(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Il-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 131

It-Tlieta 22 ta' Mejju, 2012

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 131

It-Tlieta 22 ta' Mejju, 2012

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-03:30 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 130 li saret nhar it-Tlieta, 15 ta' Mejju 2012, ġew ikkonfermati.

PREŻENTAZZJONI TAS-SURVEY "L-ISTUDENT GĦAWDXI U L-FUTUR TIEGĦU" MILL-gRUPP uNIVERSITARJI GĦAWDXIN – KONTINWAZZJONI

the chairman (Onor. Edwin Vassallo): Illum għandna d-diskussjoni fuq ir-rapport li kien tressaq quddiemna mill-GUG (Grupp Universitarji Għawdxin), wara li aħna, bħala Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, konna stedinnihom sabiex niltaqgħu magħhom.

Dawn kienu għamlulna preżentazzjoni dwar id-diffikultajiet li jiltaqgħu magħhom l-istudenti Għawdxin li jkunu qegħdin jistudjaw fl-Università ta' Malta.

Proprju l-ġimgħa li għaddiet iddiskutejna fit-tul ukoll - u irridu nerġgħu niltaqgħu magħhom biex inkomplu niddiskutu - rapport li kien ikkommissjonat minn Eco Gozo, u r-riċerka f'dan ir-rapport ġiet miġbura minn Dr Andrew Azzopardi fost oħrajn.

Din ir-riċerka kienet ibbażata fuq iż-żgħażagħ Għawdxin f'Għawdex.

Għalhekk nista' ngħid li dan il-Kumitat tefa' ftit l-attenzjoni tiegħu dan l-aħħar fuq il-ħtiġijiet tal-Għawdxin!

Issa wara l-ewwel laqgħa li kellna mal-istudenti Għawdxin, il-proposta tiegħi, kif ukoll ta' sħabi, kienet dik li nagħmlu laqgħa oħra straordinarja - peress li mhijiex fil-ħin li normalment jiltaqa' dan il-Kumitat – sabiex fiha nlaqqgħu diversi entitatijiet, awtoritajiet u dipartimenti li għandhom x'jaqsmu mat-teħid tad-deċiżjonijiet fuq is-suġġerimenti li nħarġu minn dan il-grupp tal-istudenti Għawdxin.

Jien qed nipproponi li - kif ġieli għamilna f'laqgħat oħra - nieħdu d-dokument oriġinali bħala moqri, peress li lil kull entità li hawn hawnhekk diġa' għaddejnilha dan id-dokument.

Naturalment, aħna qegħdin nistennew li kull entità li hawn preżenti ġiet ippreparata sabiex tagħti l-preżentazzjoni tagħha dwar dak li qiegħed isir, u sabiex jagħtu risposta lil dawn l-istudenti Għawdxin.

Allura llum m'aħniex se nagħmlu diskussjoni fuq il-'kif' u fuq il-'għaliex', imma se nkunu qegħdin nisimgħu r-risposti ta' x'qed isir u ta' x'jista' isir biex dawn il-proposti jiġu effettivament mogħtija l-ħajja.

L-Onor.

JUSTYNE CARUANA: Sur President, mhux biex nikkorreġik, imma safejn naf jien din il-laqgħa kellha tkun intiża fuq is-soluzzjonijiet, għax id-diskussjoni issa diġà saret.

JUSTYNE CARUANA: Issa diskussjonijiet ilhom isiru.

Illum ġejna hawnhekk sabiex kull entità konċernata jagħtuna s-soluzzjonijiet tagħhom dwar il-problema li għandha x'taqsam magħhom.

THE CHAIRMAN: Eżatt.

Jien hekk kont qed ngħid fi kliem ieħor.

Jien kont qed ngħid li llum mhux se noqogħdu niddiskutu il-'kif' u l-'għaliex', imma rridu nisimgħu x'qed isir u meta jistgħu jsiru dawn il-proposti.

Għalhekk aħna rridu nisimgħu minn dawn l-entitajiet x'deċiżjonijiet se jieħdu dwar dawn il-proposti.

Ħalli nibda mill-ewwel mill-grupp li qed jirrappreżenta lis-settur tat-trasport, jiġifieri li għandhom x'jaqsmu mal-Gozo Channel, ma' Transport Malta u dawk li għandhom x'jaqsmu wkoll mal-Ministeru tat-Trasport u l-Komunikazzjoni.

Għalhekk nitlob lil dawn in-nies sabiex jersqu mal-mejda, u mbagħad min ikun se jitkellem nitolbu jgħid ismu u mil-liema dekasteru ġej.

Imbagħad, wara li niddiskutu l-issues kollha li għandhom x'jaqsmu ma' Transport Malta, ngħaddu biex niddiskutu l-issues li għandhom x'jaqsmu mal-edukazzjoni.

Tajjeb li ninnota hawnhekk li magħna llum hawn ukoll il-Ministru responsabbli għal Għawdex.

Qabel nibdew nixtieq nagħmel osservazzjoni teknika dwar il-fatt li din il-laqgħa se tkun qiegħda tiġi trasmessa live fuq l-internet.

Għalhekk wieħed għandu jkun responsabbli għal dak li se jgħid għax, ladarba jgħid xi ħaġa, ma jkunx jista' jreġġagħha lura.

Nerġa' nitlob ukoll lil min se jitkellem sabiex jekk jogħġbu jgħid ismu u minn fejn ġej minħabba t-transcript writers.

Mela, dawn huma l-mistoqsijiet li saru f'dan is-survey dwar it-trasport pubbliku.

Imbagħad rigward is-servizz f'Għawdex qed jgħidu hekk:

Dawk kienu t-tliet punti prinċipali li għandhom x'jaqsmu mas-servizz pubbliku.

IS-SUR IAN MERCIECA (President tal-GUG): Dawn il-proposti li għandkom hawnhekk ma ħlomniex bihom, imma huma proposti li matul dawn l-aħħar xhur konna qegħdin niddiskutuhom mal-membri tagħna, li huma l-istudenti Għawdxin.

Apparti minn hekk, għamilna wkoll stħarriġ fejn rajna x'jaħsbu l-istudenti Għawdxin fuq dawn il-proposti.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Dan it-tip ta' introduzzjoni tgħodd għal kull panel ieħor li se jkun qed jagħmel il-preżentazzjoni tiegħu.

Din hija introduzzjoni ħafifa, imma tagħmel sens għas-suġġett li se jiġi diskuss illum.

Naħseb li s-Sur Delia se jkun l-ewwel wieħed li se jitkellem.

IS-SUR EMANUEL DELIA (f'isem il-Ministeru għall-Infrastruttura, Trasport u Komunikazzjoni): Sur President, nixtieq nirringrazzja lilek u lill-Kumitat għall-invit tagħkom sabiex niddiskutu dan ir-rapport tal-GUG.

Nirringrazzja wkoll lill-GUG għar-riċerka li għamlu u għall-feedback li tawna minn dan is-settur importanti tal-konsumaturi tagħna.

Biex nibda, rridu nirrikonoxxu li t-time table tal-X1, li hija r-rotta li titlaq miċ-Ċirkewwa - mingħajr ma jkollok għalfejn tibdel il-karozza – u li tieħdok Mater Dei jew l-Università, ma kenitx organizzata - jew almenu mhux il-ħin kollu tal-ġurnata - mal-wasliet tal-vapur minn Għawdex.

L-osservazzjoni tar-relazzjoni tal-interchange tal-vjaġġ għall-passiġġieri Għawdxin bejn il-karozzi tal-linja u l-vapur kienet diġa' saret, anke meta kienu tħejjew time tables preċedenti.

Hemmhekk naħseb li l-preċedessuri tal-membri preżenti tal-GUG kienu talbuna sabiex nagħtu bħala priorità it-tnaqqis tad-dewmien tal-istennija minn meta wieħed jispiċċa lecture l-Università sakemm titlaq il-karozza minn ġol-Imsida.

U allura, oriġinarjament it-time tables ġew iktar organizzati mit-tluq tal-vjaġġ mill-Università lejn iċ-Ċirkewwa.

Imbagħad, il-karozza tal-linja titħalla ftit tal-ħin iċ-Ċirkewwa u terġa' titlaq minn hemm.

Dawk it-timetables kienu iktar orjentati madwar il-pattern tal-lectures.

Naturalment tinftiehem faċilment l-osservazzjoni li meta student Għawdxi qed jivvjaġġa mir-raħal tiegħu, possibilment qed jibdel f'Għawdex stess il-karozza tal-linja sakemm jasal l-Imġarr Għawdex, u mbagħad irid jibdel il-mezz tat-trasport għal fuq il-vapur, u wara jrid jerġa' jirkeb karozza tal-linja oħra.

Il-waiting time waqt dak il-vjaġġ għandu jitnaqqas, anke jekk il-bidu tal-vjaġġ lura, minflok il-waiting time f'nofs il-vjaġġ, jista' jiċċaqlaq.

Issa t-timetables tas-sajf, li jibdew fis-27 ta' Mejju, jiġifieri l-ġimgħa d-dieħla, iqarrbu iktar lejn l-arrivals tal-vapur.

Kif tafu, t-timetables tal-vapur jerġgħu jinbidlu fil-15 ta' Ġunju.

Fost ir-rotot li huma affettwati għandek l-X1.

(Interruzzjonijiet) Veru hemm l-utenti li jmorru l-iSptar Mater Dei, u għandek ukoll il-ħaddiema.

It-timetables tat-trasport pubbliku huma regolati - sakemm jissodisfaw ir-rekwiżiti minimi ta' frekwenza li jistipula r-regolatur, li f'dan il-każ tiġi Transport Malta – mill-operatur li bħalissa hija l-Arriva.

Jiġifieri, jekk ngħidu kuntrattwalment li s-servizz bejn iċ-Ċirkewwa u l-ajruport, u li jrid jgħaddi minn Mater Dei, irid ikun mill-inqas kull siegħa fil-ħin tal-operat, f'dik is-siegħa meta jgħaddi, ngħidu aħna mill-Mellieħa jew mill-isptar, jew inkella meta jitlaq miċ-Ċirkewwa, dik jistipulaha l-operatur, għax l-operatur huwa motivat li jistabilixxi t-timetable bl-iktar mod effiċjenti possibbli biex juża r-riżorsi tiegħu l-ħin kollu u bl-aħjar mod possibbli, li l-karozza bażikament għandha r-roti dejjem iduru.

Imma l-operatur huwa sensittiv għall-bżonnijiet tal-klijenti tiegħu u għall-bżonnijiet partikolari tal-Għawdxin li jridu jmorru l-Università jew l-isptar.

Fil-fatt, assigurana li qed jimmodifika t-timetables tiegħu biex dawn ikunu eqreb għall-wasliet tal-vapur.

Nista' ngħid li mis-27 ta' Mejju, sas-7.00 p.m. - għax hemm xi eċċezzjonijiet wara dak il-ħin, meta l-frekwenza tonqos xi ftit – it-tluq tal-X1 miċ-Ċirkewwa se jkunu kollha bejn 10 u 20 minuta wara l-wasla tal-vapur.

Allura l-osservazzjoni li kien hawn f'dan ir-rapport, li b'mod ġust jitkellmu fuq waiting times ta' iktar minn 50 minuta, se jiġu eliminati mill-ġimgħa d-dieħla.

Naturalment, se nżommu kostantament mal-operatur biex it-timetables li jsiru minn żmien għal żmien ikomplu jissodisfaw dan ir-rekwiżit.

Il-vjaġġ bejn iċ-Ċirkewwa u l-Università b'din ir-rotta preżenti tal-X1 tieħu – u dan ivverifikajnih għax Transport Malta għamlet eżerċizzju wara r-rapport tal-GUG biex inkunu nafu fuqiex qed nitkellmu – kostantament madwar 55 minuta.

(Uħud mill-impressjonijiet li joħorġu minn dan ir-rapport huma fil-fatt fedelment ikkonfermati mill-esperjenza tagħna, filwaqt li oħrajn naħsbu li maż-żmien diġa' tjiebu u allura ġew sorpassati.)

Din ir-rotta li qed insemmi, għalkemm hija differenti minn dik oriġinali, hija rotta li tgħaddi minn toroq li normalment huma inqas congested mir-rotta konvenzjonali.

Barra minn hekk, sabiex tmur l-Università u lura għaċ-Ċirkewwa, għandha limited stops: fil-fatt, jekk m'iniex sejjer żball, tieqaf xi ħames darbiet biss, mentri qabel kienet tagħmel mat-30 waqfa.

Għaldaqstant naħsbu li din il-parti tar-rotta qiegħda taħdem sew.

Fil-fatt, fl-esperjenza tagħna, 85% tad-departures miċ-Ċirkewwa huma within ten minutes tax-schedule jew inkella on time.

Għalhekk, mhi sodisfaċenti xejn l-esperjenza mill-Università għaċ-Ċirkewwa permezz tal-karozzi tal-linja, għax kien hemm delays sostanzjali.

Fil-fatt, mill-osservazzjonijiet tagħna sibna li madwar 60% tal-vjaġġi skedati li jitilqu mill-Università jkunu aktar minn għaxar minuti tard.

U ċertament dan mhuwiex rekord aċċettabbli.

Kif tistgħu timmaġinaw, aħna nissorveljaw ir-rotot kollha minn żmien għal żmien u naraw fejn huma l-ilmenti, ninnotaw it-titjib li jkun hemm u ninsistu li jsiru l-aġġustamenti fuq dak it-titjib.

Naqblu mal-osservazzjoni li saret b'mod kompetenti u korretta f'dan l-istudju, u ċioè li l-kawża tad-delays mill-Università mhijiex fuq il-vjaġġ bejn l-Università u ċ-Ċirkewwa - għax tant huwa hekk li hi u ġejja lura s-servizz huwa relattivament puntwali - imma fil-parti tat-traġitt ta' qabel, jiġifieri qabel ma tasal l-Università u allura bejn l-ajruport u l-Università.

Hemmhekk kien hemm ittardjar minħabba xogħolijiet fuq it-triq u minn konġestjonijiet.

U issa qegħdin ninnotaw li qed ikun hemm titjib kbir fiha.

L-operatur, mill-osservazzjonijiet tiegħu – u anke aħna – qegħdin nantiċipaw titjib sostanzjali fir-rendiment immedjat u iktar u iktar ma jgħaddi ż-żmien.

Ma nistgħux naqblu li hemm xi problema partikolari fuq is-servizz dirett bejn iċ-Ċirkewwa u Mater Dei, li wara Mater Dei dan is-servizz ikompli biex jagħmel servizzi oħra.

Studjajna d-domanda għas-servizz u kemm hemm spazju pprovdut fiż-żewġ direzzjonijiet, u m'hemm l-ebda evidenza ta' xejn li hemm xi problema f'dan ir-rigward.

Naħseb li l-kelma li wieħed irid ifittex kien servizz esklussiv, li jagħmel hekk biss, li jservi ċ-Ċirkewwa u Mater Dei u ma jagħmilx xi ħaġa oħra.

Naturalment huwa deżiderabbli li jkun hemm ukoll servizz bejn iċ-Ċirkewwa u l-ajruport.

Allura, l-unika mod ta' kif dan isir huwa billi jkun hemm żewġ servizzi, wieħed bejn iċ-Ċirkewwa u Mater Dei, u l-ieħor li jieħdok sa nofs il-gżira u jibqa' sejjer sal-ajruport.

U ma narawx ġustifikazzjoni għal din l-ineffiċjenza, anke mill-perspettiva tal-utenti mill-Università.

Qatt ma ġara – u qatt ma jiġri – li ma tistax tirkeb tal-linja mill-Università, jekk sejjer iċ-Ċirkewwa, għax tiġi mimlija mill-ajruport!

Żgur, speċjalment fi tmiem il-ġimgħa, li għat-tip ta' vjaġġi li jagħmlu l-istudenti tal-Università, fejn ikunu qed jivvjaġġaw bil-bagalji tagħhom, eċċ, it-tip ta' karozza tal-linja jista' jkun aktar komdu. u din tagħmel differenza.

Allura aħna ddiskutejniha mal-operatur li, min-naħa tiegħu, kkonfermalna li se jieħu din l-osservazzjoni u li l-articulated buses huma iktar komdi għal dan ir-rigward, u għalhekk għandhom ikunu ppreferuti, fejn loġistikament huwa permessibbli, biex ikun ipprovdut is-servizz fi tmiem il-ġimgħa.

Fl-aħħar nett, nixtieq nagħmel osservazzjoni fuq il-prezz tal-insularità doppja.

Din kienet xi ħaġa li aħna minn dejjem konna sensittivi ħafna għaliha.

U għalhekk, dawk l-istudenti li għandhom f'idejhom l-istudent ticket - jekk huma studenti f'Malta, jgħinhom biex jivvjaġġaw f'Malta – jintitolahom sabiex jivvjaġġaw b'xejn f'Għawdex.

Jekk inti tixtri biljett ħażin, se jiġri dak li qed isemmu f'dan ir-rapport, u ċioè li inti tixtri day ticket Għawdex u mbagħad tinżel Malta, u jkollok tixtri day ticket ieħor f'Malta.

B'hekk, apparti l-vapur, se tiġi €3 biex tivvjaġġa f'ġurnata!

Fil-verità, li għandek tagħmel hu li, jekk inti tivvjaġġa regolarment, tixtri student ticket ta' 30 ġurnata li huwa €21, u li dan jippermettilek, bla limitu ta' xejn, sabiex tivvjaġġa f'Malta u f'Għawdex għal 80 ċenteżmu kuljum!

Irrid nenfasizza li din hija innovazzjoni li daħlet fis-seħħ minn Lulju li għadda.

Preċedentement, ma kien hemm l-ebda mod ta' kif wieħed jivvjaġġa b'xejn f'Għawdex għax għandu biljett għal Malta.

Din kienet xi ħaġa li konna sensittivi għaliha, u fil-fatt ġabet traħħis fl-ispiża tal-istudenti Maltin, u aktar u aktar għall-Għawdxin meta dawn ikunu qed jivvjaġġaw bit-trasport pubbliku.

THE CHAIRMAN: Issa li ddiskutejna l-proposti jew l-ilmenti marbuta mal-karozzi tal-linja, mmorru biex niddiskutu xi ħaġa oħra, jew inkella mmorru biex nagħlqu l-kapitlu tal-preżentazzjoni fuq it-trasport billi nisimgħu x'għandhom xi jgħidu min-naħa tal-Gozo Channel?

Tajjeb, mela se neħduhom waħda waħda.

Hawn xi kummenti fuq dak li smajna min-naħa tas-Sur Delia?

L-Onor.

JUSTYNE CARUANA: Sur President, għadni kemm irċevejt email issa issa fejn qed jistaqsuni fuq ir-rotta X6 li kienet express u tneħħiet.

Qed jistaqsuni wkoll fuq il-biljetti.

Ħalli naqraha testwalment.

Din qiegħda tgħid hekk; "L-Għawdxin qed jispiċċaw b'żewġ biljetti kuljum.

Saħansitra biljett mixtri minn Għawdex biex jintuża Malta, ma jiġix aċċettat.

Għandhom bżonn id-drivers ikunu kollha mgħallmin rigward il-biljetti, għax daqqa jaċċettawhom u daqqa le!"

IS-SUR EMANUEL DELIA: Ħalli nibda nirrispondi l-ewwel mistoqsija.

L-X6 kien servizz bejn iċ-Ċirkewwa u l-Belt Valletta li kellu waqfiet limitati.

Dan kien jikkumplementa s-servizz tradizzjonali bejn iċ-Ċirkewwa u l-Belt Valletta.

Il-karozza bin-numru 41 tgħaddi kull nofs siegħa, tgħaddi minn Birkirkara u tieqaf f'kull waqfa.

Ikolli ngħid li l-idea ta' limited stops fuq dan is-servizz ma tantx irriżultat popolari għax li kien jiġri hu li kien ikun hemm konflitt kontinwu bejn passiġġieri li jridu jieqfu fuq dak il-bus stop partikolari u d-driver li jgħidilhom li ma jistax jieqaf hemmhekk!

Li hu żgur hu li kien hemm bżonn li nagħmlu iktar, speċjalment fl-istaġun tas-sajf, għan-nies li qed jivvjaġġaw bejn iċ-Ċirkewwa u l-Belt Valletta, u importanti ħafna lura lejn iċ-Ċirkewwa, għaliex id-domanda fuq dak il-kuritur tiżdied ħafna fl-istaġun tat-turisti, bin-nies li jridu jmorru jew jiġu mill-Mellieħa, San Pawl il-Baħar, eċċ.

Għalhekk minflok l-X6, u b'żieda mar-rotta 41, daħħalna wkoll ir-rotta 42, li bażikament din tagħmel bħall-X6, imma tieqaf kullimkien.

Allura s-servizz bejn il-Belt Valletta u ċ-Ċirkewwa mill-ġimgħa d-dieħla se jkun beefed up b'servizz kull kwarta bejn il-41 u l-42, b'waħda tgħaddi minn parti ta' Birkirkara u l-oħra tgħaddi minn parti oħra ta' Birkirkara, imma bażikament l-istess destinazzjoni.

Ovvjament dan iżid l-ispazju fuq il-korozzi tal-linja, għaliex l-oġġettiv dejjem huwa - u l-obbligu qiegħed fuq l-operatur - li l-operatur għandu jassigura li ma tkunx qed tistenna tal-linja l-Imsida biex tmur iċ-Ċirkewwa, u tal-linja tiġi mimlija bin-nies li jkunu rikbu mill-Belt biex imorru l-Mellieħa.

Minflok l-X6, hemm it-42 li qiegħda tirdoppja l-frekwenza b'erba' karozzi fis-siegħa bejn il-Belt u ċ-Ċirkewwa fil-peak hours.

Jekk taraw it-timetables, hemm sitt karozzi fis-siegħa, skont id-direzzjoni fejn ikun hemm l-aktar nies sejrin.

Naturalment, dan ma jgħoddx meta qed iġġorr il-bagalji u dan it-tip ta' affarijiet.

Imma jekk qed tivvjaġġa fuq karozza tal-linja, u se tgħaddi minn quddiem l-istage tal-Imsida tal-Junior College, hemmhekk għandek karozza tal-linja kull ħames minuti - qisu 19-il karozza fis-siegħa li jgħaddu minn dak it-traġitt – u allura huwa fast ħafna biex inti tinżel l-Imsida u minn hemmhekk tibdel ix-xarabank - li se tibda tgħaddi kull kwarta mill-ġimgħa d-dieħla - biex tmur iċ-Ċirkewwa.

Dan b'żieda mas-servizz dirett, u mhux minflok is-servizz dirett!

Rigward it-tieni parti tal-mistoqsija – għax wasal għandna wkoll dan l-ilment – aħna informati li skorettament, xi xufiera - aħna dawn ma nwaqqfuhomx, għax it-telf ta' revenue mhux lilna isir - ma japplikawx korrettament il-policies tal-operatur.

Li nista' ngħidlek hu li aħna nirregolaw il-prezz massimu li jista' jiġi mitlub lill-konsumatur u, sakemm l-operatur ma jkun qed jikser l-ebda regola tagħna, aħna ma nistgħu ngħidulu xejn.

Imma jekk jikser xi regola minn tagħna u jitlob iktar flus, aħna nkellmuh.

Rigward il-jeddijiet tal-Għawdxin, studenti jew mhumiex, kull resident Għawdxi li għandu f'idejh season ticket ta' Malta, li jista' ikun biljett ta' sebat ijiem, biljett ta' 30 ġurnata jew biljett ta' 90 ġurnata, jista' jivvjaġġa f'Għawdex b'xejn.

Naturalment jekk jivvjaġġa Malta għax ikun ħallas għalih, imma għar-residenti Għawdxin li għandhom season tickets Maltin, jew inkella li għandhom student tickets, jistgħu jivvjaġġaw f'Għawdex b'xejn.

B'hekk daħħalna miżura li ma kenitx teżisti qabel.

Fil-fatt, qabel, jekk tivvjaġġa f'Għawdex, kont trid terġa' tħallas Għawdex u l-istess Malta.

Aħna daħħalna din il-miżura biex l-Għawdxin ma jħallsux darbtejn.

JUSTYNE CARUANA: Dan l-ilment hekk qed jgħid, u ċioè li qed ikollhom jixtru żewġ biljetti.

Mela qegħdin jixtru biljett Għawdex li suppost jintuża Malta, imma dan mhux qed jiġi aċċettat.

IS-SUR EMANUEL DELIA: Jiġri hekk jekk jixtru l-biljett il-ħażin!

Jekk jien residenti Għawdex, nixtri day ticket Għawdex u nipprova nivvjaġġa bih f'Malta, se nkun qiegħed nivvjaġġa bil-biljett ħażin, u għalhekk se jkolli nerġa' inħallas.

Ħalli nerġa' nenfasizza.

Detentur ta' season ticket ta' Malta, li jista' ikun seven day ticket, 30 day ticket jew 90 day ticket, juri dak il-biljett u jista' jivvjaġġa b'xejn Għawdex jekk huwa residenti Għawdex.

Imma jekk resident f'Għawdex jixtri day ticket ta' Għawdex u jiġi Malta, se jkollu jixtri biljett ieħor hekk kif jasal Malta.

Jekk irid jevita milli jħallas darbtejn, irid jixtri season ticket ta' Malta.

JUSTYNE CARUANA: Fil-fatt dan hu l-ilment, għax qegħdin jixtru l-biljett minn Għawdex, imma x'ħin jiġu biex jużawh f'Malta, qed jgħidulhom li dak il-biljett mhuwiex tajjeb.

IS-SUR EMANUEL DELIA: Nerġa' niċċara li jien qed nitkellem fuq is-seven day ticket, fuq it-30 day ticket u fuq in-90 day ticket, u mhux fuq id-day ticket.

THE CHAIRMAN: Sur Delia, ladarba jidher li hemm din id-diffikultà, huwa possibbli li bħala Arriva jew Transport Malta tagħmlu xi tip ta' reklamar jew tqassim ta' informazzjoni mal-Għawdxin ħalli din it-tip ta' informazzjoni tkun magħrufa?

La xi ħadd qed jikteb lill-Onor.

Justyne Caruana b'din il-problema, żgur li hemm oħrajn li għandhom l-istess problema, u issa qed ngħidu x'inhi s-soluzzjoni.

Naħseb li biex inqarrbu r-risposta għal din il-problema, rridu nagħtu aktar informazzjoni.

IS-SUR EMANUEL DELIA: Sur President, naħseb li n-nuqqas tagħna jirriżulta mill-fatt li kelli nispjegaha, speċalment lill-Onor.

Caruana li hija wkoll Għawdxija!

Evidentement ma kkomunikajniex dan b'mod effettiv biżżejjed, u għalhekk irridu naraw kif se nagħmluha.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

CARMELO ABELA: Xtaqt nistaqsi lis-Sur Delia dwar point 10 fil-points of suggestions li nsibu f'dan ir-rapport li ħejjew dawn l-istudenti.

Jien qiegħed nifhem li jeżisti l-istudent ticket.

Issa dan l-istudent ticket jista' jiġi mixtri għal ġurnata waħda biss, jew inkella jrid ikun a block of tickets?

IS-SUR EMANUEL DELIA: Student ticket huwa disponibbli f'żewġ kategoriji: biljett ta' 30 ġurnata u biljett ta' 90 ġurnata, u li f'dak il-perijodu wieħed jista' jivvjaġġa mingħajr limitu.

Għalhekk, ma jeżistix student ticket ta' ġurnata.

THE CHAIRMAN: L-Onor Frederick Azzopardi.

FREDERICK AZZOPARDI: Sur Delia, f'paġna ħamsa ta' dan ir-rapport qiegħed jingħad hekk:

Għandek xi kummenti fuq din?

Issa fuq paġna sitta, filwaqt li l-istudenti qed jgħidu li huma kuntenti bil-ħin, anzi qed jgħidu li jkun hemm okkażjonijiet fejn il-vjaġġ jieħu 40 minuta, qed jgħidu wkoll hekk:

Imbagħad qed jgħidu hekk:

Tista' tagħtina l-kummenti tiegħek fuq dawn l-argumenti?

IS-SUR EMANUEL DELIA: Naħseb li pprovajt nindirizza dan il-punt fl-introduzzjoni tiegħi.

Il-fatti juru li - jiddependi wkoll minn fejn qed tkejjel - f'ċertu ħin tal-ġurnata, f'ċertu postijiet partikolari, għandek issues ta' regolarità.

Parti minnha ġejja minn kif inhi t-timetable, jiġifieri l-waiting time jibda minn meta wasalt bil-vapur, u mhux minn meta suppost telqet il-karozza tal-linja.

Jekk il-karozza tal-linja suppost telqet 45 minuta wara li wasal il-vapur, u din telqet fil-ħin, inti xorta għandek waiting time ta' 45 minuta.

Meta titlob lil dak li jkun sabiex jikkummenta fuq dan jgħidlek li għamel tliet kwarti jistenna, avolja l-karozza kienet perfettament fil-ħin.

Rigward it-tluq miċ-Ċirkewwa, għandek madwar 85% tad-departures li jitilqu f'għaxar minuti mix-schedule tagħhom jew fil-ħin eżatt.

Hemm problema ta' dan it-tip hekk kif taqbad il-karozza mill-Università u tiela' 'il fuq.

Fil-fatt, għandek ftit iktar minn 60% li ma jitilqux f'għaxar minuti mill-ħin tagħhom, u dan żgur li huwa rekord inaċċettabbli.

Frankament, anke li kieku kien hemm 20% tad-departures miċ-Ċirkewwa li ma jitilqux f'għaxar minuti mill-ħin tagħhom, ma kienx ikun aċċettabbli.

U dak huwa punibbli għall-operatur.

Aħna nkunu sodisfatti meta l-karozzi jitilqu fil-ħin.

Li qed nosservaw hu li, minn ħafna rotot, l-aġġustamenti saru maż-żmien.

Pereżempju, meta jkollok rotot fejn il-problema tagħhom hija li f'ċertu ħinijiet tal-ġurnata jkollok ħafna nies li jagħmlu double parking quddiem ħanut li minn hemmhekk trid tgħaddi dik ir-rotta partikolari.

Jekk inti tindirizza dik il-problema se tibda tara performance ħafna aħjar maż-żmien.

Fil-każ tal-vjaġġ bejn l-ajruport u l-Università, m'hemmx dubju li x-xogħolijiet fi Triq Garibaldi u fi Triq il-Kunsill tal-Ewropa kkomplikaw l-affarijiet.

Naħsbu li għandna naraw titjib fihom ladarba jkunu lesti, u diġa' qed naraw ċertu titjib.

Dan jeħodni għat-tieni parti tal-mistoqsija.

It-timetables li għamilna mhumiex konċernati biss fi x'ħin titlaq mill-ewwel waqfa tagħha l-karozza tal-linja u fi x'ħin tasal fl-aħħar waħda, imma t-timetable hija interessata fil-vjaġġ kollu.

Huwa għalhekk li mhux lakemm tgħid għax din ma baqgħetx kif kienet fl-antik.

Qabel kienet xi ħaġa sabiħa li l-karozza tal-linja titlaq meta jiddeċiedi x-xufier, u d-deċiżjoni biex jitlaq kien jeħodha meta jara l-vapur rabat u jgħodd għaxar minuti minn dak il-ħin.

Qabel kien jara l-istudenti jiġru bil-basktijiet u meta ma jarax aktar nies jiġru kien jistartja l-karozza u jitlaq.

Dak it-tip ta' servizz jinjora lil min qed jistenna l-karozza tal-linja all along the way.

Pereżempju, kien jinjora s-servizz tal-karozza tal-linja għall-Mellieħa jew mill-Mellieħa għall-Belt jew minn San Pawl il-Baħar għall-Belt.

(Interruzzjonijiet) Veru li l-express huwa xi ftit differenti.

Għandha interim stops, però għall-istops kollha, kemm tal-express service - għax huwa express, u mhux non-stop service - u kemm tas-servizzi regolari skont it-time table li aħna nesiġu mill-operatur hija għal kull bus stop.

Għaldaqstant, jekk il-vapur qiegħed tard, il-passiġġieri se jitilfu l-connection, anke jekk il-karozza tal-linja se titlaq fil-ħin.

Huwa perikoluż li nidħlu f'sistema fejn, għax il-vapur qiegħed tard, mela noħolqu chain reaction down stream li kollox jispiċċa tard.

Il-konsegwenzi jkunu ħafna ikbar jekk nagħmlu hekk.

Imma, meta għandek servizz kull kwarta, jekk tkun għaxar minuti tard tista' taqbad il-karozza ta' wara u lanqas tinduna b'dawk l-għaxar minuti.

Li irrid ngħid hu li meta għandna xufier li rnexxilu jagħmel vjaġġ ta' 55 minuta f'40 minuta, l-passiġġieri li qegħdin fuq tal-linja ħadu pjaċir għax waslu qabel, imma aħna mhux se nieħdu pjaċir, u lanqas min mar fuq l-istage along the way biex jirkeb il-karozza tal-linja li suppost għaddiet f'u ħamsa imma għaddiet f'nieqes ħamsa għax ix-xufier li telaq miċ-Ċirkewwa għadda gas down, u għalhekk għadda minn fuq dak l-istage partikolari għaxar minuti qabel!

Fejn m'għandekx sistema ta' vened, dan jiġri wkoll.

U ninnotaw li 7% tal-vjaġġi - li m'għoddejthomx ma' dawk is-60% li ma telqux fil-ħin mill-Università - jitlfu l-passiġġieri mill-Università, għax mill-arjuport ix-xufier ikun għadda straxnat, u għalhekk jgħaddi mill-Università qabel il-ħin.

Aħna nesiġu - apparti li tgħaddi straxnat mhux suppost li jsir – mill-operatur li jżomm il-ħin tax-xufiera tiegħu u li, fejn jistgħu, x-xufiera għandhom iżommu lilhom infushom lura biex il-karozza tkun fil-ħin, mhux biss meta telqet u waslet, imma tul il-vjaġġ kollu.

L-ideali jkun is-servizz tat-trasport Svizzeru, fejn inti tista' tirregola l-arloġġ tiegħek miegħu, mhux biss meta l-karozza telqet mill-venda, imma tul il-vjaġġ kollu.

Ovvjament hemm ċirkostanzi fuq it-triq li ma jħallukx tagħmel dan, fosthom it-traffiku jew xi inċident.

Naturalment, ma naħsibx li dawn l-ilmenti huma fuq hekk.

Hemm affarijiet li tista' tikkontrollahom, u għandek tikkontrollahom biex kemm jista' ikun is-servizz ikun wieħed regolari.

L-osservazzjonijiet tagħna huma – u naħseb l-esperjenza ta' kull min juża t-trasport pubbliku – li iktar ma jgħaddi ż-żmien, iktar qed nilħqu dan l-oġġettiv.

JUSTYNE CARUANA: Jiena, fi żmieni, kellek ir-rotta 452, 453 u 645 li kienu express.

Kellek l-452 li tgħaddi minn ħdejn l-Università mill-Bypass ta' Birkirkara għall-Iklin, u tibqa' ġejja l-Imsida u tispiċċa l-Belt.

Imbagħad kellek l-453 li kienet l-istess.

Imbagħad, kellek oħra li kienet tibqa' sejra St. Luke's. U kellek is-645 li kienet titlaq minn Tas-Sliema direttament għaċ-Ċirkewwa.

Dawn kienu expresses, u ovvjament ma jieqfux.

Issa ħalliha li, kif qed tgħid inti, li konna naslu ċ-Ċirkewwa, ninżlu, jgħabbi u nitilqu.

Ovvjament kellek ċirkostanzi fejn kien ikun hemm nies fuq l-istage u x-xufier kien jgħabbihom ukoll, u għalhekk mhux qed ngħid li kienet xi sistema perfetta.

Issa llum għandna rotot li huma ekwivalenti għal dawn li semmejt jiena?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

ONOR CARMELO ABELA: Nixtieq nara jekk fhimtx tajjeb l-introduzzjoni tiegħek, Sur Delia.

Hawnhekk l-istudenti, fis-suġġerimenti tagħhom, b'mod speċifiku għal point 2, qed jgħidu li għandu jkun hemm aktar frekwenza min-naħa tal-operatur.

Imbagħad taw eżempju li din titlaq kull 35 minuta.

Jekk fhimt tajjeb, l-operatur se jibdel il-ħin tar-rotot tiegħu kull meta tinbidel l-iskeda tal-vapur, mentri qabel kienet marbuta aktar mal-ħinijiet ta' meta jispiċċaw il-lectures l-Università.

Kif għedt tajjeb inti, il-vapur jibdel l-iskeda tiegħu kemm fis-sajf kif ukoll fix-xitwa.

Għalhekk l-operatur se jibdel kull meta l-vapur jibdel il-ħinijiet tiegħu?

U, jekk fhimt tajjeb, il-ħin ta' stennija se jkun bejn 10 u 25 minuta, jiġifieri se jkun aħjar minn dak li qed jissuġġerixxu l-istudenti.

Tikkonferma li l-operatur se jibdel il-ħinijiet kull meta l-iskeda tal-vapur tinbidel skont is-sajf jew ix-xitwa?

IS-SUR RYAN MERCIECA (President tal-Grupp Universitarji Għawdxin): Mela se ngħaddi xi kummenti fuq dak li għadni kif smajt, u se nibda b'mod pożittiv.

M'għandix dubju li qed tipprovaw tagħmlu xi tip ta' sforz biex issolvu din is-sitwazzjoni, imma li lili toqgħod tgħidli ħafna affarijiet imma xejn sod, bħala student, mhu se ssolvili xejn!

Li tiġi tgħidli li għandi l-istudent card li sservi 30 ġurnata għalija ma tiswa xejn jekk jien nużaha biss darbtejn fil-ġimgħa.

Dan se jkun ifisser li minn 30 ġurnata se nużaha għal tmint ijiem biss, u allura ma tiġix tagħmel sens finanzjarjament.

Imbagħad qed tgħidli li intom tridu taraw li l-karozza tal-linja tgħaddi f'kull bus stop fil-ħin stipulat.

Dawn il-ħafna sitwazzjonijiet jistgħu jiġu solvuti b'mod dirett billi tagħmel karozza li titlaq miċ-Ċirkewwa x'ħin jiġi l-vapur, u tieqaf l-Università u Mater Dei, bħalma kienet qabel il-450.

Din titlaq bi skeda fissa - għax hekk tfisser skeda fissa – ħalli inti tkun taf fi x'ħin ħa titlaq.

Li tmur fuq il-bus stop fejn hemm l-iskate park, u għandek miktub li l-karozza se tgħaddi fl-9.45 a.m., u jkollok toqgħod tistenna hemmhekk.

Issa l-karozza tista' tgħaddi qabel u tista' tgħaddi wara.

Dik mhijiex skeda fissa, imma hija skeda bbażata fuq ħafna ċirkostanzi li ma tafx x'jista' jinqala'.

Inti stess għidt li mill-Imsida sal-arjuport jistgħu jinqalgħu ċerti affarijiet.

Għalfejn se tħalli numru ta' studenti - speċjalment it-Tnejn u l-Ġimgħa - jistennew hemmhekk għax trid toqgħod tittama li ma jiġri xejn?

Il-fatt li jkollok karozza tal-linja li se titlaq minn post, bl-istudent jista' jitlaq mill-appartament, jaqbad il-basket, imur il-lecture, u wara jibqa' sejjer hemmhekk, jitla' fil-karozza u din titlaq.

L-istess x'ħin se tiġi biex tmur lura, fejn inti, imbagħad, x'ħin wasalt iċ-Ċirkewwa hemm tal-linja li se tgħabbik, u x'ħin titla', titlaq.

Issa mbagħad, x'ħin il-karozza tal-linja telqet mill-Imsida u waslet iċ-Ċirkewwa, għandu jkun hemm il-vapur jistenna dik ix-xarabank!

Jien ma nistax nifhem għalfejn sejjaħtilha bħala xi ħaġa ineffiċjenti li jkollok karozza li taħdem esklussivament għall-Università, u mbagħad ikollok karozza oħra - bħalma hi l-X1 - li tkun topera kif qiegħda topera.

Jien ma nħossx li għax jien ġej minn gżira li hija parti minn dan il-pajjiż, inti tikkonsidrani lili li qed noħloq l-ineffiċjenza lis-soċjetà!

U dan kollu biex indaħħal sistema ġdida tal-linja.

Aħna ilna ngħidu li hawnhekk m'aħniex qegħdin nitkellmu biss fuq l-istudenti Għawdxin, imma qegħdin nitkellmu wkoll fuq il-ħaddiema, fuq il-pazjenti li għandhom appuntament Mater Dei u fuq in-nies li għandhom xi qraba li qegħdin fl-iSptar Mater Dei.

Rigward in-nuqqas ta' promozzjoni, nista' ngħidlek li jekk intom lesti li tibagħtulna student friendly information, min-naħa tagħna nistgħu nibagħtuh lill-membri tagħna.

Dawk affarijiet żgħar, u nistgħu nagħmluhom bla problemi ta' xejn.

Il-problema hija fuq il-fatt li ħafna studenti qed ikollhom jistennew, u din tista' tiġi solvuta sempliċement billi jkun hemm din il-karozza tal-linja.

Fuq tal-biljett, jien ukoll naf li hemm l-istudent ticket, u żgur li ma ressaqtx din il-proposta għax ma kontx naf bih!

Il-proposta ressaqtha għax dik is-sistema mhijiex tajba!

Li kieku hemm xi ħaġa tajba u qiegħda taħdem, jien mhux se nressaq proposta fuqha!

Issa jekk inti għandek sitwazzjoni fejn in-nies jew l-istudenti qegħdin isibuha inkonvenjenti għalihom, mela inti għandek tagħmel xi ħaġa biex taqdi lill-konsumatur.

Għalfejn ma tistax tagħmel biljett li jsolvi din il-problema?

Jew inkella x-xufier jiġi mgħallem li l-biljett li diġa' jeżisti għandu jkun aċċettat?

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Tixtieq tgħaddi aktar kummenti qabel ma' ngħaddu għal xi ħadd ieħor?

IS-SUR RYAN MERCIECA: Iva, xtaqt nagħmel kumment qasir.

X'ħin inti qed tgħid li dejjem se jkun hemm dak il-ħin ta' bejn 10 u 20 minuta ta' stennija, għalik ma jfisser xejn jew forsi tfisser statistika biss, imma għalija jfisser li rrid inqum siegħa qabel biex immur qabel u naqbad il-vapur ta' qabel ħalli lilek inħallik komdu topera b'dawk l-20 minuta!

U s-sitwazzjoni baqgħet kif kienet u ma solvejna xejn!

Jien ma nistax naffordja dawk l-10 jew 20 minuta ta' stennija, imma naffordja biss li ninżel u naqbad il-karozza tal-linja biex immur nistudja l-Università jew biex nagħmel il-vista Mater Dei!

GIOVANNA DEBONO (Ministru għal Għawdex): Bażikament, il-punti li xtaqt insemmi diġa' ssemmew, imma se nenfasizza fuq din l-issue tal-istennija.

Jien napprezza l-isforzi kollha li Transport Malta qiegħda tagħmel, għax kull darba li ġbidnilkom l-attenzjoni, dejjem tajtu widen u dejjem ipprovajtu ssibu s-soluzzjonijiet.

Issa, ħalli niġi għall-punt fejn inti għedt li l-aktar issue li żżommkom milli jkollkom karozza tal-linja li trikkeb lill-passiġġieri hekk kif jasal il-vapur, minħabba li you have to cater għal kull min qiegħed jistenna matul il-vjaġġ kollu.

Issa llum għandna magħna wkoll lir-rappreżentanti tal-Gozo Channel.

Bejn wieħed u ieħor, ilkoll nafu li l-ħin tal-vapur jvarja biss bi ftit minuti 'l hawn u 'l hemm, forsi żewġ minuti, tlieta jew erba' minuti l-aktar li jista' ivarjalek.

Allura għalfejn ma nistgħux nevitaw kompletament il-ħin ta' stennija miċ-Ċirkewwa?

Din naraha bħala xi ħaġa essenzjali u importanti ħafna li jsir xi ħaġa bejn Transport Malta u l-Gozo Channel.

Nafu li l-iskeda tal-Gozo Channel hija fissa, u nafu wkoll li l-Gozo Channel tagħmel ħilitha kollha biex il-vapuri jitilqu u jaslu fil-ħin.

U naħseb li bi sforz ieħor kollettiv dan il-ħin ta' stennija fiċ-Ċirkewwa jista' jiġi eliminat ukoll!

Naħseb li b'hekk inkunu għamilna titjib qawwi.

Veru li issa se tgħidli li se jkun hemm ħaddieħor jista' jistenna along the way; imma daqskemm jistenna ħaddieħor along the way, daqstant ieħor jistgħu jistennew ukoll l-Għawdxin, kemm studenti, kif ukoll dawk li sejrin Mater Dei jew x'imkien ieħor.

Apparti minn hekk, irridu nikkonsidraw ukoll li l-passiġġier Għawdxi jkun diġa' għadda mill-hardship tal-baħar.

Mela l-passiġġier Għawdxi jimmerita xi ftit tal-positive discrimination bejn min għandu jistenna ftit, jekk hux l-Għawdxin iċ-Ċirkewwa jew forsi passiġġieri oħra f'Malta.

Naħseb li għandna nipprovaw nagħmlu ħilitna biex din is-sitwazzjoni nġibuha nulla!

Għaxar minuti għalija, kif qal tajjeb Ryan, huma ħafna; aħseb u ara li kieku kellhom ikunu 20 minuta!

U nemmen li din is-sitwazzjoni tista' tiġi solvuta.

Dan huwa sforz ieħor li Transport Malta - mal-ħafna sforzi li diġa' għamlet - tista' tagħmel sabiex nevitaw kompletament il-ħin ta' stennija, b'mod partikolari fiċ-Ċirkewwa, għax dan għall-Għawdxin ifisser ħafna.

Kulħadd ikun għamel it-timetables tiegħu x'ħin se jasal l-Università, Mater Dei jew fuq il-post tax-xogħol tiegħu.

Allura, jekk inti ma tkunx ċert li se tasal fi żmien dawk l-għaxar minuti, taf li trid taqbad il-vapur ta' qabel, u dan ifisser ħafna!

Għalhekk nemmen li bejn Transport Malta u l-Gozo Channel għandna neliminaw kull ħin ta' stennija fiċ-Ċirkewwa.

Bażikament l-affarijiet l-oħra ssemmew diġà.

JUSTYNE CARUANA: Xtaqt inżid xi ħaġa fuq dak li qalet il-Ministru.

Rigward il-ħin ta' stennija, hemm bżonn li dan jitqassar u m'hemmx kwestjonijiet fuqu.

Jekk inti għandek spazju ta' 20 minuta, dik l-20 minuta tista' tiġi 10 minuti jew inqas billi tikkompensa bi vjaġġi oħra.

Ma naħsibx li qed issir xi talba ta' barra minn hawn meta qed jitolbu li jiżdiedu l-vjaġġi.

Ovvjament, għandek ħinijiet li huma kritiċi aktar minn oħrajn, fosthom il-ħinijiet ta' filgħodu u l-ħinijiet ta' filgħaxija, kif ukoll nhar ta' Tnejn u nhar ta' Ġimgħa.

Mela, jekk inti tintensifika t-timetable f'dawk il-ħinijiet u ġranet partikolari, diġa' tkun qed tagħmel ġid enormi!

THE CHAIRMAN: Mela issa se titkellem il-Ministru, u mbagħad is-Sur Delia se jagħlaq dan il-kapitlu ħalli nkunu nistgħu mmorru mill-ewwel għar-rappreżentanti tal-Gozo Channel.

GIOVANNA DEBONO: Punt żgħir ħafna se nagħmel.

Ma semmejniex ukoll l-issue tat-trasport pubbliku f'Għawdex stess, fejn ġie ssuġġerit li dan ikun sinkronizzat mal-vapur, speċjalment il-vjaġġi ta' filgħodu.

Din il-proposta kienet ukoll bħala item fil-proposti rigward il-Gozo Channel.

THE CHAIRMAN: (Interruzzjonijiet) Sur Mercieca, issa tista' titkellem!

IS-SUR RYAN MERCIECA: Dik il-proposta hija mibnija fuq grupp ta' studenti li bħalissa qegħdin jagħmlu assignment bħala parti mill-istudju tal-kors tagħhom.

U dan il-kumment qiegħed fuq bħalissa, u mhux forsi xi statistika li kellhom qabel, fejn grupp ta' studenti li qegħdin jagħmlu assignment li jrid jiġi ppreżentat fi żmien ħmistax fuq is-sitwazzjoni tal-Arriva f'Għawdex.

Dak kien kumment li ressqu lilna għax qalulna li fl-opinjoni tagħhom aħna nistgħu nressquh 'il quddiem aktar minnhom.

IS-SUR EMANUEL DELIA: Sur President, nixtieq nirringrazzja lilek, lill-Membri preżenti u lis-Sur Mercieca mill-GUG tal-osservazzjonijiet li għaddejtuli.

Nassigura lil kulħadd li dawk l-osservazzjonijiet li m'għandhomx risposta sodisfaċenti min-naħa tiegħi, ħadna nota tagħhom biex inkomplu ntejbu, għaliex aħna jinteressana l- feedback tal-konsumaturi kollha, għax fl-aħħar mill-aħħar l-oġġettiv tagħna huwa li naraw aktar passiġġieri jirkbu l-karozzi tal-linja.

Iktar ma jkun rilevanti għalihom is-servizz, aktar se jgħin lilna.

Fil-preżent, ir-rotot miċ-Ċirkewwa huma dawn: tliet servizzi fis-siegħa għal Buġibba, tliet servizzi fis-siegħa għal Tas-Sliema, - qed nuża t-timetable tas-27 ta' Mejju, li se jaħbat il-ġimgħa d-dieħla – erba' servizzi għall-Belt li għandhom żewġ rotot differenti.

Hemm qisu servizz fis-siegħa – li huwa qisu abbinat ma' kull vapur - għall-ajruport, wara li jgħaddi minn Mater Dei.

Imbagħad hemm żewġ servizzi interni tal-Mellieħa u l-Imġarr li jibdew miċ-Ċirkewwa, imma dawk mhumiex neċessarjament rilevanti għall-passiġġiera tal-Gozo Channel.

Ir-rotot tat-trasport pubbliku kuntrattwalment huma riveduti darbtejn fis-sena, għax għandek l-iskeda tas-sajf u l-iskeda tax-xitwa.

Inkonvenjetament l-istorja hija ftit ikkomplikata, għax it-timetables tal-vapur jinbidlu b'mod iktar frekwenti minn hekk.

Hemm ix-shoulder months li jirreflettu l-bżonnijiet tal-vjaġġi.

Din id-darba ftiehmna mal-operatur li, wara l-aġġustament ta' Malta kollha tas-27 ta' Mejju, xorta waħda għandu jsir aġġustament ieħor għar-rotot marbutin mal-vapur ta' Għawdex meta jindibel il-vapur u sakemm jibqa' dan il-bżonn.

Naturalment, iktar ma jgħaddi ż-żmien u dawk ir-rotot u t-timetables ikunu qed jaħdmu, se jonqos maż-żmien li tiddistabilizza l-affarijiet mill-bidu, sakemm ma jinbidlux il-patterns tal-ivvjaġġar.

Inċidentalment, jekk wieħed juża' l-istudent ticket biex jivvjaġġa minn Għawdex għal Malta darbtejn fil-ġimgħa, l-ispiża tal-vjaġġ f'ġurnata se tiswih €2.36, u dan huwa irħas mill-ispiża li kien jagħmel qabel meta kien jivvjaġġa bis-servizz l-antik.

Apparti minn hekk, irrid nenfasizza li l-istudent ticket ma jillimitax lil min jużah sabiex jivvjaġġa biss mid-dar sal-Università, jew mid-dar għall-iskola u lura.

Dan jagħtih ukoll il-possibilità li jivvjaġġa bla limitu għall-bżonnijiet kollha tiegħu.

Napprezza li wieħed jista' imur l-Università għal dawk il-jumejn biss - meta kont immur jien l-Università, ma kontx immur darbtejn biss fil-ġimgħa - imma ma naħsibx li l-kumplament tal-ġranet se joqgħod id-dar.

Issa, jekk il-vjaġġi tiegħu huma daqshekk limitati li joħroġ mid-dar darbtejn fil-ġimgħa biss, allura naħseb li l-ispejjeż li qed nitkellmu fuqhom għal day tickets mhumiex projbittivi.

Dawn isiru projbittivi meta għandek regolarità, u qed tiekol mill-budget tal-infiq tiegħek.

F'dak il-każ huwa ġustifikat li tixtri season ticket.

Naturalment kull konsumatur jagħmel l-għażla tal-biljett li jixtri skont il-bżonnijiet tiegħu.

Ovvjament, huwa ġustifikat li passiġġier jippretendi li jkun hemm timetable fissa.

Huwa stupidu li tqis li huwa approach tajjeb li jkollok timetable li tgħidlek fi x'ħin suppost tgħaddi tal-linja mill-iskate park, imma m'hemm l-ebda relazzjoni bejn fi x'ħin tgħaddi ma' fi x'ħin hemm indikat li tgħaddi.

Mhijiex l-unika soluzzjoni għal din il-problema li jkollok karozza tal-linja pparkjata b'mod indefinit, u li din toqgħod tistenna l-wasla tal-vapur biex titlaq.

Dak huwa mod għal kollox ineffiċjenti ta' kif tindirizza din il-problema, għalkemm ċertament tkun qed tindirizzaha wkoll jekk tagħmel dan.

Is-soluzzjoni hija dik li naraw regolarità fis-servizz, u fil-fatt naraw li fis-servizzi kollha li nipprovdu fit-trasport pubbliku, fejn għandek regolarità tas-servizz, il-karozza tal-linja timxi skont l-iskeda tagħha.

M'għandna l-ebda raġuni għalfejn naħsbu li dan is-servizz partikolari m'għandux ikun hekk!

Imma huwa importanti ħafna li npoġġu l-affarijiet f'perspettiva.

Il-bżonnijiet partikolari tal-istudenti Għawdxin biex jistudjaw fl-Università ta' Malta huma indiskutibbli.

L-inkonvenjenza ikbar għall-istudent li jiġi minn Għawdex biex jistudja Malta mqabbel ma' studenti oħra mhijiex diskutibbli!

Dak li nagħmlu għalih irid ikun proporzjonat għal dawn il-bżonnijiet partikolari, u proporzjonat għal-livell tad-domanda.

Irrid nenfasizza li, minn stħarriġ stess li għamlu l-istudenti, huma 10% tal-istudenti Għawdxin that actually comute kull ġurnata bit-trasport pubbliku, u allura qisu għandek 80 kuljum.

Ejja ngħidu li kollha jivvjaġġaw bejn wieħed u ieħor darbtejn fil-ġimgħa.

Jekk kollha jivvjaġġaw, qegħdin nitkellmu fuq 1,600 vjaġġ.

Issa bejn iċ-Ċirkewwa u Mater Dei aħna nipprovdu madwar 62,000 siġġu fil-ġimgħa bl-iskeda preżenti u permezz tal-articulated buses.

Jekk ma tużax l-articulated buses, għandek daqs 14,000 siġġu.

Issa mhux qed nippretendu – għalkemm nixtiequ – li nimlewhom kollha, imma l-provvista trid tkun proporzjonata għad-domanda, u hekk jagħmel sens, mhux biss kummerċjalment imma anke fis-sens tal-infiq pubbliku, li inti tirrealizza li dawk is-siġġijiet għandek tużahom għal affarijiet oħra wkoll, bħal pereżempju nies li jivvjaġġaw bejn l-arjuport u ċ-Ċirkewwa.

L-isforz kien li nnaqqsu kemm jista' ikun il-ħin ta' stennija.

Fil-fatt, fl-iskeda mill-ġimgħa d-dieħla, il-vapur tal-5.00 a.m., tas-6.00 a.m., tas-6.30 a.m., tas-7.00 a.m., u tas-7.30 a.m. se jkollok l-istennija, bejn il-wasla tal-vapur u l-karozza tal-linja, ta' għaxar minuti.

Tinsiex li trid tħalli dak il-ftit ħin fit-tluq biex it-tluq ikun fil-ħin, u tħalli għal dawk it-tlieta, erba' minuti li l-vapur jista' jiġi tard.

B'hekk ma jkollokx l-inkonvenjent ta' dewmien żejjed, jew ta' nies jiġru bil-basktijiet minn fuq ir-rampa tal-vapur għall-karozza tal-linja.

Mela, kif għedt hemmhekk, it-tluq tal-karozza se jkun wara għaxar minuti.

Jekk tgħiduli li għaxar minuti xorta huwa wisq bejn il-ħin skedat tal-wasla tal-vapur u l-ħin tat-tluq tal-karozza tal-linja, allura nagħmlu sforz biex nagħmluhom inqas!

Imma għaxar minuti huwa ħin proporzjonat u raġjonevoli.

Issa bħalma għamilnihom għaxar minuti, nistgħu nagħmluhom ħamsa.

Imbagħad il-vapur tat-8.15 a.m. jitlaq wara 20 minuta, il-vapur tad-9.00 a.m. wara għaxar minuti, tal-9.45 a.m. wara kwarta, u bejn l-10.30 a.m. u s-2.15 p.m. jitlaq wara 20 minuta,waqt li bejn it-3.00 p.m u s-6.00 p.m. il-vapuri kollha jitilqu wara għaxar minuti.

Nistgħu u għandna nibqgħu nagħmlu dan l-isforz.

L-istess sforz sar - u naħseb li jirriżulta wkoll - bejn l-Imġarr u r-Rabat Għawdex, li kien oriġinarjament skedat kull nofs siegħa.

Minn Novembru li għadda, naqqasna l-frekwenza biex nagħmluha mal-vapur.

L-esperjenza li għandna, u mill-feedback li għandna huwa, li f'Għawdex iktar minn Malta - mhux għax m'hemmx xogħolijiet fit-toroq ta' Għawdex - it-trasport pubbliku ġab performance sodisfaċenti ħafna.

Dan jinkludi wkoll l-irbit bejn il-karozzi tal-linja u l-vapur ta' Għawdex.

Hemm fejn nagħmlu iktar?

Qed nieħdu dawn l-osservazzjonijiet biex nibqgħu nagħmlu l-isforz ħalli nissodisfaw id-domanda tal-passiġġieri preżenti, u oħrajn li nimmaġinaw li għandhom l-istess feedback tagħhom.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak.

Ngħaddu issa għall-proposti u għall-ilmenti li għandhom x'jaqsmu mal-Gozo Channel, u għalhekk insejjaħ għal dan l-iskop lis-Sur Paul Curmi.

IS-SUR PAUL CURMI (Chairman, Gozo Channel): Jiena ilni f'din il-kariga ftit aktar minn xahar, u għalhekk nista' ngħid li jien ġdid fjamant.

Widnejja għadhom tajbin biex nisma', u żgur li se ngħid mhumiex l-aħjar soluzzjonijiet.

Anzi l-ewwel u qabel kollox, irrid nikkumplimenta lill-GUG talli waslu s'hawn.

Huwa ta' pjaċir għalija bħala Għawdxi, għax naħseb li qegħdin outnumbered aħna bħala Għawdxin.

Jien ukoll għandi tifel li jattendi l-Università f'Malta, u allura għandi kull interess li jitjiebu s-servizzi.

Naturalment, fil-kappell tal-Gozo Channel, irrid noqgħod attent ukoll għall-interessi tal-Gozo Channel u għall-interess tal-commuters kollha tagħna, u mhux biss għall-istudenti.

Il-Gozo Channel trid toffri servizz lil kulħadd.

Ħdejja għandi lil Dr Joshua Grech li huwa Direttur fuq il-Bord u li wkoll daħal ġdid miegħi.

Hawn ukoll is-Sur George Borg li huwa l-Operations Manager.

Ħalli ngħid xi ħaġa fuq il-proposti li qegħdin isiru, u li jien kont diġà smajthom u ħadt nota tagħhom meta l-GUG kellhom l-Laqgħa Ġenerali Annwali tagħhom.

Dakinhar kont għedtilkom sabiex niltaqgħu, u din l-istedina għadha miftuħa.

Minkejja dak kollu li nistgħu ngħidu hawnhekk, aħna xorta nistgħu nkomplu d-diskussjoni flimkien.

Naħseb li anke min-naħa tal-Ministeru, jista' isir xi kumment fuq l-istudents' fare system.

Meta sar is-survey, kien hemm mezz ta' kif jiġu rimborsati l-biljetti tal-istudenti, u li mill-1 ta' Jannar suppost li kellha tidħol sistema oħra.

Għalhekk napprezza jekk il-Ministru tagħti l-input tagħha fuq dan il-kumment.

Rigward il-Frequent Travellers' Scheme, jekk naturalment m'iniex qiegħed niżbalja, teżisti d-daily commuter card.

Filwaqt li l-prezz ta' karozza huwa ta' €8.15, b'din id-daily commuter card, il-prezz jiġi ridott għal €5.82.

Din l-iskema ilha teżisti mill-2006.

Rigward l-introduzzjoni tal-priority boarding, nista' ngħid li hija a hot potato!

M'ilux kellna laqgħa mar-rappreżentanti tal-MTA, tal-Gozo Tourism Association kif ukoll mad-Direttorat fil-Ministeru.

Min-naħa ta' Għawdex, kulħadd irid il-priority boarding u kulħadd għandu r-raġuni partikolari tiegħu.

L-istudenti jridu jilħqu l-korsijiet, u l-ħaddiema jridu jlaħħqu max-xogħol.

Hawnhekk tajjeb li nagħmel daqsxejn ta' aċċenn għall-fatt li jkun tajjeb li min iħaddem ikun daqsxejn sensibbli għall-issues li jista' jkollhom il-ħaddiema Għawdxin.

U jekk ħaddiem jasal żewġ minuti tard minħabba li l-vapur ittardja, jew inkella minħabba li s-servizz tat-trasport ma kienx fil-ħin, dak li jkun ma jkollux xi salib immarkat għax wasal tard.

L-industrija tat-turiżmu tixtieq ukoll li jkun hemm il-possibilità ta' priority boarding.

Għal Għawdex huwa importanti ħafna t-turiżmu intern, u dawn ukoll iridu l-priority boarding.

Filwaqt li wieħed jista' jidħol fuq il-websajt biex jara min huwa eleġibbli għall-priority boarding, ikolli ngħid li din hija issue li mhijiex daqstant faċli li nsibu tarfha.

Imma kif għedt fil-bidu, aħna ma niddejqu xejn, anke bħala Bord, li npoġġu bilqiegħda madwar il-mejda u niltaqgħu mal-GUG sabiex flimkien naraw liema huma l-areas li nistgħu ntejbu.

Naturalment, aħna nibqgħu sensibbli għall-industrija kollha.

Min-naħa tat-turiżmu, jitolbulek ċerti ħinijiet partikolari.

Jekk turist jitlef il-vjaġġ, jista' jitlef it-titjira tiegħu wkoll u din tiġi tiswih il-flus.

Anke mil-lat ta' servizz li Għawdex jista' jagħti lill-industrija turistika.

Kemm huwa tajjeb li turist, x'ħin jasal iċ-Ċirkewwa, ma jitlifx il-vapur għal ftit minuti u jibda mill-ewwel b'esperjenza qarsa f'pajjiżna!

Aħna konxji ta' din is-sitwazzjoni u mhuwiex faċli li ssib soluzzjoni.

Ir-rotta tal-fast service tal-katamaran - filwaqt li ngħid li aħna dejjem miftuħin sabiex naraw x'servizzi oħra nistgħu noffru, filwaqt li din kienet teżisti, għal xi raġuni jew oħra naħseb li ma baqgħetx vijabbli.

(Interruzzjonijiet) Ma nafx inwieġeb għaliha.

Imma żgur li jekk tiġi introdotta xi ħaġa iktar vijabbli u li tagħmel sens fis-servizz li toffri l-Gozo Channel ..…

THE CHAIRMAN: Irrid nagħmel rimarka fuq xi ħaġa li ssemmiet hawnhekk il-ġimgħa li għaddiet, meta ġie ppreżentat ir-rapport fuq l-istudenti u ż-żgħażagħ Għawdxin.

Dr Andrew Azzopardi, fir-riċerka tiegħu, juri li l-katamaran ġie msemmi bħala dak il-mezz ta' trasport dirett għall-Imsida u li huwa l-aktar wieħed veloċi.

Jiġifieri dawn mhux riedu a fast service miċ-Ċirkewwa għal Malta, imma proprju riduh sal-Imsida.

IS-SUR PAUL CURMI: L-aħħar kumment.

L-online booking system qiegħda fuq l-aġenda tagħna, u ilha hemm mill-Bord ta' qabilna.

Kien hemm tentattiv sabiex joħroġ tender, imma kien hemm xi diffikultajiet u allura bħalissa qiegħda on hold.

Però qiegħda wkoll fuq l-aġenda ta' dan il-Bord.

Naħseb li għalissa dak għandi xi ngħid.

THE CHAIRMAN: Kien hemm żewġ punti oħra li se niġbidlek l-attenzjoni tagħhom.

U dawn qed jgħidu hekk:

Għandek xi kummenti fuqhom?

IS-SUR PAUL CURMI: Dwar l-ewwel waħda, tlabt lill-Ministru sabiex tgħaddi l-kumment tagħha.

Rigward il-kwestjoni tas-servizz frekwenti nista' ngħid li kien hemm il-daily commuter card scheme.

Teżisti xi ħaġa simili bħalissa wkoll, għalkemm jista' jagħti l-każ li jkun hemm xi suġġerimenti oħrajn.

GIOVANNA DEBONO: L-ewwel nett, irrid insellem liċ-Chairman fil-kappell il-ġdid tiegħu, u nsellem ukoll lil Dr Joshua Grech u lis-Sur George Borg.

Issa rigward il-Gozo Channel fl-ewwel punt qed jgħidu hekk:

Din hija xi ħaġa speċifika, u qed jaqsmuha fi tnejn.

Jekk niġu għall-istudenti Għawdxin, naħseb li llum, bis-sistema l-ġdida li introduċejna minn Jannar ta' din is-sena, nistgħu ngħidu li koprejna t-transport cost tal-istudenti.

Qed ngħid hekk għax qabel kellna sistema fejn kull student Għawdxi li jistudja Malta kien irid joqgħod iġibilna rendikont ta' kull darba li qasam bejn Malta u Għawdex, bit-timbru, il-biljetti, eċċ. Issa eliminajna dan il-paper work kollu billi qegħdin nagħtu €400 kull tliet xhur lil kull student Għawdxi li qed jistudja f'Malta, kemm dak li qed jistudja l-Università, l-MCAST jew l-ITS.

B'hekk eliminajna kompletament ir-rimbors tal-biljetti għall-istudenti Għawdxin li jistudjaw f'Malta.

Imma hawnhekk il-GUG qed jagħmlu riferenza wkoll għall-istudenti Maltin.

F'dan il-każ, is-sistema li għandna fil-preżent ma tapplikax għalihom – u m'għandna l-ebda ħsieb li xi darba napplikawha, biex inkunu fair.

Jiena tkellimt ftit mas-Sur Ryan Mercieca li qalli li l-istudenti Maltin qegħdin imniżżlin hemmhekk biex iħajjruhom jaqsmu lejn Għawdex, kemm forsi għall-Università ta' Għawdex, kif ukoll biex jagħmlu xi esperjenza ġewwa Għawdex.

Jiġifieri, hawnhekk għandna żewġ proposti.

Rigward l-introduzzjoni tal-istudents' fare, dik illum hija covered u m'għandhiex għalfejn terġa' tiġi indirizzata.

Imma tajjeb li tinnutaw ukoll li dawn qed jagħmlu suġġeriment għall-Maltese non-working students.

Jekk tgħidli x'inhi l-opinjoni tiegħi, jiena ngħidlek all for it.

Ovvjament, il-Gozo Channel trid ukoll tikkonsidra kemm ikun financially feasible għall-kumpanija xi ħaġa simili.

Aħna, bħala prijorità, qed nagħtu dejjem preferenza lill-istudent Għawdxi għax dak m'għandux għażla, u jrid jiġi Malta bilfors.

Il-Malti jista' jistudja Malta, u jekk irid jista' jiġi Għawdex ukoll, filwaqt li l-Għawdxi bilfors irid imur jistudja Malta.

Allura l-istudents' fare li qed isemmu l-GUG għar-rigward ta' Għawdex illum hija settled.

Żidna iktar lill-istudenti investiment finanzjarju għalihom, u għalhekk naħseb li hija covered.

Rigward il-katamaran, aħna konna introduċejniha xi 12-il sena ilu.

L-isfortuna kienet li, meta introduċejna l-fast service bejn l-Imġarr u Sa Maison, din kienet tintuża filgħodu mill-ħaddiema u mill-istudenti biex imorru lejn Malta, imma mbagħad filgħaxija, biex imorru lura lejn Għawdex, kulma kienu jużawha forsi xi tlieta jew erba' ħaddiema.

Ħadd ma kien jiġi fl-istess ħin minħabba ċirkostanzi varji, u allura spiċċajna sabiex din tkun assolutament mhux vijabbli.

B'hekk kellha mewta naturali.

Ladarba offrejna s-servizz u ma ġiex użat, l-aktar għażla li tagħmel sens kienet dik li s-servizz ma jitkompliex.

Issa, jekk wieħed jerġa' jipprovah?

Naħseb li huwa item ieħor li għandu jerġa' jiġi diskuss mill-Gozo Channel.

Għala le?

Wieħed għandu jerġa' jipprova biex forsi jintroduċi xi fast service, imma meta aħna ntroduċejna din is-sistema ma ħadmitx.

B'hekk li mbagħad is-servizz kien twaqqaf.

Naqbel ħafna mas-sistema tal-online booking.

Naħseb li hija xi ħaġa li trid tiġi indirizzata malajr, għax illum kulħadd qed juża' din is-sistema.

Anke aħna, fejn tidħol il-GTA dan l-aħħar introduċejna dik li nsejħulha l-online booking, u naħseb li llum din hija xi ħaġa in place ħafna.

Din tal-online booking tgħodd mhux biss għall-istudenti, imma għal kulħadd.

Se tgħin fis-settur turistiku u fis-settur tan-negozju.

Naħseb li hija xi ħaġa tajba ħafna, u turi wkoll l-avvanz tal-kumpanija fejn tidħol teknoloġija moderna li it should be in line wkoll.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzja lilek Ministru, kif ukoll lis-Sur Emanuel Delia.

Hawn aktar kummenti min-naħa tal-Membri?

L-Onor.

JUSTYNE CARUANA: Se nkun fil-qosor ħalli ma nieħux ħafna ħin.

Rigward l-istudents' fare system, niftakar li aħna bħala studenti kellna l-pass, u konna naqbdu dan il-pass u nibqgħu għaddejjin.

Proposta li konna għamilna jien u l-Onor.

Carmelo Abela fil-leġislatura li għaddiet kienet proprju l-introduzzjoni tal-Karta Żgħażagħ, xi ħaġa li nħolqot an equivalent tagħha issa.

L-idea kienet ovvjament biex tgħin il-mobilità taż-żgħażagħ, inkluż ukull bejn iż-żewġ gżejjer.

Il-punt li qegħdin jagħmlu l-istudenti ta' min jinvesti fih.

Dawn mhux qed iqisu l-interessi tagħhom biss, imma qed jaħsbu fuq xi ħaġa li biha jistgħu jgħinu wkoll lill-ekonomija Għawdxija.

U dan billi jkun hemm żgħażagħ Maltin li jiġu lejn Għawdex.

Kif nafu, Għawdex iktar qed isir li għandu popolazzjoni anzjana, u allura hemm dik ix-xi ħaġa li timbotta lil dak li jkun.

Jekk ikun hemm inċentiv biex iż-żgħażagħ Maltin jiġu lejn Għawdex, ovvjament inqajjmu lil Għawdex u nkunu qegħdin indawru r-rota.

Żgur li din mhijiex xi ħaġa ta' min jissottovalutaha, anzi fl-opinjoni tiegħi għandha importanza kbira.

Rigward iż-żieda li ngħatat lill-istudenti, jiena ngħid li kellhom bżonn jingħataw iktar.

Ovvjament, iktar ma wieħed jidħol fl-istudju tiegħu, iktar se jkollu spejjeż u għalhekk l-għajnuniet kollha huma importanti.

Rigward il-pre-booking, m'hemmx dubju li kulħadd jaqbel dwarha għaliex tevita ħafna inkonvenjent u ħafna dewmien.

Apparti minn hekk, il-Gozo Channel stess tkun taf kemm se jkollha konsumaturi, u allura tkun tista' taħseb għall-istaff requirements.

Minħabba l-eżiġenzi u r-regolamenti, nafu li ma' kull ammont ta' passiġġieri jrid ikollok staff complement.

U allura l-pre-booking naħseb li jkun jagħmel ħafna iktar sens għal kif topera l-Gozo Channel.

Li xtaqt li l-Gozo Channel tindirizza iktar hija l-fatt li f'ċertu ħinijiet tal-ġurnata, speċjalment filgħodu, ikollok każijiet fejn in-nies jitħallew l-art minkejja li jkun għadu l-ħin!

Dawn ikunu waslu fil-ħin u kollox, imma minħabba ċerti problemi loġistiċi li għandha l-Gozo Channel jitħallew l-art!

Dan ovvjament ifisser li jkunu qamu kmieni għal xejn, li jkunu marru fil-kju għal xejn, li jkunu waslu fil-ħin għal xejn, u li jkunu ħadu battikata biex jipparkjaw għal xejn.

Imbagħad iridu jilħqu l-vapur ta' wara bl-inkonvenjent kollu li dan iġib miegħu.

Rigward il-fast service, meta kont studenta kont nużah ħafna dan il-fast service u kont insibu utli ħafna.

Veru li mhux kulħadd ikollu lecture fl-istess ħin u mhux kulħadd jispiċċa fl-istess ħin, imma naħseb li jekk għandna disponibilità tal-istudenti li diġa' għamlu l-istudji, dawn ikunu jistgħu jiggwidawna daqsxejn fuq il-peak time li fih l-iktar li jirrikorru l-istudenti.

Imbagħad jekk ikun hemm il-ħaddiema – li dan l-istudju jista' jestendi għalihom ukoll – wkoll naraw x'inhuma l-indikazzjonijiet dwar il-vijabilità jew le ta' dan is-servizz.

Imma jekk qed nitkellmu fuq servizz bejn Sa Maison u l-Imġarr, dan mhux neċessarjament bil-katamaran, imma jista' isir ukoll bil-vapur tal-Gozo Channel.

Kien hemm żmien fejn ma kellna xejn, imma issa beda xi ħaġa.

Imma jrid ikun iktar orjentat għall-passiġġieri u mhux għall-cargo biss.

Jiġifieri jrid jindirizza lil dawk l-istudenti li ħafna minnhom ma jkunux bil-karozza tagħhom, imma li jkunu bil-pass.

Ma naħsibx li hija xi ħaġa ta' barra minn hawn li naħsbu sabiex nagħmlu vjaġġ jew tnejn fil-ġimgħa li jkunu mmirati għall-istudenti.

Imbagħad ir-return trip tabbinah mal-cargo ħalli tikkompensa ftit l-ispejjeż.

Dawn huma l-affarijiet li aħna l-Għawdxin kollha kemm aħna għaddejna minnhom.

Li ddejjaqni hu li ma' kull min titkellem, jgħidlek li għadda minn dawn il-problemi u ż-żgħażagħ tal-lum għadhom għaddejjin mill-istess problemi.

Jiġifieri l-affarijiet mhux qed jitjiebu.

L-istess problemi li kelli jien qed jiffaċċjawhom dawn l-istudenti llum.

Naħseb li wasal iż-żmien li nidħlu sew f'dawn l-affarijiet, li fuq kollox mhumiex xi affarijiet ta' barra minn hawn u li, fl-opinjoni tiegħi, huma punti interessanti ħafna, speċjalment dik tal-istudenti, fejn l-istudenti tagħna qed juru maturità u qed juru li huma jridu l-ġid għall-gżira tagħhom stess u tagħna wara kollox.

IS-SUR PAUL CURMI: L-Onor.

Caruana semmiet ħafna punti validi, u ħadt nota tagħhom.

Ta' filgħodu, filwaqt li jista' ikun hemm xi ċirkostanzi partikolari u li ma nafx inwieġeb għalihom, fil-verità din ġieli tiġri wkoll matul il-ġurnata, pereżempju f'ħinijiet li jaqsmu d-day trippers.

U dan għaliex il-vapur għandu carrying capacity ta' 900 passiġġier.

Fil-fatt, ġieli jkun hemm każijiet fejn il-karozzi jkunu għadhom telgħin, filwaqt li ma jaċċettawx aktar passiġġieri minħabba li l-carrying capacity tal-passiġġieri tkun intlaħqet.

Jista' jagħti l-każ li jkun hemm ċirkostanzi bħal dawn, imma żgur li jkun hemm affarijiet oħra.

JUSTYNE CARUANA: Inkun qiegħda ngħid ħażin li l-carrying capacity hija marbuta mal-istaff complement?

Hekk hu Sur Borg?

IS-SUR GEORGE BORG (Operations Manager tal-Gozo Channel): Mal-carrying capacity ta' 900 irid ikollok complement ta' 15-il crew.

Filgħodu, dejjem ikollna complement ta' 15-il crew ħalli nkunu nistgħu nieħdu l-massimu ta' 900 passiġġier.

JUSTYNE CARUANA: Jekk xi darba filgħodu jirrapportalek xi ħadd sick u ma jkollokx crew available, x'jiġri?

IS-SUR GEORGE BORG: Ikollna replacement mill-ewwel.

JUSTYNE CARUANA: Imma ġieli ma kellekx replacement?

IS-SUR GEORGE BORG: Rari ħafna.

JUSTYNE CARUANA: Imma ġrat.

IS-SUR GEORGE BORG: Rari ħafna.

JUSTYNE CARUANA: Imma ġrat.

Mal-vapur tas-7.30 a.m.

Aħna jkollna wkoll riserva ta' nies biex ma jkunx hemm għalfejn noqogħdu nsejħu lin-nies mid-dar, imma jkunu hemm disponibbli u nagħmlu r-replacement immedjatament.

IS-SUR PAUL CURMI: Fi żmieni, l-aħħar vapur kien fil-4.45 p.m., jiġifieri titjib kien hemm.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

CARMELO ABELA: Sur Curmi, hawnhekk qed naraw li, minn ħames proposti, għandna tlieta li huma marbutin mas-sistema tan-noll biex ngħid hekk.

Safejn naf jien, il-Gozo Channel m'għandhiex biljett għall-istudenti.

Forsi li tajjeb li wieħed jikkonsidra dan, flimkien ma' dawk il-kummenti li semmiet l-Onor.

Fuq l-online booking system, napprezza li forsi ilhom isiru tentattivi u nittama li ma ndumux daqskemm ilna.

Nittama wkoll li ma jiġrix bħalma ġara fl-AirMalta, fejn daħħlu online system, imma jwaħħluk €10 iktar!

Jien ma nistax nifhem kif bis-sistemi li għandna, tispiċċa tħallas iktar għax tagħmel l-online booking meta suppost għandek tħallas inqas għax qiegħed proprju tuża' din is-sistema elettronika.

Imma l-AirMalta, bil-booking system online tagħha, qiegħda titlob ħlas ta' €10 iktar ma' kull biljett!

Nittama li l-Gozo Channel ma timitax dan l-eżempju, għax inkella jispiċċaw jogħlew it-tariffi.

Fuq il-priority boarding, nifhem dak li qal iċ-Chairman, għax jekk kulħadd jitlob il-priority boarding, lil min se tagħti l-ewwel preċedenza?

Imma naħseb li, kif qal l-ewwel is-Sur Delia, bi ftit iktar koordinament bejn kulħadd, b'xi mod jew ieħor din il-problema tista' tissolva.

Jista' ikun hemm xi eċċezzjonijiet f'każ ta' turisti li għandhom tight schedule u forsi minħabba l-flight tagħhom wieħed ikun jista' forsi jagħmel arranġament minn qabel, għax jekk jitilfu l-flight jidħlu fi spejjeż akbar.

L-aħħar punt li ridt nikkummenta fuqu huwa dwar is-servizz tal-katamaran jew xi servizz ieħor li jkun veloċi.

To be fair maċ-Chairman u mal-Gozo Channel, din mhijiex kwestjoni tal-Gozo Channel, imma hija kwestjoni ta' government policy.

Numru ta' snin ilu, niftakar Membri Parlamentari mill-Gvern tal-ġurnata fejn kienu jgħidu li dan huwa servizz soċjali!

Naħseb li jekk issa l-policy inbidlet, u qed narawh mil-lat ta' jekk huwiex vijabbli jew le, dik hija kwestjoni ta' government policy.

Fil-każ, il-Gvern ikun jista' iwieġeb għal dan il-punt.

Hemm xi ħsieb jew studju partikolari li jintroduċi xi servizz ta' dan it-tip?

Naturalment mhux qed nistenna risposta miċ-Chairman tal-Gozo Channel, għax din hija operatur li diġa' għandha s-servizz tagħha.

Il-Gvern tal-ġurnata jrid jara jekk għandux jikkonsidra servizz bħall-katamaran bħala servizz soċjali jew le.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

FREDERICK AZZOPARDI: Xtaqt inkompli fuq il-punt li għamel l-Onor.

Li ngħidu li dan mhuwiex servizz soċjali naħseb li nkunu qed niżbaljaw, għax għall-Għawdxin żgur li huwa servizz soċjali, peress li l-prezzijiet għall-Għawdxin huma differenti ħafna mill-prezzijiet għall-Maltin u t-turisti.

Xtaqt nistaqsi xi ħaġa li mhijiex relatata eżattament mas-suġġett, imma naħseb li tagħmel sens fid-diskussjoni li qed nagħmlu.

X'inhi r-raġuni li tbiddel il-ħin, pereżempju, għal 25 ġurnata biss?

Għalfejn ma taqlibx l-iskeda minn tas-sajf għal dik tax-xitwa u viċi versa mill-ewwel?

Għax imbagħad anke x-schedule tat-trasport tal-Arriva tkun trid tbiddel il-ħinijiet tagħha.

Nimmaġina li hemm raġuni għal din, imma xi skop hemm li tbiddel għal 25 ġurnata?

Rigward il-fast service, xtaqt ngħid xi ħaġa peress li ssemma' jekk jistax jintuża l-vapur preżenti tal-Gozo Channel u mhux xi katamaran.

Jien tal-fehma li anke l-vjaġġ tal-cargo joħloq ċerti problemi, u jekk inżidu ma' tal-cargo għal Sa Maison, naħseb li hemmhekk ikun hemm xi diffikultajiet fuqha.

Ridt nistaqsi wkoll lill-President tal-GUG jekk kellhomx xi indikazzjoni ta' x'ħin jixtiequh dan il-fast service, għax tagħmel differenza kbira meta tiġi biex tippjana.

L-aktar li talbuh kien għal filgħodu jew għal filgħodu u filgħaxija?

Jew inkella għal filgħaxija biss?

IS-SUR PAUL CURMI: Il-verità hi li l-Gozo Channel u l-kaptana nfushom huma sensibbli ħafna għall-ħinijiet.

Mhux darba jew tnejn li jaraw mini buses ġejjin bil-ħaddiema, ġeneralment għat-3.00 p.m. u jistennewhom sakemm jirkbu l-vapur qabel ma jitilqu.

Jagħmlu tajjeb?

Jagħmlu ħażin?

Jiddependi mil-liema lat tkun qed taraha.

Min ikun qiegħed Għawdex qed jistenna mhux se jieħu pjaċir, imma fil-verità l-kaptana jirregolaw ukoll l-ispeed tal-vapur biex jekk jista' ikun, dak il-ħin li jintilef iċ-Ċirkewwa jġibuh across the trip.

Tajjeb li nsemmu wkoll l-investiment li qed isir fuq il-vapur Ta' Pinu fejn dan se jerġa' ikollu d-double car deck, biex b'hekk se jnaqqas immens in-numru ta' karozzi li se jkollok jistennew kemm miċ-Ċirkewwa kif ukoll mill-Imġarr.

L-Onor.

Abela reġa' semma' l-priority boarding, u hawnhekk il-biċċa tax-xogħol hi fuq min se tiftaħ, għax kull operatur ikun jixtieq li tinfetaħ is-sezzjoni tiegħu.

Jekk tiftaħ lil xi ħadd, trid tara kif se tagħmel biex ma żżommx lil xi settur ieħor.

Tiftaħ lit-turiżmu?

Lit-turisti li qegħdin Għawdex?

Lill-Maltin li jiġu Għawdex?

Jiena ngħid li dan is-suġġett huwa miftuħ, u tajjeb li jibqa' jiġi diskuss ħalli jekk wieħed jiskopri li jista' itejjeb is-servizz, dan ikun jista' jagħmlu.

Rigward it-time table jien ukoll niġi f'diffikultà, b'mod speċjali peress li għadni ġdid u qiegħed nipprova nitgħallem xi ħaġa ġdida kuljum.

Dan aktarx li qed jiġri minħabba xi tibdil fil-flights.

Tant hu hekk li qegħdin nistennew ukoll li l-Gozo Tourism Association tagħmel studju fuq it-titjiriet, biex naraw jekk hemmx xi vjaġġi li għandna nqarrbuhom aktar lejn dawn it-titjiriet.

Titjira partikolari hija dik minn Heathrow, tas-12.50 a.m., fejn jekk din it-titjira tidħol ftit tard, dak li jkun minflok jaqbad il-vjaġġ tas-2:00 a.m. jispiċċa jkollu jaqbad tal-4.00 a.m..

Qegħdin nistennew rapport mill-Gozo Tourism Association biex naraw nistgħux immissu t-timetable.

Issemma' wkoll it-trasport lejn Sa Maison tad-dangerous goods.

Filwaqt li jkollok vjaġġ bid-dangerous goods, safejn naf jien, f'dawk il-każijiet ma ngħabbux passiġġieri.

JUSTYNE CARUANA: Aħna ġieli tlajna filgħaxija u ġieli konna nkunu mal-vapur tal-10.30 p.m. - mal-'Gawdos' konna, u din ġrat riċenti – u nitilgħu mal-cargo.

Fil-fatt, kienu qalulna biex nitilgħu fuq mentri s-soltu konna nibqgħu fil-karozza biex nirrispondu xi emails, eċċ. U kienu qalulna hekk biex ma nkunux f'sitwazzjoni ta' periklu.

Issa, rigward it-tiġieġ, kieku tafu kemm tagħmlu impressjoni ħażina meta jkun hemm it-turisti!

Aħna nifhmu ċ-ċirkostanzi, avolja niddejqu bit-tiġieġ ukoll.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

GIOVANNA DEBONO: Rigward it-trasport tad-dangerous goods - forsi jikkorreġini s-Sur Borg - jidhirli li jippermetti numru limitat ta' passiġġieri u karozzi.

Hux hekk?

IS-SUR GEORGE BORG: Id-diesel biss jista' jinġarr mal-passiġġiera, għax il-kumplament tad-dangerous goods jinġarru fi vjaġġi apposta li jsiru darbtejn fil-ġimgħa.

Naturalment, dawn l-operaturi jibbukkjaw minn qabel, però nerġa' ngħid li ma jinġarr l-ebda tip ta' dangerous goods mal-vjaġġi normali.

Rigward il-vjaġġi tat-tiġieġ, kif qalet l-Onor.

Caruana, dawn jagħmlu riħa inaċċettabbli!

Fil-fatt ikollok trakkijiet kbar mimlijin bit-tiġieġ.

U biex inkun onest magħkom, ġieli kellna problemi magħhom.

L-unika ħaġa li ma nistgħux insolvu magħhom hija li dawn għandhom il-ħin tal-qatla, u allura bilfors iridu jaslu f'ċertu ħin.

Huma jilmentaw għax jitilfu ħafna minnhom, u allura bilfors trid teħodhom f'ċertu vjaġġ.

Dawn il-problemi aħna naffaċċjawhom u trid tipprova taqdi lil kulħadd, għax ħadd ma jrid jitlef ix-xogħol tiegħu.

IS-SUR PAUL CURMI: Qed nieħu gost li qed niddiskutu s-suġġett tal-Gozo Channel, u nemmen li dan is-suġġett irridu nkomplu nħalluh miftuħ.

Tajjeb ngħidu wkoll li ġieli jkollna sitwazzjonijiet fejn kaptan ikollu jagħżel jekk iħallix trakkijiet iċ-Ċirkewwa biex minflokhom jgħabbi iktar karozzi.

Hemm limitu wkoll, u allura kulħadd jintlaqat.

Ġieli jgħidlek li jkollu jiddeċiedi bejn li jħalli 40 karozza l-art jew inkella ndaħħal żewġ trakkijiet.

Il-kaptan irid jiddeċiedi.

Il-verità hi li kulħadd - u din toqrob ħafna lejn din tal-priority boarding - iħares lejn l-area tiegħu, u dik hija xi ħaġa ġustifikata.

Xi ħadd li għandu trakk ifisser li qed iżomm ħaddiem u qed iħallsu ta' xejn, għax dan se jkun qiegħed hemmhekk iċ-Ċirkewwa jistenna.

Irridu nifhmu wkoll li hemm sitwazzjonijiet li ħadd m'għandu kontroll fuqhom.

Importanti li dan is-suġġett niddiskutuh ħafna ħalli nifhmu wkoll id-diffikultajiet, b'tali mod li nipprovaw naslu għal soluzzjonijiet komuni.

IS-SUR RYAN MERCIECA: Mela se niġbor kollox f'salt.

Aħna, bħala għaqda u bħala studenti, qatt ma neħħejna mill-mertu tal-progress li sar f'dawn l-aħħar snin fir-rigward tal-Gozo Channel.

Nemmnu wkoll li s-servizz tal-Gozo Channel huwa servizz soċjali kif ukoll servizz infrastrutturali.

Dik hija t-triq tagħna għal Malta!

Jiġifieri ma neħlux biss fuq l-aspett soċjali, għalkemm huwa importanti, imma għandek ukoll l-infrastruttura tagħna.

Dak huwa l-mezz tagħna biex aħna naslu Malta.

Fuq l-istedina li ilna nibagħtu 'l xulxin, nista' ngħid li aħna bqajna li kellu jkun l-uffiċċju tal-Gozo Channel li jċempilli, imma s'issa ħadd ma ċempel.

Jiena kont tlabt in-numru tal-mobajl tiegħek, bħala ċ-Chairman tal-kumpanija, imma talbuni nagħtihom tiegħi .…

THE CHAIRMAN: Jien kuntent li din il-laqgħa serviet biex almenu qiegħed jgħaddi n-numru tal-mobajl ta' wieħed għal għand l-ieħor!

Għal daqshekk diġà tajjeb!

IS-SUR RYAN MERCIECA: Issa ħalli ngħaddi fuq il-proposti, għax il-feedback li ħadt s'issa qisu jidher li mhux kulħadd qiegħed jifimhom.

Fuq il-fatt tal-istudents' fare system, kif diġa' qalet tajjeb il-Ministru, aħna qed ngħidu li anke studenti Maltin għandu jkollhom l-opportunità li ma jħallsux daqs adult Malti, imma jħallsu inqas.

Ħaġa affaxxinanti hija li kulħadd jgħid li ma jridx li Għawdex isir post tax-xjuħ, imma l-anzjani jaqsmu bejn il-gżejjer b'xejn!

Mela ejjew inħeġġu naqra liż-żgħażagħ biex jitilgħu Għawdex ukoll!

Il-Ġimgħa, meta jien inkun sejjer lejn Għawdex, inkun nista' inkaxkar erbat iħbieb Maltin miegħi ħalli jqattgħu week end Għawdex!

Dak huwa r-raġunar u l-iskop kollu ta' dik il-proposta.

Fuq il-Frequent Travellers' Scheme, nixtieq ngħid li dawn il-proposti ma sarux billi qomna filgħodu u ddeċidejna li rridu nagħmlu xi ħaġa, imma kien hemm l-istudju wara din l-iskema.

Fuq l-iskemi li semma' is-Sur Borg, nista' ngħid li aħna nafu bihom.

U kif offrejt lir-rappreżentant ta' Transport Malta, se ngħid lilkom ukoll: jekk tixtiequ tgħaddulna din l-informazzjoni li semmejtu, aħna nkunu nistgħu nxerrduha man-nies tagħna.

Però irrid ngħid li aħna nemmnu li hemm bżonn ta' xi ħaġa iktar effiċjenti.

Naħsbu li dik mhijiex qiegħda tkun effiċjenti.

(Interruzzjonijiet) Għaddili l-informazzjoni ħalli nkunu nistgħu nqassmuha.

Aħna nużaw l-Facebook, u allura aktar nistgħu nkunu effiċjenti.

Kif qal tant tajjeb id-Direttur tal-Gozo Channel, il-priority boarding iriduh l-Għawdxin kollha.

Mela allura ejjew nagħtuh lill-Għawdxin kollha!

Ħalli nispjega x'qed ngħid għax, għad-differenza tagħkom, jien naf x'qed ngħid!

Nerġa' nenfasizza li jien ma qomtx filgħodu b'dawn l-affarijiet għax ħlomthom bil-lejl u għedt ħa niġi l-Parlament ta' Malta u ngħidhom.

Dawn huma proposti li jien ilni nisma' dwarhom.

Jien nisma' mill-vuċi tal-poplu Għawdxi!

Dawn aħna studjajna fuqhom, u huma proposti li n-nies qed jitkellmu fuqhom.

Għalxejn tipprovaw toqogħdu tidħku bija!

Il-priority boarding irid jingħata lill-Għawdxin!

U jista' jingħata lill-Għawdxin billi meta niġu għas-sitwazzjonijiet ta' traffiku u kjujiet twal ta' Maltin u Għawdxin li jridu jiġu Għawdex, l-Għawdxin jingħataw permess li jaqbżu l-kju u jitilgħu, u mhux joqogħdu jistennew wara l-Maltin li jkunu ġejjin holiday.

Jien ġieli kelli nitlef lecture biex imqar ninġabar fl-10.00 p.m. id-dar!

Il-ġenn li jkollok f'ċerti żmenijiet ta' matul is-sena kulħadd jaf bih, u mhux se noqgħod insemmihom hawnhekk.

Rigward il-fast route, irrid ngħid li s-sistema tal-katamaran, kif diġa' għedtu, kienet hemm qabel u jien naf biha wkoll.

Aħna għamilna daqsxejn riċerka mal-membri li kienu fil-GUG dak iż-żmien, u kien hemm ukoll press releases li wieħed jista' ifittex.

Din l-għaqda kienet qalet ukoll li dan il-fast service qed ikun konvenjenti ħafna.

Imma mbagħad x'ġara?

Il-problema kienet, kif diġa' ingħad, li lura ma kienx hemm skeda tajba.

Il-problema ma kenitx li s-servizz ma kienx vijabbli, imma li l-iskeda ma kellhiex ħinijiet tajba.

Apparti minn hekk, dan il-fast service m'għandux jiġi kkonsidrat biex ikun filgħodu jew filgħaxija biss, imma għandu jiġi kkonsidrat anke għal matul il-ġurnata.

Jekk inti għandek katamaran jew mezz ieħor li telaq mill-Imġarr u mar Sa Maison, u dam nofs siegħa, lilek f'nofs siegħa ġabek fiċ-ċentru ta' Malta.

Issa jekk inti student, kemm titla' 'l fuq u tmur l-Università, u jekk inti ħaddiem li taħdem fl-inħawi tal-Belt, eċċ, qiegħed viċin ukoll.

Dak huwa l-iskop tagħna, għax hawnhekk aħna qed nitkellmu fuq ħin, fejn jekk inti għandek servizz frekwenti mill-Imġarr għal Sa Maison, tista' tiġi f'sitwazzjoni fejn is-servizz bejn iċ-Ċirkewwa u l-Imġarr jonqos.

U n-nies jippreferu jużaw dan is-servizz minflok jiġu bil-karozza għax jafu li jwassalhom saċ-ċentru ta' Malta.

Bażikament dik hija spjegazzjoni sempliċi.

Fuq l-online booking system, nista' ngħaddilkom rapport li sar minn xi studenti bħala parti minn assignment li kien iffokat fuq din is-sistema tal-online booking, fejn dawn għamlu tip ta' stħarriġ fost il-Maltin u l-Għawdxin, u taw ukoll xi proposti fuq kif dan jista' jaħdem.

Dan nista' ngħaddihulkom ukoll.

Però l-online booking jista' iservi sabiex iżid l-effiċjenza.

Jekk inti se jkollok dan il-fast service u s-sistema tal-online booking, inti se tkun taf kemm ġejjin nies u fi x'ħin.

Allura hemmhekk qed iżżid l-effiċjenza u se tkun taf iktar kif se tikkontrolla l-affarijiet.

Ma rridux inħarsu lejn is-sitwazzjoni min-naħa waħda biss, imma rridu naraw l-istampa kollha.

Is-servizz bejn iċ-Ċirkewwa u l-Imġarr, u s-servizz bejn l-Imġarr u Sa Maison irridu neħduhom flimkien u mhux separati.

Irridu naqdu s-servizz bħala servizz soċjali u infrastrutturali għall-komunità Għawdxija, kif ukoll għall-Maltin li jkunu jridu jiġu Għawdex.

Huwa għalhekk li fl-aħħar proposta semmejna li għandha tinħoloq xi tip ta' task force, li tkun ippreseduta mill-Ministeru.

Hemmhekk ikun hemm l-istakeholders kollha kkonċernati fuq l-aċċessibilità ta' Għawdex, u nkunu nistgħu npoġġu bilqiegħda madwar il-mejda u niddiskutu bejnietna kif nistgħu nġibu għall-aħjar din is-sitwazzjoni.

Grazzi.

GIOVANNA DEBONO: L-aħħar punt li semma' is-Sur Ryan Mercieca dwar il-ħolqien ta' task force bejn il-Gozo Channel, il-Ministeru, eċċ, ikolli ngħid li dan jista' jidħol fuq l-aġenda tal-Gozo Regional Council, għax hemmhekk diġà għandek l-istakeholders kollha.

Naħseb li l-aċċessibilità għandha tkun fuq l-aġenda, bħalma kienet għal diversi drabi, u wieħed ikun jista' jiddiskuti hemmhekk.

Jekk m'iniex sejra żball, intom ukoll rappreżentati fil-GRC, u allura ma naħsibx li hemm għalfejn jinħoloq task force ieħor.

Li nissuġġerixxi hu li ssir id-diskussjoni hemmhekk.

Veru li din id-diskussjoni tal-lejla qiegħda tiddiskuti dak li għadu mhuwiex daqshekk f'postu, u allura mhux qed insemmu l-pożittiv li diġa' jeżisti.

Madankollu - for the record, ladarba dan il-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali qed jiddiskuti l-istudenti Għawdxin - irrid nenfasizza li għal din is-sena skolastika biss, jiġifieri għall-2011/2012, il-Ministeru għal Għawdex se jkun qed jinvesti fl-istudenti Għawdxin kollha li studjaw f'Malta madwar €1 miljun.

Mela apparti l-istipendju li qed jieħdu fuq bażi nazzjonali dawn l-istudenti, il-Ministeru għal Għawdex qiegħed jagħti lill-istudenti Għawdxin madwar €1 miljun ieħor biex ikopru l-ispejjeż tat-trasport u l-akkomodazzjoni.

Ridt insemmiha for the record għaliex naħseb li din hija xi ħaġa pożittiva ħafna.

Ovvjament qatt mhu biżżejjed u nixtiequ li din tkompli tiżdied, imma l-qabża kbira li saret dan l-aħħar naħseb li wieħed għandu jagħmel riferenza għaliha wkoll.

Jien naf li l-GUG u l-istudenti kollha japprezzawha din.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

DR JOSHUA GRECH (Direttur fuq il-Bord tal-Gozo Channel): B'risposta għal dak li qal il-President tal-GUG rigward tal-priority boarding, nifhem li huwa importanti li tagħti l-priority boarding lill-Għawdxin peress li huma l-aktar milquta.

Jien Għawdxi bħalkom, imma rridu nkunu realistiċi fuq dan il-punt għax mhux biss l-Għawdxin jitilgħu jaħdmu Malta, imma anke Maltin jinżlu jaħdmu Għawdex.

Irridu nżommu ċertu bilanċ lil min u kif nagħtu l-priority boarding.

Li tagħti priority boarding lil kull persuna li tuża l-Gozo Channel huwa daqsxejn diffiċli.

Intom tifhmu li aħna qegħdin fl-amministrazzjoni u li suppost naraw il-ġid ta' kulħadd.

Rigward il-katamaran jew tal-fast service, nifhem il-pożizzjoni tagħkom.

Aħna bħala Bord nifhmu wkoll li dan huwa servizz soċjali, imma min-naħa l-oħra rridu nkunu kapaċi noħolqu bilanċ bejn li toffri servizz soċjali u li tkun vijabbli fis-servizz li qed toffri.

Jien ningħaqad ma' dak li semmiet l-Onor.

Caruana u li semmiet ukoll il-Ministru Giovanna Debono, rigward il-koordinament bejn it-trasport pubbliku.

Jiena naħseb li għandna npoġġu madwar il-mejda u nitkellmu mal-istake holders kollha.

Intom bħala studenti tgħidulna l-ideat tagħkom, u aħna bħala operaturi fuq il-baħar, flimkien mal-operaturi fuq l-art, nikkoordinaw flimkien biex noħolqu l-aħjar servizz.

Naħseb li bil-koordinament bejnietna t-tlieta nkunu kapaċi noħolqu l-aħjar servizz għal kulħadd.

Nirringrazzjak.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Dak li qal Dr Grech jikkonferma li bħalissa m'hemmx xi ħsieb li jkun hemm a fast service, fosthom b'xi katamaran.

Dr Grech semma' li jrid ikun hemm bilanċ bejn servizz soċjali u vijabilità.

Mela bħalissa mhux qed jiġi kkonsidrat.

DR JOSHUA GRECH: Le, mhux kwestjoni li ma tkunx ikkonsidrata.

Li qed ngħid jien hu li wieħed irid joħloq bilanċ bejn is-servizz soċjali u l-vijabilità.

Jien ma għedtx li mhux qed jiġi kkonsidrat.

Li għedt jien hu li qed nipprovaw noħolqu l-aħjar sistema biex naraw kif jista' jiġi vijabbli, filwaqt li nżommu quddiem għajnejna s-servizz soċjali.

THE CHAIRMAN: Wasalna għall-aħħar tas-sezzjoni li għandha x'taqsam mat-trasport.

Għadni kif ġbidt l-attenzjoni tas-Sur Pulé fuq is-subway tal-Imsida, għax naħseb li din aktar taqa' taħt Transport Malta milli taħt il-Kunsill tal-Imsida.

Madankollu ma naħsibx li din il-proposta ntbagħtet lil Transport Malta sabiex jiġu ppreparati fuqha.

IS-SUR KONRAD PULÉ (Rappreżentant minn Transport Malta): Fil-fatt, ma jidhirlix li rajniha l-proposta, imma xorta waħda se nieħdu nota tagħha u mbagħad ngħaddulkom il-feedback direttament lilkom kemm jista' ikun malajr.

Milli fhimt dawn qed jirriferu għas-subway tal-Imsida, fejn l-Università biex niftiehmu.

THE CHAIRMAN: Mela issa ngħaddulkom dik il-proposta.

Forsi bi żvista mill-uffiċċju tagħna li ma ntbagħtitx lilkom mill-ewwel.

Naħseb li minflok intbagħtet lill-Kunsill Lokali tal-Imsida.

Ma rridx inkun inġust mal-Kunsill Lokali tal-Imsida u nitfa' din ir-responsabilità fuqhom.

Imma jkollna ċans nitkellmu ukoll aktar fid-dettall fuq din.

Nitlob lilkom bħala Transport Malta sabiex tagħmlu d-differenza f'dan li hawn miktub.

Jiena naħseb li aktar milli tagħtina l-informazzjoni, araw li s-subway tal-Imsida tkun imnaddfa, u li t-traffic lights u ż-zebra crossings ikunu f'kondizzjoni tajba.

JUSTYNE CARUANA: It-tindif mhux il-Kunsill Lokali jagħmlu?

THE CHAIRMAN: Le, ma naħsibx.

IS-SUR RYAN MERCIECA: L-ewwel punt huwa ċar għax qed jirreferi għas-subway u x'irid isir fihom.

Imma t-tieni punt mhux għat-traffic lights fejn is-subway qed nirriferu, imma għall-Bypass ta' Birkirkara, in-naħa tas-Swatar, jew biex tifhimni żgur fejn hemm il-call centre tal-HSBC.

Dawk in-naħiet ,hemm numru konsiderevoli ta' Għawdxin li joqogħdu hemmhekk, u x'ħin jiġu biex jaqsmu t-triq biex imorru l-Università mhux qed isibu aċċess, u jridu jistennew il-karozzi biex jaqsmu dik it-triq.

Nafu biċ-ċert li kien hemm xi studenti, u anke ġenituri ta' studenti, li lmentaw kemm-il darba ma' Transport Malta fuq din l-issue.

U kienet saret xi petizzjoni wkoll.

IS-SUR KONRAD PULÉ: Ħa nirreferi lill-kollegi tiegħi fuqhom għax ma ġejniex ippreparati fuq dik il-proposta, u nkunu nistgħu nagħtukom il-feedback.

THE CHAIRMAN: Hemm punti oħra fuq Transport Malta?

Mela nirringrazzja lill-uffiċjali min-naħa ta' Transport Malta, lill-Ministru, kif ukoll lill-uffiċjali tal-Gozo Channel.

Issa nsejjaħ biex jieħu postu madwar il-mejda lill-Professur Joe Friggieri, u ngħaddu mill-ewwel għall-proposta fuq l-edukazzjoni.

Imbagħad taħt it-titolu "University of Malta" insibu dan li ġej:

IL-PROFESSUR JOE FRIGGIERI (Pro-Rettur tal-Università għal Għawdex): Fuq l-ewwel punt, nista' ngħid li l-għażla li jsiru l-eżamijiet f'Għawdex kienet proprju biex l-istudenti Għawdxin ikunu jistgħu jagħmlu dawk l-eżamijiet.

Dan kien proġett pilota u l-Università daħlet għalih qabel libbsitni l-kappell ta' Pro-Rettur.

Jien dan is-suġġett huwa għall-qalbi ħafna għax nixtieq li din il-faċilità noffruha lill-istudenti Għawdxin kollha, u mhux lil dawk biss li din is-sena ġew magħżulin biex ikunu jistgħu jagħmlu l-eżamijiet f'Għawdex.

Din is-sena, l-Università ddeċidiet li tagħmel bħal esperiment, proġett pilota, sabiex naraw ftit xi jkunu l-problemi infrastrutturali li xi ħaġa bħal din iġġib magħha.

Għaldaqstant, intagħżlu 88 student li jattendu diversi korsijiet Malta sabiex ikunu jistgħu jagħmlu l-eżamijiet f'Għawdex.

Dawn it-88 student bejniethom se jkunu qegħdin jagħmlu 71 eżami.

U din iċ-ċifra hija waħda interessanti.

Issa, meta xi ħaġa bħal din tesponiha għall-1,000 student Għawdxi li hemm jistudjaw f'Malta, in-numru tal-eżamijiet li jkollhom isiru se jikber ħafna!

Jekk għall-88 student inti trid tagħmel 71 eżami, aħseb u ara meta toffri lil dawn l-istudenti kollha l-faċilità li jagħmlu l-eżamijiet tagħhom Għawdex!

Il-mod ta' kif ġew magħżulin dawn l-istudenti - l-għażla saret qabel ma jiena sirt Pro-Rettur - kienet billi kienu dawk il-korsijiet li minnhom setgħu jintagħżlu l-istudenti Għawdxin biex jingħataw din l-opportunità li ġew identifikati.

Ma xtaqniex li jkun hemm kors, pereżempju tal-arti jew tax-xjenza, li fih ikun hemm għadd ta' studenti Għawdxin, u nieħdu biss nofshom.

L-Università xtaqet li dik l-opportunità tingħata lill-istudenti kollha Għawdxin li jkunu f'kull wieħed mill-korsijiet li jiġi identifikat biex fih isiru l-eżamijiet f'Għawdex.

Naturalment, sal-lum, minn dawn it-88 student li ngħataw din l-opportunità, diġà 25 minnhom ippreferew li jagħmlu l-eżamijiet f'Malta.

Din ma tissorprendinix għal kollox, għax ħafna studenti jgħaddu l-parti l-kbira tal-ġimgħa f'Malta, u allura jkunu draw l-ambjent ta' sħabhom Maltin.

B'hekk ikunu jippreferu li jagħmlu l-eżamijiet magħhom.

Jekk din is-sistema nkabbruha fil-futur, jista' ikun ukoll li lil dawk l-istudenti li jkunu għadhom deħlin fl-ewwel sena tagħhom, nitolbuhom qabel ma jibdew il-kors x'inhi l-preferenza tagħhom fuq jekk jippreferux li l-eżamijiet tagħhom jagħmluhomx Malta jew inkella Għawdex.

B'hekk ikollna idea ftit iktar ċara fil-bidu ta' kemm se jkollna bżonn inkabbru l-faċilitajiet biex dawn l-eżamijiet isiru Għawdex.

Aktar 'il quddiem, meta naslu biex nagħmlu l-eżamijiet f'Jannar, ikollna idea aktar ċara tal-bżonnijiet kollha.

Kif tafu, l-ewwel irridu nsibu postijiet adegwati biex isiru fihom l-eżamijiet, u mbagħad irid ikollna l-faċilitajiet biex dawn l-eżamijiet isiru hemmhekk.

Irid ikollna wkoll supervisors magħżulin apposta li jkunu jistgħu jagħmlu x-xogħol ta' superviżjoni waqt l-eżami, u rridu nkunu ċerti li jkun hemm is-sigurtà fit-trasport jew fil-komunikazzjoni tal-karti.

Naturalment, dawn mhumiex problemi insormontabbli, u jistgħu jiġu solvuti b'diversi modi.

Hemm diversi suġġerimenti ta' kif jistgħu jsiru.

Hemm min jissuġġerixxi li jsiru bl-email, imma mbagħad trid tara li jkun hemm sigurtà stretta.

Hemm min jissuġġerixxi li jiġu trasportati ġimgħa qabel, u jingħalqu ġo safe biex ikunu diġà hemm f'każ li t-trasport ma jaħdimx dakinhar tal-eżami.

Dawn huwa affarijiet li jistgħu jiġu solvuti.

L-iktar ħaġa li lilna tinkoraġġina biex dan l-esperiment inkompluh huwa li l-għaqda li tirrappreżenta lill-istudenti Għawdxin jixtiequ jimbuttaw huma wkoll din il-ħaġa.

Kien hemm fatt li ħareġ il-bieraħ, u li jien ma kontx naf bih – għax l-istatistika, meta toħroġ daqshekk fil-qrib, tkun trid almenu ġurnata biex tirreġistraha.

Imma, jekk m'iniex sejjer żball, mill-istħarriġ li sar fuq kemm minn dawn l-istudenti Għawdxin, li kieku jingħataw il-faċilità li jagħmlu l-eżami Għawdex illum, jagħżlu li jagħmlu użu minn din l-opportunità, kienu biss 200 student Għawdxi li xtaqu jagħmlu użu minn din il-faċilità.

U dan minn total ta' 1,000 student.

Forsi wieħed jitlaq bl-idea li jkunu l-istudenti Għawdxin kollha li jixtiequ jagħmlu l-eżamijiet f'Għawdex, imma wieħed irid jara jekk dan huwiex minnu jew le.

Waħda mill-affarijiet li jiena nsistejt ħafna mar-Reġistratur tal-Università hija li lill-istudenti Għawdxin nagħtuhom l-għażla biex dawk li jippreferu, għal xi raġuni jew oħra, li l-eżami jagħmluh f'Malta, ikollhom id-dritt li jagħmlu l-eżami tagħhom f'Malta.

Dawk li jagħżlu li l-eżami jagħmluh Għawdex, għar-raġunijiet tagħhom, allura jingħataw huma wkoll din l-opportunità.

Naħseb li anke l-grupp li jirrappreżenta lill-istudenti Għawdxin jaqbel magħha; jekk student imbagħad jiddeċiedi li jagħmel l-eżamijiet tiegħu f'Għawdex, ikun irid jagħmel is-sessjoni kollha tal-eżamijiet f'Għawdex, u mhux jagħmel nofshom Malta u n-nofs l-ieħor Għawdex, għax din tispiċċa toħloq komplikazzjonijiet burokratiċi kbar.

Naħseb li dak kien li kelli xi ngħid fuq l-ewwel punt.

Lest li nieħu l-mistoqsijiet fuq punt punt.

M'hemmx għalfejn nagħmilhom kollha f'daqqa.

THE CHAIRMAN: Le, għax inkella ndumu, u diġà saru l-5.35 p.m. Ipprova agħti l-preżentazzjoni tiegħek fuq il-punti kollha, għax fis-7.15 p.m. se tibda laqgħa oħra.

IL-PROFESSUR JOE FRIGGIERI: Domt ftit fuq dan l-ewwel punt għax huwa l-iktar punt li bħalissa qed jiġi diskuss.

Dwar il-korsijiet li l-istudenti qed jitolbu li jerġgħu jibdew f'Għawdex, xtaqt ngħid li l-iktar żewġ korsijiet li l-istudenti qegħdin jitolbu li jiftħu f'Għawdex huma l-kors tal-Learning Support Assistants - dawk li aħna ngħidulhom il-facilitators - u l-kors tal-Postgraduate Diploma in Leaders in Education.

Il-kors tal-Learning Support Assistants beda s-sena l-oħra, u bħalissa għadu għaddej u jispiċċa f'Ġunju 2013.

Il-ħsieb hu – qabel ma ġejt hawn kellimt lid-Dekan tal-Fakultà tal-Edukazzjoni, il-Professoressa Valerie Sollars – li jibda kors ieħor bħalu f'Ottubru tal-2013.

Dwar il-Postgraduate Diploma for Leaders in Education, kien hemm ukoll talba għalih, speċjalment mill-għalliema.

Il-ħsieb hu li dan il-kors jibda f'Għawdex fi Frar tal-2013.

Il-programm ġie approvat kemm mill-Fakultà kif ukoll mis-Senat.

Għalhekk ikun jista' jibda fi Frar tal-2013, dejjem jekk ikun hemm biżżejjed domanda għalih.

Hemm il-ħsieb ukoll li nintroduċu kors li jwassal għal Diploma in Gozitan Studies, u l-programm tiegħu diġà ġie mfassal.

L-użu iktar estensiv tal-video conferencing jista' jaġevola lil xi studenti li jkunu qegħdin jistudjaw Għawdex jekk dawn il-korsijiet jibdew isiru minn Malta.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

CARMELO ABELA: Sur Friggieri, issa li nħtart bħala l-persuna responsabbli mill-Università ta' Għawdex, kif tara l-iskop ta' din l-Università f'Għawdex?

U kif tixtieqha li tiżviluppa inti?

Naturalment, inti għandek l-ideat tiegħek, u naħseb li wieħed għandu jħares lejn dawn l-ideat b'ċerta attenzjoni.

Naħseb li din l-idea ġenerali torbot mas-servizzi li jistgħu jiġu offruti.

Pereżempju, jekk għandux ikun hemm iktar korsijiet f'Għawdex u jekk għandniex nimmiraw mhux biss li l-istudenti Għawdxin li jagħżlu ċerti korsijiet, imma li jkun hemm anke Maltin li jitħajjru jitilgħu l-Università ta' Għawdex.

Forsi iktar milli niffoka biss fuq dan li għandna hawnhekk, issa li għandna persuna ġdida responsabbli, forsi naraw daqsxejn overview tal-ħsiebijiet tiegħek u l-iskop li wieħed irid jiżvuluppa hemmhekk.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

JUSTYNE CARUANA: Jien għandi xi kummenti qosra u se nibda fuq tal-eżamijiet.

Jien tkellimt ma' xi studenti li min-naħa tagħhom stqarrew miegħi li sinċerament huma qed jibżgħu li jiġu singled out.

Dawn qed jaraw li din hija xi ħaġa li, tant l-awtoritajiet tal-Università qegħdin ikunu iebsin fuqha, u din l-affari qisa xi ftit imqanżħa – skużani ta' din il-kelma iebsa, imma hekk hi - li qed jibżgħu li b'xi mod jew ieħor dawn se jiġu mmarkati.

Jien ma nafx kif ġew magħżula dawn l-istudenti, imma anke l-mod ta' kif saru dan it-tip ta' deċiżjonijiet iqanqlu ċertu suspetti u biżgħat fost l-istudenti.

Mela bejn li jkollok l-istress tal-kors, l-istress tal-eżamijiet u stress ieħor, din ma naħsibx li ġiet tackled in the healthiest way.

Dik waħda.

Rigward it-tieni u t-tielet punti, ma tajtniex risposta.

Però ma nimmaġinax li hija xi ħaġa tiegħek dwar il-possibilità li jkun hemm kamra sigura allokata lill-Għawdxin, u dwar il-possibilità li tissottometti l-assignments u l-kotba tal-librerija ġewwa Għawdex.

Rigward l-eżamijiet u s-self ta' kotba, xtaqt ngħid xi ħaġa oħra.

Meta inti għandek librerija fl-Università u tkun qed tipprepara għal xi eżami, jekk ikollok bżonn tirriferi għal xi materjal taf li tista' tmur il-librerija.

Din ma tistax issir mill-istudenti Għawdxin, għax f'Għawdex m'hemmx librerija fl-Università.

Allura jekk ma jkollokx il-materjal Għawdex, mhux se tagħmel l-eżami Għawdex għax jekk lejliet l-eżami tkun trid tmur il-librerija biex tiċċekkja xi ħaġa, ma tkunx tista', u allura l-eżami jkollok tagħmlu Malta awtomatikament.

Dik hija raġuni oħra għaliex kien hemm dan in-numru daqshekk baxx ta' 200 student.

Rigward il-video conferencing, naf li l-apparat li għandna Għawdex mhuwiex daqshekk up to standard, u għalhekk hemm bżonn ta' iktar investiment.

Fil-fatt, meta jkollna kawżi fejn ikollna bżonn l-użu tal-video conferencing, nispiċċaw niġru minn banda għall-oħra għaliex is-servizz li hemm mhuwiex daqshekk affidabbli.

Mela, daqqa mmorru għall-apparat tal-Università, daqqa għal dak li hemm fl-NGO Centre, u xi minn daqqiet anke għal dak li hemm il-Qorti.

Minn dan l-aspett, jekk verament irridu li s-sistema tal-video conferencing tkun verament waħda effettiva u tibda topera sew, irid ikun hemm verament investiment serju u fondi allokati għal dan il-għan.

U nixtieq nisma' xi prospetti għandek fuq dan is-suġġett.

Fl-aħħar nett, nerġa' intenni l-awguri tiegħi għal din il-kariga tiegħek, għaliex naf kemm għandek għal qalbek lil Għawdex, u qiegħda nantiċipa ħafna affarijiet pożittivi mingħandek.

IL-PROFESSUR JOE FRIGGIERI: Nirringrazzjak ħafna.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

FREDERICK AZZOPARDI: Ridt nagħmel rimarka fuq l-aħħar punt fejn qed jingħad hekk: "More investment in video-conferencing and empowerment of this possibility."

Safejn naf jien, diġà hemm dan l-apparat u ntuża xi drabi oħra.

Ridt insemmi xi ħaġa wkoll dwar dak il-proġett pilota fejn intqal li kien hemm 88 student involuti li bejniethom se jagħmlu 71 eżami.

Intqal ukoll li minn 1,000 student kien hemm ċertu ammont li wrew l-interess li jagħmlu l-eżami Għawdex, imma nsejt kemm kien dan in-numru.

Tista' tgħidilna?

Qiegħed nistaqsi biex nara jekk dan jirreletax man-numru li ħareġ mill-istħarriġ.

IL-PROFESSUR JOE FRIGGIERI: Din nista' nirrispondiha issa.

25 s'issa qalu li ma jixtiequx jagħmlu l-eżamijiet Għawdex.

IL-PROFESSUR JOE FRIGGIERI: Iva.

JOLENE ATTARD: Jien kont waħda mill-istudenti li ntagħżilt biex nagħmel l-eżamijiet Għawdex, imma ma aċċettajtx li nagħmilhom hemm - tafu kemm niġġieled biex l-eżamijiet ikunu Għawdex – għax familti toqgħod Malta.

THE CHAIRMAN: Kummenti oħra min-naħa tal-GUG?

IS-SUR RYAN MERCIECA: Ħa nikkjarifika l-punt tal-proġett pilota u ta' dawn il-ħafna numri li ssemmew.

Il-proposta tal-proġett pilota ħarġet minn din l-għaqda wara diskussjoni mal-amministrazzjoni tal-Università.

Aħna fhimna l-concern li kellha l-Università fuq li taqbad tiftaħ il-bieb bla ma jkollha idea ta' kemm ġejjin studenti Għawdxin jagħmlu l-eżamijiet.

U għalhekk ħeġġiġna li għandu jkun hemm proġett pilota fejn jintgħażlu numru ta' studenti biex ikollhom din l-opportunità.

Imbagħad l-amministrazzjoni tal-Università tara x'diffikultajiet tista' tiltaqa' magħhom matul dan iż-żmien tal-eżamijiet.

Rigward il-kwestjoni ta' dawn it-88 student u tal-200 student.

It-88 student huwa numru li għażlitu l-Università, u mhux aħna!

Imma aħna sirna nafu li hemm numru ta' studenti li għal xi raġuni jew oħra - li għandhom id-dritt - irrifjutaw li jagħmlu l-eżami Għawdex.

Allura aħna għidna li l-ewwel naraw min hemm interessat li jagħmel l-eżami tiegħu f'Għawdex, u mbagħad noħorġu s-sejħa.

Minn din is-sejħa s'issa ġbarna 206 student li jixtiequ jagħmlu l-eżami tagħhom f'Għawdex f'Ġunju li ġej.

Dawn il-206 jommantaw għal kwart tal-istudenti.

Dan għaliex, għalkemm studenti fl-Università ta' Malta jammontaw għal 1,068, għandek kważi 200 minnhom li qegħdin ikkonċentrati fuq il-kampus ta' Għawdex li se jagħmlu l-eżami tagħhom f'Għawdex.

Allura, studenti Għawdxin li qed isegwu kors f'Malta hemm 881, u jekk tnaqqas it-88 li diġa' kellhom l-opportunità, jifdallek kważi 800.

Minn dawn it-800 student, għandek 206 minnhom li qalu li f'Ġunju li ġej, jekk ikollhom l-opportunità, jaċċettaw li jagħmlu l-eżami tagħhom f'Għawdex.

Din il-lista se ngħadduha lir-Registrar biex imbagħad tara hi x'inhu l-aħjar.

Aħna nifhmu ċ-ċirkostanzi kollha li jistgħu jinqalgħu għax is-sitwazzjoni hi dik li hi.

Kulma fadal ħmistax biex jibdew dawn l-eżamijiet.

Aħna lqajna b'sodisfazzjon mhux biss il-proġett pilota, imma anke - għax dan huwa l-ewwel pass - li minn Jannar li ġej din l-opportunità se tkun miftuħa għall-istudenti kollha.

Kien hemm diversi punti oħra li diġa' tkellimnihom mal-Professur Friġġieri fil-laqgħa li kellna magħhom u, kif diġà semma' il-Professur Friġġieri, diġà bdew iħaddmu l-affarijiet fuqhom.

Ħaġ'oħra tal-aħħar.

Aħna, bħala għaqda, nikkundannaw kull att li jista' iwassal sabiex dan il-proġett pilota jiġi wżat bħala għodda għal propaganda politika!

Aħna nixtiequ li dan il-proġett pilota jibqa' proġett pilota li jiġi amministrat mill-Università, għaliex nemmnu fl-integrità tal-eżamijiet.

Kulma nixtiequ hu li jkun hemm l-għażla tal-istudenti kollha.

Din il-garanzija diġà ġiet mogħtija.

Jiena naħseb li l-Università għandha l-esperti tagħha, u għalhekk tista' tħaddem is-sistema tagħha.

Aħna dejjem se nkunu hemm sabiex nagħtu s-suġġerimenti tagħna.

Grazzi.

GIOVANNA DEBONO: Qabel xejn, nixtieq nifraħ lill-Professur Friggieri għall-ħatra tiegħu ta' Pro-Rettur.

Aħna lqajna din l-aħbar b'mod pożittiv ħafna, għaliex il-Gozo Campus issa għola fid-dinjità tiegħu għax għandu l-pro-rettur tiegħu.

Insellimlu u nsellem ukoll lill-Professur Brigulio tas-servizz impekkabbli fl-Università ta' Għawdex.

Issa se niġi għall-punti li ssemmew diġà mill-membri preżenti hawnhekk, u se nibda l-ewwel bl-eżamijiet.

Jien inħobb inkun korretta, u għaldaqstant irrid nagħmel riferenza għall-punti li tqajjmu l-bieraħ f'aġġornament tal-Parlament, u li semma' ukoll illum is-Sur Ryan Mercieca.

L-ewwel darba li ddiskutejna l-eżamijiet f'Għawdex kien mal-GUG preċedenti, u mbagħad komplejna niddiskutu mal-GUG preżenti.

Niftakar l-ewwel ittra kont tkibtha fid-19 ta' Awwissu 2011, u din l-ittra marret għand ir-Registrar, kif ukoll kopja tagħha ntbagħtet lill-GUG u lill-KSU.

Dakinhar, kont tlabt personalment sabiex jikkonsidraw il-proposta li l-eżamijiet isiru f'Għawdex.

Intqal ħafna diskors f'dawn l-aħħar ġranet, imma rridu nkunu korretti u ngħidu l-fatti kif inhuma.

Mill-Ministeru għal Għawdex kont bgħatt ittra personali lir-Registrar fid-19 ta' Awwissu, 2011.

U din qed ngħidha biex inkunu korretti.

Imbagħad kien hemm an exchange of emails bejn il-Ministeru għal Għawdex u l-Università.

Għaldaqstant huwa ta' sodisfazzjon li nilqgħu din il-proposta, li issa hija xi ħaġa reali.

Dan huwa proġett pilota, u rridu nammettu li se nkomplu ntejbu fuq dan il-proġett fix-xhur u fis-snin li ġejjin.

Jien irrid insemmi wkoll li, bħala Ministeru għal Għawdex, se nkunu qegħdin ngħinu fir-required logistics kollha, għax irridu nagħtu l-input tagħna biex nagħmlu dan il-proġett aktar possibbli u biex jirnexxi.

Qbilt ħafna mal-għażla li ġiet offruta lill-istudenti.

Din mhijiex xi ħaġa mponuta u li allura, għax inti Għawdxi, trid bilfors tagħmel l-eżami ġewwa Għawdex.

Nixtieq ukoll nifraħ għall-mod ta' kif l-Università aċċettat li l-istudenti jkollhom l-għażla.

Rigward il-korsijiet imsemmija fil-paragrafu li jġib il-heading "University of Malta", nista' ngħid li ħadt gost li fi Frar 2013 se jibda l-Educational Leadership Studies fil-Gozo Campus.

Għandek ukoll il-Gozitan Studies Course li se jibda fis-sena skolastika li ġejja.

Hawnhekk irrid insemmi li, f'laqgħa li kellna mal-Pro-Rettur il-Professur Friggieri ftit tal-ġranet ilu, din issemmiet ukoll.

Ovvjament, ħadna d-deċiżjoni li l-Gozitan Studies se jsir ġewwa Għawdex.

Miegħu tinħoloq id-domanda finanzjarja fejn kull student jiġi mitlub li jagħmel mal-applikazzjoni tiegħu.

Biex inkunu ċerti li dan il-kors jirnexxi, bħala Ministeru għal Għawdex – u din nista' inħabbarha issa - se noffru part sponsor ta' dan il-kors.

Qegħdin ngħidu li għandna noffruha wkoll għax dan huwa kors marbut mal-istudji Għawdxin, u allura bix-xieraq li l-Ministeru għal Għawdex jgħin fejn jidħol l-istudju relatat mal-kunċett tal-gżira ta' Għawdex.

U għalhekk, biex inkunu ċerti li dan il-kors jibda b'suċċess, qegħdin inħabbru li se nagħtu part-sponsor lil dan il-kors partikolari.

L-aħħar punt li xtaqt nagħmel huwa dwar il-video conferencing.

Jiena naħseb li din hija issue li jrid ikollok iż-żewġt itruf tajbin.

Video conferencing jinvolvi l-links li huma l-Gozo Campus u l-Università ta' Malta.

Bħala infrastruttura tal-video conferencing fil-Gozo Campus din tinstab f'postha, u tmur lura għal ftit snin ilu.

Naħseb li jrid isir sforz biex il-link ma' Malta tkun iktar aċċessibbli, għax inutli li jkollok video conferencing in place f'post wieħed u mbagħad fuq in-naħa l-oħra dan ma jkunx possibbli.

Nifhem li dan jitlob ukoll ċerti requirements, għax mhux lakemm taqbad u tagħfas buttuna, imma jrid ikollok il-preparamenti u l-arranġamenti partikolari biex il-video conferencing ikun jista' iseħħ.

Madankollu, nemmen bis-sħiħ li dan huwa mezz ieħor importanti ħafna li jista' jiffaċilità l-ħajja tal-istudenti Għawdxin, għaliex bil-video conferencing student Għawdxi jista' jibqa' Għawdex, u xorta waħda jsegwi dik il-lecture li tkun għaddejja f'Malta.

Dan huwa punt li rridu nkomplu ninvestu aktar fuqu, u m'għandix dubju li hekk se jsir.

F'dan ir-rigward, nerġa' nifraħ lill-GUG u lill-Università talli qed jagħmlu l-isforzi kollha tagħhom sabiex il-proposti msemmija jkomplu jiġu introdotti, u biex ukoll dawk li diġà ġew introdotti jkomplu jitjiebu.

M'għandix l-ikċen dubju li anke bil-Pro-Rettur magħna, dan se jkun aktar possibbli.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

CARMELO ABELA: Xtaqt ngħid xi ħaġa dwar il-kwestjoni tal-eżamijiet li jsiru Għawdex, u fuq jekk din is-sistema tiġix politiċizzata jew le.

Naħseb l-ewwel nett, ħadd ma jista' iċaħħad lil xi partit jew ieħor li jgħid dak li jaħseb bħala proposti.

Naħseb li kulħadd għandu d-dritt li jgħid il-proposti tiegħu meta dawn ikunu saru.

Infakkar li din il-proposta ma saritx il-bieraħ jew is-sena li għaddiet, imma saret żewġ leġiżlaturi ilu!

Min-naħa tal-partit li nirrappreżenta jien, din kienet saret madwar żewġ leġiżlaturi ilu!

Naħseb jien li din mhijiex kwestjoni ta' li wieħed jippolitiċizza xi ħaġa jew oħra, imma hija kwestjoni ta' stat ta' fatt!

Ma naħsibx li l-kwestjoni hija xi issue partiġġjana, imma jekk xi ħadd ipproponiha, mhu qed jgħid xejn ħażin jekk jgħid li hu pproponiha.

Jalla li din isseħħ, u jien nifhem id-diffikultajiet li esprima l-Pro-Rettur, u għalhekk wieħed irid jara kif din se tinħadem għada pitgħada, u jekk humiex il-maġġoranza tal-studenti Għawdxin li jriduhiex jew le.

Għalhekk fil-bidu staqsejt dwar il-ħsieb ġenerali tagħha din, għax torbot ukoll ma' numru ta' servizzi oħra li jistgħu jingħataw, mhux biss fejn jidħlu l-eżamijiet, imma anke fejn jidħlu korsijiet li jistgħu jingħataw minn Għawdex.

Naħseb jien li dik hija importanti li wieħed iħares lejha.

Grazzi.

IL-PROFESSUR JOE FRIGGIERI: L-ewwel nett nixtieq nagħmel dan il-punt: jien ilni ngħallem l-Università ta' Malta għal dawn l-aħħar 40 sena.

U jekk kien hemm xi ħaġa li dejjem għożżejt kienet dik li jien l-ewwel ħaġa li nfittex dejjem kienet l-interess tal-istudent.

U allura nweġġa' meta nisma' li forsi kien hemm min anke għaddielu minn moħħu li l-għażla ta' dawn l-istudenti setgħet saret b'mod politiku!

Ma nafx eżatt x'kienet dik ir-riferenza għax ħassewhom singled out, u xtaqt li nisma' iktar fuq dak il-punt.

Allaħares isir hekk!

F'liema sens ħassewhom li ġew singled out?

B'xi mod jew ieħor ħasbu li kienu qegħdin jintgħażlu għal xi skop?

Jien ma kelli x'naqsam xejn mal-għażla.

THE CHAIRMAN: Forsi hawnhekk nistgħu nieħdu xi kummenti mill-istudenti stess.

IL-PROFESSUR JOE FRIGGIERI: Nerġa' ngħid li allaħares ikun hekk!

Meta jkolli klassi ta' 200 jew 300 ruħ quddiemi, jien niffoka fuq dak li qed inkun ngħallem.

Kif jafu l-istudenti tal-GUG hawnhekk preżenti, dejjem ngħid li l-bieb tiegħi huwa open all hours, u kemm iħabbtu u jidħlu.

Ma nixtieqx li nibdew fuq nota daqshekk negattiva, għax anke li wieħed jitfa' id-dubji, l-operat ta' dak li jkun ġie inkarigat b'xi ħaġa jibda jsir iktar diffiċli.

Jiena nħoss li din l-għażla saret għal raġunijiet amministrattivi ħalli jiġi amministrat kif suppost dan il-proġett pilota.

Issa jekk ikun hemm xi ħadd li b'xi mod jew ieħor iħoss li qed jiġi mmarkat jew singled out b'mod negattiv, jien qiegħed hemm biex nisimgħu wkoll.

U din se tkun parti mid-dmirijiet tiegħi.

Hawnhekk forsi norbot ftit mal-mistoqsija li għamilli fil-bidu l-Onor.

Jien nara li l-iskop ewlieni ta' kif għandu jiżviluppa l-kampus ta' Għawdex huwa billi dan isir hub u ċentru kulturali f'Għawdex.

Jien nixtiequ niżviluppa f'dak is-sens.

Minbarra hekk, naħseb li għandna nagħmlu dak li nistgħu biex inżidu l-għadd ta' korsijiet li jsiru fih.

Nixtieq li dan ikun miftuħ għall-istudenti Għawdxin, fejn kull ħaġa li tinqala' lilhom ikunu jistgħu jsibu hemmhekk lil min jagħtihom parir fuq kif jistgħu jġibu ruħhom.

Jien diġà għandi f'moħħi li darba fix-xahar - minn Ottubru - norganizza diskussjoni fuq temi attwali, politiċi, soċjali u kulturali.

B'hekk naħseb li nkunu qegħdin nilħqu wkoll dak l-iskop li kont qed issemmi inti, Onor. Abela, fejn nipprovaw niġbdu lejn Għawdex lil dawk il-Maltin li jkunu interessati f'din il-ħaġa, għax l-attivitajiet kulturali ta' din in-natura ħafna drabi jsiru f'Malta u xi Għawdxin li jkunu interessati jattendu.

Imma, jekk jirnexxilna, permezz ta' korsijiet li jattiraw anke numru ta' studenti Maltin, inkunu qegħdin inkabbru wkoll il-profil taċ-ċentru.

Pereżempju, Dr Janet Mifsud offrietli li tagħmel kors pubbliku dwar il-mediċina u l-użu tal-mediċina.

Jien għidtilha li dan nistgħu naqbdu u nagħmluh.

Fil-fatt, hemm madwar 20 jew 24 ruħ, kollha esperti fil-qasam tagħhom, li offrew li jagħtu lecture jew tnejn kull wieħed.

Dak it-tip ta' kors s'issa għadu mhux qed jingħata.

Jien diġà offrejt lill-istudenti sabiex filgħaxija nħalli ċ-ċentru miftuħ biex dan ikun jista' iservi ta' klabb fejn l-istudenti jkunu jistgħu jiltaqgħu, jiddiskutu, jaqraw poeżija, jaqraw ktieb, jitkellmu fuq ktieb jew jagħmlu ftit mużika.

Nixtieq li ċ-ċentru nagħtih dik il-ħajja u dik il-vitalità li s'issa m'għandux.

Dan mingħajr ma nnaqqas xejn mix-xogħol li għamel qabli l-Professur Brigulio, għax f'20 sena ħadem ħafna sabiex dan iċ-ċentru jasal fejn wasal illum.

Imma llum irridu nagħmlu dak il-pass iktar 'il quddiem.

Għar-rigward tal-mistoqsija li għamilli l-Onor.

Abela – u rrid nirringrazzjah tal-mistoqsija – rrid ngħid li jien ma narax lili nnifsi biss bħala responsabbli għaċ-ċentru f'Għawdex.

Naħseb li f'dawn it-tliet ġimgħat kemm ilni nagħmel dan ix-xogħol, sirt kważi responsabbli mill-istudenti Għawdxin kollha li hemm Malta u mhux minn dawk marbutin maċ-ċentru biss.

Imma jekk dawn l-istudenti jindunaw li dan iċ-ċentru miftuħ għalihom ukoll … L-ewwel ħaġa li għamilt kien - naturalment bil-permess tal-Ministru – li tajthom kamra fiċ-ċentru sabiex ikunu jistgħu jużawha huma, u b'hekk min ikun irid ikellimhom Għawdex isib lilhom biex isolvulu l-problemi.

Ħa ngħid xi ħaġa fuq il-librerija.

Dik hija problema, għax il-librerija li hemm fiċ-ċentru hija waħda żgħira.

Il-korsijiet li nagħmlu Għawdex kollha għandhom it-text books tagħhom fuq l-ixkaffa ta' dik il-librerija ċkejkna, imma ma nistgħux nirduppjaw il-kotba li hemm Malta u neħduhom Għawdex.

Li qed nagħmlu hu li lill-lecturers u lill-professuri f'Għawdex ngħidulhom biex jagħtuna lista mill-bidu nett ta' dak li jaħsbu li jista' jitqies rilevanti għal dak il-kors partikolari.

Imbagħad is-Sur Ellul, li huwa l-librar ta' Malta, wegħedni li se jgħinna fuqha din.

Diġa' irranġajt biex il-GUG jagħmlu laqgħa mal-librar ta' Malta biex ikunu jistgħu jaraw kif jistgħu jagħmlu sabiex jirritornaw il-kotba f'Għawdex meta dawn jispiċċaw minnhom.

THE CHAIRMAN: Hawn aktar kummenti għall-Professur Friggieri?

IS-SUR RYAN MERCIECA: Aħna nixtiequ nirringrazzjaw lill-Professur Friggieri talli, minkejja li għadu hemm għal ftit taż-żmien biss, dan diġà wera ħafna entużjażmu u ninsabu pożittivi dwar il-ħidma tiegħu.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Is-suġġett rigward l-Università u l-edukazzjoni magħluq, u jidher li sodisfatti b'dak li qed isir hawnhekk.

Issa hawnhekk nagħmel stedina ladarba qegħdin titkellmu tajjeb ħafna fuq dan iċ-ċentru.

Aħna tkellimna fuq ix-xewqa tagħna li bħala Kumitat nagħmlu laqgħa f'Għawdex, u ladarba qegħdin tgħidu li hemmhekk għandkom il-faċilità tat-teleconferencing, nixtieq li neżaminawh ħalli naraw kemm huwa tajjeb!

Għalhekk qed nitlob biex ikollna laqgħa formali hemmhekk u li din tiġi reġistrata.

Fil-laqgħa preċedenti li kellna konna qegħdin nitkellmu fuq kemm huwa importanti li niddiskutu xi ħaġa li hija rilevanti għal Għawdex mal-għaqdiet tal-volontarjat, bħalma hija l-Oasi, biex nitkellmu fuq il-problemi bħalma hija d-droga, eċċ. Għaldaqstant, kemm-il darba l-Professur Friggieri jista' jagħtina daqqa t'id biex, flimkien mal-istaff ta' dan il-Parlament, nagħmlu din il-laqgħa f'Għawdex possibbli, naħseb li tkun xi ħaġa tajba wkoll.

IL-PROFESSUR JOE FRIGGIERI: Nista' ngħidilkom li nilqa' bi pjaċir kbir din il-proposta.

Anzi, jien lest li noffri l-faċilità taċ-ċentru lil kull għaqda kulturali u filantropika li hemm Għawdex sabiex jagħmlu użu minnu.

Kien hemm diġà diversi persuni li għamluli din it-talba.

Imbagħad tidħol il-kwestjoni tal-overtime, imma jiena għedtilhom li dan il-ftit tista' iġġorru l-Università.

THE CHAIRMAN: Dan nistgħu nagħmluh fil-ħin tax-xogħol.

IL-PROFESSUR JOE FRIGGIERI: Ħafna drabi tintrabat b'ħafna constraints burokratiċi, mentri din il-ħaġa li qed tissuġġerixxi tkun tajba ħafna għaliex tista' tagħti profil.

Anzi, meta tistgħu tagħmlu dawn il-laqgħat hemmhekk … Issa nixtieq nagħmel punt ċkejken fuq il-video conferencing għax naħseb li rridu noqogħdu ftit attenti u ma nesaġerawx wisq ...

THE CHAIRMAN: Aħna m'għandniex bżonn il-video-conferencing għal din il-laqgħa.

IL-PROFESSUR JOE FRIGGIERI: Le, mhux għalikom qed ngħid.

Naħseb li l-video conferencing għandu jiġi wżat aktar, imma xejn ma jieħu post il-preżenza fiżika ta' min ikun qed jgħallem fil-klassi.

U dik naħseb li l-istudenti jħossuha wkoll.

Naturalment ma nistgħux ma nutilizzawx dawn il-mezzi teknoloġiċi ġodda li qegħdin hemm għad-dispożizzjoni tagħna.

Fiċ-ċentru ta' Għawdex, hemm ukoll żewġ proġetti kbar li għaddejjin bħalissa: għandek il-proġett tal-farm sperimentali li jagħmel parti mill-proġett kbir ta' Eko-Għawdex, u li jien nixtieq li narah jiżviluppa ħafna aktar.

Jumejn ilu, stallajna wkoll il-pannelli sabiex niġġeneraw 160 unit ta' elettriku kuljum, u naħseb li din hija xi ħaġa sabiħa għaliex nagħtu eżempju fuq kif wieħed jista' jiġġenera l-enerġija solari.

Imbagħad għandna wkoll dak il-proġett li qed imexxi l-Professur Ray Ellul fuq il-monitoraġġ tal-arja f'Għawdex.

Dak ukoll irnexxilu jakkwista fondi kbar mill-Unjoni Ewropea, u qed isir xogħol interessanti ħafna fuqu.

Fl-24 ta' Awwissu, aħna se niċċelebraw l-20 anniversarju mit-twaqqif taċ-ċentru.

U nieħu pjaċir ħafna jekk tkunu hemmhekk, għaliex se jkollna serata sabiħa u divertenti.

Imma qabel qed nipprova wkoll norganizza ġita lejn il-Fanal ta' Ġordan, u b'hekk intom tkunu tistgħu taraw ix-xogħol li qed isir hemmhekk b'konnessjoni ma' dan il-proġett.

Nirringrazzjakom ħafna tas-sapport, għax issa għandi bżonn l-appoġġ tagħkom iktar minn qabel.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Aħna sodisfatti b'dak li qegħdin nagħmlu, u sodisfatti wkoll li, bħala Kumitat tal-Affarijiet Soċjali, għalkemm fadlilna żewġ items oħra fuqiex inkomplu niddiskutu, qegħdin naraw li kif qed tiżvolġi din il-laqgħa, ħafna mill-kummenti li kienu diskussi hawnhekk bħala suġġerimenti mill-istudenti diġà ġew meħuda on board mid-diversi entitajiet involuti, u qed jgħidu li se jaraw li dawn jitwettqu.

Għaldaqstant nirringrazzja lill-Professur Friggieri tal-intervent tiegħu.

Hawnhekk nitlob lil dawk li qed jgħinu lil dan il-Kumitat sabiex ikomplu jagħmlu d-diskussjonijiet ma' min huwa meħtieġ biex dik il-laqgħa li konna tkellimna dwarha meta kellna preżenti lil Dr Azzopardi – fejn konna se nipprovaw niddiskutu ż-żgħażagħ f'Għawdex u l-problemi li jiltaqgħu magħhom, fosthom id-droga, eċċ – naraw li ssir u nagħmluha Għawdex.

Għal din il-laqgħa, naraw li nistiednu wkoll lill-għaqdiet taż-żgħażagħ.

U naħseb li anke l-GUG tista' tgħinna norganizzaw din il-laqgħa.

Mela ngħaddu għall-issue tal-finanzi u tal-Kunsill Lokali tal-Imsida.

Rigward il-Kunsill Lokali tal-Imsida, l-ewwel ħaġa nixtieq nirringrazzjakom talli ġejtu għal din il-laqgħa, u niskuża ruħi talli żammejtkom daqshekk.

Jiena qiegħed nifhem li ġejtu mogħtija l-punti fuqiex għandkom tirrispondu bħala kunsill lokali hux hekk?

MARGARET BALDACCHINO CEFAI (Viċi Sindku fil-Kunsill Lokali tal-Imsida): Rigward il-pedestrians u biex jaqsmu l-istudenti minn din il-Bypass nifhmu li hija l-problema.

U bħalhom għandhom problema r-residenti tal-Imsida.

Kien hemm petizzjoni li naħseb iffirmajtuha intom ukoll.

Din il-petizzjoni għaddejniha aħna lill-Ministru konċernat.

Naturalment tifhmu li bħala kunsill lokali ma nistgħux inwaħħlu pedestrian lights, u lanqas ma nistgħu nagħmlu bridge.

THE CHAIRMAN: Sinjura Cefai, biex inkunu ġusti magħkom, ħassejt li qabel jitilqu l-uffiċjali ta' Transport Malta niġbdilhom l-attenzjoni fuq din il-kwestjoni, għaliex għaraft li din kienet responsabilità tagħhom aktar milli tagħkom.

MARGARET BALDACCHINO CEFAI: Aħna għamilna pressjoni.

Ktibna lill-Ministru Austin Gatt, u bagħatniha wkoll lill-Ministru responsabbli mill-Kunsilli Lokali, Dr Chris Said, imma s'issa għadna bla tweġiba.

Konna bagħtna wkoll lil Transport Malta.

Is-Sindku Dr Grima bagħat lis-Sur David Vassallo minn Transport Malta u għaddiha lis-Sinjura Audrey Testaferrata.

Dawn weġbuna li, minħabba li hemm il-Bypass, jista' jintuża dak u bqajna bla risposta.

THE CHAIRMAN: Hemm xi ħaġa oħra li tixtiequ tiddiskutuha bħala Kunsill Lokali tal-Imsida?

IS-SUR RYAN MERCIECA: Apparti din tal-Bypass, hemm ukoll is-subway…

MARGARET BALDACCHINO CEFAI: L-iskate park as such jaqa' taħt il-Kunsill Malti għall-iSport, u s-subway taqa' taħt Transport Malta.

Aħna kemm-il darba niktbulhom ...

IS-SUR RYAN MERCIECA: Jien qiegħed nirriferi għall-kurituri, mhux għall-iskate park.

MARGARET BALDACCHINO CEFAI: Il-kurituri jaqgħu taħt Transport Malta.

THE CHAIRMAN: Kif qegħdin hawnhekk, inġibditli l-attenzjoni – jikkorreġuni l-istudenti – li donnu l-Imsida hija l-belt tal-Università.

MARGARET BALDACCHINO CEFAI: Eżatt.

U għandna l-Junior College kif ukoll l-isptar.

THE CHAIRMAN: Xi darba tridu tħarsu lejkom infuskom bħala l-belt tal-Università, u naħseb li maż-żmien dan il-kunċett ta' din ir-realtà għandha tiġi diskussa fil-Kunsill sabiex wieħed jara kif jista' ikun ta' għajnuna partikolari għal dan it-tip ta' ghetto – qed nuża din il-kelma fis-sens pożittiv – ħalli nagħmlu l-affarijiet komdi kemm jista' jkun.

Illum l-Imsida qisha belt qrib il-Belt, u allura jiġri bħalma jiġri fi bliet oħra barra minn Malta, fejn in-nies jitilqu minn barra l-pajjiż biex jinġabru aktar ħdejn l-ibliet.

Naħseb li xi ħaġa bħal din hija importanti li l-Kunsill Lokali jibda jifhem iktar din il-ħtieġa ta' ħidma soċjali, u li trid tingħata din il-ħtieġa partikolari.

Avolja dawn in-nies mhumiex il-votanti ta' dik il-lokalità, xorta waħda hija xi ħaġa interessanti x'wieħed jista' jagħmel fil-Kunsill Lokali tal-Imsida.

Naħseb li tkun – semmejna kemm-il darba l-kelma 'proġett pilota' – l-ewwel lokalità minn fost il-kunsilli lokali kollha ta' Malta li tibda tipprova tiffoka fuq din ix-xi ħaġa partikolari.

MARGARET BALDACCHINO CEFAI: Forsi nistgħu nagħmlu iktar kuntatt bejnietna.

Forsi nistgħu nagħmlu xi tip ta' laqgħa wkoll.

THE CHAIRMAN: Naħseb li huwa importanti li niffaċilitaw il-laqgħa tal-GUG mal-Kunsill Lokali tal-Imsida biex hemmhekk tkun tista' issir diskussjoni dwar x'tip ta' ħteġijiet jista' jagħmel il-Kunsill Lokali biex jaqdi l-komunità taż-żgħażagħ Għawdxin li jkunu qegħdin jgħixu l-Imsida.

IS-SUR RYAN MERCIECA: L-Imsida m'hemmx biss studenti Għawdxin, imma hemm ukoll il-ħaddiema.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

FREDERICK AZZOPARDI: Fuq l-istess punt, xtaqt ngħid xi ħaġa fuq l-iskate park, jiġifieri fuq dik il-lane li tieħdok għall-Bypass.

Dik mal-Imsida tagħmel?

MARGARET BALDACCHINO CEFAI: Imma dik tiġi mal-main road.

FREDERICK AZZOPARDI: Hemmhekk kont irrapportajt għax hemm xi 15 jew 16-il street light maqtugħin, u ilhom madwar sentejn miftijin.

MARGARET BALDACCHINO CEFAI: Hemmhekk hemm problema b'xi cables, u fil-fatt diġa' hemm it-tabelli tad-diversions lesti.

FREDERICK AZZOPARDI: Hemmhekk hemm dlam ċappa, u ma tarax bil-lejl!

MARGARET BALDACCHINO CEFAI: Kif għedt, hemmhekk suppost se jgħaddu xi cables min-naħa t'isfel tal-Imsida.

L-iktar li nistgħu nagħmlu aħna hu li noħolqu pressjoni biex dawn isiru.

THE CHAIRMAN: Naħseb li jkun utli li jkun hemm lista ta' ħtiġijiet li l-Kunsill jixtieq jara li jiġu mħarsa għall-ġid ta' numru ta' persuni li issa huma residenti fl-Imsida.

Hemm lista ta' ħteġijiet li ċerti residenti - issa ejjew nitfgħu l-attenzjoni fuq iż-żgħażagħ u l-ħaddiema Għawdxin li jgħixu fl-Imsida – jkunu qegħdin jitolbu mingħand il-Kunsill ta' din il-komunità.

Hemm kummenti oħra?

IS-SUR RYAN MERCIECA: Għalina mhux problema li ninformaw lill-membri tagħna.

Nitolbok tgħaddilna l-informazzjoni fuq xi tridu eżatt, u mbagħad aħna nistgħu nibagħtu din it-talba fuq il-Facebook jew il-websajt tagħna.

THE CHAIRMAN: Ngħaddu minnufih għall-aħħar kelliem li huwa min-naħa tal-Finanzi.

(Naħseb li ħadt pjaċir li llum ħallejnik għall-aħħar, għax il-mistoqsijiet tagħna mhux se jkunu daqshekk iebsin.

Is-soltu tal-Finanzi nkellmuhom l-ewwel ħaġa!

Ovvjament, inti m'intix bir bla qiegħ!)

Fuq il-finanzi, kellna kummenti fuq is-suġġett tal-kera, fosthom qed jgħidu hekk; "A monitoring system should be introduced to avoid abusive situations and tax evasion."

Qabel xejn nitlob lir-rappreżentanti tal-GUG sabiex jagħtuna aktar ħjiel fuq dak li qed jgħidu, għax filwaqt li f'suġġetti oħra l-proposti kienu ċari, hawnhekk m'aħniex daqshekk ċari.

IS-SUR RYAN MERCIECA: Din il-proposta ħarġet minn ċerti mistoqsijiet li konna għamilna fl-istħarriġ.

Rajna li hemm numru ta' studenti li qed iħallsu l-kera, imma mhux qed jingħataw xi tip ta' irċevuta għall-fini ta' taxxa.

U qed ikun hemm ċertu abbuż fuq il-prezzijiet tal-kera.

Jekk inti se tikri appartament viċin tal-Università għandek prezz mod, imma m'għandekx standard għal dak il-prezz.

Min jikri se jgħidlek li la l-post jinsab viċin l-Univeristà, żgur se jikrih, u allura ma jagħmilx cooker għax jgħidlek imbagħad iġib wieħed min jikri.

Aħna qed ngħidu li għandu jkun hemm bilanċ bejn dak li għandu x'jaqsam ma' evażjoni ta' taxxa u ċerti standards, li jekk jien se mmur nikri naf li mhux se niġi abbużat mis-sitwazzjoni tiegħi.

U din ħarġet minn ċerti mistoqsijiet li għamilna fl-istħarriġ tagħna.

IS-SUR CLAUDE CUSCHIERI (Direttur Ġenerali fil-Ministeru tal-Finanzi, Ekonomija u Investiment): L-ewwel nett nixtieq nirringrazzjakom tal-istedina.

Ovvjament, rajt id-dokumenti li ntbagħtu, fosthom anke l-proposta tal-eżamijiet u din li ġiet għall-attenzjoni tiegħi issa.

L-issue tal-evażjoni tat-taxxa, meta wieħed jara l-istatistika, jsib li din hija sinifikanti ħafna.

Ovvjament, bħal kull evażjoni ta' taxxa, hemm id-Dipartiment tal-VAT li, fuq informazzjoni li tingħata lilu, jagħmel l-investigazzjonijiet tiegħu u l-infurzar tiegħu.

Jekk hemm xi informazzjoni li tistgħu tgħadduha lill-Ministeru tal-Finanzi .…

IS-SUR RYAN MERCIECA: Aħna staqsejna mistoqsija diretta fl-istħarriġ tagħna, u ċioè staqsejna jekk tingħatax irċevuta meta l-istudenti jħallsu l-kera, u madwar 70% qalu li le ma jingħataw xejn.

Issa ma nafx jekk din l-informazzjoni tistgħux tikkonsidrawha bħala informazzjoni utli li wieħed jista' jinvestiga fuqha.

IS-SUR CLAUDE CUSCHIERI: Ovvjament, biex wieħed jinvestiga jrid ikollu l-ismijiet ta' min ikun qed jikri, il-propjetà li qed tinkera, fejn qiegħda u tkun trid tara jekk dan il-bniedem huwiex reġistrat mad-Dipartiment tal-VAT.

Hemm diversi fatturi li wieħed irid jikkonsidra.

Anke jekk hemm operatur ekonomiku wieħed, irid jara jekk dan jaqax taħt it-threshold għax, jekk hu hekk, ikun eżenti, avolja xorta waħda huwa obbligat li jagħti irċevuta.

Jiġifieri, hemm diversi fatturi.

Ovvjament fuq dik l-istatistika biss, li hemm numru ta' persuni li ma jagħtux irċevuta, kemm bħala Ministeru u kemm bħala Dipartiment tal-VAT, ma nistgħux ninvestigaw jekk ma jkollniex l-informazzjoni meħtieġa biex tkun tista' issir l-investigazzjoni kif suppost.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

CARMELO ABELA: Sur Cuschieri, nirringrazzjak talli lqajt l-istedina tagħna.

Naħseb li kif semma' s-Sur Mercieca, waħda mill-issues ewlenin hija li f'dan is-settur nafu li hawn numru ta' abbużi.

Żgur li l-kirjiet li reġistrati ma' xi Dipartment fil-qasam tal-Finanzi mhumiex il-veru numru ta' kirjiet!

Nazzarda ngħid li forsi għandek wieħed minn kull ħamsa li huma reġistrati!

L-issue għal dawn l-istudenti hija li m'hemmx regolamentazzjoni, għax naturalment hemm evażjoni qawwija.

Ma naħsibx li l-istudenti jistgħu japplikaw għal xi skema jew oħra, għax mhux bħal meta għandek familja li qed tikri u tista' tibbenefika minn sussidju fuq il-kera.

L-istudenti ma jistgħux jibbenefikaw minn sussidju fuq il-kera, safejn naf jien.

Fuq dak l-aspett ma jreġix l-argument li dawn għandhom ikunu reġistrati, imma l-fatt li jkunu reġistrati huwa importanti għall-introjtu tal-pajjiż.

Id-Dipartiment għandu preżentament xi statistika?

U din l-istatistika hija forsi fuq xi żoni partikolari?

Pereżempju, ħafna drabi nsemmu l-Imsida u l-madwar minħabba li hemm l-Università hemmhekk, u allura nistgħu pereżempju ngħidu li għandna ċertu ammont li huma reġistrati ma' xi Dipartiment tal-Finanzi.

Teżisti xi statistika as a whole, u hemm xi statistika li hija mbagħad miġbura fuq postijiet differenti?

IS-SUR CLAUDE CUSCHIERI: Bħala Dipartiment tal-VAT, bħal kull qasam ta' xogħol ieħor, għandu diversi kategoriji.

Id-Dipartiment tal-VAT ikun hemm perjodu ta' żmien fejn jiffokaw fuq ċertu tip ta' negozju jew operaturi partikolari.

Fejn jidħlu kirjiet ikun hemm l-istatistika, u għandek code apposta li wieħed jista' jaċċessa dik l-informazzjoni li jkun hemm bżonn.

Żgur li bħala Dipartiment tal-VAT, jekk wieħed irid jenfasizza fuq dak is-settur partikolari, din l-informazzjoni tista' tiġi estratta.

THE CHAIRMAN: Ħalli nagħti suġġeriment.

Dan is-suġġett li qed issemmi inti Onor. Abela naħseb li huwa suġġett li jmissna niddiskutuh bħala suġġett għalih f'dan il-Kumitat, fejn fost affarijiet oħra għandna niddiskutu kif qed tiżviluppa f'Malta r-realtà tas-suq tal-kera.

U nġibu lil xi ħadd mis-settur biex jagħtina preżentazzjoni.

It-tibdil li kien hemm fil-leġiżlazzjoni żgur li se tbiddel is-sitwazzoni.

Mill-esperjenza tal-istudenti li ġew jagħmlulna l-preżentazzjoni tagħhom, kienu wrewna bil-fatti li hemm l-evażjoni ta' taxxa, kif ukoll .… Meta tara s-suġġerimenti, dawn qed jgħidu, 'Għalfejn m'għandux ikun hemm xi ħadd li jiddeċiedi hu x'għandha tkun il-kera, għalkemm is-suq illum huwa wieħed liberalizzat?'

Jiena naħseb li rridu lil xi ħadd li jagħtina l-informazzjoni ħalli nkunu nafu x'inhi r-realtà tas-suq tal-kera llum f'suq liberallizat.

Minn naħa waħda, s-suq huwa liberalizzat u allura inti ma jkollok l-ebda awtorità jew entità li tistabilixxi x'għandu jkun il-prezz ġust tal-kera.

Fl-istess ħin, għandek sitwazzjonijiet fejn tgħidilhom normali u allarmanti fl-istess ħin.

Biex illum tibda tara familji li jispiċċaw barra t-triq għax ma jħallsux il-kera se tkun xi ħaġa normali.

Dan ifisser li jew se nidraw ngħixu bihom … Imma żgur li m'aħniex se niġu f'realtà fejn wieħed jirregola x'għandha tkun il-kera.

Irridu nibdew inħarsu lejn din ir-realtà biex naraw x'inhi.

Mill-bidu nett, bħala Kumitat tfajna għajnejna fuq il-ħtieġijiet tal-familja, u naħseb li huwa tajjeb li nħarsu lejn il-familja u lejn is-sitwazzjoni tal-kera, u kif qed jiżviluppa s-settur tal-kera fih innifsu.

Naħseb li r-Research Analyst tagħna tista' tagħtina daqqa t'id billi tiċċekkja ħalli tara min jistgħu jkunu l-kelliema li jistgħu jiġu għal dan it-tip ta' diskussjoni.

Hawnhekk m'għandekx awtorità waħda kompetenti jew awtoritajiet li qed jirrappreżentaw lil xi ħadd.

Lanqas m'għandek entità, bħall-Kamra tal-Kummerċ, jew lil xi ħadd li qed jirrappreżenta lis-sidien tal-kera.

Hawn għandek ftit vojt mhux ħażin li rridu naraw kif se niddiskutu din ir-realtà, għax naħseb li għandna realtà pjuttost ġdida.

Qegħdin niftiehmu?

Għawdex hemm realtà mod, u f'Malta għandek realtà mod ieħor, imma naħseb li jkun tajjeb li wieħed jiddiskutiha.

IS-SUR CLAUDE CUSCHIERI: Rigward il-proposta tal-eżamijiet għall-Għawdxin li jsiru f'Għawdex, nista' ngħid li bħal kull proposta tajba oħra, il-Ministeru tal-Finanzi se jikkonsidraha.

Xtaqna li forsi din il-proposta jkollna l-costings tagħha għax, kif tistgħu taraw, hemm diversi punti f'din il-proposta li jfissru spiża, fosthom fejn qed jingħad li l-Ministeru għal Għawdex taw l-impenn tagħhom li jkopru huma l-ispejjeż.

Imma hemmhekk wieħed irid jara jekk hux se jkun hemm xi budget extra, jew inkella hux se jkun kopert mill-vot li diġà ġie allokat.

Hemm l-issues tat-trasferiment tal-karti bil-courier; iċ-ċentri li se jintużaw jekk humiex tlieta jew erbgħa, jekk l-eżamijiet hux se jkunu għall-istudenti kollha, inkluż tal-MCAST u tal-ITS.

Dawn huma kollha fatturi li, fl-aħħar mill-aħħar, se jaffettwaw l-ispiża ta' din il-proposta.

Imma bħal kull proposta oħra, il-Ministeru ma jarax biss l-ispejjeż, imma jara wkoll l-aspett soċjali tagħha.

F'dan ir-rigward, jekk tistgħu tgħaddulna din il-proposta b'mod aktar fattwali, aħna nkunu nistgħu nagħmlu l-cost benefit analysis, u nkunu nistgħu nikkonsidrawha serjament.

THE CHAIRMAN: Tajjeb.

Mela nistgħu nibdew nikkonkludu l-laqgħa tagħna.

U hawnhekk xtaqt niġbed rimarka lilkom bħala GUG: naħseb li wasal iż-żmien li tikkonsidraw li l-GUG ma tibqax kif inhi, għax jien ħassejt li għandkom nuqqas żgħir.

Għalkemm intom kontu qegħdin tiddiskutu kwestjonijiet relatati mal-istudenti Għawdxin, m'għamiltu l-ebda differenza bejn studenti li qegħdin fl-ITS jew fl-MCAST.

Illum il-ġurnata, dan it-tip ta' kulleġġi sar għandhom livell importanti ħafna.

Lanqas li kieku kienu skejjel tas-snajja', għax xorta waħda għandhom livell importanti.

Intom għamiltu ħafna proposti lilna, u allura issa għandkom tieħdu proposta mingħandna.

Jiena qed ngħidilkom biex taraw jekk huwiex il-waqt li l-GUG ikunx ukoll grupp studenti Għawdxin fl-edukazzjoni terzjarja.

B'hekk tkunu qegħdin timirħu fuq firxa aktar wiesgħa, għax se tkunu qegħdin taraw ukoll il-problemi li għandhom l-istudenti fl-MCAST u dawk li qegħdin fl-edukazzjoni post-sekondarja.

Naħseb li tistgħu taraw kif tistgħu tħarsu lejn kif qiegħda tiżviluppa s-sitwazzjoni fl-edukazzjoni llum, u taraw min huma l-istudenti Għawdxin, għax dawn żgur li mhumiex studenti universitarji biss.

Bħala għaqda, diġà għandha l-istorja u l-infrastruttura tagħha, u allura jekk tiftaħ ftit idejha aktar, is-servizz tagħha jkun aktar immirat lejn l-istudenti kollha.

IS-SUR RYAN MERCIECA: Dan il-punt diġa' ħsibna fuqu f'din l-aħħar sena.

Għalkemm, bħala għaqda, l-għan tagħha matul dawn l-aħħar 25 sena kien l-istudenti universitarji, aħna qegħdin nipprovaw ngħixu r-realtà tal-lum.

Għalkemm l-iskop tal-għaqda s'issa għadu l-istudenti universitarji, din is-sena ħloqna s-sotto-kumitati ġol-istess għaqda.

Fil-fatt għandna sotto-kumitati għal kull istitut, jiġifieri għall-MCAST, għall-ITS u għall-Campus ta' Għawdex.

Imbagħad għandna sotto-kumitat għal kull fakultà li hemm fl-Università.

Se nipprovaw noħolqu sotto-kumitat għall-istudenti Għawdxin li qed jistudjaw barra minn Malta wkoll biex inżommu kuntatt magħhom.

THE CHAIRMAN: Intom sfidajtu ħafna entitajiet bil-ħtieġijiet tal-istudenti, u għalhekk aħna issa rridu nisfidawkom b'din il-proposta.

Jekk qegħdin tindunaw li jeħtieġ li tbiddlu l-istatut tagħkom biex tkunu iktar rilevanti lejn il-ħtieġijiet tal-istudent Għawdxi illum, jien nagħmlilkom kuraġġ biex tifhmu l-iskop tagħkom x'inhu u biex ma tiddejqu xejn li b'konvinzjoni - m'intomx se ċċaħdu lil xi ħadd mill-istorja ta' 25 sena ħidma ta' din l-għaqda - tilħqu iktar il-milja tal-għaqda tagħkom billi tagħmlu dan il-pass.

IS-SUR RYAN MERCIECA: Dawn is-sotto-kumitati diġa' qegħdin imdaħħlin fl-istatut tagħna.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela huwa aktar konxju minni tas-settur edukattiv, għax kien isegwih mill-qrib ħafna.

Imma jien naf ukoll li jeżisti xi ftit tal-preġudizzju bejn l-istudenti li qegħdin fl-MCAST u l-istudenti universitarji.

Intom li qegħdin fl-Università nitlobkom biex ma tħallux li jsir dan it-tip ta' kliem.

Intom u sejrin lura lejn id-dar, fuq il-karozza tal-linja jew fuq il-vapur ta' Għawdex, intom kollha aħwa Għawdxin.

Tħallux li jkun hemm preġudizzju jew firdiet.

Jien naf li jkun hemm dan it-tip ta' preġudizzji, imma tħalluhomx.

Fejn jista' ikun hemm l-għaqda, saħħuha; u tħallu lil ħadd li jista' iġelled, għax b'dan il-mod aktar tistgħu tagħmlu ġid.

IS-SUR RYAN MERCIECA: Aħna se nilqgħu l-proposta tiegħek, u jekk ikun hemm xi żviluppi ninformawk bihom.

Grazzi.

Niringrazzjakom.

Jiena ninsab sodisfatt ħafna b'dak li għamilna llum.

Nagħmlu appuntament għal-laqgħa li jmiss fuq ir-realtà ta' Għawdex, u kif konna pprogrammajna fil-laqgħa li għaddiet meta kien hawn Dr Andrew Azzopardi magħna, din se nipprovaw nagħmluha Għawdex.

Nipprovaw nagħmluha flimkien ma' għaqdiet oħra ta' volontarjat f'Għawdex.

IS-SUR RYAN MERCIECA: Aħna lesti li noffru l-għajnuna tagħna wkoll.

Mela nitlob lis-Segretarju tagħna jieħu nota tal-offerta tagħkom.

Grazzi talli tajtuna l-opportunità li nkunu ta' servizz għalikom.

Nirringrazzjakom.

Fis-6.30 p.m. il-Kumitat aġġorna għal dakinhar stess, it-Tlieta, 22 ta' Mejju 2012, fis-7.30 p.m.