(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Il-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 123

It-Tlieta 28 ta' Frar, 2012

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 123

It-Tlieta 28 ta' Frar, 2012

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-02:30 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 122 li saret fil-21 ta' Frar, 2012 ġew ikkonfermati.

Laqgħa mal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità

(Tkompli mal-Laqgħa Nru. 11 tal-14 ta' Jannar 2009)

THE CHAIRMAN (Onor. Edwin Vassallo): Sinjuri, nagħtu bidu għal din il-laqgħa tal-lum, fejn se jkollna laqgħa mal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità.

Se nagħmel introduzzjoni qasira ħafna ħalli mmorru mill-ewwel għas-suġġett.

Irrid ngħarraf li qegħdin b'hekk nikkonkludu n-numru twil ta' laqgħat li kellna, u li fihom iddiskutejna bl-aktar mod wiesgħa ma' diversi entitajiet, inkluż mal-ġenituri, rigward il-persuni b'diżabilità.

Dan ir-rapport għandu jkun wieħed li jidentifika l-issues kollha li aħna ttrattajna, u jkun juri bl-aktar mod fidil il-ħsibijiet kollha li ssemmew.

Kif tafu, fadal xi mistoqsijiet li għad irridu nirċievu tweġiba għalihom.

Jien se nagħmel dawn il-mistoqsijiet li kienu saru mill-Membri Parlamentari ta' dan il-Kumitat.

Fil-fatt, kienu saru mistoqsijiet mill-Onor.

Michael Gonzi, mill-Onor.

Fredrick Azzopardi, mill-Onor.

Justyne Caruana u minni.

Nifhem li konna tajnikom kopja ta' dawn il-mistoqsijiet, imma għall-finijiet tat-transcript ikun aħjar jekk neħduhom mistoqsija mistoqsija.

U għalhekk se nibda mill-ewwel bil-mistoqsijiet tal-Onor.

Michael Gonzi, biex imbagħad is-Sur Joe Camilleri jagħtina r-risposti u l-kummenti tiegħu.

L-Onor.

Michael Gonzi staqsa dawn il-mistoqsijiet:

Pensjoni għad-diżabilità: Għamiltu studju dwar kif il-Gvern se jimplimenta din il-pensjoni?

Għax biex tgħid faċli, imma mbagħad biex tassessja l-persuni u tagħti pensjoni għad-diżabilità skont il-bżonn huwa diffiċli ħafna biex timplimentaha.

Jien nimmaġina li bilfors tkun trid tagħmel xi tip ta' grading ħalli tagħti livell ta' pensjoni, għax se jkollok min għandu bżonn ħafna u se jkollok min għandu bżonn ftit.

CDAU fl-iskejjel: Malli jaraw li t-tfal ikunu sejrin naqra ħażin jew ikunu sejrin naqra lura, immedjatament qed jibagħtuhom għand dawn tas-CDAU biex jagħmlu l-assessment tagħhom.

Li kieku din baqgħet taħt il-kappa tal-Kummissjoni, kien ikun diffiċli biex issir din il-qabża.

L-opinjoni tiegħi hi li s-CDAU qed jagħmel xogħol tajjeb.

Naħseb ukoll li dawn huma under staffed għax qed ikollhom ħafna xogħol.

Imma, kif għedtu intom, huwa biss assessment u, jekk ikollhom bżonn ta' kura, qed ikollhom imorru x'imkien ieħor.

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI (Chairman tal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità): L-ewwel mistoqsija hija relatata mar-riforma fil-mod ta' kif isir l-assessment tal-persuni b'diżabilità.

L-ewwel ħaġa li wieħed irid jgħid hu li inti, meta tkun qed tagħmel assessment ta' persuna b'diżabiltà, tkun qed tagħmlu għal finijiet differenti.

Voldieri, jekk inti qed tagħmel assessment edukattiv, il-bżonn tiegħu huwa differenti milli kieku qed tagħmel assessment għal skop ta' impieg jew għal akkomodazzjoni jew għal xi ħaġa oħra.

M'hemmx dubju li waħda min-nuqqasijiet li ħarġet matul is-snin hija li ma kellniex assessment tas-severità tal-impairment across the board ħalli mbagħad inkunu nistgħu nippreċiżaw eżatt il-bżonn tal-persuna kif inhi.

Fi kliem ieħor, biex ma jkunx hemm ħela u mhux ikun hemm one size fits all, għandu jkun hemm assessment ħalli aħna nkunu nafu kemm il-pensjoni u kemm servizzi oħra joħorġu skont il-bżonn ta' dak l-individwu.

Dik fhimniha aħna, u fil-fatt, madwar sena u nofs ilu, konna tajna bidu għal proċess li llum huwa avvanzat sew, fejn iltqajna mad-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali, mal-ETC u anke mal-Awtorità tad-Djar sabiex isir assessment wieħed.

Dan għaliex qabel kien isir assessment separat għas-Sigurtà Soċjali u ssir reġistrazzjoni mal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità: imbagħad isir assessment ieħor differenti tal-persuni b'diżabilità għall-finijiet ta' mpjieg.

Huwa maħsub li sal-aħħar ta' din is-sena nkunu nistgħu nimplimentaw sistema fejn ikun hemm assessment wieħed, u dan ikun jgħodd għall-bżonnijiet kollha ta' kulħadd.

Ir-raġuni hi li bħalissa tlabna lill-entitajiet l-oħra sabiex naraw x'inhuma l-bżonnijiet tagħhom ħalli jsir assessment wieħed.

Rigward is-CDAU qed isir ħafna xogħol, u iva, hemm ċerti problemi anke minħabba li hemm bżonn ta' aktar staff.

Madankollu, rridu nifhmu li l-assessment li jsir tat-tfal mis-CDAU huwa differenti mill-assessment li qegħdin nitkellmu fuqu bħalissa.

Jiġifieri l-idea tas-CDAU dejjem kienet dik li jipprovaw jippreċiżaw eżattament x'inhu l-impairment u l-bżonnijiet tat-tfal.

Imbagħad, l-għan tiegħu hu li jinħoloq programm mhux tant edukattiv imma ta' żvilupp individwali ta' dawn it-tfal, biex imbagħad jingħata sapport lill-ġenituri ħalli jgħinuhom jidentifikaw is-servizzi li għandhom bżonn biex it-tfal tagħhom ikunu jistgħu jimplimentaw dan il-pjan, u ovvjament, jiżviluppaw bl-aħjar mod possibbli.

Hemmhekk hemm differenza wkoll.

Aħna kellna laqgħat mal-Kap tal-Pedjatrija, il-Professur Simon Attard Montalto, ħalli kemm jista' jkun l-aspett soċjali tas-CDAU jissaħħaħ.

Fil-fatt, mill-informazzjoni li għandna, sirna nafu li d-Dipartiment tas-Saħħa għandu konsulent pedjatriku ieħor, li x-xogħol tiegħu hu li jiżviluppa dawn is-servizzi fil-komunità.

Voldieri, issa fejn kellna aspett tas-CDAU li kien nieqes, issa l-assessment tas-CDAU qed isir, u issa għandna dan it-tabib ġdid li qiegħed jiżviluppa dawn is-servizzi.

Fil-fatt, nista' ngħid li qed jieħu dan l-aspett bis-serjetà ħafna, u ilu għal dawn l-aħħar disa' xhur jagħmel laqgħat b'mod regolari - ospitati mill-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità, li jsiru għandna - mal-NGOs u ma' għaqdiet differenti kemm ta' persuni b'diżabilità u kemm ta' ġenituri.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Il-problema tas-CDAU - mhux x'inhu l-iskop u x'tagħmel is-CDAU - hija kemm tittieħed azzjoni malajr u li ma jkunx hemm waiting list ta' tfal biex jingħatalhom is-servizz.

Qed nitkellmu fuq tfal fl-età obbligatorja tal-iskola, u li allura kull ġurnata li tgħaddi hija mitlufa minn ħajjithom.

Issa, jekk verament rridu li dawn it-tfal jieħdu l-aħjar, ma jistax ikun li jkollna waiting list fis-CDAU, kif nafu li għandna.

Allura l-mistoqsija tal-Onor.

Gonzi kienet tolqot dan l-aspett ukoll għax semma' jekk hemmx nuqqas ta' impjegati biex ilaħħqu mal-kwantità ta' tfal li qed imorru hemmhekk.

Jien iltqajt ma' ġenituri li jgħidulek li ma jistgħux iħallu din is-sitwazzjoni għaddejja, u allura jkollhom idaħħlu jdejhom fil-but - nafu kemm dawn il-professjonisti jitħallsu fil-privat - biex jagħmlulhom l-assessment li s-CDAU mhux qed jagħmlilhom.

U allura naħseb li din hija l-aktar ħaġa essenzjali.

L-iskop tas-CDAU huwa tajjeb u naqblu miegħu.

Fil-fatt, is-Sur Camilleri spjega dan kollu u hemmhekk m'għandna l-ebda diffikultà.

L-unika diffikultà li hemm huwa kemm qed tittieħed azzjoni malajr minħabba t-talba li hemm.

Naħseb li aħna dak li rridu nsolvu malajr kemm jista' jkun.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

ANTHONY ZAMMIT: Fil-fatt, il-problema tas-CDAU hija dik li l-proċess jieħu wisq fit-tul, u dawn in-nies ikollhom jieħdu t-tfal għand l-istess assessuriprivatament biex jagħmlulhom l-assessment ħalli forsi jimxu 'l quddiem.

Tieħu anke sa sitt xhur, sena, u minħabba f'hekk impossibbli biex timxi pass wara l-ieħor.Issa, jekk inti ma wasaltx biex tagħmel it-tieni pass,ma tistax tagħmel il-pass li jmiss.

Imbagħad triq toqgħod terġa' tistenna.

Dan huwa ftit iżżejjed, u l-ġenituri qegħdin jilmentaw, u għandhom raġun, għax huma ma jafux f'liema sitwazzjoni qegħdin it-tfal tagħhom.

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: L-unika ħaġa li nista' nagħmel hi li naqbel magħkom, għax fil-fatt, anke jekk wieħed jara l-laqgħat tal-Kummissjoni, bil-minuti ta' dawn il-laqgħat u l-korrispondenza li ħafna drabi kellna mal-Ministeru tas-Saħħa, isib li aħna qajjimna l-istess concerns li qajjimtu intom.

Ovvjament, il-problema mhijiex direttament taħt il-kappa tal-Kummissjoni, u allura ma tistax tagħmel xi ħaġa hi direttament.

Imma iva, qed ikun hemm dewmien f'dawk li huma assessments u fil-waiting lists.

Imbagħad ħafna drabi ssib ġenituri li jaqbdu u jmorru privat, u din aħna nafu biha u qed nagħmlu l-pressjoni tagħna biex kemm jista' ikun tinqata' malajr kemm jista' ikun.

THE CHAIRMAN: L-interess tagħna hu li jekk hemm dan id-drawback fir-rapport tagħna, din ir-realtà toħroġ biex tiġi rimedjata.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Ovvjament, min-naħa tagħna mhux qed ngħidu li l-Kummissjoni għandha r-responsabbiltà hi: fil-fatt inti stess qed tikkonferma li l-Kummissjoni qiegħda turi l-concern tagħha fuq din l-issue.

Jekk nista' nistaqsik hu biex forsi tgħidilna x'kienu r-risposti uffiċjali li ngħatajtu minn min hu responsabbli rigward dak li qed isir, jew inkella x'inhu maħsub li jsir biex dawn id-diffikultajiet, li lkoll naqblu fuqhom, finalment tinstab soluzzjoni għalihom.

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: S'issa risposti ċari ta' kif għandha tiġi indirizzata l-waiting list m'għandniex.

Waħda mill-akbar concerns oriġinali tagħna kienet li, meta twaqqfet is-CDAU, u l-Kummissjoni kienet ko-fundatriċi tagħha, l-idea tagħha kienet li barra li tagħmel l-assessment tagħti wkoll il-pariri neċessarji.

Il-problema kienet li maż-żmien l-iżvilupp tagħha ffoka iżjed fuq l-assessment milli fuq ir-rwol li tagħti l-pariri,u aħna konna qed nagħmlu pressjoni kbira kemm jista' jkun biex dak l-advisory aspect - li għalina huwa ċentrali - ma jintilifx, u tfajna ħafna mill-enerġiji tagħna fuq dak l-aspett.

Issa qegħdin nisperaw li b'xi mod dik l-aspettattiva tintlaħaq, imma ovvjament dak li qegħdin tgħidu intom rigward il-waiting list għadna qegħdin nagħmlu pressjoni fuqu.

S'issa m'hemmx tweġiba.

THE CHAIRMAN: Mela issa se ngħaddi għall-mistoqsijiet li għamel l-Onor.

Issemma wkoll li qed jiġu assistenti personali minn barra biex jagħtu s-servizzi tagħhom.

Dan ifisser li f'Malta għad m'għandniex dan it-tip ta' servizz?

Jew inkella għadu fil-bidu tiegħu?

Hemm xi ħaġa min-naħa tal-Kummissjoni biex jibda jingħata dan it-tip ta' servizz?

Meta tkellimna dwar il-Konvenzjoni tal-Familja, intqal ukoll li meta l-familja immedjata ma tkunx tista' tieħu ħsieb it-tifel jew it-tifla tagħha b'diżabilità, jitolbu biex tiġi pprovduta kura alternattiva fi ħdan il-familja wiesgħa tagħha, u meta dan ma jirnexxix fi ħdan il-komunità fl-ambjent tal-familja.

Is-Sur Freddie Bezzina semma l-apparat għall-independent living; tista' telabora aktar kif qed jintlaħaq dan l-għan f'Malta?

Tkellimt ukoll dwar l-irwol tal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità fejn għedt li għandu jissaħħaħ l-irwol tal-Kummissjoni bħala konsulent u msieħba f'dak li huwa żvilupp ta' policies.

Nixtieq nistaqsi x'inhuma l-prijoritajiet tal-Kummissjoni f'dan ir-rigward?

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: Ħalli nibda bl-assistenti personali barranin.

Hemm raġunijiet differenti għalfejn individwi b'diżabilità Maltin qegħdin iduru għal assistenti personali minn barra minn Malta.

Waħda minnhom hija l-flus, għaliex ħafna drabi l-ħlas li jitolbu l-Maltin huwa ogħla minn dak li qegħdin jitħallsu l-barranin.

Apparti minn hekk, hemm ħafna persuni b'diżabilità li kellhom esperjenzi tajbin ma' dawn l-assistenti personali barranin.

Ovvjament, kien hemm ukoll waħdiet li kellhom esperjenzi li ma kinux daqshekk tajbin, imma l-maġġoranza tagħhom ħarġu sodisfatti.

Imbagħad hemm min jgħidlek li ma jaqblux ma' li jkollhom persuna Maltija tgħix u torqod magħhom fid-dar, għax ikunu jixtiequ jżommu l-privatezza tagħhom.

U allura, r-raġunijiet għalfejn idaħħlu dawn l-assistenti personali barranin magħhom mhux daqstant għaliex ma jsibux Maltin.

Nippreċiża li meta tqiegħed assistent personali full-time ma' persuna b'diżabilità ifisser li trid tagħmel kollox, inkluż toileting, iġjene u kull ħaġa oħra.

Għaldaqstant, ma tantx issib carers Maltin li jkunu lesti li jagħmlu dawn l-affarijiet.

Ikunu kuntenti li jiġu jgħinuk matul il-ġurnata u jagħmlu xi house work: imma meta tiġi għal personal assistance, jibqgħu pass lura.

Aħna min-naħa tagħna, jekk xi ħadd jiġi jkellimna, nagħtuh il-pariri tagħna u nagħtuhom il-kuntatti ta' persuni b'diżabilità li diġa' qed jagħmlu użu minn dan it-tip ta' servizz.

Ovvjament, jekk ikollhom xi ilmenti, nipprovaw ngħinuhom ukoll.

THE CHAIRMAN: Rigward il-barranin li qed jiġu jaħdmu Malta, qed isir xi tip ta' verifika fuqhom ħalli nserrħu moħħna li l-kondizzjonijiet ta' xogħol li qed jiġu offruti, qed isir kif suppost u allura ma jsirx sfruttament tagħhom?

Nafu li mbagħad malajr jibdew jinbtu l-aġenziji.

Ovvjament, dan it-tip ta' barranin jkunu mill-pajjiżi Asjatiċi, u jispiċċaw jiġu Malta biex jagħtu x-xogħol, kif ukoll fl-istess ħin biex isibu wkoll ċerta libertà.

Qed nagħmel din il-mistoqsija bl-aktar mod wiesgħa, għax dawn huma persuni li qed jiġu f'Malta biex isibu xogħol, imma rridu nkunu ċerti li fl-aħħar mill-aħħar dawn qed jagħmlu x-xogħol li suppost qed jiġu biex jagħmlu, u mhux jispiċċaw jagħmlu xi ħaġa totalment differenti.

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: Li nista' ngħid hu li bħala Kummissjoni s'issa ma dħalniex fid-dettall fuq din il-biċċa, imma fiż-żmien li għamilt fuq il-Bord tal-ETC, sirt naf li l-ETC għandhom il-proċeduri tagħhom ta' verifika fuq dawn l-affarijiet.

Fil-fatt, huwa għalhekk li ma tantx kellna daqshekk ilmenti.

S'issa l-ilmenti li kellna kienu waħdiet, imma dawk tieħu ħsiebhom l-ETC.

THE CHAIRMAN: Ix-xogħol tagħhom qed jiġi monitored?

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: Bħala xogħol li qed jagħmlu ma nistax ngħid li qed jiġi monitored.

Ma nafx nirrispondik, imma qatt ma smajt xejn mill-ETC.

Aħna li dejjem nagħmlu hu li ninkoraġġixxu lill-persuni b'diżabilità sabiex iżommu kuntatt viċin magħna ħalli, jekk ikollhom xi problema, nkunu nistgħu niggwidawhom u nagħtuhom is-sapport tagħna jekk ikun hemm bżonn.

L-Onor.

Azzopardi semma' żewġ punti oħra li se nirrispondihom malajr malajr.

L-ewwel waħda kienet fuq is-sapport fil-komunità.

L-aġenzija li tipprovdi s-sapport fil-komunità hija l-aġenzija Sapport.

L-Onor.

Azzopardi staqsa fuq l-apparat li tkellem fuqu s-Sur Bezzina.

Wieħed mill-modi ta' kif inti tista' tagħti soljev lill-familja hu billi tagħti sapport lill-persuna b'diżabilità - mingħajr ma titkisser il-familja tiegħu, speċjalment meta l-ġenituri jibdew javvanzaw fiż-żmien – permezz ta' apparat speċifiku.

L-ewwelnett, il-Kummissjoni għandha sistema ta' assessment u ta' pariri biex dak li jkun ikun jaf minn fejn għandu jixtri l-apparat u x'inhu l-apparat adattat għalih.

Għandna waħda mill-managers tagħna li hija l-principal occupational therapist, u hija wkoll persuna b'diżabilità, u li, flimkien ma' kollegi oħrajn, jagħtu dawn il-pariri.

Minn mindu saru dawn il-laqgħat fl-2009 sal-lum, il-Kummissjoni fetħet ċentru ta' independent living f'Ħal Far, li issa huwa fully functional, u hemmhekk aħna għandna esebizzjoni ta' apparat differenti.

Fil-fatt, hemm sodod, lifting, iġjene, siġġijiet tar-roti, scooters, karozzi u kull ħaġa li wieħed jista' jimmaġina.

Għandna wkoll kċina fully adjustable għal min juża s-siġġu tar-roti.

L-idea hi li, qabel tixtri, tipprova l-oġġett u, barra minn hekk, l-assessjar jista' jsir b'mod ħafna iktar preċiż u jkun hemm ċertu targeting preċiż tal-bżonnijiet tal-individwu.

Ovvjament, il-feedback li qed ikollna tiegħu huwa wieħed pożittiv.

Għalhekk, din hija waħda mill-għodod tagħna li biha nistgħu ngħinu lill-familji sabiex, kemm jista' ikun, il-persuna b'diżabilità ma tiġix istituzzjonalizzata.

Rigward prijoritajiet tal-Kummissjoni, nista' ngħid li għal dawn l-aħħar sentejn, inkluż din is-sena, l-akbar prijorità tagħha kienet preċiżament din, u ċioè, x'se jiġri mit-tifel jew mit-tifla tiegħi meta jien ma nkunx nista' nissapportjah aktar?

Aħna qegħdin nitfgħu ħafna mill-enerġiji tagħna sabiex nipprovaw naraw x'soljev tista' tieħu l-familja waqt li qed tieħu ħsieb it-tifel jew it-tifla tagħha, u barra minn hekk x'alternattivi qegħdin nipprovaw nipprovdu bħala pajjiż biex dawn in-nies ma jiġux istituzzjonalizzati.

Dawn huma l-prijoritajiet tal-Kummissjoni.

Issa wasal biex jiġi ppubblikat ir-rapport intitolat "Supported Living in the Community" tal-Kummissjoni.

F'dan ir-rapport insibu kważi 30 rakkomandazzjoni dwar x'jista' jsir f'dan is-settur.

L-idea hi li mhux kulħadd għandu bżonn l-istess ħaġa.

Pereżempju, fil-kas tiegħi, l-aktar li jkolli bżonn sapport huwa xi ħaġa filgħodu u xi ħaġa filgħaxija.

Mela lili, jekk tagħtini sapport għal erbgħa u għoxrin siegħa kuljum, tkun qed taħli l-flus għax m'għandix bżonnu.

Mentri hemm ħaddieħor li jkollu bżonn l-erbgħa u għoxrin siegħa sħaħ, kważi bix-shifts.

Dan ir-rapport jieħu in konsiderazzjonidin il-kwestjoni, u jieħu in konsiderazzjoni wkoll il-public private partnerships.

Jiġifieri għandek facets differenti ta' kif wieħed jista' jindirizza l-problema.

THE CHAIRMAN: Dan ir-rapport meta se jkun lest bir-rakkomandazzjonijiet?

Qed nagħmillek din il-mistoqsija – dejjem jekk jaqblu sħabi – ħalli meta jkun lest ir-rapport tagħna, inkunu nistgħu nehmżu miegħu r-rapport tagħkom, u b'hekk, meta r-rapport tagħna jiġi ppubblikat, inkunu qegħdin nagħtu spalla lir-rapport tagħkom.

F'kelma waħda, nkunu qegħdin nagħmlu endorsement tar-rapport tagħkom.

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: Intom x'perijodu ta' żmien qed titkellmu fuqu?

Tagħna imminenti.

Tagħkom imminenti wkoll?

THE CHAIRMAN: Meta tlestu dan ir-rapport, tistgħu tiġu hawnhekk u tagħmlulna presentation fuqu, ħalli mbagħad inkunu nistgħu nehmżuh mar-rapport tagħna.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Jien se nagħmel żewġ kummenti qosra.

L-ewwel kumment huwa fuq l-independent living li semma' s-Sur Camilleri f'Ħal Far.

Jien kont mistieden hemmhekk, u nista' ngħid li kien ta' pjaċir għalija li nara dan l-apparat esebit hemmhekk, u li finalment persuni b'diżabilità jistgħu jmorru hemmhekk biex jaraw x'inhu l-aħjar għalihom u x'għandhom bżonn għall-esiġenzi tagħhom.

Naturalment, hawnhekk qed nitkellmu fuq apparat li jiswa l-flus, u l-mistoqsija tiegħi se nagħmilha f'dan ir-rigward.

Hemm xi arranġamenti stabbiliti ma' kumpaniji li jġibu dan l-apparat biex forsi, kemm jista' jkun, wieħed jagħti ftit għajnuna lill-persuni li jkunu jeħtieġu xi apparat jew inkella ieħor?

U teżisti xi għajnuna finanzjarja mill-Gvern?

It-tieni kumment li xtaqt nagħmel huwa marbut mal-preokkupazzjoni – li hija l-preokkupazzjoni tagħna wkoll - ta' x'se jiġri mit-tfal wara li l-ġenituri, jew inkella dawk li jkunu qed jieħdu ħsiebhom, jispiċċaw.

Din hija preokkupazzjoni li ilha magħna numru ta' snin, u ma tistax tibqa' biss preokkupazzjoni imma hemm bżonn naraw li jkollna soluzzjoni.

Naħseb li waħda mis-soluzzjonijiet tawhielna l-persuni u l-fondazzjonijiet li jaħdmu f'dan il-qasam.

Jien nista' nsemmi fondazzjoni li nafha ftit aktar mill-oħrajn għax qiegħda fil-lokal tiegħi, u ċioè fiż-Żejtun, il-Fondazzjoni Nazzaret, li nbdiet minn Dun Anġ Seychell, u li llum għandha tliet idjar li fiha joqogħdu numru ta' persuni b'diżabilità li qed jgħixu flimkien fil-komunità.

Hemmhekk qegħdin nevitaw milli jkollna persuni li qed jgħixu f'istituzzjoni, u naqbel li llum m'għadux il-lok li jkollna istituzzjonijiet kbar għax the way forward hija li dawn jgħixu fil-komunità bħala familja.

Imma apparti l-fondazzjonijiet u inizjattivi privati, qegħdin naħsbu biex - issa jista' ikun il-Gvern waħdu, jista' ikun il-Gvern flimkien mas-settur privat jew il-Gvern ma' NGOs oħra - ikollna dan it-tip ta' djar residenzi li jiġu żviluppati b'aktar għajnuna u b'aktar imbuttatura mill-Istat?

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: Se nibda biex ngħid xi ħaġa fuq il-finanzjament tal-apparat.

Ovvjament, kuntatti mal-kumpaniji bħala ordnijiet ikun hemm: imma, ħa ngħidha ċara u tonda, għandna problema bil-kumpaniji.

Fil-fatt, l-occupational therapist tagħna, Miss Vicky Gauci, kienet għamlet riċerka żgħira għalina billi qabdet biċċa apparat li kien speċi ta' walker, u għamlet paragun bejn il-prezzijiet ta' żewġ kumpaniji Maltin u dawk disponibbli minn fuq l-internet.

L-ewwel kumpanija Maltija kellha mark up ta' kważi 100%, u t-tieni waħda kellha mark up ta' kważi 200%.

Voldieri, m'hemmx dubju li l-prezzijiet qegħdin ikunu għoljin ħafna, u dik hija ta' inkwiet kbir għalina.

Waħda mill-concerns tagħna hi jekk din kinitx imbuttata min-naħa tal-Kummissjoni u tas-soċjetà Maltija, anke minħabba li xtaqna l-aħjar għall-persuni b'diżabilità.

Qiegħed ngħid hekk għax fl-1994 kien twaqqaf is-servizz "għajnuniet speċjali", li l-idea tiegħu kienet dik li jipprovdi għajnuna finanzjarja lill-familji u lill-persuni b'diżabilità sabiex ikunu jistgħu jixtru dan l-apparat.

Mhux biss, imma meta rajna li hemm ċertu apparat li jqum ħafna flus, u hawnhekk nista' insemmi s-siġġijiet tar-roti li jqumu madwar Lm18,000, aħna ħdimna ħafna mal-Malta Community Chest Fund sabiex nagħmlu ftehim, liema ftehim ilu issa jeżisti għal żmien twil, fejn, jekk persuna b'diżabilità tapplika għal xi apparat li jqum ħafna, u l-grant min-naħa tagħna ma twassalx għax ovvjament aħna rridu nagħmlu capping għax inkella nispiċċaw ngħinu lill-ewwel żewġ każijiet u mbagħad nispiċċaw bla flus, dawn minflok joqogħdu jerġgħu jgħaddu mill-proċess tal-Community Chest Fund, il-Community Chest Fund taċċetta l-applikazzjoni kif inhi għax ir-rakkomandazzjoni tkun ġiet mill-Kummissjoni.

L-argument tagħhom mhux jekk huwiex se jieħu, imma kemm se jieħu.

Ħafna drabi, l-but tal-Community Chest Fund ikun iżjed fond, u allura min japplika jieħu kważi l-ammont kollu li jkollu bżonn.

B'hekk, dan l-apparat qiegħed jinxtara.

Issa l-problema hi li l-prezzijiet għolew, u ma tantx għandek varjazzjonijiet kbar ħafna.

Voldieri hemmhekk għandek problema.

Biex inwieġeb il-mistoqsija dwar il-finanzjament tagħha, l-ewwel ħaġa li tagħmel persuna b'diżabiltà hu li tapplika mal-Kummissjoni għal dan is-servizz ta' "għajnuniet speċjali".

Hemmhekk isir assessment u vetting tal-bżonnijiet u tal-apparat biex jaraw li dawn ikunu jaqblu.

Xi kultant dan il-vetting ikun diġà kważi beda jsir minħabba li jkollna rakkomandazzjonijiet ġejjin mid-Dipartiment tal-Anzjani, li diġa' jafu xogħolhom, u allura jagħtuna shopping list tal-affarijiet li jkollhom bżonn dawn il-pazjenti.

Pereżempju, xi ħadd jagħtih stroke, imur l-isptar u biex ikun jista' imur lura d-dar, jgħidulek li għandu bżonn dawn l-affarijiet.

Dawn jiġu bil-lista tagħhom, u wieħed jara kif jista' jgħinhom.

Waħda mill-problemi li qegħdin insibu hija li aħna ma naħdmux abbazi tal-età.

Aħna għandna persuni b'diżabilità reġistrati magħna minn etàjiet li jvarjaw minn 0 sa aktar minn 100.

Il-problema hija din: minħabba li l-popolazzjoni qiegħda tixjieħ, il-persentaġġ ta' flus li qegħdin joħorġu għal nies anzjani huwa għoli ħafna.

Fil-fatt, kważi 60% tal-vot joħroġ għal persuni anzjani.

F'dan il-każ, m'hemmx kontribut ġej mid-Dipartiment tal-Kura tal-Anzjani, voldieri dik hija ta' tħassib għalina.

Anke minħabba li ż-żgħażagħ li għandhom il-bidu tal-ħajja tagħhom quddiemhom, u għandhom ħafna spejjeż, aħna ninkwetaw li ma nkunux nistgħu nilħquhom biżżejjed.

It-tieni preokkupazzjoni tagħna hi dik li, meta aħna niffinanzjaw ix-xiri ta' apparat, bħal pereżempju, sodda apposta li tkun xi daqxejn għalja għal persuna anzjana, li jiġri kultant hu li din il-persuna tkun qiegħda f'xi dar tal-anzjani privata u allura, meta dik l-anzjana tiġi nieqsa, is-sodda tibqa' f'dik id-dar privata.

Din issa bdejna naħdmu fuqha flimkien mal-Community Chest Fund sabiex nindirizzawha, u b'hekk nibdew inġibu l-affarijiet lura għax, kif għedtilkom, diġa' dik hija problema għalina.

Kemm ilni mal-Kummissjoni dejjem kienet problema biex iġġib lura l-apparat li jkun ħareġ.

THE CHAIRMAN: Is-sistema ta' leasing tiġi mħaddma, jew inkella s-suq huwa limitat biex tkun tista' tagħmel xi ħaġa simili?

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: Le, aħna ma nagħmlux leasing.

Il-klijent jagħmel ftehim magħna u mal-Community Chest Fund li meta jispiċċa mill-apparat jerġa' iġibu lura.

Meta inti għandek staff complementta' għoxrin ruħ, lisebgħin fil-mija minnhom huma disabled, b'uħud minnhom qegħdin magħna bħala part-time, issib li m'għandniex il-man power sabiex niġru wara dawn in-nies individwalment.

Ħafna drabi joħorġuh l-apparat, imma ma jerġgħux jidħlu lura bih.

Kellna każijiet fejn konna qbadna nies jipprovaw ibiegħu apparat li ngħata lilhom b'xejn!

Dawn l-affarijiet jiġru l-ħin kollu.

Aħna kellna problema oħra li kellha x'taqsam mal-istorage ta' fejn se nqiegħdu dan l-apparat kollu.

Jekk għandek is-sodod, is-siġġijiet tar-rotieċċ, fejn se tqiegħedhom?

Fejn qegħdin aħna, fiċ-Ċentru Ħidma Soċjali, assolutament ma kellniex post fejn inżommuhom.

Dwar dan qegħdin nipprovaw naħdmu mal-Ministeru tal-Ġustizzja, Konsultazzjoni Pubblika u l-Familja biex nużaw parti mill-binja li kumbinazzjoni qiegħda eżatt quddiem iċ-ċentru ta' Ħal Far.

Jekk din tirnexxi, aħna u l-Community Chest Fund ikollna fejn nagħmlu storage tajjeb, u jkollna wkoll workshop żgħir fejn ikun jista' jiġi rijabilitat l-apparat qabel jerġa' joħroġ biex jagħmel użu minnu ħaddieħor.

L-argument tagħna huwa li, jekk apparat jiġi dikjarat li huwa addattat mill-occupational therapist, u bħala stat li qiegħed fih huwa tajjeb, aħna noffruh lill-klijent u, jekk jiġi rifjutat, dak il-klijent ma jeħux l-għotja ta' flus.

Imbagħad, jekk irid jixtrih ġdid, affari tiegħu.

Jien forsi tkellimt daqxejn b'mod iebes fuq il-kumpaniji kummerċjali.

Ħafna drabi l-individwi draw illum li jridu kollox ġdid, u mbagħad, meta ma jkollhomx bżonnu aktar, jgħidulek li dak l-apparat ġie tagħhom għax ikunu taw kontribut żgħir għalih!

U allura għandek dawn il-problemi kollha li jridu jiġu indirizzati.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

CARMELO ABELA: Nifhem li l-Kummissjoni għandha inventarju tal-għajnuna li tat, jiġifieri jekk il-Kummissjoni ffinanzjat numru ta' sodod speċjalizzati jew xi apparat ieħor, il-Kummissjoni żżomm inventarju aġġornat fejn tkun taf lil min tat it-tali apparat.

THE CHAIRMAN: Biex inkompli ma' dak li qed jgħid l-Onor.

Carmelo Abela, naħseb li intom m'għandkomx il-manpower biex iżżommu traċċi tal-affarijiet.

Jiġifieri, għandkom l-inventarju imma m'għandkomx il-mod kif żżommu t-traċċi tagħhom.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Mela, la l-Kummissjoni għandha din l-informazzjoni, u mill-ispjega li ta s-Sur Camilleri nifhmu li mhux possibbli li l-Kummissjoni tagħmel dan it-tip ta' xogħol, nixtieq nistaqsi jekk għandux jiġi diskuss mal-Ministru responsabbli mill-familja, li llum huwa l-Onor.

Chris Said, sabiex naraw jekk il-Ministru jistax jipprovdi numru ta' ħaddiema mid-Dipartiment, li, għalkemm dawn jibqgħu xorta waħda mad-Dipartiment sa meta l-Kummissjoni tkun teħtieġ, dawn imorru jaraw u jfittxu l-apparat li jkun ġie msellef.

U finalment, qabel l-apparat jittieħed f'xi post jew ieħor, isir forma ta' kuntratt ħalli, jekk dak l-apparat jittieħed f'xi dar tal-anzjani privata, dan l-apparat ma jibqax hemmhekk ladarba l-persuna ma tibqax tużah aktar.

U jkun hemm xi penali għal min jikser dan il-kuntratt.

THE CHAIRMAN: Jien nissuġġerixxi li l-unika soluzzjoni hija dik tal-leasing.

Awtomatikament intom qed toħorġu disgħin fil-mija tal-finanzjament tal-apparat, u allura dak irid ikun proprjetà tal-Kummissjoni u jiġi leased lill-persuna li jkollha bżonn tużah.

Imbagħad, kif tiġi nieqsa dik il-persuna, dak l-apparat jibqa' proprjetà tal-Kummissjoni.

Jekk mhux se jkun hemm kuntratt li dak l-apparat se jkun proprjetà tagħkom ladarba qegħdin tiffinanzjaw disgħin fil-mija minnu, allura qatt mhu se jkun possibbli li terġgħu tieħdu lura dak l-apparat.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

ANTHONY ZAMMIT: Jekk xi ħadd iġib biċċa apparat fuq inizjattiva personali tiegħu minn fuq l-internet, jista' japplika xorta waħda biex ikollu finanzjament ta' ċertu persentaġġ mill-ispiża?

Jien naħseb li din hija problema: jekk inti tagħmilha bil-proċeduri normali, taf li dawn se jiekluk, imma mbagħad tista' tieħu lura parti mill-finanzjament.

Jekk tagħmilha għal rasek, tiġik nofs il-prezz, imma ma tingħatax finanzjament.

Għalhekk din hija problema.

Qisek qed titfa' n-nies f'ħalq il-lupu.

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: L-ewwel nett, fil-prinċipju dak li qegħdin nagħmlu huwa effettivament leasing, għax meta joħroġ l-apparat ħadd ma jgħidilhom li dak l-apparat issa ġie tagħhom.

L-apparat huwa tiegħek sakemm tibqa' tiġi bżonnu.

Hekk kif tlesti minnu, trid iġġibu lura.

Il-problema hi li ma tkunx taf meta m'għadhomx jużawh, u m'għandekx in-nies biex joqogħdu jmorru jħabbtu l-bibien biex jistaqsuhom jekk għadhomx jużawh.

Li qegħdin nagħmlu bħalissa – u din kellna bżonn nagħmluha minħabba l-abbuż li kien qed isir minnha – fir-rigward tal-blue badge tal-parking hu li waħda mill-ħaddiema tagħna kull ġimgħa tiċċekkja minn fuq l-internet il-lista tal-persuni li ġew neqsin f'Malta, u tqabbilhom mad-database tagħna biex naraw jekk għandhomx il-blue badge.

Nista' ngħid li din s'issa qiegħda taħdem.

Li nagħmlu hu li l-ewwel nibagħtu lill-familja u ngħidulhom li la t-tali ġie nieqes, allura għandkom tirritornaw il-blue badge, peress li dik il-badge hija ċertifikat legali.

Jekk dawn ma jagħtux kas, nerġgħu nibagħtulhom reminder, u jekk jibqgħu jippersistu nibagħtulhom it-tielet u l-aħħar reminder.

Wara t-tielet wieħed, nibagħtu ninformaw lill-Pulizija biex jiġbru l-blue badge huma.

U allura din is-sistema bdiet taħdem sew.

Imma jekk ma jkollokx sistema bħal dik, fejn hemm link bejn il-Kummissjoni u l-Korp tal-Pulizija biex huma jiġbru l-affarijiet, se jkollok problema.

Għaldaqstant il-leasing qed isir.

Rigward l-internet, hija mistoqsija tajba u fil-fatt fil-prinċipju naqblu magħha mija fil-mija.

Fil-fatt, diġa' qegħdin naħsbu x'għodda nistgħu nużaw.

Aħna m'għandna l-ebda problema li xi ħadd jixtri apparat addattat u li hu skont kif qal l-Occupational Therapist u jiffranka.

Imma s'issa, min għamel hekk m'għamilhiex permezz tagħna, voldieri s-sistema għadha ma ġietx daqstant ittestjata.

Inkunu rridu naħdmuha, però fil-prinċipju naqblu u aħna lesti li nagħmluha taħdem.

Kien hemm il-mistoqsija l-oħra fuq il-homes.

Ovvjament, waħda mill-affarijiet li qegħdin nissuġġerixxu aħna hija li jkun hemm tisħiħ tal-inizjattivi tal-NGOs f'dan is-settur, u li jkun hemm standards tajbin li s'issa għadhom ma jeżistux, kif ukoll li jkun hemm ukoll moniteraġġ tajjeb.

Jien mhux qed ngħid li kellna ħafna ilmenti, anzi rari kellna fuq il-livell ta' kura f'dawn il-homes, però kellna.

Meta mbagħad daħlet il-Kummissjoni, dawn tranġaw.

Jien naħseb li peress li s-settur għadu żgħir ħafna, allura huwa maniġġabbli.

Jekk imbagħad jikber, speċjalment jekk ikun hemm element kummerċjali fih, se jkollna problema.

L-aħħar ħaġa li ridt ngħid hija fuq il-private public partnership, għax fuq din jien ukoll għandi interess personali għax li kieku ma kenitx il-mara tiegħi u l-familja tiegħi, jien ukoll kont inkun kandidat għal din it-tip ta' għajnuna.

Meta aħna ddiskutejna ma' intraprenditur biex nesploraw ftit fuq dawn l-affarijiet, dan ikkonfermali dak li kont qed naħseb jien, u ċioè li jekk inti tagħmel a stand alone home ta' sitta min-nies, ta' erba' min-nies jew ta' tnejn min-nies, finanzjarjament se tiġi għolja ħafna u hemmhekk fejn għandek problemi kbar.

Waħda mis-suġġerimenti kienet – u jien naqbel magħha – li dan it-tip ta' residenzi ikunu viċin ħafna, però mhux jagħmlu parti minn home akbar, bħal per eżempju tal-anzjani, fejn huma jkunu jistgħu jirkbu kukkużejt minn fuq is-servizzi li jiġu offruti lilhom.

Waħda mis-suġġerimenti kienet li jkun hemm tunnel bejn waħda u l-oħra biex ikel, kura, xi emerġenza u dawn l-affarijiet kollha jkunu jistgħu jiġu serviced mid-dar il-kbira, filwaqt li inti tibqa' tgħix b'mod indipendenti għax ikollok il-privatezza u l-indipendenza tiegħek.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

ANTHONY ZAMMIT: Imma jekk il-Kummissjoni tipprova żżomm id-dettalji tan-nies li għandhom diżabilità, tkun taf kull persuna x'ħadet bħala benefiċċju, kemm jekk inhu l-blue card, jew sodda jew xi ħaġ'oħra.

Imbagħad, meta persuna b'diżabilità tmut għandek tkun mgħarraf li dik il-persuna mietet, u b'hekk inti tkun taf li dawk l-affarijiet li din ħadet tista' titlobhom lura.

Aħna għandna an integrated database fuq is-servizzi li għandna.

Voldieri, waħda mill-operaturi tagħna, jekk jien nistaqsi - kif ġieli nagħmel, għax intom bħala Membri Parlamentari ġieli tikkuntattjawni fuq xi ħadd individwali – fuq xi persuna individwali, dawn ikunu jistgħu jgħiduli jekk din il-persuna hijiex reġistrata, għandhiex il-blue badge, ħaditx għajnuniet speċjali u servizzi minn tagħna.

Iżda, ma nistax ngħidlek marrux għand id-Dipartiment tad-Djar, pereżempju, u ma nistax ngħidlek marrux id-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali biex jieħdu s-servizzi soċjali.

Li qegħdin nipprovaw nagħmlu issa hu li noħolqu a common database mal-Malta Community Chest Fund biex huma jkunu jistgħu jiċċekkjaw l-apparat li ħriġna aħna, filwaqt li aħna nkunu nistgħu niċċekkjaw ukoll l-apparat li ħarġu huma.

Eventwalment, meta nibdew dan il-proġett flimkien, inkunu nafu wkoll x'apparat għandna second hand disponibbli, u aħna stess inkunu nistgħu nagħmlu ri-allokazzjoni ta' dawn l-affarijiet.

Imma, ovvjament, kollox irid jieħu daqsxejn il-ħin tiegħu.

THE CHAIRMAN: Mela issa se ngħaddi għall-mistoqsijiet u l-kummenti tal-Onor.

Pensjonijiet: Jien nissuġġerixxi li kieku forsi jkun hemm assessment tal-persuni b'diżabilità għax naturalment id-diżabilità tista' tkun varjata ħafna.

Isir studju minn nies professjonisti, u jagħtu grading ta' dawn it-tip ta' nies u x'għandhom bżonn, u jingħataw allowance b'dak il-mod.

Pereżempju, issemma' li xi ħadd kellu bżonn jixtri software, dan juri li aktar jagħmel sens jekk wieħed jimxi skont il-ħtieġa.

Għax jekk tagħmel xi żieda uniformi, ma tagħmel xejn.

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: Dik il-mistoqsija diġa' weġibtha, u fil-fatt bħala assessment bħalissa aħna għaddejjin minn proċess avvanzat fejn l-assessment qiegħed sir b'mod individwalizzat, biex imbagħad il-pass li jkun imiss ikun dak li nagħmlu pressjoni ħalli s-sistema tal-pensjoni tad-diżabilità tinbidel.

Din ilna naqblu ħafna bejnietna li hemm bżonn li tinbidel, għax bħalissa hemm min mhux qed jieħu biżżejjed, u hemm min qed jieħu kważi żżejjed.

Issa ħalliha li tgħin, għax pereżempju, waħda mill-affarijiet li qegħdin nagħmlu hu li nsibu bilanċ.

Fil-fatt, studenti l-Università jew l-MCAST, filwaqt li jkollhom l-istipendju bħal studenti oħrajn, ikunu eliġibbli wkoll għall-pensjoni, u din tista' tintuża għal dawk li għandu x'jaqsam mal-ispejjeż relatati mad-diżabilità li għandhom.

Anke jekk ikollok bżonn issiefer, jew ikollok bżonn li tuża xi trasport li bħalissa għadu għoli wisq, issa għandek il-pensjoni, u l-istipendju ma jkollokx għalfejn tmissu.

B'hekk, kważi kważi finanzjarjament qiegħed tiġi pari ma' sħabek l-oħra.

THE CHAIRMAN: Imma xi kultant jiena nara li intom stess kważi tippreġudikaw kontra persuni li għandhom diżabilità ma' persuni oħra li għandhom diżabilità, speċjalment dan l-aħħar f'dak li għandu x'jaqsam mal-blue badge.

Saret xi riforma fil-policies fejn min kellu blue badge għal dawn l-aħħar 15-sena f'daqqa waħda sabu li mhumiex intitolati aktar għaliha.

Ħafna drabi jien narakom tiddefendu - u tagħmlu tajjeb - persuna b'diżabilità li setgħet twieldet b'dik id-diżabilità, imma mbagħad għadkom ftit ebsin sabiex tirrikonoxxu persuna oħra li d-diżabilità tagħha tkun ġiet minħabba mard.

Illum, persuna li setgħet kienet normali u ġiet xi marda fuqha u allura tiġi b'diżabilità, ma tirrikonoxxuhx bħala tali, u jien naf nies li tteħditilhom il-blue badge wara li din kienet ilha għandhom 15-il sena.

M'għamiltux policy li tgħidu mil-lum 'il quddiem se nkunu severi aktar fil-capping tagħna dwar min suppost jieħu l-blue badge, imma lin-nies li kienu mdorrijin bil-blue badge ħadtuhielhom.

Dawn bdew jgħiduli li allura huma mhumiex persuni b'diżabilità?

Jiġifieri l-Kummissjoni tal-Persuni b'Diżabilità spiċċat ħadet ċerti miżuri.

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: Sur President, hawnhekk ikolli ma naqbilx miegħek.

L-ewwelnett, kieku verament il-Kummissjoni tagħmel enfasi dwar li dan it-tip ta' servizzi jeħduhom biss dawk li twieldu b'diżabilità, jien ma neħodhomx għax jien ma twelidtx b'diżabilità.

Jekk inhu veru li ma nirrikonoxxux mard, jien ma neħodhiex għax jien imradt maż-żmien u mhux twelidt b'diżabilità.

Li ġara kien dan: fl-2005 konna ndunajna li kien hemm spike qawwija fl-applikazzjonijiet tal-blue badge, fejn dawn kienu żdiedu b'madwar tmenin fil-mija.

Tant hu hekk li l-Kummissarju tal-Pulizija, li huwa l-owner ta' dawn il-blue badges, u l-kriterji tagħhom huma approvati mill-Kummissarju tal-Pulizija, kien qalilna li b'din ir-rata, f'temp ta' sena, sentejn, dan is-servizz ma jkunx sostenibbli u se jkollu jagħlaq jekk m'aħniex se noħorġu b'xi forma ta' alternattiva.

Għaldaqstant konna laqqajna lill-Kummissjoni u ħriġna b'dan is-suġġeriment.

L-ewwelnett għedna li l-blue badge kienet toħroġ b'mod aktar faċli fil-passat, għax dak iż-żmien ma kienx hawn ħafna, u anke għaliex dak iż-żmien ma kellekx il-problemi li għandna llum bil-parking tal-karozzi.

Eżempji ċari huma Tas-Sliema u San Pawl il-Baħar fis-sajf, fejn għalina dawn iż-żewġ postijiet huma wġiegħ ta' ras kbira.

Bir-rispett kollu lejn ir-rappreżentant mediku, aħna rrealizzajna li kien qed ikollna ħafna ċertifikati li ma kenux jirriflettu r-realtà.

Imma aħna għedna: 'Min aħna biex immeru dak li qed jgħid it-tabib?'

U allura pprovajna noħolqu filtering system aħjar.

Fil-fatt għedna li dak li jkun jista' jissottometti ċ-ċertifikat tat-tabib tiegħu, imma aħnaxorta waħda konna se nitolbuh biex ta' darba jiġi l-Kummissjoni ħalli jeżaminah tabib tal-fiduċja tagħna.

Aħna għandna erba' tobba, tlieta għandhom persuni b'diżabilità fil-familja tagħhom, u wieħed minnhom ilu jaħdem ħafna magħna jagħmlilna kemm xogħol volontarju u kemm xogħol ieħor, u jaf x'inhi s-sistema tagħna.

B'hekk aħna nafu li l-kriterji se jinżammu.

Il-Kummissarju tal-Pulizija ried li l-kriterji jiġu iżjed strinġenti.

Fil-fatt, il-Kummissarju tal-Pulizija kien qalilna li dan is-servizz għandhom jeħduh biss dawk il-persuni li jużaw siġġu tar-roti, imma aħna għidnilu li ma tistax tagħmel hekk għax hemm min jimxi ftit u jagħmillu ħażin jekk ma jimxix dik id-daqsxejn.

Għandek ukoll persuni għomja li ma tistax taqbad u titlaqhom waħedhom.

Għandek tfal b'challenging behaviour severa ħafna u li, jekk tafdahom sekonda, jkollok problemi kbar.

U meta spjegajnilu dawn l-affarijiet, il-Kummissarju fehemna mill-ewwel.

Għidna: 'Mela ejjew nagħmlu dawn il-kriterji, ħalli s-severità tal-każiijiet tkun akbar.'

U s-sistema kienet din; li inti darba waħda biss trid tiġi l-Kummissjoni, sew jekk biex tapplika mill-ġdid u sew jekk trid iġġedded.

Meta tiġi l-Kummissjoni biex iġġedded jew biex tapplika għall-ewwel darba, tħallas l-ekwivalenti ta' Lm5, u dan il-ħlas isir minħabba li l-Kummissarju qalilna li s-sistema li nagħmlu trid tkun finanzjata b'xi mod jew ieħor ħalli ma nitfgħux aktar spejjeż fuq il-Korp.

Aħna ma kellniex il-budget tagħna biex inħallsu lit-tobba għax-xogħol li qegħdin jagħmlu, u li ta' xogħlhom jiċċarġjawna b'rata soċjali.

U allura dan il-ħlas kien qed isir biex jitħallsu dawn it-tobba.

Aħna nitolbu lill-persuna b'diżabilità tiġi l-Kummissjoni darba, għaliex il-blue badge qiegħda hemm biex tinkoraġġixxi l-mobilità, u meta jċemplulna n-nies jew inkella jiġu għandkom biex taqbżu għalihom u jgħidulna li ommhom jew missierhom ma joħorġux, aħna ngħidulhom li allura m'għandhomx bżonn il-blue badge, u dan ifisser li huma jkunu jriduha għal xi ħadd ieħor fil-familja tagħhom.

Għalhekk ngħidulu biex jiġi l-Kummissjoni ħalli narawh.

Xi kultant, jekk naraw li veru huwa każ ġenwin, it-tabib tagħna jinżel jarahom fil-karozza tagħhom stess biex ma joqogħdux itellgħuhom fuq.

Imma dawn huma każijiet rari u ma nħobbux ninkoraġġuha.

F'każijiet estremi, fejn ikun hemm dialysis jew inkella xi marda terminali, it-tabib imur jarahom l-isptar stess billi nagħmlu arranġamenti magħhom waqt li jkunu għal xi appuntament l-isptar, u b'hekk ma jkollhomx għalfejn jiġu l-Kummissjoni.

Imma nerġa' ngħid li dawk huma każijiet estremi.

Huwa minnu li kien hemm nies li kellhom diżabilità relattivament ħafifa, u gawdew mill-blue badge għal għaxra, ħmistax, għoxrin sena, imma jekk issa qed jgħidulek li inti ma tikkwalifikax aktar għaliha, trid tgħid li inti gawdejtha għal 20 sena u li issa, dak li hemm hemm.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

ANTHONY ZAMMIT: Sur Camilleri, inti semmejt it-tobba.

Issa risposta li ngħatat il-ġimgħa l-oħra għal mistoqsija parlamentari kienet tgħid li hemm tabib, li bħala konsulent - he's a normal GP – ħa €18,000 fis-sena per tender.

Imbagħad jissemma' min hu dan it-tabib.

Din il-mistoqsija kellha x'taqsam mal-blue badge.

Issa dan kemm seta' eżamina pazjenti fuq il-blue sticker, u dan tħallas dak l-ammont per tender and I was amazed!

L-ammont kien ta' €18,000 u ngħata lil Dr Pace.

Issa t-tobba l-oħra tħallsu wkoll?

(Interruzzjonijiet)

IS-SUR JOSEPH CAMILLIERI: Li nista' nagħmel hu li niċċekkja l-affarijiet għax Dr Pace jeħdilna ħsieb ukoll tad-database tagħna, voldieri jagħmel xogħol elettroniku wkoll.

Imma niċċekkja u nagħtikom risposta.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

CARMELO ABELA: Li xtaqt insemmi jien huwa dwar dak li għandu x'jaqsam mal-pensjoni, peress li din kienet qamet ukoll fl-aħħar budget li kellna.

Fil-fatt, dakinhar issemmiet it-terminoloġija "diżabilità severa" li hija marbuta mal-pensjoni jew ma' xi benefiċċju, u din li forsi tħawwdek ftit, dan il-kunċett ta' pensjoni għal diżabilità severa.

Effettivament jirriżulta li għad-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali, kulmin jieħu pensjoni tad-diżabilità huwa kklassifikat bħala li għandu diżabilità severa, jiġifieri bħala tali m'hemmx diżabilità severa u diżabilità inqas severa, jiġifieri kulma hemm hija pensjoni tad-diżabilità, u allura t-terminoloġija wżata jista' jkun li hi misleading f'dan is-sens, għax kull persuna b'diżabilità li tapplika, kemm jekk severa u kemm jekk le, qiegħda tieħu pensjoni.

U allura mhijiex kwestjoni ta' kemm hija severa d-diżabilità tal-persuna, imma jekk inti ntitolat bħala persuna diżabbli, allura inti teħodha.

IS-SUR JOSEPH CAMILLIERI: Safejn naf jien, bħalissa inti tieħu l-pensjoni jekk inti qiegħed fuq il-lista tal-impairments li huma rikonoxxuti mid-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali.

Fil-fatt, aħna stess dejjem għidna li din ma tagħmilx sens, u r-raġuni hi li jien, pereżempju, għandi l-artrite, imma kif nafu hemm gradi differenti ta' artrite.

Ovvjament, il-każ tiegħi tista' tikkategorizzah bħala sever, kemm bħala impairment u kemm bħala kundizzjoni medika.

Imma jista' ikun li bħala bżonn ta' sapport, minħabba li jien dejjem għext ħajja kemm jista' jkun indipendenti u nagħmel l-affarijiet jien u addattajt ruħi, għandi bżonn inqas livell ta' sapport fi flus għax jien naħdem ukoll.

U mbagħad ikollok persuna oħra li jista' ikun li għandha impairment severity inqas minni, imma d-dipendenza tagħha hija ogħla minn tiegħi.

Aħna li qed nipprovaw nagħmlu - anke b'dan l-eżerċizzju - flimkien mas-Sigurtà Soċjali u l-ETC eċċ., hu li ndaħħlu l-idea ta' functional assessment, voldieri huma jaraw kif inti qed tiffunzjona, u bir-riżultat ta' dik il-functionality kemm għandek bżonn ta' sapport, u mhux jaraw kemm għandek kundizzjoni medika severa.

Issa ovvjament, jekk it-tnejn li huma jkunu ekwivalenti, fair enough, imma ħafna drabi ma jkunux.

Li eventwalment ikun hemm kategorizazzjoni ta' diżabilità severa, aħna qegħdin nipprovaw naħdmu fuqha.

THE CHAIRMAN: Mela issa se ngħaddi għall-kummenti tal-Onor.

Justyne Caruana, fejn din kienet qalet hekk;

Intom bħala Kummissjoni għandkom il-fondi tagħkom, għandkom ċerti għajnuniet li tistgħu tagħtu lill-persuni b'diżabilità u lill-familji tagħhom.

Qatt ħsibtu fuq il-possibiltà li tkunu intom li tagħmlu dan ix-xogħol, peress li intom ikollkom aktar kuntatt man-nies?

Naf li forsi se tiżdied ir-responsabilità tagħkom, però jiena naħseb li intom body idoneu biex tindirizzaw dawn l-affarijiet, peress li intom aktar hands on fuq dawn l-affarijiet.

Separazzjonijiet: Meta jkollna każijiet normali fil-Qorti, nitolbu għall-avukat tat-tfal.

Allura fir-rigward tal-persuni b'diżabilità, għal min se nitolbu?

Għandek il-gwardjani legali li huma kompletament assenti mis-sistema ġudizzjarja tagħna, u, aktar ma jgħaddi ż-żmien, aktar qed jinħass il-bżonn li jkunu hemm dawn.

Suċċessjoni: Id-dħul tal-liġi dwar it-trust kien tentattiv importanti biex tiġi indirizzata din il-problema, però tant hija kkomplikata din il-liġi li ftit li xejn qed jirrikorru għaliha, u qed ikun hemm ħafna nies li jagħmlu testment fejn jobbligaw lill-membri tal-familja biex jieħdu ħsieb lil dak il-membru tal-familja tagħhom li jkun b'diżabilità.

Ovvjament, ikun hemm il-premessa li huma jħallulek kollox bil-patt u l-kondizzjoni li tieħu ħsieb dak il-membru tal-familja, imma qed ikollna każijiet fejn minkejja li jirtu, xorta waħda mhux qed iwettqu l-obbligi tagħhom.

Min qed jiskrutinizza dawn l-affarijiet?

Skrutinju m'hemm xejn.

Abbużi qed isiru, u at the end of the day qed jispiċċaw ibatu l-persuni b'diżabilità, għax qed jispiċċaw istituzzjonalizzati f'postijiet li mhumiex adekwati għalihom.

Rigward ix-xogħol: Safejn naf jien, hemm il-persentaġġ li huwa statutorju.

Kemm qiegħda l-Kummissjoni tinsisti fuq l-osservanza tal-persentaġġ impost mil-liġi?

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: Mela ħalli nwieġeb malajr fuq dawn il-mistoqsijiet.

Mela, dwar it-tqassim tal-flus fejn qiegħed jingħad li forsi ċerti benefiċċji u ċerti servizzi għandhom jingħataw min-naħa tal-Kummissjoni, rrid ngħid li aħna naħdmu bil-prinċipju ta' mainstreaming.

L-idea hi li, kemm jista' jkun, kull Dipartiment, kull Ministeru, kull persuna fil-pajjiż tieħu r-responsabilità tagħha lejn il-qasam tad-diżabilità.

U aħna assolutament ma naqblux li l-Kummissjoni għandha tkun a service providor aktar milli hi, anzi aħna li nixtiequ nagħmlu hu li dawk is-servizzi li qegħdin nagħtu b'mod dirett jimxu f'posthom propju … Pereżempju, jekk xi ħadd għandu mistoqsija fuq il-housing m'għandux jiġi għandna, imma għandu jmur għand il-Housing.

Naturalment jekk jixtiequ parir jew xi sapport min-naħa tagħna, aħna lesti li nagħtuhulhom.

Voldieri, ir-responsabilità li nżommu kuntatt man-nies, li nagħtuhom parir u li nissapportjawhom aħna naqblu ħafna magħha.

Li aħna nkunu d-direct service provider, dik ma naqblux magħha u qatt ma kienet parti mill-make up tal-Kummissjoni.

F'każijiet ta' separazzjonijiet, x'jiġri mill-persuni b'diżabilità?

Bħalissa jekk hemm tfal b'diżabilità, jieħdu ħsiebhom id-dipartimenti konċernati.

Għandek il-Kummissarju tat-Tfal, u allura, jekk inti disabled, ma jfissirx li ma taqax taħt il-Kummissarju tat-Tfal.

Issa l-Kummissarju tat-Tfal u l-Kummissjoni tagħna ġieli ħdimna flimkien sabiex insolvu xi problema fejn ikun hemm tfal b'diżabilità involuti.

Jiġifieri, aktar milli aħna nkunu direttament responsabbli, aħna rridu li nidħlu bħala msieħba kemm mal-familja u kemm mal-entità li qed tieħu ħsieb il-bżonnijiet ta' dak it-tifel jew tifla b'diżabilità.

THE CHAIRMAN: Pereżempju, tieħdu ħsieb li tissorveljaw proċeduri fil-Qorti tal-Familja sabiex tiggarantixxu, jew biex taraw li, minn żmien għal żmien, xi tkun il-prattika li tkun qed issir, ħalli jekk ikun hemm tfal b'diżabilità ...

IS-SUR JOSEPH CAMILLIERI: F'dan l-istadju le, għax hemm limitu kemm tista' tlaħħaq ma' affarijiet il-Kummissjoni; imma malli jkun hemm ċans, jekk se jkun hemm bidla u aħna niġu avviċinati, aħna naħdmu mill-viċin.

Anke fuq dawn tat-trust u l-affarijiet li għandhom x'jaqsmu mal-guardianship, bħalissa ġiet aċċellerata ħafna l-idea li jkun hemm l-Att tal-guardianship.

Il-Kummissjoni qed tattendi l-laqgħat kollha - fejn għandna lil Dr Anne-Marie Callus, li hija d-Direttur Eżekuttiv, li qed tirrappreżenta lill-Kummissjoni fuq il-kumitat - u qegħdin isiru d-diskussjonijiet, u aħna qegħdin nisperaw li, wara ħafna pressjoni - għax l-abbozz oriġinali kienet partly co-drafted mill-Kummissjoni - din tgħaddi u ssir liġi.

Irnexxielna wkoll – din hija inizjattiva personali tiegħi – ikollna bħal volontarjat minn avukata, li għandha background fl-idea tal-guardianship u tat-trusts, biex tagħti lectures jew taħditiet lill-għaqdiet tal-ġenituri li jkollhom dan l-interess.

Fil-fatt qegħdin nisperaw li ma ddumx ma tagħmel l-ewwel taħdita tagħha mal-ewwel grupp ta' ġenituri.

L-istess ħaġa fuq is-suċċessjoni.

ANTHONY ZAMMIT: Din hi r-risposta tal-Onor.

Chris Said għal dik il-mistoqsija li semmejtilkom aktar qabel fid-diskussjoni tagħna:

"Ninforma lill-Onor.

Interpellant li dawn huma l-konsulenzi li ngħataw 'l fuq minn €10,000:

KNPD - €20,166.20 wara ħruġ ta' tender għal rapporti dwar applikazzjonijiet tal-MEPA, site visits u konsulenza dwar l-aċċess fiżiku mill-Perit Joseph Spiteri; u €15,698.30 wara ħruġ ta' tender għall-eżaminazzjoni medika ta' applikazzjonijiet għall-ID Speċjali u Blue Badge minn Dr Joe M Pace."

IS-SUR JOSEPH CAMILLIERI: Jekk tippermettuli nweġibkom aktar fid-dettall, imma safejn naf jien Dr Pace kien it-tabib li għaqqad l-erba' tobba flimkien u tefgħu t-tender flimkien.

Jiġifieri, għalhekk jidher ismu, imma dwar dan irrid nikkonferma.

Li nista' nikkonferma fiż-żgur hu li dan ma kienx għalih personali.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

CARMELO ABELA: Dwar il-Guardianship Act, naf li qed jiġi aċċellerat il-proċess biex ikollna abbozz ta' liġi fil-Parlament.

Issa intom, bħala Kummissjoni, dejjem kontu favur li jkun hemm att speċifiku fuq il-guardianship, jew inkella kontu lesti li taċċettaw xi forma differenti basta l-kunċett jidħol fil-liġi, minflok ikollna bħalma għandhom diversi pajjiżi oħra, u ċioè li jkollna att fih innifsu li jirregola dan?

IS-SUR JOSEPH CAMILLIERI: Ovvjament, mir-risposta li tajt qabel toħroġ din ir-risposta, fis-sens li jekk il-Kummissjoni kienet co-drafter tal-att oriġinali, allura aħna konna nemmnu li kien hemm bżonn li jkun hemm att dwar il-guardianship.

CARMELO ABELA: L-abbozz li kien hemm għalfejn ma tressaqx?

IS-SUR JOSEPH CAMILLIERI: Kien tressaq biex jiġi diskuss.

Aħna xogħolna hu li dak li nippreparaw, neħduh għand il-Ministeru.

CARMELO ABELA: Dan riċenti kien jew inkella snin ilu?

U aħna bqajna nagħmlu pressjoni biex l-att isir liġi, jiġifieri jiġi l-Parlament u jiġi enacted.

Però, kien hemm il-problemi.

Imbagħad, kien hemm is-suġġeriment li jkun hemm dawn l-avviżi legali li, ovvjament, meta inti mbagħad trid tgħaġġel, l-importanti hu li l-prinċipji li kellna fl-att jiġu riflessi hemmhekk.

Jiġifieri, mbagħad bdejna naħdmu flimkien biex l-avviżi legali jsiru.

Iżda issa li qed isir l-att, qed nagħtu l-enerġiji tagħna biex dan isir.

Aħna dejjem irridu l-aħjar għall-persuni b'diżabilità u għall-familjari tagħhom.

Kien hemm mistoqsija fuq it-2% tax-xogħol, u din hija daqxejn importanti.

Il-Kummissjoni mhijiex direttament responsabbli fuq l-aspett tal-impjieg, għax dik hija xi ħaġa tal-ETC, u l-implimentazzjoni tal-liġi tal-1969 taqa' direttament taħt l-ETC.

Filwaqt li nifhmu li f'kull pajjiż fejn kien hemm sistema ta' kwota din ma ħadmitx, nifhmu wkoll li f'Malta din il-liġi għenet individwi – mhux xi numri kbar – sabiex isibu mpjieg u jibqgħu f'dak l-impjieg.

U allura għad fadal benefiċċju minnha din.

Issa aħna minn dejjem lill-ETC inkoraġġejnihom sabiex jagħmlu pressjoni ħalli din tat-2% tkun implimentata.

Il-problema hi dwar kif għandek timponiha, u r-raġuni hi li, jekk inti tagħmel pressjoni żejda fuq l-employers sabiex jimpjegaw persuna b'diżabilità minħabba l-liġi, għandek ħafna modi indiretti kif din il-persuna tiddejjaq u titlaq mix-xogħol li tkun ingħatat.

Jiġifieri, aħna rridu noqogħdu attenti li ma nilagħbux xi Russian roulette mal-individwi biex taparsi qed nimplimentaw il-liġi, u mbagħad, wara xahar, xahrejn, jibdew jitilqu wieħed wara l-ieħor.

Irrid ngħid li filwaqt li jkun hemm progress fl-impjieg ta' persuni b'diżabilità fis-settur pubbliku, fis-settur privat għad għandna problemi kbar.

Hemmhekk il-persentaġġ ta' impjieg ta' persuni b'diżabilità huwa baxx ħafna.

THE CHAIRMAN: Mela ħa nkompli nressaq il-mistoqsijiet u l-kummenti tal-Onor.

Facilitators: Allura mbagħad nibda nistaqsi xi kwalità ta' servizz se jiġi offrut, aktar u aktar meta dawn l-ewwel jidħlu jaħdmu, u mbagħad il-kors jagħmluh wara.

Mela lil dawn jitfgħuhom mal-istudenti mill-ewwel, mingħajr ma jkollhom ebda taħriġ u mingħajr ma jkollhom idea ta' xejn, u jibdew jitgħallmu as they go along, ovvjament skont iċ-ċirkostanzi u skont il-każ, imbagħad wara jmorru għall-kors.

Blue Sticker: Kelli lmenti minn applikanti Għawdxin li qaluli li, meta intom tiġu Għawdex u ssejħulhom biex jidhru quddiem il-bord, hemm uħud minnhom li għandhom problema ta' mobilità.

Kien hemm suġġeriment sabiex, f'każijiet bħal dawn, ikun hemm carers jew nies minn tagħkom li jmorru huma fir-residenzi minflok joqogħdu jaqilgħu lil dawn in-nies b'diżabiità.

X'qed isir min-naħa tagħkom biex tgħinu u tiffaċilitaw biex il-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità tiġi finalment ratifikata?

Applikazzjoni tal-MEPA: Meta jkun hemm applikazzjonijiet għall-istabbilimenti, il-Kummissjoni tiġi involuta attivament, jiġifieri tridu tagħtu l-endorsement tagħkom, imma fir-rigward ta' residenzi privati u żviluppi oħra li mhumiex strettament pubbliċi, il-Kummissjoni ma tiġix involuta u informata.

Jiena jkolli ħafna lmenti fir-rigward ta' blokki ta' appartamenti.

Assolutament ma jagħmilx sens li fi blokk ta' appartamenti ma jkunx hemm l-istess proċedura.

Jien mhux qed ngħid għall-appartamenti biss imma għal kwalunkwe tip ta'żvilupp, għax inti ma tistax tgħid minn qabel min se jutilizza dak il-post.

Uffiċini, kliniċi, hair dressers, huma x'inhuma, dawk suppost li huma binjiet pubbliċi.

Mela dawk kienu l-kummenti tal-Onor.

Justyne Caruana, u naħseb li nistgħu nikkonkludu bihom.

Min-naħa tiegħi, semmejt l-isfida tal-housing.

Xi problemi taraw intom li hemm dwar il-housing?

Jien naf koppja mir-raħal tiegħi li hija miżżewġa, imma tista' tgħidilna x'inhi r-realtà tal-problema tal-housing għal persuna b'diżabilità?

Imbagħad, kelli xi kummenti rigward l-inklużjoni soċjali, imma m'iniex se noqgħod naqra dak li kont għedt l-aħħar darba.

Min-naħa tiegħek, tista' ssemmilna xi sfidi hemm għall-persuni b'diżabilità u l-inklużjoni soċjali?

Fadallek 20 minuta sabiex tagħti l-ispjegazzjoni tiegħek.

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: L-ewwelnett, naħseb li waħda mill-problemi li ssemmiet fuq l-LSAs kienet dik li, sakemm inti jkollok a critical mass ta' persuni bl-isfond ta' dan it-tip ta' learning support assistance .… Li ġara kien li, meta daħal il-kunċett tal-edukazzjoni inklużiva, daħlet ukoll l-idea ta' dak li kienu jgħidulhom il-facilitators jew il-learning support assistants.

Veru li oriġinarjament l-LSAs jingħatalhom taħriġ ġeneriku, u li allura mhux dejjem ikun addattat meta jiġu biex jgħinu lil xi ħadd individwali.

U każijiet klassiċi huma ta' tfal li huma profoundly deaf, u allura aktar ikollhom bżonn ta' sign language interpreter milli ħaġa oħra, imma l-LSA ma kenitx tkun taf is-sign language għax ħafna drabi kienet tkun imħarrġa sabiex tgħin lil xi ħadd li għandu nuqqas intellettwali moderat jew sever.

Aħna nsemmu lil dawk li għandhom id-Down's syndrome, imma anke meta kellna każijiet ta' autism, ħafna mil-LSAs kienu jispiċċaw mitlufin.

Li qegħdin insibu, issa li l-livell ta' ħiliet bil-mod il-mod qiegħed jiġi għall-aħjar, huwa l-fatt li anke l-iskejjel speċjali issa qegħdin jiffunzjonaw bħala resource centres għall-inklużjoni, jiġifieri qegħdin jagħtu sapport aħjar lill-għalliema u lil-LSAs fil-mainstream meta dawn jitolbu għall-għajnuna.

Ġieli ġew għandna jgħiduli li għandhom tifel jew tifla bit-tali diżabilità, u l-LSA tixtieq li jkollha naqra easier skills u jistaqsuna jekk nistgħux ngħinuhom.

Aħna nikkuntattjaw lil xi ħadd mid-Diviżjoni tal-Edukazzjoni, u mbagħad tmur l-għalliema li għandha iżjed taħriġ f'dak il-qasam sabiex tgħinhom.

Naħseb li din, bil-mod il-mod, qiegħda tiġi indirizzata, però kien hemm a learning curve.

Rigward il-blue badge, naħseb li weġibtha l-ewwel.

Il-Konvenzjoni tal-Persuni b'Diżabilità kważi kważi ġiet sorpassata biż-żmien; però nista' ngħid li l-Kummissjoni għadha qiegħda tagħmel ħafna pressjoni, u qed taħdem mill-viċin ħafna anke mal-Parlament, għax issa din waslet għandkom ħalli tiġi rratifikata.

CARMELO ABELA: Dan nikkonfermah.

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: Fil-fatt, illum il-Kummissjoni għamlet l-intervisti biex jintagħżel assistant manager li x-xogħol tiegħu se jkun dak li jara li l-Konvenzjoni tiġi implimentata kemm jista' jkun.

U allura anke hemmhekk għamilna dan il-pass, u l-persuna magħżula - probabbilment sal-ġimgħa d-dieħla - se tkun tista' tibda bix-xogħol tagħha.

Dan ifisser li malli tiġi rratifikata l-Konvenzjoni, diġa' jkollna f'postu min se jibda jaħdem fuqha b'mod full-time.

THE CHAIRMAN: Biex inkunu ċerti, kulma teħtieġ ir-ratifika hija li l-liġi tiġi fis-seħħ, hux hekk?

CARMELO ABELA: Li ġara huwa dan: mid-dehra l-Gvern għażel li, qabel jirratifika l-liġi, jagħmel it-tibdil meħtieġ f'diversi liġijiet oħra.

Issa t-tibdil mill-istadju ta' Kumitat għadda, u allura li jonqos hu li jsir it-Tielet Qari fil-Parlament.

Imma dik hija proċedura sempliċi, fis-sens li jitressaq it-Tielet Qari u tiġi approvata.

Min-naħa tal-Parlament, l-aktar ħaġa li ħadet ħin kien l-istadju ta' Kumitat fejn flimkien biddilna l-affarijiet, u għamilna, fl-opinjoni tiegħi, liġi aħjar.

THE CHAIRMAN: Onor. Abela, dan il-kumment qed nagħmlu għax qed ngħid lir-Research Analyst tagħna biex, fil-formolazzjoni tar-rapport tagħna, nuru li, minn meta bdejna niddiskutu sal-ġurnata tal-lum, dak li kien importanti li jseħħ - itibdil fil-liġijiet biex ir-ratifika tkun tista' issir - nistgħu ngħidu li saru.

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: Waħda mir-raġunijiet għaliex domna – jien mhux qiegħed hawn biex nagħmilha ta' apoloġista għal xi ħadd – u aħna stess gergirna fuqha … sakemm is-sena li għaddiet kellna żjara minn avukat żagħżugħ minn Brussell li kien qed jagħmel proġett, u dan serrħilna moħħna, peress li aħna konna frustrati ħafna li Malta kienet waħda mill-ewwel li ffirmat, u mbagħadbqajna mal-aħħar tmienja fl-Unjoni Ewropea li se nirratifikaw.

Imma dan qalilna li l-proċess li ħadna aħna kien jagħmel sens, għax inti l-ewwel iddur dawra madwarek u tirranġa ħwejġek, voldieri, legalment riedna naraw x'għandna nagħmlu u mbagħad nirratifikaw.

Fil-fatt, il-maġġoranza tal-pajjiżi jirratifikaw, bir-riżultat li ma jkunu jistgħu jimplimentaw xejn għax ikunu staġnati.

U allura issa qegħdin taħt pressjoni qawwija, fil-każ tar-reġjun tagħna mill-Unjoni Ewropea, biex jagħmlu l-arranġamenti interni.

Dak li ridt ngħid fuq il-UNCRPD.

Rigward MEPA, jien naqbel mal-frustrazzjoni li ssemmiet, għax filwaqt li stabbilimenti pubbliċi u ħafna stabbilimenti privati mill-kbar u kummerċjali qegħdin jiġu għandna… U rrid ngħid li, meta daħlet fis-seħħ il-liġi tal-Opportunitajiet Indaqs fl-2000, u aħna bdejna nagħmlu l-vetting għan-nom tal-MEPA, għall-ewwel tlieta, erba' snin bdejna niskopru li mhux il-pjanti kollha kienu qegħdin jintbagħtu għandna, bir-riżultat li ġieli konna niġu kkritikati għaliex kien ikun hemm xi post ġdid li ma kienx aċċessibbli u li aħna lanqas biss konna nkunu rajnih jew inkunu nafu bih.

Ikissruk bħala pressjoni, imma qegħdin jiġu.

Ir-residenzi privati ma jiġux.

U anke dawk li jkunu nbnew kummerċjalment bħala residenzi privati, jekk ikunu ta' ċertu numru – in-numru eżatt ma nistax ngħidu, imma jkunu xi tletin – il-common parts iridu jkunu aċċessibbli, voldieri l-entratura, ċ-ċirkolazzjoni ġewwa, inkluż il-vertical circulation, parking, eċċ iridu jkunu aċċessibbli.

Issa, jekk l-iżviluppatur jiddeċiedi li jagħmel żvilupp ftit inqas minn dak li semmejt, dak ma jiġix għandna u allura hemmhekk ikollna problema.

Aħna qegħdin nipprovaw ngħidulhom li dawn il-postijiet għandhom ikunu aċċessibbli, u meta jiġu jkellmuna nipprovaw inkunu raġjonevoli kemm jista' ikun.

Anke jekk ma jaqblux magħna, għandhom dritt għall-appell.

Fil-fatt, għada se nkun qiegħed immexxi laqgħa ta' dik li ngħidulha t-Test of Reasonableness Board, fejn ikun hemm talbiet għal eċċezzjoni mil-linji gwida.

Jien nipprova nkun pragmatiku kemm jista' ikun, imma dejjem nara li ma jsir xejn a skapitu tad-drittijiet tal-kwalità ta' ħajja tal-persuni b'diżabilità.

Ħafna drabi, xi forma ta' kompromess issib, imma dejjem nipprovaw inżommu kemm jista' ikun viċin il-linji gwida.

Nisperaw li, kemm jista' ikun malajr, anke r-residenzi privati, jekk mhux li jkunu aċċessibbli from the word "go", imma ngħidulhom li se jkun hemm din il-convertibility fejn inti tibni b'tali mod li, mingħajr ma tagħmel spiża qawwija ħafna, tagħmel din il-conversion, u allura – biex insemmi oġġett wieħed - toqgħod attent li l-wisa' tal-bibien ikun tali li siġġu tar-rotijgħaddi.

B'hekk, mhux jiġri xi ħaġa lis-sieħeb jew lis-sieħba, u f'daqqa waħda ssib ruħek mitluf.

CARMELO ABELA: Huwa fatt li, f'dawn l-aħħar snin, qegħdin naraw li jkollok numru ta' residenzi li jaqgħu u minflokhom jitilgħu blokka appartamenti.

Jekk fhimt tajjeb dak li qalilna s-Sur Camilleri, min ikun qed jibni ma jiġix quddiemkom sakemm il-blokka ma tkunx ta' ċertu daqs.

Imma l-fatt li jkollok blokk bini, żewġ appartamenti jew aktar, għalija wkoll hija xi ħaġa li tal-anqas il-MEPA għandha tikkonsidra li forsi f'ċertu każijiet– biex ma ngħidx kollha, għax forsi mbagħad inti tgħidli li huwa impossibbli li nlaħħqu ma' dawn kollha, u jkollok raġun – jekk aħna rridu li b'xi mod il-kunċett ta' independent living jidħol, jidħol ukoll billi jkollok binjiet li jkunu addattati, u mhux biss naraw li l-kunċett ta' convertibility jiġi mħares, kif spjegajt inti ftit ilu.

Pereżempju, qed naraw tendenza li l-kmamar ikunu iżgħar, u dan ifisser li l-bibien wisq probabbli, se jkollhom problema ta' wisa'.

U allura naħseb li mal-MEPA għandha ssir aktar pressjoni – issa jekk hux blokka ta' żewġ appartamenti jew le mhux importanti f'dan l-istadju – ħalli dawn l-affarijiet jitqiesu avolja huma tal-privat, għax fl-istess ħin huma pubbliċi wkoll.

Ir-raġuni hi li m'għandniex nimmiraw li dawn ikunu biss għal min jista' jidħol fihom, għax il-kwestjoni ta' aċċessibilità għandha tibqa', anke għal persuna jew tnejn li jagħżlu li jmorru joqogħdu hemmhekk u għandhom problema ta' mobilità.

U naħseb li jekk isiru xi rappreżentazzjonijiet mal-MEPA ...

ANTHONY ZAMMIT: Il-problema hi fejn se taqta' l-linja.

CARMELO ABELA: Veru, għandek il-problema ta' fejn se taqta' linja, imma mbagħad tinsiex li għandek it-test of reasonability.

THE CHAIRMAN: Sur Camilleri, nistiednek sabiex fil-ftit minuti li fadal tikkonkludi d-diskors tiegħek fuq ir-rimarki li konna għaddejnilek.

Naħseb li għandna biżżejjed informazzjoni biex inkunu nistgħu nikkonkludu r-rapport.

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: Fil-fatt, nixtieq nikkonkludi d-diskors tiegħi billi nagħmel appell lilkom.

Aħna nistgħu nagħmlu l-pressjoni, imma ħafna drabi nispiċċaw f'sitwazzjoni fejn il-vuċi tagħna tkun waħedha, u mhux l-ewwel darba li lilna jgħidulna li aħna estremisti jew inkella – din qaluhielna wkoll – li aħna t-talibani tad-diżabilità!

Il-verità hi li jekk intom, pereżempju, temmnuha din tar-residenzi privati, allura anke meta titkellmu pubblikament, tibdew turu li hemm ċertu qbil, u tgħidu li wasal iż-żmien li, meta niddisinjaw, niddisinjaw għal-life long design, u mhux niddisinjaw għal meta għadna żgħar u b'saħħitna u kulħadd tajjeb, biex imbagħad ninsew x'jista' jiġri wara.

Jekk tagħmlu hekk, issaħħulna idejna meta nibdew nagħmlu dan it-tip ta' talbiet.

Kif qal tajjeb l-Onor.

Vassallo, din hija waħda mill-isfidi soċjali, għax jekk inti ma ssibx residenzi addattati għad-diżabilità li jkollok, se tispiċċa ddur fuq il-Gvern biex issib xi istituzzjoni jew x'imkien ieħor fejn tkun tista' toqgħod.

Jew inkella tidħol toqgħod x'imkien meta tkun mimli saħħa, u mbagħad jiġrilek xi ħaġa, u ssib li ma tista' tagħmel xejn biex tirranġa l-post fejn tkun qiegħed tgħix.

Imbagħad, il-piż ta' din il-problema jaqa' fuq fil-familja tiegħek u se jkollok problema akbar.

L-isfidi soċjali li għandna bħalissa huma fuq l-edukazzjoni għax, għalkemm is-sitwazzjoni mhijiex waħda ideali, qed ikun hemm improvement tajjeb.

Qed ikollna problema maż-żgħażagħ meta jagħlqu s-16-il sena għax, wara li jagħlqu s-16-il sena, s'issa għad m'għandniex biżżejjed strutturi fil-post ħalli t-transizzjoni tkun waħda smooth.

Hemm minnhom li t-transizzjoni jagħmluha, u hemm oħrajn li għandhom il-problemi, jiġifieri din tat-transizzjoni mill-ħajja tal-iskola, li tkun compulsory education, għall-ħajja adulta, li hija jew il-ħajja tax-xogħol jew il-ħajja ta' edukazzjoni post-sekondarja jew inkella l-ħajja ta' day services, għax għandek min ma jistax jagħmel dik il-qabża, u dik għadna qegħdin naħdmu fuqha.

CARMELO ABELA: Issibu problema bejn primarja u sekondarja?

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: Hemm inqas problema, imma naħseb li malli l-aspettattivi jibdew jogħlew, se nsibuha aktar.

Għalissa, l-fatt li għal ħafna ġenituri li t-tfal tagħhom qegħdin ma' tfal oħra, diġa' hija xi ħaġa kbira.

U allura, bħalissa għaddejjin mill-fażi fejn l-affarijiet qegħdin jissettiljaw.

Naħseb li meta ġenituri żgħażagħ ikunu iżjed ambizzjużi għat-tfal tagħhom, hemmhekk jibda jkollna iżjed talba għal servizzi, eċċ. Għandna r-residenzi li hija problema, għandek il-problema tat-transizzjoni tal-impjiegi, u ovvjament għandek il-problema tal-familji ta' x'jiġri mit-tfal li jinkludi l-aspett legali bħal dik tal-guardianship, eċċ.

Dawk huma l-problemi li għandna, f'dan l-waqt propizju, bħala pajjiż.

THE CHAIRMAN: Naħseb l-ikbar sfida hija t-tfittxija għax-xogħol għal persuni b'diżabilità.

IS-SUR JOSEPH CAMILLERI: Dik hija waħda minnhom, għax ovvjament waħda mill-isfidi fil-passat kienet li l-persuni b'diżabilità ma kinux ippreparati għax-xogħol, għax l-livell edukattiv tagħhom kien ikun baxx wisq, ċertifikati ma jkollhomx u lanqas ħiliet ma jkollhom.

Apparti minn hekk, il-familja tagħhom ma tippreparahomx għall-ħajja tax-xogħol.

U jkolli nistqarr li ħafna minn dawn il-persuni b'diżabilità huma mfissdin, u ma tagħtihomx tort lill-ġenituri għax jipprovaw jipproteġuhom.

Imma jekk it-tifel jew it-tifla qegħdin bil-vakanzi u tħallihom reqdin sal-10.00 a.m. jew sal-11.00 a.m., ovvjament se jsibuha iebsa li jridu jqumu kull filgħodu kmieni biex imorru għax-xogħol.

Hemm min ukoll iderrihom bil-mentalità li għax inti diżabbli, dak kollu li tagħmel jew ma tagħmilx, jgħaddi.

Pereżempju, in-nies tax-xogħol tagħna, jekk nagħtuhom task u nafu li jistgħu jagħmluha, nippretendu li jagħmluha u ma naċċettawx skużi.

THE CHAIRMAN: Sur Camilleri, f'isem sħabi nirringrazzjak tal-parteċipazzjoni tiegħek f'din il-laqgħa u nawguraw li, fl-inqas żmien possibbli, ir-Research Analyst tagħna tlesti r-rapport li jkopri numru kbir ta' laqgħat li kellna fuq dan is-suġġett.

Grazzi.

Fid-8:55 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li kellha titħabbar iktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 123

It-Tlieta, 28 ta' Frar, 2012

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7:20 p.m.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat, ippresieda.

Dr Elaine Birmingham, Research Analyst mal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, kienet preżenti għal din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nr.

122 li saret nhar it-Tlieta 21 ta' Frar 2012, ġew konfermati.

Laqgħa mal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità.

(Ikompli mil-Laqgħa 11 tal-14 ta' Jannar 2012)

Il-President tal-Kumitat, l-Onor Edwin Vassallo stieden lis-Sur Joseph Camilleri, Chairman tal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità biex jagħti risposti għal mistoqsijiet li kienu saru mill-membri tal-Kumitat f'laqgħa preċedenti bl-istess suġġett.

Is-Sur Camilleri ta r-risposti li fost oħrajn ikunu jittrattaw suġġetti dwar is-CDAU, assistenti personali barranin, pensjonijiet u l-Blue Badge.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fid-8:55 pm il-Kumitat aġġorna għall-data li kellha titħabbar iktar tard.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 124

Il-Ħamis, l-1 ta' Marzu, 2012

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar il-Ħamis, l-1 ta' Marzu, 2012 fit-3:00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Laqgħa mad-Delegazzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa Greta dwar it-Traffikar tal-Bnedmin.

Affarijiet oħra.


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Il-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 124

Il-Ħamis 01 ta' Marzu, 2012

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 124

Il-Ħamis 01 ta' Marzu, 2012

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-03:10 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 119 li saret nhar it-Tlieta, 22 ta' Novembru 2011, ġew konfermati.

Laqgħa mad-Delegazzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar it-Traffikar tal-Bnedmin (Greta)

Fl-4:30 p.m. il-Kumitat irriżuma u aġġorna għal data li kellha titħabbar iktar tard.


LAQGĦA NRU 124

Il-Ħamis, l-1 ta' Marzu, 2012

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fit-3.10 p.m.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nr.

119 li saret nhar it-Tlieta 22 ta' Novembru 2011 ġew konfermati.

Carolina Lasén Diaz, amministratur fis-Segretarjat tal-Kunsill tal-Ewropa fuq il-Convention on Action against Trafficking in Human Beings, lis-Sinj Gulnara Shahinian, l-Ewwel Viċi-President tal-GRETA u lis-Sinj.

Davor Derenicinovic, it-Tieni Viċi-President tal-GRETA biex jagħtu informazzjoni fuq is-suġġett.

Fuq talba tad-delegazzjoni tal-GRETA, il-Kumitat qabel li l-laqgħa għandha tinżamm fil-magħluq.

Kienu preżenti wkoll is-Sur Joseph St John Director (Policy Development), is-Sur Joseph Ellul AD (International Relations) u s-Sin Joyce Damato Policy Officer (Development Directorate) mill-Ministeru tal-Intern u Affarijiet Parlamentari.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

LAQGĦA NRU.

Il-Ġimgħa, 2 ta' Marzu 2012

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-1:44 p.m.

L-Onor Francis Zammit Dimech, President tal-Kumitat, ippresieda.

Preżenti wkoll kien hemm il-Ministru tal-Finanzi, l-Ekonomija u Investiment flimkien mal-Avukat Ġererali, Dr Peter Grech, u diversi uffiċjali pubbliċi.

ASSENTI: Il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Affarijiet Barranin, l-Onor Francis Agius u l-Onor Charlò Bonnici.

L-Iskrivan tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-laqgħa numru 59 li saret fil-21 ta' Frar 2012 kienu konfermati.

INFORMAZZJONI MILL-PRESIDENT

Il-President tal-Kumitat informa lill-Membri li kienu saru l-avviżi meħtieġa sabiex kull min hu interessat jibgħat il-kummenti jew rapporti tiegħu fir-rigward tal-Ftehim Kummerċjali dwar il-Ġlieda kontra l-Falsifikazzjoni (ACTA) u li r-risposti li daħlu sa dak inhar ġew mgħoddija lill-Membri flimkien mat-traskrizzjoni tal-laqgħa tas-17 ta' Frar, 2012, dwar dan l-istess suġġett, u rapport qasir dwar reazzjonijiet li kien hemm f'diversi pajjiżi għal dan il-ftehim.

DISKUSSJONI FUQ IL-FTEHIM KUMMERĊJALI DWAR IL-ĠLIEDA KONTRA L-FALSIFIKAZZJONI (ACTA - ANTI-COUNTERFEITING TRADE AGREEMENT ) - KONTINWAZZJONI

Wara diskussjoni qasira kien hemm qbil unanimu li fid-dawl tal-fatt li fit-22 ta' Frar, 2012, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet li titlob l-opinjoni tal-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja dwar jekk il-Ftehim Kummerċjali dwar il-Ġlieda kontra l-Falsifikazzjoni jiksirx id-drittijiet u l-libertajiet fundamentali, ikun raġjonevoli li t-tkomplija tad-diskussjoni preliminari f'dan il-Kumitat tiġi posposta għal wara li tingħata din opinjoni peress li jista' jagħti l-każ li t-test preżenti jkun irid jiġi modifikat.

Il-Kumitat (i) innota li l-Parlament Ewropew issokta bil-konsiderazzjoni ta' dan il-ftehim fil-kumitati tiegħu u (ii) esperima l-opinjoni li x-xogħol min-naħa tal-Gvern fuq leġislazzjoni dwar id-drittijiet diġitali tal-individwu jitkompla irrispettivament mill-proċess ta' ratifika tal-ACTA.

Il-Ministru tal-Finanzi, l-Ekonomija u Investiment reġa' ddikjara li l-pożizzjoni tal-Gvern kienet li ma jikkonsidrax ir-ratifika ta' dan il-ftehim jekk jinstab li jmur kontra d-drittijiet u l-libertajiet fundamentali u qabel ma jirratifikah il-Parlament Ewropew.

Il-Ministru tal-Finanzi, l-Ekonomija u Investiment ippreżenta lill-Kumitat:-

Dokument 1015 Kopja tar-rapport datat id-29 ta' Frar 2012 magħmul mill-Kummissarju għall-Informazzjoni u l- Protezzjoni tad-Data, fuq inkarigu tal-Ministru tal-Finanzi, l-Ekonomija u Investiment, dwar jekk il-Ftehim Kummerċjali dwar il-Ġlieda kontra l-Falsifikazzjoni hux konformi ma' Kap. 440 tal-Liġijiet ta' Malta dwar il-Protezzjoni tal-Data.

Fis-2:03 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data oħra li kellha tiġi komunikata aktar tard

SKRIVAN TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET tal-familja

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 5

It-Tnejn, 5 ta' Marzu 2012 fis-7:00pm

L-Onor Jean Pierre Farrugia, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet tal-Familja, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 5 ta' Marzu, 2012 fis-7:00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Programm ta' Ħidma 2012.

Affarijiet oħra.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET tal-Familja

LAQGĦA NRU 5

It-Tnejn, 5 ta' Marzu, 2012

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet tal-Familja ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.10 p.m.

L-Onor Jean Pierre Farrugia, President tal-Kumitat, ippresieda.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Fuq punti imqajma mill-Onor Jean Pierre Farrugia u l-Onor Marie Louise Coleiro Preca, il-Kumitat qabel li l-minuti għandhom jiġu emendati kif ġej:

Il-paragrafu ntitolat Informazzjoni għandu jaqra kif ġej:

Minħabba s-sensittivita tas-suġġett, il-Ministru tal-Finanzi ma xtaqx jikkometti ruħu fil-Kumitat minħabba n-natura kummerċjali tat-taħditiet li kienu qegħdin isiru bejn l-Air Malta u l-Unions.

Ġie maqbul ukoll li għandu jidħol dan il-paragrafu li ġej taħt it-titolu "Preparazzjoni Xierqa Qabel Żwieġ Ċivili":

Ġie maqbul li dan is-suġġett għandu jitqajjem kemm mal-Ministeru tal-Ġustizzja, Konsultazzjoni Pubblika u Familja kif ukoll mal-Ministeru għall-Infrastruttura, Trasport u Komunikazzjoni.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nr.

4, li saret nhar it-Tlieta 21 ta' Frar 2012, kif emendati, ġew konfermati.

L-Onor Jean Pierre Farrugia, President tal-Kumitat, ippreżenta

L-Onor Farrugia ppreżenta wkoll il-proposti tiegħu dwar il-Pjan ta' Ħidma għall-Kumitat dwar il-Familja għal 2012 meħudin mir-rapport tar-Relationships Foundation.

Kien hemm qbil li l-ewwel laqgħat tal-Kumitat għandhom ikunu mal-Kummissjoni Nazzjonali dwar il-Familja u maċ-Ċentru għall-Istudji tal-Familja fl-Università ta' Malta.

Wara, l-Onor Farrugia stieden lill-membri biex jagħtu il-veduti tagħhom dwar il-Pjan ta' Ħidma.

Il-membri qablu wkoll li l-laqgħat sussegwenti għandhom ikunu mistiedna l-Kummissarju għat-Tfal u l-Aġenzija Appoġġ.

Il-Kumitat qabel ukoll li jiġi ndirizzat l-aspett legali tal-familja u jiġu mistiedna dawk li huma nvoluti fil-liġi tal-familja.

Fit-8:05 p.m. il-Kumitat ikkonkluda fuq is-suġġett u aġġorna għal data li għandha titħabbar iktar tard.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR IX-XOGĦOL TAL-KAMRA

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 50

It-Tlieta, 6 ta' Marzu 2012 fis-6.30 pm

L-iSpeaker, President tal-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 6 ta' Marzu 2012 fis-6.30 pm fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt, b'din l-aġenda:

Ombudsplan għas-sena 2012

Xogħol tal-Kamra

Affarijiet oħra

28 ta' Frar 2012 SKRIVAN TAL-KAMRA


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

LAQGĦA NRU.

It-Tlieta, 6 ta' Marzu 2012

Il-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.20p.m.

PREŻENTI

Il-Ministru tal-Intern u Affarijiet Parlamentari, l-Onor David Agius, l-Onor Frederick Azzopardi, l-Onor Helena Dalli, l-Onor Anġlu Farrugia u l-Onor Joe Mizzi.

Il-minuti tal-laqgħa nru.

49 li saret fis-27 ta' Frar 2012 ma ġewx konfermati.

Wara li ġew suġġeriti xi korrezzjonijiet, il-Kumitat qabel li dawn il-minuti kellhom jiġu konfermati fil-laqgħa li jmiss.

Mr Speaker informa lill-Membri l-apparat tal-video streaming kien ġie stallat u li s-servizz seta' jibda jopera skond linji gwida li ġew imqassma lill-Membri qabel il-laqgħa.

Wara li ġew imqajjma xi oġġezzjonijiet ġie deċiż li dan is-servizz kellu jibda wara li l-linji gwida jiġu riveduti biex jirriflettu r-rimarki li saru.

XOGĦOL TAL-KAMRA

Fuq talba tal-Membri tal-Oppożizzjoni l-Kumitat qabel li jgħaddi għat-tieni item fuq l-Aġenda - Xogħol tal-Kamra - qabel jibda jiġi diskuss l-Ombudsplan għas-sena 2012.

Il-Ministru tal-Intern u Affarijiet Parlamentari, informa lill-Kumitat li kien għadda kopja tal-Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Att dwar Self tal-Gvern u l-Għoti ta' Self lir-Repubblika Ellenika - Abbozz nru 104 – u kopja tar-riżoluzzjoni għar-Ratifika tat-Trattat dwar Stabbilita', Koordinazzjoni u Governanza, lill-Oppożizzjoni.

Il-Ministru qal li l-ħsieb tal-Gvern kien li kemm dan l-Abbozz kif ukoll ir-riżoluzzjoni jiġu diskussi matul il-ġimgħa ta' wara imma peress li kemm il-Prim Ministru kif ukoll il-Ministru tal-Finanzi, l-Ekonomija u Investiment kellhom ikunu msefrin dan ma setax iseħħ.

Għaldaqstant huwa ppropona li t-Tnejn 12 ta' Marzu 2012, il-Parlament ma jiltaqax in vista tal-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali tas-Sibt 10 ta' Marzu 2012, u li t-Tlieta u l-Erbgħa tkompli d-diskussjoni fuq it-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi dwar l-Iżvilupp Sostenibbli – Abbozz nru 95.

L-Onor Anglu Farrugia qal li l-Oppożizzjoni, għat-tielet darba, kienet qiegħda tistaqsi meta se tiġi diskussa l-mozzjoni numru 280 imressqa mill-Onor Jose' Herrera u l-Onor Michael Falzon dwar riforma fis-setturi tal-ġustizzja u l-intern.

Huwa qal li jekk il-Kumitat mhux se jasal għal data, l-Oppożizzjoni kienet qed tiddikjara li mhijiex qiegħda taqbel mal-programm ta' ħidma tal-Kamra kif propost mill-Kap tal-Kamra u tirriżerva li tieħu r-rimedji tagħha.

L-Onor Joe Mizzi reġa' rrefera għal dak li kien intqal mill-Ministru Tonio Borg fil-laqgha 44 tas-7 ta' Diċembru 2011 li din il-mozzjoni kellha tiġi diskussa sal-aħħar ta' Jannar 2012 kif ukoll għall-mozzjoni ta' proċedura nru 78 li għaddiet mill-Kamra fit-2 ta' Marzu 2009 fejn qal li din il-mozzjoni kienet tindirizza l-eżiġenzi tas-safar tal-Gvern.

Il-Ministru tal-Intern u Affarijiet Parlamentari qal li wieħed ried jirrikonoxxi li fl-Ewropa teżisti sitwazzjoni ekonomika li titlob li wieħed jirreaġixxi għaliha.

Huwa qal li minħabba dawn iċ-ċirkostanzi, huwa kien għadu mhux f'pożizzjoni li jindika xi data għad-diskussjoni fir-rigward ta' mozzjoni numru 280 kif ukoll ta' mozzjonijiet oħra li għad irid jiġu dibattuti.

Fis-7.52pm il-Kumitat stieden lill-Prim Imħallef Emeritus Dr Joseph Said Pullicino, Ombudsman, sabiex jipparteċipa fil-Kumitat ħalli jikkummenta b'mod ġenerali kif ukoll iwieġeb għal xi mistoqsijiet jew osservazzjonijiet li jistgħu jsirulu fuq l-Ombudsplan 2012 li tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra tad-Deputati fit-30 ta' Ottubru 2011.

Dr Said Pullicino ippreżenta lill-Kumitat korrispondenza datata 9 u 12 ta' Jannar 2012 bejn l-Ombudsman u s-Segretarju Permanenti fil-Ministeru tal-Finanzi, l-Ekonomija u Investiment.

Fit-8.12pm, wara li l-Ombudsman ikkonkonkluda l-intervent tiegħu, l-Onor Helena Dalli għamlet il-kummenti tagħha dwar l-Ombudsplan 2012.

Fid-9.00pm id-diskussjoni kienet interrotta u l-Kumitat aġġorna għal data li kellha tiġi komunikata aktar tard.

SKRIVAN TAL-KAMRA


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 125

It-Tlieta, 13 ta' Marzu, 2012

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 13 ta' Marzu, 2012 fis-7:15 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Diskussjoni u approvazzjoni tat-Tmien Rapport tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali intitolat "Lejn iktar Sigurtà u Bon Ordni f'Paceville."

Affarijiet oħra.