KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 131

It-Tlieta, 22 ta' Mejju, 2012

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-3.30 p.m.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat, ippresieda.

PREŻENTI: L-Onor Carmelo Abela, l-Onor Frederick Azzopardi u l-Onor Justyne Caruana.

Dr Elaine Burmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, kienet preżenti għal din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nr.

130 li saret nhar It-Tlieta, 15 ta' Mejju, 2012 ġew konfermati.

PREŻENTAZZJONI TAS-SURVEY "L-ISTUDENT GĦAWDXI U L-FUTUR TIEGĦU" MILL-gRUPP uNIVERSITARJI GĦAWDXIN - KONTINWAZZJONI

Għal din il-laqgħa l-Kumitat reġa' stieden lis-Sur Ryan Mercieca President u membri oħra tal-Grupp Universitarji Għawdxin sabiex jagħmlu l-mistoqsijiet tagħhom kif ukoll sabiex jisimgħu s-soluzzjonijiet fuq ir-rapporti u s-survey li saru mill-GUG u li ntbagħtu lil diversi rappreżentanti ta' ministeru u entitajiet pubbliċi.

Il-mistiedna l-oħra kienu s-Sur Paul Curmi, Is-Sur George Borg u s-Sur Joshua Grech min-naħa tal-Gozo Channel; is-Sur Konrad Pule u s-Sur Ivan Pierre Portelli min-naħa ta' Transport Malta; is-Sur Manuel Delia min-naħa tal-Ministeru tal-Infrastruttura, Trasport u Komunikazzjoni; il-Professur Joe Friggieri Pro-Rettur tal-Università għal Għawdex; il-Ministru Giovanna Debono għall-Ministeru għal Għawdex; Miss Mikela Fenech Pace u Miss Carine Arpa min-naħa tal-Uffiċċju tal-Prim Ministru, is-Sur Claude Cuschieri min-naħa tal-Ministeru tal-Finanzi, Ekonomija u Investiment kif ukoll Miss Margaret Baldacchino Cefai mill-Kunsill Lokali Msida.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fit-18.30 p.m. il-Kumitat aġġorna għal dakinhar stess, it-Tlieta, 22 ta' Mejju, 2012 fis-7.30 p.m.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 132

It-Tlieta, 22 ta' Mejju, 2012

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 22 ta' Mejju, 2012 fis-7.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Laqgħa mas-Sur David Agius ex-surġent tal-pulizija sabiex il-Kumitat jisma' it-talba tiegħu.

Kontinwazzjoni tad-diskussjoni marbuta mal-antenni tat-telefons ċellulari.

Affarijiet oħra.


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Il-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 132

It-Tlieta 22 ta' Mejju, 2012

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 132

It-Tlieta 22 ta' Mejju, 2012

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-07:21 p.m.

LAQGĦA MAS-SUR DAVID AGIUS, EX-SURĠENT TAL-PULIZIJA

THE CHAIRMAN (Onor. Edwin Vassallo): Nibda billi nagħti merħba lilkom ilkoll li qegħdin madwar din il-mejda.

Se ngħaddi mal-ewwel għall-ewwel parti ta' din il-laqgħa, u għalhekk nistieden lis-Sur David Agius, ex-Surġent tal-Pulizija, sabiex jingħaqad magħna madwar il-mejda.

Sur Agius, aħna konna ltqajna miegħek numru ta' xhur ilu, u kont iltqajt miegħek ukoll personalment bħala Chairperson ta' dan il-Kumitat.

Aħna lqajna t-talba tiegħek, u qatt ma kellna oġġezzjoni sabiex issir tali laqgħa.

Imbagħad, meta inti wrejt ix-xewqa li tiltaqa' magħna, ma sibna l-ebda oġġezzjoni sabiex niltaqgħu miegħek.

Anzi, kemm jien kif ukoll sħabi wrejna x-xewqa li niltaqgħu miegħek u ma niddejqux li nisimgħu l-preżentazzjoni tiegħek.

U allura rrid nagħtik il-kelma ħalli tkun tista' taqsam magħna din l-esperjenza tiegħek.

Qabel tibda bil-preżentazzjoni, nixtieq ninformak li dak kollu li se tkun qed tgħid se jkun qiegħed jiġi trasmess live via internet, u allura għandek tkun responsabbli għal dak kollu li se tgħid.

Nitolbok ukoll li qabel ma tibda titkellem, tgħid ismek għall-fini tat-traskrizzjoni ta' dan id-diskors.

Nitolbok ukoll jekk tridx li din il-laqgħa tkun waħda pubblika jew inkella in camera.

(Interruzzjonijiet) Mela, la x-xewqa tiegħek hi dik li l-laqgħa tkun waħda pubblika, nagħmlu hekk.

20 minuta biżżejjed għalik?

IS-SUR DAVID AGIUS (Ex-Surġent tal-Pulizija): Iva biżżejjed.

Jien jisimni David Agius, u jiena ex-Surġent bin-numru tiegħi jkun 498.

Il-karriera tiegħi fil-Korp tal-Pulizija damet minn Ottubru tal-1999 sad-29 ta' Ġunju tal-2007.

Ir-raġuni għaliex tlabt li niltaqa' mal-Kumitat Permanenti tal-Affarijiet Soċjali hija riżultat ta' ħames snin niġri wara l-Korp tal-Pulizija u wara l-Police Board minħabba allowance li suppost konna ningħataw fil-Korp tal-Pulizija jien u kollega ieħor tiegħi li llum għadu fil-Korp.

Jiddispjaċini ngħid li r-rispons min-naħa tal-Korp tal-Pulizija, mill-Police Board u anke mill-awtoritajiet l-oħra li kelli x'naqsam magħhom kienet waħda diżgustanti!

Ħalli nagħtikom daqsxejn ta' background.

Fil-Korp għamilt l-ewwel sentejn naħdem fid-distretti, xi ħaġa normali għall-pulizija.

Wara sentejn, imbagħad, kont ġejt posted fl-IT Section tal-Pulizija, għax dak iż-żmien ma kenitx għadha teżisti s-Cyber Crime Unit.

Imbagħad, ftit xhur wara li kont ingħaqadt mal-IT Section, l-ispettur in charge minn dik is-section kien avviċina lili u lill-kollega tiegħi u qalilna sabiex inwaqqfu s-Cyber Crime Unit.

Xogħol din il-unit kien prattikament li jgħin lill-bqija tal-Korp billi tagħmlu konxju tal-krimini tal-millenju l-ġdid, u billi tassisti lill-membri tal-Korp fl-investigazzjonijiet li kienu jsiru fin-norma tax-xogħol tal-istess Korp.

Din il-unit kienet twaqqfet fi Frar tal-2003, ftit xhur wara li kont ingħaqadt fl-IT Section, fejn konna tħarriġna aħna nfusna billi ħadna xi taħriġ bażiku sabiex inkunu nistgħu naqdu dan l-irwol.

Aħna konna naħdmu fuq sistema ta' roster bejn tnejn min-nies, u kien daqsxejn diffiċli biex tlaħħaq max-xogħol li kellna dak iż-żmien, u minħabba s-sitwazzjonijiet li kienu jinħolqu 24 siegħa kuljum.

Fil-fatt, jekk issir investigazzjoni u jkun hemm bżonn li jsir raid fis-2.00 a.m., u jkun hemm bżonn tal-assistenza tagħna, kienu jċemplulna biex immorru, u naturalment aħna konna mmorru.

Ma rridx nidħol fid-dettalji kollha għax inkella ntawwal wisq.

Issa, jekk hawn xi ħadd li forsi jrid jara xi korrispondenza li se nirreferi għaliha fid-diskors tiegħi, hawnhekk għandi xi kopji li tistgħu teħduhom.

Din l-allowance bqajna ma ħadniha qatt fil-Korp, u avolja konna nitolbu għaliha bil-fomm lill-Ispettur tagħna, din qatt ma waslet.

Ġeneralment, l-iskużi kienu jkunu jew li bħalissa mhuwiex iż-żmien, jew li nkella l-fondi li qed jitolbu kienu biex jixtru xi apparat, eċċ. Biss biss nista' ngħid li software wieħed partikolari li konna nużaw kien jiswa 'il fuq minn Lm2,000, u konna nifhmu li l-Korp m'għandux xi budget infinit.

Għadda ż-żmien, u f'Jannar tal-2007 jien kont ftaħt file tas-section biex din it-talba nagħmluha b'mod formali u li, allura, suppost - għallinqas dik kienet l-idea tiegħi – kellha timxi biex fl-aħħar mill-aħħar forsi nibdew naraw din l-allowance.

Issa tajjeb ngħid li hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu fuq flus kbar, għax din l-allowance li hija granted mill-Public Service Management Code is only a few cents a day.

Imma sal-aħħar ġurnata li bqajt fil-Korp, dan il-file bqajt ma smajt xejn fuqu, ħlief li tliet xhur wara kien għadu fuq id-desk tal-Ispettur tiegħi!

Ftit xhur wara li kont irriżenjajt mill-Korp f'Ġunju tal-2007 - u ma rriżenjajtx għax ġejt imkeċċi, imma għax sibt opportunità oħra ta' xogħol li fiha ħassejtni aktar komdu li nimxi – tlabt biex nara x'sar minnu dan il-file, u f'Novembru tal-2007 kont bgħatt lill-Kummissarju tal-Pulizija korrispondenza inizjalment bl-e-mail darbtejn u mbagħad korrispondenza bl-avukat darbtejn oħra.

U biex naqtagħha fil-qasir sa Lulju tal-2008, tmien xhur wara, lanqas biss kont irċevejt sempliċement acknowledgement li onestament nippretendi li mill-Korp tal-Pulizija din tkun l-aktar ħaġa bażika li tintbagħat meta tirċievi lment.

Wara Lulju tal-2008, kont ikkuntattjajt lill-ġurnalista John Pisani, li dak iż-żmien kont naf li jieħu interess f'affarijiet li għandhom x'jaqsmu mal-Pulizija, li min-naħa tiegħu kien ġab artikolu fil-gazzetta "L-Orizzont", u within ten days I received a reply from the Police Force.

Prattikament din ir-risposta kienet waħda diżgustanti fejn qalulna li aħna konna nkunu available after office hours b'mod volontarju – daqslikieku aħna l-Boy Scouts, skużi l-espressjoni – u jien kont ukoll fl-iScouts, u naf li dan ix-xogħol jinvolvi ħafna iktar minn just sempliċi volontarjat – u li aħna qatt ma kellna xi obbligu biex nagħmlu xi ħaġa ta' dak it-tip!

Apparti minn hekk, innegaw li qatt ftaħt xi file u rrifjutaw kull claim li għamilt permezz tal-avukat tiegħi.

In between, kont bgħatt lill-Police Board li, skont il-liġi, jieħu ħsieb il-complaints li għandhom x'jaqsmu mal-Pulizija - anke minħabba li l-Ombudsman ma jidħolx f'dawn il-materji għax ipprovajt nikkuntattjah ukoll – u l-Police Board bagħatli acknowledgement li nista' inqisu li huwa ħafna iktar effiċjenti mill-Korp, għax kull ittra li naf li bgħattlu, within four days we received a reply.

Biss ma smajtx aktar mill-Police Board, avolja bgħattlu diversi complaints.

Ħalli nispjega ruħi aħjar.

Wara l-ewwel complaint li bgħatt, kont għadni kif irċevejt l-ewwel risposta mingħand il-Korp li kienet rifjut totali tal-claims tiegħi.

Il-complaint li sar lill-Police Board kien għal xiex il-Korp dam tmien xhur sabiex sempliċement jirrispondi fuq xi ħaġa bażika, ċioé, x'ġara mill-file li kont ftaħt f'Jannar tal-2007, għax il-Korp innega li qatt infetaħ dan il-file.

U allura, peress li dan il-file huwa ta' natura amministrattiva, tlabt li jkolli aċċess għalih; u kont għamilt ukoll complaint through sistema oħra tal-Korp li jgħidulha l-Online Police Reporting System, li hija websajt tal-Korp li jien nafha inside out, għax flimkien mal-Ispettur Caruana konna naħdmu fiha, u mill-2003 sal-ġurnata tal-lum din baqgħet ma nbidlitx.

Biex naqtagħha fil-qasir, bqajt ma rċevejt xejn mingħand il-Police Board.

Hawnhekk mhux se nidħol fil-kwestjoni tal-Korp li, wara li bgħatt ir-risposta tiegħi lilu permezz tal-avukat tiegħi u li kienet twila bejn erba' u ħames faċċati, il-Korp iddeċieda li jirrispondi fi tliet linji billi qalli li hu se jibqa' fuq il-fatti ta' qabel, jiġifieri ta' dak li qalu fl-ittra preċedenti.

Għadda ż-żmien u jien bqajt nibgħat lill-Bord, u nista' ngħid li sa Marzu tal-2009, jiġifieri bejn tmienja u disa' xhur wara, ma kien għadu sar xejn li jien naf bih.

Imbagħad, iltqajt mal-Bord wara li kont ilni nibgħat ittri left, right and centre, fis-26 ta' Marzu tal-2009, fejn prattikament stajt nibgħat tape recorder, għax dak kollu li kelli xi ngħid quddiem il-Bord kont diġàspjegajtu bil-kitba.

Il-Bord, fil-liġi per se, speċifika li jista' jieħu xhieda ġuramentata, u jiena tajt ix-xhieda tiegħi.

L-uniċi affarijiet li nista' nikkumenta fuq dik il-laqgħa kienu l-kumment taċ-Chairman, fejn dan qalli li bħala bord ikollhom ħafna x'jagħmlu u l-aqwa li, jekk ikolli raġun, dan kont se nieħdu anke jekk indum nistenna sitt xhur oħra!

Minn Marzu tal-2009 bqajt nistenna, u xi kultant – kull xahrejn, għax napprezza li jkollhom ix-xogħol - nibgħat ukoll ir-reminders.

Fit-18 ta' Ottubru tal-2009, kont bgħatt ittra lill-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali minħabba li min-naħa tal-Bord bqajt ma rċevejt xejn fuq fejn wasal il-każ tiegħi.

F'Novembru tal-2009, qisu xahar wara li bgħatt ittra lill-Kumitat tal-Affarijiet Soċjali, li niftakar kont smajt ir-recording tal-meeting u ċ-Chairman tal-Kumitat, l-Onor.

Vassallo, kien esprima ruħu li huwa kuntent li n-nies jirrikorru quddiem dan il-Kumitat u li hu kien se jitkellem maċ-Chairman tal-Bord.

Fil-fatt, il-Bord irrisponda daqs tliet ġimgħat wara.

Fir-rapport ta' dan il-Bord, ikkonfermaw li din l-allowance li kont qed nitlob jien tliet xhur wara li kont bgħatt l-ewwel korrispondenza lill-Korp tal-Pulizija – li qatt ma kienu bagħtuli acknowledgement għaliha – dawn, out of the blues, iddeċidew li jibdew jagħtu l-allowance.

L-investigazzjoni tal-Bord, jew għall-inqas mir-rapport tagħhom, qalu li kienu rċevew memo mingħand dak iż-żmien l-Ispettur Pawlu Caruana– illum Supretendent – fejn dan kien irrepeta r-risposta li l-Korp kellu u li bbaża fuqha biex jirrispondini għall-ewwel ittra.… li complaints qatt ma kienu saru, li qatt ma nfetaħ file u li din kienet qisha xi ħaġa ġdida għall-Korp!

L-4 ta' Lulju 2008 kien jumejn qabel dak l-artikolu li kien deher fil-gazzetta "L-Orizzont" u li abbażi tiegħu nemmen li l-Korp fl-aħħar iċċaqlaq.

F'dan ir-rapport, il-Bord ikkonferma li dan il-file kien jeżist,i għax il-Pulizija qalu lill-Bord li dan il-file kien jeżisti, meta lili kienu qaluli mod ieħor.

Madankollu, qalu li dan il-file ntilef!

Mela l-ewwel innegaw, u mbagħad wara qalu li ntilef!

Fir-rapport tiegħu, l-Bord – min hu interessat jarah għandi kopja tiegħu wkoll – aċċetta l-verżjoni tiegħi, biss fejn għandu x'jaqsam ma' dati fuq din l-allowance li suppost kelli nieħu, minflok bdew minn żmien li konna tkellimna mal-Bord, u li naħseb iċ-Chairman għandu l-Minuti tagħhom avolja jien ma nistax narahom, għalkemm aħna spjegajna li sirna nafu b'din l-allowance ftit xhur wara li konna bdejna naħdmu f'din il-unit, il-Bord tal-Pulizija jpoġġu data li skont huma jien kont indunajt b'din l-allowance.

U allura l-allowance minflok mill-2004 mexxewha għall-2006!

Imbagħad, tliet linji 'l isfel f'dan l-istess rapport, jagħmluha fl-2007, u fl-aħħar il-Bord iddeċieda li avolja jien indunajt li l-allowance suppost kellha tingħata għal madwar erba' snin, jien kont se nieħu l-allowance għall-aħħar sena, jiġifieri minn meta ndunajt li suppost kelli nieħu din l-allowance!

Xi ħaġa redikola!

Hawnhekk il-Bord kien innota wkoll li ta' spiss kien qed jirċievi każijiet fejn il-Pulizija kienu qegħdin jonqsu milli jirrispondu l-ittri taċ-ċittadini, li ta' sikwit kienu qegħdin jintilfu l-files u li, bħala Bord, jirrakkomanda li għandha tittieħed azzjoni fuq dawn l-affarijiet.

Madankollu l-Bord ma daħalx fil-kwestjoni ta' kif għandu jara dawn l-affarijiet.

Ovvjament, abbażi ta' dawn il-punti bid-deċiżjoni tal-Bord, irrispondejt lura li l-ewwel ħaġa ma kenitx tagħmel sens, jiġifieri l-kwestjoni tad-data, tlabt apoloġija mill-Korp għax dan black on white l-ewwel innega li qatt infetaħ file u li l-Bord, wara ġie jgħid li dan il-file ntilef u li, fl-aħħar mill-aħħar, tlabt li dan id-dewmien kollu għandu jiġi spjegat minn naħa tal-Korp.

Il-Bord tal-Pulizija, għal din l-ittra li kien fiha seba' faċċati – jiddispjaċini li xi kultant ikolli nispjega fid-dettall ħafna dak li nkun qed naħseb – irrispondini b'dawn il-ħames linji li se nikkwota:

"Wara li ġie mifli l-kontenut tagħha, għandi ninformak li m'hemm xejn iżjed li l-Bord għandu xi jżid mar-rapport li kopja tiegħu ntbagħtet lilek.

Il-Bord eżamina d-dokumenti kollha kif ukoll dak li inti għedt meta ssejjaħt quddiemu.

Il-kontenut tal-ittra spjegattiva tiegħek ġie kollu kkonsidrat.".

Abbażi ta' din ir-risposta, li naħseb m'għandhiex bżonn kummenti, fl-1 ta' Marzu 2010 jiena tlabt lill-Bord sabiex ikolli aċċess għad-dokumenti relatati ma' din l-investigazzjoni.

Mill-1 ta' Marzu, rċevejt risposta mingħand il-Bord fejn dan sempliċement qalli 'Le' mingħajr ma tani raġuni.

Minn hemmhekk, jiena bdejt insegwi din l-affari mal-Kummissarju tad-Data Protection, u kelli korrispondenza ma' ċerta persuna – bħalissa nsejt l-isem tagħha – imma bqajt ma rċevejt xejn.

F'Diċembru, mbagħad, kont iltqajt maċ-Chairman tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, l-Onor.

Edwin Vassallo, fejn spjegajtlu x'kien il-każ tiegħi mill-bidu nett.

Sur President, l-opinjoni tiegħek dak iż-żmien kienet li jien għandi niftaħ każ il-Qorti, u għedtli wkoll li inti kont se tkellem lill-Bord biex tara x'jista' jiġri.

Fil-fatt, fl-istess żmien, ir-rappreżentant tal-Kummissarju tad-Data Protection kien esprima s-sorpriża tiegħu kif jien għadni ma ngħatajtx dan l-aċċess għax, fi kliemu stess, hu kien jimmaġina li din l-issue kienet se tiġi riżolta fi ftit jiem, u li jien kont se ningħata dan l-aċċess.

Fl-aħħar tas-sena 2010, is-Segretarju tal-Bord tal-Pulizija, miskin minflok qagħad jiċċelebra, qagħad jiktibli l-ittri biex jispjegali li kien qed jagħtini time line.

Dan bagħatli ittra ta' tliet faċċati, fejn qalli fil-qosor ħafna x'għamel il-Bord - li nimmaġina għandkom kopja tagħha - u hemeż xi korrispondenza li l-Bord irċieva.

Din il-korrispondenza kienet tikkonsisti f'sempliċement żewġ ittri.

Jien tlabt aċċess biex nara l-proceedings tal-Bord, għax nimmaġina li dawn ma kienux xi sigriet statali, imma lanqas biss tawni din l-opportunità!

Fil-fatt l-unika ħaġa li bagħtuli kienet din l-ittra sabiħa li fiha jista' jispjega li jrid.

Naturalment mhux qed ninnega dak li qed jgħid, imma jien nemmen li forsi seta' kien hemm informazzjoni li kienet ta' interess għalija u li ma ntbagħtitx lili.

Xi ħaġa partikolari li slitt minn dan ir-rapport li bagħatli s-Segretarju tal-Bord tal-Pulizija kien li, f'Marzu, 2010 kienet intbagħtet ittra lill-Bord abbażi ta' dak ir-rapport li kien għamel il-Bord fuq il-każ tad-deċiżjoni tal-Bord tal-Pulizija mingħand l-Assistent Kummissarju Lawrence Cauchi, fejn dan kien talab spjegazzjoni jew għallinqas kjarifika fuq iż-żmien tal-allowance.

U dan fit-text tiegħu kien qal li din hija xi ħaġa informali, li r-roster kienet informali, li ma kienux jafu meta ttieħed is-sick leave u l-leave, u allura kif jistgħu jikkalkulaw dawn l-affarijiet f'din l-allowance, sabiex jaderixxu mad-deċiżjoni tal-Bord li kien aċċetta allowance għal din is-sena?

Din l-ittra qiegħda wara d-deċiżjoni tal-Bord.

Hawnhekk, qatt ma kont irċevejt l-ebda tip ta' korrispondenza mingħand il-Bord ħlief din l-aħħar waħda li qiegħed insemmi, u fil-fatt is-Segretarju tal-Bord innifsu lanqas biss jagħmel riferenza għaliha.

Ma jgħidx x'għamel il-Bord iżda kulma jgħid hu li ntbagħtet risposta, u li naħseb li kieku kienet risposta li tinteressa lili, kelli kull dritt li nkun naf x'inhi.

To sum it up, jien onestament naħseb li għaddejt fuq tliet snin sempliċement biex nirċievi deċiżjoni li jiddispjaċini ngħid li hija nofs sajran.

Il-Bord per se ma nafx x'inhuma r-riżorsi allokati għalih, u ma nafx x'inhi l-intenzjoni warajh, apparti dak li hemm miktub fil-liġi fejn jingħad li l-Bord għandu d-dmir li jinvestiga dawk il-każijiet li jitressqu quddiemu, li jagħmel ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu u li jagħmel dan fi żmien diċenti.

Jekk nibdew minn mindu bdejt nikteb l-ewwel darba lill-Bord sal-aħħar li ħadu deċiżjoni, li again it's something straight forward, kważi għaddew sentejn.

Apparti minn hekk, sal-ġurnata mqaddsa tal-lum, it-22 ta' Mejju, 2012, jien għadni ma rajt l-ebda cheque b'din l-allowance.

Għadni qatt ma smajt mingħand il-Pulizija sabiex jgħiduli mmur waħda sa ħdejhom ħalli jikkalkolaw din l-allowance.

Il-Bord qatt ma naf li staqsa jekk il-każ tiegħi ġiex riżolt jew le.

Kummenti oħra li għandi fuq il-Bord, u li nixtieq ngħaddihom, huma li jien inħossni daqsxejn sorpriż kif minn dan ir-rapport tal-operat dwar kif ħadem il-Bord f'dan il-każ .… Il-Bord lili bagħat għalija, u jien mort quddiemu fejn qattajt madwar siegħa u nofs ngħid from A to Z x'kienet l-istorja tiegħi, u tajthom id-dettalji kollha.

Forsi kelli xi żewġ mistoqsijiet biex jikkjarifikaw xi affarijiet, imma tajthom id-dettalji kollha.

Il-Bord – għall-inqas skont dak li ġie miktub – ma jidhirx li bagħat għan-nies, u lanqas talab lix-xhieda sabiex jitilgħu jixhdu.

Xi ħaġa li, pereżempju, kont indikajtilhom hi li jien tlaqt mill-Korp tal-Pulizija, u allura ma kellix aċċess għal ċerta dokumentazzjoni u, qabel tlaqt mill-Korp, ma ħassejtx li kelli bżonn li noqgħod nikkopja dawn id-dokumenti.

Apparti minn hekk, ma nafx jekk kontx inkun qed nikser il-liġi li kieku għamilt hekk.

Id-dokumentazzjoni f'dawn il-ħames snin ma nafx x'sar minnha, imma lill-Bord spjegajtilhom ċarament x'tip ta' korrispondenza u dokumentazzjoni kien hemm li l-Bord seta' jagħmel riferenza għaliha, u lil min jista' jistaqsi biex jikkonferma jekk dak li kont qed ngħid jien kienx minnu jew le.

Fir-rapport li bagħat is-Segretarju tal-Bord, intqal li dawn l-affarijiet intilfu jew ma tawx kashom, jew li nkella ma kellhomx ċans jagħmluhom.

Li nista' ngħid hu li, finalment, għaddejna ħames snin u f'dawn il-ħames snin bqajna draw!

Xi ħaġa li nnotajt ukoll hija li dan il-Bord, ħafna mix-xhieda li rċieva … L-ewwel ħaġa, din jien ma ngħidilhiex xhieda, għax kienu ittri, u dawn l-ittri, kemm huma tajbin biex tibbaża fuqhom meta m'għandekx il-persuna quddiemek li tista' tistaqsiha u tieħu idea tar-risposta li tagħtik dak il-ħin?

Din hija xi ħaġa li narawha fil-Qrati, u ladarba l-Bord għandu d-dritt li jieħu xhieda ġuramentata, ma tantx huwa 'l bogħod mill-Qorti, mela allura għalfejn qatt ma sar konfront?

Lili l-Bord bagħat għalija darba u ma smajt xejn iktar.

Imbagħad ħareġ ir-rapport.

Il-kollega tiegħi, is-Sur Decelis, fl-ebda istanza ma ġie msemmi li ntbagħat sabiex jixhed quddiem il-Bord jew intalab sabiex jixhed quddiem il-Bord.

Fl-aħħar ta' Frar tal-2008, out of the blues, il-membri tal-Korp tas-section tal-lum – li jien nixtieqilhom kull ġid u m'għandi xejn kontrihom - bdew jingħataw din l-allowance.

Dan qed ngħidu fl-aħħar ta' Frar, jiġifieri jekk tħares daqsxejn lejn il-prattika tagħha … Dan ma jfaqqasx l-accountant tal-Korp u jgħid, 'Ejjew ħalli naqbdu nżidulhom l-allowance mal-paga tagħhom'!

Dan ifisser li, miżerjament, kien hemm madwar xahar jew xahrejn qabel ma beda dan il-proċess, u dan ifisser li jiġi jaqbel – kumbinazzjoni - dak iż-żmien li fih bdejt nikteb lill-Korp tal-Pulizija.

Imma again, lili l-Korp tal-Pulizija qatt ma bagħatli xi forma ta' konferma.

Din mhijiex kwestjoni ta' flus, għax meta kkalkulajtha ta' malajr niddubita jekk immissux l-€4,000, u onestament din mhijiex importanti.

Biss il-kwestjoni hi li, jekk is-sistema tal-Bord tal-Pulizija, li bil-liġi qiegħda intenzjonata biex tkun over and above l-Pulizija, li m'għandekx kwestjonijiet fejn ma tridx tgħaffeġ il-kallijiet ta' xi ħadd li qed taħdem miegħu u mbagħad, nieħdu s-snin biex nieħdu deċiżjoni mingħajr ma ssir xi forma ta' investigazzjoni diċenti!

Jien qatt ma kont investigatur per se, imma naħseb li għandi idea ta' kif tista' tagħmel investigazzjoni u x'tip ta' xhieda u evidenza għandek bżonn.

Fatt ieħor importanti kien li ħafna minn dak li ntqal lill-Bord mill-Pulizija kien ibbażat fuq memo.

Fil-fatt, f'waħda mill-korrispondenza li l-Bord bagħatli, speċifikament mis-Supretendent Spiteri, jgħid li l-bażi tar-risposta għall-Korp kienet abbażi tal-Ispettur - illum Supretendent - Paul Caruana, li jiddispjaċini ngħid li dan ma nafx li l-Bord semgħu viva voce.

U anke jekk jisimgħu u jien ma nafx biha, xorta waħda naħseb li kien hemm lok li lili jibgħat għalija l-Bord u dak il-ħin inkunu nistgħu nagħmlu mistoqsijiet flimkien.

Jien m'inix nippretendi li l-Bord għandu jkun well and good favur tiegħi, jew b'xi mod ikun biased favur il-persuna li qed tagħmillu l-ilment, imma għallinqas għandu jkun hemm bażi ta' diċenza.

Fil-bidu, għedtilkom li ċ-Chairman ta' dan il-Kumitat qalli li jmissni niftaħ każ il-Qorti.

Fil-bidu li kont għamilt l-ilment, din il-mistoqsija għamiltha lill-avukat tiegħi, li dak iż-żmien kien l-Avukat Vince Micallef.

U l-avukat tiegħi kien qalli li, bl-affarijiet li għandi f'idejja, jekk niġi biex nitla' il-Qorti, ż-żewġ xhieda prinċipali tiegħi, wieħed Spettur, illum Supretendent, u l-ieħor kollega tiegħi, kemm kienu se jkunu komdi biex jixhdu b'mod konkret?

L-avukat kompla jgħidli li jkun aħjar li nkompli naħdem iktar milli mmur il-Qorti, bbażat fuq dawk iż-żewġ affarijiet.

Pereżempju, il-konferma mill-Bord li l-file eżista waslet għandi f'Marzu tal-2009, jiġifieri kważi sentejn wara li beda l-ilment.

Ma nafx jekk hawnx minnkom avukati, imma naħseb li tafu li teżisti xi ħaġa li tissejjaħ preskrizzjoni.

Is-suspett tiegħi hu li parti mid-dewmien kollu kien abbażi ta' hekk!

Prattikament, dak kien x'kelli xi ngħid.

Biss nixtieq ngħid li wara dan il-każ li għaddejt minnu – din għedtha wkoll f'waħda mill-emails li kont bgħatt lil dan il-Kumitat – sirt nemmen is-saying li kien jingħad fil-Korp u ċioè li "kultant aħjar taqbad u taqleb xi żewġ imwejjed għax forsi hemmhekk l-affarijiet jiċċaqilqu!"

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak tal-preżentazzjoni li għamiltilna, u naħseb li fl-aħħar biċċa tal-preżentazzjoni tiegħek, ġbartilna l-mottiv tiegħek billi għedtilna li dan qed tagħmlu mhux għall-flus – li b'kollox is-somma tlaħħaq l-€4,000 – imma qed tagħmlu għall-punt u għall-prinċipju.

Hawnhekk m'aħniex xi kumitat ta' imħallfin, u allura nistgħu nitħassruk imma ma nistgħux nagħtuk ħaqq, għax m'għandniex dak il-vires.

Nistgħu nifhmuk ukoll għax aħna nies bħal ħaddieħor, u nistgħu ngħidulek li jiddispjaċina b'dak li ġralek.

Fuq bażi personali, jiddispjaċini kull meta persuna f'dan il-pajjiż titlob li ssir ġustizzja magħha u tibda tara li din il-ġustizzja mhux qed issir; u jiddispjaċini wkoll meta din il-persuna tibqa' ma tingħatax risposta.

Kull meta xi ħadd jitlob ġustizzja, mhux bilfors isir kif jixtieq hu, imma l-importanti hu li tibqa' temmen f'dak li temmen fih u li tibqa' tiġġieled għalih.

U hija ħasra li jkollna – bħalma tak parir l-avukat tiegħek - nies li ma jemmnux fihom infushom.

IS-SUR DAVID AGIUS: Ma nemminx, b'mod partikolari, fis-sistema.

THE CHAIRMAN: Imma li ma nemmnux li hemm sistema fejn inti tista' titla' il-Qorti, u tibża' li ż-żewġ ex-kollegi tiegħek ..… Jien niddejjaq meta nisimgħek tgħid li tibża' li ttella' lil Edwin Vassallo bħala xhud – ħalli nsemmi lili nnifsi u ma nsemmix nies barra minn dan il-Kumitat – u Edwin jista' ma jixhidx kif suppost għax jibża' għal ġildu.

Jien hawnhekk nara fejn il-ġustizzja tiġi mminata.

Warajk se jitkellmu persuni oħra fuq każ ieħor li jimplika affarjiiet oħra serji ħafna, u allaħares xi ħadd jibża' jitkellem fuq dak li huwa serju għax jibża' jirfes il-kallu ta' ħaddieħor.

Mela, għall-fini ta' ġustizzja, ejjew inkunu sinċiera magħna nfusna u ma niddejqux niddefendu dak li huwa sewwa.

L-aħħar punt li xtaqt nagħmel huwa dan: dokumenti li jkollu dan il-Kumitat u li jkun irċieva mingħand persuni jew entitajiet oħra, jiġifieri karti li jitpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra, jiġu miġbura u dawn ikunu pubbliċi.

U allura l-korrispondenza li għaddejtilna qiegħda kollha miġbura ma' dawn id-dokumenti li l-Kumitat ikollu.

Dawn id-dokumenti huma uffiċjali, u għalhekk nixtieq li tkun konxju li dawn qegħdin hawnhekk.

Pereżempju, għandna korrispondenza li ntbagħtet minnek fit-18 ta' Ottubru, 2009 lis-Segretarju tal-Kumitat tal-Affarijiet Soċjali.

IS-SUR DAVID AGIUS: Jien konvint li dawn id-dokumenti qegħdin hemmhekk.

THE CHAIRMAN: Dan qed ngħidu biex inti tkun konxju li dawk il-karti ma ntremewx, u li l-preżenza tiegħek hawnhekk ma ntesietx.

IS-SUR DAVID AGIUS: Fil-fatt qatt ma kelli problemi b'karti li ntilfu ħlief fil-Korp.

THE CHAIRMAN: Għandna kopja ta' ittra li ntbagħtet lill-Kummissarju tal-Pulizija fit-13 ta' Novembru tal-2007, kopja ta' ittra li ntbagħtet minnek lill-Kummissarju tal-Pulizija fil-5 ta' Diċembru tal-2007, u kopja ta' ittra li ntbagħtet lilek fit-18 ta' Lulju u ffirmata mis-Supretendent - dak iż-żmien - Mario Spiteri, li fiha tiġbor il-ħsieb għalfejn il-Korp tal-Pulizija ddeċieda li inti m'intix entitled għal din l-allowance.

(Interruzzjonijiet) Għandna kopja oħra mibgħuta lis-Segretarju tal-Police Board fil-21 ta' Lulju, u għandna kopja oħra mibgħuta fid-29 ta' Lulju tal-2008 lis-Secretary of Malta Police Board, u ittra oħra datata 3 ta' Awwissu tal-2008 lill-istess Segretarju, kif ukoll korrispondenza mibgħuta fl-4 ta' Awwissu tal-2008 mis-Supretendent f'risposta mill-uffiċċju tal-Avukat tiegħek.

Għandna ittra mibgħuta mill-avukat tiegħek fis-26 ta' Settembru tal-2008, u ittra oħra mibgħuta fil-5 ta' Settembru tal-2008 mis-Supretendent lill-avukat tiegħek.

Dawn kollha qegħdin hawnhekk.

Jien inwiegħdek li aħna, skont il-liġi, bħala Kumitat tal-Affarijiet Soċjali, niltaqgħu mal-Bord tal-Pulizija.

U bil-permess tiegħek, u dejjem jekk jaċċetta l-istess Bord, nerġa' intella' din il-complaint tiegħek, għaliex jiddispjaċini nisma' testimonjanza bħal din, għalkemm jista' ikun hemm min jgħid li inti m'għandekx raġun.

Naħseb li għandu d-dritt li jgħid hekk, bħalma inti għandek id-dritt li tgħid mod ieħor.

Jien nibqa' insostni bħalma nsostni ma' kulħadd li dan huwa pajjiż liberu, pajjiż demokratiku, pajjiż fejn għandna s-sistemi tagħna, li jistgħu mhux dejjem jaħdmu tajjeb, imma allaħares ikollna min jibża' jiġġieled għal dak li jemmen li huwa d-dritt tiegħu.

Jiġifieri, kemm jekk il-Qorti, u kemm jekk terġa' tiftaħ il-każ quddiem l-istess Bord tal-Pulizija, jien nagħmillek il-kuraġġ kollu.

Allaħares il-bniedem jibża' jiġġieled għal dak li jemmen fih!

IS-SUR DAVID AGIUS: Fil-fatt, id-demokrazija taħdem meta s-sistema taħdem u mhux meta ma taħdimx.

Darba kien hemm kwotazzjoni u nemmen biha li tgħid "justice delayed is justice denied".

Aħna ma nixtiequx li jkollna ċittadini li jaħsbu ħażin fis-sistemi imma jekk is-sistemi .… Ovvjament, meta ssir il-ġustizzja, ma tirrispondix lil kulħadd kif ikun jixtieq hu.

Hemm ħafna nies li jitilgħu l-Qorti u jinqatgħalhom xi każ mhux kif xtaqu huma, u jgħidu li l-ġustizzja ma saritx magħhom.

Ovvjament, jien mhux qed nidħol f'dan il-każ, imma jiddispjaċini għat-testimonjanza li smajt mingħandek u, fl-aħħar mill-aħħar, bla preġudizzju għal dak li huwa veru għax ma nistgħux inkunu ta' imħallfin u lanqas nistgħu nilbsu ż-żarbun tal-imħallfin, però mil-lat uman dak li għandna nagħmlu, aħna nwiegħdu li nagħmluh.

Kif diġa' għedtlek, id-dokumentazzjoni kollha qiegħda hawn u hija pubblika, jiġifieri jista' jiġi jaraha min irid, anke ġurnalisti.

IS-SUR DAVID AGIUS: Jien tant nemmen li din id-dokumentazzjoni għandha tkun pubblika li għamiltha pubblika jiena stess.

THE CHAIRMAN: Jien ma rridx nagħtik x'tifhem li dan it-tip ta' dokumentazzjoni ġiet imwarrba jew ma ġietx irrapportata.

L-Onor.

Qisha tixbaħ lil dik l-allowance li jieħdu t-tobba li jkunu on-call duty?

Imma mbagħad, if they are called in ikollhom ir-rata simili għal din, hux hekk?

IS-SUR DAVID AGIUS: Wieħed mill-kummenti li kien sar minn naħa tal-Korp kien li l-pulizija huwa xogħol 24 by 7, u dan jagħmel sens għax, jekk pulizija jara xi ħaġa tiġri quddiemu, ma jistax jagħlaq għajnejh u jdawwar rasu.

ANTHONY ZAMMIT: Imma intom għandkom ukoll il-klawsola "esiġenzi tas-servizz" bħalma għandna aħna?

IS-SUR DAVID AGIUS: Rigward l-esiġenza tas-servizz, naħseb li l-Korp bl-ebda mod ma jobbligak li any time you get a call, we lift up the phone.

L-obbligu tiegħi kien li f'dik il-ġimgħa li jien inkun on call, iċemplu fi x'ħin iċemplu, irrid nirrispondi.

F'każijiet partikolari, bħal dak tal-lap dancing clubs - hawnhekk mhu se nikxef l-ebda sigrieti – avolja kelli nofs idea li ġej dan ir-raid minn jumejn qabel, iddeċidew li jċemplulna fis-2.00 a.m., u l-call kienet mingħand l-Assistent Kummissarju Michael Cassar, fejn dan qalilna biex immorru fil-pront.

Issa tajjeb ngħidu wkoll li din l-allowance li qed insemmi kien diġà qed japplikaha fuq sezzjoni oħra li kienet il-Forensic Science Lab.

ANTHONY ZAMMIT: Jiġifieri din is-sistema teżisti fil-Korp tal-Pulizija fejn għandek l-on-call allowance, u mbagħad il-hands-on allowance.

IS-SUR DAVID AGIUS: Fil-fatt, aħna sirna nafu b'din l-allowance abbażi ta' unit oħra li kienet taħdem b'set-up simili għal tagħna, imma li l-expertise tagħha kienet fuq xi ħaġa differenti.

Fil-fatt, il-Korp wara kkonferma li qabel ma twaqqafna aħna bħala unit, kienet diġà tingħata din l-allowance, u allura this was nothing out of the ordinary.

ANTHONY ZAMMIT: Meta waqqaftu s-Cyber Crime Unit, kienet ġiet diskussa din l-allowance?

IS-SUR DAVID AGIUS: Fil-fatt qiegħda wkoll fil-korrispondenza.

Fiċ-ċirkolari li ħarġet biex turi li twaqqaf dan il-unit .… Fil-fatt, aħna twaqqafna fi Frar tal-2003, fejn fl-estrem effiċjenza tal-Korp tal-Pulizija, din iċ-ċirkolari ħarġet f'Lulju … Mela allura l-ewwel twaqqafna, u mbagħad għedna lil kulħadd x'aħna!

THE CHAIRMAN: Ippermettili niġbidlek l-attenzjoni li oriġinarjament konna qbilna li nieħdu 20 minuta fuq dan is-suġġett.

Madankollu ma rridx li l-laqgħa tagħna tintemm illum, imma nixtieq li jkollna l-kumdità kollha sabiex inkomplu f'laqgħa oħra, dejjem jekk jaċċettaw min-naħa tal-Bord tal-Pulizija.

IS-SUR DAVID AGIUS: Li forsi nista' nissuġġerixxi hu li, apparti l-Bord tal-Pulizija, jissejjaħ ukoll il-Korp tal-Pulizija.

ANTHONY ZAMMIT: Jien naħseb li personalment inti aktar urtat bil-proċedura li ttieħdet fil-konfront tiegħek, milli għas-somma ta' €4,000.

IS-SUR DAVID AGIUS: Ħalli nitkellem b'mod sempliċi: €4,000 m'huma xejn.

Il-kwestjoni hi li hemm bażi ta' rispett li nippretendi li għandu jingħata lejn kull ċittadin.

Meta mbagħad inti qiegħed fil-Korp tal-Pulizija, aktar u aktar bejn il-membri tiegħu, hemm dik ix-xi ħaġa li wieħed jipprova jirrispetta lill-ieħor kemm jista' ikun, iktar u iktar għax ilkoll qegħdin fuq l-istess dgħajsa.

Issa l-fatt li jien ħriġt minnha ma jfissirx li lili għandek tittrattani ta' żibel!

JUSTYNE CARUANA: Jiġifieri inti mort quddiem il-Police Board mingħajr ħadd ma bagħat għalik?

U int m'għadekx fil-Korp ...

Kont irriżenjajt f'Ġunju tal-2007.

JUSTYNE CARUANA: Naturalment din il-korrispondenza seħħet wara.

IS-SUR DAVID AGIUS: Il-maġġoranza tagħha iva.

Kien hemm biss item wieħed li l-Korp innega li qatt eżista.

L-unika ħaġa li għamilt fil-Korp, u li l-Korp innega li qatt ma eżistiet!

L-ewwel innega, u mbagħad wara qal li tilifha.

JUSTYNE CARUANA: Inti qed titlob ammont ta' flus b'lura?

IS-SUR DAVID AGIUS: Bħalissa lanqas hi kwestjoni ta' flus.

L-idea oriġinali kienet li aħna sezzjoni li konna qegħdin nagħmlu dak it-tip ta' xogħol, u nippretendu li jkun hemm ir-remunerazzjoni kif kien jeħodha ħaddieħor.

Tant hu hekk li jien illum qed nitkellem ukoll għall-kollega tiegħi li kelli jaħdem miegħi dak iż-żmien, għax forsi llum ma jistax jitkellem.

Li qed nitlob jien prattikament japplika għalih ukoll.

Jien ma nimmaġinax li jista' jitkellem, għax kulħadd jaf x'inhi l-prattika fil-Korp.

THE CHAIRMAN: Sur Agius, inti poġġejt xi korrispondenza fuq il-Mejda ta' dan il-Kumitat illum?

IS-SUR DAVID AGIUS: Jien il-korrispondenza bgħattilkom kollha.

JUSTYNE CARUANA: Din hija legalment preskritta.

IS-SUR DAVID AGIUS: Waqgħet parti minnu minħabba t-tul kollu ta' żmien min-naħa tal-Pulizija.

JUSTYNE CARUANA: Allura m'għamiltx ittra uffiċjali jew xi ħaġa?

IS-SUR DAVID AGIUS: L-avukat tiegħi kien qalli: 'Kemm huma ċ-chances li titla' l-Qorti, meta l-uniċi żewġ min-nies li jistgħu jixhdulek u jikkonfermaw dak kollu li qed tgħid għadhom fil-Korp?'

Skużi l-espressjoni, wieħed minnhom huwa l-perċimes tal-problema.

THE CHAIRMAN: Din hi l-korrispondenzi li poġġejtielna llum?

Waħda minnhom naħseb diġa' qiegħda attached f'dak li kont bgħattilkom qabel.

Biss, hemm xi ħaġa iktar riċenti, u f'każ li jkun hemm bżonn nibagħtilkom kull ħaġa li jkollkom bżonn.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Se npoġġi fuq il-Mejda tal-Kumitat:

'Final Report on the Supply of School Uniforms' datat Mejju 2012 u maħruġ mill-Uffiċċju għall-Kompetizzjoni, flimkien ma' Press Release dwar dan ir-Rapport mid-Department of Information datata 18 ta' Mejju 2012, u

Korrispondenza bejn is-Sur David Agius u l-Bord tal-Pulizija.

Mela, minbarra d-dokumentazzjoni li tana s-Sur David Agius, qiegħed inpoġġi wkoll fuq il-Mejda tal-Kumitat Stqarrija għall-Istampa dwar il-pubblikazzjoni tar-RapportFinali fuq il-provvista tal-uniformijiet tal-iskejjel, kif ukoll ittra mibgħuta lilna mill-Office for Fair Competition u l-Final Report on the Supply of School Uniforms li għadu kemm ħareġ il-Ministeru.

Ovvjament, dan ħareġ wara li aħna konna ppubblikajna r-rapport tagħna fuq l-istess suġġett.

Dan ir-rapport ħa in konsiderazzjoni x-xogħol li għamilna aħna u, biex ngħid hekk, ġejna apprezzati għall-ħidma li għamilna sabiex finalment ikun hemm rapport li jindika soluzzjoni.

Grazzi.

Issa nistgħu ngħaddu għat-tieni item li għandna fuq l-aġenda tagħna.

Is-suġġett tal-lum huwa kontinwazzjoni tad-diskussjoni marbuta mal-antennae tal-mobile phones, liema antennae nsibuhom imxerrdin madwar l-ibliet u l-irħula tagħna.

Id-diskussjoni tagħna se tkompli wara l-laqgħa inizjali li kellna, numru ta' xhur ilu, mal-istess personalitajiet li għandna madwar din il-mejda llum.

Dakinhar kellna preżentazzjoni dwar il-biża' tagħhom mill-effetti li jħallu dawn l-antennae fuq in-nies li jgħixu qrib tagħhom.

Ovvjament, illum se jkollna kontinwazzjoni ta' din id-diskussjoni, u nifhem li m'aħniex se nispiċċaw id-diskussjoni llum imma rridu nkompluha darb'oħra.

Għaldaqstant, nagħti mill-ewwel il-kelma lill-ewwel kelliem tal-lum.

Infakkarkom biss li dak li se tgħidu se jiġi trasmess live, u allura nitlobkom tkunu attenti għal dak li se tgħidu.

DANIEL MASSA (Lecturer fid-Dipartiment tal-Ingliż): Illum se nitkellem fuq xi ħaġa li tkellimna fuqha 26 xahar ilu!

L-ewwel xtaqt nistaqsi jekk bħala Kumitat kellkomx xi feedback mill-industrija tat-telefonija ċellulari jew mill-MCA jew mill-MEPA jew mill-Ministeru tas-Saħħa fuq din il-biża' tagħna?

Hawnhekk qegħdin f'kamra li verament tagħtik l-idea li jista' ikun hemm ġustizzja – eħles lill-iskjavi, libbes lill-għarwien u x'naf jien.

Veru magħżula tajba din il-kamra.

THE CHAIRMAN: Din il-kamra ġiet magħżula mid-destin u mhux minni.

DANIEL MASSA: Sur President, nixtieq nirringrazzjak u lill-membri l-oħra tas-Social Affairs Committee talli tajtuna din l-opportunità sabiex nerġgħu nitkellmu fuq l-iżviluppi li seta' kien hemm f'dawn l-areas.

Imma tista' tikkonfermali li quddiem dan il-Kumitat għadhom ma dehrux xi rappreżentanti tal-industrija, tal-MCA jew tal-MEPA sabiex jirrispondu għall-beżgħat li semmejna aħna?

THE CHAIRMAN: Nikkonferma li ma deher ħadd quddiemna, għax aħna konna dejjem bqajna bil-ħsieb li norganizzaw laqgħa bħalma kumbinazzjoni għamilna llum fuq suġġett ieħor aktar kmieni, fejn inġibu hawnhekk lil dawk l-entitajiet li qed issemmi inti, u ċioè, l-Awtorità tal-Komunikazzjoni, diversi dipartimenti li għandhom x'jaqsmu ma' dan is-suġġett, kif ukoll lill-MEPA.

Ma niddejqux li nagħmlu dan.

S'issa jiddispjaċini ninnota li dan it-tip ta' intrigu għadna ma ħadnihx, imma qed naraw li nagħmlu laqgħa bħal din fil-futur qarib.

Jien kont ukoll qed nistenna xi tip ta' informazzjoni min-naħa tagħkom.

Naf li wara l-preżentazzjoni tal-lum, forsi aħna nkunu f'qagħda aħjar biex naħdmu fuq din il-laqgħa li qed insemmu, u li allura nlaqqgħu flimkien diversi entitajiet.

Kumbinazzjoni sal-lum wara nofsinhar, għadna kemm għamilna laqgħa straordinarja fejn, fuq suġġett partikolari, ġibna diversi entitajiet flimkien, u allura naħseb li nkunu kapaċi nerġgħu nagħmlu laqgħa bħal din fuq dan is-suġġett tagħkom.

DANIEL MASSA: Mela ħalli nkompli nitkellem fuq il-biża' li teżisti minħabba r-radjazzjoni in konnessjoni ma' radjazzjoni elettromanjetika.

F'din il-preżentazzjoni, li għandkom kopja tagħha quddiemkom, qed taraw dik l-istampa, u fuqha hemm dan il-kumment: "Agħżel!

Fejn taħseb li se jintlaqtu wliedna?

Nafu x'qegħdin nagħmlu?".

Hawnhekk aħna l-aktar li se nikkonċentraw huwa fuq it-tfal, imma naturalment ir-radjazzjoni tolqot lil kulħadd.

S'issa ma nafux x'qegħdin nagħmlu għax la l-MEPA, la l-MCA u lanqas il-Ministeru tas-Saħħa għadhom ma tkellmu bis-serjetà fuq din il-problema.

Ma nafux x'qegħdin nagħmlu u ma nafux fejn se naslu.

Kif qed taraw, is-slide li jmiss mhijiex qiegħda tajba, u dik għamilniha hekk apposta.

F'din l-islide, qed ngħidu hekk: "Iddiskutejna din il-mistoqsija diġà; imma 26 xahar wara, xorta għadna ma nafux x'aħna nagħmlu.

Kollox baqa' ta' taħt fuq!

Meta se nibdew nużaw moħħna?"

Fil-paġna ta' wara, qed taraw żewġ stampi: fuq ix-xellug, qed taraw moħħi qabel nibda nuża l-mobile phone.

Fuq il-lemin, moħħi jew moħħok wara biss 13-il minuta fuq il-mobajl!

Araw naqra x'differenza!

Jekk naturalment nuża l-mobajl kuljum, bilfors li b'xi mod jew ieħor se jkolli effetti negattivi.

Issa l-mobile phones nużawhom jekk irridu, imma l-base stations tal-GO, tal-Vodafone u tal-Melita m'għandniex għażla!

Dawn jidħlu f'darna mingħajr ma rridu, u jkunu fuq rasna 24 siegħa kuljum!

Imbagħad qed taraw dak l-artiklu li deher fil-gazzetta "International Herald Tribune" intitolat "Breaking News?

U l-evidenza tkompli tikkonferma li l-effetti tal-EMFs jolqtu lil kulħadd.

Diversi epidemiological studies juru li fejn għandek dawn il-mobile phone base stations, se jkollok clusters ta' leukemia fit-tfal.

Dan l-artiklu ġie ppubblikat fit-13 ta' Mejju ta' din is-sena, jiġifieri xi ħaġa riċenti ħafna.

Sadanittant, aħna qisna għadna ma nafux bihom dawn l-affarijiet, għadna ngerfxu, u we're doing something terribly wrong!

F'Marzu tal-2010, kont irreferejt għal video ta' 14-il minuta li kien deher l-Awstralja, u li naturalment ġera fuq l-internet mad-dinja kollha.

Dan il-video juri l-profil mediku ta' pazjent John Bryant, li jsostni li t-tumur f'moħħu kien kawża diretta ta' radjazzjoni elettromanjetika, u f'dan il-video kien tkellem in-neurosurgeon Charles Teo, fejn dan kien qal hekk:

Dan qed ngħidu fl-Awstralja.

Issa forsi tgħiduli li dawk qegħdin fl-Antipodes, jiġifieri fuq in-naħa l-oħra tad-dinja, u allura n-nies jimxu fuq rashom!

Imma aħna qegħdin fuq din in-naħa tad-dinja, u ma naħsibx li nagħmlu hekk.

Aħna qegħdin fuq in-naħa t-tajba tad-dinja, imma hawn Malta donnu li qegħdin nimxu fuq rasna wkoll meta tara dawk il-mobile phone base stations il-ħin kollu jagħtu fuq l-irjus tan-nies!

Dawn jaqilbulek rasek ta' taħt fuq.

Fil-fatt, illum qbiżna l-2,200 antenna madwar Malta u Għawdex.

Issa magħhom dawn għandek ukoll is-subalterni.

FREDERICK AZZOPARDI: Dan ir-ritratt li qed naraw f'din il-paġna fejn qed juri dawk l-antennae kollha, jiġifieri dawk qegħdin kollha fuq binja waħda?

Dawk mhux qegħdin fuq binja waħda, imma f'diversi lokalijiet u qiegħed jagħti impressjoni poetika, metaforika; imma, li tara tlieta jew erba' arbli fuq l-istess binja, dik qed tipprova tissimbolizza lil Malta, biex turi kif aħna kkonċentrati u mdawrin minn dawn il-mobile phone base antennae.

JUSTYNE CARUANA: L-MCA suppost qiegħda tikkontrolla kemm għandek antennae per square metre.

F'kelma waħda, għandek il-policies apposta tal-MCA, u anke l-MEPA qiegħda tonqos, għax il-MEPA issa qed titfa' l-affarijiet fuq l-MCA.

DANIEL MASSA: Fil-fatt, imkien f'Malta ma tista' issib post fejn ma tiġix attakkat minn dawn il-mobile phone base antennae, u l-MCA jgħidu li dawn iridu jkopru kullimkien.

Imkien ma tista' taħrab minnhom!

Bħala ċittadin, ninteressa ruħi f'dawn l-affarijiet li jolqtu liċ-ċittadini Maltin kollha.

Fil-paġna li jmiss, insibu dan il-kliem: "Mela, issa nistgħu nieħdu azzjoni?

Nistgħu naġġustaw l-angolu … Nitkellmu, inpaċpċu, nitbissmu u nerġgħu nitkellmu .… Bis-serjetà se nieħdu azzjoni biex ħafna ċittadini Maltin li huma ipersensittivi għar-radjazzjoni elettromanjetika ntaffulhom ftit mill-ispejjeż u mit-tbatija li jsofru ta' kuljum?

L-Unjoni Ewropea ħasbet biex tieħu azzjoni għal dawn in-nies?"

L-aħħar laqgħa li kellna kont urejtkom dan ir-ritratt li kien marbut mal-preżentazzjoni li kienet għamlet Frédérique Ries meta ppreżentat riżoluzzjoni fil-Parlament Ewropew fit-2 ta' April 2009, liema riżoluzzjoni ġabret il-maġġorana tal-voti b'559 favur, 22 kontra u 8 astensjonijiet.

U din – xi ħaġa li semmiet l-Onor.

Justyne Caruana - ma teżistix, għax la l-MCA u lanqas il-MEPA ma jafux kif se jaqbdu jipprovaw jagħmlu a regional antennae plan!

U dan għandu jsir b'mod partikolari biex jiġu protetti t-tfal.

Tħeġġeġ ukoll lill-membri stati tal-Unjoni Ewropea sabiex jadottaw l-eżempju tal-Isvezja, u jibdew jirrikonoxxu persuni li huma ipersensittivi għal radjazzjoni elettromanjetika bħala nies b'diżabilità, u joffrulhom protezzjoni adegwata.

Lil dawn in-nies għandhom jgħinuhom, jissapportjawhom, anke finanzjarjament, sabiex jegħlbu l-problemi tagħhom.

Sadanittant, Malta qisna ma nafux b'dawn il-problemi!

Hawnhekk se nikkwota parti minn ittra li bagħatli s-Sur Austin Walker, Chairman tal-MEPA, f'Novembru tal-2008.

Dan qalli hekk:

Hawnhekk għandek it-tliet entitajiet li suppost qegħdin jieħdu ħsieb is-saħħa tal-poplu Malti – il-MEPA, il-Malta Communications Authority u l-Ministeru tas-Saħħa.

Issa jew dawn mhux qegħdin jgħixu f'Malta, jew inkella qegħdin jgħattu għajnejhom u jagħlqu widnejhom apposta biex ma jkunux jafu l-fatti!

IS-SINJ ANNE MARIE PACE: M'ilux ħareġ survey mill-Unjoni Ewropea fejn raw l-istatistika ta' kif qed ikejlu din ir-radjazzjoni l-istati membri.

U dawn kollha jgħidu kemm hi kkumplikata, u li għandhom statistika ta' tant measurements, filwaqt li hawn Malta għandna a 24 hour survey għaddej il-ħin kollu.

This is a bit over-stretched, in my opinion, għax barra minn Malta qed jgħidu kemm hi kkumplikata biex tieħu dawn ir-readings, mentri hawn Malta qed ngħidu li dawn isiru l-ħin kollu.

Allura aħna fejn nistgħu nsibu din l-informazzjoni?

DANIEL MASSA: Suppost mingħand l-MCA!

THE CHAIRMAN: L-Onor.

CARMELO ABELA: Fl-opinjoni tiegħi, din il-kwotazzjoni hija importanti ħafna.

DANIEL MASSA: Dik hija ittra mingħand is-Sur Austin Walker, u qed idaħħal dawn it-tliet entitajiet.

CARMELO ABELA: Hekk hu.

Mela għandek il-MEPA, l-MCA u l-Awtorità tas-Saħħa li huma responsabbli biex jaraw dan kollu.

U s-Sur Walker qed jgħid li l-evidenza li pproduċew … Jiġifieri fuq xiex qed jibbażaw dan l-argument?

Għax, jekk min hu responsabbli bħala awtorità qed jgħid li m'hemmx problemi, mela jfisser li se jkomplu jimmultiplikaw u jiżdiedu dawn l-antennae.

Imma ċ-Chairman tal-MEPA pproduċa xi tip ta' bażi għal dan l-istatement jew le?

DANIEL MASSA: Le, ċ-Chairman tal-MEPA ma pproduċa l-ebda bażi ta' xejn, imma aċċetta dak li tah id-Direttur tas-Saħħa Pubblika, u d-Direttur tas-Saħħa Pubblika aċċetta dak li tah ħaddieħor .…

CARMELO ABELA: Imma għall-inqas id-Direttur tas-Saħħa Pubblika pproduċa evidenza?

Almenu jgħid li hu qed jibbaża l-istatement tiegħu fuq it-tali studji.

DANIEL MASSA: L-idea hi li hemm standards maħruġin mill-ICNIRP.

Dawn l-istandards ilhom maħruġin iktar minn 17-il sena, u meta tqis l-esperimenti li saru u l-evidenza epidemeoloġika, issib li l-istandards u l-livelli li qegħdin jissuġġerixxu l-ICNIRP 'are one thousand times higher than what they should be for electromagnetic radiation to be safe.'

Din li tgħidlek kull persuna li ħadmet f'din l-area tal-cancer, tal-onkoloġija u b'mod speċjali fl-area tal-leukemia fit-tfal.

Jiġifieri, jaċċettaw dak li jgħidu l-ICNIRP, u nafu li l-ICNIRP huma kważi kważi ddominati mill-industrija, u dawk jagħmlu x'jissuġġerixxi l-profit motive.

PETER XUEREB (Università ta' Malta): Jiena rappreżentant tal-Università ta' Malta, li x'aktarx għandha xi erbgħa minn dawn x'imkien!

L-aċċenn li xtaqt nagħmel huwa mill-aspett legali, għax dik l-istqarrija hija kontradittorja.

Fil-fatt, f'mument minnhom qed jgħid li qed jimmonitorja, u mbagħad jgħid li m'hemmx effetti negattivi.

Jew hemm jew m'hemmx!

Għalfejn qed jaħli r-riżorsi fil-monitoraġġ, jekk m'hemmx effetti negattivi?!

Jien ma nafx jekk dik l-istqarrija tiġix ikkonfermata mid-Dipartiment tas-Saħħa, jekk xi ħadd jistaqsihom.

Dak huwa statement tas-Sur Austin Walker u ma nafx kemm qed jitkellem f'isem id-Dipartiment .…

DANIEL MASSA: Jien ma naħsibx li s-Sur Austin Walker mhux qed jgħid il-verità.

PETER XUEREB: Imma naħseb li għall-inqas nistgħu nitolbu konferma ta' dik il-pożizzjoni, biex inkunu nafu l-pożizzjoni uffiċjali tal-awtoritajiet, ġaladarba tkellem xi ħadd f'isimhom u qalilna x'inhi l-pożizzjoni tagħhom.

F'termini legali, dawn qed jimplikaw li għandhom evidenza li fuqha qed jibbażaw l-istqarrija, u li fiha qed jgħidu li m'hemmx adverse effects.

Konna għedna li hemm studji mad-dinja kollha li juru li jista' ikun hemm dawn il-clusters f'dawn is-sitwazzjonijiet, u smajna li l-Unjoni Ewropea stess għamlet riżoluzzjoni f'dan ir-rigward.

F'din ir-riżoluzzjoni qed jingħad li wieħed għandu jiżgura li dawn l-antennae ma jitpoġġewx fuq skejjel.

Il-kelma wżata hija "prekawzjoni".

U għalfejn qed jużaw din il-kelma?

Qed jużaw din il-kelma għax hemm biżżejjed evidenza li tindika li jista' ikun hemm periklu għas-saħħa.

U aħna x'qed ngħidu?

Aħna mhux qed ngħidu li żgur hemm il-periklu għas-saħħa f'kull ċirkostanza, imma qed ngħidu li hemm studji li jindikaw li hemm nies li huma iktar suxxettibbli minn oħrajn għal dan il-periklu.

Dawn in-nies, b'xi mod jew ieħor, jista' ikollhom xi debolezza fiżika jew mentali eċċ, u jistgħu jiġu affettwati minn dawn iċ-ċirkostanzi.

PETER XUEREB: Mhux neċessarjament.

Hawn evidenza li l-ICNIRP guidelines kienu bbażati fuq heating effects, u mhux fuq effetti bijoloġiċi oħra.

Mela dik hija xi ħaġa importantissima.

Imma nerġgħu niġu għal din il-kelma "prekawzjoni".

Meta inti m'intix ċert jekk hux qed tagħmel il-ħsara jew le, x'għandek tagħmel?

Hawnhekk qed nitkellmu fuq sens komun għalissa u mhux fuq liġi.

Inti se tipprova timminimizza l-possibilità tal-extent tal-ħsara.

Dik hija xi ħaġa raġjonevoli.

U normalment il-liġi tirrifletti s-sens komun.

Kullimkien, f'kull sistema, dan il-kunċett huwa rikonoxxut f'iktar u iktar sferi f'livell Ewropew: bdejna bl-ambjent, fejn bdejna naraw it-tniġġis mill-fabbriki eċċ, u mbagħad morna għall-konsumatur, u allura bdejna nħarsu affarijiet bħall-ikel, eċċ, u issa qed immorru fuq is-saħħa.

Il-Qorti Ewropea bdiet titkellem fuq il-prekawzjoni fil-kuntest taċ-ċittadini u tas-saħħa.

Dan qiegħda tagħmlu għax l-Unjoni Ewropea u l-Qorti Ewropea issa qed jipproteġu lill-individwi mhux bħala konsumaturi jew entitajiet ekonomiċi biss, imma anke bħala ċittadini li għandhom id-drittijiet għas-saħħa u għall-protezzjoni mill-Istat, anke skont ċerti prinċipji ta' buona amministrazione.

Wasalna fil-punt fejn kullimkien fl-Ewropa – dan jinkludi sentenzi fil-Qrati Franċiżi, Belġjani, eċċ – qed jgħidu biex ma jpoġġux l-antenni fejn hemm it-tfal b'mod partikolari, imma anke fuq sptarijiet u kliniċi.

Issa aħna fejn qed nagħmluhom?

Qed nagħmluhom fuq il-kmamar tas-sodod tat-tfal!

Qed ngħidu lit-tfal biex imorru l-iskola ħalli jitgħallmu, imbagħad jiġu d-dar jistudjaw u fejn iqattgħu l-maġġor parti tal-ġurnata, bl-antenni fuq rashom within ten metres!

Jien nistedinkom tiġu waħda sa Ħal Lija biex taraw madwar għaxar kmamar tas-sodda fil-viċinanza ta' għaxar metri ta' din l-antenna!

Dawn huma l-fatti.

THE CHAIRMAN: Ħalli nagħmel mistoqsija u mbagħad inressaq il-proposta tiegħi, u wara sħabi l-membri parlamentari jkunu jistgħu, jekk iridu, jemendawha jew inkella jaqblu magħha.

Jien m'għandi l-ebda dubju fuq il-preżentazzjoni li ressqilna l-Professur Massa, u naħseb li hawnhekk you are preaching to the converted.

Fil-fatt, jien sirt konxju ta' dawn l-affarijiet, u fuq il-punt li għadek kemm semmejt dwar il-possibilità ta' ħsara, jien nitfa' il-weight kollu fuq il-possibilità tal-ħsara anke jekk għandi dubju.

Imma jekk il-ħsara tista' tkun li qiegħda hemmhekk, allura jien irrid naħdem biex dik il-ħsara nnaqqasha.

U minn hawnhekk nitlaq bl-argumentazzjoni tiegħi.

Issa jista' ikun hemm min ma jaqbilx miegħi, imma jekk aħna kapaċi nagħmlu laqgħa oħra fejn issir preżentazzjoni ħalli – u naħseb dak li konna qegħdin nitolbu 26 xahar ilu – nlaħħmu u nissostanzjaw din l-argumentazzjoni kollha, bil-każijiet tal-Qorti bħalma diġa' għandna hawnhekk, u nkomplu b'dak kollu li għadek kemm għedtilna, bid-dikjarazzjoni tal-WHO, bil-case laws li hemm diġa' fil-Qrati, bħal sentenzi tal-Qrati Franċiżi eċċ. U b'hekk, almenu nressqu każ fejn, jekk dawn l-antennae ma nneħħuhom minn imkien, almenu nneħħuhom minn fuq il-bjut tal-iskejjel.

Mela ejjew nibdew minn x'imkien, u nneħħu dawn l-antennae minn fuq il-bjut fejn hemm konċentrazzjoni ta' tfal.

JUSTYNE CARUANA: Hemm għalfejn ikun hemm każ?

Din għandha tkun policy, u m'hemm l-ebda ħtieġa li jkun hemm xi ħadd li jieħu proċeduri!

THE CHAIRMAN: Sakemm tasal li jkun hemm policy ma jimportax .… Iva, qegħdin flimkien hawnhekk.…

JUSTYNE CARUANA: Kulma trid tagħmel hu li ġġib il-Ministru tal-Edukazzjoni hawn ħalli tagħti spjegazzjoni, ġustifikazzjoni u tagħti l-kelma li se tneħħihom!

THE CHAIRMAN: Aħna rridu nlaqqgħu dawn l-entitajiet li huma firmatarji ta' din id-dikjarazzjoni, u jekk ikun hemm bżonn nistiednu wkoll lis-sindki ta' kull belt u raħal f'pajjiżna.

(Interruzzjonijiet)

JUSTYNE CARUANA: Il-MEPA kienet responsabbli għal dawn l-affarijiet, u issa tefgħet din ir-responsabilità fuq il-Malta Communications Authority.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Onor. Caruana, tista' ma taqbilx miegħi u ma jkun ġara xejn b'daqshekk!

Wara, tista' tagħmel il-proposta tiegħek, u jekk tkun aħjar minn tiegħi nżommu lilha.

Imma l-ewwel ħallini nagħmel il-proposta.

M'għandniex għalfejn niġġieldu biex nagħmlu t-tajjeb!

JUSTYNE CARUANA: Din diġa' tkellimna fuqha sentejn ilu!

THE CHAIRMAN: Jekk jogħġobkom!

Aħna rridu nifhmu min aħna u nitilqu minn hemmhekk.

Aħna hawnhekk m'aħniex il-Parlament kollu imma nifformaw il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali, u hawnhekk nistgħu biss nipperswadu, imma ma nistgħux nilleġislaw.

Din it-tip ta' preżentazzjoni ma tistax tibqa' issir lilna biss.

Jien qed ngħid li għandna nsejħu lill-awtoritajiet - u għandna d-dritt u s-saħħa legali li nsejħulhom – sabiex nagħmlu din it-tip ta' laqgħa u nirresponsabilizzawhom aktar milli qegħdin nirresponsabilizzawhom.

Ma jimportax jekk ikollna rappreżentanza ta' Ministeri bħalma kellna wara nofsinhar fuq issue differenti.

Jien irrid ngħinkom biex din it-tip ta' preżentazzjoni li qegħdin tagħmlulna, bil-case studies li għandna biex nissostanzjaw l-argumentazzjoni tagħna, flimkien ma' din l-informazzjoni tajba li diġa' teżisti, aħna rridu ntellgħuha f'fora ferm usa' minn dik li għandna hawnhekk.

Jekk sħabi l-parlamentari jaqblu li aħna mmexxu b'dan il-mod, jien lest li minn issa nibdew norganizzaw din il-laqgħa permezz tal-istaff tagħna, u li din il-laqgħa nkunu nistgħu nagħmluha fil-ġranet li ġejjin.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Sur President, li jkun hemm kontinwazzjoni ta' din il-laqgħa naħseb li hija neċessarja, imma neċessarja biex nistaqsu lil min diġàkien involut f'din il-kwestjoni.

Aħna għadna kemm smajna fil-preżentazzjoni tal-Professur Massa li l-Unjoni Ewropea – u, safejn naf jien, aħna membri tal-Unjoni Ewropea – diġà nformat lill-gvernijiet tal-pajjiżi membri, fosthom lil Malta, u allura l-awtoritajiet Maltin diġà jafu b'dawn l-affarijiet.

Għadna kemm smajna wkoll, u mhux se noqgħod nirrepeti, li llum kellna din il-preżentazzjoni u darb'oħra se jkollna preżentazzjoni oħra biex jgħidulna x'passi ħadu, għax donnu li f'dawn l-aħħar xhur din l-issue raqdet.

Kien hemm żmien fejn din l-issue kienet ħafna iktar 'il fuq fuq l-aġenda, u ħafna iktar 'il fuq fil-media tagħna.

Imbagħad naturalment għadda ż-żmien u, bħal ħafna affarijiet oħra, din l-issue waqgħet lura.

Sur President, jien naqbel mal-proposta tiegħek li nsejħu lill-Ministri jew lill-Ministru responsabbli, kif ukoll lill-awtoritajiet responsabbli bħall-MEPA, MCA, eċċ, biex jirrispondu għall-mistoqsijiet tagħna.

THE CHAIRMAN: Li kont qed ngħid jien hu li aħna għandna nirresponsabilizzaw dawn l-entitajiet responsabbli billi nagħtu iżjed leħen lilkom.

Issa intom konxji ta' dawn l-affarijiet, u għamiltu lilna konxji.

Issa aħna qed ngħinukom biex tagħmlu awtoritajiet oħra konxji minn dawn l-affarijiet.

U dan irridu nagħmluh – kif kien qed jgħid l-Onor.

Abela – biex nieħdu azzjoni.

(Interruzzjonijiet) Mhux ovvja!

Mhux hekk għamilna?

Għalfejn ma kellekx taqbel miegħi?

Hekk għadna kif għamilna fuq l-istudenti Għawdxin; tlabna azzjoni u ġejna bl-azzjoni, kif wara kollox dejjem għamilna bħala Kumitat.

(Interruzzjonijiet) L-istess kont qed ngħid.

Ħalli nerġa' nagħmel ir-rikjesta tiegħi.

Tistgħu żżidu aktar case studies ma' din il-preżentazzjoni.

Jien naf li hawnhekk hawn persuni awtorevoli biżżejjed sabiex jissostanzjaw dawn l-argumenti, u jien se noqgħod fuq li tgħiduli intom.

Għalhekk irrid nagħtikom dan it-tip ta' appoġġ ħalli nsejħu lil dawn l-entitajiet responsabbli.

Nerġa' ngħid li jien qed naqbel ma' sħabi hawnhekk, u kif proprju qed tgħid l-Onor.

Caruana, aħna rridu npoġġu lil kulħadd f'postu.

Aħna qegħdin nitolbu azzjoni, u qegħdin nitolbu informazzjoni fuq dak li ġara.

Aħna rridu ngħidulhom li l-Unjoni Ewropea talbet ċerti affarijiet lill-pajjiżi membri.

Għalfejn aħna ma segwejnihomx dawn l-affarijiet?

DANIEL MASSA: U riċentement reġgħet għamlet din it-talba.

THE CHAIRMAN: Mela jien għandi bżonn dik it-tip ta' preżentazzjoni, imma ma rridux nieħdu x-xhur.

Ejjew kemm jista' ikun malajr – naf li intom Lecturers fl-Università u li dalwaqt se jkollkom l-eżamijiet – u nitlobkom biex ma tħallu xejn itellifna milli nagħmlu din il-laqgħa ħalli nitolbu azzjoni.

Naf li diġà hawn ċerti ġurnalisti li qegħdin isegwu din il-laqgħa, u jiena ngħid li s-saħħa tagħkom hija fil-ġurnalisti, għax jekk issue bħal din il-ġurnalisti ma jtellgħuhiex fuq l-aġenda nazzjonali, allura tibqa' hawnhekk bħal diversi issues oħra .… Aħna se ngħinukom, u se nagħmlu ħilitna.

Nifhem li hemm qbil ma' sħabi d-deputati sabiex nagħmlu din it-tip ta' laqgħa u allura, jekk hemm qbil minn naħa tagħkom, ejjew niddeċiedu fuq il-proċedura u mmexxu.

Hemm qbil li f'din il-laqgħa nsejħu lil dawn l-entitajiet sabiex jiġu hawnhekk ħalli nistaqsuhom x'azzjoni qegħdin jieħdu?

Dan li qed ngħid huwa pubbliku, u allura diġà se jkunu jafu x'irridu minn issa.

Il-mistoqsija prinċipali tagħna – din nistgħu npoġġuha fil-Minuti – għandha tkun din: "Għaliex għadhom ma ħadux id-deċiżjoni li l-Unjoni Ewropea, f'diversi fora, talbet biex jieħdu?".

(Interruzzjonijiet)

IS-SINJ MARY MASSA: Min hu sensittiv għal din ir-radjazzjoni, kemm se jdum jistenna biex xi ħadd jifhmu u jgħinu?

Imbagħad aħna li għandna din l-esperjenza u naraw lit-tfal b'ċerti affarijiet tibda tistaqsi lilek innifsek jekk dik hijiex il-konsegwenza ta' dak li għandhom dawn it-tfal.

Min qiegħed jieħu ħsiebna bħala ċittadini?

Aħna qegħdin niġu bbumbardjati kontinwament u ħadd ma jista' jifhmek!

Jekk inti għandek sun burn qed tara l-ħmura, imma l-burning minn dan it-tip ta' raġġi tant hi qawwija li inti tkun trid tiffriska ruħek, għax ma tkunx tiflaħha aktar, imma m'għandek xejn fuq ġismek x'juri li qed tbati minn xi ħaġa!

U allura min se jifhmek?

Inutli nibqgħu ninjorawha din, għax il-ħsara qed issir lis-soċjetà, l-iktar lit-tfal, u jagħtik il-biki meta tara dawn l-affarijiet, għax la tkun għaddejt minnhom tkun taf x'jiġifieri!

IS-SUR PETER BORG (Accountant): Jiena xtaqt naqsam magħkom l-esperjenza tiegħi.

U dan kien xokk kbir għalina.

Kif għedtilkom, it-tifla kellha tliet snin u t-tewmin kellhom sena.

Kellna ħafna ġiri l-isptar minħabba chemotherapy u kura oħra, u tistgħu taħsbu xi trawma kienet.

Imbagħad daħlet l-iskola fil-Year 2 at St. Joseph School, Blata l-Bajda.

L-ewwel sena kienet diffiċli ħafna għaliha minħabba li qatt ma kienet marret skola, u mbagħad telgħet fil-Year 3.

Meta morna għall-ewwel meeting tal-iskola u dħalt fil-klassi fejn kienet se tkun it-tifla, nara li faċċata tal-klassi kien hemm mobile base station.

U minħabba l-esperjenza li għaddejt minnha, kont qrajt ħafna fuqha.

Jien noqgħod Wied il-Għajn, u hemmhekk ninsabu mdawwrin sew bihom dawn il-base stations.

Issa ma nafx jekk hux kumbinazzjoni jew le, imma hemm tliet koppji li kellhom tlett itfal bil-leukemia.

Wieħed minn dawn it-tfal ħalliena.

DANIEL MASSA: Mela ħalli nkompli bil-preżentazzjoni tiegħi, u ngħid xi ħaġa in konnessjoni ma' dak li għadu kemm qal is-Sur Peter Borg fuq il-leukemia.

Jekk inħarsu lejn paġna 18 ta' din il-preżentazzjoni, naraw tliet ritratti tal-ħxuna tal-qurriegħa tar-ras ta' tifel ta' ħames snin, ta' tifel ta' għaxar snin u ta' persuna adulta.

Il-qurriegħa tat-tfal ta' ħames snin għandha ħxuna ta' nofs millimetru, il-qurriegħa tat-tfal ta' għaxar snin għandha ħxuna ta' millimetru, u l-qurriegħa ta' persuna adulta għandha ħxuna ta' żewġ millimetri.

Mela tistgħu taraw kif tidħol ir-radjazzjoni ġewwa l-moħħ!

Naturalment it-tfal huma l-iktar vulnerabbli.

Hemmhekk tistgħu taraw eżattament x'inhu jiġri meta l-absorption rate tkun ftit iktar qawwija mis-safe limit.

THE CHAIRMAN: Ippermettili ninterrompik ftit, Professur.

Allura trid issir kampanja mhux biss kontra l-antennae, imma anke kontra l-użu tal-mobiles f'idejn it-tfal?

DANIEL MASSA: Dażgur.

L-awareness mhux fuq l-antennae biss qiegħda.

THE CHAIRMAN: Li rridu nipprovaw nagħmlu hawnhekk hu li nirresponsabilizzaw lill-ġenituri, qabel ma nirresponsabilizzaw lill-politiċi… (Interuzzjonijiet) Ejjew ma nkunux daqshekk naive!

Qegħdin nitkellmu bħala ġenituri.

Ejjew għalissa ninsew li aħna politiċi, kontra u favur xulxin.

JUSTYNE CARUANA: Hekk kont se ngħidlek.

THE CHAIRMAN: L-ewwel li rridu nirresponsabilizzaw huma lill-ġenituri, ħalli r-rigal tal-Milied jew ir-rigal tal-għeluq is-sena tat-tfal tagħhom ma jkunx mobile phone.

IS-SINJ MARY MASSA: Lill-ġenituri min qed jagħtihom l-informazzjoni?

THE CHAIRMAN: Ħadd għadu, intom biss.

JUSTYNE CARUANA: Din għiduli: fl-iskejjel, l-istudenti huma pprojbiti milli jużaw mobile phone, u mbagħad fuq l-iskejjel għandna l-antennae!

Dik għidli lili!

IS-SUR PETER BORG: Nixtieq nagħmel punt żgħir dwar meta nsemmu l-antennae fuq il-bjut tal-iskejjel.

Jien ġibt gauge minn barra li tiswa ħafna flus, u din il-gauge tkejjel ir-radiation.

Meta tlajt it-taraġ tal-iskola tat-tifla, sibt li l-livelli kienu għoljin ħafna.

Fil-fatt, il-limit huwa ta' madwar 10, filwaqt li fuq il-bejt tal-iskola jitla' għal madwar 900!

Isfel ikunu aktar protetti t-tfal … (Interruzzjonijiet)

IS-SINJ MARY MASSA: Hemm ħafna affarijiet li l-awtoritajiet tas-saħħa lanqas jifhmuhom, la jafuhom u lanqas iridu jafu bihom!

U aħna, minflok niġu protetti, qegħdin inkunu suġġetti għall-ħsara fuq is-saħħa tagħna u għall-paċi fil-familji tagħna minħabba l-istress li jinħoloq.

Aħna għamilna żmien ħlief niġġieldu m'għamilniex sakemm fhimna x'inhi din is-sitwazzjoni.

Jiġifieri f'din il-kwestjoni, hemm ukoll ħafna affarijiet soċjali.

DANIEL MASSA: Kif kont qed ngħid, l-exposure limits li huma aċċettati mill-gvern tagħna, u li huma tal-ICNIRP, huma a thousand times higher than the 2mg safe threshold limit!

U sadanittant x'inhuma jagħmlu l-Malta Communications Authority, id-Direttur tas-Saħħa Pubblika u l-MEPA?

Naf li hawnhekk mhux suppost nużaw four-letter words, u għalhekk se nipprova nevitahom!

Mela allura għandna nkomplu naċċettaw dawn il-linji gwida tal-ICNIRP?

Fl-opinjoni tiegħi, m'għandniex naċċettawhom, mhux meta ilna snin twal nafu xi tbatijiet qegħdin jikkawżaw, l-iżjed fuq it-tfal minħabba l-leukemia.

Għandna nuqqas ta' sorveljanza fil-mod ta' kif jitwaħħlu l-mobile phone base stations, tant li dawn qed jitwaħħlu ftit metri biss 'il bogħod minn irjus it-tfal u l-adulti.

Dawn nistgħu narawhom ma' Malta kollha: Wied il-Għajn, il-Kortin il-Mellieħa, Tal-Virtù r-Rabat u x-Xewkija Għawdex.

Onor. Caruana, naħseb li għandkom xi ħaġa minnhom dawn f'Għawdex ukoll?

JUSTYNE CARUANA: Fil-fatt konna morna l-MEPA, u l-MEPA ċaħdet għax qalet li issa hemm ir-regolamenti l-ġodda tal-MCA.

IS-SINJ ANN MARIE PACE: Hemm Legal Notice 115 li ħarġet fl-2007 li tgħid li dawn jistgħu jitilgħu up to ten metres without any .…

DANIEL MASSA: Imma fil-MEPA m'hemmx nies konxji tal-periklu li jeżisti.

Meta l-ewwel darba mort hemmhekk u bdejt insemmilhom fuq l-absorption rate, bdew iħarsu lejja qisni semmejtilhom xi annimal stramb li qatt ma semgħu bih.

Jiġifieri m'hemmx nies li jafu x'hemm moħbi f'dawn ir-radjazzjonijiet li jiġu fuqek 24 siegħa kuljum.

Li kieku niġi ħdejk, Sur President, u noqgħod nagħmel dawn il-pulsed movements kif jagħmlu dawn ir-raġġi kull sekonda, wara minuta tispiċċa ttajjarni 'l hemm!

Ara naqra dawk in-nies li jkunu hyper sensitive u jkunu qegħdin id-dar tagħhom, b'dawn ir-raġġi għaddejjin 24 siegħa kuljum fuq moħħhom u fuq ġisimhom, kif jistgħu jissaportu!

Mhux ta' b'xejn li mbagħad ikun hemm id-dipressjoni!

Din l-islide intitolata "Irjus it-tfal".

Kif għedna, l-MEPA ngħatat il-green light mingħajr biss ma eżaminajna l-affarijiet li suppost qegħdin iseħħu fuq moħħ it-tfal.

X'qalet il-'Lancet'?

L-aħħar darba kelli l-impressjoni li Dr. Gonzi staqsiena fuq x'qalet il-'Lancet' fuq din il-kwestjoni.

Dawn qishom l-aktar nies li jġibu l-aktar dokumentazzjoni u artikoli ta' ċerta stoffa.

U l-'Lancet' tkellmet ħafna drabi fuq il-perikli li jeżistu.

Pereżempju, fl-1999 kienet tkellmet fuq il-fatt li l-perikli għat-tfal li jkunu exposed to 0.4 UT or more, the leukemia risk doubles!

Naturalment, hemm artikli oħra fil-'Lancet', imma jien għażilt tlieta biss minnhom, u tistgħu tarawhom f'din il-preżentazzjoni.

F'din l-islide, tistgħu taraw x'qal Ahlbom fil-'Journal for Cancer'.

Dawn għamlu l-eżamijiet u l-esperimenti tagħhom, u r-rakkomandazzjoni tagħhom kienet preventive, prudence and avoidance.

Imma l-leukemia mhux kollox, għax nies li joqogħdu mhux wisq qrib ta' mobile phone base stations ikomplu spiss jirrapportaw firxa ta' sintomi, x'aktarx nevroloġiċi, li jkiddulhom saħħithom u jisirqulhom is-sliem li għandhom ikollhom ġewwa djarhom bi dritt.

Sadanittant, ir-radjazzjoni dieħla fid-djar tagħhom u, fost affarijiet oħra, qiegħda tikkawżalhom uġiegħ ta' ras, nuqqas ta' konċentrazzjoni bħal pereżempju, konfużjoni fil-memorja.

Nafu bi studenti li joqogħdu viċin il-mobile phone base stations li kważi kważi jiġu biex jippreżentaw it-teżi u ma jkunux jistgħu jikkonċentraw.

Imbagħad għandek konfużjoni fil-memorja, sensazzjoni ta' pressjoni fir-ras u dipressjoni.

DR DANIEL MICALLEF: Nixtieq nagħmel kumment żgħir.

Jien illum għandi 84 sena u ninsab fit biex naħdem.

Fil-fatt, niflaħ nerfa' il-knaten, imma mbagħad qiegħed ninsa dak kollu li xtaqt niftakar!

Il-memorja tiegħi qiegħda titkisser.

Riċentement kelli bilfors nesponi ruħi għal testijiet speċjali, u qaluli li l-memorja tiegħi qiegħda tintmiss.

Jien hawnhekk għandi ħafna noti - imma għaddejt minn perijodi koroh, u għadni għaddej minn perijodi koroh - fuq dan li ddeskriva sieħbi hawnhekk.

Nista' ngħidilkom li kull ħin u kull mument jien għaddej minn dan il-kanal maħmuġ ta' chaos - hekk qed niddeskrivi s-sitwazzjoni f'tal-Virtù jew f'ta' Bir Tuta kif kienet magħrufa dik l-area oriġinarjament.

Jien lil Bir Tuta kont nagħtih il-preferenza oriġinali.

Gonzi minn hemmhekk kien jitlob għall-ilma, mill-parti ta' Bir Tuta, għax hemmhekk kien hemm ilma pur u nadif.

Forsi qed nitkellem iż-żejjed, imma għaddej minn ħafna inkwiet li nista' nevitah billi nieqaf lil dawn in-nies li qegħdin ikissruna!

Hawnhekk għandi disinn sempliċi, salib kbir wiesgħa u kampnar li qed jaħbi aerials kbar ta' 40 pied kull wieħed li qegħdin kontinwament jeqirdu mhux biss lili imma lil kull min qiegħed in-naħa ta' Bir Tuta.

Nies maġenbi xorta waħda tellgħu aerial ieħor!

Dawn qegħdin faċċata tiegħi, 40 pass 'il bogħod minni!

DANIEL MASSA: Ħalli naqbeż ftit paġni mill-preżentazzjoni ħalli ma ntawwlux iż-żejjed, u se mmur għal paġna 31 ta' din il-preżentazzjoni.

Hawnhekk qed jingħad li,

Imbagħad ikompli jingħad hekk,

Nagħmel dawn l-aħħar żewġ slides u nieqaf.

Lill-irġiel ngħidilhom biex din iżommuha sigrieta u ma jgħidu lil ħadd:

Irġiel, kif se tipproteġu l-virilità tagħkom?

Din l-aħħar slide qiegħda għan-nisa, speċjalment għan-nisa tqal:

Malta għandna problemi ta' ażżma?

Fl-1995, 8.8% tat-tfal Maltin bejn is-sitta u s-seba' snin kienu jbatu bl-ażżma.

Fl-2002, il-persentaġġ tela' għal 14.9%.

Fl-2012, ma nafux kemm kompla tela' il-persentaġġ għax Malta r-riżultati jistgħu jaslu għexieren ta' snin tard.

U ma noqogħdux inwaħħlu biss fl-obeżità, bini ġdid u nuqqas ta' eżerċizzju, għax parti minnu huwa marbut mar-radjazzjoni li nafu minn fejn ġejja.

L-aħħar punt li se nagħmel hu li se nerġa' mmur fuq dak li qalu fl-2009, u x'qegħdin jgħidu issa l-Unjoni Ewropea.

Fl-2011, l-IARC f'short summary tal-working group tagħhom qalu li:

Dawn kienu qed jibbażaw fuq l-Interphone study li kien ilu sejjer madwar 15-il sena, u l-esperjenzi u r-riċerka li għamlu l-iSwedish pooled analysis immexxijin minn Lennart Hardell, li huwa Professur tal-Onkoloġija u l-Kanċer fl-Università tal-isptar ta' Orebro fi Sweden.

L-IARC qalu hekk:

L-aħbar tal-IARC ikkawżat sensazzjoni f'ħafna postijiet.

Dehret fl-ewwel paġna ta' ħafna mill-gazzetti ewlenin fid-dinja, apparti Malta.

Fil-fatt dehret fuq il-"Washington Post", "New York Times", "Wall Street Journal", "Sydney Morning Herald", "Le Monde" u "Daily Telegraph", fost oħrajn.

Fi żmien 24 siegħa mill-Press Conference li għamlu l-IARC, kienu dehru madwar 3,000 storja fuq Google news, dawk tal-Ingliż biss.

L-istejjer inqraw u ntbagħtu e-mail fuq mijiet ta' siti tal-internet madwar id-dinja.

Imma taħsbu li l-MCA, il-MEPA u l-Ministeru tas-Saħħa Pubblika se jieħdu azzjoni biex jistabilixxu precautionary measures serji li jirrispettaw is-saħħa taċ-ċittadini Maltin?

Personalment naħseb li din bħall-istorja tat-tliet xadini, fejn bil-Malti konna ngħidu:"agħlaq widnejk u għajnejk, u itboq fommok sakemm tiġi l-mewt tobormok.".

Iċ-chances li jagħmlu xi ħaġa huma bejn wieħed u ieħor l-istess li jien naqta' il-ħames numri fis-Super 5 għal tliet ġimgħat wara xulxin.

Forsi t-tliet partiti politiċi, il-Partit Laburista, il-Partit Nazzjonalista u l-Alternattiva Demokratika, idaħħlu xi ħaġa fil-programm elettorali tagħhom biex jirregolaw bis-serjetà din il-ġungla, skandlu, li bħalissa ninsabu mgħaddsin fiha.

Min jaf, forsi joħolmu b'xi soluzzjoni qrib l-elezzjoni?

DR ASTRID VELLA (Flimkien għal Ambjent Aħjar): Sur President, jiena naħseb li l-problema li qegħdin niffaċċjaw biex nimplimentaw dan it-tibdil huwa minħabba nuqqas ta' regolamenti, speċjalment min-naħa tal-Unjoni Ewropea.

PETER XUEREB: Li xtaqt niċċara huwa l-għan ta' din il-laqgħa: l-ewwel nett, veru li semmejt l-iskejjel, u veru li n-nies se jisimgħuna jekk nibdew nitkellmu fuq l-iskejjel.

Kif għedt qabel, il-focus m'għandux ikun fuq skejjel biss jew fuq xi ħaġa li tiġbed l-attenzjoni, imma l-interess, kif qalet Astrid Vella, huwa ta' kulħadd.

B'mod partikolari, l-problema hija inkwetanti meta ssib dawn l-antennae li jħarsu fuq il-kmamar tas-sodda tan-nies, u litteralment jekk toħroġ lasta jirnexxilek tmisshom!

X'aktarx li dawn l-antennae ma jagħmluhomx fuq l-iskejjel għax ikun hemm xi headmaster jew xi headmistress li jaqraw il-gazzetti, u allura ma jaċċettawx għal €5,000 li jkollhom joqogħdu mbagħad jiffaċċjaw lill-ġenituri li jmorru jilmentaw fuqhom.

Ma nissorpendix ruħi li kieku nsir naf li l-iskejjel mhumiex l-agħar reċipjenti tagħhom, imma mbagħad għandna każijiet - u l-każ ta' ħdejna huwa każ partikolari – ta' djar fejn is-sid ma jkunx joqgħod f'dik id-dar, imma jikriha lill-istudenti barranin, u fuq dik id-dar iwaħħal dawn l-antennae.

(Interruzzjonijiet) Hi ma tgħix hemm.

Ara ma naħsbux li fuq dawn hemm l-injoranza biss, imma hemm ukoll il-kummerċ fuq iż-żewġ naħat!

Hawnhekk qegħdin nitkellmu purament fuq kummerċ u saħħa.

Iċ-ċittadin għandu dritt li l-Istat jara li jibbilanċjahom dawn iż-żewġ affarijiet?

Issa aħna mhux qed ngħidu li rridu neħilsu mill-mobile phones, kif ippittruna li qed nipprovaw nagħmlu.

Nużawhom u nieħdu r-riskju volontarjament, filwaqt li nużaw involontarjament l-antennae fuq id-djar tal-ġirien għax huwa impossibbli li tgħix il-ħajja moderna mingħajr dawn l-affarijiet.

Imma qed isir bilanċ?

Xi ħadd, anke mingħajr xjenza speċifika, qiegħed jeżerċita s-sens komun?

Nixtieq inkun ċar fuq l-għan ta' din il-laqgħa; naħseb li għandna dritt, kemm bħala Kumitat u kemm bħala Parlament, u anke bħala ċittadini, li dawn jgħidulna preċiżament fuq liema bażi xjentifika qegħdin jaħdmu, u x'linji gwida u liġijiet qegħdin isegwu.

Iridu jagħtu lilkom, bħala Kumitat, provi tal-korrispondenza interna tagħhom jekk ikun hemm bżonn, u li huma qed isegwu internament u li qed jimmoniterjaw minn żmien għal żmien.

Żgur li m'għandhomx jibqgħu għaddejjin bl-istess kantaliena tal-aħħar 15-il sena, meta x-xjenza kompliet miexja 'l quddiem!

Dawn għandhom jiġu ppreparati biex iwieġbu għall-mistoqsijiet tal-pubbliku, imma naħseb li għandhom iwieġbu wkoll għall-mistoqsijiet aktar diretti u aktar demanding li jagħmel il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali.

Dak inkwantu tal-għan tal-laqgħa, biex din ma tkunx ristretta għal xi ħaġa bbażata sempliċement fuq l-iskejjel eċċ.

It-tieni ħaġa li rridu nagħmluha ċara magħhom hi dik li jridu jiġu u jagħtuna din l-informazzjoni fid-dettall, li jkunu ppreparati li jwieġbu oralment fil-laqgħa, imma li jagħtu wkoll lill-Kumitat rapport, jekk hemm bżonn, tas-sistemi li jużaw u tad-dokumentazzjoni li għandhom, ħalli jibdew iwieġbu għal dawn l-affarijiet.

Fl-aħħar, irrid nispjega li l-Unjoni Ewropea m'għandhiex kompetenza diretta fuq dawn l-affarijiet.

Il-kompetenza tal-Unjoni Ewropea hija waħda supplimentari għall-politika ta' saħħa u soċjali tal-pajjiżi membri, jiġifieri jista' jkun li l-WHO u l-Kunsill tal-Ewropa, imma l-Unjoni Ewropea waslet safejn setgħet tasal bir-riżoluzzjonijiet tagħha eċċ. u mhux b'liġijiet.

Hija ta' utilità akbar li wieħed jara l-best practice fil-pajjiżi membri.

(Interruzzjonijiet) Intom kontu ġbartu ħafna informazzjoni u tista' tgħid li kulħadd kien qiegħed joffri l-informazzjoni, imma aħna m'aħniex grupp.

Fil-fatt, aħna nikkonsistu f'ħafna nies li kollha jaħdmu fl-areas tagħhom; min għandu biċċa informazzjoni u min għandu biċċa informazzjoni oħra.

THE CHAIRMAN: Mela nistgħu nieħdu t-transcript ta' dak li għadu kemm semma' il-Professur Xuereb biex jitpoġġa fil-Minuti ta' din il-laqgħa, u b'hekk id-diskors tiegħu jkun il-konklużjoni ta' din il-laqgħa.

U l-mistoqsijiet li talabna biex nagħmlu għandhom ikunu t-terms of reference tal-meeting li aħna konna ftiehmna li nagħmlu ma' dawn l-entitajiet.

PETER XUEREB: Naturalment dawn jistgħu jiġu raffinati aktar.

THE CHAIRMAN: Ir-rapport li għadna kemm rajna se nerġgħu nitolbu lill-Professur Daniel Massa jerġa' jirrepetih dakinhar li jkollna preżenti l-awtoritajiet,.… (Interruzzjonijiet) Se jkun hemm aktar nies li aħna nkunu nistgħu nistiednu.

Ippermettili ftit.

Nerġa' ngħid li se nieħdu dak li għadu kif qal il-Professur Xeureb bħala t-terms of reference tal-meeting li għandna, u dawk il-mistoqsijiet se nkunu qegħdin nibagħtuhom lil dawn l-awtoritajiet li semmejna.

DANIEL MASSA: Li qed jgħid il-Professur Xuereb huma rakkomandazzjonijiet mill-Unjoni Ewropea u li qed isiru lill-membri stati, inkluża Malta.

THE CHAIRMAN: M'għandniex oġġezzjoni.

DANIEL MASSA: Nistgħu nistaqsu lill-Gvern ta' Malta x'qed jagħmel fuq dawn l-affarijiet?

THE CHAIRMAN: Iva, se jkollok lill-Gvern ta' Malta biex tistaqsih.

(Interruzzjonijiet) Mhux se jkollok il-gvern ta' Għawdex, il-Gvern ta' Malta se jkollok!

IS-SUR GODFREY BEZZINA: Jiena mill-Wardija, u jiena wkoll persuna li ġejt electro-sensitive wara li twaħħlet antenna 10 metri 'l bogħod mid-dar tiegħi.

Minn dakinhar ma stajtx ngħix aktar hemmhekk akkost ta' kollox.

Din l-antenna bdew jitfuha fl-10.00 p.m., u mbagħad qalgħuha minn hemmhekk.

Imma minn dak iż-żmien lil hawn bqajt sensittiv, u fost is-sensazzjonijiet li nħoss huma l-widnejn isaffru, din il-parti ta' ġismi mtarrxa, bil-lejl ma nistax norqod, eċċ. X'ġara?

Neħħewha minn hemmhekk, imma waħħluha x'imkien ieħor.

Riċentement, qed iwaħħlu l-antennae u jaħbuhom fit-tankijiet tal-bjut!

Tellgħu l-flag poles bil-ħabel b'kollox biex iċ-ċittadini ta' dak ir-raħal - nista' neħodkom fuq is-site u taraw b'għajnejkom stess - ma juruhomx li qed iwaħħluhom.

Imma aħna għandna dritt bħala ċittadini li nkunu nafu li ħdejna qed iwaħħlu dawn l-antennae?

Bħala ċittadin, għandi dritt li fil-kamra tas-sodda ma jkollix dawn l-EMFs għaddejjin minn ġo rasi jew li jiġu assorbiti minn ġismi u li, allura, jien niġi qisni tarka għal dawn l-EMFs?

Għandi dritt li fil-kamra tas-sodda ma jkollix dan it-tip ta' EMFs?

Nistieden lill-MCA u lil min irid sabiex jiġu jagħmlu t-testijiet li hemm bżonn.

Naħseb li bħala ċittadin għandi d-dritt li ma naċċettax li l-EMFs jidħlu f'dari.

Dawn qed jiġu mponuti fuqi, u jien ma rridhomx.

Jista' jiġi min jiġi, għax jien ma rridhomx.

Meta għandek raħal hekk żgħir u li 98% tar-residenti ma jridux din l-antenna, għaliex din qiegħda tiġi mposta fuqhom xorta waħda?

Jista' xi ħadd jispjegali kif, meta għandek maġġoranza ta' kważi 100% - ħlief għal dak il-wieħed u tnejn li għamluha għal ftit mijiet ta' liri – tal-poplu li ma jriduhiex, u din bilfors tiġi mposta fuqhom?

Għandna dritt ngħidu li din ma rriduhiex?

L-amministraturi kollha responsabbli, illum jew għada .… Il-ħerba li qed issir kawża ta' dawn l-EMFs mill-industrija li, sfortunatament, il-Gvern qed jagħtihom ir-riedni f'idejhom, bl-MCA tgħidilhom biex iwaħħlu fejn iridu huma u, saħansitra jekk l-area tkun ODZ, lanqas hemm bżonn li jmorru għand il-MEPA, imma qegħdin jaħbuhom fit-tankijiet biex ta' madwarhom ma jarawhomx!

Ma jimportax li jmarrdu lin-nies!

Jiena, bħala ċittadin, inħoss li l-EMFs ma rridhomx akkost ta' kollox, u jgħiduli x'jgħiduli nibqa' ngħid li ma rridhomx.

Issa l-amministraturi, meta jkun hemm każi sfortunati, u nafu kemm qed jiżdied il- kanċer.

Fil-fatt, kemm-il darba kelli laqgħat mal-Health Department, u ssuġġerejt li jsir studju fuq is-saħħa tal-bniedem fejn twaħħlu dawn l-antennae biex jaraw kemm żdied il-kanċer u mard ieħor kemm ilhom li waħħlu dawn l-antennae, imma sal-ġurnata tal-lum dejjem qaluli li dan l-istudju jiswa l-flus.

Allura saħħitna ma tiswa xejn?!

Nixtieq li tmorru għand id-dipartimenti konċernati b'dawn il-mistoqsijiet u taraw li jagħtukom risposta.

Grazzi.

PETER XUEREB: Ħa nagħmel l-aħħar żewġ punti bħala informazzjoni.

L-ewwel waħda hi li konsultazzjoni ma ssirx.

Aħna morna nkellmu lil tal-Melita, u morna fil-kumpanija tas-Sindku ta' Ħal-Lija.

Is-Sindku ġie magħna għax bħala kunsill lanqas biss kien ġie kkonsultat, u ppretenda, bir-raġun, li l-Kunsill Lokali għandu jiġi kkonsultat qabel ma jitwaħħlu dawn l-affarijiet.

Dawn ġew kmieni filgħodu biex iwaħħluhom bil-moħbi!

Mela waħda hija n-nuqqas ta' konsultazzjoni u trasparenza mal-kunsill lokali, aħseb u ara man-nies li jgħixu fl-akkwati!

L-ispokesman ta-Melita ammetta straight out li l-unika konsultazzjoni li bbażaw id-deċiżjoni tagħhom kienu biss l-fatti kummerċjali, jiġifieri the most effective and efficient place to put the antennae, mill-bqija xejn għax il-liġi ma tirrikjedix li ssir konsultazzjoni.

Dawn huma punti li from the perspective ta' bon amministrazzjoni, bħala ċittadin wieħed sar jippretendihom bil-kbir.

il-punt l-ieħor kien fuq li jsir studju.

Aħna nvoluti f'kawża, u kien ssuġġerit matul din il-kawża li jsir studju long term fuqna bħala l-plaintiffs.

Aħna morna l-Qorti biex ngħidu li mela nneħħu l-precautional principles, u dawn qed jissuġġerixxu li jagħmlu studju long term fuqna .… (Interruzzjonijiet) Jiena ngħid allaħares li l-Qorti toħroġ b'din id-deċiżjoni!

THE CHAIRMAN: Mela nistgħu nikkonkludu l-laqgħa tagħna, u se nagħmel żewġ appelli żgħar.

L-ewwel appell imur għall-ġurnalisti li qegħdin isegwuna, u nitlobhom sabiex ikunu kuraġġużi u issue bħal din jirrapportawha, għax għandi d-dubji tiegħi kemm il-ġurnali jistgħu jirrapportaw laqgħa bħal din, minħabba li jkun hemm sensazzjoni ta' telf ta' reklami.

It-tieni appell hu li nixtieq nara lill-għaqdiet ambjentalisti aktar ikkonċernati fuq dan it-tip ta' problema.

S'issa mill-għaqdiet ambjentalisti għadna m'aħniex qed nisimgħu, u jekk mhux se jkollna aktar awareness fuq dan it-tip ta' problema, u nibqgħu biss fuq affarijiet li jidhru, naħseb li l-complaint tagħna mhux bilfors tasal fejn nixtiequha tasal.

Grazzi.

Fid-9.31 p.m., il-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata iktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 132

It-Tlieta, 22 ta' Mejju, 2012

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.20 p.m.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat, ippresieda.

Dr Elaine Burmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, kienet preżenti għal din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Iċ-Chairman informa lill-Kumitat li kien irċieva din il-korrispondenza:

Dok 170 Final Report on the Supply of School Uniforms datat Mejju 2012 u maħruġ mill-Uffiċċju għall-Kompetizzjoni flimkien ma' Press Release dwar dan ir-rapport mid-Department of Information datata 18 ta' Mejju, 2012.

Laqgħa mas-Sur David Agius ex-surġent tal-pulizija.

Il-Kumitat stieden lis-Sur David Agius, ex-surġent tal-pulizija wara li dan talab biex jiltaqa' mal-Kumitat ħalli jagħti r-rimarki tiegħu dwar l-esperjenza tieghu fuq kif każ personali ġie ttrattat mill-Bord tal-Pulizija u kif dan l-istess Bord naqas li jittratta l-każ b'mod soddisfaċenti.

Is-Sur David Agius ppreżenta lill-Kumitat;

Dok 171 Korrispondenza bejn is-Sur David Agius u l-Bord tal-Pulizija.

Il-Kumitat stieden lill-Prof.

Pierre Mallia u mistednin oħra sabiex jagħmlu l-preżentazzjoni tagħhom dwar l-effetti ħżiena fuq is-saħħa kkawżati mir-radjazzjoni elettromanjetika.

Waqt id-diskors tiegħu, il-Prof.

Peter Xuereb tkellem fuq x'għandha tkun il-bażi tal-laqgħa sussegwenti.

Għaldaqstant, iċ-Chairman tal-Kumitat, l-Onor.

Edwin Vassallo, talab li din il-parti tad-diskors mill-Prof.

Peter Xuereb titniżżel fil-Minuti ta' din il-laqgħa biex isservi ta' terms of reference għal-laqgħa li jmiss.

PETER XUEREB: Nixtieq inkun ċar fuq l-għan ta' din il-laqgħa.

Naħseb li għandna dritt kemm bħala kumitat u kemm bħala parlament.

U aħna bħala ċittadini għandna d-dritt li dawn jgħidulna preċiżament fuq liema bażi xjentifika qed jaħdmu u jgħidulna preċiżament liema linji gwida u liġijiet qegħdin isegwu.

Iridu jagħtu lilkom, bħala kumitat, provi ta' korrispondenza interna tagħhom, jekk hemm bżonn, li qed isegwuhom internament u jimmoniterjawhom minn żmien għal żmien, u mhux għadhom għaddejjin bl-istess kantaliena tal-aħħar 15-il sena meta x-xjenza kompliet miexja!

Għandhom jiġu ppreparati biex iwieġbu għall-mistoqsijiet tal-pubbliku imma naħseb li għandhom iwieġbu wkoll għall-mistoqsijiet aktar diretti u aktar demanding li jagħmel il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali.

U dak huwa inkwantu tal-għan tal-laqgħa biex ma tkunx ristretta għal xi ħaġa bbażata sempliċement fuq l-iskejjel eċċ.

It-tieni ħaġa rridu nagħmluha ċara magħhom li jridu jiġu u jagħtuna din l-informazzjoni fid-dettall, ikunu preparati li jwieġbu oralment fil-laqgħa imma li jagħtu wkoll lill-Kumitat rapport, jekk hemm bżonn, tas-sistemi li jużaw u tad-dokumentazzjoni li għandhom ħalli jibdew jwieġbu għal dawn l-affarijiet.

Fl-aħħar irrid nispjega li l-Unjoni Ewropea m'għandhiex kompetenza diretta fuq dawn l-affarijiet.

Il-kompetenza tal-Unjoni Ewropea hija waħda supplimentari għall-politika ta' saħħa u soċjali tal-pajjiżi membri, jiġifieri jista' jkun li l-WHO u l-Kunsill tal-Ewropa imma l-Unjoni Ewropea waslet safejn setgħet tasal bir-riżoluzzjonijiet tagħha eċċ. u mhux b'liġijiet.

Hija ta' utilità akbar li wieħed jara l-best practice fil-pajjiżi membri.

(Interruzzjonijiet) Intom kontu ġbartu ħafna informazzjoni u tista' tgħid li kulħadd kien qiegħed joffri l-informazzjoni imma aħna m'aħniex grupp.

Aħna ħafna nies li jaħdmu fl-areas tagħhom, fejn min għandu biċċa informazzjoni u min għandu biċċa informazzjoni oħra."

Il-Kumitat qabel li din il-parti tad-diskors tal-Prof.

Peter Xuereb tintbagħat lil dawk li se jiġu mistiedna jwieġbu fil-laqgħa li se ssir f'dan ir-rigward ħalli dawn jiġu bit-tweġibiet.

Il-Kumitat issuġġerixxa li l-mistednin għal din il-laqgħa għandhom ikunu il-Malta Communications Authority, il-Malta Environment and Planning Authority, il-Ministeru tal-Edukazzjoni u x-Xogħol, il-Ministeru tas-Saħħa, l-Anzjani u Kura fil-Komunità, il-Ministeru għall-Infrastruttura, Trasport u Komunikazzjoni, il-kumpanniji GO, Melita u Vodafone kif ukoll NGO's li jaħdmu f'dan il-qasam.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fid-21.31 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li għandha tiġi kkomunikata iktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AMBJENT U L-IPPJANAR

TAL-IŻVILUPP

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 10

It-Tnejn, 28 ta' Mejju, 2012 fis-7:00 p.m.

L-Onor.

Jesmond Mugliett, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 28 ta' Mejju, 2012 fis-7:00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Kontinwazzjoni tad-diskussjoni dwar id-dokument li jistabbilixxi l-oġġettivi tal-iStrategic Plan for Environment and Development (SPED)

14 ta' Mejju 2012 SKRIVAN TAL-KAMRA