(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Il-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 116

It-Tlieta 01 ta' Novembru, 2011

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 116

It-Tlieta 01 ta' Novembru, 2011

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-07:15 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 115 li saret nhar il-Erbgħa, 19 ta' Novembru 2011, ġew konfermati.

Preżentazzjoni dwar diffikultajiet li jiltaqgħu magħhom persuni li jkunu għaddejjin mill-proċess ta' Separazzjoni

THE CHAIRMAN (Onor. Edwin Vassallo): Ngħaddu mill-ewwel għal din il-preżentazzjoni imma qabel xejn nixtieq infakkar l-oriġini u r-raġuni tas-suġġett għad-diskussjoni tagħna llum.

Wieħed mir-rapporti ewlenin li kien għamel dan il-Kumitat, bl-għajnuna ta' diversi persuni, kien rigward proposti għall-emendi fil-liġi tal-Qorti tal-Familja.

Sussegwentement, bħala Kumitat ħassejna li dawk il-proposti, għalkemm semmejnihom kemm-il darba, ma xtaqniex li b'xi mod jew ieħor jibqgħu reqdin jew xi ħadd jaħseb li għadda żmienhom u allura jista' jiddeċiedi li l-proposti nistgħu ngħaddu mingħajr ma nikkonsidrawhom.

Naħseb li kien f'waqtu li, bħala Kumitat, konna nidejna proċess ta' konsultazzjoni pubblika fejn konna tlabna lil dawk il-persuni li jkunu għaddew minn separazzjoni jew li huma għaddejjin minn separazzjoni sabiex jagħtuna indikazzjoni ta' x'jistgħu jkunu d-diffikultajiet li huma jiltaqgħu magħhom, kemm individwalment, kemm bħala koppja imma b'mod speċjali fejn jidħlu t-tfal.

U dan għamilnih biex aħna, bħala soċjetà nkunu konxji mil-liema problemi jistgħu jgħaddu minnhom dawk il-persuni li jkunu qegħdin fi proċess ta' separazzjoni.

Kienet il-fehma tagħna li jista' jkun hawn awtoritajiet, dipartimenti, entitajiet li dmirhom ikun li joffru ċerti servizzi jew iħaddmu ċerti persuni li bla ma jkunu jafu forsi jkunu qegħdin joħolqu diffikultajiet huma stess bid-deċiżjonijiet li jittieħdu fuq persuni li jkunu għaddejjin minn separazzjoni.

Fil-fatt meta konna qegħdin nagħmlu r-rapport dwar l-emendi fil-Qorti tal-Familja naħseb li ħareġ biċ-ċar li hawn it-tbatija imma din it-tbatija jkun jaf dwarha min imiss magħha għax min ma jgħaddix minn dawn l-affarijiet ma jkollux idea xi tfisser li tgħaddi minn dan il-proċess ta' separazzjoni.

Kienet ix-xewqa tagħna bħala Kumitat li jekk hemm xi tip ta' inġustizzji jew diskrepanzi li wieħed jista' jiltaqa' magħhom issa li huwa sseparat, aħna nieħdu nota tagħhom.

Nidejna din il-konsultazzjoni pubblika u għedna li kull min jixtieq li jesprimi l-fehma tiegħu jew l-esperjenza tiegħu, anke mingħajr ma jagħti ismu, seta' jagħmel dan mingħajr problemi ta' xejn.

Bħala parti mill-eżerċizzju ta' konsultazzjoni pubblika, kif kont għamilt l-ewwel darba meta konna ġejjin biex niddiskutu l-proposti rigward persuni li jkunu għaddejjin mill-proċess ta' separazzjoni, u pprovajna nevalwaw x'jiġifieri tgħaddi mill-Qorti tal-Familja u minn dan il-proċess kollu, jien kont mort nitkellem ma' grupp ta' persuni li kienu għaddejjin mis-separazzjoni u ħadt feedback mingħandhom fuq x'inhuma l-problemi li jiltaqgħu magħhom.

Din id-darba erġajt għamilt l-istess, mort nitkellem ma' dan il-grupp ta' persuni li jifformaw għaqda volontarja u li jiġbru magħhom persuni li jkunu għaddejjin minn separazzjoni u jagħtuhom support service, biex nisma' x'għandhom xi jgħidu.

Magħna llum m'hawnx in-nies kollha imma għandna rappreżentanza ta' erba' persuni li se jitkellmu f'isem in-nies l-oħra.

Fil-fatt ħafna mill-problemi huma komuni u allura mhemmx bżonn li ngħidu l-istejjer ta' kulħadd.

Dawn il-mistednin li għandna llum, mingħajr mhu se jgħidu l-ismijiet ta' min qalilhom bil-problema tiegħu, se jkunu qegħdin jixhdu f'isem sħabhom x'inhuma l-problemi relatati li jistgħu jiltaqgħu magħhom.

U għalhekk se ngħaddi mill-ewwel il-kelma lil dawn in-nies.

Jien mhux se noqgħod ngħid l-ismijiet ħalli jekk tridu żżommu l-identità tagħkom moħbija, tkunu tistgħu tagħmlu dan ukoll.

Infakkarkom biss li din il-laqgħa se tkun streamed live u allura se tinstemgħu fuq l-internet.

Imma jekk ma tridux tgħidu isimkom aħna nagħtukom id-dritt li ma tgħidux isimkom.

Aħna għalina l-importanti mhux tant l-ismijiet imma dak li se tgħidulna.

Jekk tħossukom komdi li tgħidu isimkom għandkom il-libertà kollha li tesprimu l-identità tagħkom.

Magħna - nirringrazzjahom li qegħdin hawn – għandna wkoll uffiċjali mill-Qorti tal-Familja.

Fil-fatt għandna lil Dr Alexia Acquilina Assistent Reġistratur fil-Qrati Ċivili u Tribunali, għandna lill-Mrs Carmen Borg Deputat fil-Qorti tal-Familja u lil Dr Katya Vassallo.

Nagħti l-kelma immedjatament lil min jixtieq jibda bl-intervent tiegħu.

ANONOMU 1: Sur President, l-ewwelnett nixtieq nirringrazzjakom talli lqajtuna f'dan il-Kumitat.

Min-naħa tiegħi nixtieq inressaq xi punti u se nibda fuq il-qrati.

Dawn il-punti ħarġu waqt is-seduta li kien attenda għaliha l-Onor.

Għalkemm dawn huma punti żgħar jista' ikun hemm aktar punti li daħlu dan l-aħħar.

L-ewwel punt li għandi huwa fuq kif il-ħinijiet tas-seduti tal-qrati mhumiex għall-konvenjenza tan-nies li jattendu, bir-riżultat li jew ma jattendu xejn jew li nkella l-ġranet tal-leave jinħela kollu fuq seduti tal-qrati b'dannu għall-familja.

It-tieni punt huwa fuq kif l-avukati ma jkunux ta' għajnuna biżżejjed sabiex jintlaħaq ftehim bonarju għall-qsim tal-assi u għall-ħin tal-aċċess għat-tfal.

It-tielet punt li ħareġ kien li waqt il-medjazzjoni, il-medjatur għandu jkun aktar awtorevoli waqt is-seduti biex isir iktar progress fid-diskussjoni.

Ħafna drabi l-medjazzjoni kważi saret ħela ta' ħin!

U dawn smajnihom b'widnejna.

Ir-raba' punt huwa li waqt il-medjazzjoni, il-ġenituri ma jkunux avżati biex l-interess tat-tfal jiġi l-ewwel u qabel kollox.

Ħafna drabi waqt is-seduti l-ġenituri ma jkunux konxji ta' dan, bir-riżultat li t-tfal l-iktar li jbatu.

Aħna smajna li t-tfal jintużaw bħala assi li tista' tinnegozjahom ma' xi affarijiet oħra materjali.

Il-ħames punt rigward l-avukati kien dak li aħna kellna lmenti li xi kultant dawn jonqsu mill-etika professjonali tagħhom vis-à-vis il-klijent tagħhom stess u allura tinħoloq atmosfera ta' tensjoni u nuqqas ta' qbil.

Is-sitt punt li għandi min-naħa tal-qrati huwa dewmin esaġerat sakemm imħallef joħroġ digrit fuq talba ta' rikors.

Għandu jkun implimentat perjodu fiss ta' żmien għar-risposta fuq rikors, speċjalment fejn ikun hemm involuti t-tfal.

Il-punti li ġejjin issa għandhom x'jaqsmu mal-pulizija.

Kellna każi fejn qalulna li ċċempel lill-pulizija biex tirrapporta li hemm persuni barranin ġewwa darek u l-pulizija jgħidulek biex tmur l-għassa u tagħmel rapport hemmhekk!

Dawn lanqas biss imorru jiċċekkjaw ħalli jaraw x'qed jġri f'dik il-proprjetà li inti għandek parti minnha!

Punt ieħor huwa li inti għandek żewġek li qafflek barra bit-tfal meta l-mara għandha nofs dik id-dar.

Meta din il-mara tmur tagħmel rapport il-pulizija jgħidulha biex tmur l-għassa biex tagħmel rapport!

Imma bir-rapport mhux se tiftaħ il-bieb ta' barra u għalhekk din ikollha tibqa' wara l-bieb sakemm ir-raġel jiddeċiedi li jaħlliha tidħol.

U jekk tiżgassa l-bieb ifittxek tal-ħsarat għax jgħidlek li ma stajtx tieħu l-liġi b'idejk.

It-tielet punt hu kif persuna ma tinstabx fi gżira żgħira bħal Malta.

Il-missier jagħmel rikors biex ikollu aċċess għat-tfal u mbagħad x'ħin ifettillu, b'pika ma jmurx bihom lura fil-ħin.

Id-digrit jgħid li l-missier għandu aċċess għat-tfal nhar ta' Sibt bejn id-9.00 a.m. u s-7.00 p.m., l-omm tmur tagħmel rapport l-għassa tal-pulizija u l-pulizija jgħidilha li ma jistgħux jgħinuha għax fid-digrit għandek żewġ kelmiet neqsin li huma "li jiġi bihom lura".

Bħallikieku ħadhom biex jibqa' sejjer bihom.

L-omm li diġa' jkollha problemi finanzjarji jkollha tagħmel rikors ieħor biex tagħmel talba lill-imħallef ħalli jitniżżlu dawn il-kelmiet.

Dan ifisser li kull darba se jidħlu f'aktar spejjes biex jiġu emendati kuntratti minħabba xi kelma nieqsa.

U s'issa dejjem għandek it-tfal jiżżefnu fin-nofs.

Il-ħames punt huwa meta tmur l-għassa biex tgħidilhom li t-tfal għadhom ma ġewx lura wara li ħadhom missierhom – issa dan mhux dejjem il-missier imma jista' ikun ukoll bil-kontra imma qed ngħid dak li qalu lilna – u l-pulizija jgħidulhom biex jagħmlu rapport għax daqshekk jistgħu jagħmlu.

U jgħidulhom li jekk iridu jagħmlu xi ħaġa oħra jkollhom jiftħu kawża ċivili.

Dan ifisser aktar flus minħabba l-egoiżmu tal-pika ta' ħaddieħor u sakemm issir din il-kawża x'se jiġri mit-tfal?

Dan jista' joħroġ bihom mill-pajjiż!

U xi ngħidu għall-ħsara psikoloġika li qiegħda ssir fuq dawn it-tfal?

Is-sitt punt huwa meta l-akkużat ikollu jitla' l-qorti b'mandat ta' arrest maħruġ mill-maġistrat u jew ma jsibuhx jew inkella jmorru jħabtulu d-dar u minflok jarrestawh jistaqsuh bil-ġentilezza kollha jekk għada huwiex se jidher l-qorti biex ma jġibhomx fl-inkwiet!

Qishom qed jagħmlulu xi pjaċir biex ma jarrestawhx ħalli ma jaqlax inkwiet.

Għandi wkoll xi punti fuq l-iskejjel.

L-iskola hija obbligatorja u jekk ma tibgħatx lit-tfal teħel multa.

Missier ta' tifla ma jiffirmax biex bintu tidħol fi skola!

L-omm ma taħdimx u allura għandha problemi finanzjarji u jkollha tagħmel rikors - li kulħadd jaf x'inhuma l-ispejjes li jinkorru - għax f'każi bħal dawn il-qorti ma timponix multa fuq il-missier li astjena milli jiffirma sabiex bintha tkun tista' tattendi l-iskola obbligatorja.

Fuq sptar ikollok tfal li għandhom bżonn l-għajnuna mingħand psikjatra jew psikologu u jgħidulek li trid il-firma tal-missier għax il-kura u l-kustodja tagħhom hija nofs bin-nofs.

Il-missier ma jiffirmax u allura l-omm ikollha tidħol f'aktar spejjeż biex tieħu lit-tifel jew lit-tifla tagħha għand il-privat jew inkella biex tagħmel rikors.

Dawn l-ispejjeż ma jiġux immultati fuq il-missier ġaladarba dan ikun naqas milli jagħmel dak li hu ta' bżonn għal uliedu.

Fuq affarijiet soċjali in ġenerali għandna dawn il-punti.

Għandek azjendi governattivi u dipartimenti li mhumiex kompattibbli ma' xulxin, fosthom il-Qrati, l-iskejjel, l-aġenzija Sedqa u oħrajn.

Dawn qishom kollha jiġbdu ħabel differenti u m'hemmx armonija jew standard bejnithom imma kulħadd jimplimenta l-affarijiet kif jarahom hu.

Bilanċ bejn xogħol u familja għal persuni separati hija iktar ikkomplikata milli ta' għajnuna għax ħafna drabi ma jsibux ma' min iħallu t-tfal jew ma jsibux ħinijiet ta' xogħol li jkunu iktar soċjali biex ikunu jistgħu jsibu bilanċ bejn il-familja u x-xogħol.

B'hekk jispiċċaw imkeċċija mix-xogħol jew ma jkunux jistgħu jnaqqsu s-sigħat ta' xogħol biex ikunu jistgħu jieħdu ħsieb lit-tfal, speċjalment fejn ikollhom il-ħinijiet ta' aċċess għat-tfal.

Din ma nafx jekk għadhiex applikabbli, imma d-dipartiment tat-taxxi interni ma jagħmilx sew li persuna li qiegħda tmantni lill-ulieda li ma jgħixux magħha tiġi kkonsidrata bħala persuna li qed tgħix waħedha għal fini ta' taxxa.

Naturalment dan joħloq iktar piż finanzjarju fuq il-ġenituri.

ANONIMU 2: Sur President, jiena nixtieq inżid esperjenza personali tiegħi.

Fil-fatt kemm-il darba kont il-Qorti tal-Familja matul dawn l-aħħar erba' snin u ġieli ltqajt ma' ċirkostanzi fejn ikun hemm hemm it-tfal qed jiġu intervistati.

Nista' ngħid li l-post mhuwiex adegwat u għandu bżonn li jinbidel l-ambjent fejn jiġu intervistati t-tfal.

THE CHAIRMAN: Tista' tagħtina ftit aktar informazzjoni rigward l-età tat-tfal li qed issemmi.

ANONIMU 2: Wieħed minnhom kellu seba' snin u l-ieħor kellu 12-il sena.

Ma kien hemm l-ebda gwardja fil-kamra għal li jista' jinqala'.

Hemmhekk jistgħu jinqalgħu l-inċidenti bejn il-koppja.

F'dik il-kamra kien hemm kunjata u kien hemm partner ta' xi ħadd mill-partijiet!

Tfal jibku waqt li qed jiġu intervistati.

Issa jien kont qed nistenna l-assistenta ġudizzjarja u smajt kull ħaġa li kienu qegħdin jgħidu minn barra!

L-ambjent diġa' huwa ostili u l-privatezza ma teżistix!

Dak li ridt ngħid fir-rigward tal-qorti.

Rigward il-pulizija se nsemmi esperjenza personali oħra tiegħi.

Għandek ex-membri tal-Korp tal-Pulizija li japprofittaw ruħhom mill-pożizzjoni li kellhom għall- vantaġġ tagħhom u ta' uliedhom li tista' tkun il-parti li tkun qiegħda tissepara.

U kelli nitla' ħafna tarġiet sabiex jieqfu l-abbużi u t-theddid.

Dan m'għandux ikun meta suppost li qed ngħixu f'soċjetà ċivili u fejn il-liġijiet japplikaw l-istess għal kulħadd.

Dan li kelli xi ngħid fuq dawn iż-żewġ punti.

Xtaqt naqsam ukoll xi esperjenzi oħra.

Każ minnhom huwa ta' koppja li llum qegħdin fil-proċess ta' separazzjoni, bir-raġel jirċievi ċ-ċekk tal-benefiċċju tar-relief f'ismu.

Kif bdew il-proċeduri ta' separazzjoni, u mingħajr mal-qorti ntalbet tiddekreta, kif suppost isiru f'dawn il-każijiet, l-avukat tal-mara kiteb sempliċement ittra lid-dipartiment tas-servizzi soċjali sabiex ir-relief jinqasam bin-nofs u jinħarġu żewġ ċekkijiet, wieħed intestat f'isem il-mara u l-ieħor f'isem ir-raġel.

Id-dipartiment tas-servizzi soċjali laqa' t-talba li għamel l-avukat tal-mara b'sempliċi ittra!

Kif jista' jkun li l-istrutturi tal-liġi u l-formalitajiet jippermettu li dan issir?

Każ ieħor huwa li fid-dipartiment tas-sigurtà soċjali hemm min hu mbeżża' minn ċerta nies li, kif iddeskrivewhomli, huma ta' qattagħni u li jagħmlu l-pressjoni fuq l-impjiegati sabiex ma jinqatagħlhomx ir-relief jew il-benefiċċju soċjali avolja jkunu qegħdin jaħdmu minn taħt.

U dan ikun qed isir għad-detriment tal-ġenitur l-ieħor u l-ulied li qegħdin ibatu l-konsegwenzi.

Naturalment dan jagħmluh biex ma jħallsux il-manteniment dovut.

Hemm bżonn ta' iktar sigurtà fid-dipartimenti sabiex jiġu protetti l-impjegati u jrid ikun hemm struttura fejn ikun hemm iktar kontroll fuq dawn it-tip ta' nies li jiddikjaraw li ma jaħdmux għax il-kontro partijiet u l-ulied tagħhom qegħdin ibatu ħafna.

F'każ ieħor koppja mhux miżżewġa imma għandhom tifel kienu ddikjaraw mal-ETC u mas-Social Security Department li r-raġel m'għandux impjieg imma li l-omm taħdem.

Peress li t-tifel għadu żgħir il-missier u l-omm iddikjaraw mal-istess dipartimenti li l-missier qed jieħu ħsieb it-trobbija tat-tifel u li b'hekk ma jistax joħroġ jaħdem.

Fil-fatt il-missier kien qed jaħdem bla ktieb u l-omm kienet taf b'dan.

Li ġara hu li bejn il-koppja nqala' l-inkwiet u l-missier ħa lit-tifel miegħu peress li l-qorti mxiet fuq dik il-verżjoni.

Meta l-omm fil-qorti bdiet tgħid li l-missier kien jaħdem minn taħt kien ifisser li mal-ETC u mas-Social Security Department kienu għamlu dikjarazzjoni falza.

Dan huwa abbuż mis-sistema u jfisser li jew id-dipartimenti m'għandhomx l-għodda u s-saħħa neċessarja jew li nkella hemm nuqqas serju ta' kontroll min-naħa tal-awtoritajiet konċernati u dan għad-detriment ta' min hu ġenwin u ta' min iħallas it-taxxa dovuta.

THE CHAIRMAN: Qabel ma ngħaddu biex niftħu d-diskussjoni hawn xi ħaddieħor li jixtieq jgħid xi ħaġa oħra?

ANONIMA: Jiena nixtieq ngħid xi ħaġa fuq ir-rikorsi li jsiru fil-Qorti tal-Familja, fejn f'erba' xhur wara li tkun għamilt ir-rikors il-persuna nvoluta jibqgħu ma jsibuhiex!

Nixtiequ wkoll li fl-għases tal-pulizija nibdew naraw membri tal-korp li jkunu mħarrġa adekwatament fuq kif għandhom jindirizzaw il-problemi li nkunu qegħdin niffaċċjaw aħna.

Min-naħa tal-pulizija nixtieq li jekk jien se mmur nagħmel rapport f'għassa ma joqogħdux jgħiduli li jien ma noqgħodx f'dak il-lokal u allura rrid immur nagħmel ir-rapport fl-għassa tal-lokal tiegħi.

Jekk mort nagħmel rapport f'għassa għandu jitteħidli ir-rapport f'dik l-għassa u mbagħad ir-rapport jimxi minn hemm u mhux jien irrid noqgħod nimxi minn għassa għal oħra.

Ir-rapport irid isir fl-għassa tar-residenza fejn noqgħod.

Issa forsi ma rridx nuri minn xiex għaddejja u allura niddejjaq immur fl-għassa tal-lokal tiegħi għax naf li se nsib lil min jafni.

Għalhekk inkun nixtieq li mmur f'għassa fejn ma jafunix.

THE CHAIRMAN: Peress li għadu kif daħal uffiċjal mill-Korp tal-Pulizija inti qiegħda tgħid li jekk tagħmel rapport f'għassa li hija differenti mill-komunità fejn toqgħod, il-pulizija jgħidulek biex tmur tagħmel ir-rapport fl-għassa tal-lokal tiegħek.

Hux hekk qiegħda tgħid?

ANONIMU: Sur President, nixtieq ngħid xi ħaġa fuq il-problema tal-manteniment li joħroġ b'digrit l-Imħallef.

Mela jien nispiċċa mix-xogħol u jibqa' l-istess manteniment!

Nibqa' niġi rrapportat kull xahar, tinfetaħli kawża kull xahar u jkolli l-appell kull xahar.

Sibt xogħol u xorta jibqgħu jsiru r-rapporti għax iddum biex tidher quddiem il-Qorti, u issa spiċċajt f'sitwazzjoni fejn l-imgħallem se jkollu jwaqqafni mix-xogħol għax qalli li ma jistax ikun li nibqa' nieħu dan il-leave kollu għall-Qorti!

Staqsini għaliex qed ikolli mmur il-Qorti u għedtlu li darba niltaqgħu quddiem il-perit legali, darb'oħra quddiem Vella fil-Kriminal u mbagħad nidhru quddiem Cuschieri tal-appelli.

Min iħaddimni qalli li ma jistax jagħtini ġurnata fil-ġimgħa leave biex inkun nista' titla' l-Qorti u se jkollu jwaqqafni mix-xogħol.

Issa l-manteniment li nħariġli mill-Qorti kien ta' €673 fix-xahar u mix-xogħol li għandi bħalissa qiegħed naqla' €770!

Issa mis-somma ta' €770 trid taqta' t-taxxa u l-bolla.

Jiġifieri jien ma nafx x'se naqbad nagħmel għax l-aħħar li dehert quddiem Scicluna qalli li se jkollu jwaddabni l-ħabs u fil-fatt spiċċajt il-ħabs.

F'dak il-perjodu li kont il-ħabs il-mara xorta marret tagħmilli rapport l-għassa għax f'dak ix-xahar li kont il-ħabs ippretendiet li nagħtiha l-manteniment.

Issa ma nafx x'se naqbad nagħmel.

THE CHAIRMAN: Rajna numru ta' punti li jvarjaw tajjeb ħafna minn suġġetti bħalma jistgħu jkunu r-rapporti ta' dawn il-persuni mal-pulizija, mal-iskejjel, mal-isptarijiet, mas-soċjal, mal-qrati u anke mad-dipartimenti tal-politika soċjali.

Issa se nagħti ħin lid-deputati sabiex jagħmlu l-mistoqsijiet tagħhom u mbagħad inħallu ħin fejn l-uffiċjali responsabbli mill-Qorti tal-Familja u mill-Pulizija jkunu jistgħu jagħtuna informazzjoni rigward dawn il-problemi li għadna kemm smajna.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Sur President, aktar milli mistoqsijiet jien se nagħmel xi ftit tar-rimarki.

L-ewwel nett nixtieq nirringrazzja lil dawn in-nies li ġew hawnhekk illum u li qassmu magħna d-diffikultajiet u l-weġgħat tagħhom għaliex aħna qegħdin nitkellmu llum fuq id-diffikultajiet li jħabbtu wiċċhom magħhom huma u l-għeżież tagħhom, b'mod speċjali t-tfal.

Naħseb li f'dan kollu huma t-tfal l-aktar li jbatu.

Il-mistoqsijiet tiegħi nixtieq li ndawwarhom lejn min qiegħed fl-awtorità u nixtieq ukoll nirringrazzjahom talli ngħaqdu magħna madwar din il-mejda.

Fil-fatt għandna uffiċjal tal-Pulizija kif ukoll uffiċjali mill-Qorti tal-Familja.

Forsi f'okkażjoni oħra jkollna persuni mid-dipartiment tas-sigurtà soċjali u xi uffiċjali oħra, bħal pereżempju mill-iskejjel.

Il-bieraħ kien hemm seminar taħt il-patruċinju tal-President tar-Repubblika fejn ħarġu punti interessanti minn studju li sar minn esperti, u naħseb li dan l-istudju jagħtina dawl fuq fejn hemm il-problemi.

Naħseb li dħalna f'realtà ġdida anke bl-introduzzjoni tal-liġi tad-divorzju, fejn din qiegħda tagħmilha iktar imperattiva u urġenti li jkun hemm taħriġ għal diversi persuni li qegħdin f'awtoritajiet differenti.

Nifhem li l-pulizija jkollha r-regoli tagħha u allaħares le għax inkella wieħed ma jimxix, però naħseb li fuq ċerti aspetti għandu jkun hemm iktar kompassjoni, mhux għax il-pulizija m'għandhomx kompassjoni imma li wieħed jifhem aktar il-parti l-oħra.

Bħalma semmiet is-Sinjura li tkellmet hawnhekk u anke kif semmew oħrajn qabilha, li jekk pereżempju, għandek lil xi ħadd f'darek u trid bilfors tinqala' mid-dar biex tagħmel ir-rapport, eċċ, naħseb li l-pulizija b'xi mod jew ieħor…

Smajna kif dak li jkun iċempel l-għassa biex jirrapporta li fid-dar tiegħu hemm persuna barranija.

Tista' tkun il-partner tal-parti l-oħra, jekk fhimt tajjeb l-argument ta' min semmih, imma l-pulizija jgħidulhom li jridu jmorru huma l-għassa biex jagħmlu r-rapport.

IS-SUPRETENDENT SHARON TANTI: Normalment il-pulizija jitolbu lil xi ħadd li għandu ċ-ċavetta u allura aċċess għad-dar sabiex jiltaqa' mal-pulizija biex imbagħad il-pulizija tkun tista' tidħol fil-post u jaraw x'inhi l-problema.

Qabel ġejt hawnhekk kont għadni kif qiegħda niddiskuti każ ma' spettur ieħor li kien eżatt l-istess bħal dan li qed issemmu.

Il-pulizija marru bl-armi f'idejhom għax ir-rapport kien li xi ħadd li kien għax-xogħol ġie informat li daħallu xi ħadd fid-dar tiegħu.

Dan mar magħhom biex imbagħad hu baqa' wara l-pulizija biex jiffilmja u dan kollu għamlu sabiex jiġbor il-provi li l-mara tiegħu daħħlet raġel ieħor fid-dar!

Jiġifieri rridu noqogħdu attenti ħafna dwar kif niffiltraw ir-rapporti għax hemm mezz kif tiġbor ir-rapporti u kif tiġbor il-provi għall-Qorti Ċivili mingħajr ma tinvolvi lill-Pulizija.

Il-pulizija bl-armi f'idejhom huma xi ħaġa perikoluża ħafna għax li kieku sabu bniedem hemm ġew, li fil-paniku dan ħarab jiġri fuq il-bejt biex ma jinqabadx mir-raġel tal-partner tiegħu, il-pulizija setgħet tieħu azzjoni drastika ħafna u seta' jinqatel bniedem jew jiġi korrut mhux għar-raġuni li l-pulizija tista' tferih jew tarrestah jew twaqqfu.

CARMELO ABELA: Grazzi tal-kumment tiegħek għax naħseb dan jitfa' dawl ieħor.

Forsi aħna konna qed naraw parti waħda tal-munita imma ovvjament irridu naraw il-wiċċ l-ieħor ukoll.

Fil-fatt ikun hemm min hu ġenwin u jkollu bżonn li l-pulizija jmorru għandu u mbagħad forsi jkun hemm min għandu daqsxejn iktar ħażen u jġib il-pulizija biex jiġri dak li semmejtilna inti.

Hawnhekk nifhem li l-pulizija jingħataw taħriġ - anke pulizija tad-distretti - fuq kif għandhom jindirizzaw dawn l-issues, jiġifieri altru rapport fuq serq u altru rapport fejn għandek daqsxejn kwestjonijiet ta' natura aktar jaħarqu peress li għandek l-emozzjonijiet fin-nofs u għandek issues oħrajn.

ANTHONY ZAMMIT: Il-pulizija għalxiex marru bl-armi?

CARMELO ABELA: Nimmaġina għax kellhom l-istruzzjonijiet biex imorru bl-armi.

ANONIMU: Qed nieħu pjaċir li ġejt hawnhekk.

Darba xi ħadd qal li bħalma hemm numru tat-telefon f'każ ta' emerġenza, għandu jkun hemm numru għal dawn il-każijiet, fejn ikun persuna li tirċievi t-telefonati, u b'sett mistoqsijiet tkun tista' tevalwa l-ġenwinità jew l-emerġenza tal-każ.

Ġieli smajna b'każi fejn għandek omm bit-tfal fid-dar u li din tiġi mwerwra mill-ex-raġel tagħha.

IS-SUPRITENDENT SHARON TANTI: Dik hija sitwazzjoni differenti minn dik li tkellimna fuqha ftit ilu.

ANONIMU: Iva imma l-pulizija ma tistax tgħid li fuq dak il-każ imorru u fuq l-ieħor ma jmorrux.

Trid tmur tara u mbagħad tiddeċiedi fuq il-post għax jista' jkollok każ fatali fejn ex-raġel taqbiżlu u jista' joqtolhom bħalma qed tgħid inti li l-pulizija setgħu sparaw fuq xi ħadd li rawh qed jaħrab minn fuq il-post.

Dan jista' jagħmel xi biċċa u kellna każijiet li smajnihom fl-aħbarijiet, fejn xi ħadd anke ħareġ bil-gaffa...

IS-SUPRITENDENT SHARON TANTI: Mhux qed ngħid li l-pulizija li jieħu r-rapport se jieħu deċiżjoni minn fuq it-telephone fuq jekk hijiex telefonata ġenwina jew le.

Aħna rridu mmorru u nevalwaw fuq il-post.

ANONIMU: Dan jista' isir b'sett ta' mistoqsijiet u bit-training meħtieġ.

Hawn min kapaċi jżomm kalm u jagħtik ir-rapport anke meta s-sitwazzjoni tkun urġenti u hawn min ikun ippanikjat fuq it-telephone u mbagħad tmur u ssib li s-sitwazzjoni mhijiex gravi daqskemm immaġinajt.

Aħna mmorru fuq it-telefonati li jkollna, meta jkun umanament possibbli imma mbagħad, ħafna drabi jirriżulta li meta mmorru fuq il-post, it-telefonati ma jkunux ġenwini daqskemm wieħed jippretendi li jkunu meta qed tinvolvi l-pulizija.

ANTHONY ZAMMIT: Naħseb li meta xi ħadd iċempel lill-pulizija u qed jitlob l-għajnuna tal-puliizja jista' jkun li hu psikoloġikament iħossu daqshekk imwerwer li dak il-ħin jieħu d-deċiżjoni li għandu bżonn l-għajnuna u l-pulizija ma tistax tgħidlu biex imur l-għassa ħalli jagħmel ir-rapport għax dan psikoloġikament u mentalment ikun imkisser.

Għalhekk tridu taraw ukoll il-psikoloġija tal-individwu.

IS-SUPRITENDENT SHARON TANTI: Il-pulizija mhumiex kollha mħarrġin fuq il-psikoloġija.

Il-pulizija huma mħarrġin biex ikunu jafu l-liġijiet kurrenti x'inhuma, iċ-ċirkolari interni li jkun hemm u jkunu jafu l-guidelines li l-Korp jippretendi li l-pulizija jimxu magħhom.

Dawn ikollhom in-service training matul is-sena kollha minn spetturi li jkunu qegħdin jiltaqgħu mal-każijiet on a daily basis u mill-esperjenza ngħallmuhom dwar x'inhi l-imġieba mixtieqa mill-pulizija.

Ma nistax ngħid li l-imġieba hija optimal, far from it, we strive to be imma dejjem nipprovaw intejbu ruħna.

Idealment il-pulizija jmorru fuq il-post, hi x'inhi n-natura tat-telefonata.

Ngħidu lin-nies biex jiġu l-għassa meta jkunu jridu jagħmlu rapport fuq manteniment jew fuq aċċess tat-tfal għax ir-raġel jonqos milli jġiblek lit-tfal.

Hemmhekk inti tiġi l-għassa u tagħmel ir-rapport wara li tippreżenta l-identity card tiegħek.

Jekk qed tagħmel rapport li l-ġimgħa l-oħra qlajt xebgħa u għandek ċertifikat mediku, inti trid iġġibilna ċ-ċertifikat l-għassa, sakemm ma tkunx bedridden jew ma tkunx tista' toħroġ mid-dar.

Issa allaħares il-pulizija trid tmur fid-djar tan-nies għal kull rapport li jsir!

Dan huwa mpossibbli.

CARMELO ABELA: Naħseb li ħadd mhu qed jgħid hekk.

Il-punt hu li l-pulizija jkun meħtieġ li tmur fuq il-post - kif spjegawlna s-Sinjuri hawnhekk - f'każi fejn tkun qed tiġri xi ħaġa dak il-ħin.

IS-SUPRITENDENT SHARON TANTI: Fejn ikun hemm kriżi.

CARMELO ABELA: Inti qiegħda tuża l-kelma "kriżi" imma biex tagħmel rapport fuq manteniment mhijiex xi ħaġa ta' kriżi jew kif spjegajt inti ġara xi ħaġa ġimgħa qabel u tippretendi li l-pulizija jiġu d-dar tiegħek.

Hemmhekk naqblu miegħek.

L-iktar punt li xtaqt nagħfas fuqu huwa fuq l-iskejjel u d-dipartiment tas-sigurtà soċjali.

Inti stess semmejt li l-pulizija jingħataw it-taħriġ u li dejjem ikun hemm bżonn ta' iktar taħriġ, l-aktar għal dawk tad-distretti fejn ħafna drabi tasal għandhom l-ewwel telefonata.

Naħseb li lkoll naqblu li hemm bżonn li ngħaddu dan il-messaġġ li t-taħriġ huwa sine qua non għal dawn il-persuni li jmissu direttament ma' dawn il-każijiet.

Issa kemm jekk huma pulizija, nies mid-dipartimenti jew skejjel naħseb li hemmhekk hemm bżonn ta' aktar ħidma.

Xtaqt nagħmel mistoqsija lill-uffiċjali tal-Qorti tal-Familja.

Ħafna drabi jkun hemm kollegi tagħna li fil-Parlament u anke barra jsemmu d-diffikultajiet li hemm fil-Qorti tal-Familja.

Apparti kwestjonijiet ta' liġi li forsi jkun hemm ħtieġa li tinbidel xi liġi partikolari, fejn jidħlu affarijiet ta' titjieb in ġenerali fl-ambjent, hemm xi affarijiet li qed isiru fil-preżent li se jtejbu s-sitwazzjoni tal-Qorti tal-Familja minn dan l-aspett?

L-aħħar kumment li xtaqt nagħmel hija fuq il-kwestjoni tal-medjaturi.

Kien hemm min ilmenta miegħi li fuq il-medjazzjoni hemm lok ta' ħafna titjieb.

Issib nies tajbin imma ssib oħrajn li meta l-koppja tkun waslet biex tilħaq ftehim għal separazzjoni bonarja, il-medjatur iġellidhom biex kważi kważi minflok jiftiehmu jispiċċaw il-qorti.

Kien hemm każ ta' koppja li kienu waslu fi ftehim bejniethom biex jaqsmu l-affarijiet u meta dawn waslu, il-medjatur, minflok għenhom fixkilhom u mbagħad spiċċaw il-qorti!

Naħseb li hemm lok ta' titjieb anke f'dan l-aspett.

Ma rridx nitfa' dell ikrah fuq kulħadd għax probabilment ikun hemm persuna waħda li tagħmel hekk bħal meta jkollok tuffieħa waħda ħażina.

Imma naħseb li hemm lok ta' titjieb fuq dan l-aspett.

ANONIMU: Li nixtieq inżid ma' dak li qal l-Onor.

Abela huwa rigward l-edukazzjoni.

Fl-iskejjel hawn nuqqas kbir ta' school counsellors.

Meta jien u l-mara bdejna bis-separazzjoni tagħna u ċ-ċirkostanzi kienu ħafna iktar jaħarqu milli huma llum, it-tifla tiegħi kienet tispiċċa fil-klassi f'rokna tibki waħedha!

It-teacher tagħha ma kenitx taf x'se taqbad tagħmel u school counsellor kulma kellhom waħda li kienet tiġi darba fil-ġimgħa u forsi forsi darbtejn!

Issa din spiċċat tmur darba kull ħmistax.

Hawn nuqqas kbir ta' school counsellors u s-sistema edukattiva għandha tara x'tagħmel biex tipprovdi t-taħriġ ħalli jkun hawn iktar nies li jkunu kapaċi jindirizzaw dawn is-sitwazzjonijiet - li kulma jmur dejjem qed jiżdiedu – ta' separazzjonijiet u problemi fil-familja biex it-trawma tat-tfal – li tkun ġiet tort tagħna l-kbar – almenu tittaffa.

Naħseb li dan ikun pass għaqli.

THE CHAIRMAN: Ħalli ngħaddi xi kummenti.

Jien qiegħed nifhem lis-Supritendent Sharon Tanti u qiegħed nifhem ukoll l-esperjenzi tal-pulizija kif ukoll l-esperjenzi tal-uffiċjali tal-Qorti tal-Familja.

Jiena nara li hemm priorità li aħna bħala politiċi nagħtu lil-legaliżmi, jiġifieri l-priorità biex insolvu l-problemi nagħtuha ħafna drabi lill-istess osservanza tal-liġi.

Mela għandek il-liġi u l-liġi tgħid hekk imma jekk naħsbu li l-liġi biss se ssolvi l-problema, żgur li qegħdin naħsbu ħażin.

Ilkoll qegħdin nindunaw li bil-liġi waħedha m'aħna se naslu mkien bħala soċjetà.

Hija l-intenzjoni tagħna bħala Kumitat tal-Affarijiet Soċjali li nipprovaw nifhmu u nagħtu lil min jifhem - għax persważ li hawn ġurnalisti li bħalissa qegħdin isegwuna - li bil-liġijiet u bl-osservanza tal-liġijiet biss il-problemi li l-familji tagħna jkunu qegħdin jiffaċċjaw mhux se jsolvuhom.

Irrid nagħmel din it-tip ta' riflessjoni għax nixtieq li min-naħa tal-pulizija kif ukoll min-naħa tal-Qorti tal-Familja jkollna aktar għarfien dwar dan li qed ngħid.

X'taħsbu li jeħtieġ li jkun hemm iktar minn sempliċement osservanza tal-liġijiet biex il-ħteġijiet ta' dawn in-nies u ta' dak kollu li huwa konness ma' dawn l-episodji, inkunu nistgħu nsibu soluzzjoni għalihom?

Qed ngħid sew li bl-osservanza tal-liġijiet biss m'aħniex qegħdin insibu rkaptu ta' dawn il-problemi u li naħseb maż-żmien dawn il-problemi jistgħu jikbru u mhux jiċkienu?

Pereżempju naħseb li maż-żmien il-problemi tat-traffiku jistgħu jikbru ladarba għandna mat-300,000 karozza fit-toroq tagħna.

Jekk għada pitgħada se jkollna din it-trend li turina li s-separazzjonijiet – j'alla ma jkunx hekk - se jibqgħu jiżdiedu u dik tkun l-għażla tagħna l-adulti, kemm jekk aħna miżżewġin u kemm jekk aħna f'koabitazzjoni, hi x'inhi ċ-ċirkostanza tagħna, jekk ir-relazzjonijiet tagħna fiż-żwieġ u barra ż-żwieġ se jibqgħu hekk, fejn ikun hemm tilwim u xi ħadd se jmur għand il-pulizija, se jmur il-Qorti tal-Familja.… Mela hu x'inhu l-istat taż-żwieġ, xorta se jkollna ħolqien ta' problemi ġodda anke jekk inkunu qegħdin nobdu l-liġijiet.

Jekk inħares lejn x'qalulna sħabna - u nirringrazzjahom tal-punti sempliċi imma li jfissru ħafna u li lili jwerwruni – fuq il-ħinijiet tas-seduti tal-qrati li mhumiex għall-konvenjenza tan-nies naraw li l-ħinijiet mhumiex xi ħaġa marbuta bil-liġi.

Li l-avukati mhumiex ta' għajnuna biżżejjed sabiex jintlaħaq ftehim bonarju u darba kien hemm xi ħadd li qalli li jeħtieġ li jkun hemm kodiċi ta' etika għall-avukati biex l-avukati stess ikunu mgħejjuna ħalli jkunu jistgħu jgħinu lill-klijenti tagħhom aħjar.

Il-medjatur għandu jkun iktar awtorevoli waqt is-seduti għax hawnhekk, jekk jien smajt sewwa, xi ħadd qal li l-medjazzjoni kważi kważi qiegħda tkun ħela ta' ħin.

Kumment bħal dan huwa ta' dannu għall-proċess kollu meta l-liġi tad-divorzju hija mibnija wkoll fuq l-importanza tal-medjazzjoni.

Hawnhekk għandna liġijiet li qegħdin nipprovaw nosservawhom imma donnu li mhemmx il-kultura li tgħin sabiex din il-liġi ma tkunx self defeating.

Il-ħabib tagħna għadu kemm qasam esperjenza magħna fejn qalilna li l-Qorti ordnatlu biex imur jaħdem għalli jkun jista' jagħti l-manteniment imma mbagħad, bl-istess proċeduri tal-Qorti mhumiex jippermettulu jsib xogħol għax kif lill-employer tiegħu qallu li jrid jidher darba fil-ġimgħa quddiem il-Qorti tal-Familja, dan qallu li mhux se jħaddmu la ma jistax jidħol għax-xogħol darba fil-ġimgħa.

Il-proċeduri tal-ħinijiet tas-seduti jżommuh milli jaħdem.

Għalhekk jien nixtieq nisma' xi kummenti ħalli bħala deputati nibdew nifhmu l-implikazzjonijiet ta' x'inhuma r-riżultati tal-liġijiet li aħna stess ngħaddu fil-Parlament.

Meta intom tiġu biex tħaddmuhom x'diffikultajiet qed issibu?

Forsi kemm is-Supritendent Sharon Tanti kif ukoll l-uffiċjali mill-Qorti tla-Familja jistgħu jgħidulna l-ħsebijiet tagħhom biex fir-rapport li beħsibna nħejju jkollna għarfien ta' x'inhuma l-weġgħat tagħkom ukoll.

Is-sinjuri qalulna bil-weġgħat tagħhom u għalhekk issa rridu nisimgħu lilkom.

DR ALEXIA AQUILINA (Dipartiment tal-Qrati Ċivili): Sur President, xtaqt nindirizza xi punti li ssemmew hawnhekk.

Biċċiet minnhom jiddependu mill-amministrazzjoni tal-Qorti imma oħrajn, sfortunatament ma jiddependux minna.

Rigward il-ħinijiet tas-seduti hemm ċerti regoli tal-Qorti li jistipulaw fiex ħin iridu jsiru s-seduti.

Pereżempju li jsiru wara nofsinhar huma s-seduti tat-tribunal għat-talbiet ż-żgħar.

Normalment is-seduti l-oħra jsiru kollha filgħodu.

Forsi l-iktar problema hi dik li, pereżempju, isiru kollha fid-9.00 a.m. u mhux bil-ħin imma dik hija xi ħaġa li tiddependi mid-diskrezzjoni tal-imħallfin.

L-amministrazzjoni tista' tissuġġerixxi imma ma tistax timponi.

Għall-amministrazzjoni huwa tajjeb li jkunu bil-ħin għax ikollok ċerta organizzazzjoni fis-seduti u allura tkun tista' talloka l-istaff għal mal-imħallfin u ssib l-awli kollha meħtieġa għax iktar ma jgħaddi ż-żmien iktar ikun hemm din il-problema ta' spazju, iktar jiżdiedu l-kawżi u inti trid dejjem tipprova takkomoda l-pubbliku mill-aħjar li nistgħu.

Rigward l-avukati bdejt nisma' ċerti ilmenti, fosthom dwar il-kodiċi ta' etika.

Kodiċi ta' etika in ġenerali teżisti għax hemm il-Kamra tal-Avukati li tieħu ħsieb dawn l-affarijiet u hemm ukoll il-Kummissjoni li tirregolahom.

Nerġa' ngħid li teżisti kodiċi ta' etika in ġenerali imma ma nafx jekk riedux ifissru għal xi mġieba f'każijiet partikolari.

Nifhem li każijiet ta' separazzjoni jistgħu jkunu aktar kunfidenzjali minn oħrajn però kif spjegajt, din il-kwestjoni assolutamemnt ma tiddependix mill-amministrazzjoni tal-Qorti.

L-avukat dejjem jintgħażel skont il-fiduċja li jkollha fih il-parti, jiġifieri min jagħżel l-avukat sinjal li jkollu l-fiduċja fih.

L-amministrazzjoni tal-Qorti ma tistax tidħol fir-relazzjoni li teżisti bejn l-avukat u l-klijent.

Rigward il-medjatur intqal li hemm bżonn li dan ikun aktar awtorevoli.

Id-dmir tal-medjatur huwa dak li jidderiġi u mhux li jimponi fuq il-partijiet u forsi għalhekk inħasset din il-problema.

THE CHAIRMAN: X'għandkom xi tgħidu dwar il-kunfidenzjalità tal-proċes u dwar li l-post mhuwiex adegwat għat-tfal?

Imma l-ewwel se nsejjaħ lill-Onor.

Justyne Caruana għax tixtieq tgħaddi xi kumment.

JUSTYNE CARUANA: Xi kultant is-sitwazzjoni li jkun għaddej fiha l-bniedem tkun daqsxejn partikolari u allura jibda jara ħafna affarijiet koroh meta fil-fatt ma jkunux u li għalina huma affarijiet ta' kuljum.

Issa jien se nitkellem mill-aspett professjonali.

Rigward il-ħinijiet f'Għawdex ipprovajna sistema u sa ċertu punt din qiegħda taħdem.

Pereżempju, fid-9.00 a.m. għandek il-kawżi normali u mbagħad il-kawżi li huma ftit aktar sensittivi jsiru fil-11.00 a.m. ħalli telimina dak il-bulk tan-nies.

Kulħadd jaf kemm huma sensittivi u delikati l-każijiet tal-familja u għalhekk dawn isiru ftit aktar tard biex jinfirdu l-kategoriji differenti.

Li qed jinkwetani hu din il-perception li hawn fuq l-avukati.

Nifhem li l-amministrazzjoni tal-Qorti ma tidħolx fiha imma f'kull professjoni għandek min hu hekk u għandek oħrajn li huma hekk, jiġifieri ma tistax titfa' lil kulħadd f'keffa waħda.

Huwa fatt li ħafna drabi meta jkollok żewġ avukati li jipprovaw jikkooperaw biex iwasslu lill-koppja għal ftehim, ikun hemm ir-raġel jew il-mara li jgħidu li dawn qegħdin jiftiehmu man-naħa l-oħra.

Issa l-avukat ikun qed jara l-każ mil-lat professjonali filwaqt li l-klijent ikun qed jara l-każ – għax ikun involut hu fih – b'ċerta passjoni.

Hawnhekk hawn kumment li l-avukati ma jkunux ta' għajnuna biżżejjed imma dik qed tingħad mill-perspettiva ta' dak li jkun u allura ma tistax tiġġeneralizza.

Ħafna drabi jkun hemm dik il-perception li jekk tipprova tgħid lill-mara li l-missier għandu d-dritt jara iktar lit-tfal tiegħu, din takkużak li qed tiġbed lejh jew viċiversa.

Kultant anke fil-medjazzjoni jiġri hekk.

Intom qed tgħidu li l-medjatur għandu jkun aktar awtorevoli.

L-ewwel nett nixtieq nirrimarka li hemm nuqqas ta' training fost il-medjaturi għax medjatur jaf ikollu professjoni ta' accountant u mbagħad jispiċċa jagħmilha ta' medjatur ben il-partijiet mingħajr ma jkollu know how tal-liġi u mingħajr ma jkollu background soċjali.

Din għalija naraha naqra diffiċli.

Anke hawnhekk jekk ikun hemm il-medjatur li jgħid ħa nkellem lil xi parti waħedha biex forsi nsib a common ground, jibdew jinqalgħu ħafna suspetti mill-parti l-oħra.

Jiġifieri l-perception tant hija ħażina li mbagħad dik tiġi kontraproduttiva ħafna għax tippreġudika l-proċess kollu u xi kultant tkun ukoll il-kaġun tal-problemi li jiġu wara.

Fil-fatt tispiċċa l-medjazzjoni u nispiċċaw b'dawn is-suspetti; min jaf it-tfal x'inhi tgħidilhom l-omm, min jaf x'inhu jgħidilhom il-missier u sfortunatament il-kobba tant titħabbel li l-fiduċja tisfuma fix-xejn kemm fis-sistema kif ukoll fil-partijiet kollha involuti.

Imbagħad nispiċċaw bil-povri tfal kulħadd jipprova jiskopri xi ħaġa mingħandhom; dak is-social worker x'qallek?

Dak il-psikologu x'qallek?

Il-mamà x'inhi tgħidlek?

Il-papà x'inhu jgħidlek?

In-nanniet x'inhuma jgħidulek?

Hija pressure żejda fuq is-sistema li qed tinħoloq minħabba n-nuqqas ta' fiduċja għax m'aħniex nikkooperaw.

Jista' jkun li hemm il-ħtieġa li kull min hu nvolut fis-settur, min-naħa tal-Qrati, min-naħa tal-Pulizija, min-naħa tal-medjaturi, min-naħa tal-avukati, ikollna iktar awareness ta' kif nistgħu niffunzjonaw b'aktar prudenza, b'aktar effiċjenza u b'inqas ħsara lejn kull min huwa nvolut.

Tajjeb li forsi anke aħna bħala Social Affairs Committee nieħdu l-inizjattiva li nlaqqgħuhom hawnhekk flimkien biex nissensibilizzaw il-professjonisti kollha li huma nvoluti dwar kemm huwa importanti li tkun tista' taħdem iktar flimkien.

Imma din li l-avukati ma jkunux ta' għajnuna biżżejjed nassigurakom li mhijiex fair u dan il-kumment lili verament qed iweġġgħani.

Naqbel mas-sitt kumment li sar dwar li xi kultant ikun hemm ċertu dewmien.

Dan huwa nuqqas li jrid jiġi indirizzat billi jiżdiedu l-membri tal-ġudikatura.

Min jaħdem fil-Qorti tal-Familja jgħidlek li din hija stressanti ħafna, speċjalment fil-Milied jew fiż-żmien tal-festi meta l-Qorti tkun magħluqa huwa l-aktar żmien li jinqalgħu l-problemi.

In-nies qishom jistennew l-aħħar ġurnata biex… Issa bdejna moda oħra fiż-żmenijiet tal-Preċetti u tal-Griżma.

Irid ikun hemm bilanċ u ma tistax tatribwixxi t-tort kollu fuq il-ġudikatura jew fuq l-avukati imma l-partijiet ukoll iridu jassumu r-responsabilità tagħhom.

ANONIMU: Kif għedt tajjeb jiena ġbart il-punti li nisimgħu mingħand in-nies u waħda mill-affarijiet li nixtieq niċċara huwa fuq dak li għedt inti li ma taqbilx li jkun hemm nuqqas ta' ftehim min-naħa tal-avukati.

U kif għedt inti stess, inti taraha mill-punto di vista ta' kif jarawha l-Pulizija u l-qrati, jiġifieri mil-lat professjonali u li tarawha ta' kuljum, u allura trabbu ċertu kallu.

Imma min jgħaddi minn dak il-proċess personalment se jħoss l-affarijiet mod ieħor.

Issa jista' ikun hemm li hemm nuqqas ta' komunikazzjoni.

Dan qisek dħalt f'mina mudlama, ma tafx min hemm madwarek u ma tafx min qed iżommlok idejk u trid timxi 'l quddiem biex tara dak id-dawl.

JUSTYNE CARUANA: Għalhekk għandek relazzjoni ta' fiduċja għax l-avukat jew se tafdah jew m'intix.

Int qed tara s-sitwazzjoni ta' dak li hemm quddiemek imma l-avukat qed jara sitwazzjonijiet oħra.

Pereżempju, jekk jiena nagħti parir lill-omm jew lill-missier fuq xi ħaġa li tirrigwardja t-tfal, inkun qed nantiċipa affarijiet oħra li jistgħu jinqalgħu u li dak il-ħin dik il-persuna ma jkollhiex esperjenza tagħha.

Għalhekk il-mument deċiżiv huwa x'ħin tagħżel l-avukat u li dan trid tagħżlu b'għajnejk miftuħa.

Imma ladarba tagħżlu ma tistax toqgħod tissusspetta jew għax digrit jiġi kontra tiegħek toqgħod tgħid li l-avukat lagħabni jew li ma kienx kapaċi.

THE CHAIRMAN: Onor. Caruana jien kont preżenti għal dik il-laqgħa u forsi nista' ngħid x'kienu l-kummenti b'mod ġenerali li wasslu sabiex jinkiteb dan il-punt.

JUSTYNE CARUANA: Imma lili tweġġgħani.

THE CHAIRMAN: Hija r-realtà u tweġġa' bilfors għax anke lili jweġġgħuni dawn il-kummenti.…

JUSTYNE CARUANA: Nassigurak li x-xogħol tal-familja kollha kemm aħna nagħmluh b'passjoni kbira u la hemm ħinijiet ta' xogħol, la hemm ħdud u lanqas festi.

Min jaf kemm-il Milied għaddejt ma' ġenituri u ma' koppji biex nipprovaw insolvu s-sitwazzjonijiet.

THE CHAIRMAN: Qiegħed nifhem x'qiegħda tgħid.

Bħala politiku jweġġgħuni dawn il-punti kollha li għadhom kif issemmew u nixtieq, anke f'isem il-Gvern, li qegħdin ngħixu fl-aktar soċjetà ideali possibbli, fejn kulħadd jaħdem fl-aktar post ideali imma dawn ix-xewqat tiegħi b'xi mod jew ieħor huma utopja, il-ġenna tal-art li m'aħniex ngħixu fiha.

Tixtieq kemm tixtieq li kollox huwa perfett, fl-aħħar mill-aħħar l-imperfezzjoni hija l-ordni tal-ġurnata.

Niftakar x'kienu l-kummenti u l-kummenti kienu li kien hemm persuni li kienu għaddejjin jew għaddew minn separazzjoni u dak li kellhom xi jgħidu fuq l-avukati kien dan u ċioè li kienu kważi waslu biex jaqblu l-partijiet imma l-avukati tagħhom kważi kważi bdew iwiddbuhom biex ma jilħqux ftehim bonarju.

JUSTYNE CARUANA: Mhux billi tiftiehem għax trid tippermettilek il-liġi.

JUSTYNE CARUANA: Taf kemm ikollok rikjesti?

Ikollok ħafna rikjesti li l-partijiet jaqblu fuqhom imma jekk se tagħmel separazzjoni bonarja se jkun inkorporat f'kuntratt.

F'kuntratt ma tistax tagħmel affarijiet li jmorru kontra l-ordni pubblika jew li ma tippermettilekx il-liġi.

ANTHONY ZAMMIT: Naħseb li għalhekk li l-medjatur għandu bżonn li jkun xi ħadd tal-esperjenza u li għandu n-knowledge tal-liġi.

Dan ma jistax ikun li qed jitkellem ma' żewġ avukati esperti tal-liġi u hu qiegħed hemm biex jipprova jġib iż-żewġ naħat lejn xulxin u ma jkunx hu wkoll espert fil-liġi.

Jien naħseb li għad irid jinħoloq kors għall-medjaturi għax jekk medjatur m'għandux idea tal-liġi.… (Interruzzjonijiet)

JUSTYNE CARUANA: Il-kors għall-medjaturi tal-Qorti qiegħda ssemmih b'mod ġenerali għax is-sena l-oħra għaddejna l-liġi imma fil-fatt għandna medjaturi l-Qorti li naħdmu bihom ftit sigħat kuljum!

DR KATYA VASSALLO (Koordinatriċi tal-Medjaturi): Il-medjaturi jaqgħu kollha taħt ir-responsabilità tiegħi u allura ċerti kummenti jweġġgħuni.

Xi ħadd qal li l-medjatur iġelled lill-partijiet u sinċerament din l-ewwel darba li qed nisma' kumment bħal dan.

Kif qed tgħid l-Onor.

Justyne Caruana, għandek avukati mod u għandek avukati mod ieħor.

THE CHAIRMAN: U għandek medjaturi mod u għandek medjaturi mod ieħor.

Din tgħodd għal kull ħaġa oħra.

DR KATYA VASSALLO: Eżatt.

Meta ċerti avukati jidħlulek fil-kamra u lanqas jagħtu ċans lill-medjatur sabiex jitkellem għax jaqbdu jgħajtu li m'hemmx ftehim, ma jħallulux triq oħra ħlief dik li jagħlaq.

L-uffiċċju tiegħi qiegħed fuq it-third floor u jinsab maġenb il-kmamar tal-medjaturi u għalhekk nismagħhom b'widnejja stess dawn il-kummenti.

Il-medjatur - kif qalu l-kollegi tiegħi - qiegħed hemm biex jidderiġi.

Issa meta għandek żewġ avukati li jibdew jgħajtu u lanqas jagħtuk ċans ma jkollokx triq oħra x'tagħżel ħlief dik li tagħlaq.

Għandna każijiet fejn il-medjatur irnexxielu wkoll jirrikonċilja l-partijiet u għandna l-istatistikali turi dan.

CARMEN BORG (Reġistru tal-Familja): L-istatistika – li tinħareġ minn Dr Katya Vassallo stess – turi l-każijiet bonarji u l-każijiet ta' rikonċiljazzjoni.

Hija xi ħaġa żbaljata li jingħad li l-medjazzjoni qiegħda hemm ta' xejn u li hija ħela ta' ħin.

Meta tara ċerta statistika tara li hemm każijiet li jirrikonċiljaw, li jaslu għal ftehim bonarju imma mbagħad tara każijiet oħra fejn il-partijiet, permezz tal-avukati tagħhom, ikunu propensi li jaslu fl-istadju ta' medjazzjoni.

Hawnhekk qed naraw il-Qorti tal-Familja u qed naraw l-istadju tal-medjazzjoni.

Il-medjazzjoni hija xi ħaġa li trid tagħmilha u li ma tistax toħroġ minnha.

Jekk se tidħol fiha b'perspettiva li se tipprova tasal għal qbil, well and good, għandek il-medjatur li se jidderiġi.

U kif qalu sħabi l-medjatur, bil-liġi, għandu l-għan li jipprova jirrikonċilja, li jara jekk hemmx lok ta' rikonċiljazzjoni u jekk ma jkunx hemm lok jipprova jwassalhom għal ftehim.

Jekk m'hemmx lok li jaslu għal ftehim through mediation, imorru għal ċitazzjoni imma dawk l-istadji nassigura lil kulħadd li jsiru.

Nassigurakom li l-propensità tal-partijiet u tal-avukati tagħhom li jaslu għal ftehim tagħmel differenza kbira.

Nassigurakom li l-medjaturi huma mħarrġa ħafna f'dawn l-affarijiet.

Dawn għamlu sentejn training fl-Irlanda u llum 'il ġurnata dan it-training qed isir fl-Università ta' Malta.

Hemm nies li qed jiġu mħarrġa fuq special focus fuq il-Qorti tal-Familja.

Fil-fatt dawn se jkollhom training li jattendu għal sessjonijiet.

Għaldaqstant huwa żbaljat li ngħidu li l-medjaturi mhumiex mħarrġa.

Il-background tal-medjaturi huwa varju.

Għandna avukati, social workers, councellors, eċċ., jiġifieri l-ispecialisation tagħhom hemm qiegħda.

Irridu nżommu perspettiva li meta aħna qed nisimgħu dawn l-ilmenti aħna qed nisimgħu parti mill-popolazzjoni kollha li tiġi l-Qorti.

Tajjeb ngħidu li l-medjazzjoni hija free of charge, jiġifieri inti tħallas għall-medjazzjoni jekk inti tagħżel il-medjatur li trid imma l-Qorti tagħtik il-fakultà li kollox jista' jiġik b'xejn ħlief l-avukat li dan trid tħallas għalih jekk tagħżel l-avukat tiegħek.

U jekk ma tistax tħallas għalih, il-Qorti tagħtik l-avukat b'xejn ukoll.

Fil-fatt hemm l-avukat tal-foqra jew tal-għajnuna legali.

THE CHAIRMAN: Imma kemm dak li qiegħda tgħid inti, li kollu huwa tajjeb, isir fir-realtà?

CARMEN BORG: M'għandix statistika quddiemi.

Biss jiġi wżat għax ikun hemm min jgħidilna li ma jistax iħallas.

L-avukat tal-fqar qiegħed isfel u ovvjament dak li jkun jinżel jitkellem miegħu u jekk veru ma jkunx jiflaħ iħallas, jingħata dan is-servizz.

Jekk dak li jkun jiflaħ iħallas se jkollu l-avukat tiegħu li jkun għażel hu.

Issa jekk mhuwiex kuntent dik l-għażla tiegħu.

Kif qalet l-Onor.

Caruana l-Qorti m'għandhiex say fuq dik l-għażla.

U dak huwa punt li xtaqna nqajjmu hawnhekk.

Inti tagħżel l-avukat tiegħek.

Ovvjament jekk l-avukat ikun dak tal-għajnuna legali, jiġi mogħti lilek bla ħlas.

Hemm il-lista ta' min huma dawn l-avukati.

Imma nassigurakom li jekk bniedem ma jistax iħallas, għandna s-servizzi tagħna li noffruhomlu.

Nerġa' ngħid li m'għandix statistika quddiemi u l-istatistika li għandi hija fuq il-kawżi bonarji.

Jekk inti tieħu l-ittri tara li kien hemm 74 li spiċċaw bonarji.

Każ bonarju huwa meta persuna tagħmel rikors, tidħol f'talba, li aħna ngħidulha ittra, fejn titlob lir-reġistratur tal-Qorti iqabbdilha medjatur għax tixtieq tasal għal separazzjoni.

Tista' tkun ukoll fuq l-aċċess għat-tfal, fuq il-kura jew fuq il-kustodja tat-tfal.

Jiġifieri hemm ħafna affarijiet li jiġu kkonsidrati fil-medjazzjoni.

Għalhekk trid tikkonsidra kollox.

Aħna hawnhekk qegħdin nisimgħu parti mis-sitwazzjoni kollha.

Napprezza li ġew dawn il-persuni biex jitkellmu, fil-fatt jiena kont kellimt lis-sinjur meta kont co-ordinator fir-Reġistru.

U nista' nifhem id-diffikultajiet li jkollhom dawn in-nies.

Lis-sinjur kellimtu wkoll last week u jien stess kont ħallejt is-section tiegħi biex nitla' miegħu fuq ħalli nsolvu l-problema li kellu.

Jiġifieri jekk ikun hemm diffikultajiet - ma ngħidx li aħna ma nonqsux ukoll għax l-ammont ta' xogħol li jidħol fir-reġistru huwa kbir – nipprovaw naraw kif se nsolvuhom.

Ikun hemm nuqqasijiet u aħna nipprovaw insolvuhom kif insiru nafu bihom.

Is-sinjur l-ieħor kellu ċerti problemi u niftakar li meta co-ordinator kont kellimtu wkoll.

Jiġifieri aħna naraw x'inhuma d-diffikultajiet u mmexxu minn hemm.

Fuq il-privatezza se jkun hemm ċerti affarijiet ukoll.

Aħna konxji minnha u dik is-sitwazzjoni qed nipprovaw nirranġawha għax nafu li hemm xi diffikultajiet.

THE CHAIRMAN: Tista' tgħidilna ftit aktar rigward it-tfal li jkollhom x'jaqsmu mal-Qorti tal-Familja?

It-tfal li qegħdin isemmu f'dan ir-rapport, fejn qed jgħidu li t-tfal ikunu qegħdin jibku, eċċ., aħna jimportana ħafna minn dawn l-affarijiet.

Rapport li konna għamilna kien proprju jqanqal il-proċess kollu tas-separazzjoni, fejn il-filosofija tagħha għandha tkun dik li tagħti priorità u attenzjoni lit-tfal, fejn l-interess tat-tfal jiġi salvagwardjat filwaqt li l-interess tal-ġustizzja tal-adulti jkun imħares ukoll.

Imma kemm għandna proċeduri fil-Qorti tal-Familja li jagħtu importanza lit-tfal?

Jew inkella taraw xi nuqqas fil-liġi għax mhijiex proprju child oriented?

JUSTYNE CARUANA: Dik hi l-problema għax liġi fuq it-tfal m'għandniex!

THE CHAIRMAN: Imma ejjew nitkellmu fuq dak li għandna ħalli nibdew nifhmu…

JUSTYNE CARUANA: Aħna għandna l-Kodiċi Ċivili u l-Kodiċi ta' Proċedura.

Issa mbagħad għandek din il-catch phrase għax hekk insejħilha jien.

L-interess tat-tfal huwa suprem, jipprevali u dak li jsir irid isir fl-aħjar interess tal-minuri.

Imma l-Konvenzjoni tad-Drittijiet tat-Tfal mhijiex inkorporata fil-liġi tagħna u lanqas għandna liġi tat-tfal.

Sakemm ma jkollniex dawk l-affarijiet ikun ta' xejn li noqogħdu ngħidu… Għandek il-liġi u mbagħad għandek is-sistema u l-proċedura li t-tnejn iridu jkunu qegħedin miġburin flimkien.

Li jinkwetani hu li l-Qorti tagħti digriet ta' aċċess, ikollok it-tfal li ma jkunux iridu imorru ma' dak il-ġenitur u l-ġenitur l-ieħor li jkollu l-aċċess, imur għand il-pulizija.… Dik lili tinkwetani.

Il-pulizija jridu jiġu mħarrġa kif għandhom jimxu mat-tfal u mhux jgħidulhom li jekk mhux se jmorru ma' xi ħadd mill-ġenituri, allura dak il-ġenitur se jispiċċa l-ħabs!

IS-SUPRITENDENT SHARON TANTI: Hekk le!

Aħna m'għandniex id-dritt li nġiegħlu lill-ulied imorru minn ġenitur għal ieħor!

Jekk nagħmlu hekk inkunu ultra vires.

JUSTYNE CARUANA: Nassigurak li tiġri ta' sikwit.

IS-SUPRITENDENT SHARON TANTI: Jekk kienet tiġri qabel, illum il-pulizija mgħallmin u jafu li ma jistgħux jagħmlu hekk.

JUSTYNE CARUANA: Qed issir ħafna ħsara lit-tfal!

IS-SUPRITENDENT SHARON TANTI: Nuqqas li hemm fil-liġi huwa li min għandu l-aċċess m'għandux l-obbligu li jieħu lit-tfal fl-aċċess!

You avail yourself mid-dritt tiegħek bħala ġenitur jekk għandek aptit!

JUSTYNE CARUANA: Min għandu l-aċċess u t-tfal ma jkunux iridu imorru miegħu?

IS-SUPRITENDENT SHARON TANTI: U jekk tkun bil-kontra?

It-tfal ikunu jridu jmorru imma l-missier jew l-omm ma tmurx għalihom?

JUSTYNE CARUANA: Dik hija kwestjoni oħra.

Jien mhux għal dik qed ngħid.

Jien qed ngħid għal meta jkun hemm ġenitur li jkollu l-aċċess u t-tfal ma jkunux iridu jmorru, allura dak il-ġenitur imur jagħmel rapport....

IS-SUPRITENDENT SHARON TANTI: Il-pulizija li jinvestigaw dak il-każ irid ikollhom raġuni valida biex jaġixxu hekk għax il-liġi tgħidlek li mingħajr raġuni valida...

Fuq dik m'għandi l-ebda oġġezzjoni.

Imma mbagħad lit-tfal mhux jgħidulhom li jekk ma jmorrux mal-missier jew mal-omm għal dawk il-ħinijiet li l-Qorti ordnat il-parti l-oħra se tispiċċa l-ħabs!

Hekk qed jispjegawlhom lit-tfal.

Kien hemm stanzi fejn il-Qorti, wara li rat li l-koppja tidher quddiemha...

JUSTYNE CARUANA: Mhux il-Qorti imma għall-pulizija qiegħda ngħid.

IS-SUPRITENDENT SHARON TANTI: Li qiegħda ngħid jien hu li l-pulizija ma jkunux qed jivvintaw l-affarijiet meta jgħidu x'se jiġri lit-tfal.

Hija informazzjoni tqila għat-tfal sabiex tgħabbihom biha u naqbel miegħek li l-pulizija m'għandhomx jagħmlu hekk!

Naħseb li l-Korp tal-Pulizija għandu elementi tajbin ħafna imma mbagħad ikun hemm dawn il-każijiet li qed jitfgħu dell ikrah fuq il-Korp kollu u qegħdin inaqqsu l-fiduċja ta' dak li jkun sabiex jirrikorri għand il-Pulizija.

Pereżempju jkollok omm li r-raġel tagħha jheddidha minħabba l-kwestjoni tal-aċċess jew tal-manteminet u din tgħidlek li mhux se tmur l-għassa għax inkella r-raġel jagħmlilha rapport u jwerwer lit-tfal.

Affarijiet li hawnhekk tkellimna fuqhom kemm il-darba.

Fil-fatt anke fir-rapport tagħna kien hemm suġġerimenti f'dan is-sens.

Għandna bżonn li l-Korp tal-Pulizija jkun iktar sensittiv!

Mhux il-Qrati biss imma kull min huwa nvolut għandu jkun iktar sensittiv....

IS-SUPRITENDENT SHARON TANTI: Wieħed mill-għanijiet tal-lectures li jingħataw lill-pulizija huwa proprju biex ikunu aktar sensittivi f'każijiet bħal dawn.

Ripetutament isirulhom dawn il-lectures, tant li l-pulizija jifhmu dan il-punt mal-ewwel laqgħa u mbagħad jibdew jiddejqu meta jibqgħu jisimgħu l-istess affarijiet.

Dan kif għedtu intom f'kull kamp issib tip mod u ssib tip mod ieħor.

THE CHAIRMAN: Hawnhekk qiegħda tissemma' kelma li bdietha l-Onor.

Justyne Caruana, imbagħad komplieta Dr Vassallo u għedtha jien ukoll għax jien inweġġa' meta nisma' hekk.

Imma aħna ltqajna biex nisimgħu proprju l-weġgħat ta' dawn in-nies.

Bħala priorita qegħdin niddiskutu l-weġgħat, id-diffikultajiet, l-isfidi u l-esperjenzi ftit negattivi li jgħaddu minnhom dawk in-nies li jkunu qegħdin jisseparaw.

Nerġa' infakkar li dak li xprunana sabiex nagħmlu din il-laqgħa kien biex aħna nagħmlu lis-soċjetà tagħna iktar konxja fuq x'inhuma l-weġgħat ta' dawk li jkunu għaddejjin mis-separazzjoni.

L-iskop ta' din il-laqgħa kien li noħorġu l-punti dwar il-fatt li jista' ikollok lil min qed joħloq diffikultà mingħajr ma jkun jaf li qed jagħmel hekk.

Jien persważ li meta jkollna l-laqgħa mal-uffiċjali tad-Dipariment tal-Politika Soċjali se jkun hawn min jgħidilna li mingħalih qed jagħmel il-ġid meta għamel dak li għamel u li ma kienx jaf li kien qed jagħmel xi ħaġa li tista' tkun iddikjarata nġusta jew li qed toħloq weġgħat.

Issa aħna rridu nagħmlu lis-soċjetà konxja li jekk aħna bħala poplu ddeċidejna favur id-divorzju, irridu inkunu nafu għalxiex għedna iva u għalxiex wara kull esperjenza hemm il-weġgħat.

Aħna mhu se nwaqqfu lil ħadd milli jieħu separazzjoni jekk irid jieħu dan il-pass.

Bħala politiċi la għandna dritt u lanqas għandna l-pjaċir li nwaqqfu lil xi ħadd milli jieħu s-separazzjoni.

Fl-istess ħin irridu noħolqu soċjetà li tkun ftit iktar responsabbli meta tiġi biex tagħti servizz lin-nies.

Mela l-pulizija, daqskemm għandha tkun imħarrġa biex tiffaċċja l-kriminalità, daqshekk ieħor trid tkun imħarrġa biex dawn il-każijiet soċjali - u ċerti għases huma iktar vulnerabbli minn għases oħrajn – jkunu jafu kif jindirizzawhom.

Kien hawn min qasam esperjenza magħna fejn ċerti tfal qalilna li rahom jikbru fl-għases tal-pulizija.

Darba surġent qalli li lit-tali ġuvnott rah jikber għax kien dejjem imur hemmhekk għax kienu jġibuh minħabba l-aċċess.

Dan għax imur darba fil-ġimgħa l-għassa.

JUSTYNE CARUANA: Hemm min imur tliet darbiet fil-ġimgħa!

Illum il-Qrati, biex nassiguraw li l-partijiet ikunu protetti, meta niġu għall-handover tat-tfal, dan isir jew quddiem il-pulizija...

THE CHAIRMAN: Ma tistax ma ssirx quddiem il-pulizija…

JUSTYNE CARUANA: Li toffri sigurtà huwa tajjeb però imbagħad trid tara x'qed ikun l-effett fuq it-tfal.

Ħafna tfal jaħasra jgħaddu minn trawma għax il-pulizija qed jaraw lil dik il-persuna, lil dik l-entità, lil dik l-istituzzjoni b'mod negattiv.

U m'għandux ikun hekk.

Il-pulizija qiegħda hemmhekk biex iżżomm l-ordni, biex tissalvagwardja u biex toffri protezzjoni lill-pubbliku.… Il-Qrati tagħna jridu jżommu quddiem għajnejnhom dawn l-affarijiet ukoll.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

ONOR ANTHONY ZAMMIT: Rigward il-medjatur issemmew diġa' l-ideat li xtaqt insemmi.

Issa rigward it-tfal l-ewwel ħaġa naħseb li meta jkun hemm separazzjoni bejn koppja u dawn ikollhom it-tfal, dawn għandhom jiltaqgħu ma' psikologu biex dan jevalwa l-ħsara li tkun qiegħda ssir fuq dawn it-tfal.

And this is something which should be progressive għax il-koppja mhux se tidħol il-Qorti u tieħu s-separazzjoni mill-ewwel.

L-effett psikoloġiku għandu jkun mhux biss meta jiġu għas-separazzjoni imma kull darba li qed jitilgħu l-Qorti, kull dabra li l-omm tiġġieled mal-missier, eċċ. Din hija xi ħaġa fejn it-tfal għandhom jiġu monitored by a psychologist għax il-problemi li qed ikun hemm fit-tfal, żgur li se jirriflettu fis-soċjetà futura tal-pajjiż.

Is-Sinjur semma' l-ischool councellers.

Jien naħseb li anke dawn iridu jiddiskutu mat-tfal jew jaraw l-effett fuq it-tfal 'il bogħod mill-omm u mill-missier li jistgħu jinfluwenzawhom dak il-ħin.

Dan huwa l-proċess li tant huwa liquified u tant għandek bżonn monitoring għalih.…

Mela l-omma u l-missier daħlu għas-separazzjoni u jridu jaraw psikologu.

U dan jarahom darba u daqshekk!

Dawn ikomplu jitqatlu bejniethom waqt is-snin ta' separazzjoni għax hawn min idum is-snin biex jieħdu s-separazzjoni.

Sadanittant it-tfal jibqgħu jikbru u l-ħsara taffettwa l-karattru tagħhom.

Pereżempju s-Sinjur semma' l-kwestjoni tiegħu fejn minħabba l-proċeduri tal-Qorti ma setax jaħdem.

Il-problema hi li qed ikun hemm ħafna koppji fejn il-missier qiegħed imur jirreġistra biex ma jagħtix il-manteniment lill-omm.

U mbagaħd jidħol għax-xogħol.… Issa hawnhekk forsi tista' tidħol il-pulizija biex tara jekk huwiex minnu jew le?

IS-SUPRITENDENT SHARON TANTI: Persuna - għall-interessi tagħha – tista' tuża mezzi oħrajn biex iġġib il-provi li l-partner tagħha qiegħed jaħdem.

Ma jistax ikun li kulħadd juża l-pulizija!

Mela l-pulizija qiegħda hemm biex taħdem privatament?!

JUSTYNE CARUANA: Dik il-prova ssir b'mezzi oħrajn.

F'kawżi jkun hemm rappreżentanti tal-banek… Dan iż-żmien għandna problema minħabba d-data protection ukoll, jiġifieri ma rridux ninsewha dik.

IS-SUPRITENDENT SHARON TANTI: B'daqshekk ma jfissirx li kollox idur lura lejn il-pulizija!

Anzi m'għandhomx ikunu l-pulizija li jidħlu fi kwestjonijiet ċivili!

THE CHAIRMAN: Mela ejjew ngħaddu għall-aħħar round ta' kummenti.

ANONIMA: Fuq il-pulizija nista' ngħid li fl-erba' snin li għaddew l-affarijiet tjiebu ħafna.

Meta għaddejt minn esperjenza personali fuq it-tfal qatt ma ġew il-pulizija u qalu lit-tfal li jew imorru jew inkella jarrestaw lill-omm jew lill-missier.

Dik m'għaddejtx minnha żgur.

Nemmen li għad hemm affarijiet x'isiru imma aktar jinkwetani l-fatt li meta ġenitur għandu l-aċċess għat-tfal, dan ma jiġix lura bihom u inti jkollok tmur l-għassa tal-pulizija biex iġiblek it-tfal hemmhekk ħalli teħodhom lura.

Jew inkella tlesti t-tfal kif suppost biex jiġi għalihom il-missier għax għandu l-aċċess għat-tfal u dan jibqa' ix-xogħol u ma jiġi xejn biex jiġbor lit-tfal!

U t-tfal jistennew.

Apparti minn hekk nixtieq nara aktar avukati tat-tfal.

JUSTYNE CARUANA: Fil-fatt tlieta biss għandna u dawn jaħdmu part-time.

Kien hemm żmenijiet fejn kellna wieħed biss u llum għandna tlieta.

ANONIMU: Naturalment dak li għedna aħna għednih fuq dak li nisimgħu.

Mill-esperjenza tiegħi nista' ngħid li jkun hemm misunderstandings bejn il-partijiet u l-awtoritajiet.

Pereżempju joħroġ digrit ta' separazzjoni, li huwa kuntratt, u ħadd ma jsegwi dak li qed jiġri f'dak il-kuntratt.

Ħafna drabi jerġgħu jispiċċaw il-Qorti għax ikun hemm xi ħaġa li mhux qed tiġi osservata.…

JUSTYNE CARUANA: Il-problema hi li xi kultant, meta tipprova tagħmel klawsola iktar dettaljata biex tevita l-problemi 'l quddiem, jaqbżulek l-partijiet u jgħidulek li ma jkunux iridu dawk id-dettalji.

Pereżempju dik li semmiet is-Sinjura jien inħobb inniżżilhom fil-kondizzjonijiet tal-aċċess, bħal min irid iwassal lit-tfal, min irid jiġborhom u minn fejn irid jiġborhom.

Issa dawk iċ-ċirkostanzi kultant jinbidlu u allura jkollok titlob rikors.

Però ikun hemm min jgħidlek biex ma ddaħħalx dawn l-affarijiet għax ma jkunx irid joqgħod jitla' l-Qorti jekk iċ-ċirkostanzi jinbidlu.

Għalhekk qed ngħidilkom li kultant tipprova tiggwida lil dak li jkun imma dan ma jkunx irid jagħmel dawk l-affarijiet li ssemmielu inti.

Inti tkun qed tipprova tantiċipa problemi futuri imma dak li jkun jgħidlek li jrid jeħles u li allura jitolbok biex iżżomm l-affarijiet sempliċi kemm jista' ikun.

ANONIMU: It-tewmin tiegħi għamlu l-praċett, sar rapport u ġew tlett pulizija lebsin l-uniformi ġol-knisja!

Mela t-tfal tiegħi għamlu l-praċett bi tlett pulizija għassa tagħna!

Xtaqt li l-pulizija ma jkunux bl-uniformi.

Dik l-ewwel ħaġa li xtaqt ngħid fuq il-pulizija.

Apparti minn hekk meta jsiru ċerti rapporti lill-pulizija jagħmlu sew li jressqu lil dak li jkun il-Qorti imma meta l-Qorti ma ssibx provi biżżejjed, jew inkella l-persuna toħroġ liberata wara martirju, l-istess pulizija għandha tara daqxejn x'seta ġara!

Fl-opinjoni tiegħi hemmhekk għandek rapport falz.

Jew inkella jitilgħu jixhdu t-tfal tagħhom… (Interruzzjonijiet)

Jew inkella jiġi allegat li missier qed jara l-private body tat-tifla tiegħu ta' ħames snin.

Issa ilni 'l fuq minn sena għaddej bih dan il-każ.

Bagħtu għalija mid-Depot u għamilt ukoll statement fuq uliedi.

Wara sena mort niġri l-Appoġġ u l-Appoġġ jgħiduli biex inkellem lill-avukat tiegħi.

L-avukat ċempel id-Depot ħalli jara x'ġara u mid-Depot jgħidulu biex jagħmel rikors biċ-Ċivil.

Lanqas naf x'se jiġri minn dawn l-affarijiet.

L-avukat tiegħi għamel rikors u l-mara marret tgħix x'imkien ieħor u ħadd ma kien jaf fejn marret.

U għalhekk din ma tistax tiġi notifikata!

THE CHAIRMAN: Kemm ilek ma tara lit-tfal?

ANONIMU: Ilni ma nara lit-tfal minn Lulju tas-sena l-oħra.

Issa sar rikors minħabba dawn l-affarijiet u biex jinħatru l-psikoloġi imma kien hemm problema min-naħa tal-Qorti għax kien hemm referta li ntilfet!

Naħa qalu li tawha lin-naħa l-oħra u tan-naħa l-oħra jgħidu li huma ma rċevew xejn.

U għadna għaddejjin bil-kas!

THE CHAIRMAN: B'dan l-eżerċizzju li qed nagħmlu ma nistgħux nemendaw il-liġijiet imma rridu nipprovaw nirresponsabilizzaw lill-ġenituri biex ikunu jafu xi tfisser qabel ma jibdew jaħsbu biex imorru għal separazzjoni.

Jien naħseb li hawn mentalità minn ħafna adulti li dawn jidħlu f'separazzjoni mingħajr ma jkunu jafu fiex jikkonsisti dan il-proċess.

Veru jew le dak li qed ngħid jien?

Allura naħseb li hemm bżonn li nirresponsabilizzaw lill-adulti.

Qabel ma wieħed jiddeċiedi li jmur għal separazzjoni għandu jkun jaf eżattament għalxiex dieħel.

Separazzjoni mhijiex daqshekk sempliċi daqskemm wieħed jaħseb, speċjalment jekk ikun hemm it-tfal.

It-tfal se jweġġgħu ħafna!

Naħseb li ftit huma dawk l-adulti li jimmaġinaw jew jafu x'jiġifieri l-uġiegħ li jgħaddu minnu t-tfal.

Naħseb li rridu nirresponsabilizzaw ukoll il-proċess tal-Qrati.

Il-liġi ma tistax tirresponsabilizza għax il-liġi hi dik li hi, għalkemm dejjem tista' temenda biex tkun aħjar.

Il-proċess fih innifsu jista' jiġi responsabilizzat iktar minn dak li hu?

L-iskejjel tagħna rridu nirresponsabilizzawhom għal din ir-realtà, speċjalment jekk din ir-realtà se tkompli tikber.

Qed isiru korsijiet għall-pulizija imma kif qegħdin isiru dawn?

Veru li għandek pulizija mod u għandek pulizija mod ieħor imma fl-aħħar mill-aħħar kif nistgħu nirresponsabilizzaw il-proċess kollu tal-pulizija ħalli dawn ikunu kapaċi jilqgħu għal din ir-realtà?

L-għases huma tailor made – u anke l-Qorti tal-Familja – biex jagħtu servizz lit-tfal?

Jiena nemmen li meta nkunu qegħdin niddeċiedu, aħna min aħna, irridu niddeċiedu għat-tajjeb u għall-ħtieġa tagħna li qegħdin niddeċiedu u mhux niddeċiedu għat-tajjeb ta' min ġej biex jieħu servizz mingħandna.

Jiġifieri l-ħinijiet ta' kull servizz li jingħata jkun deċiż fuq x'inhi l-ħtieġa ta' min qed jagħti dak is-servizz u mhux ta' min ikun qed jirċevi dak is-servizz.

Naħseb li ħafna drabi, anke meta jkunu qegħdin jiġu miktuba l-liġijiet, dawn ikunu miktuba għall-fini ristretta ta' kif se tinżamm ċerta ġustizzja imma mhux għall-ħtieġa ta' min ikun qiegħed jagħmel użu minn dik il-leġislazzjoni partikolari.

Jien qiegħed nagħmel din l-analiżi imma nista' inkun żbaljat.

Imma x'inhi r-realtà fuq dan kollu?

Hija utopja li aħna nistgħu nagħmlu eżerċizzju ta' responsabilizzazzjoni jew inkella hija xi ħaġa fattibbli?

IS-SUPRETENDENT SHARON TANTI: Rigward l-imġieba tal-pulizija meta jiġu biex jitrattaw problemi soċjali rrid ngħid li l-ewwel nett il-liġi ma tagħtinix poteri assoluti.

Dak li jkun irid ikun realistiku fl-aspettazzjonijiet tiegħu dwar kemm jistgħu jintervjenu l-pulizija. (off mic) Jista' ikun li jien għandi tolleranza mod u kapaċi noqgħod nisma' persuna tirrakkonta u tirrepeti ruħha mingħajr ma ddejjaqni u mbagħad issib persuna oħra li malli tgħidlu xi ħaġa darbtejn jibda jgħaġġlek.

Dawn huma affarijiet li jistgħu jiġu monitored waqt li persuna tkun qiegħda tiġi mgħallma.

Jekk inti għandek rekluta li qed juri ċerta aptitude, timmarkah biex imbagħad tpoġġih f'ċertu pożizzjonijiet.

Mill-bqija l-edukazzjoni hija ċ-ċavetta ta' kollox, kemm għall-pulizija u kemm dawk li jkunu qed jisseparaw u għall-awtoritajiet jew il-key persons li jridu jgħinuhom f'dan il-proċess.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

DR KATYA VASSALLO: Bħalissa nixtieq ngħid li qegħdin isiru xi tibdiliet strutturali fil-bini tal-Qorti tal-Familja u dan qed isir biex intejbu l-affarijiet.

Bħalissa qed jiġi rranġat dak il-bini li hemm maġenb il-Qorti tal-Familja biex il-ġudikatura eventwalment tiġi trasferita f'dan il-bini.

As a result aħna se jkollna sular sħiħ li litteralment se jkun vojt.

Barra minn hekk il-ġimgħa l-oħra stess ġew jieħdu l-qisien biex it-tielet sular, jiġifieri fejn hemm il-medjaturi, isir kollu sound proof.

Kellna ħafna lmenti għax kienu qegħdin jinstemgħu l-partijiet minn ġol-kmarar u għalhekk issa se nagħmluh kollu sound proof.

Sadanittant qiegħed isir ukoll xogħol ta' tibjid.

Għamilna security ħdejn il-medjaturi at all times u ngħata wkoll metal detector biex ikun jista' jagħmel searches fuq il-partijiet.

Se nagħmlu wkoll affarijiet sempliċi bħal pereżempju t-twaħħil ta' inkwatri fil-kmamar biex nagħtu dehra aħjar lill-post.

Minħabba li se dan is-sular se jiġi vakat għandna wkoll il-ħsieb li nagħmlu kamra addadata għat-tfal biex l-avukati tat-tfal ikun jistgħu jisimgħu lit-tfal f'din il-kamra.

(Interruzzjonijiet)

JUSTYNE CARUANA: Jiġifieri l-avukati tat-tfal se jisimgħu lit-tfal fil-bini tal-Qorti?

DR KATYA VASSALLO: Mhux hekk diġa' jagħmlu?

JUSTYNE CARUANA: Imma jekk se taħseb għal quddiem biex tirranġa s-sitwazzjoni, lit-tfal trid toħroġhom 'il barra mill-Qorti!

Waħda mill-ikbar weġgħat li għandhom it-tfal huwa li jkollhom jidħlu l-Qorti, hi x'inhi r-raġuni.

Imma jekk inti se teħodhom b'mod strutturali biex ikollhom l-intervista mal-avukat tat-tfal ġol-Qorti stess, sabiħa kemm tkun sabiħa din il-kamra, inti xorta se teħodhom il-Qorti.

Mela jekk se mmexxu 'l quddiem tridu taħsbu fuq alternattiva oħra u mhux iddaħħlu t-tfal il-Qorti.

Lit-tfal biegħduhom mill-Qorti u mhux iddaħħluhom il-Qorti.

Jekk ma tistax tagħmel mod ieħor orrajt għax it-tifel jew it-tifla jridu jixhdu imma mhux biex jiġu intervistati mill-avukat tat-tfal.

Kemm jista' jkun noħorġuhom 'il barra rridu.

DR KATYA VASSALLO: Nixtieq ngħid xi ħaġa dwar dak li ntqal fuq li t-tfal għandhom jinstemgħu minn psikologu f'kull każ.

L-ewwel nett lit-tfal nipprovaw ma ninvolvuhomx f'dawn il-proċeduri għax is-seperazzjoni hija bejn il-partijiet.

Mela lit-tfal għalfejn indaħħluhom fin-nofs?

JUSTYNE CARUANA: Għax is-sistema hi kif inhi!

Ara li kieku għandna l-liġi tat-tfal… Inti għandek l-irwol tal-avukat tat-tfal li huwa wieħed limitat immens kif inhi s-sitwazzjoni llum.

Imma meta għandek rappreżentant tat-tfal bħala parti mill-proċeduri, - u bil-liġi tat-tfal bħalma għandek f'pajjiżi oħra - dan se jkun qiegħed jirrappreżenta lit-tfal at all times u mhux ikunu rappreżentati mill-omm jew mill-missier.

Irid ikun hemm xi ħadd indipendenti.…

DR KATYA VASSALLO: Irridu niffaċċjaw ir-realtà li meta t-tfal jinstemgħu mill-professjonisti dawn ikunu ħafna drabi mxewxin minn parti jew minn oħra.

JUSTYNE CARUANA: Għalhekk irid ikun hemm xi ħadd indipendenti ħalli la jkollu x'jaqsam mal-omm u lanqas mal-missier.

JUSTYNE CARUANA: Imma l-avukat tat-tfal għandu rwol limitat immens u ma jistax jidħol fil-proċeduri.

Apparti minn hekk it-tfal ma jinstemgħux biss mill-avukat tat-tfal.…

DR KATYA VASSALLO: Fil-fatt it-tfal jinstemgħu mill-psikoloġi, mis-social workers...

JUSTYNE CARUANA: Kull ma jagħmel l-avukat tat-tfal hu li jagħmel sett ta' mistoqsijiet lit-tfal u mbagħad iħejju r-rapport u jagħtuh lill-imħallef.

Imma m'għandux ikun hekk biss.

L-idea tal-avukat tat-tfal kienet xi ħaġa tajba imma rridu nevolvu aktar.

Issa dik il-qabża għadna m'għamilnihiex imma li tiġi tgħidli li qed nipprovaw nimxu 'l quddiem u l-avukati tat-tfal se jaraw lit-tfal ġol-bini tal-Qorti stess, I think this will be very very counterproductive and harmful for the children...

THE CHAIRMAN: Nista' nagħti suġġeriment?

Ma nafx huwiex utli.

Pereżempju l-avukati tat-tfal jistgħu jaraw it-tfal f'bini ieħor governattiv, bħal pereżempju fil-post li għandha l-Kummissarju għat-Tfal jew inkella f'xi skola.

JUSTYNE CARUANA: Ambjent fejn it-tfal iħossuhom komdi.

It-tfal jibżgħu mill-Qorti!

(Interruzzjonijiet) Le x'imkien newtrali.

Ara xi trawma jkollok meta tifel jew tifla joħorġuhom mill-klassi biex ikellimhom l-avukat tat-tfal jew il-psikologu!

(Interruzzjonijiet) Ma taħdimx hekk!

You are singling the child u tgħidx xi ħsara ssirlu lil dak it-tifel meta toħorġu mill-ambjent normali tiegħu u titfgħu x'imkien ieħor għax it-tfal they ask questions and they bully each other fuq dawn l-affarijiet ukoll!

It-trawmi tat-tfal kemm jista' jkun trid tipprova tnaqqashom u mhux tagħti lok għalihom!

THE CHAIRMAN: Fuq dak il-punt li semmiet l-Onor.

Justyne Caruana, jien aktar milli jkollna liġi tat-tfal aktar nixtieq nara liġi li tħares l-interessi tat-tfal.

Nerġa' infakkar – għax naħseb li huwa dmiri li nagħmel dan - fir-rapport li konna għamilna bħala Social Affairs Committee, fejn aħna konna pproponejna li l-filosofija wara l-liġi tas-separazzjoni għandha tkun l-attenzjoni li nagħut lit-tfal.

Caruana qed tgħid li fil-liġi preżenti hemm nieqes l-attenzjoni tat-tfal, l-emenda li pprovajna nqanlqlu hija proprju dik li jkollna liġi tas-separazzjoni li tiggarantixxi l-proċess ta' ġustizzja lill-adulti imma li tagħti priorità lit-tfal.

JUSTYNE CARUANA: Il-liġi tas-separazzjoni hija bejn il-partijiet!

U allura trid liġi tat-tfal biss, liġi li tiffoka fuq il-bżonnijiet u fuq il-ħtiġijiet tat-tfal!

Il-proċeduri tas-separazzjoni u tad-divorzju huma minħabba problemi bejn il-koppja.

Imma mbagħad trid il-liġi tat-tfal li tkopri l-interessi tat-tfal u li tipproteġihom f'kull eventwalità.

Is-separazzjoni hija separazzjoni tal-partijiet u din tista' ttejjibha imma mhux bil-mod ta' kif qiegħed tipproponi inti Sur President.

THE CHAIRMAN: Jien qed ngħid x'għamilna fir-rapport tagħna.

Fir-rapport tagħna konna qegħdin ngħidu li bħalma hemm fil-Juvenile Court, fejn mal-Imħallfin ikollok ukoll lay persons li jkunu qegħdin iħarsu l-interessi tat-tfal… (Interruzzjonijiet) Jien qed ngħid x'konna qegħdin nipproponu.

Ovvjament l-idea kont qed nagħtiha biex anke intom tiftakru li kellna dawk it-tip ta' proposti u li jekk internament kontu qegħdin tiddiskutu dwar dawn l-affarijiet, din tkun option li nixtiequkom li f'xi ħin tħarsu lejha għax l-intenzjoni tagħna mhijiex dik li nħallu dawk il-proposti jiġu estinti jew overdue.

DR KATYA VASSALLO: Qiegħda tgħid fuq dawk il-lay persons li kumbinazzjoni jiena nċemplilhom biex imorru fil-Juvenile Court.

Ma tafux xi problema għandi bihom dawk!

Fil-fatt għandi lista ta' madwar 15-il ruħ u kull ma jaċċettaw li jiġu huma biss tnejn!

U jekk ma jiġux dawk it-tnejn jien daqshekk!

Ma nafx x'nista' nagħmel u lil min nista' inċempel!

Din hija problema oħra.

Apparti minn hekk trid tara kemm jaċċettaw għax dawn ma jitħallsux.

THE CHAIRMAN: Imma jekk hemm problema ssolviha trid u mhux taqtagħha barra!

JUSTYNE CARUANA: Barra minn hekk jekk ma jiġux għandek problema minħabba l-kompożizzjoni tal-Qorti…

THE CHAIRMAN: Jekk dawk ma jiġux sinjal li hemm problema għax mhumiex full-time.

M'għandekx problema bil-medjaturi għax naħseb li dawn jitħallsu.

Mela allura dawk il-lay persons b'xi mod iridu jitħallsu wkoll.

Imma issa jekk qed ngħidu li ma jitħallsux għax hemm rata miżera, wieħed irid jagħmilha worth it.

Irridu nagħmlu l-ħidma ta' kull persuna worth it.

Ma jfissirx li għax mhux preżenti, għax mhux worth it, allura għandna sistema ħażina.

Naħseb li tridu tieħdu in konsiderazzjoni dak li qalet l-Onor.

Caruana u jien qiegħed naqbel ma' dak li qalet.

Jekk lit-tfal nistgħu neħduhom x'imkien ieħor, naraw li neħduhom.

Għalhekk tkellmu mal-professjonisti f'dan il-qasam biex jagħtikom l-aħjar pariri fuq fejn l-avukati tat-tfal jistgħu jagħmlu dmirhom biex ikellmu lit-tfal.

Jekk jista' ikun irridu nbiegħduhom mill-awla u mill-ambjent tal-Qorti.

Ikun iħfef għalikom li tiġbru kollox f'post wieħed imma meta niddeċiedu x'servizzi se noffru rridu naħsbu f'min ħa jirċievi dak is-servizz u l-ħtiġijiet tiegħu aktar milli narw il-ħtiġijiet tagħna li qegħdin noffru dak is-servizz.

DR ALEXIA AQUILINA: Nikkonferma dak li qalet il-kollega tiegħi rigward is-sound proofing.

L-amministrazzjoni hija konxja ħafna tal-fatt li jista' jkun hemm titjib fil-bini tal-Qorti tal-Familja u dan is-suġġeriment li qegħdin tagħtu fuq l-avukat tat-tfal aħna se ngħadduh lis-superjuri tagħna.

Xtaqt insemmi punt li għadu ma ssemmiex fuq l-istaff tar-Reġistru tal-Qorti tal-Familja.

Nixtieq ngħid li meta jkun hemm rikorsi urġenti jew xi ħaġa li tkun iktar importanti minn oħra l-istaff immedjatament jibagħtu lill-imħallef.

Jiġifieri l-istaff jafu bl-importanza tal-atti li jiġu ppreżentati fil-Qorti.

Jafu x'se jkunu l-konsegwenzi jekk dak l-att jitħalla fuq il-mejda.

Minn daqshekk għandna staff iddedikat ħafna għal dawn l-affarijiet.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

MS CARMEN BORG (Deputat fil-Qorti tal-Familja): Xtaqt nagħmel punt żgħir fuq dak li qalet Dr Alexia Aquilina dwar l-ispecialization tal-istaff tagħna.

Aħna għandna lil Dr Katya Vassallo li hija avukat u esperta fil-liġi.

Ovvjament għandna lil Dr Alexia Aquilina li wkoll hija avukat.

Min-naħa tar-Reġistru hemm specialisation ukoll għax hemm min huwa ggradwat fil-psikoloġija u min huwa ggradwat fil-kriminoloġija.

Ovvjament kif diġa' għedna hemm ċerti affarijiet li jridu jiġu indirizzati.

Nixtieq ngħid ukoll li aħna konxji dwar l-importanza tat-tfal u nista' ngħid li min-naħa tal-Qrati għandan żewġ imħallfin li huma ddedikati ħafna u lit-tfal jagħtuhom l-ewwel priorità.

L-imħallfin, meta jaraw li hemm bżonn li jitqabbad avukat tat-tfal, psikologu jew social worker, dan iqabbduh.

Ovvjament aħna se mmexxu 'l quddiem il-punti tagħkom.

Irridu nikkonsidraw kollox u ngħidu wkoll li għandna ċerti limitazzjonijiet fuq ċerti affarijiet.

Biss meta jkun hemm ċerti kawżi, anke fi stadju ta' medjazzjoni, fejn jidħol rikors b'urġenza u jkun hemm xi sitwazzjoni partikolari, l-Imħallfin mill-ewwel iqabbdu social worker.

Ovvjament id-diskrezzjoni hija tal-Imħallfin imma nassigurak li qegħdin jagħtu l-ħin tagħhom!

Jekk ma jkunux il-Qorti naslu anke biex inċemplulhom id-dar.

Nista' nassigurak li l-ewwel priorità huma t-tfal!

Veru li qed nitkellmu fuq ambjent ta' qorti.

Jiena kont preżenti anke meta kellhom l-issues dwar il-Qorti tal-Familja madwar sentejn ilu.

U f'dik il-visit li kellna mal-Kummissarju għat-Tfal kienet involuta fiha Dr Katya Vassallo u d-diretturi tagħna u konna kkunsidrajna wkoll il-punti li qajjimtu intom.

Kif qalu l-kollegi tiegħi, hemm ċerti affarijiet li għadna qegħdin naħdmu fuqhom.

Kif nafu l-ispazju fil-Qorti tal-Familja hu dak li hu u tridu żżommu f'moħħkom li l-Qorti tal-Familja hija binja għaliha proprju biex tinżamm ċerta integrità u importanza f'dawn il-każijiet.

Kif qalet Dr Vassallo se nimxu lejn li jkollna bini ieħor biex ikollna aktar spazju hemmhekk.

Ovvjament se mmexxu 'l quddiem dak li qaltilna l-Onor.

Punt ieħor li nixtieq insemmi huwa fuq it-taħriġ li jingħataw il-medjaturi.

Dawn huma nies imħarrġa u din kienet dan l-aħħar anke fuq il-mezzi tax-xandir tagħna.

Il-medjaturi li għandna huma mħarrġa sew.

U dawn m'għandhomx jiġu konfużi ma' dawk in-nies li jgħidu li huma medjaturi u li mhumiex parti mil-lista tagħna.

Dawn in-nies ħadu biss ftit sigħat ta' taħriġ u mhumiex fil-lista tagħna.

Huwa importanti li nagħmlu dak il-punt and it's only fair għas-servizz li jingħata hemm ġew.

Nirringrazzjakom tal-preżentazzjoni tagħkom u tal-mod responsabbli u serju li bih weġibtu.

L-Onor Frederick Azzopardi.

FREDERICK AZZOPARDI: Jien nixtieq nagħmel mistoqsija dwar il-ħinijiet tas-seduti tal-Qrati… Ma nafx jekk għandkomx xi kummenti fuqhom dawn?

Tqajjem il-punt li l-ħin tas-seduti mhumiex għall-konvenjenza tan-nies, bir-riżultat li dak li jkun jew ma jattendix jew inkella jaħli l-ġranet tal-leave kollha biex jattendi għas-seduti.

Ma nafx jekk tistgħux tgħidu xi ħaġa dwar dan.

MS CARMEN BORG: Dwar Għawdex nixtieq ngħid li ma jkollhomx kif għandna aħna.

Fil-fatt l-istess maġistrat jisma' l-kawzi fil-kriminal u mbagħad jisma' l-kawżi f'tal-familja.

Allura dawn se jħallihom għall-aħħar biex anke jkun għalih peress li huwa post żgħir.

Kif qalet Dr Alexia Aquilina, il-liġi tigħidilna li dawk huma l-ħinijiet imma jista' ikun hemm tqassim aħjar u hemm ċerti mħallfin li jagħmlu hekk ukoll.

Huwa importanti li naraw li l-Qorti jkollha l-ħinijiet tagħha u li meta se mmorru hemmhekk, meta l-partijiet flimkien mal-avukati tagħhom imorru l-Qorti, dawn ikunu ppreparati ħalli x-xogħol jibqa' miexi.

L-Imħallef hemm ikun, bid-deputati u bl-istaff tiegħu, ħalli jisma' il-kawżi.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Ħalli nagħmel suġġeriment żgħir.

Intom li qegħdin tirrapreżentaw lill-persuni oħra għandkom id-dmir li turu lill-kumplament tas-soċjetà x'jiġifieri l-esperjenza tas-separazzjoni forsi xi darba wieħed ikun jaf eżatt x'inhuma l-konsegwenzi ta' din l-esperjenza.

Naħseb li huwa importanti li intom li diġa' għaddejtu minn din l-esperjenza tagħmlu premura li minn żmien għal żmien titkellmu dwar dawn l-issues.

L-ewwel ħaġa hija importanti li jekk ikollna dawn it-tip ta' weġgħat, nipprovaw nirrisponduhom u jekk jista' jkun innaqqsuhom.

L-ikbar mitigazzjoni tal-weġgħat li tista' issir hija li jkollna inqas nies imweġġgħin.

Wieħed mill-iktar eżempji li nipprova nitgħallem minnu u li jaffaxxinani huwa d-Dipartiment tas-Saħħa.

Dan jipprova jagħmel ħiltu kollha biex ifejjaq lil min iweġġa' u biex jara li n-nies ma jweġġgħux.

Allura d-dipartiment tal-prevenzjoni huwa imprezzabbli daqskemm huwa imprezzabbli kwalunkwe dipartiment ieħor fl-isptar tagħna.

F'dan il-proċess ta' responsabbilizzazzjoni nixtieq li anke fl-organizzazzjoni tagħkom taraw kif twettqu ħidma mhux biss to react għal dawk in-nies li jiġu għandkom għax qiskom klinika soċjali, fejn in-nies li jkunu għaddejjin minn separazzjoni jiġu għandkom għar-refuġju, imma pprovaw araw li dan in-numru ta' nies li qegħdin imorru għas-separazzjoni minflok jiżdied, jibda jonqos.

Imma fl-istess ħin, sakemm dan in-numru qiegħed jiżdied, irridu nipprovaw naraw kif minn żmien għal żmien nitkellmu u naraw x'inhuma dawn il-weġgħat biex jekk jista' jkun, f'dan l-eżerċizzju ta' responsabilizzazzjoni, tal-politiċi, tal-pulizija, tal-iskejjel u tad-dipartimenti, naraw li lkoll flimkien naslu biex nimmitigaw dawn il-weġgħat.

Wasalna biex nagħlqu din il-laqgħa tal-lum.

Issa naraw insibux il-ħin biex anke fil-ġejjieni nagħmlu laqgħa oħra u anke nistiednu lir-rappreżentanti mid-Dipartimenti tal-Politika Soċjali u min-naħa tal-Edukazzjoni biex naqsmu magħhom il-problemi u l-issues li intom trattajtu magħna llum.

Naħseb li l-aħħar laqgħat għal din is-sena se jkunu l-ġimgħa d-dieħla għax imbagħad il-laqgħat sussegwenti se jkunu tal-budget u allura f'dawk il-ġranet ma nkunux nistgħu niltaqgħu bħala kumitat.

Għalhekk nerġgħu niltaqgħu għal Jannar li ġej.

Fid-9:10 p.m. id-diskussjoni fuq is-suġġett ġiet interrotta, u l-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata iktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

LAQGĦA NRU 116

It-Tlieta, 1 ta' Novembru, 2011

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7:15 p.m.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat, ippresieda.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nr.

115 li saret nhar l-Erbgħa 19 ta' Ottubru 2011 ġew konfermati.

Preżentazzjoni dwar diffikultajiet li jiltaqgħu magħhom persuni li jkunu għaddejjin mill-proċess ta' Separazzjoni.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat stieden grupp ta' persuni – li xtaqu jibqgħu anonimi - membri ta' għaqda volontarja għal persuni li għaddejjin mill-proċess ta' separazzjoni.

Ir-rappreżentanti preżenti ta' din l-għaqda, ippreżentaw lill-Kumitat:

Dok 152: Lista ta' diffikultajiet li jiltaqgħu magħhom persuni li għaddejjin minn proċess ta' separazzjoni, u

Dok 153 Ittra ndirizzata lill-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali

Huma wkoll taw diversi esperjenzi personali li għaddew minnhom riċentament f'diversi dipartimenti tal-gvern, minħabba l-pożizzjoni tagħhom.

Is-Supretendent Sharon Tanti, Uffiċjal mid-Dipartiment tal-Pulizija, Dr Alexia Aquilina Assistent Reġistratur Qrati Ċivili u Tribunali, Ms Carmen Borg, Deputat fil-Qorti tal-Familja u Dr Katya Vassallo ko-ordinatriċi tal-Medjaturi tal-Qorti tal-Familja ħadu sehem fid-diskussjoni fejn sarulhom mistoqsijiet mill-membri tal-Kumitat.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fid-9:10 pm, id-diskussjoni fuq is-suġġett ġiet interrota, u l-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata iktar tard..

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

(immigrazzjoni IRrEGOLaRi)

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 118

It-Tlieta, 8 ta' Novembru, 2011

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 8 ta' Novembru, 2011 fis-2:30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Immigrazzjoni Irregolari.

Rapport mill-Ministru tal-Ġustizzja u Intern.

Affarijiet oħra.