KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 138

It-Tlieta, 03 ta' Lulju, 2012

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.00 p.m.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat, ippresieda.

Dr Elaine Burmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, kienet preżenti għal din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Iċ-Chairman informa lill-Kumitat li kien irċieva din il-korrispondenza:

Dok 177 Email datata 30 ta' Ġunju, 2012 mingħand is-Sur Howard J Zammit Lecturer fil-Junior College rigward il-kwestjoni tar-radjazzjoni elettromanjetika.

F'din l-email jagħti l-ħsebijiet tiegħu kif ukoll xi proposti fuq din il-materja.

Dok 178 Email datata 02 ta' Lulju, 2012 mingħand is-Sur Mario Desira rigward il-kwestjoni tar-radjazzjoni elettromanjetika.

F'din l-email qed jagħtina l-ħsebijiet tiegħu dwar din ir-radjazzjoni u jagħti s-suġġerimenti fejn għandhom jitwaħħlu dawn l-arbli tal-antennas.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 137 li saret nhar It-Tlieta, 26 ta' Ġunju , 2012 ġew konfermati.

Tkompliet id-diskussjoni u l-ispjegazzjoni min-naħa tal-kumpaniji ewlenin fil-qasam tat-telefonija ċellulari, kif ukoll minn ministeri u entitajiet pubbliċi dwar fuq liema bażi xjentifika qed isir ix-xogħol fil-qasam tar-radjazzjoni elettromanjetika li tiġi mill-antenni tat-telefonija ċellulari.

Għal din il-laqgħa kienu preżenti s-Sur Stefan Briffa, is-Sur Martin Zammit u s-Sur Ian Gauci min-naħa tal-GO, Dr Theresienne Mifsud u l-Ing.

James Spina min-naħa tal-Melita, Dr Rachel Desira, l-Ing.

Alan Caruana min-naħa tal-Vodafone.

Min-naħa tal-Malta Communications Authority kienu preżenti l-Inġ.

Min-naħa tas-Sovrintendenza tas-Saħħa Pubblika kienu preżenti Dr Ray Busuttil Director General u s-Sur Charles Bonnici Senior Principal Environmental Health Officer.

Min-naħa tal-OHSA kienu preżenti Dr Mark Gauci, l-Inġ.

Vincent Attard, Dr Mark Rosso u l-Prof.

Min-naħa tal-Malta Environment and Planning Authority kienu preżenti s-Sur Austin Walker u s-Sur Kevin Mercieca.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fid-22.45 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata iktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET tal-familja

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 10

It-Tlieta, 10 ta' Lulju 2012 fis-7:30pm

L-Onor Jean Pierre Farrugia, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet tal-Familja, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 10 ta' Lulju, 2012 fis-7:30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Konferma tal-Minuti.

Affarijiet oħra.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET tal-Familja

LAQGĦA NRU 10

It-Tlieta, 10 ta' Lulju, 2012

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet tal-Familja ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fit-7:49 p.m.

L-Onor Jean Pierre Farrugia, President tal-Kumitat, ippresieda.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nr.

9, li saret nhar it-Tlieta 12 ta' Ġunju 2012, ġew konfermati.

Il-Kumitat stieden lill-Professur Mark Brincat, Kap tad-Dipartiment tal-Obstetrija u l-Ġinekoloġija fl-Isptar Mater Dei biex jagħti preżentazzjoni dwar is-suġġett.

Il-Professur Mark Brincat ta introduzzjoni tas-suġġett billi spjega dwar x'inhu jiġri madwar id-dinja f'dan il-qasam.

Wara l-Professur Brincat indika l-problemi, kemm ta' saħħa kif ukoll soċjali, li jiltaqgħu magħhom dawn it-tfajliet li jsiru ommijiet fejn ħafna drabi jkunu għadhom l-iskola.

Prof Brincat spjega l-ħtieġa li jkun hemm Respite Homes fil-lokalitajiet biex jgħinu lil dawn it-tfajliet jilħqu l-potenzjal tagħhom.

Fost oħrajn ġew diskussi wkoll ir-Reproductive Health Education, Family Spacing Technique, l-opportunità u d-direzzjoni fl-edukazzjoni u l-faqar ekonomiku u soċjali li jispiċċaw fih dawn it-tfajliet u l-familji tagħhom.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fid-9:05 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li għandha titħabbar iktar tard.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 139

It-Tlieta, 10 ta' Lulju, 2012

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 10 ta' Lulju, 2012 fis-6.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Preżentazzjoni tar-rapport "Lejn Aktar Sigurtà u Bon Ordni f'Paceville" lill-Ministru Mario de Marco, lill-President tal-MHRA, lill-President tal-MTA u lis-Sindku ta' San Ġiljan.

Diskussjoni u approvazzjoni tal-Ħdax ir-Rapport tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali intitolat "Il-Familja u d-Diżabilità."

Affarijiet oħra.


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Il-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 139

It-Tlieta 10 ta' Lulju, 2012

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 139

It-Tlieta 10 ta' Lulju, 2012

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-06:55 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 138, li saret nhar it-Tlieta, 3 ta' Lulju 2012, ġew ikkonfermati.

THE CHAIRMAN (Onor. Edwin Vassallo): Se nressaq din il-korrispondenza li rċevejna bħala Kumitat:

Email datata 11 ta' Lulju 2012, mingħand is-Sur George Abdilla (Acting Executive Secretary) mill-Burmarrad Administrative Committee, fejn qed jitlob li jiltaqa' mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali fuq il-kwestjoni tal-ERM radiation mill-antenni tal-mobiles.

Ma naħsibx li se nsibu oġġezzjoni sabiex nilqgħu din it-talba, imma l-ewwel irridu nsibu l-opportunità sabiex nagħmluha.

Naturalment, irridu naraw l-aġenda tagħna biex inkunu nistgħu niffissaw din il-laqgħa.

Qabel ma ngħaddi għall-item tal-lum, fejn se niddiskutu r-rapport dwar il-familja u d-diżabilità, għandi f'idejja d-dokument li konna ddiskutejna u approvajna fil-laqgħat preċedenti, u ċioè ir-rapport fuq il-vjolenza domestika.

Dan ir-rapport fih il-korrezzjonijiet li konna għamilna?

Jiġifieri, din il-verżjoni li għandi f'idejja hija l-verżjoni finali?

Hawn xi oġġezzjoni li nqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra tal-Parlament bħala rapport approvat?

Li nista' nagħmel, Elaine, hu li nerġa' nqabbdek – bħalma nagħmlu fil-proċedura normali – sabiex, jekk tara li hemm xi spelling mistakes jew xi korrezzjonijiet oħra, dawn tkun tista' taqbad u tagħmilhom.

DR ELAINE BURMINGHAM (Research Analyst): Iva, kkorreġut.

THE CHAIRMAN: La qiegħda tgħidli hekk, naqbel miegħu.

Mela hemm qbil li llejla nqiegħed dan ir-rapport fuq il-Mejda tal-Kamra?

(Onor. Membri: Iva) Mela, la hawn qbil, nista' inpoġġih fuq il-Mejda tal-Kamra.

Ilum se niddiskutu r-rapport dwar il-Familja u d-Diżabilità.

Infakkar ftit li din hija t-tieni darba li se nkunu qegħdin niddiskutu dan ir-rapport, għax inizjalment konna bdejna niddiskutuh, imma kellna nieqfu minħabba li ndunajna li konna qegħdin nagħmlu ħażin li nifirdu d-diżabilità mentali mid-diżabilità fiżika, u allura erġajna bdejna naħdmu fuqu mill-ġdid.

Sussegwentement, għamilna numru ta' laqgħat oħra, u issa r-Research Analyst tagħna ipprovditilna l-aħħar verżjoni ta' dan ir-rapport, wara li semgħet il-laqgħat kollha li għamilna fuq dan is-suġġett partikolari.

Għaldaqstant, nistgħu nibdew mill-ewwel naqraw dan ir-rapport ħalli naraw jekk naqblux mal-kontenut tiegħu u nagħmlu l-korrezzjonijiet meħtieġa.

Se mmur mal-ewwel fuq l-ewwel paragrafu, u se nibda naqra:

"Id-diżabilità

L-Att dwar Opportunitajiet Indaqs (Persuni b 'Diżabilità) (Kap. 413 tal-Liġijiet ta' Malta) jiddefinixxi 'diżabilità' bħala "nuqqas fiżiku, mentali, intellettwali jew sensorju għal żmien twil li, flimkien ma' ostakli diversi, jista' jillimita lil persuna milli tipparteċipa b'mod sħiħ u effettiv fis-soċjetà b'mod ugwali daqs l-oħrajn."

Is-soċjetà tagħna għamlet avvanzi kbar fil-kamp tad-diżabilità.

Illum qed nersqu 'l bogħod mill-mudell mediku tad-diżabilità, u aktar viċin dak soċjali.

Dan ifisser li, minflok inqisu d-diżabilità bħala nuqqas, narawha bħala differenza.

M'għadniex naraw id-diżabilità biss, iżda qed naraw lil persuna li għandha bżonnijiet differenti minn ta' ħaddieħor.

Qed naċċettaw il-fatt li m'hemm l-ebda dritt li niddominaw il-ħajja ta' persuna b'diżabilità bid-deċiżjonijiet tagħna.

Il-persuna b'diżabilità għandha kull dritt li tgħid x'tixtieq u x'taħseb li hu l-aħjar għaliha, u dawn ix-xewqat għandhom jiġu rispettati."

FREDERICK AZZOPARDI: Fejn qed ngħidu l-kliem "intellettwali jew sensorju", nistgħu nużaw xi kelma oħra?

CARMELO ABELA: Dik hija d-definizzjoni li tagħti l-liġi.

Jien naħseb li nistgħu nżidu xi ħaġa oħra ma' dan il-paragrafu li għadek kemm qrajtilna.

THE CHAIRMAN: Ħalli nkomplu naraw x'hemm miktub l-ewwel.

Ħalli nkompli naqra:

"F'ħafna każijiet, id-diżabilità tinħass l-aktar meta l-persuna tiġi meqjusa bħala differenti jew inqas minn ħaddieħor.

Fi kliem ieħor, tista' tkun is-soċjetà li tkabbar id-diżabilità għaliex, f'ħafna każijiet, persuna b'diżabilità jista' jkollha ħajja tajba daqs persuna li m'għandhiex diżabilità, jekk tingħata l-opportunità, l-aċċessibilità u l-għajnuna li teħtieġ".

CARMELO ABELA: Jiena xtaqt li kieku nżidu sentenza żgħira magħha sabiex nagħmluha aktar pożittiva.

Pereżempju, ngħidu li iktar milli nħarsu lejn id-diżabilità, għandna nħarsu lejn l-abilità ta' kull persuna, jiġifieri ma rridux nenfasizzaw wisq fuq persuna b'diżabilità, imma rridu dejjem inħarsu lejn l-abilità ta' kull persuna.

THE CHAIRMAN: Naqbel mal-Onor.

Mela nżidu din is-sentenza fejn ngħidu hekk:

"Għalhekk għandna nħarsu lejn l-abilità ta' kull persuna li aħna nqisuha bħala persuna b'diżabilità."

CARMELO ABELA: B'hekk l-iskop huwa aktar pożittiv u huwa aktar ċar.

THE CHAIRMAN: Ħalli nkompli naqra:

"2.1 Diżabilità fiżika u intelletwali

In-Nazzjonijiet Uniti, fid-definizzjoni tagħhom ta' diżabilità, jinkludu dik fiżika, mentali, intellettwali u sensorja:

Id-diskussjonijiet li saru mal-Membri tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ttrattaw kemm id-diżabilità fiżika, kif ukoll dik intellettwali.

Louise Grech, Executive Manager tal-Equal Partners Foundation, spjegat li:

"… jista' jkun li l-fatt li tipprova tissepara d-diżabilità fiżika mid-diżabilità intellettwali jista' jwassal għal daqsxejn ta' diżgwid, speċjalment fejn hemm nies li għandhom diżabilità fiżika u intellettwali.

Jiġifieri, se jkollok a lot of overlapping li, kważi kważi, ma tistax tagħmel daqshekk distinzjoni retta għax m'intix se tolqot lil kulħadd."

Grech kompliet tispjega li ħafna drabi jsiru ħafna diskussjonijiet fuq id-diżabilità fiżika, waqt li d-diżabilità intellettwali ma tingħatax daqshekk importanza:

"Pereżempju, mir-rapport tal-aħħar Budget li kien hemm, tkellimna fuq il-mobilità, li hija importanti; imma tant hemm firxa ta' diżabilitajiet li, kemm mid-diskors tal-Gvern, kif ukoll mid-diskors tal-Oppożizzjoni, jekk ma jkunux inklussivi għal kulħadd, jiġifieri għad-diżabilitajiet kollha, nispiċċaw li dejjem ikun hemm diviżjoni, u dejjem ikun hemm diskriminazzjoni."

Permezz ta' diskussjoni ħolistika dwar id-diżabilità fiżika u dik intellettwali, seta' jkun aċċertat li r-rakkomandazzjonijiet li jsiru iktar 'il quddiem f'dan ir-rapport jieħdu in konsiderazzjoni kull tip ta' diżabilità.'

2.3 Ir-realtà li tiffaċċja l-persuna b'diżabilità

Marquita Mangiafico, President tal-Għaqda Nazzjonali Ġenituri ta' Persuni b'Diżabilità, semmiet ħafna diffikultajiet li jkollhom jiffaċċjaw il-persuni b'diżabilità u l-familji tagħhom, fosthom dawk li għandhom x'jaqsmu ma' djar residenzjali, edukazzjoni, aċċessibilità, xogħol u infurzar ta' liġijiet.

Hi bdiet billi spjegat kif il-bżonnijiet tal-familja jibdew mat-twelid tat-tarbija li jkollha diżabilità u qalet li, hawn Malta, għad m'hawnx sistema fejn ġenituri li għadhom kif kellhom tarbija jingħataw għajnuna immedjata.

Spjegat li hi welldet lil binha fi sptar fl-Ingilterra:

"Qiegħda hawn illum għaliex ingħatajt it-tama mingħand psikologa li t-tifel tiegħi jista' jgħix ħajja ta' kwalità tajba, anke jekk se jkollna niffaċċjaw ħafna diffikultajiet.

Din il-psikologa baqgħet miegħi għal ħafna ħin biex, jekk kelli xi mistoqsijiet, setgħet tipprova tagħtini risposta għalihom.

Indunajt li żammewni xi jiem oħra żejda fl-isptar sakemm ġie aċċertat li jien stajt nikkowpja bis-sitwazzjoni ġdida li sibt ruħi fiha."

Issemma l-bżonn li ġenituri b'tarbija ġdida jkollhom is-sapport ta' ħaddiema soċjali sabiex jingħataw l-għajnuna meħtieġa, u jiġu ggwidati lejn servizzi u benefiċċji li jkunu intitolati għalihom.

Dan il-bżonn issemma anke minn Dr Elena Tanti Burlò li qalet:

'… meta l-mara tkun tqila u jkollha xi problemi matul it-tqala, dawn għandhom jiġu segwiti.

Apparti l-għajnuna tas-social worker, ikollhom bżonn ukoll ħafna appoġġ psikoloġiku.

Anke meta t-tabib jagħti l-aħbar li t-tarbija se titwieled b'diżabilità, irid ikun hemm professjonisti, jew social worker jew inkella wkoll psikologu, għax hemm ħafna xogħol li jrid isir.'

Dr Tanti Burlò kompliet tispjega kif, minn meta titwieled it-tarbija, hemm bżonn li jsir screening tajjeb, partikolarment fl-ewwel tliet snin, għaliex aktar ma nindunaw tard b'xi diżabilità, iktar tilħaq issir ħsara:

'Jekk aħna ma nindunawx li t-tifel mhux qed jisma' sa sitt xhur, hija problema biex imbagħad jiżviluppa l-kliem.

U aħna, mingħajr kliem m'hemmx ħsieb, hux hekk?

Jiġifieri, anke l-iżvilupp tal-ħsieb, l-iżvilupp intellettwali … Jiġifieri hemm bżonn li jkun hemm screening programme.'

2.3 (1) L-aċċessibilità

L-aċċessibilità hija waħda mill-iktar fatturi importanti għal persuni b'diżabilità.

B'aċċessibilità m'għandniex nifhmu biss ir-rampi fit-toroq, għax il-kwestjoni ta' aċċessibilità hija ħafna ikbar minn hekk.

Tkopri kwestjonijiet bħall-użu tal-Braille, li huwa forma ta' kitba li tista' tinqara minn persuni għomja, kif ukoll l-aċċessibilità għall-informazzjoni, fost ħafna affarijiet oħra.

Jekk wieħed jindirizza l-kwestjoni tal-aċċessibilità fit-toroq u fil-bini, għalkemm sar ħafna avvanz, għad fadal ħafna xogħol x'isir.

Marquita Mangiafico spjegat id-diffikultajiet li għadhom isibu l-persuni b'diżabilità fir-rigward ta' aċċessibilità fil-postijiet pubbliċi:

"Minkejja li l-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità ilha li ħarġet l-Access for All Design Guidelines mis-sena 2000, l-aċċessibilità fiżika għadha problema kbira peress li ħafna mill-postijiet pubbliċi mhumiex aċċessibbli, speċjalment għal persuni li jużaw siġġu tar-roti.

Ta' min isemmi li s-siġġu tar-roti tal-elettriku ma jsolvix il-problemi, anzi, xi kultant jista' jkun agħar għax, peress li huwa tqil, ma jitlax bankina.

Għandna informazzjoni li mhux il-permessi kollha tal-MEPA jintbagħtu għand il-KNPD biex jiġu vvettjati jekk il-binja jew il-post tal-madwar hux se jkun aċċessibbli jew le.

Ċerti xogħolijiet lanqas biss imorru għand il-KNPD.

Għalhekk, sakemm jibqgħu l-affarijiet kif inhuma, se nibqgħu bil-problemi.'

Dan il-fatt ikkonfermah is-Sur Joe Camilleri, President tal-KNPD:

"Rigward il-MEPA, jien naqbel mal-frustrazzjoni li ssemmiet għax, filwaqt li stabbilimenti pubbliċi u ħafna stabbilimenti privati mill-kbar u kummerċjali qegħdin jiġu għandna … U rrid ngħid li meta daħlet fis-seħħ il-liġi tal-opportunitajiet indaqs fis-sena 2000 u aħna bdejna nagħmlu l-vetting għan-nom tal-MEPA, għall-ewwel tlieta, erba' snin, bdejna niskopru li mhux il-pjanti kollha kienu qegħdin jintbagħtu għandna, bir-riżultat li ġieli konna niġu kkritikati għaliex kien hemm xi post ġdid li ma kienx aċċessibbli, u lanqas biss konna nkunu rajnih jew inkunu nafu bih."

Mangiafico kompliet issemmi n-nuqqas ta' aċċessibilità f'numru ta' postijiet, fosthom bajjiet, ristoranti, swali taċ-ċinema, teatri u ħwienet.

Semmiet ukoll li ħafna bankini għadhom mhumiex aċċessibbli għal min għandu nuqqas ta' mobilità, u kompliet tispjega l-problemi li jiffaċċjaw fl-użu tat-trasport:

"M'hawnx taxis jew karozzi tal-kiri li jistgħu jieħdu persuni fis-siġġu tar-roti.

Il-vannijiet il-blu li jieħdu l-lifters huma diskriminatorji għax mhux inklussivi, u jeħtieġ jingħataw dehra bħal minibuses normali.

Dawn huma problemi mhux tagħna biss, iżda anke tat-turist li jixtieq jiġi Malta għal btala.

Jekk verament irridu l-inklużjoni soċjali tal-persuni b'diżabilità, rridu nkunu żguri li dawn in-nies jistgħu jmorru fejn jixtiequ kull ħin u kull mument."

THE CHAIRMAN: Lili jolqotni ħafna dak li hawn miktub hawnhekk għaliex naħseb li huwa importanti ħafna.

Filwaqt li t-title kif inhu huwa tajjeb, naħseb li għandna naraw kif nagħmlu titlu li jqanqal aktar il-ħtieġa ta' iktar kultura ta' aċċessibilità.

Naħseb li we need to hammer it down din il-ħtieġa ta' kultura ta' aċċessibilità.

CARMELO ABELA: Nista' nissuġġerixxi l-kelma 'inkattru' l-aċċessibbilità, għax mid-diskors stess intqal li sar progress, imma li hemm bżonn aktar.

Nistgħu ngħidu 'nkattru' jew 'inkabbru' l-aċċessibilità.

THE CHAIRMAN: Hekk aħjar, imma kont inpoġġi l-kelma 'neħtieġu', jiġifieri 'il-ħtieġa ta' iktar aċċessibbilità għal persuni b'diżabilità'.

Immaġina li xi ħadd jaqra dan il-kapitlu biss, se jara li din ġiet stressed aktar.

Għall-preżentazzjoni nħalli f'idejk, Elaine, imma nixtieq li taqbad kwotazzjoni li taraha bħala goffa, pereżempju, bħal dak li kienet qiegħda tgħid Dr Elena Tanti Burlò f'paġna 8, u tagħmilha bold, ħalli min ikun qiegħed jaqrah u jaqra biss dak li hemm bil-bold, jieħu aktar il-feel ta' dak li qegħdin nisħqu fuqu.

Fejn qed jingħad li 'meta l-mara tkun tqila u jkollha xi problemi waqt it-tqala' naħseb li dik il-parti għandna nagħmluha bold biex nagħtuha importanza ikbar.

(Interruzzjonijiet) Tajjeb, mela nħalluha kif inhi.

CARMELO ABELA: Mela ħa nkompli naqra:

"Spejjeż

Il-familji li għandhom membri b'xi tip ta' diżabilità għandhom ħafna spejjeż li forsi wieħed ma jkunx konxju tagħhom.

Huma spejjeż li, fost ħafna affarijiet, ikopru terapiji, safar għal raġunijiet mediċi, trasport, siġġijiet tar-roti, pushchairs u modifikazzjonijiet fid-dar.

L-Għaqda Nazzjonali Ġenituri ta' Persuni b'Diżabilità qasmu mal-Membri tal-Kumitat id-diffikultajiet finanzjarji li jiltaqgħu magħhom ta' kuljum:

'Spejjeż kontinwi minħabba konsultazzjonijiet mediċi u terapiji, u ħlasijiet biex it-tfal tagħna jkunu jistgħu jattendu jew jieħdu s-servizzi speċjalizzati għalihom.

Għalkemm ħafna servizzi huma b'xejn għat-tfal tagħna, mhux l-istess jista' jingħad għal min ikun qed jakkumpanjahom.

Irridu nħallsu iktar biex ikollna mezzi ta' trasport aċċessibbli.

Dan minħabba l-modifikazzjonijiet li jridu jsiru fil-vetturi speċjalizzati.

Ħafna drabi jkun hemm bżonn ta' equipment speċjali, pereżempju computer software u hardware.

Problemi finanzjarji biex isiru l-modifikazzjonijiet ġod-dar, anke jekk xi spejjeż jiġu koperti mill-Iskema 7 tal-Awtorità tad-Djar.

L-ispejjeż koperti għandhom limitu, u għalhekk mhux dejjem jistgħu jsiru l-modifikazzjonijiet meħtieġa, iżda jsiru skont kemm tiflaħ toħroġ aktar flus mill-but.

Spejjeż ta' manutenzjoni ta' apparat, bħal lifts, ma tingħata l-ebda għajnuna.

Hemm spejjeż oħra straordinarji minħabba trasport speċjalizzat li jieħdu l-wheelchair.

Ħafna drabi jkun hemm spejjeż oħra ta' safar minħabba kura medika, fejn il-persuna li tkun qed takkumpanja lil persuna b'diżabilità trid tħallas.

Problema kbira oħra hi meta ma jkunx possibbli li ż-żewġ ġenituri joħorġu jaħdmu, minħabba li xi ħadd ikollu jibqa' d-dar biex jieħu ħsieb it-tfal b'diżabilità.'

Hawnhekk ma rridux nagħtu l-impressjoni li ma tingħatax għajnuna finanzjarja lil dawn il-familji, għaliex hemm diversi servizzi u għajnuniet, kif se jiġi spjegat iktar 'il quddiem.

Madankollu, wieħed jista' japprezza li familji ta' persuni b'diżabilità għandhom iktar spejjeż minn familji li m'għandhomx persuni b'diżabilità, u għalhekk kull għajnuna li tingħata tgħin biex ittaffi ftit mill-ispejjeż tagħhom."

THE CHAIRMAN: Nerġa' nġib l-istess argument.

Jien il-ħin kollu għandi f'moħħi li aħna qegħdin nitkellmu f'isem min ġie jkellimna, u allura, meta qegħdin inressqu dan ir-rapport, irid ikollna l-istess kuxjenza tal-ġenituri u tan-nies li ġew ikellmuna.

Għalhekk mal-kelma 'spejjeż', irridu nżidu l-kliem 'li qegħdin jiżdiedu għall-ġenituri u persuni b'diżabilità'.

JUSTYNE CARUANA: Jiena nixtieq li mmorru oltre minn hekk, għax l-ispejjeż li qed jissemmew hawnhekk qegħdin ixekklu lil dawn il-persuni u l-familji tagħhom milli jgħixu bħal ħaddieħor.

Dawn l-ispejjeż, filwaqt li qegħdin joħolqu tbatija, qegħdin joħolqu wkoll diskriminazzjoni, u eventwalment esklużjoni.

Ma rridux nillimitaw ruħna billi nsemmu l-ispejjeż biss, imma rridu nikkwalifikaw x'inhuma dawn l-ispejjeż, għax qegħdin joħolqu diskriminazzjonijiet kbar.

Fil-heading nistgħu nagħmlu 'spejjeż li qed ixekklu', jew 'spejjeż li qed jimpedixxu', jew 'spejjeż li qed jiddiskriminaw' kontra persuni b'diżabilità u l-familji tagħhom, speċjalment fejn qegħdin nitkellmu fuq trasport.

Naħseb li, bħala Kumitat, din għandna nidħlu fiha xi darba għax l-ispejjeż huma eżorbitanti.

Pereżempju, biex tikri vann jitlobhom €30 kull persuna, u allura dawn, biex joħorġu darba, tiġihom spiża enormi.

Hemm għaqda partikolari li jagħmlu fundraising events biex ikollhom il-flus ħalli jiffinanzjaw il-vannijiet biex joħorġu tlieta jew erba' darbiet f'sena!

Meta qegħdin nitkellmu fuq dan it-tip ta' spejjeż, qegħdin nitkellmu fuq spejjeż kbar li jxekklu u joħolqu diskriminazzjoni.

Meta għandek dan it-tip ta' spejjeż, se jaffettwawlek il-mod ta' kif tgħix ħajtek bħal ħaddieħor.

Inressaq il-proposta li qed jagħmel l-Onor.

Carmelo Abela għax dik hija r-realtà.

CARMELO ABELA: Għoġbitni l-kelma "jxekklu" li wżat l-Onor.

Caruana, jiġifieri forsi nistgħu ngħidu "l-ispejjeż li jxekklu l-inklużjoni sħiħa", u b'hekk inkunu qed nagħtu ħjiel ta' x'inhu ġej aktar 'l isfel.

JUSTYNE CARUANA: U li jiddiskriminaw.

THE CHAIRMAN: Mela biex inkunu iktar korretti, wara l-kelma "spejjeż" indaħħlu l-kelma "addizzjonali".

X'taħsbu?

JUSTYNE CARUANA: Dawn mhumiex spejjeż addizzjonali.

THE CHAIRMAN: Jien qed nifhem li dawn l-ispejjeż huma iktar minn dawk normali, u għalhekk naħseb li huma addizzjonali.

JUSTYNE CARUANA: L-ispejjeż tat-trasport tagħhom mhumiex l-ispejjeż tat-trasport tagħna.

THE CHAIRMAN: Ejja nagħmlu ġid ma' dawn in-nies billi ngħidu "spejjeż li jxekklu l-inklużjoni."

JUSTYNE CARUANA: M'hemmx mezzi termini – jew inti jew m'intix.

CARMELO ABELA: Jista' jkun li minħabba l-ispejjeż involuti, jkollhom jagħżlu fejn imorru.

JUSTYNE CARUANA: Għalija mhux biss ixekklu l-inklużjoni, imma jiddiskriminaw ukoll.

Għalija hija iktar profonda minn esklużjoni soċjali, għax naraha wkoll bħala xi ħaġa diskriminatorja.

Issa suppost li aħna qed inħarsu lejn id-drittijiet sħaħ tal-persuni b'diżabilità, u allura suppost li qegħdin nimmiraw għal drittijiet ugwali.

THE CHAIRMAN: Mela ngħidu "spejjeż li jistgħu joħolqu diskriminazzjoni".

JUSTYNE CARUANA: Mhux "li jistgħu", imma "li joħolqu diskriminazzjoni" għax, anke jekk tkun miljunarju, dawn l-ispejjeż se jaffettwawk!

THE CHAIRMAN: Dawk huma l-fatti.

Servizzi offruti lill-persuni b'diżabilità

3.1 Il-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità

Il-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità hija organizzazzjoni li taħdem ma' persuni b'diżabilità u l-familji tagħhom sabiex dawn ikollhom l-għajnuna meħtieġa għal ħajja tajba.

Hija organizzazzjoni li toffri numru ta' servizzi lil persuni b'diżabilità, fosthom:

Reġistru ta' Persuni b'Diżabilità

Karta ta' Identità Speċjali

Din il-Karta ta' Identità tikkonferma li l-persuna jkollha diżabilità, u permezz tagħha l-persuna b'diżabilità tkun tista' tagħmel użu mis-servizzi tal-KNPD u servizzi oħra.

Servizz Għajnuniet Speċjali (Apparat Assistiv)

Il-KNPD tipprovdi għajnuna finanzjarja lil persuni b'diżabilità u l-familji tagħhom sabiex jinxtara apparat speċjali li jgħinhom jgħixu ħajja iktar indipendenti.

Ċentru ta' Riżorsi Wenzu Dalli

Il-KNPD għandha Ċentru ta' Riżorsi li fih kotba, perjodiċi, DVDs u CDs li għandhom x'jaqsmu mas-settur tad-diżabilità.

Dan iċ-Ċentru huwa miftuħ għall-pubbliku, u huwa ta' interess speċjali għal persuni b'diżabilità, il-familji tagħhom u dawk il-persuni li jistudjaw jew jaħdmu fil-qasam tad-diżabilità.

L-oqsma tad-diżabilità

Il-Kummissjoni tmexxi laqgħat dwar id-diżabilità b'mod regolari.

It-taħditiet u l-korsijiet jiffokaw fuq l-aspett soċjali tad-diżabilità, u fuq kif ħafna ostakoli li jiffaċċjaw il-persuni b'diżabilità huma mibnija mis-soċjetà stess.

PEKTUR huwa program li jipprovdi għajnuna finanzjarja għal edukazzjoni, taħriġ u riċerka fil-qasam tad-diżabililtà.

Taqsima Liġi Opportunitajiet Indaqs

Il-KNPD għandu Compliance Unit fis-Segretarjat tiegħu.

Xogħol dan il-Unit hu li jinvestiga allegazzjonijiet ta' diskriminazzjoni fuq bażi ta' diżabilità.

Servizz Ħajja Indipendenti

Il-Kummissjoni tagħti r-rakkomandazzjonijiet tagħha lid-dipartimenti li jieħdu ħsieb il-benefiċċji li ġejjin:

Applikazzjonijiet għal żvilupp ta' proprjetà;

Eżenzjoni minn dazji fuq karozzi;

Eżenzjoni mill-ħlas ta' liċenzji tat-toroq;

Kumpens fuq ix-xiri ta' apparat modifikat għal użu minn persuni b'diżabilità (Eżenzjoni mill-VAT).

JUSTYNE CARUANA: L-ewwel nett, bħala KNPD rrid ngħid li din mhijiex sempliċi organizzazzjoni, imma hija kummissjoni nazzjonali maħluqa bil-liġi, u għandha rwol ben definit b'liġi.

Il-KNPD, forsi b'differenza ta' kummissjonijiet oħra, hija kemm policy maker, kif ukoll service provider, jiġifieri hemm żewġ rwoli tal-KNPD li kultant wieħed jarahom bħala li jikkuntrastaw ma' xulxin.

Meta inti suppost policy maker, u fl-istess ħin inti wkoll is-service provider, kultant toħloq ċerti konflitti, għax m'hemmx sistema ta' checks and balances.

Fuq id-definizzjoni tal-KNPD irridu nkunu iktar ċari.

Nerġa' ngħid li din mhijiex organizzazzjoni, imma hija kummissjoni nazzjonali.

U għalhekk ma naħsibx li għandna nirrelegawha għal organizzazzjoni fuq livell ta' NGO.

THE CHAIRMAN: X'inhi l-emenda li qed tipproponi inti?

JUSTYNE CARUANA: Irridu ngħidu li hija kummissjoni nazzjonali, u mhux organizzazzjoni.

THE CHAIRMAN: Mela nneħħu l-kelma "organizzazzjoni" u nagħmluha "Kummissjoni Nazzjonali".

JUSTYNE CARUANA: Hija kummissjoni nazzjonali mwaqqfa bil-liġi.

THE CHAIRMAN: Jew inkella nistgħu ngħidu li hija 'entità'?

JUSTYNE CARUANA: Hija entità nazzjonali mwaqqfa b'liġi, u li taħdem fil-qasam tad-diżabilità.

Għalhekk għedtlek li hemm il-policy making side tagħha, u s-service provider side tagħha.

THE CHARIMAN: Naħseb li xi darba rridu naqbdu u niddiskutu l-KNPD.

JUSTYNE CARUANA: Iva, imma bħala preambolu rridu nkunu iktar ċari.

THE CHAIRMAN: Għandek raġun li tgħid inneħħu l-kelma "organizzazzjoni" u nużaw il-kelma "entità li hija mwaqqfa b'liġi".

Mela se ngħidu hekk: "… hija entità nazzjonali mwaqqfa b'liġi li taħdem ma' persuni b'diżabilità u l-familji tagħhom."

JUSTYNE CARUANA: Jew "li taħdem fil-qasam tad-diżabilità."

THE CHAIRMAN: Le, nħalluha kif inhi.

JUSTYNE CARUANA: Għax mhux neċessarjament huwa hekk.

Għalhekk għedtlek fil-bidu li hija service provider, imma hija wkoll policy maker, għax hi ma taħdimx magħhom.

THE CHAIRMAN: Huma jirrelataw magħhom.

JUSTYNE CARUANA: Imma ma taħdimx magħhom.

THE CHAIRMAN: Taħdem ma' kulħadd.

CARMELO ABELA: Għalhekk taħdem fil-qasam tad-diżabilità, kif qed ngħid.

THE CHAIRMAN: Mela, 'taħdem fil-qasam tad-diżabilità sabiex tipprovdi din l-għajununa', u mbagħad inniżżlu dan l-elenku tal-għajnuna.

JUSTYNE CARUANA: Imma mhux biss tipprovdi l-għajnuna.

Għalhekk ħallejtha b'mod ġeneriku, u għedt li topera fil-qasam tad-diżabilità.

THE CHAIRMAN: Mela nagħmluha "… li taħdem fil-qasam tad-diżabilità."

Imbagħad inkomplu ngħidu: "Din l-entità toffri numru ta' servizzi lil persuni b'diżabilità, fosthom ...", u nkomplu b'dik il-lista.

JUSTYNE CARUANA: Rigward l-apparat assistiv, għaddejna liġi wkoll fl-2012.

Rigward il-punt 'Servizzi Ħajja Indipendenti', dan kemm semmejnih biss?

THE CHAIRMAN: Aħna qegħdin nirrelataw dak li ntqal lilna.

Huma tawna indikazzjoni li jagħmlu dan ix-xogħol, u aħna ħadna nota ta' dak li qalulna.

JUSTYNE CARUANA: Dwar il-policy document li toħroġ il-Kummissjoni, pereżempju, laqgħat ta' konsultazzjoni li tagħmel fuq il-policy ...

CARMELO ABELA: Dawk ma jissemmewx?

THE CHAIRMAN: Naħseb li ma ssemmewx.

JUSTYNE CARUANA: Però jagħmluha wkoll.

Għalhekk fil-bidu għamilt distinzjoni bejn is-service provider u l-policy maker, għax il-Kummissjoni għandha wkoll rwol ta' policy maker.

THE CHAIRMAN: Mela rridu ndaħħlu punt ieħor li jipprovdu wkoll għall-konsultazzjoni bħala policy.

JUSTYNE CARUANA: Tħejji wkoll pubblikazzjonijiet u rapporti dwar il-qasam tad-diżabilità.

THE CHAIRMAN: Mela, wara "Servizz Ħajja Indipendenti" għandu jiddaħħal punt ieħor "Ħidma ta' policy making" li jgħid, "Tħejjija ta' pubblikazzjonijiet ta' rapporti, u parteċipazzjoni fil-proċess ta' konsultazzjoni fit-teħid ta' deċiżjonijiet."

JUSTYNE CARUANA: Fuq punt nru.

7, bil-liġi l-ġdida li għamilna, il-KNPD tista' tkun ukoll prosekutur, jiġifieri tista' tieħu l-azzjonijiet, u allura dan ifisser li m'hemmx għalfejn li jkun hemm xi ħadd li jagħmel ilment, imma tista' tħarrek hi stess.

CARMELO ABELA: Kif nagħmlu l-update ta' dan ir-rapport, inżiduha wkoll.

JUSTYNE CARUANA: Apparti minn hekk, ma nistgħux ngħidu "… jew benefiċċji li ġejjin".

Pereżempju, l-blue sticker toħroġ mill-KNPD.

Il-kumpens mill-KNPD joħroġ għax il-KNPD għandha l-budget tagħha.

THE CHAIRMAN: Hawnhekk qed ngħidu hekk: "Il-Kummissjoni tagħti r-rakkomandazzjonijiet tagħha lid-dipartimenti li jieħdu ħsieb il-benefiċċji li ġejjin ..."

JUSTYNE CARUANA: Imma issa mhux hekk.

Il-Kummissjoni għandha l-budget tagħha, u skont il-budget li jkollha talloka.

CARMELO ABELA: Il-blue sticker toħroġha mill-budget tagħha?

JUSTYNE CARUANA: Il-kumpens ta' xiri ta' apparat żgur li hekk.

THE CHAIRMAN: Rigward l-applikazzjoni għall-iżvilupp ta' proprjetà?

JUSTYNE CARUANA: Xorta jiġu proċessati mill-KNPD, jiġifieri mhijiex sempliċement rakkomandazzjoni.

Ikun hemm rapportaġġ sħiħ.

Pereżempju, anke fl-applikazzjonijiet għall-iżvilupp ta' proprjetà, jekk il-KNPD ma tagħtix il-go ahead … Jiġifieri hija sine qua non.

THE CHAIRMAN: M'għandniex għalxiex neħduha daqshekk fit-tul ħalli, jekk illum jirnexxilna napprovawh bil-korrezzjonijiet li għamilna, inkun nista' inpoġġih fuq il-Mejda tal-Kamra.

(Interruzzjonijiet) Ippermettili ftit, Onor. Caruana.

Ħalli nħalluha hekk: "Il-Kummissjoni tagħti r-rakkomandazzjonijiet tagħha lid-dipartimenti li jieħdu ħsieb il-benefiċċji li ġejjin: ...", u mbagħad ngħidu liema huma dawn il-benefiċċji.

Imbagħad, ikun hemm subheading ieħor biex inniżżlu l-ħruġ tal-blue sticker jew l-għoti tal-blue sticker.

JUSTYNE CARUANA: Il-KNPD mhux rakkomandazzjonijiet tagħti!

Dan ikollok persuna li tressaq it-talba tagħha, il-KNPD tilqa' it-talba tagħha, u mbagħad hi stess tipproċessa dik it-talba.

THE CHAIRMAN: Tagħmel il-verifikazzjonijiet?

JUSTYNE CARUANA: It-talba ssir lill-KNPD, li għandha l-proċess ta' evalwazzjoni tagħha.

(Interruzzjonijiet) Fejn jidħlu applikazzjonijiet għal żvilupp ta' proprjetà, hemm il-MEPA.

Issa għandek sezzjoni fejn il-MEPA tirreferi l-applikazzjoni lill-KNPD.

Din, min-naħa tagħha, tara li dik l-applikazzjoni taderixxi mal-linji gwida tal-KNPD.

U jekk il-KNPD tgħid iva, l-permess jimxi.

Mela allura mhux rakkomandazzjoni, imma deċiżjoni.

THE CHAIRMAN: Naqblu, Onor. Caruana, imma x'kelma se nużaw minflok il-kelma "rakkomandazzjoni"?

JUSTYNE CARUANA: 'Topera wkoll f'dawn l-oqsma li ġejjin ...'

THE CHAIRMAN: Jew "tikkonsulta"?

JUSTYNE CARUANA: Mhijiex kwestjoni ta' konsultazzjoni.

Kieku jien, bħalma elenkajna wara xulxin "2.

Karta ta' Identità Speċjali, 3.

Kumpens fuq ix-xiri ta' apparat modifikat", peress li dawk ġejjin mill-budget tal-KNPD, u mbagħad fuq l-oħrajn ngħidu li l-Kummissjoni topera f'dawn l-oqsma u għandha effett determinanti fuqhom.

Imma mhux li tagħti rakkomandazzjoni fuqhom.

THE CHAIRMAN: Naqblu, imma kif se tagħmilha?

JUSTYNE CARUANA: "Tipproċessa talbiet ..."

THE CHAIRMAN: "Il-Kummissjoni tipproċessa talbiet mad-dipartimenti ..."

"Tipproċessa talbiet għal applikazzjoni għal żvilupp ta' proprjetà."

THE CHAIRMAN: Mela titneħħa s-sentenza "tagħti r-rakkomandazzjoni tagħha lid-dipartimenti ..." u minflok nagħmlu "Il-Kummissjoni tipproċessa talbiet għal applikazzjoni għal żvilupp ta' proprjetà, eżenzjoni minn dazju fuq karozzi, eżenzjoni mill-ħlas ta' liċenzji tat-toroq".

JUSTYNE CARUANA: Għax l-oħrajn tipprovdihom.

THE CHAIRMAN: Imbagħad ngħidu li "Il-Kummissjoni tipprovdi servizz ta' ħruġ ta' Blue Sticker ..."

JUSTYNE CARUANA: Anke l-apparat assistiv jaqa' taħt din.

THE CHAIRMAN: Il-Kummissjoni tipproċessa t-talbiet tal-ewwel tliet punti li semmejna.

(Interruzzjonijiet) Naqblu.

Nitlob lill-Onor.

Abela sabiex ikompli jaqra.

CARMELO ABELA: Mela ħalli nkompli naqra:

"L-Aġenzija Sapport

L-Aġenzija Sapport hija organu li toffri servizzi lil persuni b'diżabilità u l-familji tagħhom.

Dawn is-servizzi jinkludu:

Servizz ta' ħaddiema soċjali

Servizz residenzjali

Servizz fil-komunità

Servizz ta' ċentri ta' matul il-jum.

L-Għaqda Nazzjonali Ġenituri ta' Persuni b'Diżabilità lmentat li s-servizzi offruti minn din l-Aġenzija mhumiex biżżejjed biex jaqdu l-bżonnijiet tal-familji:

"Hawn ġenituri li qegħdin jirċievu s-servizzi tal-Aġenzija Sapport.

Sfortunatament, is-sigħat li qegħdin jieħdu l-familji mhumiex biżżejjed biex jaqdu l-ħteġijiet.

Nafu wkoll li hawn ħafna li għadhom fuq il-waiting list.

Naf nies li ilhom iktar minn tliet snin jistennew ftit sigħat fil-ġimgħa, u oħrajn li jieħdu biss xi sagħtejn fil-ġimgħa.

L-Aġenzija għandha tingħata s-sapport finanzjarju meħtieġ biex tkun tista' taqdi lil dawk kollha li għandhom bżonn, u skont il-ħteġijiet. "

L-Aġenzija Sapport, min-naħa tagħha, spjegat li għas-servizzi residenzjali hemm waiting list ta' 60 persuna li diġà ġew ipproċessati, u oħrajn li għadhom ma ġewx ipproċessati.

Fir-rigward tas-servizzi mogħtija fil-komunità, hemm 'il fuq minn mitt familja li qed jirċievu s-servizzi.

L-Aġenzija tipprova taqdi lil min hu fil-bżonn tas-servizzi tagħha, però ħafna drabi ma tkunx f'pożizzjoni li tagħti l-ammont ta' għajnuna mitluba, għax tkun trid tqassam is-servizzi tagħha biex tilħaq iktar nies.

Kif spjegat iktar 'il fuq, l-Aġenzija Sapport toffri servizz ta' ħaddiema soċjali.

Preżentement, hemm ħames ħaddiema soċjali f'disa' ċentri ta' matul il-jum, żewġ ħaddiema soċjali fis-servizzi tal-komunità, ħaddiema soċjali fir-residenzi tas-Sapport, u ħamsa li jaħdmu b'mod ġeneriku.

F'dan il-qasam wieħed jista' jgħid li m'hemmx waiting list, imma madankollu, is-Sinj.

Mangiafico sostniet li hemm bżonn immedjat ta' ħaddiema soċjali u carers biex jgħinu lill-familji:

"Is-social workers li jkunu qegħdin jaħdmu mal-familji ma jistgħux isegwu b'mod regolari dak li jkun għaddej minħabba li mgħobbijin bix-xogħol u ma jkunux jistgħu jlaħħqu."

THE CHAIRMAN: Nipproponi li jkun hemm addizzjoni żgħira fejn qed ngħidu li "L-Aġenzija Sapport, min-naħa tagħha, spjegat li għas-servizzi residenzjali hemm waiting list ..." fejn, wara l-kliem "waiting list", nagħmel fil-brackets xi ħaġa li tirreferi li dan jgħodd għal dakinhar li ntqal lilna, għax maż-żmien il-waiting list setgħet tiżdied jew tonqos.

JUSTYNE CARUANA: Fil-fatt, irridu nagħmlu update tagħha din.

THE CHAIRMAN: Ippermettili ftit, Onor. Caruana.

Il-waiting list illum hija 60, imma meta jkun qed jinqara dan ir-rapport, dan in-numru jista' ikun akbar jew iżgħar.

JUSTYNE CARUANA: Fil-fatt, nista' nikkonfermalek li llum il-waiting list żdiedet.

THE CHAIRMAN: Dik dejjem tista' tiżdied, imma jiena tal-opinjoni li wara l-kliem "waiting list" irridu nagħtu x'nifhmu li dik iċ-ċifra kienet fit-tali data.

CARMELO ABELA: Fuq quddiem tar-rapport m'hemmx id-data?

Jiġifieri kulħadd se jkun jaf li dak kien f'Lulju 2012.

Nagħmlu mod li dan intqal lilna sena ilu.

Iċ-ċifra ta' 60 għalina mhijiex importanti as such, jiġifieri setgħet kienet 120 jew 200.

L-aktar importanti għalina huwa dak li qed jingħad, u mhux in-numri.

Għalhekk, ma niddejjaqx nuri li dik l-istatistika kienet rilevanti fiż-żmien li ntqalet lilna, u b'hekk min se jaqra r-rapport ikun fl-aħjar ċirkostanzi possibbli sabiex jifhem x'intqal.

Fil-bidu, għandek erba' subheadings tat-tip ta' servizzi offruti.

Huwa ovvju li l-ewwel caption li għandna hija fuq is-servizz fil-komunità, għax meta qegħdin jitkellmu fuq ftit sigħat, dawk qegħdin jitkellmu fuq servizz fil-komunità, servizzi li jingħataw fid-djar.

Jekk fil-heading ta' wara għandna djar residenzjali, naħseb li hawnhekk ukoll għandna nagħmlu heading.

It-tieni nett, jekk hawnhekk hawn iċ-ċifri, ikun tajjeb li ngħidu d-data ta' meta ntqalet dik iċ-ċifra, imma rridu ngħidu wkoll x'inhuma ċ-ċifri tal-lum.

Mill-aħħar informazzjoni li għandna, dawn żdiedu.

THE CHAIRMAN: Imma qatt mhu se jkollok l-aħħar ċifri.

JUSTYNE CARUANA: Hemm madwar 80.

Anke li kieku kienu 100, dik mhijiex importanti.

Dak li se ngħidu jrid ikun kwalifikat bid-data ta' meta ntqal.

DR ELAINE BURMINGHAM: Fil-brackets nista' nagħmel id-data.

CARMELO ABELA: Fil-brackets nagħmlu "sa Lulju 2012".

CARMELO ABELA: Wara 60 persuna fil-brackets, nagħmlu "Mejju 2012".

JUSTYNE CARUANA: Qed ngħid dan għax hawn statement kategoriku li f'dan il-qasam wieħed jista' jgħid li m'hemmx waiting list, li mhuwiex il-każ.

Qiegħda nirreferi għat-tielet paragrafu, l-aħħar sentenza.

THE CHAIRMAN: L-istess, hawnhekk għandna nniżżlu d-data ta' meta dak id-diskors intqal lilna.

JUSTYNE CARUANA: Hemm 'il fuq minn 119-il persuna wait-listed sabiex jidħlu fiċ-Ċentru.

DR ELAINE BIRMINGHAM: Fit-tieni paragraph, qed nitkellmu fuq servizzi residenzjali, fejn hemm waiting list ta' 60 ruħ.

JUSTYNE CARUANA: Dik għadha ġejja, 'Djar residenzjali 2.4(3)'.

DR ELAINE BIRMINGHAM: Fit-tieni paragrafu, qed ngħidu li 'L-Aġenzija Sapport, min-naħa tagħha, spjegat li għas-servizzi residenzjali hemm waiting list ta' 60 persuna.'

JUSTYNE CARUANA: Imma għal kull servizz tal-Aġenzija Sapport hemm waiting list, u għaċ-ċentri ta' matul il-jum hemm 119 ir-ruħ li qed jistennew.

CARMELO ABELA: Irridu nifirdu bejn servizzi ta' djar residenzjali u adult training centres, għax huma differenti minn xulxin.

DR ELAINE BURMINGHAM: Qed ngħidu li m'hemmx waiting list għas-servizz ta' ħaddiema soċjali.

JUSTYNE CARUANA: Ma jistax ikun li m'hemmx waiting list, għax fil-Parlament ingħatajna informazzjoni mod ieħor!

THE CHAIRMAN: Mela ejjew insibu t-triq tan-nofs.

Dik is-sentenza nistgħu nneħħuha.

Aħna qegħdin nitkellmu b'mod ġeneriku, u qegħdin nitkellmu fuq l-issues.

Nistgħu ngħidu li: "Il-ħaddiema soċjali fir-residenzi tas-Sapport huma ħamsa li jaħdmu b'mod ġeneriku" u nieqfu hemm.

U s-sentenza, "F'dan il-qasam, wieħed jista' jgħid li m'hemmx waiting list" nistgħu nneħħuha.

JUSTYNE CARUANA: Mhijiex soġġettiva, imma li hemm waiting list hija xi ħaġa reali.

THE CHAIRMAN: Iva, imma għal fini ta' dan ir-rapport wieħed irid jara li waqt li jkun qiegħed jaqrah ...

JUSTYNE CARUANA: Agħtini ċans nispjega!

Hawnhekk filli qed ngħidu "servizz fil-komunità" u filli qed ngħidu "servizz ta' ħaddiema soċjali", u mbagħad fit-2.4(3) qed ngħidu "djar residenzjali".

Aħna x'se nagħmlu?

Se nagħmlu "servizz fil-komunità" għalih, "djar residenzjali" għalih u "ħaddiema soċjali" għalih?

Hawnhekk, f'din il-paġna, hawn erba' affarijiet f'daqqa, u mbagħad fit-2.4(3) għandek il-heading "djar residenzjali" biss.

Nistgħu almenu nikkompartimentalizzaw?

THE CHAIRMAN: Djar residenzjali għandna ċentri ta' matul il-jum.

JUSTYNE CARUANA: Le, għax iċ-ċentri ta' matul il-jum mhumiex djar residenzjali.

THE CHAIRMAN: Għandek heading ieħor.

JUSTYNE CARUANA: Fejn qiegħed?

THE CHAIRMAN: F'paġna 18.

Imbagħad, f'paġna 20 għandna "Inħarsu l' Quddiem" u "L-edukazzjoni inklussiva".

JUSTYNE CARUANA: Mela, t-tieni paragrafu jrid jiġi transposed fuq is-"Servizzi residenzjali tad-djar".

Inti għandek miktub hekk: "L-Aġenzija Sapport, min-naħa tagħha, spjegat li għas-servizzi residenzjali hemm waiting list ta' sittin persuna li diġà ġew ipproċessati, u oħrajn li għadhom ma ġewx ipproċessati".

Hawnhekk qed nitkellmu fuq servizzi residenzjali.

Imbagħad għandek "fir-rigward ta' servizzi mogħtija fil-komunità ...", li hija xi ħaġa oħra, imma nistgħu nħalluha hawnhekk.

CARMELO ABELA: Xtaqt ngħid xi ħaġa ma' dak li qiegħda tgħid l-Onor.

Fil-bidu nett, f'paġna 14 insibu dawk l-erba' bullet points.

Imma, jekk wieħed ifittex, ma jsibx erba' subheadings, imma jsib tnejn biss.

Jiġifieri, bħala subheadings, irid ikollna żgur erbgħa la semmejna erbgħa fil-bidu, u dawn huma: servizz fil-komunità, servizz ta' ħaddiema soċjali, djar residenzjali u ċentri ta' matul il-jum.

JUSTYNE CARUANA: Tnejn diġà qegħdin hemm, imma jonqosna tnejn oħra.

It-tnejn l-oħra nistgħu nagħmluhom hawnhekk fil-bidu, fejn għandna l-ewwel paragrafu li qed jitkellem fuq is-servizzi fil-komunità.

Jiġifieri, f'nofs it-tieni paragrafu, qed nitkellmu fuq is-servizzi fil-komunità, u fit-tielet paragrafu qed nitkellmu fuq il-ħaddiema soċjali.

U wara dawn, nistgħu nkomplu fuq l-oħrajn.

Dik is-sentenza li tgħid, "F'dan il-qasam, wieħed jista' jgħid li m'hemmx waiting list" inneħħuha.

JUSTYNE CARUANA: Mhijiex ir-realtà!

U qatt ma kienet.

Dan ir-rapport qed nagħmluh mhux biex nimxu 'l quddiem?

Mela kif tista' timxi fuq premessa ħażina u fuq informazzjoni ħażina?!

THE CHAIRMAN: Le, mhux qed nimxi fuq premessa ħażina.

Jekk wieħed ikun qed jaqrah fi żmien għaxar snin oħra ...

JUSTYNE CARUANA: Se jkun qed jaqra informazzjoni ħażina.

THE CHAIRMAN: Skużani, maż-żmien xi ħadd ikun irid jagħmel indiċi tal-istatistika u jagħmel titjib fuqhom.

JUSTYNE CARUANA: Imma jekk hemm statement li mhux korrett, neħħih.

THE CHAIRMAN: M'għandix problema li nneħħih.

Mela din is-sentenza titneħħa.

"Djar residenzjali

Waħda mill-problemi li dejjem qiegħda f'moħħ ġenituri ta' persuni b'diżabilità hija x'se jiġri minn uliedhom meta huma ma jkunux jistgħu jibqgħu jieħdu ħsiebhom.

Dan it-tħassib esprimietu s-Sinj.

Mangiafico, f'isem il-Ġenituri tal-Persuni b'Diżabilità:

'Illum, il-persuni b'diżabilità qed jgħixu lifespan normali minħabba l-avvanzi fil-mediċina.

Dan ifisser li jasal iż-żmien meta l-ġenituri jsiru anzjani bil-probabilità li t-tfal b'diżabilità jissoppravivu lill-ġenituri tagħhom.

Illum, il-ġenituri ma jistgħux jiddependu iktar fuq l-ulied l-oħra, jew membri oħra tal-familja, biex jieħdu ħsiebhom minħabba l-kwalità tal-ħajja moderna li ngħixu.

Il-ġenituri qed jiffaċċjaw problema inkwetanti ħafna.

Min se jieħu ħsieb lit-tfal tagħna b'diżabilità meta aħna ma nifilħux iktar?

Aħna nħossu li m'hawnx serħan tal-moħħ minħabba li din il-problema mhux qed tiġi indirizzata bl-urġenza meħtieġa.

Il-ftit djar residenzjali li jeżistu huma kollha mimlija.

Nafu li barra minn Malta l-gvern għandu sistema li jibgħat għal dawk il-persuni b'diżabilità li jixtiequ jidħlu ġewwa djar residenzjali.

Għalhekk, min jixtieq li t-tfal tagħhom ma jibqgħux id-dar minħabba raġunijiet validi, u xi kultant ovvji għax ma jistgħux jieħdu ħsiebhom iktar, għandhom il-possibilità li jagħmlu dan mingħajr ma jħossuhom guilty jew iridu jittalbu biex xi darba jkun hemm post għat-tfal tagħhom.

Dawn l-aħħar snin, bdew jinfetħu djar residenzjali f'Malta, iżda dawn mhux biżżejjed biex jaqdu d-domanda, u għad m'hawnx djar li jikkejterjaw għal persuni with multiple complex needs.'

F'dan ir-rigward, l-Għaqda Nazzjonali Ġenituri ta' Persuni b'Diżabilità semmiet il-bżonn ta' iktar djar residenzjali fil-komunità:

'Hemm bżonn ta' aktar djar residenzjali fil-komunità.

Naħsbu li wasal ukoll iż-żmien li l-kunsilli lokali jieħdu iktar interess fin-nies tal-komunità tagħhom.

Li qegħdin nissuġġerixu aħna hu li jinfetħu djar residenzjali żgħar f'kull lokalità.

B'hekk biss nistgħu niżguraw l-inklużjoni soċjali tat-tfal tagħna, għax jibqgħu jgħixu fil-komunità li trabbew fiha.

Il-kunsilli lokali jistgħu jixtru s-servizzi meħtieġa biex ikunu jistgħu jmexxu dawn id-djar fil-komunità mingħand, pereżempju, l-Aġenzija Sapport.'

L-Aġenzija Sapport, min-naħa tagħha, tħaddem numru ta' appartamenti żgħar li fihom jgħixu l-persuni b'diżabilità:

Vajrita 1 - sitt appartamenti li jilqgħu 11-il persuna

Vajrita 2 - sitt appartamenti li jilqgħu 14-il persuna

Appartament fil-Fgura li jilqa' tliet persuni

Appartament f'Ħal Kirkop li jilqa' erba' persuni

Appartament f'Bormla li jilqa' seba' persuni

Appartament fl-Imtarfa li jilqa' tmien persuni.

L-Aġenzija għandha wkoll service agreements sabiex numru ta' djar jilqgħu persuni b'diżabilità:

Dar Arka li tilqa' disa' persuni, anke f'livell għoli ta' sapport

Dar Pirotta li tilqa' 11-il persuna

Dar il-Wens li tilqa' 15-il persuna, u taċċetta klijenti li huma semi-indipendenti.

Fil-qasam tar-residenzi, wieħed ma jistax jonqos milli jsemmi d-Dar tal-Providenza, li ilha tipprovdi servizzi residenzjali għal persuni b'diżabilità għal ħafna snin.

Waqt id-diskussjoni ssemmiet ukoll il-kwestjoni tas-servizz tar-respite li joffri ftit serħan lil familji ta' persuni b'diżabilità.

Fl-2010, is-Sinj.

Mangiafico spjegat kif kien hawn Dar il-Kaptan f'Malta u Dar Arka f'Għawdex li joffru dan is-servizz, u talbet sabiex jiżdiedu d-djar li joffru dan is-servizz.

L-Aġenzija Sapport spjegat li preżentement, dawn id-djar żdiedu, u hemm sitt idjar li joffru servizz ta' respite: Dar tal-Providenza, Dar il-Kaptan, Dar Arka, Dar Nażaret, Dar il-Wens u Dar Pirotta.'

Fl-aħħar sentenza, għandna żball għax Dar Nażaret fil-fatt hija Fondazzjoni Nażaret, għax għandha tliet idjar u mhux waħda.

Imbagħad, fl-aħħar paragrafu, għandna taħwida bejn is-servizzi residenzjali u r-respite.

Veru li Dar il-Kaptan u Dar tal-Providenza joffru r-respite, imma l-Fondazzjoni Nażaret m'għandhiex possibilità li toffri respite, imma jkollha biss residenti.

Imbagħad l-Fondazzjoni Nażaret mhijiex imsemmija mar-residenzi privati tal-NGOs.

JUSTYNE CARUANA: Dawn mhumiex tas-Sapport, imma huma kollha tal-NGOs.

Huma l-NGOs li joffru mixed services.

Jiġifieri, għandek id-Dar tal-Providenza li jilqgħu għandhom persuni b'diżabilità, ħafna minnhom b'diżabilità severa, u allura mhux qed nitkellmu sempliċement fuq respite, imma qegħdin nitkellmu fuq residenzi.

Dar il-Kaptan u Dar Arka huma mixed, imma Dar Nażaret, Dar Pirotta u Dar il-Wens huma kollha residenzi.

THE CHAIRMAN: Huma residenzi, imma jistgħu joffru wkoll ir-respite?

DR ELAINE BURMINGHAM: Hawnhekk mhux qed ngħidu li mhumiex djar residenzjali.

Li qed ngħidu hu minħabba li ssemmiet il-kwestjoni tar-respite, u s-Sinj.

Mangiafico kienet qalet li dak iż-żmien kien hawn Dar il-Kaptan u Dar Arka biss.

Jiena staqsejt lill-Aġenzija Sapport, li semmewli dawn is-sitt idjar li joffru respite.

JUSTYNE CARUANA: Dawn ma jaqgħux taħt l-Aġenzija Sapport.

THE CHAIRMAN: Mela nistgħu ngħidu li dawn huma NGOs.

DR ELAINE BURMINGHAM: Ma qalux li qed jimmaniġġjawhom huma.

CARMELO ABELA: Tista' tistaqsi lill-Fondazzjoni Nażaret fuq dawn it-tliet idjar.

JUSTYNE CARUANA: Se mai, trid tistaqsi lid-Dar tal-Providenza, lid-Dar il-Kaptan, Dar Arka, Dar Nażaret, Dar il-Wens u Dar Pirotta.

THE CHAIRMAN: Li kieku kellna nemendawha, din nistgħu nagħmluha hekk: "L-Aġenzija Sapport spjegat li preżentement dawn id-djar żdiedu, u hemm sitt idjar li huma ta' NGOs li joffru servizzi ta' respite."

JUSTYNE CARUANA: As an update, xtaqt ngħid li dawn id-djar ingħaqdu flimkien biex ikunu jistgħu jikkoordinaw aħjar bejniethom, u jkunu jistgħu jagħmlu proġetti konġunti biex ikollhom iktar saħħa.

Imma again, għalihom, m'għandhom x'jaqsmu xejn.

THE CHAIRMAN: "L-Aġenzija Sapport spjegat li preżentement dawn id-djar żdiedu, u hemm sitt idjar li huma kkoordinati minn diversi NGOs li joffru servizz ta' respite".

JUSTYNE CARUANA: Imma mhux ta' respite.

THE CHAIRMAN: Mela nitlob lill-Elaine sabiex tiċċekkja mal-Aġenzija Sapport jew mad-djar infushom, u tistaqsihom jekk joffrux respite.

JUSTYNE CARUANA: Se mai, jekk hawnhekk qegħdin insemmuhom waħda waħda, nagħmlu heading fuq kull waħda u nagħtu deskrizzjoni qasira tas-servizzi li joffru.

THE CHAIRMAN: Mhux problema, avolja se nkunu qegħdin intawwlu fiż-żmien.

JUSTYNE CARUANA: Kulma se tagħmel hu li f'paragrafu wieħed iddaħħal lil kulħadd.

CARMELO ABELA: Naħseb li anke bħala stil ta' kitba, f'paġna 17 qegħdin ngħidu, 'L-Aġenzija Sapport, min-naħa tagħha, tħaddem numru ta' appartamenti żgħar', u mbagħad insibu l-lista ta' dawn id-djar.

Fil-każ, biex inkunu qed inħallu stil li huwa iktar up to date … Imbagħad, hemm service agreements ma' djar oħra, u wara dan hemm imsemmija d-Dar tal-Providenza.

Forsi biex nikkonkludu dan iċ-ċirku kollu, hemm imbagħad 'djar immexxija mill-NGOs', u nsemmu wkoll l-oħrajn li mhumiex imsemmija aktar 'il fuq.

Il-Fondazzjoni Nażaret hija l-unika waħda li mhijiex imsemmija iktar 'il fuq, imma mbagħad qiegħda tissemma fejn hemm servizz ta' respite, meta din il-Fondazzjoni assolutament ma toffrix servizz ta' respite.

Fil-fatt, din għandha tliet idjar – naf x'qed ngħid hawnhekk – li huma kollha residenzjali, jiġifieri l-persuni jgħixu fihom bħal dar normali, u m'hemmx lok ta' respite.

Jekk dar tesa' sitta, diġà hemm sitt residenti.

Jekk id-dar tesa' għaxra, hemm diġà għaxar persuni b'diżabilità li jgħixu hemmhekk.

U jekk xi ħadd imur jitlobhom biex iżommulu t-tifel għal xi jiem, dawn ma jkollhomx sodod available.

JUSTYNE CARUANA: Dawk huma servizzi ta' matul il-jum.

Respite tfisser li għandek bżonn l-akkomodazzjoni għal, pereżempju, tul ta' ġimgħa jew tul il-weekend, fejn dak li jkun jorqod u jqum hemmhekk, u għandu programm sħiħ.

CARMELO ABELA: Għax il-ġenituri tiegħu jkollhom bżonn isiefru.

JUSTYNE CARUANA: Jew inkella għax ikollhom bżonn jagħmlu xi operazzjoni, jew ikunu għaddejjin minn xi mument diffiċli u ma jkunux jistgħu jżommu lil dik il-persuna fid-dar tagħhom.

B'hekk, dik il-persuna tiġi allontanata mid-dar għal perijodu ta' żmien, u din tkun tirrisjedi f'din id-dar partikolari biex isserraħ lill-familja tagħha.

Imma dawn mhumiex servizzi għal matul il-ġurnata.

THE CHAIRMAN: Ħalli nagħmel riflessjoni waħda.

Għandna żewġ għażliet x'nistgħu nagħmlu: jew inkunu responsabbli biss ma' dak li ntqal lilna, u nieqfu eżatt qabel il-kliem "L-Aġenzija Sapport" biex niġu qed ngħidu hekk: 'Is-Sinj.

Mangiafico spjegat kif kien hawn Dar il-Kaptan f'Malta u Dar Arka f'Għawdex li joffru dan is-servizz, u talbet biex jiżdiedu djar oħra li joffru dan is-servizz.'

Imma hekk m'aħniex se nkunu korretti għax, b'mod korrett, wieħed irid jgħid ukoll, 'sa meta jkun qed jinħareġ dan ir-rapport', għax dan issa se jkun ilu kważi sentejn li ntqal lilna.

(Interruzzjonijiet) Le, mhux fair u jrid ikun hemm korrezzjoni.

Ippermettuli ftit.

Għall-fini ta' pubblikazzjoni qed ngħid hekk jien.

Kieku jien, qabel il-kliem 'waqt id-diskussjoni, ssemmiet ukoll il-kwestjoni tar-respite', kont indaħħal subheading ieħor fuq ir-respite biss.

Ma nafx taqblux miegħu?

JUSTYNE CARUANA: Għalfejn?

Respite taqa' taħt ir-residenzjali.

THE CHAIRMAN: Mela nħalluha kif inhi.

Issa ħalli niġi għat-tieni osservazzjoni: jekk dan ir-rapport nispiċċawh illum, u Elaine ddaħħal dawk il-korrezzjonijiet iż-żgħar, jien inkun nista' nqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra llum stess.

CARMELO ABELA: X'għaġġla għandna?

THE CHAIRMAN: Jien m'għandix għaġġla, imma xtaqt nagħmel dak li d-darba l-oħra konna wegħedna lil xulxin li se nagħmlu, u ċioè li nsibu l-opportunità 'l quddiem li, flimkien mal-iSpeaker, inġibu rappreżentanti – u din nistgħu nagħmluha xi darba fis-sajf – tal-partiti politiċi, u nippreżentawlhom ir-rapporti kollha li ħareġ dan il-Kumitat.

Issa jekk mhux se jkun lest dan ir-rapport, mhux se nkunu nistgħu ngħaddulhom kopja tiegħu flimkien mar-rapporti l-oħra.

JUSTYNE CARUANA: Lili u lill-Onor.

Carmelo Abela trid tagħmilha.

THE CHAIRMAN: Kollox sew, imma mbagħad inkun irrid inġib rappreżentanti tal-Alternattiva Demokratika u rappreżentanti tal-Partit Nazzjonalista.

Naħseb li jkun tajjeb li, b'mod uffiċjali, nidhru li, bħala Parlament, qegħdin ngħaddu lill-partiti politiċi dawn ir-rapporti għat-teħid tal-konsiderazzjoni tagħhom meta jiġu biex ifasslu l-programmi elettorali tagħhom.

F'moħħi għandi li aħna qegħdin nagħmlu biċċa xogħol utli, tajba u neċessarja.

(Interruzzjonijiet) Jekk ma jkunx lest, u aħna ma nkunux ilħaqna qbilna dwaru, ma nkunx nista' ngħid li lest, għax ma nistax immexxi minn warajkom u ngħid li dan ir-rapport lest.

Żommu f'moħħkom biss li l-emendi li rridu nagħmlu huma kożmetiċi, u allura nħallu f'idejn Elaine sabiex tiċċekkjahom.

Irridu niftiehmu ħalli, jekk illum inlestuh, inqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra, u 'l quddiem inkunu nistgħu nagħmlu użu minnu.

CARMELO ABELA: Aħna għandna diġà għaxar rapporti, u allura din il-preżentazzjoni nistgħu nagħmluha fuq l-għaxar rapporti li diġà lestejna.

THE CHAIRMAN: Imma dan huwa rapport tajjeb, u naf li kienu ilhom jistennewh.

CARMELO ABELA: Jien m'għandix dubju li huwa tajjeb.

THE CHAIRMAN: Kienu qegħdin jistennewh, u hija ħasra li għandna rapport tajjeb bħal dan li, bi ftit korrezzjonijiet, nistgħu ntejbuh u se nitilfu dan iċ-ċans li nippreżentawh.

(Interruzzjonijiet) Nitilfuh iċ-ċans.

Ejja nżommu dan f'moħħna.

CARMELO ABELA: Qattusa għaġġelija friegħ għomja tagħmel!

THE CHAIRMAN: Imma l-qattusa għaġġelija tagħmel affarijiet tajbin ukoll.

CARMELO ABELA: Tagħmel frieħ, imma ġġibhom għomja.

Aħna kkonkludejna li Elaine se tagħmel il-korrezzjonijiet, u se tiċċekkja ma' dawn id-djar biex tara joffrux respite jew le.

Nitlobha biex din l-informazzjoni tiprrova ġġibha bil-miktub.

L-Aġenzija Sapport qaltilna li toffri.

Mela ġib risposta mingħand kull dar ħalli naraw jekk jagħmlux respite jew le.

Dak kien is-suġġeriment, imma naħseb li nkunu qegħdin intawwluh.

CARMELO ABELA: Il-Fondazzjoni Nażaret hija dar immexxija minn NGO li toffri servizz residenzjali, imma msemmija bħala li qiegħda toffri servizz ta' respite.

THE CHAIRMAN: Mela, Elaine, ġibilna l-informazzjoni korretta.

CARMELO ABELA: Jekk naqraw l-aħħar sentenza, nsibu hekk: 'L-Aġenzija Sapport spjegat li preżentement dawn id-djar żdiedu, u hemm sitt idjar li joffru servizz ta' respite.'

U allura qiegħda tinftiehem biss għal djar bħala respite.

THE CHAIRMAN: Irridu nżidu l-kelma "NGO".

DR ELAINE BURMINGHAM: Fejn għedna "fil-qasam tar-residenzi, wieħed ma jistax jonqos milli jsemmi d-Dar tal-Providenza", hemmhekk nistgħu nżidu l-oħrajn li joffru servizz residenzjali?

CARMELO ABELA: Nistgħu nagħmlu sentenza oħra magħha biex ngħidu li hemm djar oħra residenzjali mmexxija minn NGOs, u mbagħad nagħmlu l-elenku tagħhom.

Fil-fatt, li jkun fadal hija l-Fondazzjoni Nażaret, għax l-oħrajn jissemmew iktar 'il fuq.

THE CHAIRMAN: Din l-emenda li għandna neħduha.

Inkunu ġusti jekk mad-Dar tal-Providenza nżidu djar oħra li qegħdin joffru l-istess trattament u servizz bħad-Dar tal-Providenza, filwaqt li niċċekkjaw liema huma dawk mid-djar kollha tal-NGOs li qegħdin joffru respite?

Ħalli nkompli naqra:

"Ċentri ta' matul il-jum

F'Malta hawn numru ta' ċentri ta' matul il-jum li jilqgħu fihom lil persuni b'diżabilità.

L-għan tagħhom huwa li jipprovdu ambjent fejn il-persuni b'diżabilità jiġu stimulati permezz ta' attivitajiet bħal crafts, pottery, programm ta' integrazzjoni fil-komunità u daily life skills, fost oħrajn.

L-Għaqda Nazzjonali Ġenituri ta' Persuni b'Diżabilità esprimiet id-diżappunt tagħha għall-problemi li hemm f'dawn iċ-ċentri, fosthom il-waiting lists:

"Nafu li dawn iċ-ċentri kienu dejjem bil-problemi.

L-ewwel problema li għadha ma ssolvitx hija dik tal-waiting list.

Wasalna fl-aħħar tas-sena skolastika, u nafu li hemm ħafna studenti b'diżabilità li suppost se jimxu għaċ-ċentri iżda m'hemmx post għalihom.

… Nafu li hemm overcrowding fiċ-ċentri u li l-bżonnijiet mhux qed jiġu indirizzati skont il-bżonn tal-individwu.

Aħna qegħdin nissuġġerixxu li dawk il-persuni li għalqu s-60 sena għandhom jimxu lejn iċ-ċentri tal-anzjani bħalma jagħmlu anzjani oħra.'

L-Aġenzija Sapport spjegat li hemm persuni ta' 85 sena li għadhom jattendu dawn iċ-ċentri.

Kien hemm attentati sabiex dawn il-persuni anzjani jimxu għaċ-ċentri tal-anzjani, iżda dawn ma rnexxewx għax iċ-ċentri tal-anzjani offrewlhom inqas ħin, u m'offrewx is-servizz ta' ikel u trasport.

Barra minn hekk, wieħed irid japprezza li dawn huma nies li ilhom għal bosta snin jattendu dawn iċ-ċentri, u taf tkun trawma għalihom li jiġu mġiegħla jwaqqfu s-servizz biex jibdew servizz ieħor mill-ġdid.

Il-President tal-Għaqda Nazzjonali Ġenituri ta' Persuni b'Diżabilità ssuġġeriet ukoll li dawn iċ-ċentri jerġgħu jintroduċu l-ħarġiet ta' filgħaxija għaż-żgħażagħ b'diżabilità:

"Hija ħaġa sabiħa li ż-żgħażagħ b'diżabilità jkollhom l-opportunità li joħorġu jieħdu xi pizza ma' sħabhom bħal kull żagħżugħ ieħor.

Għandha tinħadem sistema aktar ta' flessibilità ta' kif jaħdmu s-support workers biex jiġi żgurat li l-bżonnijiet partikolari tal-persuni b'diżabilità jiġu mħarsa dejjem.

Iċ-ċentri tal-adulti jridu jibqgħu jitbiegħdu mill-idea li dawn qegħdin hemm biss biex joffru respite."

L-Aġenzija Sapport, filwaqt li taqbel mal-opportunità ta' ħruġ, spjegat li, biex tippromwovi l-inklużjoni fil-komunità, idealment ma toħroġx grupp sħiħ għax dawn jistgħu jiġbdu ħafna attenzjoni.

Ġie spjegat ukoll li ċ-ċentri qed jiffaċċjaw problemi ta' staff u ta' trasport.

L-unions jagħmlu limitazzjonijiet fuq l-ammont ta' attivitajiet li l-istaff jistgħu jattendu kull sena.

L-attivitajiet tagħhom huma limitati għal sitta fis-sena għal kull ċentru.

Dan joħloq ċertu restrizzjonijiet fl-organizzazzjoni ta' ħruġ għall-klijenti taċ-ċentri.'

Inħarsu 'l quddiem

L-edukazzjoni inklussiva

Tul dawn l-aħħar snin, f'Malta sar progress kbir fil-kamp tal-qasam tal-edukazzjoni inklussiva, u tfal b'diżabilità qed ikunu integrati fi skejjel mainstream sabiex ikollhom opportunità ta' edukazzjoni mal-kumplament tat-tfal li qed isegwu l-kurrikulu minimu nazzjonali.

Dr Elena Tanti Burlò mill-Equal Partners Foundation saħansitra qalet li Malta hija iktar avvanzata minn bosta pajjiżi oħra:

"Hawnhekk irrid nagħmel premessa, għax meta mmur barra minn Malta biex nitkellmu fuq l-affarijiet li qegħdin nagħmlu, insib li sar ħafna xogħol f'pajjiżna, u aħna qegħdin avvanzati ħafna aktar minn bosta pajjiżi oħra.

F'dan il-kamp għandna nkunu verament kburin, imma ovvjament dejjem ikun hemm affarijiet li wieħed ikun irid forsi jara ftit, ħalli ma nitilfux dawk l-affarijiet li ggwadanjajna minnhom, u ma nitilfux il-filosofija tal-inclusion."

Min-naħa tagħha, is-Sinj.

Mangiafico, mill-Għaqda Nazzjonali Ġenituri ta' Persuni b'Diżabilità, spjegat kemm hemm bżonn ta' għajnuna individwali sabiex studenti b'diżabilità intellettwali jilħqu l-potenzjal tagħhom:

"Fejn jidħlu studenti b'diżabilità intellettwali, dawn jammontaw għal 94%.

Nafu li qiegħda ssir ir-riforma fl-iskejjel speċjali, u anke fl-iskejjel mainstream, biex kull student jingħata l-għajnuna meħtieġa individwalizzata biex jilħaq il-potenzjal tiegħu.

Irridu nieħdu ħsieb lill-istudenti b'diżabilità intellettwali biex ikunu aktar inklużi, speċjalment meta jilħqu l-livell sekondarju.

Huwa diffiċli ħafna li dawn l-istudenti jlaħħqu mas-suġġetti akkademiċi, u għalhekk għandu jinħoloq programm individwalizzat.'

THE CHAIRMAN: Fejn qed ngħidu li "Fejn jidħlu studenti b'diżabilità intellettwali, jammontaw għal 94%", dik it-94% għalxiex qiegħda tirreferi?

DR ELAINE BURMINGHAM: Qiegħda tirreferi għall-istudenti b'diżabilità.

THE CHAIRMAN: Naħseb li mela allura fil-brackets irridu ngħidu x'inhuma huma, ħalli ħadd ma jaħseb li qed nirreferu għall-istudenti kollha.

CARMELO ABELA: Hawnhekk qegħdin nikkwotaw x'qalulna, u allura forsi nistgħu nagħmlu footnote bħala spjega?

THE CHAIRMAN: L-aħjar li nagħmluha fil-brackets eżatt ħdejha, biex żgur ħadd ma jinterpretana ħażin.

"Dan il-bżonn indirizzah is-Sur George Borg, Direttur fil-Ministeru responsabbli għall-Edukazzjoni.

Hu spjega li, filwaqt li jħaddnu l-politika tal-inklużjoni, jinsabu konxji li hemm tfal li għandhom bżonn programm aktar individwalizzat, u għalhekk qegħdin jaħdmu biex jipprovaw jilħqu l-potenzjal ta' kull student:

"Dawn it-tfal mhux se tagħtihom kotba milli għandna għal dak it-tip ta' tfal li jiffunzjonaw between the level A1 to A3, jiġifieri qed nitkellmu fuq the lowest levels.

Imma aħna nemmnu, kif qalet il-Professur Grima, li dawk it-tfal għandhom dritt tal-edukazzjoni billi jimxu mal-mainstream curriculum, imma naturalment b'livelli differenti.

Issa dawn ma tistax tasal għalihom bil-karta u bil-pinna, imma trid tasal b'ċertu equipment u b'ċerti riżorsi li rajtu b'għajnejkom.

L-istess ħaġa għall-iskola Guardian Angel.

F'din l-iskola, n-numru ta' tfal naqas drastikament, u hawnhekk, bħala skola sekondarja, daħħalna suġġetti bħal pereżempju, Design and Technology, Home Economics, ICT eċċ. Għandna wkoll, pereżempju, il-Home Economics Lab ġdid fejn it-tfal qegħdin jagħmlu l-Home Economics ma' tfal oħra.

Anke dawk it-tfal li jiġu hawnhekk ikollhom s-sapport biex ngħinuhom jaċċessaw il-curriculum.'

Micheline Sciberras spjegat kif is-sistema edukattiva mxiet minn skejjel speċjali għal sistema ta' resource centres:

'Ir-resource centres, kif spjegat iktar kmieni Dr Burlò, huma dawk li konna nsejħu qabel l-iskejjel speċjali, li jifformaw parti mir-riforma tal-iskejjel speċjali, u li minn din is-sena bdiet isseħħ riforma fejn tfal imorru f'dawn l-iskejjel skont l-età, filwaqt li qabel kienu jmorru aktar skont it-tip ta' diżabilità, jew skont il-gravità tad-diżabbilità tagħhom.

Illum il-ġurnata għandna San Miguel School li tipprovdi għat-tfal fil-livell primarju, il-Guardian Angel School, il-Helen Keller School fil-livell sekondarju, u l-Wardija School fil-livell post-sekondarju.'

Id-diskussjoni fir-rigward tal-edukazzjoni u l-persuni b'diżabilità kompliet fuq il-kwestjoni tal-Learning Support Assistants.

Dr Elena Tanti Burlò spjegat kif hija l-għalliema li hija responsabbli għat-tfal, u għaldaqstant il-komunikazzjoni trid issir magħha, aktar milli mal-Learning Support Assistants:

"U jekk l-għalliema huma responsabbli mit-tagħlim tat-tfal kollha li għandhom fil-klassi, il-liaison irid ikun iżjed mal-għalliema milli mal-LSAs.

Kif tafu, aħna għandna sistema tal-LSAs, u niftakar – għax kont involuta fiha – li konna għedna kif se nagħtu s-sapport lill-għalliema fil-klassi, u għalhekk konna rajna diversi mudelli differenti.

Il-mudell Taljan – dwar dan naf ħafna għax mort ħafna drabi l-Italja – jissejjaħ l'insegnante di sostegno, u dan jirrikjedi sentejn aktar l-Università mill-għalliema l-oħra."

Is-Sur George Borg, min-naħa tiegħu, ta rendikont tat-taħriġ li qed jingħataw il-Learning Support Assistants biex ikunu jistgħu jagħmlu xogħolhom ma' tfal b'tipi differenti ta' diżabilità:

"Rigward it-taħriġ, irrid ngħid li huwa inutli li jkollok l-LSAs jekk ma tħarriġhomx.

Inutli jkollok in-nies jekk ma tipprovdilhomx is-sapport.

Bażikament, wara r-Rapport Spiteri, kif ġie msemmi, waħda mill-miżuri li konna ħadna b'mod immedjat kienet li min jiġi mpjegat bħala LSA, għallinqas ikollu l-ewwel induction course, li huwa a compulsory ten-week course wara l-ħin tax-xogħol.

L-ewwel korsijiet li saru kienu volontarjament, u kellna rispons qawwi.

Dan il-kors għadu għaddej, u se jibqa' għaddej għax huwa obbligatorju.

Imbagħad ftaħna top-up course li jkun għal 20 ġimgħa, imma f'dan il-perijodu qed nitħaddtu dwar taught course.

Issa minbarra dak, hemm components oħra fil-kors li jifformaw parti mill-kors kollu.

Dan huwa rikonoxxut ukoll at Level 5 mill-MQC."

Is-Sur Joseph Camilleri, President tal-KNPD, spjega li waħda mid-diffikultajiet fis-sistema tal-Learning Support Assistants kienet li t-taħriġ li kienu qed jingħataw kien wieħed ġeneriku.

Għaldaqstant, kien ikun hemm problemi meta jiġu ffaċċjati bi tfal li għandhom bżonnijiet speċifiċi:

"Veru li oriġinarjament l-LSAs jingħatalhom training ġeneriku, u li allura mhux dejjem ikun addattat meta jiġu biex jgħinu lil xi ħadd individwali.

U każijiet klassiċi huma ta' dawk li huma profoundly deaf li, għal dawn in-nies, aktar ikollhom bżonn ta' sign language interpreter milli ħaġa oħra.

L-LSA ma kentix taf is-sign language, għax kienet tkun imħarrġa ħafna drabi sabiex tgħin lil xi ħadd li għandu nuqqas intellettwali moderat jew sever.

Aħna nemmnu lil dawk li għandhom id-Down Syndrome, imma anke meta kellna każijiet ta' autism, ħafna mil-LSAs kienu jispiċċaw mitlufin.

Li qegħdin insibu issa, li l-iskills level bil-mod il-mod qed jiġi għall-aħjar, huwa l-fatt li anke l-iskejjel speċjali issa qegħdin jiffunzjonaw bħala resource centres għall-inclusion, jiġifieri qegħdin jagħtu sapport aħjar lit-teachers u lil-LSAs fil-mainstream meta dawn jitolbu għall-għajnuna.

Ġieli ġew għandna, u jgħiduli li għandhom tifel jew tifla bit-tali diżabilità, u l-LSA tixtieq li jkollha naqra easier skills, u jistaqsuni jekk nistgħux ngħinuhom.

Aħna nikkuntattjaw lil xi ħadd mid-Diviżjoni tal-Edukazzjoni, u mbagħad trid tmur it-teacher li għandha iżjed training f'dik l-area biex tgħinhom.

Naħseb li din, bil-mod il-mod, qiegħda tiġi indirizzata; però hemm a learning curve."

Iktar 'l isfel f'dan ir-rapport se niddiskutu s-settur tal-impjiegi, u għaldaqstant importanti li niddiskutu wkoll it-tip ta' edukazzjoni li tista' twassal għal impjieg aħjar għal persuni b'diżabilità.

Mangiafico wriet it-tħassib tagħha għall-fatt li mhux kull persuna b'diżabilità jsirilha programm individwalizzat, u esprimiet ix-xewqa tagħha li ssir sistema biex iktar studenti b'diżabilità jingħataw iċ-ċans li jkollhom ċertifikat rikonoxxut:

"Il-qafas nazzjonali tal-kwalifiki hija għodda ta' sistema kreditorja li tista' tkun addatta għal persuni b'diżabilità li ma jilħqux il-livell meħtieġ fi żmien preskritt.

Aħna nixtiequ li tiġi introdotta entry level qualification, biex numru akbar ta' studenti b'diżabilità jkunu jistgħu jikkwalifikaw għal ċertifikat rikonoxxut."

Is-Sur George Borg spjega li s-sistema edukattiva, minbarra li qed tiffaċilita l-inklużjoni ta' persuni b'diżabilità fi skejjel post-sekondarji, qiegħda wkoll tipprepara liż-żgħażagħ b'diżabilità għad-dinja tax-xogħol:

"Ta' min jgħid li llum diġà għandna żgħażagħ b'diżabilità li jaċċessaw l-edukazzjoni terzjarja, filwaqt li għandna oħrajn li jmorru post-secondary education, u oħrajn li qed imorru vocational education and training bħall-MCAST.

Ovvjament, dawn għandhom iċ-ċans li jidħlu għall-open employment mingħajr is-sapport.

Imbagħad hemm programm ieħor li mhuwiex fid-Direttorat, imma rrid insemmih xorta waħda ladarba qegħdin nitkellmu fuq l-istampa ħolistika.

Hawnhekk qed nirreferi għall-MCAST bil-kors tagħha Pathway Course, li jinkludi job coaching and follow-on support li jwassal lil dawn l-istudenti sabiex jidħlu fl-open employment.'

Is-settur tal-impjiegi

Il-liġi Maltija tesiġi li tnejn minn kull mitt persuna mpjegati jridu jkunu persuni b'diżabilità.

Marquita Mangiafico saħqet li din il-liġi għandha tiġi osservata, u jekk ikun hemm nuqqas, jittieħdu l-passi meħtieġa:

"Il-liġi f'dan ir-rigward għandha tiġi mħarsa u, jekk kumpanija ma taċċettax dan, għandu jkun hemm multi.

Il-persuni b'diżabilità ma jridux ikunu ta' problema fuq is-soċjetà, u dawk li jistgħu jaħdmu għandhom jingħataw kull għajnuna meħtieġa biex il-potenzjal tagħhom jiġi sfruttat mill-aħjar.

Programmi bħal Me2, li huwa parti ffinanzjat mill-Unjoni Ewropea, li qed tmexxi l-Aġenzija Sapport flimkien mal-ETC u l-KNPD, għandhom jagħtu eżempju tajjeb ta' kif nistgħu nressqu lil persuni b'diżabilità lejn id-dinja tax-xogħol.

Għandha tiġi introdotta sistema ta' mentoring u sheltered employment koordinati mill-ETC."

Il-KNPD kellha reazzjoni kemmxejn differenti għal din il-problema.

Filwaqt li taqbel li l-liġi għandha tiġi osservata, hija preokkupata li, jekk il-kumpaniji jiġu mġiegħla jimpjegaw persuni b'diżabilità, dan jista' ma jkunx ta' ġid għall-istess persuna:

"Issa aħna minn dejjem lill-ETC inkoraġġejnihom sabiex jagħmlu pressjoni ħalli din tat-2% tkun implimentata.

Il-problema hi kif għandek timponiha, u r-raġuni hi li jekk tagħmel pressjoni żejda fuq l-employers sabiex jimpjegaw persuna b'diżabilità minħabba l-liġi, għandek ħafna modi indiretti kif din il-persuna tiddejjaq u titlaq mix-xogħol li tkun ingħatat.

Jiġifieri, aħna rridu noqogħdu attenti li ma nilagħbux xi Russian Roulette mal-individwi biex taparsi qed nimplimentaw il-liġi u mbagħad, wara xahar, xahrejn, jibdew jitilqu wieħed wara l-ieħor.

Irrid ngħid li filwaqt li jkun hemm progress fl-impjieg ta' persuni b'diżabilità fis-settur pubbliku, fis-settur privat għad għandna problemi kbar.

Hemmhekk il-persentaġġ ta' impjieg ta' persuni b'diżabilità huwa baxx ħafna."

Id-diżabilità u l-Unjoni Ewropea

Riċentement, l-Unjoni Ewropea ħarġet Strateġija Ewropea tad-Diżabilità 2010/2020 li tidentifika tmien setturi li fuqhom irid isir ix-xogħol u tittieħed azzjoni sal-2020:

L-aċċessibilità

Parteċipazzjoni

Ugwaljanza

Impjiegi

Edukazzjoni u Taħriġ

Protezzjoni Soċjali

Saħħa

Azzjonijiet Oħra.

Kif ġie msemmi aktar 'il fuq minn Dr Elena Tanti Burlò, Malta hija pjuttost avvanzata fil-qasam tad-diżabilità, però dan ma jfissirx li ma fadalx xogħol xi jsir fis-setturi msemmija hawn fuq.

Il-Kumitat sema' lil kull min għamel l-intervent tiegħu waqt il-laqgħat iddedikati lis-suġġett tad-diżabilità, u kkonsidra wkoll il-punti msemmija mill-Unjoni Ewropea sabiex joħroġ bir-rakkomandazzjonijiet tiegħu, bil-għan li l-qasam tad-diżabilità jingħata l-attenzjoni u r-riżorsi kollha li jixraqlu.

Suġġerimenti tal-Għaqda Nazzjonali Ġenituri ta' Persuni b'Diżabilità

Għandu jkun hemm żieda fil-pensjoni tad-diżabilità sabiex wieħed ikun jista' jgħix ħajja diċenti.

Preżentement din il-pensjoni hija kważi 60% tal-paga minima.

Dan ifisser li persuna b'diżabilità ma tistax taħdem u jkollha tibqa' tiddependi fuq il-familja tagħha.

F'ħafna familji, wieħed mill-ġenituri jkollu jibqa' d-dar biex jieħu ħsieb it-tfal b'diżabilità.

Dawn il-ġenituri għandhom jiġu rikonoxxuti u għandha tingħatalhom carers' pension bħal dawk il-persuni li jieħdu ħsieb lil ġenituri anzjani.

Għandha tiġi introdotta direct payment scheme għal spejjeż straordinarji.

Din is-sistema tħalli lill-persuna b'diżabilità tagħżel is-servizz li tixtieq u li jaqdi l-ħteġijiet tagħha.

Għandu jingħata tnaqqis fit-taxxa għal spejjeż straordinarji relatati mad-diżabilità (eż. tiswijiet ta' wheelchairs, pushchairs u apparat ieħor).

Il-familji li jkollhom vetturi modifikati għandhom jiġu eżentati mill-ħlas ta' liċenzji.

Dawn il-familji bilfors ikollhom jixtru karozzi kbar minħabba li jridu jġorru s-siġġijiet tar-roti, u għandhom ukoll l-ispejjeż tal-manutenzjoni tal-lifters f'dawn il-karozzi.

Għandu jkun hemm skema fejn il-VAT fuq servizzi ta' manutenzjoni fuq modifikazzjonijiet ġewwa d-dar tingħata lura lill-familji.

L-Aġenzija Sapport għandha tingħata aktar għajnuna finanzjarja sabiex tkun tista' tipprovdi s-servizzi meħtieġa lill-familji kollha li għandhom membri b'diżabilità.

Għandha titħaddem skema ta' public private partnership fejn kuntratturi privati jingħataw inċentivi biex jipprovdu djar residenzjali għal persuni b'diżabilità.

Għandha tiġi introdotta entry level qualification biex numru akbar ta' studenti b'diżabilità jkunu jistgħu jikkwalifikaw għal ċertifikat rikonoxxut.

Suġġerimenti tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali

Matul id-diskussjonijiet saru diversi suġġerimenti mill-esperti preżenti u mill-Membri tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali.

Dan ir-rapport diġà spjega ħafna minn dak li ġie diskuss matul il-laqgħat li saru.

Aktar 'l isfel se jitniżżlu s-suġġerimenti li l-esperti u l-Membri tal-Kumitat jidhrilhom li jistgħu jwasslu għal servizzi aħjar fil-qasam tad-diżabilità:

Għandu jsir screening aħjar tat-tfal.

Sabiex dan isir b'mod ħolistiku, għandu jkun hemm team ta' ħaddiema li jinkludu pedjatra, psikologu, early interventionist, ħaddiema soċjali u professjonisti oħra.

Dan it-team jista' jaħdem mal-Well-Baby Clinics u mal-midwives li jagħmlu l-viżti fid-djar.

Is-sapport għandu jibda waqt it-tqala jew immedjatament wara l-ħlas, hekk kif il-ġenituri jsiru jafu li t-tarbija jkollha diżabilità.

In-nurses li jmorru fid-djar wara li l-mara twelled għandhom jingħataw aktar taħriġ speċjalizzat fir-rigward ta' trabi b'diżabilità, u għandhom jagħmlu tip ta' screening fuq it-trabi li jaraw.

Għandhom jiżdiedu l-family friendly measures għal familji li għandhom membri b'diżabilità.

Fl-Italja, ġenituri ta' tfal b'diżabilità huma intitolati għal sigħat leave bi ħlas biex jieħdu lit-tfal tagħhom għand it-tabib jew għat-terapiji.

Miżuri ta' dan it-tip jistgħu jgħinu jnaqqsu l-istress fuq dawn il-familji.

Għandna nimxu 'l bogħod mill-mudell mediku u nersqu lejn il-mudell soċjali.

Għadha xi ħaġa komuni li xi tobba aktar jiffokaw fuq il-kondizzjoni tal-persuna milli fuq il-persuna nnifisha.

Kull persuna għandha tingħata r-rispett li jixirqilha minkejja kwalunkwe diżabilità li jista' jkollha.

Dan l-aspett soċjali għandu jkun parti integrali fil-kurrikulu f'livell terzjarju, sabiex jgħin lill-professjonisti ta' għada fir-relazzjonijiet tagħhom ma' persuni vulnerabbli.

It-tobba għandhom jingħataw taħriġ dwar kif jikkomunikaw id-dijanjożi u l-iżvilupp ta' persuni b'diżabilità.

Is-soċjetà għandha tkompli taħdem favur l-inklużjoni soċjali.

Ħafna ġenituri ta' persuni b'diżabilità jkollhom jieqfu jaħdmu biex jieħdu ħsieb lil uliedhom, u dan minkejja l-ispejjeż straordinarji li jkollhom.

Hemm bżonn li nevitaw ir-riskju li dawn il-persuni jiġu esklużi mis-soċjetà jew jaqgħu fir-riskju tal-faqar.

L-Istat għandu jippromwovi r-rispett tas-soċjetà lejn il-persuni b'diżabilità billi joffri s-servizzi li għandhom bżonn dawn il-persuni bħala dritt bażiku li huma intitolati għalih.

Il-persuni li jiġu mpjegati bħala carers ma' persuni b'diżabilità għandhom jingħataw taħriġ biex ikunu ppreparati għax-xogħol li jridu jagħmlu, u jkunu jistgħu jaqdu l-ħteġijiet tal-persuni b'diżabilità bl-aħjar mod possibbli.

L-ETC għandha tkompli tippromwovi l-integrazzjoni ta' persuni b'diżabilità intellettwali (bl-għajnuna tal-Learning Support Assistants) fil-korsijiet li toffri b'mod regolari.

Fil-qasam tal-edukazzjoni rridu naċċertaw ruħna li l-istudenti b'diżabilità jiġu inklużi b'mod sħiħ f'kull livell ta' edukazzjoni.

L-istituzzjonijiet edukattivi għandhom ikunu aktar sensittivi għall-ħteġijiet tal-istudenti b'diżabilità, sabiex dawn jiġu integrati fl-attivitajiet kollha u jingħataw esperjenza inklussiva tul is-snin ta' studju tagħhom.

L-għalliema għandhom jingħataw taħriġ fl-edukazzjoni inklussiva.

Dan għandu jkun inkluż fil-kors tal-B.Ed, fis-service training u f'korsijiet oħra.

Għandhom jinfetħu aktar djar residenzjali fil-komunità.

Il-persuni b'diżabilità li jgħixu fihom għandhom jiġu involuti fit-tmexxija tad-djar u fl-għażla tal-impjegati.

Għandha ssir riforma taċ-ċentri ta' matul il-jum sabiex jinqatgħu l-waiting lists, u jiġi offrut servizz lil min għandu bżonnu.

Għandu jiżdied l-użu tal-Braille u mezzi alternattivi li jgħinu lil persuni b'diżabilità kemm fiżika u kemm intellettwali jaċċessaw id-dokumenti li jiġu bżonn.

Fl-aħħar nett, għandna nisħqu li l-akbar avvanz li nistgħu nagħmlu fil-qasam tad-diżabilità hu proprju li nemmnu li l-persuni b'diżabilità huma persuni sħaħ, b'abbilitajiet differenti u li huma parti importanti fis-soċjetà.

Huma persuni li jistgħu jagħtu kontribut validu, u għaldaqstant għandhom jingħataw kull għajnuna biex joħorġu l-potenzjal kollu tagħhom u jgħixu ħajja mimlija bħala ċittadini f'soċjetà inklussiva."

THE CHAIRMAN: L-Onor.

FREDERICK AZZOPARDI: Sur President, punt nru 9 li jittratta fuq l-ETC, m'iniex qed narah li hu spjegat sew.

CARMELO ABELA: Kif qed nifhem jien hu li qed jgħidu li l-ETC toffri korsijiet għal persuni b'diżabilità.

FREDERICK AZZOPARDI: Imma ma toħroġx ċara li hemm dawn il-korsijiet għal persuni b'diżabilità.

CARMELO ABELA: Korsijiet oħra offruti mill-ETC.

DR ELAINE BURMINGHAM: Le, huma l-korsijiet li joffru sabiex wieħed jidħol fl-impjieg, imma meta għandek persuna b'diżabilità jista' jkun li din ikollha bżonn LSA sabiex issegwi dak il-kors, u allura nkomplu nippromwovu li huma jiġu integrati f'dawn il-korsijiet.

FREDERICK AZZOPARDI: Jien qed nifhem il-punt, imma forsi jkun aħjar jekk nistgħu nagħmluh iktar ċar.

JUSTYNE CARUANA: Fuq l-ETC, hemm ir-rapport tal-Awditur Ġenerali.

L-Awditur Ġenerali qed jgħid li l-istess ETC ma tħaddanx an inclusive policy u allura, se mai, jekk hawnhekk se nsemmu l-ETC, irridu nagħmlu riferenza għar-rapport tal-Awditur Ġenerali, u nħeġġu lill-ETC sabiex tħaddan an inclusive policy.

Dan għaliex jekk l-ETC mhux se tħaddan an inclusive policy, ma jista' qatt ikun li din tkun mezz strumentali sabiex persuni b'diżabilità jimpjegaw irwieħhom.

THE CHAIRMAN: Qegħdin ngħiduha.

JUSTYNE CARUANA: Imma m'hawnx riferenza għar-rapport tal-Awditur Ġenerali.

THE CHAIRMAN: Ma jimpurtax, imma qegħdin ngħidu x'qed tgħid inti.

JUSTYNE CARUANA: Din mhux qiegħda tippromwovi l-integrazzjoni!

THE CHAIRMAN: Għaliex le?

JUSTYNE CARUANA: L-istess ETC trid tħaddan an inclusive policy!

THE CHAIRMAN: L-ETC għandha tkompli tippromwovi.

Fir-rapport tal-Awditur Ġenerali – l-aħħar reazzjoni tiegħu kienet madwar tliet xhur ilu, u dan ir-rapport ġie miktub iktar minn tliet xhur ilu – qed jgħid li l-ETC ma tħaddanx an inclusive policy.

THE CHAIRMAN: Għaldaqstant qegħdin ngħidu li l-ETC għandha tkompli tippromwovi ...

L-istess ETC trid tibda tifhem x'inhi l-inklużjoni, u timxi fuq l-inclusion policy.

Qabel ma tasal f'dak l-istadju, ma tistax tippromwovi, għax hi stess ma tafx x'inhi l-inklużjoni.

CARMELO ABELA: Din qiegħda f'rapport tal-Awditur Ġenerali?

JUSTYNE CARUANA: L-aħħar wieħed li ħareġ kien tliet xhur ilu.

Se mai, r-rakkomandazzjoni li għandna nagħmlu hija dik li l-ETC għandha tara r-rakkomandazzjonijiet tal-Awditur Ġenerali, u timxi fuqhom.

THE CHAIRMAN: Fil-każ inneħħu l-kelma "tkompli" u ngħidu "l-ETC għandha tippromwovi l-integrazzjoni ta' persuna b'diżabilità".

JUSTYNE CARUANA: "L-ETC għandha tara r-rakkomandazzjonijiet tal-Awditur Ġenerali ..."

THE CHAIRMAN: M'għandniex għalxiex nidħlu fiha għaliex aħna …

CARMELO ABELA: Nistgħu nagħmlu l-proposta tagħna.

THE CHAIRMAN: Iva, l-proposta tagħna hawnhekk qiegħda.

CARMELO ABELA: Inżidu oħra magħha mela.

JUSTYNE CARUANA: Mhux li tingħata attenzjoni.

Ir-rapport tal-Awditur Ġenerali tkellem fuq il-korsijiet u fuq it-taħriġ in ġenerali, però kien hemm statement kategoriku li, fil-qasam tad-diżabilità, l-istess ETC ma tħaddanx an inclusive policy, u allura, awtomatikament, is-sezzjonijiet differenti tal-ETC ma jistgħux jippromwovu – kif qegħdin ngħidu hawnhekk – l-integrazzjoni tal-persuni b'diżabilità fid-dinja tax-xogħol, la permezz tal-iskemi, u inqas u inqas permezz tat-taħriġ.

Pereżempju, kien hemm statement li jgħid li l-ETC toffri taħriġ f'post partikolari, imma mbagħad m'hemmx trasport għal dawn il-persuni b'diżabilità biex imorru f'dan il-post.

Mela kif tista' tippromwovi l-integrazzjoni u l-inklużjoni, meta pesuni b'diżabilità m'għandhomx aċċess?!

Ir-rapport tal-Awditur Ġenerali, fl-aħħar mill-aħħar, kien li jekk l-ETC qiegħda toffri xi ħaġa, trid tippermetti lil dak li jkun sabiex ikun jista' jattendi għaliha.

Dan ir-rapport kien pjuttost eżawrjenti, and it says it all!

THE CHAIRMAN: Jiena naf – nispera li m'iniex żbaljat – li hemm diversi rapporti tal-Awditur Ġenerali li ma jolqtux biss lill-ETC.

JUSTYNE CARUANA: Imma dan kien rapport speċifiku.

THE CHAIRMAN: Nistgħu noħorġu rakkomandazzjoni li għandhom jagħtu iktar attenzjoni lir-rapporti tal-Awditur Ġenerali fuq diversi oqsma li jirrakkomandaw suġġerimenti fuq persuni b'diżabilità.

Araw ftit, għax jidhirli li m'hemmx biss ir-rapport li qiegħda ssemmi l-Onor.

JUSTYNE CARUANA: Però hawnhekk hawn item tal-ETC, u peress li hemm rapport speċifiku fuq l-ETC, nistgħu nabbinawhom flimkien.

(Interruzzjonijiet) Jekk trid, hemm ir-rapport tal-Kummissjoni li joħroġ item item kull sena.

Hemm ukoll każijiet tal-Ombudsman, imma dan huwa ad hoc.

THE CHAIRMAN: Jien kont inżid punt ieħor wara punt nru.

14 biex nagħmel ir-rapport aktar rilevanti.

JUSTYNE CARUANA: Imma din għandha rabta ma' punt nru 9.

THE CHAIRMAN: Ejja ma ngħaġġlux!

Jiena qed nissuġġerixxi li f'punt nru.

15 ngħidu li matul iż-żmien jinħarġu numru ta' rapporti li jirrakkomandaw it-teħid ta' deċiżjonijiet fil-qasam tal-persuni b'diżabilità, u li aħna … (Interruzzjonijiet) Tgħaġġilx!

Agħtini ċans nitkellem.

Bħala Membri Parlamentari qegħdin ngħidu li dawn ir-rapporti għandhom jiġu implimentati u studjati.

U b'hekk ikollna 15-il rakkomandazzjoni.

Rigward l-ETC, imbagħad titneħħa l-kelma 'tkompli', għax l-ETC, kieku kellna nisimgħuha, abbli tgħid li hi tippromwovi u ma taqbilx mal-Awditur Ġenerali.

Mela nneħħu l-kelma "tkompli", għax skont inti lanqas tibda l-integrazzjoni ta' persuna …

15 se jkun konfliġġenti ma' punt nru.

Jiġifieri ma jistax ikollok in-9 u l-15 f'daqqa.

THE CHAIRMAN: Infakkar li f'xi ħin waqt il-laqgħat – u rrid infakkar li kellna 13-il laqgħa, li b'din se jkunu 14-il laqgħa – instmajna nagħmlu aċċenn meta konna qegħdin nitkellmu fuq l-ETC li, għal persuni b'diżabilità intellettwali, meta dawn imorru għat-training, għandhom jiġu mgħejjuna b'Learning Support Assistant.

JUSTYNE CARUANA: L-ewwel nett, mhux Learning Support Assistant imma qegħdin nitkellmu fuq job coaching, jiġifieri dak huwa kunċett kompletament differenti.

Issa, minn meta sar dan sal-lum, kien hemm rapport.

Tgħaġġilx, Onor. Caruana, għax aħna mhux hekk qegħdin ngħidu.

Aħna konna qegħdin ngħidu li l-ETC jmorru għandha persuni b'diżabilità intellettwali għax qiegħda toffrilhom korsijiet b'mod regolari.

Mela, b'xi mod jew ieħor, bla preġudizzju għal dak li ntqal mill-Awditur Ġenerali, l-ETC qaltilna li diġà qiegħda tagħmel b'mod regolari korsijiet għal persuni b'diżabilità intellettwali ħalli lil dawn tippreparahom għad-dinja tax-xogħol.

Kienu qalulna wkoll – u aħna konna għamilna rimarka fuqha wkoll – li numru minn dawn il-persuni għandhom bżonn li jkollhom Learning Support Assistant magħhom – u allura mhux job coaching waqt li jkunu bdew jaħdmu – meta jkunu qegħdin fil-klassi tal-ETC.

Mela, b'dan is-suġġeriment sempliċi qegħdin infakkru lill-ETC li, bħalma fl-iskejjel it-tfal li għandhom xi nuqqas qegħdin jiġu mgħejjuna permezz ta' Learning Support Assistant, għandu jsir l-istess fl-ETC billi tipprovdi l-Learning Support Assistant fl-istadju tat-taħriġ.

Issa, jekk irridu ngħidu xi ħaġa oħra lill-ETC, nistgħu nagħmluha wkoll.

Pereżempju, li mhux qed nara rigward l-ETC huwa kif l-ETC qiegħda tkompli taħdem sabiex tara li aktar persuni b'diżabilità intellettwali jew fiżika jiġu ppreparati għad-dinja tax-xogħol.

JUSTYNE CARUANA: Fir-realtà, dan it-tip ta' taħriġ lanqas ma jsir mill-ETC, imma jsir mill-Inspire u minn entitajiet oħra.

THE CHAIRMAN: Elaine, tista' jekk jogħġbok tfakkarna ftit x'intqal waqt dawn il-laqgħat?

DR ELAINE BURMINGHAM: X'intqal preċiż ma niftakarx għax ilni li qrajtu, imma l-ġist kien li dawn joffru numru ta' korsijiet ġenerali – u mhux għall-persuni b'diżabilità – li fihom qegħdin jippromwovu wkoll l-inklużjoni tal-persuni b'diżabilità, anke jekk ikollhom bżonn il-Learning Support Assistant …

JUSTYNE CARUANA: U mbagħad hemm ir-rapport tal-Awditur Ġenerali fejn qed jevalwa l-korsijiet, is-servizzi u l-policies kollha, u f'dan ir-rapport l-Awditur Ġenerali qed jgħid li dan mhux qed isir!

U għamel ukoll sensiela ta' rakkomandazzjonijiet f'dan ir-rigward.

Mela allura, minn naħa għandek l-ETC li qed tgħid mod, u min-naħa l-oħra għandek l-Awditur Ġenerali li qed jgħid mod ieħor.

THE CHAIRMAN: Le, għax l-ETC mhux qed tgħid mod!

Hawnhekk qed inkunu sempliċi u m'aħna nikkontradixxu lil ħadd.

Kulma ntqal lilna mill-ETC hu li din tagħmel dawn il-laqgħat.

Issa aħna qegħdin nagħmlu rakkomandazzjoni sempliċi; bħalma fl-iskejjel mat-tfal ikun hemm il-Learning Support Assistants, jeħtieġ li jkun hemm il-Learning Support Assistants fil-korsijiet tal-ETC sabiex jgħinu lill-persuni b'diżabilità intellettwali.

M'aħniex qegħdin ngħidu jekk l-ETC hijiex tagħmel jew le dak li suppost tagħmel.

JUSTYNE CARUANA: Imma mhijiex!

THE CHAIRMAN: Li kont qed niġbed l-attenzjoni dwaru hu li, meta hawnhekk kellna chapter dwar l-ETC u s-settur tax-xogħol, fir-rakkomandazzjonijiet tagħna donnu m'aħniex qegħdin inressqu dik il-proposta dwar kemm għandna bżonn naħdmu biex persuni b'diżabilità – mhux se noqgħod nidħol fuq jekk hijiex diżabilità intellettwali jew fiżika – jiġu mgħejjuna aktar ħalli jsibu posthom fid-dinja tax-xogħol.

Din m'għandhiex x'taqsam mal-punt nru 9.

Dak il-punt kif inhu ma jdejjaqnix, imma jeħtieġ li jiżdied xi ħaġa oħra, u għalhekk issuġġerejt li jiġi punt nru 15 fejn ngħidu li l-ETC trid taħdem iktar biex persuni b'diżabilità jsibu posthom fid-dinja tax-xogħol.

JUSTYNE CARUANA: L-ETC qaltilna kemm kienet ir-rata ta' suċċess mill-Bridging the Gap u l-Me2?

JUSTYNE CARUANA: Mill-Bridging the Gap kellek xi 10 fuq perijodu ta' erba' jew ħames snin.

U dan jikkonferma għalfejn l-Awditur Ġenerali ħareġ b'din il-konklużjoni.

THE CHAIRMAN: Nerġa' ngħid li, apparti r-rapport tal-Awditur Ġenerali, hemm diversi rapporti oħra, u allura rridu nagħmlu rimarka li r-rapporti kollha li għandhom x'jaqsmu mal-persuni b'diżabilità – kemm jekk maħruġin mill-Awditur Ġenerali, kif ukoll jekk maħruġin minn entitajiet oħra – għandhom jingħataw widen ħalli jiġu implimentati.

Din għandha tibqa' an ongoing recommendation, kemm fuq ir-rapporti li ħarġu, u kemm fuq dawk li għadhom qegħdin isiru u li se jkunu ppubblikati fix-xhur jew fis-snin li ġejjin.

Li qed nipprova niġbed l-attenzjoni tagħha fuq punt nru 4, li għandu x'jaqsam mal-impjiegi.

Aħna m'għandna xejn bħala deputati rigward l-impjiegi, u allura naħseb li rridu noħorġu b'suġġeriment fejn ngħidu li għandha tingħata iktar attenzjoni mill-ETC sabiex pesuni b'diżabilità li jridu jaħdmu jiġu mgħejjuna jsibu xogħol, għax fil-preżent dik qiegħda tkun ta' problema kbira.

Din anke l-ġenituri tkellmu fuqha, u fil-fatt għandna chapter fuq ix-xogħol.

JUSTYNE CARUANA: Dawn mhux fl-istadju ta' rakkomandazzjoni qegħdin?

JUSTYNE CARUANA: Jekk qegħdin fl-istadju ta' rakkomandazzjonijiet, x'tiswa li tagħmel rakkomandazzjoni bħal din ...

ANTHONY ZAMMIT: Għal dak iż-żmien meta in-between ħareġ rapport tal-Awditur Ġenerali li qed jgħid hekk!

THE CHAIRMAN: Skużani, imma jien mhux qed niċħad dak li qegħdin tgħidu intom.

Li qed ngħid hu li hemm aktar rapporti li taw l-attenzjoni tagħhom lill-persuni b'diżabilità.

JUSTYNE CARUANA: Iva, dik tagħmilha as a generic point fl-aħħar, imma hawnhekk I'm getting down to a specific report marbut ma' punt nru 9, li huwa dwar l-ETC.

Jekk qed nitkellmu fuq l-ETC, ma tistax tħalliha kif inhi, imma trid torbotha mar-rapport dwar l-ETC.

THE CHAIRMAN: Mela kif tipproponi li għandha tiġi, Onor. Caruana, ħalli nifhmek aħjar?

JUSTYNE CARUANA: L-ETC għandha tħaddem politika ta' integrazzjoni u inklużjoni ta' persuni b'diżabilità.

U ma ssemmiex diżabilità intellettwali biss, imma tinkludi wkoll id-diżabilità fiżika, għax ma tistax tiddistingwi bejniethom.

THE CHAIRMAN: Elaine, nitolbok biex tieħu nota ta' dak li qiegħda tgħid l-Onor.

JUSTYNE CARUANA: Jiena qed ngħid li l-ETC għandha tħaddem politika ta' integrazzjoni u inklużjoni ta' persuni b'diżabilità, u toffri dawk is-servizzi kollha meħtieġa għal dan il-għan.

THE CHAIRMAN: Imbagħad nistgħu nkompluha hekk: "L-ETC għandha tkompli tippromwovi l-integrazzjoni ta' persuni b'diżabilità intellettwali ...", u ndaħħlu l- Learning Support Assistant.

JUSTYNE CARUANA: Għalhekk semmejt l-inklużjoni u l-integrazzjoni, għax l-inklużjoni u l-integrazzjoni ma ssirx biss bil-Learning Support Assistant.

Issir ukoll bl-interpreti, bl-użu tal-Braille, bl-apparat assistiv, billi tipprovdi t-trasport, u billi l-korsijiet tagħmilhom f'ħinijiet li jkun jista' jattendi għalihom kulħadd.

THE CHAIRMAN: Suġġeriment milqugħ.

Issa wara din is-sentenza, ladarba qegħdin nitkellmu fuq l-ETC, ejjew inkomplu nisħqu – għax trid tidħol x'imkien din il-proposta – li l-ETC għandha tkompli taħdem sabiex persuni b'diżabilità li jfittxu x-xogħol jiġu mgħejjuna jsibu x-xogħol.

JUSTYNE CARUANA: Dik hija s-sentenza li għedtlek jien.

DR ELAINE BURMINGHAM: L-ETC għandha tkompli bil-ħidma tagħha sabiex persuni b'diżabilità jidħlu fis-suq tax-xogħol …

JUSTYNE CARUANA: U mhux li jidħlu fis-suq tax-xogħol biss, imma li jkun ukoll xogħol diċenti.

(Interruzzjonijiet) Il-Kummissjoni toħroġ rapport kull sena.

THE CHAIRMAN: Eżatt.

Dawk ir-rapporti rridu nagħtu kashom.

FREDERICK AZZOPARDI: Ir-rapporti tal-Awditur jiġu diskussi hawnhekk ukoll, u ġieli kien hemm xi affarijiet li jseħħu wara li jiġu spjegati.

Ma jkunx rapport finali, imma x'qed jaħseb hu.

JUSTYNE CARUANA: Imma, f'dan il-każ partikolari, ġew pin pointed ċerti nuqqasijiet li jien imbagħad segwejthom fil-Parlament permezz ta' mistoqsijiet parlamentari, u ġejt assigurata li dawn se jiġu implimentati għaliex huma nuqqasijiet reali.

Issa, jekk hawn qbil, nissuġġerixxi li minn hawn u ftit ieħor, waqt li nkun se nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l-għaxar rapport tagħna li jittratta l-vjolenza domestika, inqiegħed ukoll fuq il-Mejda tal-Kamra dan ir-rapport li qed niddiskutu llum, u li huwa intitolat "Il-Familja u d-Diżabilità".

X'taħsbu?

Ovvjament, Elaine, trid iddaħħal il-korrezzjonijiet li għamilna.

JUSTYNE CARUANA: Pereżempju, fil-punt nru 14 fejn għandek l-użu tal-Braille, hemmhekk ovvjament qegħdin nitkellmu fuq persuni neqsin mid-dawl.

Imma hemm ukoll l-użu tal-interpreti għal dawk il-persuni neqsin mis-smigħ.

THE CHAIRMAN: Issa aħna qegħdin ngħidu mezzi alternattivi.

JUSTYNE CARUANA: Jekk se ssemmi l-Braille, trid issemmi wkoll il-lingwa tas-sinjali.

Apparti minn hekk, illum il-ġurnata hemm ukoll is-sistema ta' readers.

Bħala readers, hemm persuni u hemm mezzi elettroniċi.

Mezz alternattiv nifhem li huwa apparat.

THE CHAIRMAN: Mela ngħidu "mezz alternattiv", u ngħidu x'inhuma.

JUSTYNE CARUANA: Imma għandu jiżdied l-użu tal-Braille u l-lingwa tas-sinjali.

THE CHAIRMAN: Mela jiżdied l-użu tal-Braille u mezzi alternattivi.

JUSTYNE CARUANA: U "l-użu tal-lingwa tas-sinjali".

THE CHAIRMAN: Jew inkella ngħidu "mezzi alternattivi" u fil-brackets ngħidu x'inhuma.

Tajjeb hekk?

JUSTYNE CARUANA: Dwar mezzi alternattivi għaddejna l-liġi tal-apparat assistiv u mezzi oħra.

Il-Braille hija l-lingwa tal-persuni neqsin mid-dawl, u allura trid tagħmel il-lingwa tal-persuni neqsin mid-dawl.

Imma l-lingwa tas-sinjali hija l-lingwa tal-persuni neqsin mis-smigħ, u għalhekk trid tagħmilha on the same level.

Imbagħad, għandek mezzi alternattivi skont il-liġi li għaddejna.

Skont il-liġi li għadha kemm għaddiet.

JUSTYNE CARUANA: Hemm id-definizzjoni.

THE CHAIRMAN: Anzi, minflok ngħidu l-liġi li għadha kemm għaddiet, nagħmlu riferenza għal liema liġi qed nitkellmu fuqha.

JUSTYNE CARUANA: Pereżempju, fuq 'apparat assistiv' fid-definizzjoni kien hemm il-klieb tal-persuni neqsin mid-dawl, u kien hemm battibekk fuqha għaliex aħna għedna li dak mhuwiex apparat assistiv, imma se mai huwa mezz ieħor.

THE CHAIRMAN: Tajjeb.

Nistgħu nikkonkludu din il-laqgħa, imma l-ewwel nixtieq infakkarkom li jien se nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l-10 rapport u l-11 ir-rapport wara li jsiru l-korrezzjonijiet meħtieġa.

Il-laqgħa tagħna hija aġġornata għal nhar it-Tlieta li ġejjin, bl-aġenda tiġi kkomunikata aktar tard.

Fid-8.45 p.m., il-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata iktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 139

It-Tlieta, 10 ta' Lulju, 2012

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-18.55 p.m.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat, ippresieda.

Dr Elaine Burmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, kienet preżenti għal din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Iċ-Chairman informa lill-Kumitat li kien irċieva din il-korrispondenza:

Dok 179 Email datata 11 ta' Lulju, 2012 mingħand is-Sur George Abdilla (Acting Executive Secretary) mill-Burmarrad Administrative Committee, fejn qed jitlob li jiltaqa' mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali fuq il-kwestjoni tal-ERM radiation mill-antenni tal-mobiles.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 138 li saret nhar It-Tlieta, 03 ta' Lulju , 2012 ġew konfermati.

Diskussjoni u approvazzjoni tal-Ħdax ir-Rapport tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali intitolat "Il-Familja u d-Diżabilità."

Iċ-Chairman qara r-rapport intitolat "Il-Familja u d-Diżabilità" imħejji minn Dr Elaine Birmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, u fejn kien meħtieġ iddaħħlu l-emendi proposti mill-membri tal-kumitat wara li kien hemm qbil.

Iċ-Chairman ħabbar li se jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra dawn ir-rapporti:

Ir-Rapport intitolat "Il-Vjolenza Domestika".

Ir-Rapport intitolat "Il-Familja u d-Diżabilità".

Wara kien hemm diskussjoni.

Fid-20.45 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata iktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 140

L-Erbgħa, 11 ta' Lulju, 2012

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 11 ta' Lulju, 2012 fl-10.00 a.m. fil-Bini tal-Università, Għawdex b'din l-aġenda:-

Diskussjoni mal-Għaqda OASI, mal-Pro-Rettur tal-Università ta' Għawdex u ma' Eko-Għawdex.

Affarijiet oħra.