KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Il-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru 142

It-Tlieta 30 ta' Ottubru, 2012

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru 142

It-Tlieta 30 ta' Ottubru, 2012

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7:05 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 141, li saret nhar It-Tlieta, 16 ta' Ottubru 2012 ġew konfermati.

THE CHAIRMAN (Onor. Edwin Vassallo): Nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-Membri Parlamentari, kif ukoll tal-mistednin li għandna magħna llum, li din il-laqgħa se tiġi streamed live permezz tal-video webcast, u dan skont ir-regolamenti li ġew mibgħuta lilna mill-iSpeaker tal-Kamra.

Min ikun irid jara din il-memo li rċevejna mingħand l-iSpeaker, se npoġġiha fuq il-Mejda tal-Kumitat.

Issa ngħaddu għall-korrispondenza.

THE CHAIRMAN: Nixtieq ninforma lill-Kumitat li rċevejna din il-korrispondenza:

Petizzjoni, datata 25 ta' Awwissu 2012, mingħand is-Sur Peter Cassar Torreggiani.

Din l-ittra, li bħalissa għadha għand l-Iskrivan tal-Kamra, qiegħda titlob sabiex ħames Membri Parlamentari jkunu jistgħu jiffirmaw petizzjoni, li mbagħad tintbagħat lill-Parlament Ewropew f'isem dan il-Parlament.

Madankollu, l-Iskrivan tal-Kamra spjegali li din il-petizzjoni ma tistax tintbagħat f'isem il-Parlament, imma jista' ikun hemm ħames Membri Parlamentari li, of their own free will, jiffirmaw din il-petizzjoni biex din tintbagħat bħala petizzjoni privata f'isimhom.

Nixtieq li nagħti l-inkarigu lis-Segretarju tagħna, jew lir-Research Analyst tagħna, sabiex jagħmlu kuntatt mas-Sur Peter Cassar Torreggiani u jinfurmawh kif għandhom ikunu l-arranġamenti u, jekk din il-Kamra ma ssibx oġġezzjoni, nistgħu nitolbuh jiġi f'xi laqgħa u jagħmel spjegazzjoni qasira fuq it-talba li qed jagħmel.

Minn hawn u ftit ieħor, se nkun qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda ta' dan il-Kumitat it-talba formali li ntbagħtet mingħand is-Sur Peter Cassar Torreggiani biex tkunu tistgħu taraw l-informazzjoni dettaljata tas-suġġett li fuqu jixtieq li tintbagħat din il-petizzjoni.

PREŻENTAZZJONI MILL-KUMITAT NAZZJONALI RESPONSABBLI MIS-SENA eWROPEA 2012 F'mALTA DDEDIKATA LILL-aNZJANITÀ ATTIVA U S-SOLIDARJETÀ BEJN IL-ĠENERAZZJONIJIET.

THE CHAIRMAN: Nixtieq li, qabel ma tintemm din il-laqgħa, nagħtu kopja tar-rapport li dan il-Kumitat għamel fuq l-anzjani lir-rappreżentanti tal-Kumitat Nazzjonali Responsabbli mis-Sena Ewropea 2012 iddedikata lill-Anzjanità Attiva.

Issa se nħalli mill-ewwel f'idejkom sabiex tressqu l-preżentazzjoni tagħkom.

IS-SUR JAMES CARABOTT (National Coordinator EY2012): Nirringrazzjakom talli lqajtu l-istedina tagħna sabiex niġu nagħmlu preżentazzjoni fuq din is-sena Ewropea ddedikata lill-anzjanità attiva.

Il-Kummissjoni Ewropea ilha taħseb fuq din it-tema mis-sena l-oħra.

Oriġinarjament bdiet minn tema purament ekonomika minħabba li fl-Ewropa qegħdin nesperjenzaw demografija fejn qed ikollna ħafna persuni anzjani.

Issa, kif se naraw, se ndawwru l-anzjanità f'opportunità, aktar milli noqgħodu nitkellmu fuq l-anzjani bħala problema fuq is-social policy services tagħna.

Imbagħad kien hemm mossa sabiex din ma tibqax xi ħaġa purament ekonomika, imma ssir xi ħaġa aktar ħolistika.

Kien hemm ħafna għaqdiet li ħadmu sabiex din aktar tkun xi ħaġa ħolistika milli purament ekonomika.

Għalhekk l-erba' objettivi li se nitkellmu fuqhom huma dawn li se nsemmi: kif l-anzjani jibqgħu attivi, fis-sens kif ikunu health literate, jiġifieri mhux kemm aħna nagħtu l-informazzjoni fuq kif jgħixu ħajja aħjar, imma li jagħrfu kif jgħixu kwalità ta' ħajja tajba, li jagħrfu li jridu jagħmlu l-eżerċizzju fiżiku, li jkunu konxji bejn li tpejjep u li ma tpejjipx, u b'hekk ikollok aktar stil ta' ħajja b'saħħitha.

It-tieni issue, dik tas-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet.

Din hija tema soċjoloġika fiha nnifisha, imma hija wiesgħa ħafna.

It-tielet, il-parteċipazzjoni tal-anzjani fil-volontarjat, kif ukoll il-parteċipazzjoni tal-anzjani fix-xogħol formali, jiġifieri fix-xogħol bi ħlas.

Illum magħna hawn ukoll is-Sur Joe Sciberras min-naħa tal-MEUSAC, u qiegħed ukoll bħala membru f'dan il-Kumitat.

Fil-fatt, dan il-Kumitat huwa inter-dipartimentali, jiġifieri għandek fih persuni ġejjin minn dipartimenti differenti.

U aħna mill-bidu nett emminna li l-anzjani huma kapital soċjali u an asset għall-komunitajiet kollha.

Din il-perspettiva tgħina sabiex is-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet tkun bħala mudell ta' sapport, mudell li jippromovi sapport f'kull qasam tal-politika soċjali – fis-saħħa, fil-kura fit-tul, fl-edukazzjoni, eċċ. B'hekk ikollna lifelong learning, naraw kemm il-housing qiegħed jirrispondi għall-bżonnijiet tal-anzjani, is-social welfare u l-benefiċċji relatati, il-qasam tax-xogħol u kemm l-anzjani qegħdin jibqgħu attivi fil-qasam tax-xogħol u fil-familja.

Naraw ukoll kemm l-anzjani huma attivi billi jieħdu ħsieb lit-tfal tat-tfal, billi jgħaddu valuri minn ġenerazzjoni għal oħra, kif ukoll naraw kemm l-ambjent tagħna, l-ippjanar tal-ibliet tagħna u t-trasport pubbliku qegħdin jaqdu l-bżonnijiet tal-anzjani.

Din hi s-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, li taħseb biex ikollna servizzi personalizzati u ħolistiċi.

Din ma sservix biss għall-anzjani, imma għas-soċjetà kollha.

Hemmhekk qed naraw ritratt fejn ġiet varata t-tema, u fil-fatt il-Kummissjoni kienet qaltilna biex invaraw it-tema minn kmieni.

U aħna hekk għamilna, varajniha f'April tal-2011.

L-objettivi, kif diġà tkellimna fuqhom, jidhru hawnhekk, u ħabbarnihom meta konna għamilna l-istake holders meeting li għaliha kienu ġew għaqdiet mill-volontarjat, għaqdiet ta' servizzi statali u oħrajn.

Jekk nieħdu stock analysis ta' x'insibu bħalissa, nistgħu pereżempju nsemmu l-miżura fejn l-anzjani ma tiġix affettwata l-pensjoni tagħhom jekk dawn jixtiequ jkomplu jibqgħu jaħdmu.

Issa naraw iktar dettalji 'l quddiem.

F'Malta, b'kollox hawn ftit aktar minn 10,000 anzjan li qegħdin jaħdmu, imma pajjiżna jinsab minn ta' taħt nett fir-rata ta' anzjani li jibqgħu jaħdmu.

Nisperaw li din il-miżura tgħin sabiex l-anzjani jibqgħu fid-dinja tax-xogħol.

Issa naraw fid-dettall il-Eurobarometer x'ħin staqsew lill-anzjani fuq ix-xogħol.

Hemm ħafna iktar dettalji, imma nkunu nistgħu nitkellmu fuqhom aktar 'il quddiem.

Ċentri ta' matul il-jum s'issa għandna 20, fejn l-anzjani jistgħu jiltaqgħu bejniethom biex jaqdu l-bżonnijiet soċjali tagħhom, kif ukoll fejn ikollhom attivitajiet oħra, fosthom taħditiet fuq il-promozzjoni tas-saħħa.

Hemm ukoll il-kunċett taċ-ċentri ta' matul il-lejl, li b'kollox s'issa hawn tlieta, kif ukoll is-servizzi tal-komunità.

Insibu numru ta' servizzi tal-komunità, fosthom il-Home Help, l-MMDNA u l-Meals on Wheels.

Kif tafu, Malta, grazzi għall-politika soċjali, bi gvernijiet jibqgħu jibnu fuq xulxin, għandna kura b'xejn, mediċini, rebates fuq utilities għal min ikollu l-kartuna r-roża, kif ukoll testijiet u screening li ħafna minnhom jibdew primarjament mill-età ta' 55 sena 'l fuq.

Fil-fatt, għandna l-breast screening, kif ukoll il-colorectal screening.

Għandna wkoll il-benefiċċji tas-social security, il-pensjoni kontributorja, kif ukoll dik li mhijiex kontributorja.

Mela għandna safety net tajba li tagħti d-dritt għal dawn it-tip ta' benefiċċji.

Għandek is-setup tal-Kummissarju għall-Volontarjat.

Ma ninsewx li l-maġġoranza tal-volontiera f'Malta huma anzjani, u għalhekk li jkollna l-volontarjat regolarizzat żgur li hija xi ħaġa fid-direzzjoni t-tajba.

Hemm numru ta' inizjattivi minn fora differenti: minn kunsilli lokali, NGOs, għaqdiet, dipartimenti tal-Gvern u oħrajn li jagħmlu inizjattivi ta' solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet.

Il-promozzjoni tas-saħħa: anke bħala saħħa issa naraw fiex qegħdin l-anzjani tagħna meta mqabbla ma' sħabna l-Ewropej.

Huwa importanti li jkollna stil ta' ħajja tajba u promozzjoni tas-saħħa.

Anke fl-anzjani r-riċerka tgħidilna li, jekk anzjan ikun ipejjep, jagħmel tajjeb jekk jieqaf, filwaqt li jekk huwa qawwi, ikun tajjeb li jagħmel eżerċizzju fiżiku ħalli jirqaq.

Illum għandek l-aċċess għal ċerti faċilitajiet sportivi b'xejn.

Din is-sena ġiet varata inizjattiva fejn l-anzjani jistgħu jmorru l-pixxina nazzjonali b'xejn u l-Università tat-Tielet Età.

Kif għidt diġà, il-kunsilli lokali wkoll qegħdin jieħdu l-inizjattivi favur l-anzjani.

Kif għedt ukoll, hemm erba' objettivi tas-sena Ewropea li b'xi mod qegħdin jiġu milħuqa.

Il-valuri ta' din is-sena huma in line ma' ħafna stakeholders f'dan il-qasam: li nagħmlu empowerment tal-anzjani, li nagħtuhom vuċi, li l-anzjan jipparteċipa fis-soċjetà u jħossu nkluż, li jieħu sehem fil-volontarjat u l-personalizzazzjoni ta' ċerti servizzi.

Bħala Kumitat, ġejna hawnhekk sabiex nitkellmu mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali għaliex inħossu li jkun inutli li jkun hemm inizjattivi fil-livell micro jekk ma jkunx hemm l-assistenza minn fuq, u jkun hemm dik li ngħidulha l-cascading effect.

Għalhekk huwa importanti li anke l-Membri Parlamentari jkunu jafu b'din is-sena Ewropea.

Ħalli nibda nagħtikom ftit informazzjoni fuq l-ewwel objettiv ta' din is-sena, u ċjoè dwar il-parteċipazzjoni tal-anzjani fis-suq tax-xogħol.

Hawnhekk kellna żieda pożittiva, jiġifieri qed jiżdied in-numru tal-anzjani li jibqgħu jaħdmu wara l-età tal-pensjoni.

Sar Eurobarometer speċjali għal din is-sena Ewropea, fejn ta numru ta' raġunijiet għalfejn l-anzjan għandu jibqa' jaħdem.

Għandek min jixtieq jibqa' jaħdem minħabba raġunijiet ekonomiċi, oħrajn biex iħossuhom inklużi fis-soċjetà, oħrajn biex ikunu jistgħu jgħinu ekonomikament lill-familja tagħhom, inkluż lit-tfal tat-tfal.

U kif għedt, din ir-rata bil-mod il-mod qiegħda tiżdied.

Fl-2010, f'Malta kellna 22% tal-workforce li kellhom bejn 50 u 64 sena.

Din ġejja mill-fatt li, mill-2020, se nibdew nesperjenzaw problema ta' nies fis-suq tax-xogħol, u allura rridu nibdew naraw li l-anzjani jibqgħu jaħdmu, għax mhux se jkollna biżżejjed saħħa ta' nies fid-dinja tax-xogħol.

Il-Eurostat irrapporta żieda fid-dħul medju tal-anzjani.

Dan ġej mill-fatt li fil-budget ta' sentejn ilu kienu taw iż-żieda tal-ogħli tal-ħajja lill-anzjani in full.

U għalhekk din il-miżura ħalliet dan l-effett.

Il-maġġoranza tal-old adults, jiġifieri qed nitkellmu minn 55 'il fuq, qalu li huma sodisfatti bil-kondizzjonijiet tax-xogħol.

Imma x'ħin staqsew lill-Maltin sakemm jaħsbu li jistgħu jibqgħu jaħdmu fix-xogħol tagħhom, qalulhom sal-età ta' 57 sena.

Din hija baxxa ħafna, u hija trend li tidher mal-Mediterran kollu!

Is-soċjetà għandha perċezzjoni ħażina għaliex taħseb li tirtira mix-xogħol is a bliss, mentri llum ir-riċerka turi bil-kontra.

Hawn min jgħidlek li għax tirtira qisek tlajt il-ġenna.

Imbagħad hawn min jgħidlek li ma jafx x'jaqbad jagħmel la jirtira mix-xogħol.

Allura, idealment il-Maltin m'għandhomx jibqgħu jaħsbu li l-età ta' 57 sena hija l-età li wieħed għandu jieqaf jaħdem.

71% tal-Maltin qalu li minn 55 sena 'l fuq iħossuhom;

Mela, min-naħa l-Maltin jgħidu li minn 55 sena 'l fuq huma major players fl-ekonomija, imma mbagħad għandna l-inqas rata ta' dawn il-persuni fid-dinja tax-xogħol.

Dan jikkuntrasta ma' pajjiżi oħra fl-Ewropa fejn dawk ta' età akbar minn 55 sena huma highly experienced, reliable, good decision makers and problem solvers, and able to handle stress.

Issa hawnhekk għandna perċezzjoni oħra:

Min-naħa qed ngħidu li huma tajbin, imma mbagħad qed ngħidu li mhumiex flessibbli u mhumiex produttivi.

Din hija l-perċezzjoni tas-soċjetà, li tikklassifika l-anzjani bħala xi ħaġa ta' mard u li mhumiex produttivi.

Jekk wieħed joqgħod iqis fl-Ewropa kollha fejn l-anzjani l-iktar li jaħdmu jsib li huwa fil-biedja u fis-sajd!

Dawn huma l-iktar żewġ setturi fejn trid tkun tough, flessibbli, moħħok tajjeb u kreattiv.

(Interruzzjonijiet) Mela mhu veru xejn li l-anzjani mhumiex produttivi u li ma jafux jaħdmu bit-teknoloġiji l-ġodda!

Dik hija myth oħra.

Il-Eurobarometer qalilna wkoll li l-maġġoranza tal-anzjani f'Malta huma b'saħħithom u li jgħixu fil-komunità.

Jingħad ukoll li f'Malta għandna l-aktar anzjani obeżi mill-pajjiżi tal-Ewropa kollha.

L-anzjani tagħna huma l-iktar qawwijin fl-Ewropa!

Ġejna fir-raba' post f'dak li għandu x'jaqsam mal-akbar ammont ta' anzjani li baqgħu jpejpu.

Il-persuni anzjani f'Malta huma l-aktar inattivi wkoll, fejn għandek biss 18% ta' dawk bejn il-55 u l-64 sena, u 17% ta' dawk bejn il-65 u l-74 sena li jagħmlu tal-inqas 30 minuta ta' attività fiżika kuljum!

Mela, għal kull 100 persuna li jiġu discharged mill-isptar, kollha jkunu daħlu minħabba cardiovascular diseases, li ovvjament huma relatati ma' dawn it-tlitt affarijiet: nuqqas ta' eżerċizzju fiżiku, titjip u ħxuna.

Jistgħu jesperjenzaw iżolament u insikurtà!

Għall-grazzja t'Alla, aħna qed ngħixu f'soċjetà fejn għad għandna l-family network b'saħħitha, u s-social network fil-komunitajiet għadhom ukoll pjuttost b'saħħithom.

U allura dawn jgħinu biex lill-anzjani tagħna naqbduhom kemm jista' jkun malajr, xi ħaġa li dehret iktar biċ-ċar fil-Eurobarometer fuq Malta milli f'postijiet oħra.

Il-health promotion activities li qed jagħmlu llum jidher li l-effett tagħhom biex jaslu għand l-anzjani jridu jgħaddu numru ta' snin.

Imma l-esperti fil-promozzjoni tas-saħħa jgħidu li l-istrateġija, minn hawn u 15 u 20 sena oħra, se tibda tagħti r-riżultati tagħha.

Nafu li lill-anzjani qegħdin inħeġġuhom sabiex jiġu vvaċinati, speċjalment minħabba l-influwenza.

Hawnhekk qed naraw kif, minkejja li għandna l-iktar anzjani li l-inqas li jiċċaqalqu, li huma r-raba' l-iktar li jpejpu, u li huma l-aktar qawwijin fost il-pajjiżi Ewropej, in-nisa Maltin, wara l-età ta' 65 sena, bħala medja jagħmlu 11-il sena free from any form of disability.

Din hija xi ħaġa tajba ħafna u ninsabu minn ta' quddiem.

Aħseb u ara li kieku l-Maltin jgħixu kwalità ta' ħajja aħjar kemm inkunu nistgħu nżieduha din!

Qegħdin daqshekk tajjeb għax għandna servizzi tas-saħħa tajbin u li allura jgħinu biex itawwlu l-ħajja bil-kura li jagħtu.

Mela li kieku jkollna kwalità ta' ħajja tajba billi nnaqqsu s-sigaretti, eċċ. il-Maltin jgħixu iktar!

Bħala GDP, ninsabu fil-medja f'dak li għandu x'jaqsam mal-infiq fil-kura tal-anzjani.

Il-volontarjat jgħin ħafna fil-cohesion and inclusion, speċjalment on a one-to-one level.

F'Malta għandna 32% tal-volontiera Maltin li huma fl-età ta' bejn il-50 u l-64 sena li jqattgħu aktar ħin fil-volontarjat.

L-anzjani għandhom iktar commitment miż-żgħażagħ.

Normalment iż-żgħażagħ jivvolontarjaw fuq one-offs, mentri l-anzjani jkollhom iktar commitment fit-tul.

Pereżempju, fejn naħdem jien, x'ħin tara l-volontiera tagħna, tara li ż-żgħażagħ jiġuk jagħmlu dik il-one-off, imma l-anzjani tkun tista' tieħu iktar ħin u aktar tkun taf jekk humiex se jiġuk jew le.

Dan il-punt huwa attribwibbli għall-fatt li hemm a strong link between retirement and family commitment.

X'ħin staqsew lill-Maltin x'inhu jżommhom milli jagħmlu l-volontarjat wara l-età ta' 61 sena, dawn qalu li ma jagħmlux volontarjat minħabba family commitments.

Bħala familja, aħna l-Maltin bqajna magħqudin u nieħdu ħsieb lil xulxin.

U dan it-tip ta' xogħol il-Maltin ma jarawhx bħala volontarjat għax mingħalina li l-volontarjat huwa meta tagħmel xi ħaġa lil hinn mill-familja.

Madankollu dan ukoll huwa volontarjat.

Li kieku nifhmu li dan huwa tip ta' volontarjat, żgur li konna niġu aktar 'il quddiem hawnhekk.

Din tkompli ma' dak li konna qegħdin ngħidu fuq il-familja, li kulħadd jibqa' jieħu ħsieb lil tal-familja u allura ma tantx imorru biex jagħmlu xi ħaġa oħra li tkun lil hinn mill-familja.

Ir-riċerka turi li fejn hemm volontarjat għoli hemm rata inqas ta' social exclusion.

Hawnhekk qed jingħad li 14% tal-Maltin iħossuhom socially excluded.

Issa li kieku għandna iktar sens ta' volontarjat żgur li din ir-rata nniżżluha.

Din taqbel mar-riċerka tal-NSO.

J'alla li dawn il-Maltin li qed jgħidu hekk, la jispiċċaw mix-xogħol, insibuhom verament fil-volontarjat.

Mill-parlamentari Maltin, 7% huma anzjani, mentri fil-Parlament Ewropew hemm 13% li huma anzjani.

Naħseb li għandu jkun hemm iktar taħlit ta' anzjani ma' żgħażagħ.

Naħseb li fil-kunsilli lokali hemm aktar anzjani, imma ma rnexxilix niġbor l-informazzjoni.

F'Malta għandna prattika tajba għax in-National Council for the Elderly, li ġie maħluq fl-1992, jiġbor fih organizzazzjonijiet fil-qasam tal-anzjani, u li dawn għandhom ukoll vuċi fl-MCESD.

Il-Kunsill tal-Anzjani għandu vuċi fl-MCESD u huwa membru wkoll fl-Age Platform.

Il-Maltin jistgħu jużaw ukoll l-Università tat-Tielet Età, li taqa' taħt il-European Centre for Gerontology.

Jidhirli li l-aħħar li kien hemm kienu madwar 300 anzjan li jużawh dan.

Bħala solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, hemm ħafna tipi differenti ta' solidarjetà, minn informal child care to inter-generational exchange of values bejn il-ġenerazzjonijiet.

Din it-tip ta' solidarjetà mhux biss tgħin lill-anzjani u liż-żgħażagħ, imma tgħin lis-soċjetà at large, u tgħin ukoll fil-kwalità ta' ħajja tajba għal kulħadd.

Dan huwa ħażin għax jekk inti ma tkunx ikkonċernat fuq xi ħaġa bħal din, tista' twassal għal ageism – bħal meta inti għandek ir-racism – fejn inti ċċaħħad lil xi ħadd minn xi servizz jew minn xi benefiċċju minħabba l-fatt li huwa anzjan.

Fl-istituzzjonijiet niltaqgħu ħafna ma' eżempji bħal dawn.

Pereżempju norganizzaw BBQ u tisma' lil xi ħadd jgħidlek għalfejn se ġġib lil xi ħadd ta' 90 sena għall-BBQ!

Jew inkella, is-Sibt li għadda ħriġna lil madwar 130 anzjan u tellajnihom Għawdex.

L-istess ikun hemm xi ħadd li jgħidlek: "Issa dan ta' 90 sena, għalfejn se tieħdu Għawdex?!"

Dak huwa l-ageism, għax qed iċċaħħad xi ħaġa lil xi ħadd minħabba l-età tiegħu.

Din hija interessanti għax, bħala medja, aħna iktar mill-Unjoni Ewropea.

U naħseb li kieku jkun hemm iktar solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, din ir-rata tonqos ukoll.

Rajna pajjiżi jħeġġu ħafna l-informal carers u jagħtuhom ċerti benefiċċji.

Aħna wkoll għandna ċerti benefiċċji għall-informal carers għaliex ix-xogħol tagħhom huwa wieħed diffiċli ħafna.

Kien hemm 49% li qalu li jixtiequ iktar flus, u 42% li qalu li jixtiequ li jaħdmu iktar b'sigħat flessibbli biex jieħdu ħsieb lill-anzjani tagħhom.

Fis-settur taċ-Ċivil, dan it-tip ta' arranġament jeżisti, mentri fil-privat, jeżisti daqxejn inqas.

Però nemmnu li jekk ikun hemm dan it-tip ta' arranġamenti, l-informal carers ikunu jistgħu jibqgħu jieħdu ħsieb lill-anzjani tagħhom fil-komunità u jipposponu l-istituzzjonaliżmu.

Li tħallas it-taxxa hija forma ta' solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, għax inti tħallas it-taxxa għal min hu vulnerabbli, u l-anzjani jaqgħu fil-kategorija tal-persuni vulnerabbli.

Dan l-aħħar, it-Taljani qed iġibu reklam fejn qed jgħidu li aktar ma tħallas taxxi, iktar jitilgħu servizzi mill-art.

U dan ir-reklam, fil-fehma tiegħi, kif qiegħed huwa eċċellenti.

Importanti li nwasslu wkoll dan il-messaġġ.

Importanti wkoll li jkollna l-irħula tagħna li jkunu age-friendly.

Din hija forma oħra ta' solidarjetà.

Inkunu age-friendly mhux biss fiżikament, imma anke kif noffru s-servizzi tagħna li jakkomodaw lill-anzjani.

45% tal-Maltin qalu li jixtiequ jaraw aktar sigurtà fit-toroq tagħna, u 45% oħra qed jgħidu li they would like to see more facilities for older persons to stay fit and healthy.

Dawn qed jgħidu għal kumitati ddedikati għall-anzjani.

Jidhirli li hawn kunsilli lokali li mhux biss ikollhom kunsillier iddedikat għall-anzjani, u din qiegħda in line ma' din, li jkun hemm kumitat apposta għall-anzjani biex il-vuċi tagħhom tasal.

Din hija myth oħra li l-anzjani ma jużawx it-teknoloġija.

(Interruzzjonijiet) Aħna qegħdin inħeġġu lin-nies fuq is-sit elettroniku tagħna sabiex jinvolvu ruħhom, u fil-fatt din is-sena għamilna ħafna inizjattivi.

Ovvjament l-inizjattivi tagħna kienu ta' sensibilizzazzjoni.

Jekk tidħlu fuq is-sit elettroniku tagħna ssibu fejn aħna ssensibilizzajna ma' dawn l-objettivi.

Qegħdin nipprovaw nagħmlu de-mystification of myths, fosthom li l-anzjani mhumiex produttivi u li l-anzjani huma assoċjati ma' mard.

L-anzjani mhumiex morda, mhumiex passivi jew għandhom nuqqas ta' produttività.

Bħalma mhu veru xejn li, jekk l-anzjani jibqgħu jaħdmu, dawn se jieħdu post iż-żgħażagħ.

Mhu veru xejn li jekk l-anzjani nħalluhom jaħdmu wara l-età tal-irtirar, se jieħdu post iż-żgħażagħ!

Il-messaġġ tagħna huwa dan: "Vigilant for new opportunities, and to be positive about life."

Qed ngħidu wkoll biex dak li jkun ma jintelaqx, għax kull età hija opportunità!

Għandna wkoll DVD.

Aħna konna ħriġna sejħa pubblika biex ninnominaw persuni biex ikunu ambaxxaturi għas-sena Ewropea.

Fil-fatt, kellna aktar minn wieħed li wera din ix-xewqa, u għalhekk qsaminhom biex ikollna ambaxxatur għal kull objettiv.

Laqqajnihom mal-media, u bdejna nibagħtuhom biex jattendu għal-laqgħat.

U fejn setgħu ħafna minnhom marru.

Nirringrazzjakom.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Naħseb li din it-tip ta' preżentazzjoni tikkombina u tikkumplimenta tajjeb mar-rapport li dan il-Kumitat kien iffinalizza dwar il-familja u l-anzjani.

U għalhekk nixtieq ngħaddilkom kopja tiegħu.

Hawnhekk nixtieq niġbed l-attenzjoni tagħkom għaliex lili laqatni suġġeriment li konna għamilna f'dan ir-rapport u li jorbobt ma' punt importanti li semmejtu intom.

U allura kif nistgħu ngħinu lill-anzjani fil-komunitajiet tagħna sabiex dawn iħossuhom iktar parteċipi u mhux esklużi mill-komunità?

Għedna li – u lili din twerwirni – hemm kważi 66% tal-anzjani li ma jħossuhomx parti mill-komunità.

Għalhekk f'paġna 45 tar-rapport li ħareġ dan il-Kumitat konna għamilna din il-proposta:

" Permezz tal-kunsilli lokali – flimkien mal-Ministeru responsabbli għall-anzjani – jkunu koordinati servizzi oħra bħal dawk diġà eżistenti għall-anzjani li qed jgħixu f'darhom fil-komunità, pereżempju, programm ta' telefonati jew żjajjar lill-anzjani li jkunu waħedhom u li m'għandhom lil ħadd min jieħu ħsiebhom.

Dan is-servizz jista' jingħata bl-għajnuna u bl-involviment ta' anzjani oħra fl-istess komunità li jkunu għadhom attivi u li jħossu li baqgħalhom x'joffru lill-istess soċjetà, anke jekk ikunu irtiraw mid-dinja tax-xogħol formali."

Ovvjament wieħed jista' ikompli jibni fuq din il-proposta, jew inkella jista' jitlaqha u jagħmel xi ħaġa oħra simili.

Fir-rapport li ħriġna pprovajna naraw – naħseb bħalma għamiltu intom ukoll – il-familja ta' għada minn xiex se tkun komposta u xi sfidi se jkollha quddiemha.

Kif se jitbiddlu l-familji ta' għada u l-anzjani tagħna?

Il-familja u l-persuni li se jkunu qegħdin jgħixu waħedhom, huwa importanti li ma jkollniex esklużjoni soċjali, u għalhekk irridu naraw li jkun hemm it-tisħiħ tal-komunità, li frankament inħoss li qisni qed nitkellem biċ-Ċiniż meta ngħid hekk, għax għad ma rnexxilix nimmatura l-ħsieb b'tali mod li dak li jkun jifhimni.

Aħna dejjem għixna fil-komunitajiet, imma donnu għadna ma nistgħux nifhmu kemm huwa importanti li naħdmu biex fil-komunità jkun hemm sens ta' komunità.

Il-komunitajiet tag ħna qegħdin jispiċċaw dormitorji, fejn nidħlu hemmhekk biex norqdu u daqshekk!

Nerġa' ngħid li m'għandniex dak is-sens ta' komunità.

Jien naħseb li biex l-anzjani ma jintelqux imma jħossuhom parti mill-komunità, hemm ħafna x'nistgħu nagħmlu.

Għaldaqstant, għandi xi proposti li nixtieq nitkellem dwarhom, imma l-ewwel se nagħti l-kelma lill-Membri ta' dan il-Kumitat.

L-Onor.

ANTHONY ZAMMIT: Sur Carabott, prosit tal-preżentazzjoni li għamiltilna.

Jiena nixtieq nagħmel xi ftit kummenti fuq dan is-suġġett għaliex, kif diġà semmejt fil-bidu, inħobb indur ħafna lill-anzjani.

Immur inżurhom anke fid-djar tal-anzjani, fejn għall-ewwel kont inċempel qabel immur, imma mbagħad bdejt naqbad u mmur għall-għarrieda.

Fil-fatt, bdejt nara differenza, u dan juri li hemm xi duda hemm ġew!

Meta niġi biex indur dik id-dar tal-anzjani partikolari, u jkunu jafu bija, insib kollox perfett.

Anke meta mmur waqt il-ħin tal-ikel, insib kollox tajjeb.

Imma meta mbagħad naqbad u mmur għall-għarrieda, nara differenza kbira.

U għalhekk dawn l-affarijiet irridu narawhom.

Tkellimt fuq in-night shelters.

Ċerti anzjani jkunu jridu jmorru f'dawn in-night shelters imma jibżgħu jħallu d-djar tagħhom waħedhom.

Xi ħaġa li nagħfas fuqha hija s-sigurtà fit-toroq u fid-djar.

Mrs Garrone, li kienu qatluha f'Tas-Sliema, kienet ħabiba ta' ommi, u għalija kienet qisha zija, għax aħna Tas-Sliema l-ħbieb tal-mamà kollha zijiet ngħidulhom.

Dak li kien ġara lilha kien impressjonani, u issa qiegħed jerġa' jiġri l-istess f'postijiet oħra: qegħdin jaqbżu fuq l-anzjani biex jeħdulhom in-naqra deheb li jkollhom, apparti mill-qatgħa li jagħtuhom.

Dik hija xi ħaġa li qed taffetwa lill-anzjani tagħna għaliex dawn qed jibżgħu jmorru fin-night shelters għax jaħsbu li, sakemm imorru hemmhekk, jidħlulhom fid-dar tagħhom u jġorrulhom kollox.

Xi ħaġa oħra li kont inkoraġġejt kienet dik tal-fostering tan-nanniet, u din hija xi ħaġa li semmejtha kemm-il darba.

M'hemmx bżonn li inti jkollok in-nanniet tiegħek, imma tista' tagħmel fostering ta' anzjani oħra.

Ħaġa oħra li sibt hija li l-kunsilli lokali mhumiex aġġornati.

Jien immur il-kunsilli lokali biex nistaqsihom fuq ċertu tip ta' informazzjoni dwar l-anzjani, imma dawn ma jkunux jafu biha.

Għalkemm għandhom nies li suppost qegħdin hemm mid-dekasteru tal-anzjani, dawn ma jkollhomx l-informazzjoni bażika dwar l-anzjani fil-komunità tagħhom!

Pereżempju, ma jkunux jafu kemm għandhom anzjani, f'liema stat qegħdin u x'għajnuna għandhom bżonn.

Irrid ngħid xi ħaġa wkoll dwar is-servizzi disponibbli.

Hemm servizzi li huma disponibbli għall-anzjani, imma meta ddur l-anzjani tinduna li dawn ma jafux bihom!

Dan mhux kemm tibgħat fuljett bħalma għamel dan il-Gvern, għax kulma kien fih kienet propoganda għall-Ministru, għas-Segretarju Parlamentari u għall-Prim Ministru nnifsu, għax ir-ritratti tagħhom kien hemm fih!

L-anzjan ma jafx x'hemm disponibbli għalih u ma jafx xi dritt għandu biex jieħu dawn is-servizzi.

Anke t-Telecare xi minn daqqiet issib li jibżgħu minnu l-anzjani.

Fil-fatt, jiena nara li m'hemmx approach biżżejjed għall-anzjani, m'hemmx nies li jżuru lill-anzjani ħalli jaraw f'liema stat qegħdin fih.

Mhux imbilli ngħidu li dan is-servizz huwa disponibbli, għax l-anzjani ma jafux bih u lanqas huma informati biżżejjed bl-eżistenza ta' dawn is-servizzi.

Anke fuq is-servizz tal-handyman li jiġik id-dar biex isewwilek xi problemi li jkollok, ma jafux min hu intitolat għalih u lanqas jafu fejn iridu jċemplu.

Rigward il-volontarjat, issib anzjani li huma lesti biex jidħlu fil-volontarjat, imma fil-mument l-anzjan aktar qed jipprova jsib xi tip ta' xogħol biex ikollu dik ix-xi ħaġa żejda fil-but minħabba li llum il-ħajja tant għoliet li mhux qed jirnexxilhom ilaħħqu!

Pereżempju, jien mort nara koppja anzjani Diċembru li għadda: ir-raġel kien għalliem u l-mara, a very prim and proper lady, edukata u dejjem nadifa.

Meta mort inżurhom, insib lilha bi tliet jumpers, bil-qalziet tar-raġel u b'energy-saving lamp.

U għalhekk staqsejtha x'kien ġaralha, u fil-pront qaltli li t-tnejn qegħdin fuq id-Diovan u z-Zocor, imma peress li dawn il-mediċini kienu out of stock għal dawn l-aħħar sitt xhur, kellhom jixtruhom minn buthom.

Issa kaxxa Diovan u kaxxa Zocor jiswew €60, u għal tnejn min-nies jiġu €120!

Mela din il-koppja spiċċat sitt xhur tgħix bi €380 kull xahar!

Żgur li ma tkampax b'dik is-somma!

Xi minn daqqiet jiddispjaċini ngħid li l-Gvern qiegħed jabbuża mill-anzjani u qiegħed jabbuża minn ċerti nies.

Duru l-anzjani u araw is-sitwazzjoni tagħhom għax b'hekk taraw x'inhi l-verità!

Il-faqar fl-anzjani u r-riskju tal-faqar fl-anzjani hija akbar milli hemm imniżżel hemmhekk!

L-anzjani tagħna jinsabu b'daharhom mal-ħajt għax il-ħajja dejjem togħla.

Jien nista' nitkellem fuq dawn l-affarijiet għax ix-xirja tiegħi jien nagħmilha.

Dażgur li l-anzjani huma obeżi jekk m'għandhomx biex jixtru healthy food.

B'hekk ikollhom jgħaddu bil-ħobż u b'ikel ieħor.

Issa ħalliha li llum il-ħobż għola kif ukoll il-ħalib.

Nerġa' ngħid li l-anzjani qegħdin b'daharhom mal-ħajt.

Meta tara l-anzjani tagħna fiex qegħdin, fil-verità jibda jiddispjaċik.

Lili qalbi ġabuhieli ġunġliena!

Rigward min irid ikompli jaħdem, naħseb li bħalissa għandna ħafna anzjani li kienu fis-settur tal-kostruzzjoni meta kienu iżgħar.

U, kif nafu, min jaħdem f'dan il-qasam kien ibati ħafna, għax ix-xogħol tiegħu kien isir fl-elementi kollha.

Dawn kollha jinsabu xi ftit batuti f'saħħithom.

Issa, hemm minnhom li għalkemm ma jkunux jistgħu jibqgħu jaħdmu fil-ġebel, xorta waħda s-sengħa tagħhom m'għandhiex tintilef!

Madankollu, din is-sengħa se tintilef għax lanqas għad għandna skejjel fejn iż-żgħażagħ tagħna jmorru jitgħallmu dik is-sengħa.

Barra minn hekk, illum fuq is-siti tal-kostruzzjoni tara biss ħaddiema Bulgari u ħaddiema oħra barranin!

Morru araw fejn qed jinbena Bieb il-Belt.

Jiena ngħid li hemmhekk hemm madwar 60% tal-ħaddiema li huma jew Bulgari jew ta' nazzjonalità oħra li ġew importati bħala cheap labour.

Fl-aħħarnett, ikolli ngħid li bejn dak li ppreżentajtilna u r-realtà hemm baħar jaqsam!

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak.

ONOR CARMELO ABELA: Min-naħa tiegħi, jiena wkoll ningħaqad ma' dak li għadu kif qal l-Onor.

Qabel xejn nifraħ lis-Sur Carabott tal-preżentazzjoni tiegħu għaliex huwa importanti li nkunu nafu bejn wieħed u ieħor fejn qegħdin.

Issa din hi l-istampa kollha?

Le mhijiex, imma almenu nkunu nafu bejn wieħed u ieħor fiex qegħdin u fejn hemm bżonn li nagħfsu xi ftit aktar.

Ovvjament dejjem se jkollok fejn ittejjeb.

Pereżempju, waħda mill-affarijiet li jkun interessanti li jkollna – apparti l-preżentazzjoni nnifisha – hija fejn jidħlu ċerti servizzi.

Kemm l-anzjani tagħna jafu bihom dawn is-servizzi?

Veru li hemm lista bis-servizzi disponibbli, imma fil-verità huma ftit dawk l-anzjani li jafu bl-eżistenza tagħhom.

Tajjeb li jkollna statistika ta' kull servizz kemm qed isir użu minnu mill-anzjani.

Xi ħaġa oħra li rridu naħdmu fuqha hija li l-ewwelnett ikun hemm iktar għarfien tas-servizzi li jeżistu u li dawn ikunu faċli biex wieħed ikun jista' jużahom.

Qed ngħid hekk għax id-diffikultà tagħhom tkun li l-anzjani jkollhom jimlew il-formoli.

Issa nifhem li hemm bżonn ta' ċerta amministrazzjoni bażika, għax hawnhekk qed nitkellmu fuq fondi pubbliċi, imma min-naħa l-oħra nafu wkoll li l-anzjani, meta jirċievu karta, jitwerwru u jaqbadhom paniku.

Issa li qegħdin f'din is-sena Ewropea ddedikata għall-anzjani, nispera li ma jiġrix bħalma ġara f'oqsma oħrajn, bħall-faqar u l-esklużjoni soċjali, li nagħmlu sena ntambru fuqha, u mbagħad, kif tgħaddi dik is-sena, induru għal suġġett ieħor u dak ninsewh.

Naħseb li sfida ewlenija f'dan il-qasam mhijiex dik li ngħaddu din is-sena, imma aktar hija kif se noħolqu l-għarfien … Naħseb li dak huwa wkoll l-għan tax-xogħol tiegħek bħalissa bħala national co-ordinator.

Peress li ffokajna iktar fuq l-anzjani u l-anzjanità, nistgħu għaż-żmien li ġej nibnu fuq dak li skoprejna, jew fuq dak li ħareġ b'mod evidenti matul din is-sena.

Jiena naħseb li dik hija importanti ħafna li nagħmluha.

Naħseb li sfida ewlenija oħra hija dik li ngħinu persuna ssir anzjana.

Ħafna drabi l-esperjenza tkun li, meta xi ħadd qiegħed fuq il-post tax-xogħol, ikollu ħajtu fulfilled u ma jkun jonqsu xejn.

Imma fil-mument li dan jispiċċa mid-dinja tax-xogħol, jaf jaqla' daqqa kbira.

U allura naħseb li b'xi mod jew ieħor irridu naħsbu fuq xi ħaġa li biha nistgħu ngħinu ħalli ntaffu ftit lil min ikun se jagħmel din il-qabża.

Għal ċerti nies, meta jgħaddu mill-fażi fejn filli jkunu fuq il-post tax-xogħol għall-ħajja ta' pensjonant tkun kważi daqqa fatali.

Hemm żvilupp ieħor li huwa tajjeb u ta' min li wieħed jaħdem fuqu.

Hawnhekk qiegħed nirreferi għall-fatt li llum il-ġurnata għandek aktar anzjani fid-dinja tax-xogħol.

Jiena naħseb li dik hija xi ħaġa pożittiva.

Huwa pożittiv ukoll li l-anzjani ma jitilfu xejn mill-pensjoni tagħhom.

Madankollu rridu nkunu realistiċi u ngħidu l-ewwel x'inhuma r-raġunijiet għalfejn dawn l-anzjani qed ikomplu jaħdmu.

Filwaqt li hemm nies li jibqgħu jaħdmu għax ix-xogħol jagħtihom sodisfazzjon, u mhux neċessarjament ikunu qed jagħmluh għall-flus, hemm oħrajn – li l-persentaġġ tagħhom mhuwiex wieħed żgħir – li jkunu kostretti li jibqgħu jaħdmu għax il-pensjoni ma sservihomx.

Hemm min jibqa' jaħdem biex ikun jista' jgħin lit-tfal tat-tfal tiegħu.

Xorta huwa pass pożittiv li dawn l-anzjani jibqgħu jaħdmu biex ma ninftiehemx ħażin, imma ejjew nagħtu każ tar-raġunijiet ukoll.

Qed ngħid dan għaliex ħafna drabi nafu li l-baskett tal-anzjani – jiġifieri dak il-famuż baskett li bih inkejlu l-għoli tal-ħajja – fih element ta' pilloli li dawn ikollhom jixtru.

Hemm anzjani li huma intitolati li jieħdu l-pilloli kollha b'xejn permezz tal-iskemi tal-kartuna s-safra u l-kartuna r-roża, imma hemm ukoll anzjani li, għal xi raġuni jew oħra, m'huma intitolati għal xejn.

Hemm anzjani oħra li huma intitolati għal uħud mill-pilloli li jieħdu, filwaqt li mhumiex intitolati għal oħrajn.

Xi kultant dawk li ma jkunux intitolati għal pilloli oħrajn, jien nistaqsihom x'inhi r-raġuni, u dawn jgħiduli – din qiegħed niltaqa' magħha b'mod regolari – li ċerti pilloli ma jġibhomx il-Gvern.

Ma jġibhomx jew għax ikunu għoljin, jew inkella għax ikunu pilloli pjuttost speċjalizzati u ma jkunux fost il-pilloli li l-Gvern iġib.

B'hekk dak li jkun ikollu jixtrihom minn butu, u jispiċċa jnaqqar parti sostanzjali mill-pensjoni tiegħu meta teħodha fuq perijodu ta' żmien.

Għaldaqstant naħseb li rridu nħarsu lejn dawn l-affarijiet.

Ovvjament mhux se nsibu s-soluzzjoni għal kollox, imma nistgħu nipprovaw nieħdu ċerti inizjattivi fuq ċerti affarijiet.

Pereżempju, dak li għedt jien l-ewwel, u li semma wkoll l-Onor.

Zammit dwar kif dawn is-servizzi offruti lill-anzjani jgħinuhom biex itaffu ftit mill-ispejjeż.

Fil-fatt, minflok toqgħod taqla' handyman minn butek, għandek dan is-servizz ipprovdut mill-Gvern, u b'hekk inti qed tiffranka dawn l-ispejjeż.

Fl-aħħar mill-aħħar, jista' jiġi kkonsidrat sabiex ċerti pilloli li llum qegħdin fuq il-kartuna s-safra jew fuq il-kartuna r-roża, u forsi l-esperti mediċi mhux qed jissuġġerixxu lilhom, naraw li jidħlu oħrajn minflokhom.

F'ħin minnhom, waqt din il-preżentazzjoni ssemmew ċerti inizjattivi biex membri tal-familja jgħinu lill-membri anzjani fil-familja tagħhom.

Kien hemm numru ta' persentaġġi li ssemmew, kif ukoll possibilitajiet dwar x'jista' isir, fosthom ir-reduced hours jew il-flessibilità fuq il-post tax-xogħol.

Imbagħad intqal li dawn l-opportunitajiet huwa eħfef li jingħataw fiċ-Ċivil milli mis-settur privat.

Madankollu jiena ltqajt ma' ċirkostanzi fejn iċ-Ċivil stess għamel il-ħajja ta' min kien qed jitlob dawn il-miżuri nfern, u dam is-snin jipprova jikkonvinċihom dwar il-każ tiegħu.

Ħmistax ilu, smajt bil-każ ta' waħda li tixtieq titlaq minn fejn qiegħda taħdem, li huwa xogħol pjuttost komdu u tajjeb, biex tmur x'imkien ieħor fejn il-load tax-xogħol hija akbar, imma almenu tkun eqreb tad-dar ta' ommha u b'hekk tkun tista' tmur tittawwlilha kultant ħin.

Madankollu, din ilha xhur twal, biex ma ngħidx snin, tipprova tikkumbatti mal-amministrazzjoni taċ-Ċivil, u sal-lum għadha ma ngħatatx dan il-permess.

Jista' jkun li dan huwa każ wieħed, imma ma naħsibx li hu hekk għax nemmen li hemm oħrajn simili.

Tajjeb li din l-awareness ġiet għall-attenzjoni tagħkom bħala Kumitat għax importanti li, b'xi mod jew ieħor, min qiegħed jiddeċiedi dawn il-każijiet fiċ-Ċivil, jittrattahom b'aktar serjetà u urġenza.

Nafu bid-diffikultajiet li jistgħu jinħolqu meta jkollok anzjana ta' 87 sena li qiegħda tbati mid-dementia jew b'xi ħaġa oħra.

Waħda mill-affarijiet li tinkwetani hija r-rata tal-faqar.

U huwa għalhekk li ċerti anzjani qed ikomplu fid-dinja tax-xogħol, proprju biex ma jaqgħux fil-faqar.

Fil-fatt, kif intqal tajjeb fil-preżentazzjoni tas-Sur Carabott, il-faqar fost l-anzjani huwa ogħla, kemm mill-medja Ewropea, kif ukoll mill-medja nazzjonali.

Din hija sfida oħra li rridu nħarsu lejha.

Fil-fatt, meta tidħol fid-djar tan-nies tinduna iktar b'dan ir-riskju.

Issa r-raġunijiet jistgħu jkunu diversi u mhux bilfors li jkunu marbuta biss mal-pensjoni tagħhom.

Jista' ikun ukoll li dawn ma jkunux jafu jieħdu ħsieb tagħhom infushom issa li spiċċaw waħedhom.

Allura dak il-punt li semma l-Onor.

Zammit dwar li tadotta persuna anzjana huwa punt tajjab ħafna, u wieħed irid jara kif jista' jaħdem fuqu.

Naħseb li l-involviment tal-kunsilli lokali jista' jgħin biex b'mod volontarju dan ikun jista' isir.

Jista' ikollok min mhux għax m'għandux mezzi finanzjarji, imma għax biż-żmien jintelaq.

U allura naħseb li huwa importanti li nħarsu lejha din ukoll.

Xi ħaġa oħra li nixtieq insemmi hija li ma nistgħux nifirdu l-ġenerazzjonijiet.

Bħala pajjiż, ma nistgħux biex nagħmlu politika fuq l-anzjani, ninsew u nifirdu l-politika mid-dinja tax-xogħol jew nifirdu l-politika miż-żgħażagħ.

Qed ngħid dan għax hemm ċerti tendenzi li nsibuhom kullimkien.

Eżempju prattiku huwa l-obeżità: aħna mhux biss l-anzjani għandna obeżi, imma anke t-tfal!

U r-riżultat tal-anzjani huwa minħabba dak li ġara qabel.

Il-prospetti ma tantx huma tajbin!

It-tfal tal-lum tagħna diġà qegħdin fuq quddiem nett fejn tidħol l-obeżità, u għalhekk ma nistgħux nistennew aktar.

Punt ieħor marbut ma' li aħna ma nistgħux nifirdu l-ġenerazzjonijiet huwa proprju dan: apparti dawn it-tendenzi li semmejt inti fil-preżentazzjoni tiegħek, aħna nafu li hemm numru ta' anzjani li jieħdu ħsieb it-tfal tat-tfal biex it-tfal tagħhom ikunu jistgħu jmorru jaħdmu.

Imma mbagħad qegħdin nimmiraw ukoll sabiex iktar anzjani jibqgħu fid-dinja tax-xogħol.

Din waħda tmur kontra l-oħra!

Jekk aħna qed naħdmu biex iktar anzjani jibqgħu fid-dinja tax-xogħol, nafu li se nitilfu mis-servizz soċjali li dawn l-anzjani qed jagħmlu ma' uliedhom billi jieħdu ħsieb tan-neputijiet tagħhom.

Jekk aħna qed naħdmu biex inżidu iktar anzjani fid-dinja tax-xogħol, mill-banda l-oħra rridu naħdmu biex ikun hemm servizzi li jkunu finanzjarjament aċċessibbli għall-familja.

Dawn il-punti jissemmew fir-rapport li ħejja dan il-Kumitat u li ġie ppreżentat lilkom, u kienu punti li semmewhom l-anzjani stess li ġew quddiem dan il-Kumitat, fejn xtaqu li jkun hemm childcare centres li jkunu finanzjarjament aċċessibbli biex it-tfal ta' uliedhom ma jbatux meta l-mara toħroġ taħdem biex tgħin lill-familja tagħha.

Għax inkella ma jagħmilx sens li l-mara toħroġ taħdem, u mbagħad fl-istess ħin ikollha toħroġ ammont ta' flus biex tħallas għaċ-childcare centre.

Naħseb li, bejn wieħed u ieħor, dawn kienu l-punti li xtaqt nagħmel aċċenn għalihom.

U nagħlaq b'dak li bdejt bih bażikament: lil hinn minn din is-sena, l-isfida prinċipali hi dik li nibqgħu nisħqu fuq dan il-qasam u, minn dak li tgħallimna matul din is-sena, nipprovaw noħolqu servizzi ġodda u naraw li noħolqu aktar awareness tas-servizzi li diġà għandna biex jibbenefikaw aktar anzjani minnhom.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Qabel ma ngħaddi l-kelma lill-Onor.

Azzopardi, nixtieq ngħaddi kumment.

Ħafna drabi nara tendenza li meta nkunu qegħdin niddiskutu issues partikolari, bħalma kienet is-sena ddedikata għall-faqar u għall-anzjanità, donnu li nitilfu l-attenzjoni tagħna fuq x'inhu jiġri lill-familja Maltija.

Imma s-soċjetà tagħna hija magħmula mill-familji tagħna, għaliex il-familja hija l-ewwel komunità.

Issa l-kelma "familja" tista' tfisser dik ir-relazzjoni jew dik ir-rabta li tiġbor fiha numru ta' persuni flimkien.

Qed ngħid hekk għax, meta konna qegħdin nitkellmu fuq il-faqar u fuq ir-riskju tal-faqar, kien ħareġ punt ewlieni li donnu ma baqax isir.

Anke meta jitkellmu ċerti entitajiet oħra li mhumiex politiċi, dawn kienu qalulna li t-tkissir tal-familja huwa s-sors ewlieni li joħloq il-faqar fil-familja u fis-soċjetà.

Donnu meta niġu biex nitkellmu fuq l-anzjani jew fuq il-faqar donnu ninsew nitkellmu fuq is-suġġett ta' x'jiġbed lin-nies flimkien u x'jgħaqqad lill-bniedem li jgħix fil-familja u li dan isib il-milja tiegħu f'dik il-familja.

Qed ngħid hekk mhux għax għamiltu hekk intom, imma għax ma rajtux li spikka daqshekk fil-preżentazzjoni tagħkom.

Jien inħoss li rridu li l-ħajja tal-anzjan tkun waħda sana u b'saħħitha, għax qed ngħidulu li jrid jagħmel l-eżerċizzju fiżiku u li jrid jonqos mill-piż, imma mbagħad mhux qed nagħtu daqshekk attenzjoni lill-familja u l-fatt li l-anzjan iħossu indukrat fiha.

Fir-rapport li ħareġ dan il-Kumitat, ħarisna proprju lejn il-familja u l-anzjani, u ma trattajniex biss l-anzjan bħala individwu, imma ttrattajnih fid-dimensjoni tal-familja.

Jekk wieħed iħares lejn dan ir-rapport jara titoli bħal "It-tbatija u l-uġigħ tal-anzjani fis-soċjetà tagħna", "Ir-realtà u l-bidliet li jseħħu fl-anzjanità", kif ukoll "It-tbatija li ġġib magħha l-firda u s-separazzjonijiet fil-familja għall-anzjani".

Jekk għada pitgħada din se tkun realtà li ma nistgħux niċħduha, fejn se jkollna tkissir tal-familji, separazzjonijiet kif ukoll firdiet ta' koppji li jkunu f'koabitazzjoni, smajna x'konklużjonijiet jista' ikollna għax semmewlna dak li qed jiġri barra minn xtutna.

Li se jiġri hu li se jkollna aktar persuni jgħixu waħedhom, anke ta' età akbar, proprju għaliex iż-żwieġ jew ir-relazzjoni tagħhom, li kienu qegħdin fiha, ma tkunx irnexxiet.

Mela iktar ma' dan il-kenn li toffri l-familja jsir aktar vulnerabbli, inti mhux se jkollok dak il-wens bħalma hemm bejn żewġ miżżewġin li baqgħu jgħixu flimkien, bir-raġel jieħu ħsieb il-mara, u l-mara tieħu ħsieb ir-raġel flimkien.

Sinjuri, nixtieq nagħmel l-enfażi u nitlobkom tinżlu tikkomunikaw il-messaġġ tagħkom mhux biss fuq livell nazzjonali, imma anke fuq livell ta' komunità.

Jien m'għadniex nitkellem aktar fuq livell lokali – għax xi kultant inkunu qegħdin nagħmlu użu ħażin mill-kliem – imma rrid nitkellem fuq livell ta' komunità.

Allura meta nsemmu ż-Żejtun, il-Mosta, Ħaż-Żebbuġ, ir-Rabat, eċċ., li huma l-postijiet li aħna ġejjin minnhom, dawn mhumiex biss lokalità, imma huma wkoll komunità.

Nerġa' ngħid li l-ewwel komunità li sibt fiha l-milja għall-persuni hija l-familja.

Qiegħed nagħmlilkom dan l-appell importanti għax inkella ta' xejn nitkellmu fuq kif jista' jkollna l-aħjar well-being.

Jekk nitkellmu fuq kif ikollna well-being, u dak li jsostni l-aħjar well-being, hija proprju l-familja.

Imma din kull darba qegħdin ninsewha, jew donnu qegħdin nibżgħu mmissuha … Fl-opinjoni tiegħi, xi kultant nibżgħu mmissu ċerti affarijiet, anke aħna l-politiċi, għaliex naħsbu li se niskomodaw lil xi ħadd.

Veru li l-affarijiet l-oħra, bħall-obeżità u l-eżerċizzju fiżiku, huma importanti, u dak kollu li semmew sħabi hija realtà, għalkemm forsi l-mod ta' kif naraw l-affarijiet ivarja; però, fl-aħħar mill-aħħar, dik ir-realtà wieħed irid jirranġaha.

Grazzi.

L-Onor.

FREDERICK AZZOPARDI: L-ewwel nett niskuża ruħi li kelli nitlaq għal xi ħin.

Min-naħa tiegħi, xtaqt ngħid xi ħaġa fuq il-Home Help.

Ma nafx dħaltux fid-dettall dwar jekk dan is-servizz huwiex qiegħed jingħata sew, jew inkella jekk hemmx min għandu iktar bżonn ta' dan is-servizz …

IS-SUR JAMES CARABOTT: Li semmejna kienu affarijiet relatati mal-erba' objettivi.

Semmejna li hemm il-Home Help, imma ma dħalniex fid-dettall.

FREDERICK AZZOPARDI: F'dan l-istudju tagħkom ma dħaltux fid-dettall ta' dawn is-servizzi?

Aħna rriferejna għall-istudju li sar mill-Eurobarometer, u dan sar across l-istati membri kollha.

FREDERICK AZZOPARDI: Fil-preżentazzjoni għidt li l-anzjani li qed jibqgħu jaħdmu qiegħed dejjem jiżdied, u mbagħad, fl-istess ħin, għidt li l-Maltin jaħsbu li huma jibqgħu kapaċi fl-impjieg kurrenti tagħhom sakemm ikollhom 57 sena.

Donnu li din ma tagħmilx sens, u allura hemm spjegazzjoni għaliha?

Li rridu huwa li n-nies ma jibqgħux jaħsbu li, jekk jispiċċaw qabel mix-xogħol, se jkunu qed jgħixu kwalità ta' ħajja aħjar.

Għalhekk qed jgħidu 57 sena, għax iridu jirtiraw kmieni.

ONOR CARMELO ABELA: Jekk tippermettuli xtaqt nikkumenta fuq din il-perċezzjoni, għax jien ma fhimtx hekk.

Jien fhimt li, fix-xogħol kurrenti tagħhom, qisu li mhux qed jaraw prospetti li se jkomplu aktar wara l-età ta' 57 sena.

U dan mhux għax jixtiequ jirtiraw huma, imma qisu għax ix-xogħol li qegħdin fih mhux qed jaraw li jista' jwassalhom għal iktar snin minn 57 sena.

Xi ħaġa oħra li xtaqt inżid huwa jekk b'xi mod jew ieħor ġiex studjat jew rajtux il-fenomenu tal-early retirement schemes, fejn nafu li dan it-tip ta' persuni ta' din l-età, jekk jirtiraw ta' 55 sena u iktar, biex ma ngħidx inqas minn 55 sena, il-prospetti tagħhom li jsibu xogħol ieħor dejjem qiegħed jonqos sostanzjalment.

Ma nafx jekk dawn jorbtux flimkien.

IS-SUR JAMES CARABOTT: Il-mistoqsija kienet fis-sezzjoni tal-objettivi relatati max-xogħol.

Il-Eurofond, li jkejjel il-kondizzjonijiet tax-xogħol, kienu diġà qalu li l-Maltin iħossuhom komdi fix-xogħol tagħhom, u naħseb li hija relatata ma' perċezzjoni li inti tixtieq tispiċċa kmieni mix-xogħol.

Għandna dan il-fenomenu, speċjalment fil-Mediterran.

Pereżempju, wieħed jista' jara l-Greċja kemm kienu jagħtu skemi ta' irtirar kmieni.

Veru jista' jagħti l-każ kif qed tgħid inti li għad għandna ħafna nies li jaħdmu fis-settur manwali li trid ċertu saħħa biex tibqa' tagħmel dak it-tip ta' xogħol, u allura jaħsbuha b'dak il-mod.

Imma l-persentaġġ tant kien għoli li wasslu għal dan ir-riżultat ta' 57 sena, li naħseb li hija forma ta' perċezzjoni li s-soċjetà xi kultant twassal biex dak li jkun jibda jistenna b'ċertu ħerqa ż-żmien biex jirtira ħalli joqgħod kwiet u ma jagħmel xejn.

Fil-verità, ir-riċerka turi mod ieħor, għax min jispiċċa mix-xogħol jibda jgħidlek kif se jqatta' il-ħin tiegħu u kif se jibda jinvolvi ruħu.

Tkun qisek għandek din l-esperjenza kollha u ma tafx x'se tagħmel biha.

Iċ-Ċivil joffri kors – mhux obbligatorju – lill-ħaddiema tiegħu li jkunu se jirtiraw biex jippreparahom għal din il-bidla.

Fil-fatt, din hija daqqa għal dak li jkun, għax filli jqum għax-xogħol filgħodu u filli m'għandu xejn x'jagħmel.

F'San Vinċenz għandna l-għaqda ASI li jagħmlu dan il-kors ukoll lill-membri tagħhom.

Imma ċ-Ċivil kollu, qabel ma jirtiraw, jistednuhom biex, jekk iridu, jagħmlulhom dan il-kors fuq kif għandhom jidħlu għal din il-bidla.

ANTHONY ZAMMIT: Meta titkellem ma' professjonisti li jibdew jikbru fl-età ssib li dawn jgħidulek li se jibdew inaqqsu mix-xogħol tagħhom, imma mhux li jirtiraw.

Allura, dawk ta' 57 sena aktar huma dawk li ġejjin mix-xogħol manwali, bħal pereżempju ħaddiema li jaħdmu fil-kostruzzjoni, fil-fabbriki, eċċ. Pereżempju, jien kirurgu u ma nieqafx naqra affarijiet ġodda li joħorġu minn żmien għal żmien, għax qiegħda fija li rrid inkompli.

Saret biċċa minni li jien nagħmel sas-2.00 ta' filgħodu naqra affarijiet fuq il-mediċina li jkunu ġodda.

Imma xi ħadd li kien fuq xogħol manwali, jew xi ħadd li ma kellux dak iċ-ċertu feeling, se jgħidlek li "m'hemmx li nirtira, ħalli noqgħod għall-kwiet u l-mistrieħ".

Għandek dak il-kunċett ta' xi ġenna, li jien se nieqaf mix-xogħol u se nibda ngawdi.

IS-SUR JAMES CARABOTT: Naqbel miegħek.

Il-Eurobarometer qalha wkoll.

X'ħin staqsa lin-nies kif jistgħu jtaffu din tax-xogħol, qalu li jibqgħu jagħtuhom iċ-ċans li jibqgħu jaħdmu part-time jew b'sigħat imnaqqsa, biex inti dejjem tnaqqas sakemm tispiċċa fix-xejn.

Għalhekk huwa tajjeb li nħeġġu lill-anzjani sabiex jagħmlu re-skilling, fejn dawn in-nies li jkollhom xogħol manwali jattendu korsijiet tal-lifelong learning biex jiksbu ħiliet ġodda, u b'hekk, minflok jispiċċaw bla xogħol, ibiddlu x-xogħol tagħhom.

Hemm ukoll il-perċezzjoni l-oħra li għax l-anzjan jibqa' jaħdem qisu se jieħu x-xogħol taż-żagħżugħ.

ANTHONY ZAMMIT: Imma forsi ddaħħal il-perċezzjoni li l-anzjan se jnaqqas mix-xogħol manwali, filwaqt li se jagħti l-esperjenza tiegħu lil dak iż-żagħżugħ, li hija l-iktar ħaġa importanti!

Meta tara anzjan u żagħżugħ li għandhom l-istess delizzju, nista' nassigurakom li ma jkunx hemm differenza fl-età ta' bejniethom.

Fil-fatt, tara l-anzjan jerġa' isir qisu tifel żgħir, u tara t-tifel irid jaqsam l-esperjenza tiegħu mal-anzjan, u jkun lest li jieħu l-esperjenza tal-anzjan.

Dik hija xi ħaġa li rajt jien, u veru ħadt gost biha!

IS-SUR JAMES CARABOTT: Dażgur!

Li xtaqt ngħid ukoll huwa li, meta ftaħna s-sena Ewropea, kien hemm soċjologu li qalilna li mhijiex naturali li jkollok is-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, imma din trid tippjanaha.

U dan jista' isir billi jkun hemm skemi fejn tlaqqa' lill-anzjani maż-żgħażagħ.

Aħna għamilna merge ma' tal-Iskola Sajf, fejn ġew 'il fuq minn 1,000 tifel u tifla, li mhux kemm jiġu u jgħidulhom "Hello", imma jridu jqattgħu l-ħin magħhom.

Pereżempju, bħal dik it-tfajla li rajna fil-video, fejn dik kienet inizjattiva tal-Kunsill Lokali taż-Żejtun.

U aħna qed ngħidu li mhux tmur darba u daqshekk, imma li tibqa' tmur b'mod regolari ħalli jkun hemm it-tpartit tal-valuri.

Issa din saret għax kienet ippjanata.

Nerġa' ngħid li mhijiex naturali li ż-żgħażagħ se jmorru, u allura dawn it-tip ta' affarijiet trid tippjanahom.

IS-SUR JOE SCIBERRAS (MALTA EU STEERING & ACTION COMMITTEE): Jiena nirrappreżenta lill-MEUSAC fuq il-Kumitat tal-Attivitajiet Nazzjonali dwar is-sena Ewropea 2012, u xtaqt nagħmel ftit kummenti żgħar ħafna.

Anzjan li qabeż is-60 jew il-65 sena ma tistax tipprova ġġiegħlu jbiddel il-mentalità tiegħu.

U allura l-idea tas-sena Ewropea hija dejjem li tqajjem għarfien sabiex jibdew attitudnijiet ġodda, l-iktar fil-ġenerazzjonijiet iż-żgħar, u mbagħad jibqgħu jitilgħu u jgħaddu normalment mas-snin fost is-soċjetà in ġenerali.

Naħseb li tajjeb li wieħed jipprova jqajjem għarfien ma' dawk li għandhom minn 60 jew 65 sena 'l fuq.

Imma l-iktar mill-ġenerazzjoni żagħżugħa.

Pereżempju l-attitudni ta' lifelong learning u l-upskilling.

Din trid tibda minn età żgħira.

Hawnhekk laqatni l-punt tal-Onor.

Abela fuq x'se jsir wara.

Naħseb li dan kien l-iskop ukoll tal-attivitajiet li għamilna matul is-sena.

Aħna bħala MEUSAC ħadna fondi mill-Unjoni Ewropea sabiex inqajjmu għarfien permezz ta' kampanja fuq il-media, ħadna slots minn dan il-video li rajna hawnhekk, u tfajnihom fuq diversi mezzi tax-xandir.

F'Novembru li ġej, se nagħmlu konferenza proprju dwar l-anzjanità attiva fil-qasam tax-xogħol biex inqajmu aktar awareness fost l-istakeholders kollha involuti ħalli naġixxu, għax din mhijiex biss xi ħaġa li trid tqajjem għarfien fuqha, imma t-tendenzi demografiċi u l-bidla fid-demografija hija sine qua non li ssir xi ħaġa fuqha.

J'alla verament ikun hemm follow up tal-attivitajiet li bdejna din is-sena, u jittieħdu miżuri li jservu fit-tul.

Jien inħobb nitkellem ħafna fuq l-age friendly measures.

Jekk nitkellmu fuq il-family friendly measures, ejjew nibdew inħarsu wkoll lejn l-age friendly measures.

Pereżempju, li wieħed jirtira bil-mod il-mod, jew li wieħed ikollu opportunità li jagħmel reduced hours biex dak li jkun ma jibqax għaddej bl-istess ritmu … Min se jibbenefika minnha din?

Mhux l-anzjan biss, imma s-soċjetà kollha!

Nirringrazzjakom.

THE CHAIRMAN: Naħseb li għal-lum nistgħu nikkonkludu hawnhekk.

Qabel nikkonkludu, nixtieq inkun naf il-laqgħa li jmiss lil min se jkollna bħala mistieden.

(Interruzzjonijiet) Tajjeb, mela nikkonfermaw mal-iSpeaker tal-Kamra, għax jekk ikun jista' jattendi, tkun l-aħjar ħaġa possibbli.

Jien naħseb li attività bħal din ikun aħjar li jkun preżenti l-iSpeaker ħalli tidher bħala attività mill-iktar formali possibbli, speċjalment la se jkun hawn magħna r-rappreżentanti tal-partiti politiċi sabiex ngħaddulhom kopja tar-rapporti kollha li saru minn dan il-Kumitat.

Fl-opinjoni tiegħi, din se tkun laqgħa speċjali għaliex fiha se nkunu qegħdin nuru l-ħidma tagħna, u nġiegħlu lill-partiti politiċi jieħdu għarfien ta' dak li għamel dan il-Kumitat waqt li jkunu qegħdin iħejju l-programm elettorali tagħhom.

Taqbel miegħi, Onor. Abela?

CARMELO ABELA: Ma nsib l-ebda oġġezzjoni li l-iSpeaker ikun preżenti għal din il-laqgħa.

U jkun tajjeb li nenfasizzaw li l-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ħadem fuq dawn ir-rapporti kollha, u li nittamaw li dawn ma jibqgħux biss rapporti fuq il-karta, imma li jkun hemm min jindenja ruħu jara r-rakkomandazzjonijiet li ħarġu.

Issa l-fatt li jkun hawn l-iSpeaker preżenti jimmarka b'mod iktar qawwi, ħa ngħid hekk, ix-xogħol li għamilna f'dan il-Kumitat.

THE CHAIRMAN: Dik kienet l-intenzjoni tiegħi wkoll, u għalhekk naħseb li għandha tkun laqgħa importanti ferm.

Aħna hawnhekk għamilna ħafna xogħol, u naħseb li ressaqna ħafna proposti tajbin.

Għalhekk issa huwa l-waqt li dawn il-proposti jiġu għall-għarfien ta' min jista' jieħu azzjoni fuqhom.

Grazzi.

Fit-8.30 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata iktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 142

It-Tlieta, 30 ta' Ottubru, 2012

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-19.05 p.m.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat, ippresieda.

Dr Elaine Burmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, kienet preżenti għal din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Iċ-Chairman informa lill-Kumitat li kien irċieva din il-korrispondenza:

Dok 182 Petizzjoni datata 25 ta' Awwissu, 2012 mingħand is-Sur Peter Cassar Torreggiani.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 141 li saret nhar It-Tlieta, 16 ta' Ottubru, 2012 ġew konfermati.

PREŻENTAZZJONI MILL-KUMITAT NAZZJONALI RESPONSABBLI MIS-SENA eWROPEA 2012 F'mALTA DDEDIKATA LILL-aNZJANITÀ ATTIVA U S-SOLIDARJETÀ BEJN IL-ĠENERAZZJONIJIET

Is-Sur James Carabott, National Coordinator EY2012 ippreżenta lill-Kumitat preżentazzjoni dwar l-Anzjani u s-sena Ewropea għall-Anzjanità Attiva u s-Solidarjetà bejn il-Ġenerazzjonijiet.

Wara din il-preżentazzjoni ntwera lill-Membri tal-Kumitat video b'intervisti ma' anzjani li għadhom attivi fis-soċjetà tagħna.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fit-20.30 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata iktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET tal-familja

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 13

It-Tlieta, 13 ta' Novembru 2012 fis-7:00pm

L-Onor Jean Pierre Farrugia, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet tal-Familja, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 13 ta' Novembru, 2012 fis-7:00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Konferma tal-Minuti.

Aċċess tal-Familja Maltija għall-Child Care Centres.

Affarijiet oħra.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET tal-Familja

LAQGĦA NRU 13

It-Tlieta, 13 ta' Novembru, 2012

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet tal-Familja ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fit-7:40 p.m.

L-Onor Jean Pierre Farrugia, President tal-Kumitat, ippresieda.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nr.

12, li saret nhar it-Tlieta 30 ta' Ottubru 2012, ġew konfermati.

Aċċess tal-Familja Maltija għall-Child Care Centres

Il-Kumitat stieden lis-Sur Roderick Agius CEO u lis-Sinj.

Frances Mallia Senior Executive Childcare mill-Foundation for Educational Services biex jagħtu preżentazzjoni dwar is-suġġett.

Is-Sur Agius ippreżenta lill-Kumitat:

Is-Sur Agius spjega li l-Fondazzjoni bdiet tieħu ħsieb iċ-Childcare Centres minn Marzu 2010, fejn kien hemm tliet ċentri miftuħin u llum il-ġurnata hemm b'kollox għaxar ċentri.

Dawn joffru s-sistema ta' Educare lil tfal bejn tliet xhur u tliet snin.

Wara s-Sur Simon Zammit u s-Sinj Louise Zammit - operaturi tal-Mickey's Educare Centre – esprimew il-fatt li l-miżata taċ-childcare centres privati, jikkompettu maċ-ċentri li jipprovdi l-gvern.

U dan wara li jridu jħallsu l-kera, id-dawl, l-ilma u anke għas-servizz tal-carers filwaqt li ċ-ċentri tal-gvern m'għandhomx dawn l-ispejjeż.

Wara kien hemm diskussjoni fejn fost l-oħrajn ġie spjegat l-iskema ta' ħlasijiet għas-servizz provdut, in-numru ta' tfal fil-waiting lists biex jidħlu fiċ-ċentri tal-gvern, it-taxxa mnaqqsa fuq l-ammont imħallas,

Is-Sur Zammit issuġġerixxa li għandu jkun means testing fiċ-ċentri tal-gvern u jkun hemm sistema ta' capping.

Kien hemm preżenti wkoll is-Sinj Roslyn Vella mill-Ministeru tal-Edukazzjoni

Fid-9:05 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li għandha titħabbar iktar tard.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 143

It-Tlieta, 13 ta' Novembru, 2012

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 13 ta' Novembru, 2012 fil-7.00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Lejn Aktar Sigurtà u Bon Ordni f'Paceville – Follow-Up.

Affarijiet oħra.