(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Il-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru 144

It-Tlieta 27 ta' Novembru, 2012

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru 144

It-Tlieta 27 ta' Novembru, 2012

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-5:19 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 143, li saret nhar it-Tlieta, 13 ta' Novembru 2012, ġew ikkonfermati.

THE CHAIRMAN (Onor. Edwin Vassallo): Irċevejna din il-korrispondenza:

Ittra datata 20 ta' Novembru 2012, mingħand il-Ministru Chris Said, dwar il-ħatra ta' Ms Miriam Muscat fil-Malta Council for the Voluntary Sector wara r-riżenja minn din il-kariga tas-Sur Reuben Buttigieg.

Email datata 26 ta' Novembru 2012, mingħand is-Sur David Agius, ex-Surġent tal-pulizija, minħabba li jixtieq jerġa' jiltaqa' mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali.

Kif qed taraw, l-ewwel ittra hija mingħand il-Ministru Chris Said, fejn qed jistaqsina għalfejn għadna ma tajniex l-approvazzjoni tagħna dwar il-ħatra ta' Ms Miriam Muscat li ħadet post is-Sur Reuben Buttigieg fil-Kunsill Malti għall-Għaqdiet Volontarji.

Fil-fatt, skont l-istess liġi li twaqqaf il-Voluntary Organisations, kull meta jitbiddel xi membru fi ħdan il-Kunsill, irid jiġi notifikat u jagħti l-konferma tiegħu dan il-Kumitat, kif proprju qed jitlob il-Ministru.

Għaldaqstant, jiena tal-opinjoni li nistgħu niktbu lura lill-Ministru u ngħidulu li qegħdin napprovaw il-ħatra ta' Ms Miriam Muscat.

CARMELO ABELA: Sur President, jien illum qed nisma' biha għall-ewwel darba din il-biċċa.

Issa jista' jkun li kien hemm xi laqgħa oħra fejn issemmiet, jiġifieri m'iniex qed niċħad dan, imma forsi nitlob li jkollna ftit informazzjoni mis-Segretarji tagħna dwar jekk hemmx raġuni għalfejn wieħed qed jirriżenja, u xi ftit informazzjoni dwar Ms Miriam Muscat.

THE CHAIRMAN: Nista' nikkonferma li kienet intbagħtitilna l-informazzjoni kollha, u aħna konna ġejna mitluba skont l-istess liġi li tirregola l-Kunsill Malti għall-Volontarjat – u din aħna ressaqniha – imma, għal xi raġuni jew oħra, xi ħadd għadu ma bagħatx il-komunikat lill-Ministru.

Nitlob lis-Segretarji tagħna sabiex isibu l-informazzjoni u jgħadduha lill-Onor.

Carmelo Abela, u mbagħad, x'ħin jikkonferma l-Onor.

Abela, nirrikmanda li nibagħtu l-approvazzjoni tagħna lill-Ministru konċernat.

CARMELO ABELA: Sur President, wara li naraw ftit din il-korrispondenza, ma nsibx oġġezzjoni sabiex niktbu lill-Ministru u ninformawh.

THE CHAIRMAN: Mela nħalli f'idejn l-uffiċjali tal-Parlament sabiex isibu l-informazzjoni mitluba, ħalli mbagħad nibagħtu r-risposta tagħna lill-Ministru.

L-ittra l-oħra hija mingħand is-Sur David Agius, ex-pulizija, li jixtieq jiltaqa' ma' dan il-Kumitat.

Jiena nitlob biex, fl-ewwel laqgħa li jmiss, nibagħtu għalih u nisimgħu dak li għandu xi jgħidilna.

Ngħaddu issa għad-diskussjoni tal-lum.

Preżentazzjoni tar-rapporti maħruġa mill-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali lis-Segretarji Ġenerali tat-tliet partiti Politiċi f'pajjiżna

THE CHAIRMAN: Illum għandna preżentazzjoni tar-rapporti maħruġa mill-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali lis-Segretarji Ġenerali tat-tliet partiti politiċi f'pajjiżna.

Napprezza u nirringrazzja li għandna preżenti magħna uffiċjal minn partit politiku li aktar tard se ngħaddilha l-kelma u, in absentia ta' dawk li mhux qegħdin magħna, aħna nistgħu nibdew din il-laqgħa.

Irrid infakkar, Mr Speaker, sħabi deputati u mistiedna tagħna, li fl-ewwel laqgħa ta' din il-leġiżlatura ta' dan il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali, jiena kont ħejjejt u ressaqt rapport dwar il-pjan ta' ħidma li fuqu kellu jimxi dan il-Kumitat.

Sħabi kollha li kienu hawn dak iż-żmien kienu qablu ma' dak il-pjan ta' ħidma.

Dan il-Kumitat jittratta suġġetti soċjali relatati wkoll mal-familja, u konna tajna elenku ta' suġġetti li kellna niddiskutu, bil-ħsieb li wara kull diskussjoni nħejju wkoll rapport.

Jiena kont irrakkomandajt li, anke jekk ikun hemm minoranza, din għandha tiġi rikonoxxuta biex ma jkollniex Kumitat li jimxi b'maġġoranza jew b'minoranza, imma jkun hemm l-ideat ta' kulħadd.

Mela, anke jekk ikun hemm deputat wieħed biss li jkollu idea differenti mill-oħrajn, meta joħroġ ir-rapport dik l-idea għandha tiġi ppubblikata wkoll.

Illum nixtieq nuri sodisfazzjon iktar minn dakinhar għax dak li ħsibt ma sar qatt, fis-sens li kull rapport li ppubblikajna dejjem kien hemm qbil unanimu dwaru.

Għalhekk, dak li ħsibt għalih biex ikun hemm ukoll il-minority reporting biex ħadd ma jibqa' barra, ma kellniex għalfejn neżerċitawh.

Il-mod ta' kif ħadem dan il-Kumitat huwa ta' sodisfazzjon għalija.

Huwa wkoll ta' sodisfazzjon għalija li dan il-Kumitat iltaqa' għal numru sostanzjali ta' laqgħat.

Fil-fatt, illum għadni kemm approvajt il-143 laqgħa.

F'dawn il-laqgħat dejjem poġġejna għad-diskussjoni issues, problemi, weġgħat u tamiet tan-nies, u dan il-Kumitat kważi serva ta' halfway house bejn iċ-ċittadini hemm barra u l-formalità parlamentari.

Ħafna drabi ġew numru ta' nies minn oqsma differenti tal-ħajja: ġew professjonisti u nies li jirrappreżentaw liċ-ċittadini tagħna, u kollha qasmu magħna r-realtajiet tagħhom.

Sussegwentement, aħna smajna u ħriġna r-rapporti tagħna.

Aħna m'aħniex kumitat eżekuttiv imma kumitat ta' diskussjoni, kumitat ta' riċerka, kemm riċerka politika kif ukoll riċerka ta' dak li jixtiequ n-nies u tal-ideat tagħhom, u riċerka dwar x'inhuma l-weġgħat u t-tamiet tagħhom.

Min-naħa tagħna, il-weġgħat u t-tamiet tan-nies qatt ma ħbejnihom taħt it-tapit.

Jekk wieħed iħares lejn is-suġġetti li ddiskutejna f'dawn ir-rapporti, wieħed jara kif ħarisna kważi lejn x'inhu jiġri fis-soċjetà tagħna.

Wieħed mir-rapporti tagħna jismu 'It-tfal l-aktar li jbatu fil-faqar'.

Tajjeb ngħid li kull suġġett li ddiskutejna, dejjem iddiskutejnih f'ambitu ta' x'inhu jiġri fil-familja Maltija.

Meta ddiskutejna l-faqar, mhux biss ħarisna lejn il-faqar, imma ħarisna wkoll lejn it-tfal u l-konsegwenza tal-faqar fuq it-tfal.

Rapport ieħor kien intitolat 'Strateġija Nazzjonali Favur is-Saħħa Sesswali', filwaqt li l-ieħor huwa ntitolat 'L-Effetti ta' Nuqqas tal-Missier fuq it-Tfal'.

Rapport ieħor kien intitolat 'Inħarsu iktar id-Drittijiet u l-Interessi tat-Tfal', filwaqt li l-ieħor kien intitolat 'Il-Familja u l-Anzjani'.

Rapport ieħor kien intitolat 'L-Uniformijiet tal-Iskejjel', u l-ieħor 'Il-Familja u d-Diżabilità'.

L-aħħar żewġ rapporti kienu intitolati 'Lejn Aktar Sigurtà u Bon Ordni f'Paceville' u 'Il-Vjolenza Domestika', b'relazzjoni ta' x'jista' jiġri meta jkun hemm il-vjolenza domestika fil-familja.

Nikkonkludi billi ngħid li aħna m'aħniex kumitat eżekuttiv, u fil-fatt ħadd minna ma jista' jieħu deċiżjoni eżekuttiva; però is-suġġerimenti li ħarġu fuq dawn is-suġġetti dejjem emminna fihom, u fhimna li għandhom iservu tajjeb kemm għall-Eżekuttiv tal-Gvern, kif ukoll għal kull entità ta' awtorità f'dan il-pajjiż, għax kull min jimpurtah li jara li jkun hemm żvilupp fiċ-ċittadini tagħna … Jiena naħseb li tajna kontribut permezz ta' dawn il-laqgħat sabiex naraw titjib fil-ħajja taċ-ċittadini tagħna.

Din hija l-aħħar laqgħa tagħna llum, għax kif nafu se jkun hawn il-qari tal-Budget u, kif tafu, meta jkun hawn id-diskussjonijiet tal-Budget, dan il-Kumitat ma jiltaqax, għax il-prijorità tingħata lil-laqgħat tal-Budget.

Nafu wkoll li bħalissa l-partiti politiċi qegħdin iħejju l-manifesti elettorali tagħhom, u nemmen li dan huwa l-mument – u dan grazzi lilek, Mr Speaker, tal-inizjattiva li ħadt – sabiex nippreżentaw dawn ir-rapporti lill-partiti politiċi biex ikunu jistgħu jieħdu nota ta' dawn is-suġġerimenti u jinkluduhom fil-viżjoni tal-partiti tagħhom.

Dawn is-suġġerimenti tagħna jistgħu jagħtu lok sabiex isir titjib fuqhom, biex il-partiti politiċi rispettivi jkunu jistgħu jieħdu dawn is-suġġerimenti u jagħmluhom tagħhom.

B'hekk dak li xtaqna naraw fis-soċjetà tagħna, b'xi mod jew ieħor, inkunu nistgħu narawhom iseħħu fir-realtà.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Filwaqt li wieħed juri s-sodisfazzjon tiegħu li l-Membri taż-żewġ naħat tal-Kamra rnexxilhom jaħdmu flimkien fuq dawn it-temi li għadhom kemm issemmew, wieħed irid isemmi li, apparti dawn ir-rapporti li ġew ippubblikati, kien hemm diversi diskussjonijiet fuq temi oħra li, għalkemm ma kienx hemm rapporti fuqhom, il-Kumitat ġie mgħarraf fuqhom u saret ukoll diskussjoni.

Ewlenin fosthom kien hemm l-issue tal-pensjonijiet f'pajjiżna, fejn kellna numru ta' laqgħat mal-Working Group li ħadem fuq il-pensjonijiet, kif ukoll saru laqgħat mal-Ministru responsabbli minn dan il-qasam.

Il-Kumitat għadda s-suġġerimenti u l-ħsebijiet tiegħu lill-Working Group dwar x'jista' jseħħ fil-futur, kemm immedjat kif ukoll fil-futur iktar imbiegħed.

Xi ħaġa importanti li ta' min wieħed isemmi hija l-indipendenza mhux biss tal-Parlament, imma anke tal-ħidma ta' dan il-Kumitat, jiġifieri – u hawnhekk naqbel maċ-Chairman – għalkemm aħna ġejjin min-naħa tal-Gvern u min-naħa tal-Oppożizzjoni, aħna maqtugħin mill-Eżekuttiv, u allura l-ħsebijiet u s-suġġerimenti tagħna m'għandhomx ikunu marbuta għax nappartjenu ma' xi partit li jifforma parti mill-Eżekuttiv jew inkella mill-Oppożizzjoni, imma l-ħidma tagħna kienet fuq issues partikolari, issues li jmissu l-ħajja ta' kuljum taċ-ċittadini tagħna.

U allura din l-indipendenza fil-ħsieb kienet importanti biex finalment il-Kumitat jasal li jkollu rapporti tajbin u li għandhom sustanza fis-suġġerimenti li ngħataw.

Dan iwassalni għat-tielet punt li xtaqt nagħmel.

Jiena kont nixtieq li jkun hemm iktar attenzjoni fuq ċerti punti minn diversi dipartimenti u awtoritajiet.

Dan qed ngħidu għax huma wkoll kienu parti mid-diskussjoni, u huma wkoll għandhom aċċess għal dawn ir-rapporti li saru mill-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali.

U allura, wara li dan ix-xogħol sar ukoll bis-saħħa tagħhom u bis-saħħa ta' esperti oħra f'dan il-qasam, kont nittama li jkunu mogħtija iktar attenzjoni fit-twettiq tax-xogħol ta' kull dipartiment u awtorità konċernata fuq dawn l-issues li semmejna.

Matul iż-żmien, rajna jiżviluppa Kumitat Permanenti ieħor, u ċjoè il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet tal-Familja, li fil-bidu forsi deher li se jkun qed jaħbat max-xogħol li kien qed jagħmel il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali.

Imma r-realtà urietna li l-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet tal-Familja seta' jaħdem flimkien mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali, b'wieħed jiffoka iktar fuq issues marbuta direttament mal-familja, filwaqt li l-ieħor, għalkemm huwa kkonċernat ħafna fuq l-issues marbuta mal-familja, seta' jiftaħ l-orizzonti tiegħu u jiddiskutu kull suġġett ieħor li mhuwiex kopert b'xi kumitat ieħor.

Jiena wieħed mill-Membri l-iktar reċenti f'dan il-Kumitat, wara li ħadt post l-Onor.

Michael Farrugia li kien il-kelliem ewlieni fuq il-qasam tal-politika soċjali qabli, u meta jiena ħadt id-dekasteru tal-politika soċjali ġejt innominat f'dan il-Kumitat.

Nagħlaq il-ħsieb tiegħi lejn l-ewwel persuna li kien responsabbli minn dan il-qasam f'isem il-Partit Laburista fil-Parlament u barra minnu, u hawnhekk qed nirreferi għall-Onor.

Fil-fatt l-ewwel rapport 'It-Tfal l-iktar li jbatu' kien verament ħsieb tajjeb ta' dan il-Kumitat, u hawnhekk nirringrazzja liċ-Chairman li kien iddedikah għall-memorja ta' Dr Karl Chircop, li lkoll kemm aħna nafu kemm kellu għal qalbu l-issues soċjali.

U naħseb li kienet xi ħaġa tajba li dan ir-rapport ġie ddedikat għall-memorja tiegħu.

Finalment, nirringrazzja lill-kollegi tiegħi, lill-Onor.

Justyne Caruana, li llum ma setgħetx tkun magħna minħabba li għandha funeral tal-familja.

Aħna lkoll flimkien ħdimna bħala grupp wieħed, u tajna l-kontribut tagħna flimkien mal-kollegi min-naħa tal-Gvern biex verament ikollna rapporti ta' sustanza.

Ovvjament, nixtiequ li dawn jitwettqu fil-futur qarib.

Nirringrazzja wkoll lil Dr Lydia Abela, li hija r-rappreżentant tal-Partit Laburista, u li qiegħda magħna llum hawnhekk.

Naf li ż-żewġ partiti l-oħra kellhom ikunu preżenti wkoll, imma forsi iktar 'il quddiem inkunu nistgħu ngħaddulhom kopja ta' dawn ir-rapporti, biex imbagħad kull partit ikun jista' jħares lejn dak li jsib utli biex finalment idaħħal dawn is-suġġerimenti fil-programmi elettorali tagħhom.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

MR SPEAKER (Onor. Michael Frendo): Sur President, qabel xejn irrid ngħid li jiena m'inix membru ta' dan il-Kumitat u qiegħed hawnhekk fuq stedina, li lqajt bil-qalb kollha mill-President tal-Kumitat biex, fl-okkażjoni ta' din il-laqgħa partikolari, issir il-preżentazzjoni tar-rapporti li ħareġ dan il-Kumitat.

Jien qiegħed hawnhekk biex nesprimi l-appoġġ tiegħi għall-inizjattivi li ħa l-Kumitat, u nuri wkoll l-apprezzament tiegħi għax-xogħol li għamel il-Kumitat.

Nemmen li dan huwa eżempju ċar ta' xi jfisser li tiddistingwi istituzzjoni parlamentari minn dik eżekuttiva.

Sfortunatament f'pajjiżna, din id-distinzjoni mhijiex ċara f'moħħ in-nies.

Għandna iktar minn 90 sena ta' Parlament, u jkolli ngħid li hemm konfużjoni fil-perċezzjoni tal-Parlament, li jiġi mħallat mal-identità tal-Eżekuttiv.

Il-Parlament huwa istituzzjoni awtonoma, anke jekk għadu qed jistenna l-awtonomija tiegħu formali u legali.

Madankollu, qiegħed nieħu gost li hemm Abbozz ta' Liġi proprju fuq l-awtonomija tal-Parlament f'pajjiżna u, ladarba qegħdin nitkellmu mal-partiti politiċi, nixtieq nerġa' nġedded l-isfida li kont għamilt fid-diskors tas-7 ta' Ġunju sabiex il-partiti politiċi jinkludu fil-programm elettorali tagħhom l-impenn li jagħtu l-awtonomija sħiħa lill-Parlament ta' Malta, biex iġibuh fuq l-istess livell tal-parlamenti l-oħra kollha tal-Unjoni Ewropea, u ta' ħafna parlamenti oħra li mhumiex fl-Unjoni Ewropea imma li wkoll għandhom l-awtonomija tagħhom, b'distinzjoni ċara bejn l-istituzzjoni parlamentari, il-poteri li għandu l-parlament biex ikun jista' jkollu l-impjegati tiegħu u biex ikollu l-budget tiegħu li jiddeċidih hu stess, biex il-parlament ikun jista' jaqdi l-funzjonijiet tiegħu u jagħmel ix-xogħol tiegħu, li jinkludi wkoll l-iskrutinju tal-eżekuttiv.

U allura ma jistax ikun parti mill-eżekuttiv.

Naħseb li dan il-punt ħareġ b'mod ċar fil-video li għadu kemm intwera fuq il-PBS, video li ġie maħdum għad-90 sena anniversarju tal-Parlament, u li fih ġew intervistati l-Presidenti kollha tal-Parlament li għadhom ħajjin, u l-iSpeakers kollha li għadhom ħajjin.

Dawn kollha kellhom messaġġ wieħed li kien messaġġ importanti.

Il-ħidma li għamel dan il-Kumitat hija ħidma li jien kelli l-pjaċir li nista' nagħtih iktar riljev, u d-deċiżjoni li ħadt bħala Speaker biex, mhux biss dawn ir-rapporti jitqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra u jiġu ppubblikati elettronikament fuq il-website tagħna – fil-fatt hawnhekk nistieden lill-istampa biex jidħlu fil-website tal-Parlament Malti li ġiet imnedija ftit ġimgħat ilu bħala parti mill-ħidma tad-90 anniversarju tat-twaqqif tal-Parlament Malti – imma wkoll li jkollna l-pubblikazzjonijiet tagħhom fuq il-karta.

Dawn ir-rapporti juru l-ħidma tal-kumitati u tal-Parlament tagħna.

Irrid ngħid li dan il-Kumitat okkupa kważi l-pubblikazzjonijiet kollha għaliex għamel ħafna smigħ pubbliku u għamel ħafna studji, u naħseb li jkun tajjeb li dawn l-istudji jinġiebu għall-attenzjoni tal-partiti politiċi, għax huma studji u rapporti parlamentari magħmulin minn deputati li, kif qal tajjeb l-Onor.

Abela, huma deputati tal-Parlament u mhux parti mill-Eżekuttiv.

Saru minn deputati li flimkien qablu b'consensus fuq ċerti azzjonijiet li rrakkomandaw, u dawn huma dokumenti ta' policy.

U naħseb li, filwaqt li l-partiti politiċi jkunu qegħdin jifformolaw il-programmi tagħhom, ikun tajjeb li jżommuhom quddiem għajnejhom u jħarsu lejn ix-xogħol li diġà sar minn din il-leġiżlatura.

Jien nixtieq li dan ikun ukoll eżempju tal-ħidma kollha li ssir mill-kumitati kollha tal-Parlament.

Il-Parlament Malti għandu kumitati permanenti, għandu kumitati ad hoc u għandu kumitati li jagħmlu rapporti jew jiddiskutu diversi issues ta' importanza kbira, u naħseb li l-mod ta' kif ħadmu l-kumitati fil-Parlament tagħna huwa verament mod li ħalla l-frott u ħalla r-riżultati.

Ġieli kien hemm diffikultajiet ta' ħidma fil-kumitati, imma nieħu gost nara li llum dawn id-diffikultajiet intrebħu, u dawn il-kumitati qed jagħtu kontribut għad-diskussjoni nazzjonali.

Dawn ir-rapporti jsaħħu r-rilevanza tal-Parlament fis-soċjetà tagħna.

Iċ-Chairman ta' dan il-Kumitat qal li dan il-Kumitat huwa halfway house bejn il-Parlament u u ċ-ċittadini, imma jiena ngħid li dan il-Kumitat huwa full way house bejn il-Parlament u ċ-ċittadini!

Il-Parlament u ċ-ċittadin huma flimkien.

Iċ-ċittadin għandu d-dar naturali tiegħu fil-Parlament, għax huwa fil-Parlament bil-fehmiet politiċi kollha li kellhom il-possibilità li jeleġġu bħala r-rappreżentanti tagħhom.

Din l-istituzzjoni tirrappreżenta l-fehmiet politiċi kollha ta' Malta espressi f'elezzjonijiet ġenerali, kif dawn jirriżultaw f'deputati skont is-sistema elettorali tagħna.

Naħseb li dan l-eżerċizzju li għamel, u li għadu qed jagħmel, dan il-Kumitat huwa eżerċizzju ta' riflessjoni nazzjonali.

Il-Parlament, permezz ta' dan il-Kumitat, qed jagħmel riflessjonijiet fuq suġġetti importanti, li nazzjonalment għandhom ikunu riflessjonijiet li wieħed għandu jagħti attenzjoni għalihom.

Hawnhekk nixtieq nagħmel appell lill-istampa u lix-xandir għax, fil-fehma tiegħi, dawn mhumiex jagħtu importanza biżżejjed lill-ħidma u lill-pubblikazzjonijiet ta' din in-natura, u allura qegħdin jonqsu liċ-ċittadin.

Aħna, biex inwasslu l-informazzjoni, nużaw il-website tagħna, imma dan mhux biżżejjed.

Għandna bżonn l-istampa u lix-xandir biex liċ-ċittadin jinformawh b'dak li qed jagħmlu d-deputati tagħhom, u ċ-ċittadin ikun jaf min fil-Parlament qed jiddedika l-ħin tiegħu biex jipproduċi policy documents li huma ta' għajnuna għall-iżvilupp soċjali, ekonomiku u politiku ta' dan il-pajjiż.

U, jekk l-istampa u x-xandir ma jagħmlux dan, ikun diffiċli ħafna biex iċ-ċittadin ikun jista' jifhem min huma dawk li qed jagħtu l-ikbar kontribut.

U naħseb li dan huwa ta' nuqqas għall-iżvilupp demokratiku ta' pajjiżna.

Aħna qed nagħmlu l-isforzi kollha biex inwasslu l-informazzjoni liċ-ċittadin, inkluż il-fatt li llum qegħdin nagħmlu live streaming, anke permezz tal-video, ta' din il-laqgħa u ta' laqgħat oħrajn li jsiru fil-kumitati.

L-iskop ta' din id-deċiżjoni li diġà ttieħdet fil-House Business Committee kienet dik li dan ikun perijodu ta' esperjenza ħalli mbagħad ngħaddu wkoll biex dan il-video streaming isir ukoll fis-seduta plenarja tal-Parlament.

Illum għandna tnejn mit-tliet ikmamar tal-kumitati li jistgħu jagħmlu dan it-tip ta' video streaming fuq il-website tagħna.

U hawnhekk irrid nenfasizza l-importanza tal-edituri tal-gazzetti u tax-xandir li, meta jiġu biex jagħmlu l-għażliet tagħhom, ma jagħżlux li jeskludu lill-Parlament u l-ħidma tad-deputati fil-Parlament mill-attenzjoni u mill-ispazju li jridu jagħtu għall-ħin tagħhom, u mill-ispazju fil-gazzetti tagħhom, u fl-aħbarijiet u fil-programmi tagħhom tax-xandir.

Għaldaqstant, huwa l-pjaċir tiegħi li nkun preżenti hawnhekk biex nagħmel dawn il-ftit kelmiet.

Irrid ngħid li l-ewwel rapport mhuwiex tal-Kumitat, għax fil-fatt l-ewwel rapport huwa rendikont tad-90 anniversarju tal-Parlament u jiġbor fih id-diskorsi kollha li saru fl-anniversarju ta' dan il-Parlament Malti.

Madankollu, il-bqija huma kollha pubblikazzjonijiet ta' dan il-Kumitat, u jonqos li jsiru pubblikazzjonijiet oħra.

Dan huwa kontribut ċar u dirett u li aħna se nieħdu ħsieb li jintbagħtu lil-libreriji kollha ta' Malta u Għawdex, ħalli jkunu jistgħu jintużaw minn min irid jagħmel ir-riċerka jew minn min irid jagħmel dokumenti tal-politika.

U naħseb li l-partiti politiċi żgur li għandhom isibu għajnuna għall-iżvilupp tal-ideat tagħhom fil-qari u fil-konsiderazzjoni ta' dawn ir-rapporti.

Nirringrazzjakom.

THE CHAIRMAN: Grazzi, Mr Speaker.

Issa nistieden lil Dr Abela biex tagħti r-reazzjoni tagħha, imbagħad l-Onor.

DR LYDIA ABELA (Segretarju tal-Eżekuttiv Nazzjonali, Partit Laburista): L-ewwel nett, nixtieq nuri l-apprezzament tiegħi għax-xogħol siewi li sar mill-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali kif ippresjedut mill-Onor.

Prosit lill-Membri kollha, kemm dawk preżenti kif ukoll dawk preċedenti, li lkoll kemm huma taw il-kontribut tagħhom sabiex isir dan ix-xogħol.

B'sodisfazzjon innotajt ukoll li dan il-Kumitat iltaqa' b'mod regolari, u fil-fatt diġà saru 143 laqgħa, fejn dan addotta proċedura li ħalliet il-frott għax iltaqa' mas-soċjetà ċivili kif ukoll mal-esperti li kienu nvoluti direttament f'kull tema li kienet qiegħda tiġi diskussa.

Naħseb li dak kien eżerċizzju importanti ħafna għax is-soċjetà ċivili kellha l-opportunità li tissottometti quddiem dan il-Kumitat u tagħti l-kontribut tagħha.

Naħseb li pajjiżna għandu lakuna f'dan l-aspett, u għalhekk din il-proċedura kienet waħda favorevoli.

Dan kien kumitat ta' riċerka u kumitat li serva ta' halfway house bejn is-soċjetà u l-Parlament.

Naħseb li, kif diġà għedt, dan kien eżerċizzju importanti ħafna.

Jidher li saru diversi rapporti u saret ħidma intensiva minn dan il-Kumitat.

Qiegħda ninnota li l-ewwel rapport, kif qal l-Onor.

Abela, ġie ddedikat lil Dr Karl Chircop.

Naf li m'għandix ċans nikkummenta fuq dawn ir-rapporti kollha, imma xtaqt nikkummenta fuq it-tema tal-faqar li ttratta wieħed minn dawn ir-rapporti.

Sfortunatament, naħseb li l-faqar illum reġà għolla rasu, u din hija problema komplessa u hija forma ta' diskriminazzjoni, kif ikkummenta dan il-Kumitat stess fir-rapporti tiegħu.

Naħseb li huwa sintomatiku l-fatt kif illum, fis-sena 2012, għadna nitkellmu fuq il-faqar bl-istess rigorożità li konna nitkellmu dwar il-faqar għexieren ta' snin ilu.

Naħseb li dan il-fenomenu, peress li reġà għolla rasu, huwa importanti li nerġgħu npoġġuh fuq quddiem nett tal-aġenda politika ta' pajjiżna.

Kumment li xtaqt insemmi huwa l-fatt li, għalkemm ngħidu li pajjiżna huwa wieħed mill-aqwa pajjiżi, xorta waħda għadna ma nistgħux nindirizzaw b'mod konkret din il-problema soċjali, li hija problema realistika f'pajjiżna.

Naħseb li għandhom jittieħdu miżuri konkreti biex din il-faxxa fis-soċjetà ta' pajjiżna tkun tista' toħroġ mis-sitwazzjoni li tinsab fiha llum.

Għalhekk nittama li fil-Budget ta' għada jkunu qegħdin jiġu indirizzati dawk in-nies li jinsabu f'din il-problema, b'mod partikolari t-tfal li għandhom ikunu fil-qalba tal-politika soċjali.

U dan jidher fid-diversi rapporti li għamel dan il-Kumitat li ttratta fuq it-tfal.

F'isem il-Partit Laburista, nixtieq ngħid li dan ix-xogħol li sar mill-Kumitat se jkun qed jittieħed in konsiderazzjoni fil-manifest elettorali tal-Partit Laburista.

Punt ieħor li xtaqt insemmi, u li bdejt bih, huwa li l-mod ta' kif fassal il-linji gwida tiegħu l-Partit Laburista kien jixbaħ il-mod ta' kif ħadem dan il-Kumitat.

Meta ġejna biex infasslu l-linji gwida tagħna, il-Kungress tal-Partit Laburista, li ltaqa' f'Settembru li għadda, ħa l-opportunità sabiex ikun ta' bridge bejn il-Partit Laburista u s-soċjetà ċivili.

Naħseb dik hija sistema importanti ħafna għax, meta l-partiti politiċi jitkellmu u jindirizzaw b'mod dirett lis-soċjetà ċivili u jisimgħu direttament mingħandhom x'għandhom xi jgħidu, naħseb li hemmhekk jitħalla l-frott.

Kif dan il-Kumitat ħadem b'mod dirett mas-soċjetà ċivili u ltaqa' wkoll ma' diversi persuni, fosthom rappreżentanti mill-Qorti Ċivili biex jindirizzaw il-problemi tat-tfal, naħseb li bl-istess mod għandhom jaħdmu l-partiti politiċi kollha.

Min-naħa tagħna, il-Partit Laburista se jkun qed jieħu nota ta' dawn ir-rapporti meta jiġi biex ikompli jfassal il-manifest elettorali tiegħu, għaliex nemmnu li l-politika soċjali għandha tkun fuq quddiem nett tal-aġenda ta' kull partit politiku biex ħadd fis-soċjetà ma jibqa' lura, u kulħadd ikollu l-opportunità biex ikompli javvanza f'dan il-pajjiż.

Nirringrazzjakom.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

L-Onor.

ANTHONY ZAMMIT: Sur President, nixtieq nirringrazzja lil Mr Speaker talli onorana bil-preżenza tiegħu, u nirringrazzja wkoll lil Dr Lydia Abela talli ġiet hawnhekk f'isem il-Partit Laburista.

Nirringrazzja wkoll lil sħabi li, għalkemm ġejjin minn żewġ partiti politiċi differenti, dejjem ħdimna b'għan wieħed, u ċjoè li naraw il-problemi li hemm fis-soċjetà u li naraw kif se ngħaddu l-messaġġ tagħna lill-Parlament biex nipprovaw innaqqsu t-tbatijiet u l-problemi li jeżistu fis-soċjetà.

Illum issemmiet il-kelma "halfway house" u ssemmiet ukoll il-kelma "full way house", imma jiena aktar ngħid li dan il-Kumitat serva ta' catalyst li ġab ir-reazzjoni pożittiva min-naħa tas-soċjetà u min-naħa tal-Parlament.

U ġabhom flimkien biex hekk naraw the way forward ta' kif għandu jimxi dan il-pajjiż biex nissalvagwardjaw lill-batut u lil dak li għandu l-problemi.

Wara kollox, x'inhu d-dover tal-Parlament?

Id-dover tal-Parlament hu li jara kif se jġib 'il quddiem is-soċjetà Maltija u Għawdxija.

Jiena naħseb li dan il-Kumitat serva ħafna, u għalkemm mhux dejjem qbilna bejnietna, imma meta kellna d-diskusjonijiet, dejjem kienu diskussjonijiet li ġabu l-frott fejn rajna li l-għan kien dak li ngħinu liċ-ċittadin.

Wara kollox, kien hu li eleġġiena fil-Parlament, u aħna nservu tal-vuċi tagħhom hawn ġew.

Hemm diversi aspetti tas-soċjetà, u aħna l-vuċi tagħhom hawnhekk.

Fl-aħħarnett, nerġa' nirringrazzja lil kulħadd u nispera li 'l quddiem inkomplu naħdmu kif ħdimna fil-passat, kemm jekk is-siġġijiet tal-Membri Parlamentari jitbiddlu, kemm minn naħa u kemm minn oħra, għax żgur li l-għan, kemm ta' min hu fil-Gvern, kif ukoll ta' min hu fl-Oppożizzjoni, huwa proprju dak li nġibu 'l quddiem is-soċjetà Maltija u Għawdxija.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

L-Onor.

FREDERICK AZZOPARDI: Sur President, xtaqt nirringrazzja lil Mr Speaker – li kellu jħallina minħabba li se tibda s-seduta fil-Plenarja – talli onorana bil-preżenza tiegħu, u xtaqt nirringrazzja wkoll lil Dr Lydia Abela tal-preżenza tagħha hawnhekk.

Xtaqt nibda b'kumment żgħir fuq il-memorja ta' Dr Karl Chircop.

Niftakar li jumejn qabel ma ħassu ħażin, aħna konna qegħdin flimkien f'laqgħa informali mal-Ministru John Dalli, dakinhar proprju fuq xi ħaġa li kellha x'taqsam ma' dan il-Kumitat.

Jien hawnhekk nixtieq nesprimi s-sodisfazzjon tiegħi talli kont parti minn dawn ir-rapporti, u talli ilni għal dawn l-aħħar 15-il sena nservi bħala Membru f'dan il-Kumitat.

L-Onor.

Abela semma kif ma kienux biss dawn is-suġġetti li ħriġna rapport fuqhom li ddiskutejna f'dan il-Kumitat, imma kien hemm aktar suġġetti, fosthom id-diskussjoni li kellna dwar il-pensjonijiet.

Xtaqt insemmi wkoll id-diskussjoni twila li kellna dwar l-IVF, li kienet diskussjoni li finalment wasslet sabiex jiġi mwaqqaf kumitat ad hoc proprju fuq dik il-liġi, liġi li l-ġimgħa l-oħra nistgħu ngħidu b'sodisfazzjon li għaddiet u ġiet approvata mill-Parlament.

Semma wkoll l-entusjażmu u l-interess tal-pubbliku fix-xogħol ta' dan il-Kumitat, u jien nixtieq ngħid li, kull meta stedinna lill-pubbliku, dan dejjem attenda u semma l-opinjoni tiegħu.

Fil-fatt, ġieli kellna dawn is-siġġijiet mimlijin kollha, u kull meta tlabna lill-pubbliku sabiex jagħti l-opinjoni tiegħu anke permezz tal-Internet, dejjem kellna riżultat tajjeb, bil-pubbliku jikkoopera magħna u jagħtina ħafna opinjonijiet li kienu ta' gwida għalina meta ġejna biex nieħdu d-deċiżjonijiet.

Jiena xtaqt nagħlaq b'appell wieħed lill-media għax, xi kultant, din għandha ħabta li tagħti importanza biss lil dak li joħloq sensazzjonaliżmu.

Naħseb li dawn ir-rapporti tal-lejla juru li, apparti s-sensazzjonjaliżmu, aħna nagħmlu ħafna xogħol, u l-ħidma tagħna qiegħda tiġi murija f'dawn ir-rapporti li qegħdin nippreżentaw.

Jiġifieri, minbarra s-sensazzjonaliżmu u minbarra xi difetti li forsi jista' jkollna, aħna nagħmlu ħafna ġid li żgur qed iħalli l-frott.

U l-laqgħa li qed nagħmlu llejla żgur li qed turi l-ħidma tagħna bil-fatti, u qed turi x-xogħol li qed jagħmel dan il-Kumitat u kumitati oħrajn tal-Parlament.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Peress li din hija l-aħħar laqgħa tagħna għal din is-sena, nixtieq nirringrazzja pubblikament lill-uffiċjali kollha tal-Parlament, f'kull grad u f'kull responsabilità, li taw l-assistenza lil dan il-Kumitat.

Jekk insejt xi suġġett fakkruni fih, imma suġġetti li ttrattajna, kif għedt inti Onor. Abela, li mhumiex elenkati u ma jidhrux f'dawn ir-rapporti huma l-IVF, fejn ippubblikajna rapport dwar x'inhu l-aħħar tagħlim etiku u morali fuq is-suġġett.

Hemmhekk nuri s-sodisfazzjon tiegħi li, dik il-liġi, ġabet fis-seħħ suġġerimenti li qbilna fuqhom bħala Kumitat.

Kellna laqgħat interessanti u mqanqlin ħafna rigward l-antennae tal-mobile phones – hawnhekk ir-rapport ma tantx jidher, imma kienu laqgħat tekniċi ħafna.

Kellna wkoll laqgħat imqanqlin ħafna u interessanti rigward ix-xandir tal-logħob tal-football fuq l-istazzjonijiet televiżivi – ma rridux ninsewh – fejn kienu laqgħat interessanti u li ħadulna numru ta' sigħat, imma kienu wkoll xi ħaġa li, għall-ewwel darba, kellna l-liġi tal-konsumatur qed tiġi tested f'dan il-Kumitat.

L-aħħar kelma tiegħi, inħares lura u ngħid li għamilna dak li kellna nagħmlu.

Illum, b'sodisfazzjon, anke jekk din tista' tkun l-aħħar laqgħa ta' dan il-Kumitat f'din il-leġiżlatura, is-sodisfazzjon tiegħi huwa grazzi lilkom ilkoll Membri ta' dan il-Kumitat li għentuni, ħdimna flimkien – anke bħala Chairman fir-responsabilità tiegħi – però, kien ta' sodisfazzjon għalija fuq livell personali li tgħallimt ħafna minn kull esperjenza li ltqajna magħha.

Nirringrazzjakom, u għaldaqstant naħseb li tajjeb ukoll li dawn ir-rapporti, jekk ilkoll naqblu, nibagħtu kopja tagħhom lill-Kap tal-Oppożizzjoni u lill-Prim Ministru.

U jekk ikun hemm xi ħadd minnkom li jixtieq jirrakkomanda lil xi ħadd biex jingħata kopja tagħhom, nitlobkom tavviċinaw lill-uffiċjali tal-Parlament ħalli jibagħtulu kopja.

Grazzi mill-ġdid.

Fis-6.05 p.m., il-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata aktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 144

It-Tlieta, 27 ta' Novembru, 2012

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-17.19 p.m.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat, ippresieda.

L-Onor.

Michael Frendo, Speaker tal-Kamra, mexxa din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 143 li saret nhar It-Tlieta, 13 ta' Novembru, 2012 ġew konfermati.

Preżentazzjoni tar-rapporti maħruġa mill-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali lis-Segretarji Ġenerali tat-tliet partiti Politiċi f'pajjiżna.

Iċ-Chairman informa lill-Kumitat li kien irċieva din il-korrispondenza:

Dok 182 Ittra datata 20 ta' Novembru, 2012 mingħand il-Ministru Chris Said dwar il-ħatra ta' Ms Miriam Muscat fil-Malta Council for the Voluntary Sector wara r-riżenja minn din il-kariga tas-Sur Reuben Buttigieg.

Dok 183 Email datata 26 ta' Novembru, 2012 mingħand is-Sur David Agiuis, ex-surġent tal-pulizija minħabba li jixtieq jerġa' jiltaqa' mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali.

Iċ-Chairman Edwin Vassallo ta rendikont tax-xogħol li għamel il-Kumitat Soċjali matul din il-leġislatura u mbagħad għadda l-kelma lill-iSpeaker tal-Kamra, l-Onor.

Għal din il-laqgħa kien hemm preżenti Dr. Lydia Abela, Segretarju Eżekuttiv tal-Partit Laburista u din ġiet ippreżentata b'kopja tar-rapporti li kien ippubblika l-Kumitat.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fis-18.05 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata iktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AMBJENT U L-IPPJANAR

TAL-IŻVILUPP

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 12

It-Tlieta, 4 ta' Diċembru, 2012 fis-6:30 p.m.

L-Onor.

Jesmond Mugliett, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 4 ta' Diċembru, 2012 fis-6:30p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Proposti tal-MEPA sabiex tkun estiza l-iskema tal-Compliance Certificate.

30 ta' Novembru 2012 SKRIVAN TAL-KAMRA