur fl-ewwel laqgħa, se jippreżenta r-rapport maqbul b'mod unanimu f'dak il-kumitat.

Għada se jiġi u jippreżentah fil-Kamra.

Naturalment, dan se jsir għall-formalità, għax huwa rapport maqbul.

MR SPEAKER: Imma dik hija l-proċedura.

MR SPEAKER: L-Onor.

DAVID AGIUS: Sur President, qabelxejn nixtieq nirringrazzja lilek u lill-erba' Deputati li kellek miegħek għar-rapport li għamiltu dwar it-twaqqif ta' uffiċċju ta' kummissarju u ta' kumitat permanenti tal-Kamra dwar l-istandards, l-etika u l-imġiba xierqa fil-ħajja pubblika, liema rapport qiegħed quddiemna.

In the meantime, fuq l-aġenda għandna wkoll il-mozzjoni tal-Kap tal-Oppożizzjoni u, jekk isir studju bejnietna u naraw li dak l-Abbozz ta' Liġi nistgħu nipproponuh f'dan il-Parlament, allura mbagħad inkunu nistgħu niddeċiedu liema se nagħmlu biex dan il-Parlament ma jagħmilx xogħol doppju.

Xi ħaġa oħra li rrid ngħid hija dwar il-Mozzjoni nru 78 ippreżentata mis-Segretarju Parlamentari għall-Ġustizzja dwar il-Ftehim dwar Qorti dwar Privattivi Industrijali Unifikati.

Ma jidhirx li hemm problema dwarha u, jekk trid, nitkellmuha.

MR SPEAKER: Jekk mhijiex daqshekk urġenti, naħseb ...

DAVID AGIUS: Le, jidher li s-Segretarju Parlamentari jrid jgħaddiha.

Però, ara inti u mbagħad nitkellmu.

Dwar ir-rapport li għadek kif semmejt, Onor. Agius, irrid ngħid li skont il-mozzjoni aħna kellna nippreżentawh sa nofs ix-xahar ta' Diċembru, u għalhekk ġie ppreżentat fil-ħin.

Issa hemm l-Abbozz ta' Liġi, u jiddependi miż-żewġ naħat tal-Kamra jekk dan jerġax jiġi fil-Kumitat jew inkella jmurx fil-Plenarja.

Jiddependi minn kif se naħdmu.

Idealment, nerġgħu nduruh fil-Kumitat biex imbagħad ikun rapport finali.

Fil-fatt, jien għalhekk għamiltu interim u mhux għax ma konniex qed naqblu, għax fir-realtà qbilna f'kollox.

Però, jien għamiltu interim għax mhuwiex konkluż: tant hu hekk li, meta l-Avukat Ġenerali ppreżentahulna, qal li jixtieq kummenti min-naħa tal-Membri tal-Kumitat.

Għandna rapport li kulħadd jaf il-punti saljenti li qegħdin naqblu fuqhom, kif ukoll il-parametri u kif għandu jkun il-qafas tal-Abbozz ta' Liġi.

Ovvjament, issa jiddependi mill-Prim Ministru u mill-Kap tal-Oppożizzjoni, u forsi jkun hemm abbokkament bejniethom, biex imbagħad, wara r-recess tal-Milied, jew nergġħu niġu fil-Kumitat jew inkella dan jiġi ppreżentat fil-Plenarja.

Dik hija xi ħaġa li ma niddeċidihiex jien, iżda l-Gvern u l-Oppożizzjoni flimkien.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Sur President, nixtieq ningħaqad mal-Onor.

Agius u nirringrazzja lilek u lill-Membri tal-Kumitat Magħżul tal-Kamra – hawn l-Onor.

Callus, preżenti li kien wieħed minnhom – li għamiltu xogħol tajjeb flimkien.

Nixtieq ukoll li dak l-interim report, apparti li jkun diskuss bejn il-Membri kif tixtieq is-Sedja, ikun diskuss ukoll mill-gruppi rispettivi biex, jekk ikun hemm xi ideat oħrajn minn Membri Parlamentari oħrajn, jiġu taken on board.

Forsi f'dan iż-żmien tal-Milied u l-Ewwel tas-Sena, jkun hemm daqsxejn diskussjoni informali bejn iż-żewġ naħat.

Jien u l-kollega tiegħi, l-Onor.

Huwa semma l-mozzjoni ppreżentata mill-Kap tal-Oppożizzjoni, u allura forsi nistgħu naraw x'se jiġri minnha u kif se nipproċedu.

Naħseb li xi affarijiet, wara daqsxejn diskussjonijiet b'mod informali, nistgħu naslu għalihom u nsibu l-aħjar soluzzjoni għad-diskussjoni.

MR SPEAKER: Grazzi, Onor. Abela.

Kif għedt inti, jien fir-rapport indikajt li għandu jkun hemm ċans biex il-Membri Parlamentari jikkontribwixxu f'dak li huwa naturali li jiddiskutu l-gruppi parlamentari.

L-Onor.

DAVID AGIUS: Dalgħodu, f'dan il-Parlament, kellna s-seduta tal-Parlament tan-Nanniet u, jekk fhimt sew, ġiet ippreżentata mozzjoni, hux hekk?

MR SPEAKER: Iva, f'din is-sessjoni speċjali – għaliha kienu preżenti diversi Membri Parlamentari, inkluż l-Onor.

Carmelo Abela – ġiet ippreżentata mozzjoni sabiex it-tieni Ħadd ta' Ottubru jiġi ddedikat għan-nanniet.

Diġà saret mistoqsija parlamentari fil-Parlament Ewropew ħalli dan il-jum ikun rikonoxxut anke fl-Ewropa.

Bħalissa Jum in-Nanniet jiġi ċċelebrat f'xi tnejn jew tliet pajjiżi Ewropej biss, u allura Malta qed tieħu l-inizjattiva li tippromwovi dan il-jum, u allura huwa ovvju li aħna rridu nkunu minn ta' quddiem li nkunu rrikonoxxejna dan il-jum.

DAVID AGIUS: Aħna fil-Parlament irridu nagħmlu diskussjoni dwar din il-mozzjoni?

MR SPEAKER: Din kienet sessjoni attiva ħafna, u l-Parlament kien mimli daqs bajda: qatt ma narawh hekk ħlief meta jkollna l-Baġit u affarijiet simili!

Huma li jixtiequ hu li l-Gvern u l-Oppożizzjoni b'mod kollettiv iressqu mozzjoni fil-Parlament biex il-Parlament jirrikonoxxi din id-data.

Nistgħu nimxu?

XOGĦOL IEĦOR

MR SPEAKER: Se ngħaddi għal ittra li rċevejt mingħand is-Sur John Formosa ta' Network Publications.

Kif tafu, hemm kuntratt bejn in-Network Publications u l-Bank of Valletta biex tittella' wirja dwar l-istorja kostituzzjonali ta' Malta fil-bini tal-Parlament.

Fl-ittra qed jitlob biex aħna, bħala House Business Committee, nibagħtu komunikazzjoni lill-Bank of Valletta biex il-finanzjament ta' din il-wirja jibqa' għaddej.

Jiġifieri, aħna rridu nagħtu l-go ahead lill-Bank of Valletta biex jerġa' jattiva l-finanzjament ta' din il-wirja permanenti sakemm tasal għall-fażi finali tagħha.

Dan sabiex il-flus oriġinarjament allokati mill-Bank of Valletta – għax bank ikollu l-Baġit tiegħu – jerġgħu jiġu vvotati għal dan il-għan.

Għaldaqstant, se naqra l-ittra ħalli wieħed ikun jista' jifhem.

Din tgħid hekk:

Mela l-flus li kien hemm ftehim dwarhom għal din il-wirja permanenti issa rridu naraw li jibqgħu hemm.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Sur President, dan il-ftehim huwa bejn il-Fondazzjoni tal-Parlament u l-Bank of Valletta, u għadu hemm, jiġifieri, ma ċċaqlaq xejn minn dak li kien ġie miftiehem.

Dan huwa ftehim iffirmat u għadu hemmhekk, u allura l-flus li l-Bank of Valletta jridu jallokaw għal din l-esibizzjoni jridu jibqgħu hemmhekk ukoll.

Jien l-oġġezzjoni li għandi għal din l-ittra mhijiex vis-à-vis il-ftehim, imma vis-à-vis żewġ punti li jinsabu fit-tieni paragrafu.

F'waħda mill-ewwel laqgħat tal-House Business Committee, konna għedna li dak li jiġi ppreżentat f'din l-esibizzjoni jrid ikun approvat minn hawnhekk, u ma jidhirlix li s'issa dawn ġew approvati.

It-tieni, dwar il-post u s-sit identifikat.

Ovvjament, is-sit huwa l-bini tal-Parlament, imma għadna ma nafux il-post eżatt fejn se ssir din l-esibizzjoni.

Il-ftehim qiegħed hemmhekk, imma ma jfissirx li nafu eżatt il-post fejn se ssir u l-visuals tal-esibizzjoni.

Jiġifieri, fuq dawk it-tnejn jien għandi r-riżervi tiegħi, imma mill-bqija m'għandix problemi.

Fuq l-ewwel punt, naħseb illi għandek raġun.

Kienet saret il-preżentazzjoni, imma la għedna iva u lanqas le.

Jiġifieri, fuq dan qed naqblu perfettament.

Dwar is-sit irrid ngħid li, wara l-laqgħa li kellna ma' Renzo Piano, fejn intom kollha kontu preżenti, u kienu wkoll preżenti dawk li qed jieħdu ħsieb ix-xogħol, inkluż is-Sur Chris Paris, iċ-Chairman u s-Sur Zrinzo Azzopardi, jien kelli follow-up u, xi ġimgħatejn ilu, ġiet identifikata l-area għall-esibizzjonijiet.

Din se tkun fuq il-parti ta' wara tal-ground floor.

Għall-inqas, hemm 99% ċans li hemm se tkun.

Irrid ninforma lill-Kumitat li aħna pprovajna nieħdu wkoll it-tunnel ta' isfel.

Kien hemm insistenza li parti minnu tittieħed biex tkun area miftuħa u jkun hemm ristorant u affarijiet oħrajn, iżda aħna opponejna.

Tafu li ġejt hawnhekk u ħadt deċiżjoni minn hawnhekk, u issa dak it-tunnel ħadnieh kollu biex ikollna aktar spazju għar-Research Analysts u biex ikollna kmamar oħrajn għall-kumitati, u allura jkun hemm verament tħaddim aħjar tal-Parlament.

Mela, jien qed naqbel mal-Onor.

Abela li ma ħadniex deċiżjoni, u aħna żgur li rridu li l-flus ikunu hemmhekk.

Għalhekk, aħna nistgħu sempliċement nibagħtu note verbale lill-Bank of Valletta b'referenza għall-kuntratt li hemm, u ngħidulhom li dak li ġie indikat fil-ftehim għadu hemm, u allura, meta jiġu biex jikkonkludu l-baġit tal-bank, il-flus dejjem għandhom jibqgħu mwarrbin.

Naħseb li m'għandux ikollna problema dwar dan.

L-Onor.

DAVID AGIUS: Jien naqbel perfettament.

Kulma rrid li nżidu huwa li any visuals li se jkun hemm iridu jikkonsultaw mal-House Business Committee.

MR SPEAKER: Iva, ikun hemm il-ftehim tal-Kumitat, kif dejjem ġara fil-passat.

L-Onor.

DEBORAH SCHEMBRI: Jien naħseb li jridu jintbagħtu żewġ ittri, waħda lill-bank fejn aħna ngħidulhom biex iżommu l-allokazzjoni tal-fondi, għaliex ovvjament il-kuntratt għadu tajjeb; u oħra lis-Sur John Formosa biex ngħidulu li aħna informajna lill-bank – anke per cortesia – u li dik il-parti fejn hu qed jgħid illi diġà miftehmin fuq l-affarijiet l-oħrajn mhijiex eżatta, u rridu nikkonsultawh.

Naħseb hekk l-aħjar.

MR SPEAKER: L-Onor.

MARIO DE MARCO: Punt żgħir.

L-agreement tal-Parlament fir-realtà huwa mal-bank.

Teknikament, mela, aħna m'għandniex relazzjoni legali man-Network Publications.

MR SPEAKER: Le, m'għandniex.

MARIO DE MARCO: Nirrikonoxxi l-interess tagħhom, għax fl-aħħar mill-aħħar huma ltaqgħu magħna u dan kollu.

Schembri li aktar milli niktbu direttament lil Network Publications, importanti li niktbu direttament lill-bank u nikkonfermaw l-interess tagħna biex inkomplu b'dan il-ftehim, ħalli mbagħad nikkupjaw lil Network Pubblications, u forsi nagħmlu referenza għall-ittra.

MR SPEAKER: Qegħdin naqblu.

Kif qed tgħid int, aħna m'għandniex relazzjoni legali ma' din il-kumpanija; però l-Bank of Valletta li għandu magħna, għandu magħhom ukoll.

L-istorja hija hybrid u allura bilfors irridu nsibu soluzzjoni għaliha.

Tajjeb, ngħaddu issa għall-Ombudsplan.

MR SPEAKER: Bil-permess tal-Kumitat, nistieden lill-Kummissarji u 'l-Ombudsman biex jersqu madwar il-Mejda biex inkunu nistgħu niddiskutu l-Ombudsplan 2014.

Qabelxejn, nixtieq ninforma lill-Kumitat li llum irċevejt ittra mingħand is-Sur Michael Sant, u ġaladarba fiha qed jagħmel referenza għall-Ombudsplan, ħassejt li għandi naqraha hawnhekk.

Is-Sur Sant għamel referenza għall-paragrafu 3.17 li jinsab f'paġna 16 tal-Ombudsplan, u qed jallega li dan qed jirreferi għalih, u dak li qed jingħad mhuwiex korrett.

Talab li dak li qed jingħad f'dan il-paragrafu jitneħħa minn fuq il-websajt tal-Parlament – għax, kif tafu, dan jidħol mill-ewwel fuq il-websajt tal-Parlament – kemm jista' jkun malajr.

Jekk għandu raġun, dan għandu jitneħħa, u jekk m'għandux raġun, m'għandux raġun.

Għaldaqstant, se naqra l-ittra ħalli niċċarawha mill-ewwel.

Din l-ittra rċevejtha dalgħodu bil-posta, hija datata 14 ta' Diċembru 2013, u qed tgħid hekk:

Qed nikteb din l-ittra biex niġbed l-attenzjoni tiegħek għad-dokument li tqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra tar-Rappreżentanti xi żmien ilu, u li jidher ukoll fuq il-websajt tal-Parlament.

Qed nirreferi għall-Ombudsplan 2014, li jġib id-data ta' Settembru 2013, u li jidher fuq il-websajt bħala Paper Laid No. 1129.

F'paragrafu 3.17 f'paġna 16 ta' dan id-dokument, hemm dan li ġej:

"Wara li ġie abolit il-post ta' Manager Corporate Affairs, il-persuna li kienet tokkupah għażlet li ma tkomplix isservi fl-Uffiċċju meta għalqet il-65 sena."

(Kopja mehmuża)

Din is-sentenza qed tirreferi għalija għax kont jien li, sas-17 ta' Ġunju ta' din is-sena, okkupajt il-kariga ta' Manager Corporate Affairs fl-Uffiċċju tal-Ombudsman.

Nieħu din l-okkażjoni biex ninformak li dak li ntqal fuqi f'din is-sentenza mhux korrett, u mhu xejn għajr gidba u ineżattezza fil-konfront tiegħi li jiena nirriżenti u, għal din ir-raġuni, qed nitlob li tittieħed azzjoni neċessarja biex titneħħa din ir-referenza għalija minn fuq il-websajt tal-Parlament malajr kemm jista' jkun.

Xejn ma hu minnu li jien għażilt li ma nkomplix inservi fl-Uffiċċju tal-Ombudsman meta għalaqt il-65 sena.

Biex l-affarijiet ikunu ċari, nippreċiża li jien twelidt fis-7 ta' Frar 1949, u dan ifisser, allura, li meta waqaft mill-kariga li jien kelli fl-Uffiċċju tal-Ombudsman fid-data msemmija, kelli 64 sena.

Dak li hemm miktub b'referenza għalija fl-Ombudsplan għaldaqstant mhuwiex minnu u preċiż.

Nieħu din l-okkażjoni wkoll biex nippreċiża li jien għażilt li ma nkomplix inservi fl-Uffiċċju tal-Ombudsman għax ma kontx ippreparat li nkompli naħdem f'istituzzjoni fejn, minkejja li għal bosta drabi f'dawn l-aħħar snin quddiem ix-xhieda, kont wissejt b'mod mill-aktar ċar lill-Ombudsman innifsu bl-abbuż li kien qed isir minn fondi pubbliċi li kien proprjetà tal-Uffiċċju, madanakollu l-Ombudsman dejjem injorani u qatt ma ħa ebda azzjoni biex iwaqqaf dan l-abbuż, bir-riżultat li dan is-serq baqa' għaddej.

Ma kontx lest li nkompli naħdem f'istituzzjoni fejn – bil-provi – kien hemm is-serq u l-abbuż ta' fondi pubbliċi li, għalkemm jien stess għarraft bihom lill-awtoritajiet konċernati, madanakollu ħadd ma ndenja ruħu jieħu passi neċessarji biex dan l-abbuż jieqaf u biex min kien ħati jġorr ir-responsabilità tiegħu.

Lanqas ma kont lest inkompli naħdem f'istituzzjoni li suppost iġġib 'il quddiem il-kontabilità, iżda min imexxiha għażel minflok li jagħlaq għajnejh għall-abbuż sfaċċat ta' riżorsi pubbliċi li kien ġie mwissi bosta drabi dwaru.

Għaldaqstant, jien hawnhekk intenni t-talba tiegħi li, jekk jogħġbok, jittieħdu passi neċessarji biex l-istqarrija fil-konfront tiegħi li tidher fl-Ombudsplan 2014 titneħħa minn fuq il-websajt tal-Parlament malajr kemm jista' jkun.

Għoddni dejjem tiegħek,

Ovvjament jien qrajtha din l-ittra għax irċevejtha llum, u ħassejt li, ladarba qed niddiskutu l-Ombudsplan, għandi nibda biha.

Ma nafx jekk forsi l-Ombudsman jistax jagħmel referenza għaliha mill-ewwel.

DR JOSEPH SAID PULLICINO (Ombudsman): Sur President, l-interess tiegħi huwa li l-uffiċċju jimxi 'l quddiem u nimxu fuq l-Ombudsplan ta' din is-sena, u naraw x'se nagħmlu sena oħra.

Ovvjament, jekk hemm ilment minn xi ħadd, wieħed jarah.

Fl-opinjoni tiegħi, dan l-ilment ma messux sar issa, imma messu sar meta konna naħdmu flimkien fl-uffiċċju.

Jekk is-Sur Sant jixtieq ineħħi sentenza, għalija mhux se tagħmel differenza għall-kumplament tal-Ombudsplan.

Jekk hu mhux kuntent biha, mhux kuntent, u allura nakkomodah u nneħħi s-sentenza u nibqgħu mexjin.

Ovvjament, ma naqbel xejn ma' dak li qed jgħid fl-ittra tiegħu: però, hawnhekk mhux il-lok li niddiskuti l-ittra ta' impjegat mal-prinċipal tiegħu.

MR SPEAKER: Se ngħaddi kopja tal-ittra lill-Membri, u nagħtuhom ċans jaqrawha u we thrash it out mill-ewwel ħalli nimxu fuq ix-xogħol.

Imma jien ħassejt li għandi naqraha għax ovvjament irċevejtha llum.

MR SPEAKER: Proprjament, irċevejtha ftit qabel ma dħalt hawnhekk.

Jidher li fiha kkopja lill-Whips ukoll, però ma rċevewhiex.

Jista' jagħti l-każ li jirċevuha mal-posta ta' għada jew aktar tard, imma issa xorta għandhom kopja tagħha.

Se nagħti ftit ħin biex tagħtuha daqqa t'għajn, u nimxu fuqha mill-ewwel.

(Interruzzjonjiet) Din ma ġietx through l-Iskrivan tal-Kamra, iżda ġiet bil-posta direttament għandi.

DAVID AGIUS: Għax bħala 'cc' hemm l-Iskrivan tal-Kamra, il-Whip tal-Gvern u l-Whip tal-Oppożizzjoni.

MR SPEAKER: Imma ma rċevihiex.

DAVID AGIUS: Kollox sew, jiġifieri lanqas hu.

MR SPEAKER: Ma rċevihiex.

Jien irċevejtha f'envelope abjad.

Ma naħsibx li għandna ndumu ħafna fuqha din.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Jien, bħall-Onor.

Agius, s'issa għadni ma rċevejthiex, għalkemm qiegħda 'cc' lill-Whip tal-grupp parlamentari tal-Gvern.

Madankollu, naħseb li l-kontenut tal-ittra ma jistax jgħaddi inosservat.

Jien avukat m'iniex, imma fl-opinjoni tiegħi naħseb hawn akkuża serja, speċjalment fl-aħħar paragrafu tal-ewwel faċċata, li jgħid hekk:

"Ma kontx ippreparat li nkompli naħdem f'istituzzjoni fejn, minkejja li għal bosta drabi f'dawn l-aħħar snin quddiem ix-xhieda, kont wissejt b'mod mill-aktar ċar lill-Ombudsman innifsu bl-abbuż li kien qed isir minn fondi pubbliċi li kien proprjetà tal-uffiċċju, madanakollu l-Ombudsman dejjem injorani u qatt ma ħa ebda azzjoni biex iwaqqaf dan l-abbuż, bir-riżultat li dan is-serq baqa' għaddej."

Jien hawnhekk mhux qed niġġudika, iżda sempliċement qrajt x'hemm fl-ittra, u naħseb li hemm akkuża pjuttost serja li ma tistax tibqa' għaddejja hekk, anke għaliex dan qed jgħid li wissa kemm-il darba, u dan ilu għaddej is-snin.

Jiġifieri, din mhix kwestjoni li qamet darba jew qamet issa.

Huwa qal li tkellem mal-Ombudsman, u allura forsi l-Ombudsman jista' jikkonferma li tkellem miegħu u forsi jagħtina tweġiba għal dan.

Mhux faċli tħalliha għaddejja din.

MR SPEAKER: L-ittra titkellem fuq hekk, imma primarjament qed tgħid li jrid jitneħħa dak il-paragrafu, u fil-fatt reġa' spiċċa biha din.

L-Onor.

MARIO DE MARCO: Hija kumbinazzjoni li l-iSpeaker rċieva l-ittra llum, u għandna l-Ombudsman illum.

(Interruzzjonijiet) Il-punt tiegħi huwa li rċevejnieha llum.

Il-President tal-Kamra rċivieha llum, u l-Whips li huma kkupjati ma rċevewhiex, għalkemm presumabbilment intbagħtet fl-istess ġurnata.

(Interruzzjonijiet) Għandna l-opportunità, imma llum id-diskussjoni hija fuq l-Ombudsplan 2014.

Jekk kemm-il darba nirrendu lilna nfusna qisna xi kumitat ta' inkjesta, naħseb li tkun fair li nagħtu opportunità lill-Ombudsman li qiegħed hawnhekk biex jagħti l-kummenti tiegħu.

MR SPEAKER: Ovvjament!

L-ittra hi dik li hi.

MARIO DE MARCO: Jekk hemm bżonn li l-Ombudsman iwieġeb, anke bil-miktub, jista' jagħmel hekk ukoll.

MR SPEAKER: Però l-ittra nkitbet primarjament minħabba li hu qed jagħmel oġġezzjoni fuq il-websajt tal-Parlament.

DR JOSEPH SAID PULLICINO: Sur President, l-ittra b'kumbinazzjoni ma ġietx ikkopjata lili wkoll u ma nafx għaliex, għax jien suppost nirrispondi għall-akkużi li hawn hawnhekk.

Jien m'għandix diffikultà li f'mument ieħor, kif tkun trid il-Kamra, nagħti spjegazzjonijiet fuq din l-ittra.

Għalissa niċħad kulma hawn hawnhekk.

Din il-persuna kienet responsabbli għad-dixxiplina u għall-organizzazzjoni maniġerjali fl-uffiċċju tiegħi, u jien ngħid li m'għamilx xogħlu kif suppost tul is-snin.

Imma dik ħalliha, ma nidħolx fiha jien għax m'għandix il-persuna quddiemi, u lanqas jinteressani.

Jien jinteressani biss li l-affarijiet fl-uffiċċju tiegħi jimxu sew; però, jekk il-Kamra trid li tingħata spjegazzjoni dettaljata għal dak li qiegħed jiġi allegat hawnhekk, jien lest nagħti r-risposti.

Offruli l-opportunità, u nagħmel dossier kif nixtieq.

Jien m'iniex whistleblower, jiġifieri l-fatti nagħtihom kif inhuma, dokumentati u kif suppost.

Però, m'hemm xejn veru minn dan li ntqal.

Nissuġġerixxi li l-Kumitat jara l-business of the day, għax għalhekk ġejna llum.

Imbagħad, jekk jixtieq li jingħata spjegazzjoni, jien nagħtiha volontarjament.

MR SPEAKER: L-aktar ħaġa importanti at this stage hija t-talba tas-Sur Michael Sant biex dak li qed jidher fil-websajt tal-Parlament, u allura dik il-parti fejn qed jingħad: "Wara li ġie abolit il-post ta' Manager Corporate Affairs, il-persuna li kienet tokkupah għażlet li ma tkomplix isservi fl-uffiċċju meta għalqet il-65 sena," titneħħa minn hemmhekk.

L-Onor.

MARIO DE MARCO: Dik hija t-talba tas-Sur Sant.

Issa aħna li nistgħu nagħmlu hu li niġbdu l-attenzjoni tal-Ombudsman għal din it-talba – u ovvjament għall-akkużi – però, imbagħad ikun l-Ombudsman li jiddeċiedi.

Nixtieq li nkunu ċari li, fl-aħħar mill-aħħar, l-għażla jekk jinżammx dan il-paragrafu jew le hija tal-Ombudsman.

Irridu nirrikonoxxu li l-għażla hija tal-Ombudsman.

MR SPEAKER: Hekk hu.

L-Ombudsman qed jagħmilha ċara li, jekk kemm-il darba ma jsibx oġġezzjoni, il-paragrafu jitneħħa.

Issa, biex paper laid titneħħa, irid jiġi ppreżentat dokument fejn issir dik il-korrezzjoni biex titneħħa.

Dik hija l-proċedura, u allura jien bilfors irrid nittraxxjaha mill-ewwel din, għalhekk qlajtha.

Fuq l-affarijiet l-oħrajn, wieħed jista' jitkellem.

Però, illum għandna l-Ombudsplan.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Fl-ewwel kumment li għamel, l-Ombudsman qal li hu ma jsibx oġġezzjoni.

Dan hu rapport tiegħu, u allura jien naqbel li jkun hu li jara jemendahx jew le.

Fir-rigward tal-kontenut tal-ittra, nifhem li l-Ombudsman forsi għandu bżonn aktar ħin biex jipprepara tweġiba; però, jkun tajjeb li meta dan ir-rapport ikun lest, iwieġeb għal dak li hawn hawnhekk.

Ikun tajjeb ukoll jekk nitolbu lis-Sur Michael Sant biex jissostanzja ftit, jew inkella jagħtih ftit aktar laħam, dak li qed jgħid.

MR SPEAKER: To be fair, fl-ittra s-Sur Sant qed joġġezzjona għal dak li qed jidher fil-websajt tal-Parlament, u qed jitlob li dan jitneħħa.

Id-deċiżjoni li rridu nieħdu issa – u naħseb m'għandniex problema biex neħduha, anke fuq suġġeriment tal-istess Ombudsman – hi li jsir dokument ieħor mill-istess Ombudsman biex, fl-ewwel opportunità – li hija għada – dik il-parti ta' dak id-dokument titneħħa, u mbagħad we follow up from there.

Fuq il-bqija tal-kontenut, l-Ombudsman lest jirrispondi u qed jiċħad kollox, u allura naħseb li, bħal f'kull ħaġa oħra, għandna nagħtu din l-opportunità.

DR JOSEPH SAID PULLICINO: Fuq dan il-każ, kulma se nżid huwa li fil-verità s-Sur Sant kien impjegat u ma qabilx mar-ristrutturar, u dak wassal għal din it-tip ta' sitwazzjoni ta' konflitt.

Għażel li ma jibqax magħna, u allura kampanja fil-gazzetti biex jgħid affarijiet li kien imissu qalhom meta kien manager tagħna.

MR SPEAKER: Imma m'hemmx għalfejn nidħlu fiha issa din.

DR JOSEPH SAID PULLICINO: Illum żgur li le.

Illum m'għandniex nidħlu fiha din.

Qegħdin naqblu li, kif qed jiġi ssuġġerit mill-istess Ombudsman, sa għada jien ningħata dokument uffiċjali min-naħa tiegħu sabiex għada nkun nista' npoġġih fuq il-Mejda tal-Kamra, biex imbagħad issir il-korrezzjoni.

Niġu issa għall-Ombudsplan.

DR JOSEPH SAID PULLICINO: Sur President, bħalma għamilt f'dawn l-aħħar seba' snin, illum mhux se nagħmel diskors twil, iżda se nagħmel biss erba' punti biex imbagħad forsi jkun hemm lok ta' diskussjoni, għax jien aktar jinteressani li jkun hemm skambju ta' ideat bejn il-Parlament u l-Uffiċċju tiegħi, anke biex naraw x'sar is-sena l-oħra u kif għandu jiżviluppa l-Uffiċċju fis-sena jew fis-sentejn li ġejjin.

Nassumi li tajtuh daqqa t'għajn l-Ombudsplan, u allura mhux se nirrepeti dak li hemm.

Essenzjalment, aħna nqisu s-sena li għaddiet bħala sena ta' tranżizzjoni għal diversi raġunijiet, imma prinċipalment għax kien hemm tibdil fl-amministrazzjoni, u allura kien hemm tibdil ta' ministri u ta' ministeri.

Kien hemm ukoll Elezzjoni Ġenerali fin-nofs, u dan huwa fattur importanti għax-xogħol tagħna.

Minbarra li kien hemm tranżizzjoni fl-amministrazzjoni, kien hemm ukoll tranżizzjoni f'dik li hija struttura tal-Uffiċċju.

Kienet l-ewwel sena li fiha ġew fis-seħħ l-emendi tal-2010, u għalhekk illum għandi maġenbi l-Kummissarju għas-Saħħa u l-Kummissarju għall-Ambjent u l-Ippjanar.

Dawn huma ż-żewġ akkolti tiegħi u huma nies mill-aħjar.

Skont dan ir-rapport, dawn kienu hemmhekk għal tliet xhur biss, u allura wieħed għandu l-ewwel indikazzjoni ta' kif kien qed jaħdem l-uffiċċju tagħna f'dawn it-tliet xhur.

Anke mad-daqqa t'għajn, wieħed jinduna kemm dan l-eżerċizzju kien wieħed benefiku u kemm qed iħalli effetti pożittivi fl-oqsma partikolari tal-ġuriżdizzjoni tagħhom.

Biex wieħed jagħti indikazzjoni ta' kif isir ix-xogħol, nista' ngħid li, għalkemm huma jaħdmu mill-Uffiċċju tiegħi, huma kompletament awtonomi fid-deċiżjoni teknika tagħhom.

Jien nindaħal biss fejn ikun hemm konflitti, jew nuqqas ta' qbil jew ta' opinjonijiet fuq punti ta' liġi, jew fejn inħoss li hemm nuqqas fil-mod kif l-investigazzjoni tkun qed issir.

Imma, meta ma jkunx hemm dawn iċ-ċirkostanzi, huma awtonomi u jaħdmu kif jixtiequ huma.

Effettivament, l-unika ċirkostanza fejn jeħtieġu l-approvazzjoni tiegħi hija meta jagħmlu own initative reports.

Meta jagħmlu own initative reports, dawk jagħmluhom b'konsultazzjoni u bi qbil miegħi.

Il-bqija, l-investigazzjonijiet isiru bit-termini tal-liġi li għandna aħna, bl-istess mod u bl-istess servizzi li għandna ta' investigating officers u tas-segretarjat, u hemm uffiċċju unifikat.

Għalhekk, inħoss illi t-twaqqif tal-kummissarji kien wieħed benefiku ħafna, u nifhem li għad hemm lok fejn dak l-esperiment jiġi estiż.

Din is-sena li qegħdin fiha, ħdimna għal sena sħiħa taħt din l-istruttura, u naħseb li diffiċilment wieħed jgħid li hemm xi nuqqasijiet minn dak il-lat.

L-unika nuqqas li hemm, fl-opinjoni tiegħi, hu li m'għandniex biżżejjed exposure tal-Kummissarji fil-postijiet tal-ġuriżdizzjoni tagħhom.

Għaldaqstant, inħoss li s-sena li ġejja waħda mill-affarijiet li rridu bilfors nattakkaw hija l-kuntatt tal-uffiċjali u l-kummissarji mal-postijiet fejn għandhom ġuriżdizzjoni, eżempju l-Kummissarju għas-Saħħa mal-isptarijiet, u l-Kummissarju għall-Ambjent u l-Ippjanar mal-MEPA.

Irid ikun hemm ukoll kuntatt mal-postijiet fiżiċi.

Il-vantaġġ kbir tagħhom huwa li jistgħu jiffokaw fuq problemi speċifiċi.

Fuq inizjattiva tagħhom stess, jistgħu jmorru jaraw għaliex hemm problema, u joħorġu rapport u soluzzjoni.

Naħseb li hawnhekk hawn ħafna x'wieħed jaħdem fuqu, u wieħed jittama li s-sena d-dieħla jkun hemm żviluppi f'dan is-sens.

Jekk tinnotaw, din is-sena tajnikom l-annual report tas-sena l-oħra li huwa komplementari għal dan l-Ombudsplan, għax ħafna mill-informazzjoni hija overlapping.

Għall-ewwel darba wkoll, dak qed isir bl-Ingliż u bil-Malti, u qed nagħmlu l-case notes li s-soltu kienu jkunu flimkien mal-Ombudsplan, jiġifieri dawn għamilniehom f'volum għalihom, u qed isiru bl-Ingliż u bil-Malti wkoll.

Dawk huma firsts għalija, u nispera li nkompli fuq din it-triq.

Kif tafu, ix-xogħol tagħna jinqasam fi tnejn.

L-ewwel nett, għandna x-xogħol tal-ilmenti individwali, u hemmhekk hemm l-issue ta' jekk għandux ikun hemm kumment, għax l-ammont ta' każijiet naqas minn sena għall-oħra.

Veru li l-istatistika kultant turi li jkun hemm nuqqas; però trid tara x'inhi r-raġuni għal dak in-nuqqas.

Fl-opinjoni tiegħi, kien hemm żewġ raġunijiet prinċipali s-sena l-oħra, u l-ewwel waħda hija li kien hemm elezzjoni fin-nofs, u allura fl-ewwel tliet xhur wieħed ikun qed jittama li l-Gvern li jkun hemm jagħti liċ-ċittadin aktar attenzjoni u għalhekk jipprova jieħu dak li ħaqqu mingħand il-Gvern.

U ġeneralment jirnexxielu, għax ikun viċin l-elezzjoni.

It-tieni raġuni hija li, meta mbagħad jinbidel il-Gvern, wieħed jipprova jara jekk l-ilment tiegħu jintlaqax mill-Gvern il-ġdid.

Għaldaqstant, ikun hemm dik iċ-ċerta lull, imma mbagħad, wara li tgħaddi dik il-lull, nerġgħu niġu għal-livell ta' każijiet ta' qabel.

Madankollu, f'dak li għandu x'jaqsam mal-intake ta' lmenti ġodda, jien inħoss li veru, hemm bżonn li l-preżenza tagħna tkun aktar sentita fid-diversi attivitajiet soċjali.

Raġuni oħra għaliex kien hemm nuqqas ta' lmenti hija li l-Uffiċċju f'dawn l-aħħar sentejn jew tliet snin – u anke forsi ftit iżjed – ħa l-linja li, fejn naraw li hemm problema fi lment li tolqot ħafna nies, nipprovaw nattakkaw dik il-problema u nipprovaw noħolqu xi sistema dipartimentali ta' kif wieħed jista' jevita li jkun hemm ripetizzjoni ta' dak l-ilment.

B'dan il-mod, ħafna lmenti jiġu eliminati.

Dan ix-xogħol ma jidhirx fir-rapporti tagħna – illum sar ix-xogħol primarju tal-Uffiċċju – però fih hemm il-vantaġġ li l-Uffiċċju jkun qiegħed jgħin lill-amministrazzjoni biex ittejjeb ċerti prattiċi li ma jkunux korretti, u fl-istess ħin jissodisfa l-klijenti qabel ma jagħmlu l-ilment.

Naħseb dan huwa wieħed mill-aspetti li għandu jiġi evolut fl-Uffiċċju tagħna għaliex din mhix biss kwestjoni li inti tgħin liċ-ċittadin biex tagħmillu tajjeb għall-inġustizzja li jkun sofra, imma hija wkoll kwestjoni li tevita li ssir inġustizzja, u ħafna drabi dan tagħmlu billi toħloq sitwazzjoni fejn l-inġustizzja ma sseħħx.

Sur President, mill-Ombudsplan tidher il-kwalità u t-tip ta' lmenti li kellna.

Veru li għandna amministrazzjoni ġdida, u allura dik toħloq ċerti sitwazzjonijiet fejn wieħed irid joqgħod attent li l-amministrazzjoni tkun verament qed tifhem, għax ħafna drabi – u l-amministrazzjoni tapprezzah dan – ikun hemm pockets fejn wieħed ma jkunx qed japprezza l-funzjoni tal-Uffiċċju x'inhi.

Hawnhekk naħseb li hemm bżonn ikun hemm aktar affjatament mad-diversi Dipartimenti biex jifhmu eżatt l-uffiċċju tagħna għalfejn qiegħed.

Iridu jifhmu li aħna m'aħniex f'konfrontazzjoni magħhom.

Il-konfrontazzjoni mhix parti mill-eżerċizzju tagħna.

Aħna qegħdin hemmhekk biex ngħinu liċ-ċittadin, kif ukoll lid-Dipartiment; però mhux dejjem ikun hemm dak l-apprezzament.

Aħna sodisfatti bil-livell ta' aċċettazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tagħna.

Tibqa' dejjem il-kwestjoni perenni ta' kemm ir-rapporti tagħna għandhom ikunu enforceable, jiġifieri sa liema punt; però, tajjeb ngħid li, f'dawn l-aħħar xahrejn jew tliet xhur, aħna rċevejna mingħand id-Deputat Prim Ministru talba biex nagħmlu suġġerimenti dwar kif l-Uffiċċju tagħna jista' jissaħħaħ iżjed.

Fil-verità, aħna qegħdin nagħmlu paper f'dan is-sens, u sal-aħħar tas-sena tkun lesta.

F'din il-paper se nkunu qed nissuġġerixxu kif l-uffiċċju għandu jiġi msaħħaħ f'diversi livelli, u d-diversi livelli jinkludu l-Kostituzzjoni, l-istruttura interna tal-Uffiċċju, u r-relazzjonijiet tagħna mal-Parlament.

Fir-rigward din tal-aħħar jeħtieġ li jkun hemm evoluzzjoni u naraw sa liema punt l-Uffiċċju għandu jiġi rikonoxxut biex jagħmel audit tal-atti amministrattivi.

Jien naħseb li l-evoluzzjoni naturali tal-Uffiċċju tiegħi għandha tkun li jsir il-mezz ewlieni ta' kif l-aġir amministrattiv tal-Gvern jiġi awditjat, l-istess kif isir mil-lat finanzjarju mill-Awditur Ġenerali.

Dak ikun ifisser, però, li l-istanding fil-Kostituzzjoni tal-Ombudsman u tal-Awditur Ġenerali għandhom ikunu ewkiparati, bl-istess poteri u bl-istess funzjonijiet, u jimxu fuq l-istess linji.

Dan jeħtieġ studju.

Aħna intenzjonati li din il-paper inlestuha sal-aħħar tas-sena, u se nagħtuha lid-Deputat Prim Ministru, biex imbagħad nimxu minn hemmhekk.

Il-bqija aħna disposti nwieġbu għall-mistoqsijiet li jkun hemm bżonn.

L-unika ħaġa li nista' ngħid hija li l-affarijiet li għandhom il-Kummissarji llum huma dawk li ġew approvati sal-lum.

M'hemm xejn xi jżomm lil dan l-Uffiċċju milli jitlob, jekk ikun hemm il-ħtieġa jew jekk ikun hemm it-talba, li jkun hemm Kummissarji f'linji oħrajn.

Naturalment, hemmhekk jeħtieġ li jsir studju biex naraw il-Kummissarju jkunx jiflaħ il-load u jekk ikunx economically viable, imma dan oġġett li wieħed jistudjah.

Kien hemm is-suġġeriment li jkollna kummissarju għall-kunsilli lokali.

Fil-programm elettorali tal-Gvern stess, hemm diversi ombudsmen li fuqhom ġejna mitluba nagħtu opinjoni dwar jekk għandhomx ikunu parti mill-uffiċċju jew le, jiġifieri the whole subject is open for discussion, u naħseb li issa huwa l-mument ġust li wieħed jistudjah sew u jieħu d-deċiżjonijiet ġusti.

L-Onor.

DAVID AGIUS: Grazzi, Sur President, u nirringrazzja wkoll lill-Ombudsman għal dan ir-rapport.

Nixtieq inħares ftit 'il quddiem.

L-Ombudsman għadu kif semma l-ħatra ta' kummissarji oħrajn.

Meta kien hemm il-proposta li jkollna kummissarju għall-kunsilli lokali fi ħdan l-uffiċċju tiegħu, is-Segretarju Parlamentari responsabbli mill-Kunsilli Lokali pubblikament qal li jikkonsidra din it-talba favorevolment.

Għaldaqstant, jien nixtieq li nagħmlu ftit studju u forsi nagħmlu working group mal-Ombudsman u naraw kif għandna nagħmlu din it-talba ħalli nkunu nistgħu naraw, l-ewwel nett, jekk iċ-ċittadin komuni li jagħmel talba lill-kunsill lokali u jdum biex ikollu risposta jistax ikollu rimedju bl-għajnuna tal-kummissarju u, jekk kunsilli lokali jistaqsu għal informazzjoni mingħand xi dipartiment u jdumu ma jkollhom tweġiba, jistgħux ikollhom rimedju wkoll.

Illum jeżisti bord ta' governanza li, però, ma jidħolx f'ċerti oqsma, u allura rridu naraw jekk ikunx hemm duplikazzjoni ta' xogħol jew le.

Illum, il-kunsilli lokali huma stabbiliti fil-Kostituzzjoni ta' pajjiżna u allura, jekk ikollna fi ħdan l-Ombudsman kummissarju għall-kunsilli lokali li janalizza x'sar, x'qed isir u l-affarijiet li jistgħu jsiru aħjar, filwaqt li ċ-ċittadin, il-kunsilliera u anke l-kunsilli lokali per se jirreferu lejh, irridu naraw kemm se jkun il-work load u x'jista' jsir.

Jien lest li naħdmu flimkien is-sena d-dieħla, u forsi dan jidħol fil-Business Plan tagħna tas-sena d-dieħla u jkun ukoll parti mill-Business Plan tal-Ombudsman.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

HELENA DALLI (Ministru għad-Djalogu Soċjali, Affarijiet tal-Konsumatur u Libertajiet Ċivili): Grazzi tar-rapport.

Bħala kumment ġenerali, nista' ngħid li fil-kuntest tan-numru dejjem nieżel ta' lmenti li kelli l-opportunità nelenka f'laqgħat oħra fi snin oħra, irrid ngħid li sibt partijiet ta' dan id-dokument li ma tantx huma ta' min joqgħod fuqhom.

Se nagħti eżempju.

Wara li ssir taf iż-żmien medju biex l-Ombudsman jikkonkludi investigazzjoni, fl-Ombudsplan issib referenza "għall-ħtieġa li r-ritmu li bih jiġu pproċessati l-ilmenti jinżamm".

Ma naħsibx li jrid jinżamm dak ir-ritmu.

Indikatur li jagħti stampa preċiża tal-effiċjenza tal-Uffiċċju tal-Ombudsman hu ż-żmien medju biex l-Ombudsman jikkonkludi l-investigazzjoni.

F'paġna 14 fl-Operations Review tal-Uffiċċju tal-Ombudsman li jissemma fl-Ombudsplan, hemm it-tabella li turi li the average number of days to conclude each case bejn l-2005 u l-2011 kien kif ġej:

Dawn il-figuri jfissru li, minkejja li qed ngħidu li lment bħala medja jdum bejn 50 jum u 60 jum biex jiġi investigat u konkluż, dan it-target inqabeż bi kważi tliet darbiet fl-2009 u fl-2010, filwaqt li fis-snin l-oħra nqabżet darbtejn.

Naturalment, dan ma jirriflettix tajjeb fuq l-istat li fih tħalliet topera għal snin il-fergħa investigattiva tal-Uffiċċju tal-Ombudsman.

Fil-kuntest tad-domanda li qiegħda dejjem tonqos għas-servizz mogħti mill-Ombudsman, iż-żmien medju biex dawn l-ilmenti jiġu investigati flok jiqsar qiegħed jiżdied, u qiegħed jiżdied sew għax fejn għandek it-triplu, u fejn għandek d-doppju tal-ħin, u dan għad-detriment ta' min jagħmel l-ilment.

Mhijiex xi ħaġa tajba li, għal snin sħaħ, dan l-Uffiċċju ma laħaqx il-miri li stabbilixxa hu stess, u li kien wiegħed bil-miktub lill-poplu skont iċ-Charter.

Għalhekk, jien qed ngħid li ma jagħmilx sens li tgħid f'dan ir-rapport li r-ritmu li bih jiġu pproċessati l-ilmenti jinżamm.

Allaħares jinżamm dan ir-ritmu!

Issa rrid nagħmel kumment fuq is-sistema tal-Liaison Officers.

Dawn il-Liaison Officers suppost huma l-ħolqa bejn l-Ombusdman u d-dipartimenti u l-entitajiet li jaqgħu taħthom.

Fl-Ombudsplan hemm parti fuqhom, u hemm miktub li dan il-grupp jeħtieġ li jkun riorganizzat u msaħħaħ.

Jitkellem ukoll dwar it-tisħiħ tan-network tal-Liaison Officers li sal-lum ipprovda għajnuna imprezzabbli fir-riżoluzzjoni tal-ilmenti.

Għal darb'oħra, qed nara kuntrast.

Dan jikkuntrasta ma' dak li fil-fatt ġara f'dawn l-aħħar snin.

Jien l-informazzjoni li għandi hi li din is-sistema, li kienet taħdem tajjeb fil-passat, f'dawn l-aħħar snin iżżarmat kważi għalkollox, tant li kważi ġie fix-xejn il-kuntatt regolari tal-Liaison Officers mal-Ombudsman u, għal żmien twil, ma saru l-ebda laqgħat formali ta' tagħrif u ta' taħriġ lil-Liaison Officers, u s-sistema tilfet ħafna mis-siwi tagħha.

Il-Liaison Officers, fejn jeżistu, spiċċaw bla point of reference.

Barra minn hekk, minkejja t-talbiet biex ikun hemm laqgħat regolari ma' dawn il-Liaison Officers, dawn il-laqgħat baqgħu ma sarux u, bħala riżultat, is-sistema kważi ġiet fix-xejn.

Qed nieħdu gost li issa jidher li qed jingħaraf is-siwi ta' din is-sistema, u li qed tkun rikonoxxuta l-ħtieġa li titpoġġa mill-ġdid fuq saqajha wara snin ta' telqa.

Filwaqt li hu sew li l-Liaison Officers jerġgħu jagħtu sehemhom biex l-Uffiċċju tal-Ombudsman iwettaq il-funzjonijiet tiegħu bis-serjetà, kien hemm għalfejn is-sistema titħalla kważi titfarrak qabel ġie deċiż li tingħata nifs ġdid?

Għalija dan ma jagħmilx sens.

Ngħaddi issa għal punt ieħor.

F'paġna 4 tal-Ombudsplan, l-Ombudsman innifsu tkellem dwar in-nuqqas ta' każijiet ġodda minħabba l-kampanja elettorali.

Hawnhekk għamel resumé, u n-nuqqas ta' każijiet ġodda fl-ewwel tmien xhur tal-2013 qed jiġi attribwit għall-kampanja elettorali u għat-tibdil fl-amministrazzjoni.

Again, hawnhekk jien għandi diffikultà, għaliex it-tnaqqis fl-ilmenti ġodda fl-ewwel tmien xhur tas-sena mhuwiex xi fenomenu ġdid jew xi ħaġa li qatt ma ġrat qabel, u allura kif ngħidu li r-raġuni kienet li kien hemm il-kampanja elettorali u l-bidla fl-amministrazzjoni?

Id-data turina li bosta drabi fl-ewwel tmien xhur tas-sena naqsu sew l-ilmenti ġodda, anke jekk wieħed jieħu mill-2007 sal-2013.

Dak li hemm miktub fl-Ombudsplan mhuwiex korrett.

Ma tistax xjentifikament tattribwixxi raġuni għal xi ħaġa li fil-fatt kienet ilha tiġri.

Ma tistax tgħid li din ġrat għaliex kien hemm kampanja elettorali, meta din is-sitwazzjoni kienet ilha tiġri.

M'hemm l-ebda prova li din is-sena l-ilmenti naqsu minħabba l-kampanja elettorali jew minħabba amministrazzjoni ġdida, u dak li qed jingħad mhux ikkonfermat mill-figuri.

Jekk wieħed iħares lejn l-2010, isib li kien hemm tnaqqis ta' 19%, u issa fl-2013 kellna tnaqqis ta' 21%, jiġifieri more or less dejjem kien hemm dak it-tnaqqis u m'hemmx xi diskrepanzi kbar.

It-tnaqqis fl-ilmenti ġodda fl-ewwel tmien xhur tas-sena ilu jiġri għal ħafna snin, u jien ngħid li ma nkunux korretti li norbtu t-tnaqqis ta' din is-sena mal-Elezzjoni Ġenerali.

Ma naqbilx ukoll mad-dikjarazzjoni li dan ifisser li n-nuqqas fin-numru ta' lmenti lil dan l-Uffiċċju f'dawn l-ewwel xhur ta' din is-sena huwa wieħed temporanju, u li allura hu mistenni li eventwalment is-sitwazzjoni tiġi lura għan-normal u n-numru ta' lmenti jsib il-livell soltu tiegħu.

Jien għalija din l-analisi mhix tajba.

Kif se jiġi lura għan-normal meta qegħdin ngħidu li kien hemm tnaqqis ta' 21% u 19%?

Ma jagħmilx sens.

Ma nħossx li hu sew li dan il-Kumitat jingħata dikjarazzjonijiet jew impressjonijiet daqslikieku huma fatti meta, minn analisi sempliċi li għamilt, joħorġu konklużjonijiet differenti.

Xtaqt ngħid xi ħaġa wkoll fuq il-proposta f'paġna 15 li titwaqqaf in-National Human Rights Institution li tinkorpora organizzazzjonijiet involuti f'dan il-qasam, u li din tkun presjeduta mill-Ombudsman parlamentari.

Għal snin sħaħ dak li sar minn dan l-Uffiċċju fuq din il-proposta kien dokument ippreparat mill-istess Uffiċċju, u daqqa jiġi ppreżentat lil dak il-Ministru, u mbagħad lill-Ministru l-ieħor, u dan is-suġġeriment baqa' ma mexiex 'il quddiem.

Jidher li l-Ombudsman qatt ma ngħata ebda tweġiba mill-Gvern ta' qabel fuq din l-inizjattiva, u jista' jkun ukoll li dan il-ħsieb ma tmexxiex 'il quddiem b'saħħa jew b'konvinzjoni biżżejjed.

Ma nafx x'seta' ġara, imma ta' min jgħid ukoll li, sena wara l-oħra, f'kull rapport annwali tal-Uffiċċju tal-Ombudsman, issib xi paġna jew tnejn fuq din il-proposta.

Imma baqa' qatt ma sar xejn.

Hemm fatt ieħor li jikkonferma li ma kienx hemm pjan serju għat-twaqqif ta' din l-istituzzjoni.

Għalkemm l-Ombudsman kellu l-ħsieb iressaq abbozz ta' liġi għat-twaqqif ta' din l-istituzzjoni, reġgħu għaddew is-snin, u hawn ukoll ma sar xejn tant li l-ebda abbozz ta' liġi ma jidher fil-ktejjeb li ħareġ ftit ilu.

Biex tmexxi proposta bis-serjetà ma tistax timxi b'dan il-mod, u għalhekk inħoss li dan huwa too little, too late.

Bħala Ministru għal-Libertajiet Ċivili, li jinkludu d-drittijiet tal-bniedem, jidhirli li m'għandniex nistennew iżjed biex inwaqqfu din in-National Institution for Human Rights.

Għalhekk, kif tħabbar fid-Diskors tal-Baġit tal-2014, il-Gvern ħa d-deċiżjoni li s-sena li ġejja jwessa' r-remit tal-Kummissjoni Nazzjonali għall-Promozzjoni tal-Ugwaljanza biex issir Kummissjoni Nazzjonali għad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Ugwaljanza.

U aħna qegħdin naħdmu fuq dan.

L-Onor.

Agius semma t-twaqqif ta' ombudsmen settorjali ġodda.

F'paġna 15, l-Ombudsman qed jipproponi li jsir eżami biex jiġi determinat jekk ombudsmen li huma maħsuba li jsiru għal setturi differenti skont il-programm elettorali tal-amministrazzjoni preżenti jistgħux – u għandhomx – jiffunzjonaw bħala kummissarji fl-Uffiċċju tal-Ombudsman parlamentari.

Hija ħaġa ċara, iżjed u iżjed f'pajjiż żgħir bħal tagħna, li r-riżorsi għandna kemm jista' jkun nirrazzjonalizzawhom u mhux nisparpaljawhom.

Għalhekk, tkun ħaġa tajba li ngħaqqdu flimkien, possibbilment taħt saqaf wieħed, id-diversi mekkaniżmi ta' skrutinju li diġà għandna jew li għad nistgħu noħolqu.

Sakemm ma tinbidilx is-sitwazzjoni preżenti fl-Uffiċċju tal-Ombudsman, u sakemm ma jogħliex sew il-profil pubbliku, inħoss li l-fiduċja li jgawdi fost il-poplu u l-għarfien tal-irwol tal-Ombudsman bl-istat li jinsabu fih bħalissa ma nafx kemm dan l-Uffiċċju jista' jippreżenta ruħu bħala platform kredibbli fejn jistgħu jiffunzjonaw mekkaniżmi oħra ta' skrutinju, bħall-ombudsman għas-servizzi finanzjarji, hekk kif hemm imwiegħed fil-manifest elettorali.

Bosta fatti – m'għandix il-ħin insemmihom kollha – jikkonfermaw li bħalissa l-Uffiċċju tal-Ombudsman parlamentari m'għandux il-kredenzjali meħtieġa biex iwessa' aktar il-mandat tiegħu.

Nafu bħala fatt li taħt l-amministrazzjoni preċedenti fallew l-attentati biex l-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal u l-Uffiċċju għall-Kummissarju tal-Protezzjoni tad-Data jibdew jaqgħu taħt l-Uffiċċju tal-Ombudsman parlamentari.

Jiġifieri, diġà kien hemm dawn l-isforzi iżda ma rnexxewx, u allura qed inpoġġi d-dubji tiegħi dwar kemm huwa possibbli li nkomplu niftħu aktar.

Dan l-aħħar twaqqfu bordjiet apposta biex jisimgħu l-ilmenti ta' ħaddiema fil-Korporazzjoni Enemalta u ta' membri tal-Forzi Armati ta' Malta, filwaqt li ftit ilu smajna wkoll bil-proposta li jiġi appuntat ombudsman għall-kunsilli lokali.

Dan jista' jkun li qed jiġri għaliex l-istituzzjoni tal-Ombudsman tagħna naqqset mill-fiduċja li tgawdi fost il-poplu.

Jeħtieġ, għalhekk, li din il-fiduċja tinkiseb lura qabel naħsbu biex inwessgħu r-remit ta' dan l-Uffiċċju.

Xi żmien ilu l-Ombudsman kien issuġġerixxa t-twaqqif ta' dan l-Istitut, u din hija proposta ta' min jinkoraġġiha.

Qrajna dwarha fl-Annual Report tal-2011 u fl-Ombudsplan tal-2012, iżda ma ssemmietx aktar.

Għalhekk, nistaqsi jekk hemmx tassew interess ġenwin f'din il-proposta.

X'ġara minnha?

Għadha fuq l-aġenda tal-Uffiċċju tal-Ombudsman?

Sar progress fuq din l-inizjattiva?

Saru diskussjonijiet dwarha mal-Fakultà tal-Liġi u mad-Dipartiment tal-Public Policy tal-Università, kif kien intqal li se jsir?

Hemm xi istituzzjoni akkademika barranija jew xi għaqda internazzjonali jew reġjonali tal-Ombudsman li wriet interess f'dan il-proġett?

Ikun interessanti li nsiru nafu aktar dwar din il-proposta tajba ħafna.

Xtaqt nagħmel ukoll xi punti dwar konflitti ta' interess f'din l-istituzzjoni li ma ġewx indirizzati.

Nibda b'dak li kien ħareġ fil-pubbliku fl-2012 minn mistoqsija parlamentari li kont ressaqt jien stess.

Dakinhar kien ġie żvelat li Senior Investigating Officer fl-Uffiċċju tal-Ombudsman, li xogħlu kien li jistħarreġ ilmenti kontra l-Gvern, kien inħatar mill-Gvern ta' dak iż-żmien bħala Chairman tal-Bord tal-Viżitaturi tal-Ħabs.

Dan l-istess uffiċjal kien ġie nominat mill-istess Gvern bħala r-rappreżentant Malti fuq il-European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment tal-Kunsill tal-Ewropa għal bejn l-2011 u l-2015 ukoll.

Impjegat li għandu rabtiet mal-Gvern u li allura ma jistax ma jħossx ċerti obbligi lejh ladarba nnominah għal dawn il-karigi, kif jista' jinvestiga lmenti kontra l-istess Gvern?

Hemm imbagħad il-każ tal-Ombudsman stess rigward ix-xogħol li jagħmel ta' arbitru.

L-iSpeaker preċedenti kien widdeb b'mod ċar li din l-attività kellha tieqaf minnufih; però, qed nifhem li llum, sena wara dik it-twissija, dawn l-arbitraġġi xorta għadhom sejrin.

Hemm ukoll il-każ ta' Dr Farrugia Sacco, u s'issa l-plea preliminari tal-Ombudsman li ma jistgħux jinfetħu proċeduri kriminali u ċivili kontrih għax hu bagħat l-ittra fil-kariga tiegħu ta' Ombudsman ġiet miċħuda mill-Qorti għax, skont il-liġi, l-Ombudsman ma jistax jippronunzja ruħu fuq ħwejjeġ li jikkonċernaw il-Ġudikatura.

Skont il-Maġistrat li sema' l-plea preliminari, Dr Said Pullicino ma setax kiteb l-ittra bħala Ombudsman, u għalhekk l-immunità f'dan il-każ ma tapplikax.

Naturalment, għadna qegħdin nistennew id-deċiżjoni finali.

Xtaqt nitkellem ukoll fuq is-serq ta' fondi pubbliċi fl-Uffiċċju tal-Ombudsman li ħareġ ftit ilu minn tagħrif li deher fil-pubbliku.

Dan kompla jnawwar lil din l-istituzzjoni.

Dan l-abbuż, dokumentat u li deher fil-ġurnali, ma ġiex miċħud mill-Uffiċċju tal-Ombudsman li suppost jaħdem favur it-trasparenza u l-kontabilità, u qed jiskrutinja l-amministrazzjoni pubblika.

Is-skiet dwar dan kollu qed ikompli jpoġġi lil din l-istituzzjoni f'dawl ikrah.

Nista' nobsor, Sur President, l-impressjoni li ħadu n-nies dwar dan.

Għaldaqstant, ikun xieraq li nitolbu li dan l-abbuż jiġi investigat u li jittieħdu l-passi kollha li suppost jittieħdu.

Kien hemm abbuż ieħor ta' xi 13,000 kilometru fl-arloġġ ta' karozza uffiċjali ta' dan l-Uffiċċju.

Persuna tressqet quddiem Bord ta' Dixxiplina u nstabet ħatja; però, nafu li kien hemm ħafna tkaxkir tas-saqajn biex sar ir-rapport.

Nafu wkoll li l-Bord dam żmien twil wieqaf, u kompla bix-xogħol tiegħu biss meta nbidel il-Gvern.

Nifhem li f'kull organizzazzjoni se ssib xi tuffieħa mħassra, imma nippretendu, speċjalment minn din l-istituzzjoni, li jkun hemm aktar trasparenza.

Ma nemminx li hu sew li, biex jiġi ġustifikat is-skiet dwar ċerti abbużi, ssib min jgħid li l-Uffiċċju tal-Ombudsman hu awtonomu u ma jista' jindaħallu ħadd.

Dan mhuwiex argument validu: l-awtonomija li tgawdi din l-istituzzjoni testendi fuq l-evalwazzjoni tal-ilmenti li jitressqu quddiemha u fil-mod kif jiġu ġġudikati l-ilmenti.

F'dan il-qasam, ovvjament, ħadd m'għandu jindaħal lill-Ombudsman, u hekk għandu jkun.

Imma naħseb li jkun żball jekk ngħidu li din l-awtonomija tagħti xi dritt jew xi awtorità lill-Ombudsman li, pereżempju, iħalli li jibqgħu għaddejjin abbużi minn fondi pubbliċi, jew li jkompli jsir.

Użu ħażin u mhux leġittimu ta' fondi pubbliċi huwa dejjem abbuż, isir fejn isir u jsir minn min isir.

Min ikun jaf bih ma jistax jagħlaq għajnejh.

Għalhekk, nemmen li għandna ningħataw spjegazzjoni ta' dawn l-istanzi sabiex naslu fil-qiegħ tagħhom.

Punt tal-aħħar li xtaqt nagħmel hu dwar in-nuqqas ta' outreach mill-Uffiċċju tal-Ombudsman.

F'dawn l-aħħar snin, kien hemm assenza totali ta' programmi regolari u inizjattivi ta' outreach bl-iskop li jintlaħqu n-nies.

Jien nemmen li kull ombudsman għandu d-dmir jagħti pubbliċità lix-xogħol tiegħu favur iċ-ċittadini permezz ta' programmi ta' outreach iddisinjati apposta biex jilħqu lill-poplu.

Dan, Sur President, jgħodd l-iżjed għall-faxex vulnerabbli tas-soċjetà li waħedhom mhumiex kapaċi jieqfu għad-drittijiet tagħhom vis-à-vis l-amministrazzjoni pubblika.

Ma tantx qed nara li saru affarijiet f'dan il-qasam, u lil dawn in-nies ma tajniex kashom, u dan mhuwiex sew.

Ikun tajjeb li jkun hemm outreach fuq il-gazzetti, fuq ir-radju, fuq it-televixin, fuq is-social media, kif ukoll li jkun hemm laqgħat bl-għajnuna tal-kunsilli lokali biex jispjegaw lin-nies l-irwol tagħhom u tal-istituzzjoni tal-Ombudsman, flimkien ma' laqgħat ma' NGOs u assoċjazzjonijiet ta' persuni vulnerabbli, u li anke jkellmu lin-nies f'ċentri soċjali jew fi premises ta' xi għaqda volontarja u jfehmuhom kif l-Uffiċċju tal-Ombudsman jista' jgħinhom fi kwestjonijiet li jistgħu jinqalgħulhom mal-amministrazzjoni pubblika.

Jien naħseb li huwa essenzjali li ċ-ċittadini jkollhom dan it-tip ta' outreach fejn jifhmu li, jekk ikollhom xi problemi mal-amministrazzjoni, hemm min jiggwidahom u hemm min jiddefendihom.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

RYAN CALLUS: Sur President, l-ewwel nett, irrid nirrikonoxxi l-irwol tal-Uffiċċju tal-Ombudsman u taż-żewġ kummissarji li qegħdin jassistuh.

Qrajt il-Minuti tal-aħħar laqgħa li kellna dwar l-Ombudsplan 2013 – jiġifieri, dak ta' din is-sena – u nista' ngħid li, meta wieħed jikkompara l-Uffiċċju tal-Ombudsman mal-Uffiċċju tal-Awditur Ġenerali u n-numru ta' każijiet li dawn iż-żewġ uffiċċji jikkonsidraw bl-istaff tagħhom, jara li, minkejja ċ-ċirkostanzi limitati f'dak li għandu x'jaqsam ma' riżorsa umana, il-performance tal-Uffiċċju tal-Ombudsman hija notevoli.

Dan huwa punt li bħala Membru Parlamentari nħoss li għandi nirrikonoxxi fil-bidu ta' dan l-intervent tiegħi.

Ovvjament, jien qiegħed hawnhekk biex nagħmel xi punti dwar affarijiet li nħoss li jistgħu jitjiebu fl-Uffiċċju tal-Ombudsman.

Jien qrajt ir-rapport fid-dettall u, b'mod ġenerali, laqatni l-fatt li m'hemmx kultura ta' konfrontazzjoni, u naħseb li din hija importanti, anke fid-dawl tal-fatt li r-remit tagħhom huwa r-rakkomandazzjoni.

Minkejja li jkollhom każijiet fejn jaslu għall-konklużjoni li saret inġustizzja u jitolbu rimedju, mhuwiex f'idejhom b'mod totali dik ir-rakkomandazzjoni tintlaqgħax jew le.

Naħseb li din il-kultura li mhumiex uffiċċju ta' konfrontazzjoni iżda uffiċċju li jrid isib kunsens ma' min għandu jimplimenta r-rakkomandazzjoni tagħhom hija ġusta ħafna.

Naħseb li dan huwa mod matur ta' kif dan l-Uffiċċju tal-Ombudsman għandu jopera.

Fir-rigward tar-rapport li ppreżentawlna, nixtieq nagħmel numru ta' punti li forsi l-Ombudsman ikollu ċ-ċans jagħti r-reazzjonijiet tiegħu dwarhom.

Pereżempju, jekk immorru f'paġna 26 - Tabella 1, wieħed jista' jinnota li kien hemm numru ta' każijiet pendenti fil-każ tal-Ombudsman parlamentari li, ovvjament, jingħaddu mal-lista ta' każijiet li daħlu matul din is-sena.

L-istess fil-każ tal-Ombudsman tal-Università, u tal-Kummissarju għas-Saħħa u tal-Kummissarju għall-Ambjent u l-Ippjanar.

Għalhekk, jien xtaqt elenku – mhux ta' kull każ, però b'mod ġenerali – ta' dawk il-każijiet li jmorru lura s-snin.

Jien m'iniex espert f'dan is-settur – forsi tista' tidderiġini inti – però xtaqt li ningħata ħarsa dwar każijiet li forsi dawn wirtu minn qabel u li diffiċli tasal għal soluzzjoni dwarhom.

Xtaqt inkun naf ukoll jekk każijiet bħal dawk jibqgħux każijiet miftuħa u mingħajr konklużjoni.

Ikun hemm numru ta' kwestjonijiet li żgur jistgħu jagħtuni naqra indikazzjoni dwarhom.

Bħalma forsi tafu, jien nirrappreżenta lill-Oppożizzjoni fuq il-bord tal-MEPA, u qed ninnota li kien hemm numru ta' każijiet li żdiedu fil-qasam tal-ambjent u l-ippjanar, dejjem jekk qiegħed ninterpreta l-istatistika tajjeb.

Għaldaqstant, forsi l-Kummissarju jista' jelenka fejn kienu dawn iż-żidiet, u x'jaħseb li kienet ir-raġuni ġenerali għal dawn iż-żidiet.

Jekk immorru f'paġna 28, paragrafu 7.9, insibu li l-Università laqgħet wieħed mis-suġġerimenti tal-Uffiċċju tal-Ombudsman biex, meta jkun hemm ilmenti b'mod dirett dwar xi istituzzjoni, dawn ma jmorrux mal-ewwel għand l-Ombudsman.

Dan wassal biex l-Università, l-MCAST u l-ITS waqqfu numru ta' bordijiet fi ħdanhom biex jistħarrġu dawn il-każijiet, bil-konsegwenza li naqas in-numru ta' każijiet li waslu għandu l-Ombudsman.

Dan huwa punt tajjeb; però, jista' jkun li min hu involut f'dawn il-każijiet, ġaladarba jaf li hemm dawn il-bordijiet u jkun hemm każijiet li ma jintlaqgħux, forsi ma jafx li l-Ombudsman għadu supremi fuq dawk il-bordijiet li twaqqfu.

Jista' jkun li din kienet ir-raġuni li naqas n-numru ta' każijiet relatati ma' dawn l-istituzzjonijiet edukattivi?

Fl-istess paġna 28, iżda f'paragrafu 7.10, qed jingħad li kien hemm każijiet fejn instab li l-awtoritaijiet tas-Saħħa stabbilixxew protokolli li jiċħdu d-dritt tal-pazjent konċernat għall-mediċini b'xejn.

Nixtieq li l-Kummissarju għas-Saħħa jidħol fih dan il-punt.

Lili, bħala rappreżentant tal-poplu, din hija xi ħaġa li tinkwetani ħafna, u nixtieq li l-Kummissarju għas-Saħħa jgħidilna kif ġew indirizzati każijiet bħal dawn, kif ukoll l-eżitu tagħhom, jew inkella kienx hemm xi żviluppi li tejbu din is-sitwazzjoni.

Jekk immur imbagħad għal paġna 30 - Tabella 2, fil-parti fejn hemm l-Ombudsman tal-Università, ngħid li, fil-kolonna Jannar/Awwissu 2013, jidher li 62% tal-każijiet għandhom x'jaqsmu ma' trattament mhux ġust jew diskriminatorju.

Għalfejn il-maġġoranza tal-każijiet jaqgħu taħt din il-parti?

Din hija indikazzjoni ta' kif qed topera jew qed joperaw l-istrutturi edukattivi tagħna?

Jidher li xi ħaġa għandha tinbidel f'din il-kolonna li taqa' taħt l-Ombudsman tal-Università.

Mhux qed ngħid li jrid jinbidel l-Uffiċċju tal-Ombudsman; qed ngħid li forsi dan il-persentaġġ ta' każi qed jindika prattiċi li qed isiru f'dawn l-istituzzjonijiet edukattivi, jiġifieri l-Università, l-MCAST u l-ITS.

Forsi hemm xi analisi, u forsi mill-istudji tagħhom toħroġ xi kultura li qiegħda tiġi adottata f'dawn l-istituzzjonijiet.

F'paġna 35, paragrafu 7.18, insibu hekk:

"Kien hemm żieda marġinali fl-ilmenti li ngħataw raġun għaliex kien hemm nuqqas biex tingħata jew titwassal l-informazzjoni."

Hawnhekk nixtieq nagħmel mistoqsija kategorika lit-tliet uffiċjali: fil-każijiet li jkollkom, issibu diffikultà meta titolbu l-informazzjoni mill-istrutturi?

Jien nispera li dan mhux il-każ.

Nemmen li l-informazzjoni li intom titolbu għandha tingħata u għandha tiġi pprovduta malajr.

U din hija t-tieni mistoqsija tiegħi: jien kapaċi nagħtik l-informazzjoni, però jekk indum, m'iniex qed ngħinek bħala Ombudsman biex tasal għall-konklużjoni tal-każ tiegħek.

Dak għalija wkoll mhux aċċettabbli.

Nixtieq li l-Kummissarju tas-Saħħa u l-Kummissarju għall-Ambjent u l-Ippjanar jagħtuni ftit il-feedback tagħkom, anke pereżempju, jekk kenitx faċli li jottjenu informazzjoni min-naħa tal-MEPA.

Jekk m'iniex sejjer żball, fil-Minuti qrajt li, minn mindu laħaq CEO Ian Stafrace, kien hemm żieda fid-disponibilità li tingħata l-informazzjoni.

Għaldaqstant, nixtieq inkun naf jekk, minn wara li spiċċa Ian Stafrace sal-lum, din it-trend inżammitx jew iddeterjoratx.

Wieħed mill-poteri tal-Ombudsman huwa l-own initiative.

L-Ombudsman għandu dritt li jieħu azzjoni hu stess, jifġieri mhux bilfors xi ħadd irid jagħmel ilment miegħu biex jieħu azzjoni.

Mingħalija kien hemm rapport dwar il-waiting lists, però nixtieq inkun naf x'inizjattivi oħrajn ħa l-Ombudsman u l-Kummissarji b'dan il-poter li huma jistgħu jeżerċitaw.

Sur President, nixtieq nagħmel mistoqsija lill-Kummissarju għall-Ambjent u l-Ippjanar: fid-dawl tal-qasma tal-MEPA, inti se tibqa' responsabbli – qed naħseb li iva jien, però xtaqt xorta nagħmel din il-mistoqsija għax nixtieq risposta – kemm mill-ambjent, kif ukoll mill-ippjanar?

Din il-qasma kif se tbiddillek l-irwol tiegħek jew l-investigazzjonijiet tiegħek għaliex issa, f'daqqa waħda, minn awtorità waħda se jkollok żewġ awtoritajiet?

Uħud mid-deċiżjonijiet li se tieħu l-Awtorità tal-Ippjanar waħedha se jkunu bbażati fuq rakkomandazzjonijiet mill-Awtorità tal-Ambjent; però, qed nistaqsi għax jista' jkun li mhux dejjem ikun faċli li inti tasal għal konklużjoni, u mhux dejjem ikun ċar min qed jieħu d-deċiżjonijiet u, jekk kien hemm inġustizzji, fejn saru.

I stand to be corrected, però ma jidhirlix li hemm żmien definit biex jinqata' każ quddiem l-Ombudsman.

Għandna nħarsu lejha din il-ħaġa?

Il-MEPA, mill-aħħar riforma tal-2010, illum biex toħroġ permess għandha d-deadlines.

Jiġifieri, minn mindu inti ddaħħal applikazzjoni sa dakinhar għandu jsir l-screening, sa dakinhar għandha tingħata l-ewwel feedback, imbagħad joħroġ il-permess, jinstema' quddiem il-Bord eċċ. Jien mhux se naqbad u nipproponi din il-ħaġa fl-Uffiċċju tagħkom, imma għandu l-Uffiċċju tal-Ombudsman iħares lejn dan ix-xenarju?

Jekk iva, qed nimmaġina li dan kapaċi jwassal biex il-każijiet jinqatgħu f'perijodu iqsar, imma żgur li mbagħad ikun hemm bżonn żieda fir-riżorsi umani tagħkom, u eventwalment żieda fil-finanzi li l-Uffiċċju jkollu bżonn.

Jekk m'iniex sejjer żball, dan il-punt ġie wkoll rakkomandat fir-rapport tal-PricewaterhouseCoopers, fejn ġie ssuġġerit li għandu jkun hemm żmien definit biex jinqatgħu l-każijiet.

Se nagħmel l-aħħar ftit punti, u nibda billi nistaqsi x'inhi l-possibilità li l-Uffiċċju tal-Ombudsman jibda jkopri każijiet li ġejjin mis-settur privat.

Qed nitfagħha għad-diskussjoni din, u żgur li l-Ombudsman jista' jiftaħli għajnejja dwar l-isfidi ġodda li kapaċi jiffaċċja l-Uffiċċju tiegħu; però, ħaddiem fis-settur privat illum fejn jista' jirrikorri?

Jekk nitkellmu fuq drittijiet ugwali għal kulħadd, allura dawk li jaħdmu mas-Servizz Pubbliku llum huma f'sitwazzjoni privileġġjata għax, jekk iħossu li saret inġustizzja magħhom, jistgħu jirrikorru għand l-Uffiċċju tal-Ombudsman, mentri impjegati fis-settur privat m'għandhomx fejn jirrikorru għal rimedju f'każ li jħossu li tkun saret inġustizzja magħhom.

L-aħħar punt: jien ma qbiltx mal-Onor.

Dalli meta qalet li m'hemmx kredenzjali biex isiru r-riformi li wieħed jistenna li għandhom isiru.

M'iniex konvint lanqas li naqset il-fiduċja tal-Ombudsman.

Jien rari nisma' li kien hemm ilment … jew inkella li b'xi mod il-fiduċja fl-Ombudsman naqset.

Naħseb m'għandniex ninsew li l-Ombudsman huwa persuna maħtura b'żewġ terzi tal-Kamra.

L-Ombudsman għandu l-fiduċja tal-maġġoranza assoluta tal-Kamra tad-Deputati, u naħseb li din il-fiduċja li ngħatat dakinhar biex l-Ombudsman jaqdi dmiru għandha tikompla, anke issa li nbidel il-Gvern.

Irrispettivament mill-ilmenti li jsiru, huwa importanti li din il-fiduċja li għandu jkollna fl-Ombudsman ma tiġi mittiefsa qatt u lanqas tonqos, għax inkella minn din l-ogħla istituzzjoni nkunu – nerġa' ngħid, jien m'iniex espert f'dan il-qasam – qed innaqqsu l-importanza ta' dan l-Uffiċċju u l-imparzjalità tiegħu mill-istituzzjonijiet kollha li għandna f'pajjiżna.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

DEBORAH SCHEMBRI: Sur President, ħafna mill-affarijiet li xtaqt ngħid qalithom qabli l-Onor.

Dalli, imma hemm xi ftit affarijiet li għandi mistoqsijiet fuqhom.

Għandna referenza għal-Liaison Officers u, f'dan ir-rigward, irrid ngħid li jien naraha xi ħaġa tajba ħafna li jkollok Liaison Officer – u anke milli qrajt u milli nista' nobsor – għax, jekk ikollok Liaison Officer tajjeb, jista' jkun li jkollok aktar każijiet li jispiċċaw qabel ma jibdew, għax lanqas investigazzjoni ma jkollok bżonn.

F'dan ir-rapport li sar f'Settembru, qed jingħad li dawn għandhom ikunu in place sal-aħħar tas-sena.

Naf li hemm tliet xhur avarija, imma l-aħħar tas-sena issa wasal, u nixtieq inkun naf x'inhi l-pożizzjoni fuqhom issa.

F'paġna 7 hemm li l-Kummissarju għas-Saħħa ħass li kellu jinvestiga di sua sponte numru ta' issues, u nixtieq inkun naf x'kienu dawn l-issues.

Imbagħad, f'paġna 10, paragrafu 2.27, hemm miktub li r-ristrutturar tal-Uffiċċju kellu jsir sal-aħħar tas-sena, u nixtieq inkun naf f'liema pożizzjoni qegħdin issa f'dan ir-ristrutturar.

Punt ieħor huwa fir-rigward tan-National Human Rights Institution.

Jien naqbel magħha, u din hija xi ħaġa li kien imissu ilha li saret.

Fil-fatt, nixtieq inkun naf x'kienu l-intoppi s'issa biex din għadha ma saritx, biex naraw jekk kenux validi jew le.

Jien kont f'wieħed mill-kumitati dwar id-drittijiet umani fil-Council of Europe, u hemmhekk ukoll iddiskutejna fuq kemm huwa importanti li jkollok din it-tip ta' istituzzjoni fl-Ombudsman.

Irrid insemmi wkoll il-każijiet pendenti.

Fit-Tabella 1, f'paġna 26, insibu li l-Ombudsman Parlamentari fl-2012 kellu 238 każ mis-sena ta' qabel, u fis-sena 2013 kellu 266 każ mis-sena ta' qabel.

Fil-fehma tiegħi, din il-load ta' każijiet pendenti hija load sostanzjali meta tikkonsidra li n-numru ta' każijiet li ngħalqu u n-numru ta' każijiet li waslu huma kważi indaqs, u daqs il-każijiet li jkunu għadhom għaddejjin mis-sena ta' qabel.

Għaldaqstant, nixtieq inkun naf il-każijiet l-aktar antiki u li għadhom ma nqatgħux kemm ilhom hemmhekk.

Ngħaddi għat-Tabella 2 f'paġna 30.

Hawnhekk għandna kategorija ta' diskriminazzjoni improprja taħt l-Ombudsman Parlamentari, u nixtieq inkun naf x'tip ta' diskriminazzjoni improprja qed nitkellmu fuqha, għax kien hawn naqra mhux ħażin, speċjalment bejn Jannar u Awwissu tal-2012.

Nixtieq li l-Ombudsman jilluminani ftit għax id-diskriminazzjonijiet huma varji.

Fit-Tabella 3, li tinsab f'paġna 33, insibu n-numru ta' każijiet investigati u kemm minnhom instabu li kienu ġustifikati, u kemm minnhom instabu li ma kenux ġustifikati.

Fir-rigward tal-Ombudsman Parlamentari fis-sena 2012, kellna 19-il każ ġustifikat u 36 mhux ġustifikat, filwaqt li fis-sena 2013, kellna 25 ġustifikati imma 59 mhux ġustifikati.

X'jaħseb l-Ombudsman li qed tkun il-problema biex qed jersqu daqshekk każijiet li mbagħad jinstab li m'hemmx ġustifikazzjoni għalihom?

Forsi n-nies ma jafux biżżejjed x'inhu l-irwol tagħhom, għalkemm kieku naħseb lanqas jikklassifikaw taħt ġustifikati jew le, kieku jiġu bħala li mhuwiex ir-remit tagħkom.

Nixtieq inkun naf jekk jistax jgħidli kif daqshekk każijiet qed jispiċċaw ikunu mhux ġustifikati.

MR SPEAKER: Grazzi.

DR JOSEPH SAID PULLICINO: Mingħajr ma nagħmel inġustizzja mal-uffiċċju, ngħid li mhux possibbli li nirrispondi għall-mistoqsijiet kollha li saru.

Huma mistoqsijiet utli, u ħafna minnhom ġustifikati u hemm tweġiba għalihom; imma wieħed irid jieħu ż-żmien tiegħu biex jagħti risposta.

Għaldaqstant kont se nitlob lill-Kamra biex ningħata l-opportunità li nagħti r-risposti fuq kull punt hekk kif ikolli t-test.

L-intervent tal-Onor.

Dalli ma ssorprendinix, fis-sens li dak li smajt mingħand l-Onor.

Dalli huwa dak li jien kont ġejt rinfaċċat bih meta l-Corporate Manager tagħna ddeċieda li ma jibqax magħna.

Jiġifieri, nifhimha dik, u mhux qed ngħid li dak li qalet l-Onor.

Dalli mhuwiex korrett, jew li m'hemmx spjega għalih, imma I have to reply accordingly.

Ma nistax inħalli l-affarijiet għaddejjin qishom ma ntqalux.

Dan huwa każ fejn wieħed irid jagħti spjegazzjoni.

Madankollu, ma nistax ma ngħidx li dan huwa indikattiv tal-kampanja li saret kif spiċċa mix-xogħol is-Sur Sant.

Għamel kampanja medjatika biex joskura lill-Uffiċċju.

Ir-raġuni u mhux raġuni narawha meta nagħti risposta, imma din ma stajtx ma ngħidhiex.

Affarijiet oħrajn nixtieq nirrispondihom biż-żmien, u għalissa nixtieq ngħid żewġ affarijiet li forsi ma jkunx hemm ċans għalihom u aħjar ngħidhom issa.

Waħda minnhom hija fuq in-National Human Rights Institution.

Dan l-Uffiċċju m'għandu l-ebda diffikultà li l-NHRI ssir skont kif jidhirlu l-Gvern, sakemm il-kriterji u l-istruttura li elenkajt f'dak id-dokument ikunu rispettati biex Malta jkollha l-opportunità li tiġi kklassifikata A1 mal-organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti li tikklassifika dawn l-organizzazzjonijiet.

Naħseb li l-Uffiċċju tagħna huwa l-aktar wieħed idoneu għal dan it-tip ta' xogħol: però, m'għandniex esklussività fuq dan is-suġġett.

L-NHRI ma saritx qabel mhux għax l-Uffiċċju tagħna naqas, imma għax min-naħa politika ma kienx hemm il-volontà dak iż-żmien.

Aħna konna ilna ninsistu għal sitta jew seba' snin biex din issir, u meta – fl-aħħar – l-amministrazzjoni li għaddiet kienet qalet li iva, konna wasalna fi stat li nistgħu nikkonsidrawha din u qalulna biex nagħmlu proposta formali, ġiet elezzjoni u ma saritx fiż-żmien.

Però, n-nuqqas ta' volonta kien ġej min-naħa politika u mhux mill-uffiċċju tagħna.

L-Uffiċċju tagħna kien virtwalment rikonoxxut bħala NHRI f'Malta.

Kull min jiġi minn barra biex jagħmel investigazzjonijiet fuq Malta kien jiġi l-Uffiċċju tagħna, u aħna kellna l-istanding ta' hekk.

Dak iż-żmien il-Gvern deherlu li ma kienx hemm lokha għax kien jaħseb li l-protezzjoni għad-drittijiet fundamentali kienet biżżejjed kif kienet.

Dik kienet id-deċiżjoni politika ta' dak iż-żmien, u aħna ma nidħlux fiha.

Inħoss li hija ħaġa tajba li l-Gvern tal-lum iddeċieda li jagħmilha, u nispera u nawgura li ssir u ssir sewwa.

Jekk issir sew, jien ma jkolli l-ebda diffikultà; wara kollox, l-Uffiċċju tagħna m'għandu ebda monopolju fuq dawn l-affarijiet.

Jidhirli, però, li l-Uffiċċju tal-Ombudsman Parlamentari, li llum huwa awtorità kostituzzjonali, għandu jiġi mogħti l-piż tiegħu meta jgħid xi ħaġa, u għall-inqas jirċievi acknowledgement li d-dokument ikun sar u ġie ppreżentat.

Jien għamilt dokument, preżentajtu u ppubblikajtu, u sal-lum l-Uffiċċju tiegħi għadu ma rċieva xejn miż-żewġ naħat politiċi, la rċieva iva, la le, la tajjeb u lanqas ħażin, u dak hu ħażin.

It-tieni ħaġa li rrid ngħid hija dwar kemm idumu l-każijiet.

L-istatistika f'dan ix-xogħol ma tistax toqgħod fuqha bħala statistika.

Inkunu kompletament żbaljati jekk nagħmlu hekk.

Meta wieħed jagħmel investigazzjonijiet tax-xorta tagħna fejn il-każ ma jispiċċax f'sentenza imma jispiċċa b'rakkomandazzjoni, ix-xogħol li jittieħed ma jkunx ir-riżultat tal-investigazzjoni, imma biex wieħed jipprova jidentifika l-inġustizzja u jikkonvinċi l-awtorità li hemm inġustizzja u jfittex rimedju.

Dak jieħu ż-żmien, u allura ċerti każijiet idumu jkaxkru mhux għax l-Uffiċċju jrid ikaxkarhom, imma għax id-dipartimenti ma jkunux waslu magħna għall- konklużjoni.

Din hija xi ħaġa min-natura tax-xogħol, u mhijiex kwestjoni ta' statistika.

L-istatistika ma tiswa assolutament xejn.

Waħda mir-raġunijiet għaliex il-każijiet jinżlu hi li l-Gvern ikun ipprivatizza essential service.

Jekk il-Gvern jipprivatizza l-Posta, il-każijiet tal-Posta ma jiġux iżjed għandna.

Jekk jipprivatizza xi ħaġa oħra, l-każijiet tagħhom ma jiġux iżjed għandna, u allura jonqos l-intake.

Jekk aħna nagħmlu xogħol biex l-ilment ma jiġix għandna, u dan huwa għal benefiċċju tal-amministrazzjoni, il-każijiet nitilfuhom.

L-istess tvarja l-istatistika dwar id-dewmien.

Jekk qed nagħmlu investigazzjoni fuq l-Armata, u jkollna 120 ilment, u fl-aħħar tinstab soluzzjoni biex il-promozzjonijiet isiru b'ċertu mod u din tkun aċċettabbli għall-Armata u aċċettabbli għall-Gvern, dik l-investigazzjoni se tieħu tliet snin jew erba' snin, imma mhux kull każ idum tliet snin jew erba' snin.

Jiġifieri, meta wieħed jagħmel statistika, jrid joqgħod attent kif jinterpretaha.

Għalissa se nieqaf hawn, u nixtieq li niġi dirett mis-Sedja dwar kif għandi nirrispondi għall-mistoqsijiet li saru.

MR SPEAKER: Qed nifhem li trid aktar ħin biex tkun tista' tirrispondi.

Mela jkollna nimxu għas-sena d-dieħla biex jiġi approvat.

DR JOSEPH SAID PULLICINO: Bil-permess tas-Sedja, jien dispost li ċerti mistoqsijiet nirrispondihom bil-miktub biex nevita u naqta' ħafna mid-diskors, u mbagħad niġu għall-kjarifiki.

L-Onor.

DEBORAH SCHEMBRI: Sur President, sa fejn naf jien, l-Onor.

Carmelo Abela kellu xi mistoqsijiet ukoll, però bħalissa qiegħed fil-Kamra.

MR SPEAKER: Iva, fil-fatt l-Onor.

Carmelo Abela kellu joħroġ għax irid jitkellem fil-Plenarja.

DEBORAH SCHEMBRI: Iva, u allura forsi jkun jista' jagħmilhom bil-miktub?

MR SPEAKER: Ejja nkomplu nitkellmu, u sadanittant forsi jilħaq jiġi.

DEBORAH SCHEMBRI: Nixtieq nistaqsi dwar dak li għadu kemm qal l-Ombudsman.

Huwa qal li l-istatistika mhux dejjem se turina r-realtà tal-oġġett għax jista' jkollok affarijiet li, as they go along, tkun qed issolvihom, avolja jkunu jidhru fit-tul.

Peress li dawn huma rakkomandazzjonijiet, jista' jkun li, għalkemm hawnhekk jingħad li ngħatat ir-rakkomandazzjoni, il-każ xorta ma jkunx ingħalaq għall-persuna, għaliex forsi dik ir-rakkomandazzjoni ma tkun wasslet għal imkien.

Għalhekk, nissuġġerixxi li jkun hawn tabella tal-affarijiet li fil-verità spiċċaw sabu their end in a good result.

DR JOSEPH SAID PULLICINO: Il-biċċa l-kbira tax-xogħol tagħna ma jasalx b'riżultat ta' rapport li hu definit.

Ħafna mix-xogħol tagħna jfisser li tinnegozja waqt li qed tinvestiga, issolviha l-ħaġa u l-każ imut.

Jiġifieri, ma jkunx hemm rapport u ma jkunx hemm rakkomandazzjoni, imma x-xogħol ikun sar.

U dawk huma ħafna mill-każijiet tagħna, u dak huwa ta' ġid.

Bir-rispett kollu, in-nuqqas ta' fiduċja fl-Uffiċċju tagħna ma narahx, qatt ma rajtu, u lanqas qatt ma missejtu.

Dispost li nkun open biex nara min se jikkonvinċini li hekk hu, imma mir-reazzjoni li ħadt mill-pubbliku inġenerali – mhux qed ngħid għall-ittri li nirċievu għax dawk ma jiswewx, u jiswew ħafna – jien qatt ma missejt b'idejja nuqqas ta' fiduċja fl-Uffiċċju.

U x-xogħol jitla' u jinżel skont iċ-ċirkostanzi fil-pajjiż u skont ix-xogħol.

Jien nemmen li hemm lok biex wieħed imur on the spot u l-Uffiċċju jagħmlu aktar aċċessibbli, imma f'dan kollu ma nara l-ebda nuqqas ta' fiduċja; anzi, ħlief nies jgħidu kemm huwa utli li jiġu għandna għax jieħdu s-sodisfazzjon u jkunu jistgħu jaraw il-file u jkunu naf x'inhu jiġri ma narawx aħna.

Però, naturalment, imbagħad kulħadd jieħu l-istand tiegħu.

Aħna mhux qegħdin hawnhekk biex niddefendu.

Fl-aħħar mill-aħħar, aħna għasafar tal-passa, jgħaddu sentejn, u nkunu spiċċajna.

Jien għandi għal qalbi din l-istituzzjoni – u mhux qed ngħid għall-Onor.

Dalli tagħmel ix-xogħol tagħha, u tagħmlu sew – u ma narax għalfejn wieħed, għax ikollu diżgwid fl-Uffiċċju, għandu jagħmel il-ħsara lill-istituzzjoni li ħadem magħha għal madwar 20 sena.

HELENA DALLI: Jien għamilt ix-xogħol tiegħi, tajt id-data xjentifika u interpretajt dik id-data.

Jiġifieri jien tajt il-ħsebijiet tiegħi u dik kienet il-kritika tiegħi.

Huwa xogħolna li nikkritikaw.

Qed ngħid hekk għax imbagħad l-Ombudsman, fl-istess sentenza, kompla fuq xi ħaddieħor.

Nixtieq li ma jagħmilx hekk.

DR JOSEPH SAID PULLICINO: Jien kont ċar ħafna.

Ix-xogħol tal-Ministru mhux biss napprezzah, anzi, naħseb li hu korrett u naħseb li din hija l-ewwel darba kemm ilni niġi quddiem dan il-Kumitat li l-affarijiet rajniehom b'ċertu reqqa, għax is-soltu konna niġu hawnhekk, ngħidu erba' kelmiet u daqshekk.

Jiġifieri, jien bl-ebda mod mhu qed nikkritika.

HELENA DALLI: Ippermettili għax forsi insejt, darb'oħra meta kont hawnhekk u tkellimt, għedtli l-istess ħaġa.

Jiġifieri din mhijiex l-ewwel darba.

Jekk tiftakar, għedtli kemm għamilt ix-xogħol tiegħi bir-reqqa u kemm studjajt eċċ. Meta jqabbduni nagħmel dan l-eżami tal-Uffiċċju tiegħek, jien nidħol għalih bis-serjetà.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela wkoll ried jagħti l-input tiegħu.

Nistgħu niċċekkjaw daqsxejn kemm baqagħlu fil-Kamra?

(Pawsa) Għadu qed jitkellem.

L-Onor.

DAVID AGIUS: Sur President, nipproponi li llum nieqfu hawn, u sadanittant jingħata t-transcript ta' dan kollu.

Jiġifieri, l-laqgħa ma tkunx konkluża u nerġgħu niltaqgħu darb'oħra.

Il-kollegi jilħqu jagħmlu mistoqsijiet oħrajn fil-laqgħa li jmiss, imma in the meantime jista' jagħti t-tweġibiet …

MR SPEAKER: Nistgħu nibagħtulek it-transcript, biex imbagħad tindirizza dawk il-punti saljenti li saru kemm mill-Ministru Helena Dalli, kif ukoll mill-Membri l-oħra tal-Kumitat.

Jew forsi tippreferi tirrispondi bil-miktub?

DR JOSEPH SAID PULLICINO: Kulma nixtieq jien huwa t-transcript u li nirrispondi l-punti prinċipali biex inkun nistgħu niggwidaw ruħna aħjar …

MR SPEAKER: Iva; però mbagħad, fil-laqgħa li jmiss, nagħtu l-opportunità lill-Onor.

DAVID AGIUS: Jista' jkun li tkun preżenti wkoll l-Onor.

Claudette Buttigieg, għax illum kienet indisposta.

MR SPEAKER: Jista' jkun ukoll.

L-Onor.

DEBORAH SCHEMBRI: Sur President, jien mhux rigward dan il-punt ta' meta jirrispondi l-mistoqsijiet se nitkellem – he can do it at his leisure – imma fuq il-biċċa xogħol li ħarġet kemm mill-ittra ta' dak is-Sinjur, kif ukoll mill-punti li għamlet l-Onor.

F'dan il-Parlament għandna l-Public Accounts Committee, u naħseb li dan il-Kumitat għandu jgħaddi din l-ittra u xi kummenti oħra li jkunu saru biex il-Public Accounts Committee jagħmel xogħlu u jara l-akkużi u, jekk f'dak li għandu x'jaqsam mal-fondi pubbliċi ta' dan l-Uffiċċju, kienx hemm affarijiet ħżiena jew le.

Jien bl-ebda mod mhu qed ngħid li sar jew ma sarx dan, imma meta ssir investigazzjoni, wieħed ikun jista' jistrieħ fuq il-fatt li ħarġu l-fatti kollha u ma nstab xejn.

Jiġifieri, this to do justice on both ways, għat-trasparenza u għal kollox.

MR SPEAKER: Naħseb dwar din l-ittra diġà ddeċidejna li l-ewwel nagħtu l-opportunità lill-Ombudsman li jirrispondi.

Kont hawn mill-bidu.

DEBORAH SCHEMBRI: Iva, kont hawn mill-bidu.

MR SPEAKER: Ma jżomm xejn milli d-69 Membru Parlamentari li hemm jagħmlu mozzjoni.

M'hemm xejn li jżomm milli wieħed juża dik il-proċedura.

Il-liġi li tistabbilixxi l-Ombudsman hija ċara.

DR JOSEPH SAID PULLICINO: Sur President, fi kwalunkwe forma ta' verifika aħna kontabbli bħal ħaddieħor, u m'għandniex għalfejn noqogħdu nistaħbew wara xejn.

Però, ma nixtieqx li jsiru xi azzjonijiet li b'xi mod inaqqsu l-fiduċja fl-istituzzjoni.

Dik biss, mhux għaliex m'għandux jiġi investigat kollox, imma għax għandu jkun hemm ukoll raġuni għaliex l-investigazzjoni ssir.

MR SPEAKER: Se naħdmu hekk: sakemm niġu għal-laqgħa li jmiss, l-Ombudsman se jkollu t-transcript biex, fuq għażla tiegħu, jirrispondi bil-miktub.

Fil-laqgħa li jmiss, nagħtu l-opportunità lill-Onor.

Carmelo Abela jitkellem, u mbagħad nimxu fuq l-Ombudsplan 2014.

Fuq dak li qed tissuġġerixxi l-Onor.

Deborah Schembri, hemm il-proċedura stabbilita, jiġifieri m'hemm xejn xi jżomm lil xi ħadd milli jmexxi.

Nixtieq li niffissaw data għal li jmiss, imma wara t-13 ta' Jannar żgur.

DAVID AGIUS: Naħseb li d-data aħjar nagħmluha meta jkun hawn l-Onor.

Abela, għax forsi jkun irid jikkonsulta mad-Deputat Prim Ministru wkoll għax, minbarra l-House Buisiness Committee tal-Ombudsman, ikollna wkoll ix-xogħol tal-Kamra.

MR SPEAKER: L-ewwel ġimgħa meta jiltaqa' l-Parlament imma.

DAVID AGIUS: Anke qabel, jekk hemm bżonn, mhijiex problema.

Taf li aħna flessibbli.

MR SPEAKER: Kollox sew, nikkonsultaw mad-Deputat Prim Ministru.

Grazzi.

Fit-8.25 p.m., id-diskussjoni ġiet interrotta u l-Kumitat aġġorna għal data li tiġi kkomunikata aktar tard.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees hbc


KUMITAT PERMANENTI DWAR IX-XOGĦOL TAL-KAMRA

LAQGĦA NRU.

It-Tlieta, 17 ta' Diċembru 2013

Il-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta,

fis-6.38 p.m.

L-iSpeaker, l-Onor Anġlu Farrugia, ippresieda.

PREŻENTI

Il-Ministru għad-Djalogu Soċjali, Affarijiet tal-Konsumatur u Libertajiet Ċivili l-Onor.

Il-Minuti tal-laqgħa nru.

11 li saret fit-2 ta' Diċembru 2013 kienu konfermati.

XOGĦOL TAL-KAMRA

L-Onor.

Carmelo Abela fakkar lill-Kumitat li l-Parlament kellu jieqaf għall-vaganzi tal-Milied fit-18 ta' Diċembru 2013 u jerġa' jibda jiltaqa' fit-13 ta' Jannar 2013.

Huwa informa lill-Kumitat li:

(a) dakinhar kellha titkompla d-diskussjoni fuq it-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali (Emenda Nru 5) – Abbozz Nru 25 – u jekk tagħlaq tibda d-diskussjoni fuq it-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali (Emenda Nru 3) – Abbozz Nru 22;

(b) l-għada, l-Erbgħa, 18 ta' Diċembru 2013, kellha titressaq il-mozzjoni għall-approvazzjoni tal-estimi tal-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika kif approvati mill-Kumitat dwar il-Kontijiet tal-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika; u li

(c) wara li jerġa' jibda jiltaqa' l-Parlament f'Jannar 2014, kellha tibda d-diskussjoni dwar il-Mozzjoni Nru 88 ippreżentata mill-Onor.

Claudio Grech dwar it-twaqqif ta' Kumitat Permanenti għas-Saħħa.

L-Onor.

David Agius irrifera għall-Mozzjoni numru 78 li tirrigwarda l-Ftehim dwar Unified Patent Court (UPC) (Qorti dwar Privattivi Industrijali Unifikati) u informa lill-Kumitat li jekk is-Segretarju Parlamentari responsabbli mill-Ġustizzja jkun irid iressaqha fil-Kamra, l-Oppożizzjoni ma kellha ebda problema dwarha.

L-Onor.

Agius irringrazzja lis-Sedja u lill-membri l-oħra tal-Kumitat Magħżul għar-rapport li kienu ħejjew dwar ittwaqqif ta' uffiċċju ta' kummissarju u ta' kumitat permanenti talKamra dwar 1istandards, 1etika u limġiba xierqa filħajja pubblika.

Fuq l-istess suġġett, l-iSpeaker Anġlu Farrugia informa lill-Kumitat li filwaqt li kienet inżammet id-data stipulata fil-mozzjoni sabiex jitħejja rapport mill-Kumitat Magħżul, ir-rapport kien sar f'forma interim sabiex iż-żewġ naħat tal-Kamra jingħataw żmien biżżejjed ħalli jkunu jistgħu jgħarblu l-abbozz ta' liġi mħejji mill-Uffiċċju tal-Avukat Ġenerali u jagħtu l-feedback tagħhom.

Ir-rapport finali tal-Kumitat Magħżul ikun jista' jitressaq quddiem il-Kamra wara li l-abbozz ta' liġi jiġi diskuss fil-Kumitat Magħżul.

L-Onor.

Carmelo Abela ingħaqad mal-Whip tal-Oppożizzjoni fir-ringrazzjament tiegħu għax-xogħol li sar mill-Kumitat Magħżul u wera x-xewqa li l-abbozz ta' liġi jkun diskuss mill-Gruppi Parlamentari ħalli mbagħad ikunu jistgħu jsiru abbokkamenti informali bejn il-Whips sabiex jiġi deċiż kif ikun l-aħjar mod li bih jipproċedu dwar din il-materja.

Għat-talba tal-Onor.

David Agius għal tagħrif dwar il-mozzjoni mressqa waqt is-seduta tal-parlament tan-nanniet li kienet saret aktar kmieni dakinhar, l-iSpeaker informa lill-Kumitat li l-mozzjoni li kienet għaddiet unanimament f'dik is-sessjoni speċjali kellha tinġieb għall-attenzjoni taż-żewġ naħat tal-Kamra sabiex it-tieni Ħadd ta' Ottubru jibda jiġi rrikonoxxut bħala Jum in-Nanniet f'Malta u sabiex issir ħidma minn pajjiżna ħalli dan il-jum ikun rikonoxxut anke fl-Ewropa.

XOGĦOL IEĦOR

L-iSpeaker Anġlu Farrugia informa lill-Kumitat li huwa kien irċieva ittra mingħand is-Sur John Formosa ta' Network Publications datata 9 ta' Diċembru 2013, li huwa l-kuntrattur li ġie mqabbad mill-Bank of Valletta biex itella' l-wirja permanenti dwar l-istorja kostituzzjonali ta' Malta fil-bini tal-Parlament.

Fl-ittra tiegħu s-Sur Formosa rrefera għall-ftehim li kien sar bejn il-Fondazzjoni Parlament ta' Malta u l-Bank of Valletta dwar din il-wirja u staqsa dwar il-possibbiltà li fid-dawl tal-fatt li bħalissa l-Bank of Valletta kien jinsab fl-istadju li jiffinalizza l-estimi tiegħu, tintbagħat komunikazzjoni uffiċjali lill-bank li tindika li l-approvazzjoni biex tittella' l-wirja msemmija waslet fil-fażi finali tagħha, u li għaldaqstant il-flus oriġinarjament allokati mill-Bank of Valletta kellhom jerġgħu jiġu vvotati għal dak il-għan.

Il-Kumitat qabel li għandha tintbagħat ittra f'dan is-sens lill-Bank of Valletta u fiha jiġi ċċarat ukoll li filwaqt li s-sit fejn se tittella' din il-wirja kellu jkun il-bini tal-Parlament il-ġdid, kien għad irid jintlaħaq qbil dwar il-post eżatt fejn kellha tiġi sitwata l-wirja u dwar il-kontenut, f'dak li hu test u viżwali, tal-istess wirja.

Il-Kumitat stieden lill-Imħallef Emeritus Dr Joseph Said Pullicino, Ombudsman, kif ukoll lill-Perit David Pace, Kummissarju għall-Ambjent u l-Ippjanar, u lis-Sur Charles Messina, Kummissarju għas-Saħħa, sabiex jieħdu parti fid-diskussjoni dwar l-Ombudsplan 2014 li tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra tad-Deputati fit-30 ta' Settembru 2013.

L-iSpeaker qara ittra li kien irċieva dakinhar stess mingħand is-Sur Michael Sant, datata 14 ta' Diċembru 2013, u qassam kopja tagħha lill-membri tal-Kumitat.

Fl-ittra tiegħu s-Sur Sant kien qiegħed jallega li dak li jingħad f'paragrafu 3.17 li jinsab f'paġna 16 tal-Ombudsplan jirriferi għalih u huwa skorrett.

Għaldaqstant hu kien qiegħed jitlob li jittieħdu l-passi neċessarji sabiex dik il-parti titneħħa minn fuq il-websajt tal-Parlament.

Iż-żewġ Whips informaw lill-Kumitat li għalkemm kien jidher li kienet intbagħtitilhom kopja tal-istess ittra, huma ma kinux irċevewha.

L-Ombudsman iddikjara li ma jsib l-ebda oġġezzjoni li mill-Ombudsplan titneħħa l-parti msemmija fl-ittra u għaldaqstant l-iSpeaker talab li tiġi ppreżentata kopja emendata tal-Ombudsplan li titqiegħed mill-ġdid fuq il-Mejda tal-Kamra.

Għall-mistoqsija tal-Onor.

Carmelo Abela, l-Ombudsman filwaqt li ċaħad l-allegazzjonijiet kontenuti fl-ittra, talab li jingħata żmien biżżejjed biex iħejji t-tweġiba tiegħu.

Il-Kumitat imbagħad għadda għad-diskussjoni dwar l-Ombudsplan 2014 li fiha ħadu sehem l-Onor.

Deborah Schembri u l-Onor.

L-Ombudsman wieġeb għal numru ta' punti li tqanqlu u talab lill-Kumitat biex jingħata aktar żmien biex ikun f'pożizzjoni aħjar li jwieġeb għal xi mistoqsijiet li sarulu.

Il-Kumitat qabel li kopja tat-traskrizzjoni tal-laqgħa tal-Kumitat tintbagħat lill-Ombudsman.

Fit-8.25 p.m. id-diskussjoni kienet interrotta u l-Kumitat aġġorna għal data li kellha tkun komunikata aktar tard.

SKRIVAN TAL-KAMRA

ANĠLU FARRUGIA


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET tal-familja

AVVIŻ

Laqgħa Nru 3

L-Erbgħa, 18 ta' Diċembru 2013 fis-6.30 p.m.

L-Onor.

Anthony Agius Decelis, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet tal-Familja, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 18 ta' Diċembru, 2013 fis-6:30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Il-Pjanijiet tal-Gvern dwar Persuni b'Diżabilità – Ħadd mhu għar-Rimi.

Diskussjoni mas-Segretarju Parlamentari għad-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità u Anzjanità Attiva.

Affarijiet oħra.