(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Il-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 13

L-Erbgħa, 21 ta' Jannar, 2009

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 13

L-Erbgħa, 21 ta' Jannar, 2009

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.30 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 12 li saret nhar it-Tlieta 20 ta' Jannar 2009 ġew konfermati.

F'hiex isarraf in-nuqqas tal-missier fil-familja,

minħabba separazzjoni u l-effetti fuq it-tfal?

Diskussjoni ma'

THE CHAIRMAN (Onor. Edwin Vassallo): Ngħaddu mill-ewwel għal-laqgħa tal-lum li għandha bħala tema n-nuqqas tal-missier fil-familja minħabba separazzjoni, u allura x'inhu l-effett fuq it-tfal meta minħabba separazzjoni, it-tfal jittrabbew jew mingħajr il-missier jew bi preżenza inqas tal-missier.

Biex niddiskutu dan is-suġġett, magħna llum għandna lil Dr. Charles Azzopardi.

Nixtieq nagħmel avviż żgħir.

Peress din il-laqgħa tkun imxandra live fuq l-internet, għaldaqstant kull kelma li wieħed jgħid, jekk toħroġ m'hemmx mod ta' kif treġġaha lura.

Għalhekk wieħed joqgħod daqxejn attent u jkun responsabbli għal dak li jgħid.

DR CHARLES AZZOPARDI: Jien għamilt il-preżentazzjoni bl-Ingliż għax sibtni aktar komdu imma naturalment hawnhekk se nitkellem bil-Malti.

Jiena hawnhekk tkellimt fuq child wieħed u dan għamiltu apposta għax illum diffiċli tara dik il-kostellazzjoni, aktar ma jgħaddi ż-żmien, il-familja aktar qiegħda tiċkien.

Fil-fatt il-koppji llum aktar qed jaslu biex ikollhom tarbija waħda minflok tnejn għax tnejn saret spiża kbira ħafna għalihom.

Għalhekk għamilt il-kelma "child" biss u mhux "children".

Ħalli nibdew bid-diskussjoni.

Hawnhekk qed nitkellem qabel u wara s-separazzjoni.

Dan għaliex għalkemm is-separazzjoni huwa att fejn inti tmur tiffirma għand in-nutar jew għand l-avukat jew il-Qorti u sseparajt, is-separazzjoni mhijiex a point in time imma hija proċess twil ħafna.

Biżżejjed ngħid li meta jisseparaw il-ġenituri u t-tfal ikollhom ħames jew sitt xhur, dawn il-ġenituri jridu jerġgħu jiltaqgħu xi darba, per eżempju meta t-tfal tagħhom jiżżewġu.

U n-nanniet jibqgħu in touch magħhom throughout.

Mela s-separazzjoni hija proċess tul il-ħajja tal-bniedem u mhux a point in time.

U din hija misconception kbira.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq it-tfal.

It-tfal mhux isofru f'dik il-ġimgħa li l-ġenituri jisseparaw imma t-tfal ikun ilhom isofru minn ħafna qabel għar-raġuni li l-ġlied u l-inkwiet jibda minn ħafna qabel, anke jekk il-ġlied ikun wieħed tas-silenzju t-tfal xorta waħda jbatu.

U jkomplu jbatu għal ħafna u ħafna wara.

Jiena ġieli niltaqa' ma' rġiel u nisa li jkunu waslu biex jiżżewġu u dawn jiġu jikkonsultaw miegħi għax ikunu qed iħossuhom li jridu jistiednu lil ommhom li ilha ma' raġel ieħor 15-il sena u jridu jistiednu wkoll lil missierhom li ilu ma' mara oħra 12-il sena imma ma jafux eżatt x'se jagħmlu.

Dawn huma deċiżjonijiet tqal ħafna xi kultant għat-tfal, speċjalment fejn ikun hemm ħafna ġlied.

Il-focus tagħna se jkun fuq il-fatherlessness imma kif kont qed ngħid l-ewwel, ma tistax tiffoka fuq il-missier biss mingħajr ma ssemmi l-mara u r-relazzjoni ta' bejniethom għax din hija xi ħaġa importanti ħafna.

Importanti li nibdew nifhmu li ż-żewġ ġenituri huma importanti għat-tfal u m'hemmx ġenitur li huwa aktar importanti minn ieħor.

Sfortunatament il-kultura tagħna ħafna drabi tqarraq bina għax tgħidilna li l-omm hija l-aktar ġenitur importanti għat-tfal imma dan huwa kollu gideb u mhu veru xejn.

Psikoloġikament it-tfal biex jikbru b'saħħithom irid ikollhom żewġ role models u anke jekk il-missier ma jeżistix fil-familja, dan xorta huwa mudell.

Nafu li t-tfal li m'għandhomx missier jew li missierhom ikun distanti għal xi raġuni jew oħra, it-tfal xorta jkollhom fantasija tiegħu u xorta jikkreaw stampa tiegħu.

Fil-psikoloġija ngħidulu l-kunċett tal-closure dan, li meta jkun hemm xi ħaġa vaga f'moħħ il-bniedem, jew ikun hemm mistoqsijiet li jrid risposta tagħhom, jipprova di natura jirrispondihom, anke jekk ir-risposti jġibhom mill-fantasija ta' moħħu jew mill-cartoons, mit-television jew mir-reklami.

Imma n-nies jibnuhom dawn, bħal meta jkun hemm tradiment u l-parti li sofriet it-tradiment ikollha ħafna mistoqsijiet li jekk il-parti l-oħra ma tirrispondihomx, din tibda tivvintahom minn moħħha u jinħolqu żewġ veritajiet li tiġi xi ħaġa aktar perikoluża.

Fit-tfal ħafna drabi jiġri l-istess ħaġa, fejn dawn joħolqu ideat fuq missierhom meta mbagħad missierhom jidħol f'ħajjithom b'xi mod jew ieħor, ikunu ddiżappuntati għax il-fantasija ta' moħħhom tkun aktar perfetta mir-realtà.

Jiġifieri anke jekk jien niltaqa' ma' missieri kuljum, kważi kważi l-fantasija li jkolli tiegħu tkun aktar perfetta.

U din narawha wkoll f'nies kbar, aħseb u ara fit-tfal.

Ikollok persuni kbar li jgħidulek li huma lanqas biss jimmaġinaw lill-ommhom u l-missierhom f'relazzjoni sesswali flimkien.

Jiġifieri anke kbar jibqa' jkollhom fantasija idealistika jew idealizzata tal-ġenituri tagħhom.

U din hija importanti għax it-tfal għandhom bżonn taż-żewġ ġenituri tagħhom.

Għalhekk iż-żewġ ġenituri għandhom jibqgħu fil-ħajja tat-tfal indaqs u b'mod ekwu.

Imbagħad hawnhekk tidħol il-liġi tas-separazzjoni.

Per eżempju, f'Malta nafu li t-tfal normalment jingħataw lill-omm mingħajr ħafna mistoqsijiet, u din sfortunatament tiġi aċċettata mill-irġiel ukoll.

Jien mhux qed ngħid hekk għax il-maġistrati għandhom xi favur jew ieħor imma għax din hija r-realtà.

U sfortunatament anke l-irġiel jaċċettawha, anke meta l-irġiel ħafna drabi jkollhom il-possibilità aktar mill-mara li jrabbu t-tfal, ikollhom aktar ħin f'idejhom u aktar flus.

Per eżempju, ikollok raġel jaħdem bil-lejl u jaf li għandu lil ħuħ jew lil oħtu li tista' torqod mat-tfal bil-lejl sakemm hu jkun għax-xogħol filwaqt li matul il-ġurnata jkollu l-ħin kollu għalih.

Imma dan xorta ma jżommx it-tfal, xorta kulturalment ngħidu li t-tfal aħjar iżżommhom il-mara għax it-tfal qishom assoċjati mal-mara.

Għalhekk huwa importanti li anke wara s-separazzjoni ż-żewġ ġenituri jibqgħu fil-ħajja tat-tfal.

Naħseb li din il-biċċa hija self-explanatory.

Bħala pajjiż u bħala stat għandna nkunu ċerti u nassiguraw li t-tfal ikollhom iż-żewġ ġenituri, anke wara s-separazzjoni.

Malta naqra iktar protetti minħabba li m'għandniex dawk id-distanzi kbar li għandhom barra minn Malta.

Ħafna drabi n-nies jiġru wara x-xogħol, imma issa anke f'Malta din saret diffikultà għax ħafna nies qed imorru jaħdmu x'imkien ieħor, f'pajjiż ieħor u m'għadniex dak il-pajjiż żgħir fejn ir-raġel mar jaħdem Ħal Tarxien u l-mara baqgħet toqgħod l-Imqabba u allura għandhom ħames minuti karozza bogħod.

Illum ir-raġel mar jaħdem Brussell, Londra jew il-Ġermanja, u allura qed jiġri l-istess hawn Malta wkoll.

It-tfal, anke jekk ġenwinament il-missier iħobbhom u jixtieq ikun magħhom, u l-omm tikkollabora miegħu, xorta qed ikun hemm din ir-realtà li l-missier ma jkunx preżenti fil-ħajja tagħhom.

Sfortunatament iltqajt ma' każijiet fejn anke l-omm ma tkunx fil-ħajja tat-tfal minħabba l-istess raġuni.

Fil-fatt it-tfal jitħallew ma' babysitter sabiex il-mara u r-raġel ikunu jistgħu jibqgħu għaddejjin bil-karriera tagħhom.

U dan f'isem il-gender equality - li m'għandi xejn kontriha - imma wieħed irid jaħsibhom dawn l-affarijiet ukoll.

Ħafna drabi din hija xi ħaġa ta' kultura imma mhijiex xi ħaġa tagħna biss imma naħseb li hija tal-pajjiżi tal-west kollu.

Nassumu li l-missier iddeċieda li ma jarax it-tfal jew il-missier iddeċieda li ma jkollux aċċess għat-tfal jew li jagħti t-tfal lill-mara wara s-separazzjoni.

Ħafna drabi ssib li l-irġiel għandhom diffikultà jesprimu d-diffikultajiet u l-emozzjonijiet tagħhom ta' kemm qed jimmissjaw it-tfal tagħhom.

Ħafna irġiel lanqas jafu jgħiduha kemm qed jimmissjaw it-tfal u din hija xi ħaġa li niltaqa' magħha kuljum.

M'ilux kont qed nitkellem ma' wieħed u bdejt ngħidlu li t-tifel tiegħi se jsiefer u kemm kont qed nimmissjah avolja għadu ma telaqx, u dan baqa' jħares lejja, speċi ma bedix jifhem x'jien ngħid għax mhux kliem li tistennih mingħand raġel.

U din tagħmel ħafna sens għax qisu meta ngħidu li l-mara u r-raġel flimkien jagħmlu d-deċiżjoni li l-mara se żżomm lit-tfal, xorta ħafna drabi naħsbu li r-raġel by choice ma marx jarahom is-Sibt.

U sfortunatament meta jkun hemm ħafna battibekki bejn il-mara u r-raġel, ħafna drabi r-resentment tal-mara aktar jolqot lit-tfal milli r-resentment għar-raġel.

Dan għaliex aktar ikun hemm il-mara mat-tfal.

Allura jekk ikun hemm naqra resentment għar-raġel, aktar it-tfal jieħdu dik l-impressjoni li l-missier ma jridx jarahom għax jisimgħu ħafna drabi lill-ommhom tirrinforzaha dik somehow.

Iltqajt ma' ħafna każijiet fejn sfortunament l-omm tagħmel ħafna xkiel sabiex ir-raġel ma jarax lit-tfal.

Iltqajt ma' sitwazzjonijiet fejn tinfetaħ kawża l-qorti li kien hemm abbuż sesswali u mbagħad jirriżulta li ma kien hemm xejn minn dan kollu.

Jiġifieri tant tidħol pika fin-nofs, li meta nitkellmu fuq separazzjoni ċivili, wieħed irid joqgħod naqra attent, għax mhux kollha jkunu daqshekk ċivili n-nies.

Hawn ħafna nies ċivili, li joqgħodu madwar mejda u jagħmlu separazzjoni bonarja.

Imma mbagħad hawn ħafna nies oħrajn li r-rabja tant tegħlibhom li jiġu jitnellħu fuq kemm qed jagħmlu ħsara lit-tfal u ma jikkonsidrawx l-impatt ta' dan kollu.

Naturalment l-impatt ma jkunx wieħed immedjat imma huwa xi ħaġa dejjiema fuq il-ħajja tat-tfal, l-impatt li kważi kważi - kif intqal dalgħodu fuq il-komunikazzjoni - ma tistax tirriversjah.

Impatt li bl-ebda terapija ma tirriversjah.

Fil-fatt diġà bdejna naraw tfal li llum kibru u għandhom dawn id-diffikultajiet psikoloġiċi.

Jiena qed ngħid li the systemic nature of fatherlessness needs to be taken into consideration, jiġifieri mhux se niffokaw fuq il-missier biss għax il-missier qed jgħix f'kuntest, in-nuqqas ta' missier fil-familja qiegħed f'kuntest ta' familja, ta' soċjetà, ta' kultura, eċċ. Per eżempju, irridu naraw il-fatturi tax-xogħol li qed ibiegħdu iżjed lill-missier mit-tfal.

Imbagħad għandek il-fatturi l-oħra, bħall-mara u l-ġlied ta' bejniethom, il-familja estiża ħafna drabi tkun involuta fis-separazzjoni.

Peress li Malta hija żgħira kellna studju wara l-ieħor li juru li jkun hemm effett tan-nanniet fuq it-tfal.

Ħafna drabi dak l-impatt fuq it-tfal irridu nikkonsidrawh ukoll għax in-nanniet ikunu wkoll kompliċi fil-myths jew fil-beliefs li jkunu qed jiġu ġġenerati fuq it-tfal.

Jekk l-omm tieħu t-tfal tagħha għand ommha jew ir-raġel jeħodhom għand ommu, it-tfal se jisimgħu kliem li mhuwiex tajjeb għal widnejhom kontra ommhom jew kontra missierhom.

U dak huwa ħażin.

Jekk qed ngħidu li t-tfal għandhom bżonn taż-żewġ kolonni f'ħajjithom – il-ġenituri - jekk wieħed ikisser lill-ieħor, dawn ma jibqagħlhom xejn.

U allura dak kollu li tkun emmint fih waqt li qed tikber ħalli tkun b'saħħtek psikoloġikament, se jispiċċa fix-xejn.

Allura f'hiex se tibda temmen issa?

U tispiċċa titħawwad kompletament.

It-tfal li jsoffru dan in-nuqqas ħafna drabi jkollhom idea mgħawġa tal-imħabba u ma jkunux jafu jispjegaw x'inhi din l-imħabba.

Xi kultant jesprimu din l-imħabba b'mod mgħawweġ u b'modi mhux tajbin.

Mela t-tfal ikollhom ħafna diffikultajiet fejn tidħol l-emozzjoni u l-imġieba tagħhom.

Jiġifieri jekk tifel jara lil missieru jgħajjar lill-ommu u mbagħad jarahom jinħabbu, se jħawwad moħħu.

Dan se jibda jistaqsi lilu nnifsu jekk l-imħabba tfissirx li inti tgħajjar lil xi ħadd jew li nkella tintitolahx li jagħmel il-ħsara fuq xi ħadd.

Dawn huma punti delikati ħafna.

Il-familja estiża ħafna drabi tikkontribwixxi għal dawn l-affarjiet għax sfortunatament in-nanniet - għalkemm ħafna drabi jservu ta' buffer għat-tfal u jiena ltqajt ma' nanniet tajbin ħafna - jagħmlu wkoll ħafna ħsara għax ikunu kompliċi ma' ċertu diskors quddiem it-tfal.

Per eżempju, jgħidulhom; "Mur għid lil missierek, mhux hu ma takx flus biex tixtri l-islipper li trid".

Jista' ikun li dan id-diskors jingħad in bona fide għax jien nemmen li ħadd ma jkun irid jagħmel ħsara lill-uliedu stess, imma hu x'inhu l-każ, xorta waħda qed issir il-ħsara lit-tfal.

Din l-ewwel diġà semmejtha, li ħafna drabi t-tfal ikunu iżjed mal-omm u allura aktar qed jieħdu l-influwenza tal-omm.

Hawnhekk jidħol punt importanti ħafna għax jidħol imbagħad id-dettall ta' jekk it-tfal ikunux boys or girls.

Jekk inti għandek tifel li jisma' mingħand ommu kontra missieru, l-impatt psikoloġiku huwa differenti milli kieku kienet tifla li qed tisma' kontra missierha.

Biex it-tfal jikbru għandhom bżonn liż-żewġ ġenituri, imma biex it-tfal jikbru psikoloġikament in line mal-gender tagħhom - dak li aħna ngħidulu gender stereotypes - dawn jiddentifikaw mal-ġenitur tal-istess sess.

Allura t-tifel jibda jisma' kontinwament kontra missieru, qisu xi ħadd qed jgħidlu li dak mhux tajjeb, li dak ma tridx toqgħod fuqu, li dak ma tridx timitah bl-ebda mod għax mhux qed jagħmillek tajjeb.

Dan l-impatt fuq it-tifel ħafna drabi jkun iżjed ta' ħsara.

Fil-fatt tant hu hekk li fil-konferenza tal-mime urejt statistika - li ħallejt xi ftit minnha hawnhekk għax ħassejt li hija importanti - li fil-ħabsijiet fl-Ingilterra hemm proporzjon enormi ta' nies li huma fatherless.

U l-biċċa l-kbira tagħhom huma rġiel!

Fil-fatt fl-Ingilterra jekk hemm prison population ta' madwar 50,000, - m'iniex ċert minn din iċ-ċifra – il-predominanza hija irġiel.

L-istess bħalma għandna Malta.

U naħseb jekk issir riċerka - ladarba qed jisimgħuna fuq l-internet forsi jkun hawn xi student Universitarju li jagħmilha - aħna nieħdu pjaċir inkunu nafu x'kondizzjonijiet soċjali għandhom in-nies li jmorru l-ħabs.

Din semmejtha l-ewwel ukoll, il-kustodja normalment b'mod naturali tiġi mogħtija lill-omm mingħajr ma ħafna nies jistaqsu ħafna mistoqsijiet.

Il-komplikazzjonijiet jinqalgħu meta r-raġel jitlob il-kustodja.

Imma meta mara titlob il-kustodja qisu xi ħaġa naturali u ma jkunx hemm panic fuqha as such.

Ir-raġel normalment ikun mogħti d-dritt għall-aċċess fil-weekend, bil-ħinijiet eżatti, u ħafna drabi sfortunatament l-omm tagħmel minn kollox biex jekk il-missier għandu jiġi fis-6.00, ma jiġix fis-5.55 għat-tifla u jekk suppost iġibha fis-7.00 u fis-7.05 ikun għadu ma wasalx, tibda ċċempillu fuq il-mobile u tagħjru biex jieħu t-tifla d-dar.

Dawn huma komplikazzjonijiet daqxejn delikati.

Jien bħalissa qiegħed nitbissem imma mal-klijenti tiegħi nibda nibki!

Nibki meta nara lit-tfal jgħidu li jagħlqu widnejhom għax ma jkunux iridu jisimgħu dan id-diskors għax idejjaqhom u jfixklilhom moħħhom.

Nhar is-Sibt kombinazzjoni ħriġna daqxejn jien u l-mara, u filwaqt li konna mexjin bdejt nara ħafna rġiel waħedhom mat-tfal.

Il-mara tiegħi naïve għax mhux qiegħda fix-xogħol tiegħi u allura ma tatx kas, imma meta għedtilha kemm hawn irġiel bit-tfal il-Ħadd filgħodu jew il-Ħadd wara nofsinhar.… Tinduna li hemm ħafna irġiel bit-tfal u dan mhux għax il-mara tagħhom tkun għax-xogħol imma ħafna drabi għax ikunu separati.

U dan tarah anke mill-mod ta' kif iġibu ruħhom fir-ristorant għax ma jkunux jafu kif se jġibu ruħhom mat-tfal daqs l-omm.

Wisq probabli tinduna wkoll jekk separazzjoni għadhiex friska bil-mod kif jaġixxu mat-tfal.

Fil-fatt jiġu f'sitwazzjoni fejn qatt ma rabbew tfal u mbagħad f'daqqa waħda, trid tieħu ħsiebhom il-ġurnata kollha.

U din naħseb li mhijiex xi ħaġa faċli għall-irġiel.

Għalhekk il-missier jiġi qisu an invisible parent or a ghost parent.

Ħafna drabi jkun hemm biss għall-ħażin jew biex jagħti l-kastigi.

Dik hija xi ħaġa li xorta tibqa' fl-irwol tal-missier, anke wara s-separazzjoni.

Ir-role tal-missier jibqa' dak li jikkastiga lit-tfal.

Tiskanta meta mbagħad tara ġenituri separati qed jiħħendiljaw it-tfal, issib li l-omm normalment hija aktar lenient mill-missier, jiġifieri l-missier xorta jikkastigahom lit-tfal.

Allura dik tiżviluppa li f'dawn is-sagħtejn li jkollu mat-tfal, se joqgħod jikkorreġihom u t-tfal ikabbru d-distanza minn miegħu għax f'dawn is-sagħtejn li qattgħu miegħu, missierhom se joqgħod jikkoreġihom fuq dak li jkun għamlu ħażin.

Dawn huma punti li wieħed irid iżommhom f'moħħu wkoll.

Imma ovvjament dik hija t-tradizzjoni kulturali tal-gender f'Malta, fejn l-irġiel jieħdu ħsieb l-istructural care, li jaraw li d-dar tkun tajba, li qed jipprovdu biżżejjed flus għat-tfal u l-mara, filwaqt li n-nisa jipprovdu l-emotional care u l-bżonnijiet emozzjonali tal-familja.

Dik normalment tipperpetwa anke wara s-separazzjoni.

Din hija xi ħaġa li naħseb tista' toħroġ miċ-ċensiment mingħajr problemi ta' xejn.

In-nuqqas tal-missier.

Fiha nnifisha diġà s-separazzjoni qed iġġib ħafna faqar f'Malta, din hija xi ħaġa li ilna nafuha u naħseb li anke tkellmet fuqha Dr Angela Abela ma' Fr. CHARLES Tabone.

Nafu li s-separazzjoni qed iġib il-faqar.

Dan għaliex fis-separazzjoni l-ġid se jinqasam.

Dan filli għandek it-tfal li qed jgħixu u trabbew f'ċerta kumdità f'dar bi tliet ikmamar tas-sodda jew f'xi terraced house u filli qed ikollhom jgħaddu mis-separazzjoni.

Issa din mhux sempliċement kemm tagħmel division by two għax kieku faċli.

Mhux ikollok dar li tiswa Lm120,000 u tagħmilha division by two u se jifdallek Lm60,000 li bihom tista' tixtri appartament ħelu ħafna, għax il-problema hi li ħafna mill-flus ikunu fuq loan.

Mela jekk dar tiswa Lm120,000, wisq probabli jkollok Lm60,000 li jkunu loan.

Għalhekk meta taqsam dak li jifdal, jibqagħlek biss miżerja f'idejk.

Barra minn hekk meta tmur il-bank biex tieħu loan waħdek, se jiġu kkalkulati l-paga tiegħek biss u mhux il-paga tat-tnejn.

Allura l-faqar dejjem jiġi mġebbed u estiż.

Din hija xi ħaġa interessanti ħafna għax dawn it-tfal ibatu ħafna l-faqar.

Ħafna ġenituri li jkunu għaddejjin minn seperazzjoni jgħidulek li lanqas jixtru ħwejjeġ għalihom biex ikunu jistgħu jibgħatu lit-tfal tagħhom l-iskola bl-uniformi u l-islippers.

Issa hawnhekk mhux qed ngħidu slippers li jiswew ħafna flus imma slippers normali u l-uniformi.

Dan huwa l-faqar li qed nitkellmu fuqu u t-tfal ibatu minnu.

Issa n-nuqqas ta' missier tinfluwenza hawnhekk għax il-missier huwa l-persuna fil-familja li jkollu l-akbar income normalment.

Fil-biċċa l-kbira tal-koppji Maltin huwa r-raġel li jaqla' l-aktar flus.

U dan mhux biss għax ikollu paga iżjed minn tal-mara imma għax normalment jinvestu aktar fil-karriera tar-raġel milli fil-karriera tal-mara.

Normalment raġel ikun ilu aktar fix-xogħol mill-mara għax din tkun waqfet minħabba li jkollha t-tfal u allura tkun tilfet xi promotion ukoll.

Allura normalment l-income tar-raġel ikun aħjar minn tal-mara.

Ovvjament imbagħad jibdew jidħlu l-battibekki tal-qorti.

Ħafna rġiel ukoll jaslu biex jgħidu li ma jridux jagħtu flus lill-mara u jagħtuha biss Lm20 fil-ġimgħa għat-tfal kemm titlob il-qorti.

Bir-rispett kollu imma b'Lm20 fil-ġimgħa ma trabbix it-tfal għax fir-realtà trid ħafna aktar minn hekk.

Dawn huma kondizzjonijiet li jiġu fihom it-tfal li l-ġenituri tagħhom ikunu qed jisseparaw u jidħlu f'dawn l-affarijiet mingħajr m'għandhom x'jaqsmu xejn f'dawn l-affarijiet.

It-tfal ma jkollhom ħtija ta' xejn u huma innoċenti.

Minħabba li l-missier jirrappreżenta d-dixxiplina fil-familji Maltin, ħafna drabi bin-nuqqas tiegħu fid-dar, it-tfal jispiċċaw jitilfu ħafna affarijiet li għandhom x'jaqsmu mad-dixxiplina, jitilfu s-sens tal-awtorità, ir-rispett lejn l-awtorità u ħafna drabi jsibu ruħhom… Anke jekk ikunu qed jgħixu mal-missier biss, il-fatt li qed jgħixu ma' ġenitur wieħed u mhux mat-tnejn, diġà s-sens ta' dixxiplina se jonqos.

Jekk ommi taħdem tmien sigħat jew disa' sigħat kuljum biex tkun tista' iżżommna għax isseparata, kif tista' tieħu ħsiebi daqs li kieku għandi ż-żewġ ġenituri?

Issa peress li l-missier jirrapreżenta d-dixxiplina fid-dar - dik li ngħidulha l-istructural care, li jipprovdi l-limits, anke fiżiċi, ta' xħin it-tfal għandhom jidħlu u xħin għandhom joħorġu mid-dar, xi ħaġa li l-missier huwa tajjeb ħafna għalihom hawn Malta - sfortunatament bin-nuqqas tiegħu, tibda tintilef is-sens ta' dixxiplina.

X'jiġri meta jintilef is-sens ta' dixxiplina?

It-tfal jibdew ma jmorrux skola biżżejjed jew ma jagħmlux il-homework kollu u allura jkollok a lower educational performance.

Normalment anke l-inkwiet stess jassorbihom biżżejjed biex joqogħdu jhewdnu u ma joqogħdux attenti fil-klassi.

Issa se jkollok dawn it-tfal li jgħaddu minn dawn iċ-ċirkostanzi.

Nafu wkoll li aktar ma t-tfal ma jkollhomx achievements, aktar hemm riskju li jinvolvu ruħhom f'affarijiet ħżiena.

Għax normalment tfajliet u ġuvintur li jinvolvu ruħhom fil-crimes, ikunu dawk li they did not achieve in school performance.

U ħafna drabi school performance tiddetermina ma' fatturi oħrajn jekk it-tfal jiċċapsux mal-ġustizzja jew le.

Għax nafu li jekk children slack in school performance, allura għandhom aktar ċans li jkunu bored, ikollhom aktar ċans li jaħlu l-ħin tagħhom jiġru fit-toroq u allura aktar għandek ċans ta' drogi, kriminalità, teenage pregnancy u problemi mentali.

Nafu minn pajjiżi oħra bħall-Ġermanja u l-Ingilterra per eżempju, li r-rata tad- divorzju hija marbuta mal-fatt li t-tfal jiġu sseparati minn mal-ġenituri tagħhom u ma' problemi mentali.

Riċerka speċifika turi kif ħafna tfal li jinqatgħu minn mal-ġenituri tagħhom qabel is-16-il sena, iżidu ċ-ċans li jkunu aktar vjolenti f'ħajjithom, ikollhom aktar problemi mentali u aktar ċans li jiċċappsu mal-ġustizzja.

Niżżilt iċ-child abuse għax ħafna drabi l-missier jipprovdi din l-istructural care.

Din tismagħha l-iktar minn dawk in-nies li jabbużaw mit-tfal.

Per eżempju, nixtieq li f'Malta nagħmlu survey biex naraw in-nies li jkunu abbużati sesswalment meta jkunu tfal, humiex ġejjin minn kontest ta' żewġ ġenituri jew inkella ġenitur wieħed.

Għax ħafna drabi peress li l-missier jipprovdi din l-istructural care, anke l-abuser jibża' iżjed meta jkun hemm missier involut li jaf li qiegħed hemmhekk milli kieku m'hemmx dak il-missier.

Jiġifieri t-tfal tagħmilhom iżjed vulnerabbli għall-abbuż sesswali.

F'Malta r-rata ta' single parents li qed irabbu u jwelldu tfal qed tiżdied u żdiedet ħafna - u dawn l-aħħar snin irdoppjat - u dik fiha nnifisha hemm fatherlessness imma anke l-family breakdown għandha konsegwenza ta' fatherlessness.

Hawnhekk hawn statistika li hija marbuta ma' barra minn Malta għax f'Malta m'għandniex din it-tip ta' statistika.

Fil-fatt 70% taż-żgħażagħ fl-Istati Uniti li qegħdin f'istituzzjonijiet riformattivi kibru f'single parent homes u 72% tal-murderers u 60% tar-rapists kibru mingħajr missier.

Il-parti l-kbira minn dawn huma rġiel, anzi kważi nista' ngħid li huma 100% irġiel.

Din għandha implikazzjonijiet serji fl-abilità verbali li jiżviluppaw u allura kemm se jkunu vjolenti jew le.

Nafu li hemm korelazzjoni tajba bejn l-intelliġenza verbali tat-tfal - l-aktar is-subien għax dawn għandhom iżjed inkapaċità verbali - u l-vjolenza.

Meta taħdem ma' rġiel li jsawtu l-mara jgħidulek li huma ma jsibux kliem meta jisplodu, l-mara tiegħu taqbad tgħid, ma jifhimhiex u jintilef.

Din għandha implikazzjonijiet serji meta qed ngħidu li t-tfal - l-aktar is-subien - ma jkunux kapaċi jiżviluppaw l-intelliġenza tagħhom fl-iskola, fosthom fil-qari u fil-maths.

Dawn imbagħad jiżviluppaw fi tfal vjolenti u fiha hemm link qawwija barra minn Malta u nstabet ripetutament kemm fl-Amerika kif ukoll fl-Ingilterra.

Il-parti l-kbira mill-ħabsien u l-juvenile detention inmates, high school dropouts, pregnant teenagers, adolescent murderers and rapists ikunu ġejjin minn fatherless homes.

L-aħħar każ li kien hemm f'Liverpool fejn ġuvnott qatel lil tifel ieħor, huwa każ tipiku ta' fatherlessness.

Naħseb il-konċett Abusive parents? huwa importanti.

Dan meta l-ġenituri jkunu qegħdin jisseparaw u "jabbużaw" mit-tfal, within inverted commas.

Ma tkunx l-intenzjoni tagħhom li jabbużaw minnhom imma ħafna drabi jkunu jafu li qed jagħmlu l-ħsara, għax aħna ngħidulhom li qed jagħmlu l-ħsara lit-tfal, imma xorta l-impulse u r-rabja tegħlibhom u ma jkunux kapaċi jikkontrollaw lilhom infushom.

Is-sentenzi li nisma' li jgħidu l-ġenituri lit-tfal tagħom huma xi ħaġa atroċi.

Li missier jgħid lil tifel ta' disa' snin – għadu kemm kelli każ illum wara n-nofsinhar – li ommu ħarbet ma' wieħed u jgħidilu b'mod aktar vulgari minn hekk, hija wkoll skandaluża jekk tgħidha lil xi ħadd kbir, aħseb u ara li jgħidu lil tifel ta' tmien snin li għadu lanqas jaf x'jiġifieri mara oħra ħlief ommu!

U dik hija xi ħaġa atroċi.

Li l-ġenituri jgħajjru lil xulxin quddiem it-tfal b'mankamenti jew b'difetti fiżiċi hija xi ħaġa li għat-tfal se tkun diżastru għax se jibdew jaraw lill-missierhom jew lill-ommhom b'dak il-mod.

U naħseb wieħed irid jibda jiddiskuti dawn l-affarijiet.

Issa tgħiduli se nibdew nitfgħu l-ħabs lil kull min ikellem lit-tfal b'dan il-mod?

Ma naħsibx li qed ngħid li rridu nitfugħhom il-ħabs imma b'xi mod irridu noħolqu kampanja edukattiva li speċifikament tindirizza n-nies li qegħdin jisseparaw.

Naħseb li jekk inti tagħżel li tissepara, qiegħed tagħżel li tagħmel ħajtek mod ieħor milli kif hi.

Naħseb li by definition għandu jingħad li ma' din l-għażla, inti trid tieħu ċerta edukazzjoni.

Jekk jien se nissepara, allura bilfors irrid immur dak il-kors - bħal meta l-knisja tgħidlek li biex tiżżewweġ trid tmur il-kors ta' Kana - sabiex neduka ruħi kif se nġib ruħi mat-tfal fis-separazzjoni.

L-abbuż jista' ikun dirett jew indirett.

Xi kultant meta lit-tifel ngħidulu li ommok ħarbet ma' wieħed jew li missierek ħarab ma' waħda, dak huwa abbuż dirett imma ħafna drabi l-abbuż ikun iżjed sottili minn hekk.

Per eżempju, it-tifel ġie mingħand ommu u l-missier jibda jistaqsih ħafna mistoqsijiet.

X'għamiltu?

Ma' min kontu?

Ġie xi ħaddieħor magħkom?

Mela t-tfal taħsbu li huma xi mbeċilli?!

It-tfal ixommuk minn wara l-kantuniera u diġà jibdew jipproteġu s-sistema biex iżommuha bilanċjata!

U dik hija xi ħaġa li tagħmlilhom ħafna ħsara.

Dawn joħolqu dawk li bl-Ingliż ngħidulhom loyalty issues, kwestjonijiet u diffikultajiet ta' lejn min se nżomm il-lealtà tiegħi, jekk ngħidx lill-missieri li ma' ommi ġie l-boyfriend tagħha jew inkella li ma ngħidlu xejn.

X'se nagħmel?

Jekk ngħidlu, se naqlagħha mingħand ommi, jekk ma ngħidlux se naqlagħha mingħand missieri jekk isir jaf.

Imbagħad jekk ngħidlu qed nittradixxi lill-ommi u jekk ma ngħidlux qed nittradixxi lill-missieri – għax hemm tidħol il-lealtà.

U nista' nassigurakom li dawn il-ħsebijiet jifqgħu moħħ it-tfal – mhux ħsara jagħmlu imma jifqagħulhom!

It-tfal jagħżlu li joqogħdu barra, jippreferu ma jmorrux jiltaqgħu mal-missier jew mal-omm milli joqogħdu jisimgħu t-tgergir tagħhom għax ikunu sejrin jiltaqgħu mal-ġenitur l-ieħor.

Din lit-tfal tkissirhom psikoloġikament u tant tkissirhom li ħafna drabi, jekk l-omm toqgħod tgerger għax il-missier irid jagħmel hekk u jagħmel hekk mat-tfal, dawn jibdew jivvintaw l-affarijiet anke gideb biex ma jmorrux jiltaqgħu mal-missier.

Jibda jigdeb u jgħid li jħossu ma jiflaħx.

Ġieli kelli tfal li jweġġgħu "fiżikament" involontarjament, jew imardu lilhom infushom biex ma jmorrux jiltaqgħu mal-missier u b'hekk ma jisimgħux lill-ommhom tgerger u ma jħossuhomx li qed jittradixxu lill-omm, tant tinbena alleanza bejniethom.

Hemm dinamika sħiħa li m'hemmx għalfejn nidħol f'ħafna dettalji imma tiżviluppa dinamika perikoluża għat-tfal.

Din hija doża micidiale għalihom.

Ħafna mill-ħsara li ssir hija irreparabbli.

Imbagħad tista' tagħmel kemm tagħmel terapiji għax moħħok hekk kien u hekk jibqa' jaħseb.

Ma tkunx tista' tbiddel il-ħsieb tiegħek għax dak ikun kważi imprint.

Riċerkatur Amerikan kien qal li biex tneħħi l-ħsara li jagħmel id-divorzju trid mal-40 sena terapija.

Issa żgur li ħadd ma jaffordja li jmur 40 sena terapija u żgur li ħadd mhu se jagħmilhom għax it becomes very boring.

Inti ma tistax toqgħod tindirizza kull aspett ta' ħajtek u barra minn hekk, ħafna affarijiet isiru normali għat-tifel jew għat-tifla meta per eżempju, jibdew jikbru u jkollhom relazzjoni tagħhom, dawn jibdew deħlin u ħerġin minn relazzjoni għal oħra għax isibuha diffiċli li jibqgħu attached ma' xi ħadd intimament.

U dawn jiġrilhom hekk għax jibżgħu li se jiġrilhom l-istess bħall-ommhom u missierhom.

Inkella jidħlu blindly f'relazzjoni, jiżżewġu u jerġgħu jisseparaw huma wkoll.

Nafu li s-separazzjoni tintiret kulturalment from parent to child.

Jiġifieri fejn tidħol id-diviżjoni ta' proprjetà u l-beni għandna liġi perfetta - u n-nies u l-avukati wkoll isibu kif iduru madwarha u jinnegozjaw - imma mbagħad fejn jidħlu l-bżonnijiet tat-tfal ma nafx x'jiġri u xi kultant niddiżgusta ruħi b'dak li nisma'.

Fil-fatt nibda nisma' li t-tfal qatt ma jiġu mismugħa, li t-tfal qatt ma jiġu kkonsidrati fid-deċiżjonijiet li jsiru, u kważi kważi lanqas il-mara u r-raġel ma jiġu kkonsidrati f'dawn id-deċiżjonijiet.

Kont involut f'sitwazzjonijiet fejn l-avukat ta' naħa jinnegozzja mal-avukat tan-naħa l-oħra u l-maġistrat jiddeċiedi filwaqt li l-partijiet lanqas biss issemmgħu leħinhom.

U din hija xi ħaġa li għalija psikoloġikament ma tagħmilx sens.

Mela qed jirrappreżentani xi ħadd u qed nieħu second opinion tal-opinjoni tiegħi fuq ir-relazzjoni tiegħi.

Mela qed nitkellmu fuq opinjonijiet tal-opinjonijiet tal-opinjonijiet, li mbagħad jiddeċiedi l-maġistrat fuq dawn l-opinjonijiet jew l-imħallef skont iċ-ċirkostanza.

It-tfal ma jkunux mismugħa u ħafna drabi ma jmurx psikologu jkellem lit-tfal biex jara kif qed jgħixu s-separazzjoni.

Sakemm il-koppja ma jkollhomx il-flus u jġibu l-psikologu b'mod privat, it-tfal ma jibbenfikaw minn xejn.

Is-separazzjoni tfaqqar lin-nies, ħafna nies f'dawk iċ-ċirkostanzi lanqas ikollhom flus biex iġibu lit-tfal għat-terapija.

Naħseb dan huwa punt delikat ħafna.

Għax iridu jaqsmu lit-tifel, jaraw il-ħin kif inhu u mhux, mingħajr ma jikkonsidrawh bħala persuna u jagħtuh widen għall-bżonnijiet reali tiegħu.

Naħseb li kieku nagħmlu hekk nittrattaw l-affarijiet b'mod differenti anke legalment.

Hawnhekk nipproponi li s-sapport għandu jingħata lill-familja qabel is-separazzjoni u mhux wara s-separazzjoni.

Għalkemm kultant lanqas wara s-separazzjoni ma jeħduh dan is-sapport, jew minħabba injoranza jew minħabba nuqqas ta' availability ta' servizzi.

Imma jekk nissapportjaw lill-familja fiċ-ċiklu sħiħ tagħha, nkunu qed nipprevenu li ż-żweġijiet jitkissru.

Irridu nagħmlu r-riċerki ħalli naraw x'inhu jkisser iż-żweġijiet tagħna għax ħafna drabi noħorġu b'ċerta cliches fuq dawn l-affarijiet.

U ġieli tisma' lil min jgħidlek li llum ħadd ma jissapporti u li llum kulħadd moħħu biex jagħmel li jfettillu.

Imma mbagħad m'aħniex qed naraw il-forzi soċjali.

Jiena għadni kemm ġejt mitlub nikteb artikolu għal fuq ġurnal lokali dwar l-impatt ta' dan id-decline finanzjarju fil-west fuq il-familji.

Bdejt infittex u nikkontattja kollegi tiegħi barra minn Malta ħalli nara x'riċerki saru fuq din il-problema u tibqa' impressjonat bid-dettal tar-riċerki li jsiru u li juru l-impatt reali, il-frustrazzjoni, u l-vjolenza domestika kif inhi korrelata pożittivament mal-fallimenti tan-negozji, per eżempju.

F'Malta peress li għandna ħafna family businesses li mhumiex l-istess bħal business bil-bordijiet, fejn jekk falliet il-kumpannijia, jien nista' infittex impjieg ieħor.

Meta għandek family business, l-impatt se jkun enormi, u se jkun ħafna iżjed milli kieku kien impjegat ma' kumpannija li falliet.

Nara tfal u familji jibku għax ma jistgħux jaffordjaw li jkomplu jibagħtu t-tfal tagħhom f'skola privata.

U t-tfal ma jkunux fit-tieni sena jew fit-tielet sena tal-iskola imma jkunu form III jew form IV.

Dawn ikollhom ibiddlu l-iskola lit-tfal għax issa ma jistgħux jibagħtuhom aktar fi skola privata.

Iltqajt ma' sitwazzjonijiet fejn ir-raġel sfortunatament ikkommetta suwiċidju minħabba dawn l-affarijiet.

Issa hawnhekk mhux qed nitkellem fuq 20 sena ilu imma dawn huma affarijiet tal-mument għax m'ilhomx li seħħew.

Interessanti li wieħed jidħol fihom u nipprovdu sapport throughout iċ-ċiklu tal-familja.

Irridu nibdew mill-għerusija, fejn hawnhekk inħossni daqxejn proud ngħidha għax dalwaqt se jkollna l-ewwel kors ta' qabel iż-żwieġ għal dawk il-koppji li jiddeċiedu li jridu jiżżewġu mingħajr knisja.

Fil-fatt f'sena ikun hemm madwar 1,000 li jiżżewġu mingħajr knisja u dawn m'għandhomx opportunità li jmorru l-kors ta' Kana.

Għalhekk issa qed nipprovaw nagħtu din l-opportunità lin-nies li jridu jieħdu dan il-kors.

Hawnhekk xtaqt insemmi punt delikat ħafna u dan għandu x'jaqsam mal-mument li jiġu t-tfal fid-dinja.

F'dan il-mument m'għandna l-ebda sapport.

Nifirħu u nagħmlu ċ-ċfuf mal-bibien imma l-impatt li ġġib tarbija magħha - mhux biss il-ferħ, il-kejkijiet u l-pastini – huwa enormi, speċjalment meta l-ħajja moderna qiegħda titlob li l-mara u r-raġel ikollhom jaħdmu t-tnejn.

Jiena ltqajt ma' nisa jħabbtu rashom mal-ħajt bid-disperazzjoni għax ikun waslilhom il-mument li jridu jerġgħu jidħlu lura x-xogħol u ma jafux kif se joqgħodu mingħajr it-tarbija tagħhom.

Dawn huma mpatti enormi u rridu naraw kif se ngħinuhom throughout.

Anke fuq ir-relazzjoni hemm punti delikati oħra bħal m'hija meta koppja jkollhom tarbija u meta t-tfal jiġu biex jikbru u joħorġu mid-dar.

Dawn huma mumenti fejn il-familja l-aktar tgħaddi minn kriżi kbira u li hu ta' riskju għas-separazzjoni.

L-aktar mumenti vulnerabbli għar-raġel huwa meta tiġi l-ewwel tarbija, fit-tqala u fl-ewwel ġimgħat ta' wara l-ħlas fejn jista' jkollu affair ma' ħaddieħor.

Min-naħa l-oħra, għal mara l-aktar mument vulnerabbli huwa meta t-tfal jikbru u jitfarfru u jkunu se jitilqu mid-dar.

Issa dan mhux għax il-mara kiesħa jew inkella għax ir-raġel brikkun imma huma t-trends soċjali u huwa l-mod ta' kif isiru l-affarijiet fis-soċjetà.

Jiġifieri mhux xi ħaġa ndividwali imma xi ħaġa soċjali.

Għaldaqstant nerġa' ngħid li rridu nipprovdu għajnuna lill-familji biex innaqqsu l-ħinijiet tax-xogħol li qed jaħdmu, biex inżiedu l-preżenza tal-ġenituri fid-dar, b'mod partikolari tal-missier.

Kien hemm statisitka tal-Unjoni Ewropea li tgħid li l-koppja jridu jaħdmu 30 siegħa kull wieħed imma m'iniex ċert minn din u m'iniex konvint lanqas għax ma nafx kemm huwa possibbli fis-sitwazzjoni preżenti li jsir dan.

Imma b'xi mod irridu noħolqu iżjed ħin mal-familja għax hemm bżonn li l-ġenituri jqattgħu aktar ħin mal-familja.

Huwa tajjeb għat-tfal li jkollhom rutina fil-ħajja li tinvolvi l-familja, li jkun hemm ritwali li jiġu ċċelebrati għax ħafna minnhom qed jintilfu.

Meta nistaqsi l-familji kif jiċċelebraw il-Milied jew għeluq sninhom jew l-achievements tat-tfal, ħafna drabi jgħidulek li dawn l-affarijiet ma jingħatawx importanza u they go unnoticed.

U din hija xi ħaġa li tant inweġġa' biha għax huma ritwali importanti ħafna għat-tfal.

Jien għamilt żmien twil naħdem fil-qasam tad-drogi, fil-fatt għamilt 20 sena u sal-lum għadni in touch għax erġajt ġejt appuntat konsulent mal-Caritas.

U meta kont nistaqsi lill-familji x'jagħmlu, kif jiċċelebraw l-affarijiet jgħidulek li ma jemmnux b'dawn l-affarijiet, li ma jiċċellebrawx il-birthdays u ċ-ċelebrazzjonijiet ma jsirux.

Anke l-achievements tat-tfal jispiċċaw ma jiċċelebrawhomx u dik hija sfortuna għax dawn iċ-ċelebrazzjonijiet jagħmlu ħafna tajjeb għat-tfal.

Irridu nikkreaw inċentivi sabiex il-familja tingħaqad iżjed flimkien.

Irridu per eżempju, aktar postijiet fejn il-familja tkun tista' tmur fihom.

Sfortunatament nisma' ħafna nies igergru li bħala familja m'hawn imkien fejn tmur.

Luckily dawn il-postijiet qed jiżdiedu dan l-aħħar, imma xorta għad hemm bżonn ta' iżjed inċentivi biex it-tfal jingħaqdu mal-familji tagħhom.

U dan għandu jsir anke at a local council level.

Per eżempju, jien noqgħod Ħal Għaxaq fejn m'hemm imkien fejn tmur mal-familja, lanqas hemm kważi fejn imorru t-tfal għax kulma hemm huwa ground tal-football u se jagħmlu proġett ieħor u se jerġgħu jagħmlu ground ieħor tal-football.

Jiġifieri jekk tħobb it-tennis trid tmur x'imkien ieħor, jekk tħobb is-skateboarding bħat-tifel tiegħi, m'għandekx fejn tagħmel dan l-isport u jkollok tmur l-Imsida.

Issa anke l-iskate park m'hemmx fejn il-ġenituri joqogħdu bilqiegħda u josservaw lit-tfal tagħhom u jċapċpulhom u jgħidulhom kemm jafu jużawha l-iskateboard.

Irridu nissapportjaw lill-ġenituri biex irabbu t-tfal tagħhom u rridu noħolqu inċentiv qawwi biex il-ġenituri jmorru parenting skills u jmorru l-parenting training.

Irridu noħolqu dawn l-inċentivi u mhux tmur darba f'ħajjtek għax it-tfal kuljum jinbidlu.

Bħal meta tixtrilu żarbun illum u l-għada ma jiġihx, dak li tgħallimt illum fuq it-tfal, ħalli ma ngħidx għada, imma mill-pitgħada ma jibqax validu għax iż-żmien jinbidel u l-età tat-tfal tinbidel.

Jiena bħala ġenitur nikber u hopefully nimmatura u t-tfal ukoll jibdew jaraw l-affarijiet b'mod differenti.

Naħseb li s-sapport irid ikun kontinwu matul iż-żmien anke jibqa' sejjer sakemm – meta għedtha din darb'oħra kien hemm min tbissem u kważi daħak bija – it-tfal jikbru u jiżżewġu.

Dan għaliex anke f'dan l-istadju jkun hemm ħafna ġenituri li jibqgħu jindaħlu fl-affarijiet ta' uliedhom u allura anke hemmhekk hemm bżonn tal-edukazzjoni.

Jiġifieri l-edukazzjoni għandha tkun minn qabel ma tibda l-familja sakemm tispiċċa l-familja.

Naħseb li s-sistema edukattiva għandha mpatt qawwi minħabba li qed titfa' ħafna pressjoni fuq il-ġenituri u fuq it-tfal.

Illum sar kważi diżunur jekk it-tifel ma jmurx l-università u ma jġibx degree.

It-tfal iħossuha la jikbru imma l-ġenituri jħossuha aktar li t-tifel tagħhom ma marilhomx l-università.

Għax bħal dak li qallu t-tifel mar l-università għalihom u mhux għalih innifsu!

Imma aħna hekk nitkellmu.

Tisma' min jgħid "għax m'għadillix mill-eżami t-tifel", qisu għalihom qed jgħaddu mill-eżami.

Jiddispjaċini ngħid li din hija kultura bażwija għax turi li m'għandniex edukazzjoni.

Il-ġenituri mhumiex indipendenti mit-tfal tagħhom u allura t-tfal mhux se jkunu indipendenti mill-ġenituri tagħhom, u din toħloq sitwazzjoni gravi ħafna 'l quddiem.

Naħseb li rridu nibqgħu naħdmu fuq din.

Jiena personalment nieħu ħafna inizjattivi, immur fl-iskejjel, u nieħu pjaċir ħafna li jistednuni f'xi skola sabiex nagħmel xi diskussjoni mal-missirijiet fuq fatherhood.

Immur f'kull post u tara missirijiet minn kull klassi soċjali b'kull background edukattiv u tgħidx kemm nieħu pjaċir għax aktar ma jkun hawn minn dawn l-affarijiet, il-missirijiet aktar narahom li they break free mill-myths li jinħolqu fuq ir-rwol tal-missier u r-rwol tal-omm fid-dar.

Tismagħhom jgħidulek mela dak mhux il-mara tieħu ħsiebhom?

Il-mara tixtrilhom l-uniformijiet!

Mela jien naf nixtrilhom l-uniformi?

Dawn huma miti li l-irġiel u n-nisa qed jissapportjaw, mhux l-irġiel biss imma n-nisa wkoll, u allura l-irġiel għandhom bżonn ħafna sapport milli kritika.

Sfortunatament il-femministi kritiċi fl-Ewropa qabżu fuq ir-raġel u bdew jaqlgħulu minn kullimkien.

Naf missierijiet li fejn tidħol id-dar ma jmissu imkien, anke meta l-mara tkun taħdem full time u r-raġel ikun jaħdem full time, il-care tad-dar u tat-tfal, xorta l-omm trid tieħu ħsiebhom.

U dan jiġi at a cost mhux fuq saħħitha biss imma anke fuq ir-relazzjoni.

Dan għaliex myth ieħor huwa li t-tfal inġibuhom l-ewwel u qabel kollox, li hija l-akbar gidba faħxija għax it-tfal se jiltqu u inti se jkollok tħabbat wiċċek mal-mara.

L-ewwel u qabel kollox trid tiġi l-mara u mbagħad it-tfal jew inkella r-raġel u mbagħad it-tfal.

U ħafna koppji llum jgħidulek li t-tfal jiġu l-ewwel.

Dan huwa żball.

Jiddispjaċini ngħid li huwa żball u dan se tħallas il-prezz tiegħu meta t-tfal jikbru u jitilqu 'l barra mid-dar.

X'se tagħmel imbagħad?

Min se jiġi l-ewwel?

Sfortunament imbagħad trid terġa' tirrivedi s-sitwazzjoni kollha.

Għalhekk li nsibu mod ta' kif nikkonnettjaw it-tfal ma' missierithom hija importanti ħafna, mhux biss fis-separazzjoni imma anke throughout the life cycle.

Ħafna rġiel jaħdmu ħafna iktar sigħat milli taħdem il-mara, u sfortunatament allura jqattgħu inqas ħin mat-tfal.

U jagħmlu inqas attivitajiet mat-tfal.

M'ilux għamilt daqxejn ta' survey f'moħħi u staqsejt lil kull raġel li bdejt niltaqa' miegħu kemm iqatta' sigħat jilgħab mat-tfal matul il-ġimgħa.

U minn xi 80 raġel li staqsejt kien hemm biss wieħed jew tnejn li qaluli sigħat le, imma minuti iva għax ġieli joqgħodu jilagħbu xi logħba karti.

U kien hemm raġel ieħor li qalli li joqgħod jilgħab logħba playstation mat-tfal u din hija xi ħaġa sabiħa.

Din hija slide biex nuri kemm sostanzjalment naqas il-ħin mat-tfal kemm fl-Amerika u kemm fl-Ewropa.

Fid-disgħinijiet il-ġenituri kienu qed iqattgħu kważi 40% inqas ħin mat-tfal mill-ġenituri tal-ġenerazzjoni ta' qabilhom.

Sfortunatament ma nafux għax m'għandniex dawn it-tip ta' riċerki u nixtieq li kieku nsibu minn x'imkien il-fondi biex nagħmlu dawn ir-riċerki għax huma riċerki importanti ħafna.

Dan għaliex biex ikollok il-kwalità jrid ikollok ukoll il-kwantità.

Qed insibu li qed ikun hemm impatti simili ħafna fir-role modelling tat-tfal li trabbew minn età żgħira f'sitwazzjoni fejn missierhom jitlaq għax-xogħol meta jkunu għadhom reqdin u jiġi lura mix-xogħol meta diġà jkunu marru jorqdu jew eżatt l-aħħar ħames minuti, kemm jgħidulu goodnight u jmorru jorqdu.

Dawn it-tfal qed ikollhom effetti simili għal dawk it-tfal li trabbew kważi bla missier.

Xorta jridu jiffantisizzaw biex joħolqu lil missierhom f'moħħhom għax mhux qed jarawh u mhux qed jisimgħu dwaru biżżejjed.

Wisq probabli li l-omm tkun ix-xogħol ukoll u allura t-tfal mhux qegħdin jisimgħu biżżejjed fuq ommhom u missierhom, mhux qed jitgħallmu fuqhom u fuq il-karattru tagħhom.

B'hekk qed ikollhom ifittxu mudelli alternattivi.

Per eżempju, nafu li t-tfal - u din sibtha f'riċerka tiegħi stess - li jħarsu lejn il-ġenituri u ma jsibuhomx, jibdew ifittxu fil-media għar-role models ta' missierhom jew ommhom.

Ifittxu fil-media u fil-kotba li jaqraw ta' Cinderella jew fil-fantasiji tal-kotba sbieħ li jaqraw it-tfal.

U jibdew jikkreaw dan il-myth ta' ommhom u missierhom li mbagħad meta tikber u tħabbat wiċċek ma' ommok vera, issibha diżappuntanti għax ommok ma tkunx dik li kont immaġġinajt f'moħħok.

Dawn huma mistoqsijiet li rridu nibqgħu nistaqsu għax naħseb li għadna fqar fihom, għadna ma nafux biżżejjed.

Għadna ma nafux x'inhu l-impatt fuq it-tfal is-sigħat twal li qegħdin naħdmu.

Ħafna drabi n-nanniet jiġu injorati, anke waqt is-separazzjoni meta nafu li dawn għandhom rwol qawwi ħafna.

Ħafna drabi n-nanniet iservu ta' buffers importanti ħafna għat-tfal waqt is-separazzjoni.

Jien ħafna drabi naffaxxina ruħi bir-rwol li jieħdu n-nanniet fuq it-tfal tat-tfal f'każi ta' separazzjonijiet.

Naħseb we are neglecting them għax is-separazzjoni ma taffettwax biss lit-tfal tal-koppja.

Il-ġenituri ta' min jissepara - anke jekk min qed jissepara jkollu 50 sena u l-ġenituri jkollhom 70 sena - jinkwetaw ħafna.

Tant jinkwetaw in-nanniet li ħafna nies jibqgħu jġebbdu s-separazzjoni sakemm il-ġenituri tagħhom imutu.

Dawn jibqgħu mdejqin fiż-żwieġ u ma jisseparawx minħabba li ma jkunux iridu jaqsmu qalb il-ġenituri tagħhom.

Per eżempju, tismagħhom jgħidulek li mhux se jisseparaw għax inġennina l-ommi, jew inkella jgħidulek li ma nitlaqx mid-dar għax kieku ommi tmut bl-inkwiet.

U ħafna drabi dawn in-nies jibqgħu fiż-żwieġ sakemm wieħed mill-ġenituri jmut jew inkella t-tnejn imutu, jiddependi minn min ikun l-aktar powerful.

Għalhekk irridu nagħtu ħafna sapport lin-nanniet għax dawn qed ibatu wkoll.

Ovvjament il-familja estiża kollha jkollhom bżonn din l-għajnuna b'xi mod jew ieħor.

Meta jkun hemm xi diffikultà, l-ewwel li jmorru jgħidu, huwa lil xi ħadd tal-familja.

Jiġifieri jekk jien għandi diffikultà mal-mara, immur ngħid lill-kunjata li l-mara mhux qed iġġib ruħha sew, u allura qisni qiegħed nugża lill-mara m'ommha.

U l-mara tmur għand ommi jekk għandha diffikultà u tugżani magħha.

Normalment hekk jiġri, l-ewwel persuni li jkunu jafu bl-inkwiet, ħafna drabi jkunu l-ġenituri stess tal-koppja.

U għalhekk li n-nanniet huma importanti ħafna.

Irridu nieħdu ħsiebhom mhux għalihom infushom biss imma għax iridu jieħdu ħsieb it-tfal waqt is-separazzjoni.

Għalhekk għandhom rwol qawwi n-nanniet.

Ħafna drabi l-missirijiet jiġu kkritikati għall-assenza tagħhom mid-dar minħabba li jaħdmu sigħat twal ta' xogħol.

Ħafna drabi l-kritika tkun ġejja min-nisa tagħhom stess imma anke jiġu kkritikati mis-soċjetà.

Li għandhom bżonn huwa sapport u edukazzjoni biex jinħelsu - meta tibda tinħeles mill-miti u tibda tirrealizza li r-realtà hija differenti minn dawk l-erba' flieles li jkollok f'moħħok li jirregolawlek ħajtek għax ħafna drabi ssib xi erba' regoli li jkun hemm fil-ħajja f'moħħ ta' bniedem li jkunu qed jirregolawlu ħajtu kollha - from the stereotypes of provision within the family.

Dik hija importanti ħafna.

Din hija l-aħħar slide tiegħi fejn qed turi l-cover tal-ktieb tiegħi dwar is-separazzjoni u l-impatt fuq it-tfal.

Dan il-ktieb huwa għall-ġenituri u fuq kif jgħinu lit-tfal waqt is-separazzjoni.

Fl-ewwel slide kien ukoll cover ta' ktieb immirat għat-tfal u hemm ieħor għal-adoloxxenti, dwar mistoqsijiet li jistaqsu t-tfal, eċċ. Family friendly measures must ensure that children can enjoy both their father and mother equally.

U biex ngħid hekk din hija realtà ta' kuljum.

Min-naħa tiegħi nirringrazzjakom u jekk għandkom xi mistoqsijiet jew kummenti x'tagħmlu, napprezza li tagħmluhomli.

THE CHAIRMAN: Mela nistgħu ngħaddu għall-ħin tal-mistoqsijiet u ma niddejjaqx nistieden lil uffiċjali oħra li għandna madwar din il-mejda għal din il-laqgħa.

Imma qabel, nixtieq ngħaddi kumment fuq il-preżenza tagħkom hawnhekk.

Hawn il-Kummissarju għat-Tfal is-Sinjorina Carmen Zammit u xi uffiċjali responsabbli mill-qorti tal-familja wkoll.

Irrid nirringrazzjakom u napprezza l-preżenza tagħkom hawnhekk.

Stajtu ma ġejtux għax uffiċjalment m'intomx intom l-ispeakers tal-lum imma l-fatt li kontu konxji ta' din il-laqgħa tal-lum u ġejtu minn rajkom, nixtieq nirringrazzjakom pubblikament.

Nixtieq infakkarkom li b'din l-inizjattiva - 'il bogħod mill-familji rispettivi tagħkom - jista' jsir ħafna ġid li anke minn laqgħa bħal din, waqt li intom il-factotum għal ħafna deċiżjonijiet li jistgħu jittieħdu diġà qegħdin hawnhekk, u allura tħaffu mix-xogħol tagħna li nipprovaw noqogħdu nerġgħu nwasslu l-kelma ta' Dr. Azzopardi lilkom u lill-Ministeri tagħkom għax jekk intom qegħdin tisimgħu, dan jimla lil dan il-kumitat bil-kuraġġ għax biex isiru l-bidliet fil-pajjiżi, iridu jqabblu dan il-mument ta' responsabilità.

Għalhekk nirringrazzjakom u napprezza ħafna l-preżenza tagħhom hawnhekk.

Hekk kif il-membri parlamentari ta' dan il-kumitat ilestu mill-mistoqsijiet tagħhom, se nagħtikom l-opportunità wkoll li tagħmlu l-mistoqsijiet tagħkom.

Dr Azzopardi jekk għal xi raġuni jew oħra jispiċċalna l-ħin - għax aħna nħobbu nieqfu għall-ħabta tad-9.00 p.m. – u nkunu għadna qed nagħmlu l-mistoqsijiet - dejjem jekk hu possibli għalik - nitolbok sabiex tieħu nota tal-mistoqsijiet li jsiru, u mbagħad inħalluhom għal laqgħa oħra fejn inti terġa' tiġi mistieden biex tagħti r-risposti tiegħek.

Waqt il-preżentazzjoni tiegħek għamilt xi proposti wkoll li huma tajbin.

Allura nkunu ferm aktar grati li kieku mal-informazzjoni għar-risposti, jkun hemm ħjiel ta' x'inhuma dawn il-proposti.

Ix-xogħol tiegħi imbagħad ikun li inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-proposti tagħna f'forma ta' dokument lill-plenarja.

Imma ma rridx li l-informazzjoni li inpoġġi qisni qiegħed nerġa' nirrepeti s-slide show tiegħek.

Nixtieq li nisħqu fuq l-informazzjoni li tajtna imma, li jkun hemm kummenti wkoll tad-deputati u ta' uffiċjali oħra f'dawk li huma mistoqsijiet u proposti.

Għandna bżonn ukoll il-ħjiel ta' x'inhuma l-proposti.

Il-proposti rridu nressquhom għall-policymakers tagħna u lin-nies li jagħtuhom il-pariri.

Kif tafu hemm ħafna nies x'nipprovaw nikkonvinċu biex ċerti bidliet importanti jkunu jistgħu jseħħu.

Ma ninsewx ukoll li s-suġġett ta' din il-laqgħa ma sarx out of the blues imma l-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, qed jiddiskuti l-familja u kien għalhekk li ġejt mistieden biex titkellem fuq dan is-suġġett.

Din il-laqgħa hija waħda minn sensiela ta' laqgħat oħra li meta qegħdin niddiskutuhom, qegħdin inħarsu lejn il-familja b'mod mill-aktar wiesgħa.

Qegħdin niddiskutu s-sitwazzjonijiet differenti ta' familja, b'riferenza lejn x'jiġri jekk jibqa' jkollna aktar familji li jitkissru.

U allura r-rapport li finalment nixtiequ npoġġu fuq il-mejda tal-Kamra, huwa kemm il-familja għandna bżonn insaħħuha jekk irridu li nevitaw il-povertà, eċċ.

Ngħaddi għall-Onor.

Justyne Caruana biex tagħmel il-mistoqsijiet tagħha.

Kull min irid jistaqsi xi mistoqsijiet nitolbu jagħti ismu u minn liema uffiċċju tal-gvern ġej.

L-Onor.

JUSTYNE CARUANA: L-ewwelnett nixtieq nirringrazzja lil Dr. Azzopardi tal-preżentazzjoni li għamlilna.

Jiena segwejtu b'attenzjoni kbira għax sfortunatament dawn l-affarijiet ngħixhom kuljum peress li dak huwa parti minn xogħli.

U nista' ngħid li lqatt l-issues u l-weġgħat proprja li niltaqa' magħhom ta' kuljum u l-problemi li hemm bżonn jiġu indirizzati.

Għandna magħna nies li ġejjin mill-qorti, però nixtieq li forsi 'l quddiem ikollna laqgħa oħra fejn ikun hawn preżenti membri tal-ġudikatura li għandhom x'jaqsmu ma' dawn it-tip ta' każijiet.

B'hekk forsi nlaqqgħuhom flimkien ħalli jaraw mill-aspett tal-espert on the matter kif inhuma l-affarijiet u jiggwidaw aktar lill-ġudikanti.

Dr. Azzopardi semma ħafna s-separazzjonijiet fejn l-omm tittratta lit-tfal… Għandek il-liġi u għandek min japplika l-liġi.

U hemmhekk għandna bżonn naħdmu għax għandek il-liġi u trid tara l-mod ta' kif se tinterpretaha u tapplikaha.

Jiena ġieli jiġu rġiel quddiemi u meta tkun qed titkellem fuq il-manteniment, mingħajr ma tgħidilhom xejn jgħidulek li dak l-Imħallef jew it-tali Maġistrat daqshekk jagħti u huma daqshekk se jagħtu.

Mela dawn ikunu diġà pre-conditioned minn qabel għax ikun hemm dik it-trend tat-tali Imħallef u t-tali Maġistrat.

Xi kultant anke jippruvaw jikkondizzjonawk biex tipprova tagħmel Judge shopping jew Magistrate shopping, xi ħaġa li hija inaċċettabbli u inkonċepibbli.

Però hemm dik il-preconception li qed tagħmel ħafna ħsara.

Issa Dr Azzopardi semma l-fatt li tendenzjalment huma n-nisa li jiġu awarded il-care and custody.

Dan huwa fatt imma għandna wkoll shift in tendency għax qed ikollna ommijiet li huma stess qed jitolbu li ma jingħatawx il-kura u l-kustodja tat-tfal.

U dan jagħmluh għal diversi raġunijiet; jew minħabba li l-partner il-ġdid li jkollhom ma jkunx irid lit-tfal minn taż-żwieġ tagħha, jew inkella minħabba ambizzjonijiet ta' karriera jew anke għax ikollha pjanijiet li ssiefer.

Ma rridux niġġeneralizzaw u ngħidu li dik hija n-norma, però hemm a shift in trend.

Għalija meta jkolli mara quddiemi li tgħidli dawn it-tip ta' affarjiet, aktar insibha diffiċli biex nifhimha.

Din teżisti u trid tiġi kkonsidrata anke għal skop ta' studju u ta' statistika biex ikollna stampa ċara tas-sitwazzjoni.

Semmejt ukoll il-koppji li qed jisseparaw u l-bżonn ta' edukazzjoni u ta' terapija waqt li jkunu għaddejjin mill-proċess kollu.

Imma għandna backup services?

Min ikollu l-mezzi jista' jmur privatament għand l-esperti u jħallas għalihom hu, imma x'jiġri meta ma jkollokx il-mezzi u trid tirrikorri għand xi aġenzija jew struttura governattiva għall-għajnuna?

Nafu li dawn għandhom waiting lists twal u li kultant lanqas joffru dak is-servizz personalizzat u targeted kif wieħed forsi jkun jixtieq.

Għandna problema wkoll fejn jidħlu t-tfal, fejn inti semmejt li t-tfal mhux qed jiġu mismugħa.

Mal-Kummissarju għat-Tfal ġieli kellna taħditiet fuq il-bżonn tal-liġi tat-tfal biex id-drittijiet tat-tfal ikunu ben stabbiliti b'parametri legali biex it-tfal ikunu jistgħu jsemmgħu leħinhom.

Issa l-Qorti għandha diskrezzjoni jekk tismax lit-tfal jew le.

F'ħafna każijiet it-tfal ma jinstemgħux, però ġieli jkollok każijiet li minkejja li t-tfal jinstemgħu, ikunu qishom ma qalu xejn.

Naħseb li dik hija xi ħaġa frustranti ħafna kemm għal min jaħdem f'dan il-qasam, imma aktar u aktar għat-tfal stess li wara li jkollhom l-opportunità li jitkellmu, mbagħad ma jagħtux kashom u jiġu sforzati jagħmlu affarijiet kontra x-xewqa tagħhom.

Dan b'mod speċjali fejn ikollhom aċċess favur ġenitur li jkun abbużiv u li jkun ittraskura lit-tfal, imbagħad l-istess tfal jiġu mġiegħla bilfors imorru miegħu jew magħa f'ċerti ħinijiet u f'ċerti ġranet tal-ġimgħa.

Inti semmejt li t-tfal iweġġgħu lilhom infushom volontarjament.

Għandek kondizzjonijiet tat-tfal - u din spjegawhieli medikament għax jien m'iniex persuna medika – bħalma huma l-psychosomatic conditions li l-istress li jkollhom it-tfal tant huwa kbir li fiżikament jiżviluppaw patoloġiji li huma inspjegabbli.

Jiġifieri din qiegħda tkun ta' ħsara għat-tfal li bilfors f'ċerti ħinijiet iridu jmorru jaraw lil dak il-ġenitur, li hija xi ħaġa ta' ħsara kbira.

U minkejja li t-tfal jimmanifestaw ix-xewqat tagħhom li ma jridux imorru, xorta waħda jkollhom imorru.

Imbagħad ovvjament isir rapporti lill-pulizija, proċeduri legali u apparti s-separazzjoni, dawn l-affarijiet jibqgħu għaddejjin.

Anke fil-kwestjoni ta' mantenimenti rajnihom fil-Qrati Kriminali u rajnihom itellgħu lit-tfal magħhom.

U għalkemm ma jdaħħluhomx magħhom fl-awla, it-tfal jitħallew fil-kuriduri u hemmhekk jisimgħu u jaraw minn kollox.

Naturalment it-tfal jiġu nfluwenzati anke mill-mod ta' kif jingħadu l-affarijiet.

Ħaġa oħra li xtaqt insemmi hija l-preżenza tal-Avukat tat-Tfal.

Min jaf kemm-il darba tlabna għall-Avukat tat-Tfal u din ma tingħatax.

Dan għar-raġuni li hemm tnejn biss u allura żgur mhumiex suffiċjenti sabiex jiħħendiljaw il-każijiet kollha.

Għandek ukoll nuqqas ta' professjonisti bħal psychologists u child psychologists.

Il-manteniment.

L-iskuża li kienu jaħdmu u issa waqfu.

Raġel li jkun ordnat li jagħti l-manteniment jibda jġib ħafna skużi għax jgħidlek li ma jridx jagħti flus lil martu għax ma jafx x'qiegħda tagħmel bihom u għalkemm qed jagħtiha l-flus, it-tfal xorta jibqgħu bl-istess ħwejjeġ.

B'dawn il-ħafna battibekki tas-soltu nispiċċaw f'sitwazzjoni fejn il-manteniment ma jingħatax u jispiċċaw ibatu t-tfal.

Wara mbagħad l-omm u n-nanniet – kif semmejt tant tajjeb inti – joqgħodu jgħidu lit-tfal li missierhom ma tahomx flus.

Naturalment in-nanniet għandhom rwol importanti ħafna fuq dawn it-tip ta' messaġġi li nagħtu lit-tfal, jekk mhux ukoll meta niġu għal każijiet ta' separazzjoni, speċjalment l-ommijiet tar-raġel u l-ommijiet tal-mara li aktar ikomplu jfettqu f'xulxin u jitfgħu l-melħ fuq il-ferita.

Jiġifieri l-edukazzjoni waqt il-proċess tas-separazzjoni trid tingħata wkoll lill-extended family.

Għandna nuqqas ta' maturità anke fejn jidħlu koppji li jkunu qed jisseparaw u li jkollhom livell akkademiku u jkunu professjonisti f'dan il-qasam.

L-agħar separazzjoni li jista' jkollok hija separazzjoni bejn koppja avukati.

Koppja ta' avukati li jkunu qed jisseparaw jibdew ifettqu f'kollox u xi kultant litteralment tispiċċa tiddisgusta ruħek li dawn huma membri tal-istess professjoni tiegħek.

Tibda tiskanta kif dawn ikunu daqshekk professjonali mal-klijenti tagħhom.

Dan għaliex il-livell ta' professjonalità fil-professjoni legali qiegħda wkoll taffettwa ħafna l-każijiet, bħal meta jkollok koppja fejn il-mara jew ir-raġel biex jieħdu aktar milli ħaqqhom, jipprovaw jimmanuvraw u jimmanipolaw il-mod ta' kif jitkellmu, li jitolbu jew jgħidu ċertu affarijiet li lanqas biss iħossu.

Dr Azzopardi qalilna li f'kawżi ta' separazzjoni ġieli jitkellmu l-avukati biss.

Għalfejn?

Dan jiġri għax il-mara jew ir-raġel, għalkemm ikollhom dik l-animosità kollha fil-konfront tagħhom, ma jkollhomx dik il-kuxjenza li jgħidu affarijiet li forsi ma jkunux minnhom.

U allura jidħol l-avukat li sabiex jaġevola lill-klijent tiegħu, jibda jgħid ċerta affarijiet.

U dik hija xi ħaġa li diffiċli tikkontrollaha u taqbadha jekk ma jitkellimx il-klijent, imma xorta naħseb li għandna bżonn nitkellmu fuq dawn l-affarijiet ħalli noħolqu aktar kuxjenza dwar il-professjonisti.

Il-professjoni legali tagħmel xogħol ta' avukat imma għandha wkoll l-aspett soċjali u l-aspett uman li tagħtih il-weight tiegħu..

Kemm għandna nagħtu aktar importanza lir-rwol tal-missier.

Imma sfortunatament xi kultant l-irġiel stess iwaddbu l-ġebla fuq saqajhom.

Ftit ilu kelli każ ta' missier li beda jitlob il-kura u l-kustodja tat-tfal għax l-omm mhijiex idonea biex trabbihom.

Imma x'ħin tela jixhed irriżulta li lanqas kien jaf l-etajiet tat-tfal.

Veru banalità ħdejn il-komportament tal-omm li kienet tabbuża mill-alkoħol u x'naf jien, imma l-fatt li kien hemm dik il-mankanza trivjali, affettwa ħafna l-mod ta' kif il-ġudikant ħaseb u esprima ruħu fis-sentenza tiegħu.

Għandek ukoll il-problema ta' rġiel li jħossuhom inkompetenti sabiex jifhmu, jikkomunikaw u jindukraw lit-tfal.

Dan tarah meta jkollhom aċċess forsi ta' tliet sigħat fil-ġimgħa, u mbagħad għax ikun hemm ir-rakkmandazzjoni tas-social worker jew tar-rapport ta' xi espert li jissuġġerixxi li jridu jqattgħu aktar ħin mat-tfal, dawn jaqbadhom paniku sħiħ għax ma jkunux jafu x'se jaqbdu jagħmlu biex jieħdu ħsieb it-tfal tagħhom għal dak il-ħin kollu.

U allura naħseb li hemm bżonn li jingħata aktar sapport f'dan is-sens lill-missirijiet, mhux biss fil-każijiet ta' separazzjoni imma anke throughout l-upbringing tat-tfal.

Meta tkellimna ma' Dr Angela Abela tkellimna fuq courses tal-parent craft li jibdew minn qabel it-tqala u jibqgħu sejrin sa wara, li tendenzjalment imorru għalihom in-nisa, imma importanti li jkun hemm ukoll couple therapy fil-parent craft u fil-parenting skills.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

L-Onor.

Justyne Caruana hija avukat u allura rajna min-naħa legali.

Ħalli nkompli minn fejn spiċċat l-Onor.

Meta qed titkellem fuq il-proposta tiegħek rigward it-taħriġ, x'pariri tagħti li kieku jiena kelli npoġġik f'sitwazzjoni fejn ngħidlek biex tħares lejn Malta minn hawn u ħames snin oħra.

Li kieku mil-lum inti qiegħed tikkmanda, mil-lum sa ħames snin oħra xi proċess tixtieq tara li jsiru fil-proċess ta' taħriġ u lil min tagħtih?

B'mod sistematiku qed nagħmillek din il-mistoqsija ħalli inti tgħidilna x'inhuma l-proposti tiegħek ħalli aħna nkunu nistgħu nressquhom.

Inti kont qed tgħid ukoll li teħtieġ kampanja edukattiva għall-ġenituri li jkunu qegħdin jisseparaw, imma taħseb li tista' tgħallem lil xi ħadd li jkun driven bl-emozzjoni ta' rabja?

Jekk jien se nissepara u ninsab imweġġa' jew inkella diġà għandi storja romantika oħra, tant jien emozzjonat u tant jien taken off bl-emozzjoni tiegħi, tista' tarani nitgħallem kif se nġib ruħi biex lit-tfal ma nweġġagħhomx?!

Dan meta – u rridek tikkonfermali jekk huwiex hekk jew le – ħafna drabi f'każ ta' separazzjoni, l-inqas ħaġa li jagħtu każ il-koppja huma proprju t-tfal.

Hawnhekk flimkien magħna hawn is-Sinjura Carmen Zammit li laqatni ħafna dak li kienet qalet meta kienet għamlitilna l-presentation tagħha.

Fil-fatt kienet qaltilna li l-iżjed ħaġa preokkupanti hija l-uġiegħ tat-tfal waqt li l-ġenituri tagħhom ikunu għaddejjin minn separazzjoni.

Issa aħna x'nistgħu nagħmlu biex innaqqsu l-uġiegħ tat-tfal?

U x'nistgħu nagħmlu biex lil kbar nissensibilizzawhom u nirresponsabilizzawhom fuq dak li jista' jiġri lit-tfal f'każ ta' separazzjoni qabel ma jkun hemm ħjiel ta' separazzjoni?

Illum meta persuna adulta tqum filgħodu trid tagħmel tliet ringrazzjamenti lil Alla, li tgħid ara m'għandiex il-marda tal-kanċer, ara ma tanix attakk tal-qalb mal-lejl u ara l-mara għadha miegħi.

Dan għaliex ma tafx x'se jiġrilek l-għada u ma tafx kif tista' tkun vittma ta' waħda minnhom.

Allura kif se nedukaw - bħalma nagħmlu kampanja tajba ta' prevenzjoni fil-health – u nagħmlu kampanji ta' prevention qabel ma wieħed jidħol f'din it-trawma?

Kien hemm punt legali fejn it-tfal jiġu meqjusa bħala proprjetà imma l-liġi tibqa' dik li hi, jiġifieri tinkiteb minn nies li mbagħad tidderiġi lill-ġudikant.

X'jista' isir biex dak li huwa legali jingħata aspett psikoloġiku u aspett ta' kuxjenza soċjali.

Taraha li din tista' issir?

X'inhu l-effett fuq il-ġenitur li meta kien miżżewweġ, kien jara lill-uliedu l-ħin kollu, filwaqt li issa, wara s-separazzjoni, irid jistenna ġimgħa biex jara lit-tfal għax ikun imissu jarahom fil-weekends.

F'dawk il-każijiet x'għajnuna jew taħriġ jista' jingħata lil dik il-persuna issa li t-tfal ittieħdulu jew ittieħdulha minn magħha sempliċement għax isseparaw.

Issa bil-maqlub ħalli nneħħu d-dinja kattiva ta' fejn in-nies jisseparaw u nsemmu xi ħaġa oħra, jekk persuna tmut - jista' ikun il-missier - l-effett fuq it-tfal ta' fatherlessness jibqa' jixbah lil dak l-effett li għedt inti ta' meta ssir is-separazzjoni?

Issa ma rridx inkun kattiv miegħek.

Inti ġejt ippreparat u aħna tlabnik li tkun ippreparat fuq x'jiġri f'każ fejn hemm fatherlessness minħabba separazzjoni, imma moħħi issa qed jiġri xi ftit u ridt inkun ġust mar-realtà tal-ħajja.

X'jiġri meta jidħol il-partner jgħix fil-familja minflok il-missier?

Saret xi riċerka fuq dan?

U x'jista' ikun l-effett fuq it-tfal meta daħal xi ħadd jgħix mal-omm li mhuwiex missierhom u qiegħed jgħix hemmhekk fid-dar?

Minn xiex irridu nibżgħu jew għaliex irridu nkunu kuntenti?

Inti għidtilna li d-delikwenza hija riżultat ta' familji mkissra speċjalment f'ħafna soċjetajiet fejn hemm id-divorzju.

Jiena nixtieq li b'dawn il-laqgħat inkun qisni qed nagħmel social impact assessment tad-divorzju.

Imma Malta bħala soċjetà li s'issa għad m'għandhiex divorzju, meta tikkonsidra x'inhu jiġri f'dawk il-pajjiżi li għandhom id-divorzju, bħal delinkwenza, u l-effetti fuq it-tfal, x'messaġġ tħoss li għandek tagħti?

Issa xtaqt nistaqsi dwar tfal li kibru u saru adulti imma kienu trabbew f'trawmiet ta' waqt is-separazzjonijiet.

Meta ġiet Dr Angela Abela u konna qegħdin nitkellmu fuq il-faqar, aħna wżajna l-kliem goff Malti li l-qamel iġib il-qamel u l-flus iġibu l-flus, jiġifieri l-faqar iġib il-faqar, is-separazzjoni se ġġib is-separazzjoni u t-tajjeb se jġib it-tajjeb.

Allura s-soċjetà Maltija - mill-esperjenza tiegħek u bit-trends li għandna - jekk mhux se jirnexxilna b'xi mod inżommu l-hand break fuq dawn l-affarijiet, kif taraha?

Barra minn pajjiżna fejn hemm diġà d-divorzju, li kieku kelli ndur fuq xi ħadd u nkun allarmanti fuq din il-kwestjoni, dan se jdur fuqi u jgħidli; Mhux xorta qegħdin jgħixu?

Kieku inti x'tirrispondi għal dan il-kumment?

Il-quality of life illum għadha tiġi apprezzata?

Barra minn Malta ħadd mhu se jgħid li se jneħħi d-divorzju u jmur lura.

Naf li hemm ħafna schools of thought fejn il-gvernijiet differenti qegħdin jipprovaw jerġgħu jaraw kif is-soċjetà idaħħlulha ċerta valuri u jerġgħu jirresponsabilizzawha.

Madankollu jiena naħseb li dak li ntilef, jekk persuna trid 40 sena ta' terapija biex tirkupra, ma nafx kemm trid terapija is-soċjetà biex terġa' treġġa' kollox lura.

Imma allura f'din l-eventwalità, il-persuna li tkun trabbiet u ħarġet minn ġo familja sseparata, ir-risk of failure taż-żwieġ tagħha se jkun wieħed għoli?

Jiena nieqaf hawnhekk u nistieden lill-Onor.

Frederick Azzopardi ħalli jagħmel il-mistoqsijiet tiegħu.

FREDERICK AZZOPARDI: L-ewwelnett niskuża ruħi li ma kontx hawnhekk mill-bidu, però kont f'kumitat ieħor.

Imma mill-biċċa li lħaqt tal-presentation, nista' ngħid li kienet verament interessanti.

Kif dħalt hawnhekk smajt il-kumment "to help families reduce working hours".

Issa t-trend illum, kif jaf kulħadd, hija dik li s-sigħat qegħdin nipprovaw inżiduhom u mhux innaqqsuhom.

Allura kif nistgħu nsibu soluzzjonijiet għal dawn l-affarijiet fejn għandna koppji li qegħdin ikunu mgħobbijin bi djun u spejjeż li ma jistgħux ilaħħqu magħhom?

Naturalment jekk irridu nsolvu din il-problema, allura rridu nnaqqsu s-sigħat tax-xogħol, imma kif se nnaqqsuhom dawn is-sigħat?

Hemm każi fejn it-tfal, wara separazzjoni, jispiċċaw jieħdu ħsiebhom in-nanniet.

Taħseb li l-fatt li t-tfal se jkunu qegħdin jitrabbew man-nanniet se jħalli effett fuqhom 'il quddiem minħabba l-age gap li jkun hemm?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

JUSTYNE CARUANA: Meta jkollok każijiet ta' abbuż, speċjalment fuq il-bniet li jkunu abbużati minn missierhom, fl-ambitu tal-presentation li għamilt fuq fatherlessness fil-ħajja tat-tfal, meta inti għandek tifla li taf li l-father figure tagħha għamlilha l-ħsara, is-self-defence mechanism tagħha jagħmel a complete shutdown f'dak li għandu x'jaqsam mal-father figure.

F'dawn il-każijiet xorta l-findings li tajtna fil-presentation japplikaw l-effetti tal-fatherlessness?

Dan għaliex minkejja li jkollna dawn il-każijiet ta' abbużi, xorta waħda jkollok il-qrati li jordnaw l-aċċess favur il-missier.

U dan isir minkejja li jkollok il-minuri li assolutament ma tkunx trid taf u jkollok il-parir tal-psikologi li jgħidulek it's harmful li jkun hemm dan l-aċċess.

THE CHAIRMAN: Il-Kummissarju għat-Tfal, is-Sinjura Carmen Zammit.

IS-SINJURA CARMEN ZAMMIT (Kummissarju għat-Tfal): Dan huwa suġġett li jiena mmissu kważi kuljum.

Fil-fatt sal-lum stess kelli żewġ każijiet.

Fuq livell Ewropew, anke bħala l-ENOC - European Network of Ombudsman for Children - qegħdin nitkellmu ħafna fuq id-dritt ta' parteċipazzjoni tat-tfal f'kull fażi ta' ħajjithom.

U dan li qed jiġri fil-każi tas-separazzjoni, it-tfal mhumiex qegħdin jipparteċipaw, mhux biss meta jasal il-każ fil-qorti.

Hawnhekk se nallaċċja ftit ma' dak li qal Dr. Azzopardi għax anke fil-mument li l-ġenituri jibdew jaħsbu biex jisseparaw, irridu ngħallmuhom u trid tidħol il-kultura li t-tfal ikunu parti minn dik id-diskussjoni.

Jiena naħseb li b'hekk biss tista' ittaffi xi ftit mit-trawma li jkunu se jgħaddu minnha t-tfal.

Għalkemm il-liġi tipprovedi li t-tfal jinstemgħu, naħseb li dawn mhumiex qed jinstemgħu biżżejjed fil-qorti.

Naħseb li t-tfal mhux x'ħin jaslu fl-età ta' 14-il sena jridu jinstemgħu, imma jridu jinstemgħu ta' kull età.

Issa biex jinstemgħu t-tfal irid ikun hemm nies li jkunu jafu jisimgħu lit-tfal u li jkunu jafu jinterpretaw xi jridu jgħidu t-tfal għax hawnhekk kulħadd jaf - min ikollu ftit tal- esperjenza - li ħafna drabi l-ġenituri ma jkunux konxji tal-ħsara li qiegħda ssir lit-tfal.

Imma dawn jużaw lit-tfal tagħhom biex isawtu lill-partner u dan joħloq ħsara enormi fuq it-tfal.

Trid tkun persuna li jkollha rapport tajjeb mat-tfal.

Għalkemm għandna l-avukati tat-tfal u li huwa minnu li dawn huma tnejn u jaħdmu part-time, il-każijiet verament jarawhom u jidħlu fihom.

Imma inti jrid ikollok il-ħin biex tagħmel relazzjoni tajba mat-tfal.

Bħala uffiċċju aħna qegħdin nissuġġerixxu li malli l-ġenituri jkollhom l-avukat tagħhom, it-tfal irid ikollhom l-avukat tagħhom ukoll.

Jiena ltqajt ma' ġenituri li sseparaw u dawn kollha jgħidulek li t-tfal kollha għaddew minn trawma enormi.

Barra minn hekk qiegħda nissuġġerixxi wkoll li jkun hemm ukoll il-guardian ad litem.

Barra minn Malta nsibu grupp ta' nies fuq livell volontarju, bħal ex-teachers jew ex-social workers, li jkollhom il-kapaċità li jagħmlu rapport mat-tfal u allura jkunu jistgħu jwasslu l-leħen tat-tfal meta dawn ma jkunux jafu jwassluh il-Qorti waqt il-proċess tas-separazzjoni.

Barra minn hekk anke fuq livell ta' ENOC, qegħdin nistudjaw kif it-tfal jista' ikollhom aċċess għall-ġustizzja.

F'Malta, t-tfal għad m'għandhomx il-possibilità li jsemmgħu leħinhom jekk huma jkunu jixtiequ jressqu xi ħaġa.

U dik hija lakuna enormi li għandna.

Għoġobni ħafna l-fatt li semma' Dr. Azzopardi fuq ir-riċerka.

Malta nafu li n-numri ta' separazzjonijiet qiegħed jikber, u hawn ħafna tfal li qegħdin jgħixu man-nanniet, imma għadha ma daħlitx il-kultura li nipprovaw nagħmlu riċerki xjentifiċi biex imbagħad insibu l-mezzi ta' kif se nsolvu l-problemi.

Huwa minnu li f'Malta għadha ma daħlitx din il-kultura u din hija riċerka li għandha bżonn issir għax jekk ir-riċerka ssir, wieħed imbagħad jieħu l-mezzi meħtieġa sabiex jagħmel il-prevenzjoni għax jekk se nibqgħu sejrin hekk, se jkollna ħafna iżjed familji mkissrin.

Nirringrazzjak.

THE CHAIRMAN: Ippermettuli ngħaddi kumment.

Naħseb li bħala politika u anke bħala pajjiż, f'dawn l-aħħar snin għaddejna ħajja ta' żvilupp politiku mgħaġġel, orjentat lejn ċerta direzzjoni u ħarisna lejn dik id-direzzjoni biss.

U ma nkunx żbaljat jekk ngħid li prattikament waddabna l-orjentazzjoni politika tagħna fuq id-dibattitu politiku li kien limitat biss għas-sħubija fl-Unjoni Ewropea.

U allura l-ħidma tad-dipartimenti kienet kontinwament ikkonċentrata - jiena li għext dawn l-aħħar 12-il sena fil-politika, u 10 snin minnhom fl-eżekuttiv – fuq il-preparazzjoni għas-sħubija tagħna ma' l-Unjoni Ewropea.

Dan kien id-diskors tal-gvern qabel is-sħubija u kif se nkunu qegħdin kompatibbli issa li dħalna f'dan iż-żarbun.

Madanakollu naħseb li issa huwa l-aħjar ħin possibbli sabiex nieqfu, inħarsu madwarna u naraw x'qiegħed jiġri lis-soċjetà tagħna.

U jiena bla ma kont naf u bla ma kelli l-intenzjoni, għall-grazzja t'Alla spiċċajna qegħdin nagħmlu dan għax qegħdin nitfgħu għajnejna fuq l-aspetti differenti tas-soċjeta tagħna.

Għaldaqstant nixtieq li Dr Azzopardi jiġi ppreparat għal-laqgħa li jmiss bħalma kien illum.

Fil-pjan tal-ħidma tagħna li għamilna numru ta' xhur ilu, meta bdejna nħarsu lejn x'jistgħu jkunu l-issues differenti tal-familja, illum qed ninduna kemm bħala suġġett huwa profond daqslikieku qed nitkellmu fuq id-droga.

Irrid nistqarr magħkom li qabel ma ġejt għal din il-laqgħa kelli l-ħsieb li dan is-suġġett nikkonkludih f'seduta waħda imma issa qed ninduna li kont żbaljat.

Issa l-biċċa xogħol tagħna hi li nkunu eye opener lil ħafna politiċi oħra li qegħdin fil-plenarja, fejn hemmhekk kulħadd ikun għaddej mgħaġġel fuq il-ħidma rispettiva tiegħu.

Jiena nixtieq li Dr Azzopardi jerġà jiġi ppreparat bħalma kien illum biex nidħlu ftit aktar fil-fond ta' dawn l-issues permezz ta' risposti għal dawn il-mistoqsijiet.

L-uffiċċjali li ġew mill-qorti tal-Familja nħallihom fil-libertà kollha jekk jerġgħux ikunu preżenti jew le.

Naf li se terġgħu tkunu hawnhekk il-ġimgħa li ġejja u allura l-laqgħa tal-lum diġà se sservi ta' food for thought għax naf li se tkomplu tibnu fuqha.

Imma nixtieq inkun naf jekk tagħtunix parir li, kif qalet l-Onor.

Justyne Caruana, ikun hawn preżenti għall-meeting li jmiss anke membri tal-ġudikatura bħala osservaturi li għandha x'taqsam ma' dan is-settur?

Jien ma nafx kif dan jista' isir, imma jekk intom kapaċi titkellmu dwarha u mbagħad tagħtuna parir, aħna nilqgħu dak il-parir.

Jekk forsi ssir xi ħaġa formali - jew mhux daqshekk formali - aħna ma niddejqux li bħala kumitat niġu mogħtija parir biex jekk nistgħu nwasslu messaġġ, dan inwassluh.

JUSTYNE CARUANA: Jekk ma jkunx Imħallef jew Maġistrat li attwalment qed jitratta dawn il-każijiet minħabba konflitti ta' każijiet pendenti, ma nafx jekk ikunx aktar għaqli li jkun maġistrat jew imħallef li kien jippresjedi qabel bħal per eżempju, l-imħallef J.D. Camilleri u l-Imħallef Ray Pace li llum ma jippresjedux fil-qorti tal-familja.

Dan għaliex min qiegħed fihom illum forsi jħossu skomdu jitkellem.

IS-SUR ALDO TESTONE (Director, Civil Courts and Tribunals): Jien ma narahx li huwa għaqli li Imħallef jew Maġistrat li għadu fil-kariga nistednuh għal din il-laqgħa għax jista' ikollu każi quddiemu biex jiġġudikahom u allura jidħol f'konflitt.

U allura aħjar li jkun xi ħadd li m'għadux fil-kariga.

Imma min-naħa tiegħi ngħaddi l-messaġġ tagħkom u ninformakom il-ġimgħa d-dieħla.

THE CHAIRMAN: Nistgħu nissimplifikaw u nnaqqsu ftit mill-burokrazija.

Jekk intom tgħaddulhom il-messaġġ tal-laqgħa li saret illum, huma jistgħu anke jsegwuha mid-dar tagħhom stess permezz tal-internet.

B'hekk xorta waħda nkunu qegħdin inwasslulhom il-messaġġ, anke jekk ma jkunux preżenti hawnhekk.

Dan jista' isir billi jidħlu fil-website tal-parlament u jsibu s-seduta ta' dan il-kumitat.

Nafu li se nkun qiegħed neħdilhom sagħtejn minn ħajjithom imma jekk tridu tiġbdulhom l-attenzjoni b'din il-laqgħa, tistgħu tagħmlu hekk.

Ftit ilu ltqajt ma' omm ta' persuna b'diżabilità u l-kumment li għaddietli se nipprova nxebbhu ma' xi ħaġa li smajt hawnhekk illum.

Din l-omm qaltli li t-tifel tagħha għandu l-għalliema u għandu n-nies li jieħdu ħsiebu f'dak li għandu x'jaqsam mat-trasport pubbliku, imma għalkemm kulħadd huwa ntiż fil-qasam rispettiv tiegħu, m'għandhomx l-aspett psikoloġiku ta' kif jistgħu jieħdu ħsieb lit-tifel tagħha.

Jew inkella l-escort li jkun hemm fil-vann li jwassal lit-tifel tagħha l-iskola m'għandiex first aid u allura jekk it-tifel tagħha jagħtih xi seizure u jsirilha ikħal, dawn mhumiex responsabbli ta' kif jieħdu ħsiebu.

B'hekk joqgħodu jistennew li l-omm tkun qiegħda hemm il-ħin kollu.

Issa dan huwa aspett - ta' persuna b'diżabilità - li għad irridu nkomplu niddiskutuh.

Xi kultant anke fuq l-aspett legali, nieqfu biss fuq l-aspett legali u nħallu barra l-aspett psikoloġiku u l-kuxjenza soċjali.

X'taħseb li għandu jsir biex meta nitrattaw każ, il-każ jiġi trattat professjonalment minn kull angolu possibbli?

Qed ngħid hekk għax tajjeb li jkollna proposti f'dan ir-rigward.

Nitlob lill-membri tal-qorti tal-familja sabiex jippreparaw għal session oħra li tixbaħ lil din, u jien ninsab persważ li se tkun interessanti daqskemm kienet dik tal-lum.

Lil Dr Azzopardi nitolbu sabiex kif ilesti l-preżentazzjoni tiegħu, jagħmel kuntatt mas-segretarja tal-kumitat jew inkella mar-research analyst ħalli jkollna laqgħa oħra bħal din.

Issa jekk taħsbu li hemm xi nies oħra li nistgħu nġibuhom għall-kontinwazzjoni ta' dan il-laqgħa, nitlob lis-Sinjura Carmen Zammit sabiex jekk trid tagħtina parir lil min nistgħu nistiednu hawnhekk, aħna naraw inkunux nistgħu nġibuhom ukoll.

Inħalli f'idejkom u nistenna r-risposta tagħkom.

Nirringrazzjakom.

Fid-9:10 pm id-diskussjoni fuq dan is-suġġett kienet interrota u l-Kumitat aġġorna għal data li kellha tiġi kkomunikata iktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 13

L-Erbgħa, 21 ta' Jannar, 2009

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.30 p.m.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat, ippresieda.

Is-Sur James Carabott, Research Analyst mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali fil-Kamra tad-Deputati attenda għal din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nr 12 li saret nhar it-Tlieta 20 ta' Jannar 2009 ġew konfermati.

F'hiex isarraf in-nuqqas tal-missier fil-familja, minĦabba separazzjoni u l-effetti fuq it-tfal?

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat stieden lil Dr. Charlie Azzopardi, Psychotherapist - Couple & Family Therapist biex jagħti preżentazzjoni dwar in-nuqqas tal-missier fil-familja minħabba separazzjoni u l-effetti fuq it-tfal.

L-Onor Vassallo stieden ukoll lil Ms Carmen Zammit, Kummissarju għat-Tfal u lis-Sur Aldo Testone, Director, Civil Courts and Tribunals biex jieħdu sehem fid-diskussjoni.

Wara kien hemm diskussjoni.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 14

It-Tlieta, 27 ta' Jannar, 2009

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tlieta, 27 ta' Jannar, 2009 fis-7:15 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Sejħa pubblika għal dawk kollha li għandhom riċerka lokali dwar l- effetti tal-media fuq il-familja Maltija.

Preżentazzjoni mis-Sur Gaetano Vella u s-Sur Anson D. Aquilina li għamlu riċerka fuq il-media.

Affarijiet oħra.