(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

L-GĦAXAR PARLAMENT

Laqgħa Nru. 105

Il-Ħamis, 26 ta' April, 2007

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz Lm1

L-GĦAXAR PARLAMENT

Laqgħa Nru. 105

Il-Ħamis, 26 ta' April, 2007

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.06 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 104 li saret fis-17 ta' April 2007 kienu konfermati.

THE CHAIRMAN (Onor. Jason Azzopardi): Ninforma lill-Kumitat li hawn talba minn One News biex jieħdu filmat ta' l-ewwel parti tal-laqgħa.

Hawn xi oġġezzjonijiet jew kummenti?

Il-permess ingħata.

PREŻENTAZZJONI MILL-ONOR MICHAEL FRENDO, MINISTRU GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN, DWAR ŻJARAT BARRA MINN MALTA FUQ XOGĦOL TAL-GVERN

THE CHAIRMAN: Ngħaddu għall-item prinċipali u nibda biex nirringrazzja lill-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin li minkejja li llum m'hijiex ġurnata normali li fiha jiltaqa' l-parlament xorta talab li jiltaqa' mal-Kumitat ħalli jkun jista' jaġġornah dwar żjarat li saru minnu fuq xogħol tal-gvern f'dawn l-aħħar ġimgħat.

MICHAEL FRENDO (Ministru għall-Affarijiet Barranin): Sur President, nirringrazzjak ta' l-opportunita' li tajtni sabiex nirrelata lil dan il-kumitat id-diversi żjarat u attivitajiet li kelli bejn Jannar u April ta' din is-sena.

Ħafna drabi, meta wieħed ikun qed jaħdem ma jirrealizzax kemm ikun qed jagħmlu b'mod intensiv.

Fil-fatt, meta ġbart din l-informazzjoni sabiex nagħtih lil dan il-Kumitat tal-Kamra skoprejt li f'16-il ġimgħa għamilt 20 viżita differenti.

Veru li l-ministeru tiegħi għandu r-rwol li jieħu ħsieb l-affarijiet barranin, pero' ċ-ċirkostanzi jagħtuk l-impetus li tattendi għal diversi laqgħat, anke bħala Unjoni Ewropea.

Meta tħares lejn dawn il-laqgħat qed tħares lejn erba' attivitajiet tal-GAERC, jiġifieri tal-General Affairs and External Relations Council, lejn il-laqgħa nformali li saret fi Bremen u lejn il-viżita li għamilt mal-Prim Ministru għall-Kunsill Ewropew.

Saru żjarat bilaterali fit-Tuneżija, fl-Alġerija u darbtejn fil-Libya, barra r-reġjun tagħna saret żjara bilaterali f'Washington, kien hemm ukoll żjarat li għandhom x'jaqsmu ma' l-impenn tagħna fil-Commonwealth, li jinkludu darbtejn Londra u l-Indja filwaqt li kien hemm konferenzi viċini tagħna, fi Sqallija u f'Ruma, li se nirrelata fuqhom ukoll aktar tard.

Ħafna drabi, għar-rigward il-laqgħat tal-General Affairs and External Relations Council, l-issues jgħaddu minn aġenda għal oħra.

L-aktar issue li komplejna niddiskutu hija dik tal-Lvant Nofsani, li hija importanti ħafna anke għal Malta.

Aħna nagħtu importanza partikolari għall-konklużjonijiet li jkun hemm fuq il-Lvant Nofsani u l-linja li dejjem nieħdu f'dawn il-materji hija li nagħtu l-akbar appoġġ lill-President Abbas, li huwa president elett demokratikament mill-poplu Palestinjan fuq platform ta' bidla permezz tal-paċi, jiġifieri ta' bidla non-vjolenti.

Din hija l-leġittimita' li għandu l-President Abbas.

Malta dejjem tkellmet konsistentement matul dan il-perijodu u rridu nkomplu nagħtu l-appoġġ tagħna lill-President Abbas billi nippruvaw niftħu kemm jista' jkun id-djalogu bejn il-President Abbas u l-awtoritajiet Iżraeljani.

Naturalment id-djalogu ma nistgħux niftħuh bħala Unjoni Ewropea imma nistgħu ninkoraġġuh u nappoġġjawh.

F'din il-materja Malta kienet impenjata ħafna sabiex tgħin u tinkoraġġixxi lill-President Abbas jasal għall-gvern ta' unita' nazzjonali.

Dan ifisser li l-aġenda tal-forzi politiċi Palestinjani tibqa' primarjament aġenda ta' nazzjonaliżmu.

Aħna nemmnu fl-aġenda ta' nazzjonaliżmu, jiġifieri l-aġenda li jinħoloq Stat Palestinjan li jista' jgħix side by side ma' l-Istat Iżraeljan f'paċi u nisperaw ukoll f'kollaborazzjoni.

M'għandix dubju li fi żmien hekk se jsir.

Gvern ta' unita` nazzjonali li ġie stabbilit fil-Palestina kien kruċjali anke għall-mod ta' kif nistgħu nimxu 'l quddiem f'relazzjonijiet mal-Palestina u biex nersqu iktar viċin il-paċi u allura għas-soluzzjoni ta' din il-problema.

F'dan il-każ għamilna l-pożizzjoni tagħna fi ħdan l-Unjoni Ewropea li kemm jista' jkun wieħed għandu jinkoraġġixxi li jkun hemm żviluppi pożittivi min-naħa tal-komunita` internazzjonali li jirriflettu din il-bidla.

F'wieħed mill-interventi tiegħi jiena għedt li ma nistgħux nittrattaw ma' l-Awtorita` Palestinjana bl-istess mod kif konna nittrattaw qabel qisu ma nbidel xejn.

Saret bidla u minkejja li forsi dik il-bidla ma saritx fil-livelli u bl-intensita` li aħna xtaqna, xorta waħda saret bidla u allura għandu jkun hemm ftuħ aktar għar-rigward ta' kif wieħed jaħdem ma' l-Awtorita` Palestinjana.

Naturalment irridu nimxu wkoll mal-prinċipji li ġew miftehma fil-Kwartett imma, fil-fehma tiegħi, issa rridu wkoll nosservaw u nagħmlu monitoring b'attenzjoni kif se jaġixxi l-Gvern Ġdid Nazzjonali tal-Palestina.

Pero' rridu nkunu dejjem miftuħin għall-kambjamenti ladarba naraw li dawn jistgħu jsiru minn dik in-naħa.

Fil-fehma tagħna huwa importanti ħafna li l-Iżrael ma jkomplix bl-azzjonijiet tiegħu fit-tkomplija tal-bini tal-ħajt imma wkoll li dan ma jinbeniex fuq artijiet li jkunu jirriflettu illegalita'.

Fil-fehma tagħna, huwa importanti ħafna li nipprovaw nagħmlu minn kollox sabiex inkomplu nressqu l-partijiet flimkien.

Minn dan il-lat aħna favur li nagħtu kull appoġġ possibbli lil kull inizjattiva, fosthom l-inizjattiva ta' Condoleezza Rice sabiex tipprova tasal għal soluzzjoni.

L-Unjoni Ewropea baqgħet tagħti appoġġ anke finanzjarju u fil-fatt Malta qablet li l-Kummissarju Ferrero-Waldner tilqa' lill-Ministru tal-Finanzi Fayad għax naħseb li dan huwa pass importanti ta' engagement mal-Gvern Palestinjan.

Kien importanti wkoll li sussegwentement l-istess Ministru Fayad kellu laqgħat fl-iStati Uniti.

Jien naħseb li l-Ewropa hawnhekk għad għandha l-ispazju tagħha u għalkemm m'għandna nkunu qatt f'kompetizzjoni ma' ħadd dejjem għandna nkunu f'kollaborazzjoni sħiħa ma' dawk li jridu l-paċi u s-sigurta` fir-reġjun.

Wieħed mill-punti importanti li ġew diskussi f'dan il-perijodu kien il-Kosovo.

Din hija realta' diffiċli, hija sitwazzjoni diffiċli legalment, hija realta` maġenbna, hija realta' fejn is-Segretarju Ġenerali tal-Ġnus Magħquda qabbad lill-ex-President tal-Finlandja Ahtisaari sabiex jagħmel rapport dwar kif nistgħu nimxu 'l quddiem fil-Kosovo.

Dan ir-rapport sar, ġie ppreżentat lis-Segretarju Ġenerali tal-Ġnus Magħquda li min-naħa tiegħu għamel ir-rapport tiegħu u ppreżentah lill-Kunsill tas-Sigurta` fejn talbu biex jaddottah.

Jiġifieri llum mhux qed inħarsu iktar lejn ir-rapport ta' Ahtisaari iżda qed inħarsu lejn ir-rapport tas-Segretarju Ġenerali tal-Ġnus Magħquda li ġie ppreżentat lis-Security Council biex jadottah.

Minkejja li numru ta' pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea għandhom ċerti diffikultajiet u anke kien hemm espressjonijiet mill-parlamenti tagħhom fuq ċerti aspetti ta' dan ir-rapport, aħna għamilna l-punt - anke b'mod informali fil-laqgħa tal-ministri ta' l-affarijiet barranin li saret fi Bremen fejn ħafna drabi f'dawn il-laqgħat informali jittieħdu deċiżjonijiet importanti - li għandna nkunu flessibbli.

Aħna rridu li kemm jista' jkun malajr is-Serbia, fil-kuntest tal-kondizzjonijiet neċessarji, tersaq f'perspettiva Ewropea għax fl-aħħar mill-aħħar irridu li hemmhekk tibqa' l-istabilita` u l-paċi.

L-istabilita` u l-paċi fil-Balkani tal-Punent huma kruċjali u importanti anke għalina li qegħdin f'nofs il-Mediterran għax dawn huma pajjiżi li jmissu mal-pajjiżi tal-Mediterran.

Huwa kruċjali l-mod kif se nimxu fil-Kosovo biex inżommu din l-istabilita`.

Wieħed mill-punti li qed tagħmel l-Unjoni Ewropea u li Malta wkoll għamlet b'ċerta enfasi huwa li ma jistax ikun hemm missjonijiet jew azzjonijiet ta' l-Unjoni Ewropea jekk ma jkunx hemm mandat mill-Kunsill tas-Sigurta` tal-Ġnus Magħquda.

Dan il-mandat huwa neċessarju għax mingħajru huwa diffiċli ħafna li wieħed jimxi 'l quddiem.

Issa qed nistennew li l-Kunsill tas-Sigurta' jieħu d-deċiżjoni tiegħu u ta' min jgħid li l-membri tiegħu għażlu li jmorru fuq fact-finding mission fil-Kosovo.

Allura aħna qed nistennew ir-riżultati ta' dan pero` huwa fundamentali li naġixxu b'mod li jkun konformi mad-dritt internazzjonali.

Dan huwa punt li jiena, bħala Ministru ta' l-Affarijiet Barranin ta' Malta, enfasizzajtu wkoll fil-laqgħat li kellna fl-Unjoni Ewropea.

Kosovo hija realta' diffiċli u Malta qed tagħti kontribut f'din ir-realta' għax għandha ċittadini tagħha li qegħdin bħala mħallfin fil-Kosovo u għandha lil Alexander Borg Olivier bħala l-legal adviser tal-United Nations Mission in Kosovo, l-UNMIK, fejn ta servizz li huwa rikonoxxut minn kulħadd.

Jiġifieri għalkemm aħna m'għandniex truppi on the ground, għandna persuni li qegħdin jagħtu servizz mill-aqwa għar-rigward ta' l-istabilita` u l-paċi f'dak ir-reġjun.

F'dan il-perijodu ħadt id-diversi laqgħat tal-GAERC flimkien sabiex ma noqgħodx nirrepeti l-istess suġġetti.

Hemmhekk issemmiet ukoll is-sitwazzjoni taż-Zimbabwe.

Malta stess kienet għamlet talba sabiex jiġi diskuss iż-Zimbabwe għax dehrilna li ma nistgħux ninsew ir-realtajiet tal-poplu taż-Zimbabwe.

Is-soċjeta' ta' dan il-pajjiż tinsab għaddejja minn diffikultajiet kbar u allura huwa importanti ħafna li wieħed iħares lejn kif nistgħu ngħinu biex dik is-sitwazzjoni tistabbilizza ruħha.

Jiena kelli diskussjoni fuq din il-materja fil-laqgħa bilaterali li kelli f'Malta mal-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin tas-South Africa.

Naturalment is-South Africa huwa pajjiż ġirien taż-Zimbabwe u għandu nfluwenza kbira fir-reġjun.

B'riżultat tad-diskussjoni li għamilt magħha ġie diskuss iż-Zimbabwe fil-laqgħa li għaddiet tal-GAERC.

Fil-preparazzjoni tal-konklużjonijiet tal-Kunsill - li fihom Malta ħadet sehem attiv tant li għamilna diversi emendi li mbagħad ġew aċċettati u addottati - għamilna enfasi fuq il-fatt li filwaqt li l-Unjoni Ewropea toffri ruħha biex tkun ta' appoġġ jekk jinħass il-bżonn hija qed tagħti spazju għall-inizjattiva tas-South African Development Community (SADC) li hija magħmula minn diversi stati f'dak ir-reġjun, fosthom, iż-Zimbabwe u s-South Africa, u din l-istess komunita` nkarigat lill-President Mbeki biex jipprova jlaqqa' l-forzi politiċi taż-Zimbabwe ħalli jersqu għar-rikonċiljazzjoni nazzjonali.

Jien naf li dan il-proċess jinsab għaddej għaliex sussegwentement jien kelli konversazzjonijiet permezz tat-telephone mal-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin tas-South Africa.

Il-punt li ġie addottat mill-Kunsill tal-Ministri ta' l-Affarijiet Barranin ta' l-Unjoni Ewropea kien li nagħtu ċans u spazju lil dan il-proċess biex jekk jista' jkun ikunu n-nies tar-reġjun innifsu, jiġifieri l-pajjiżi li huma affettwati mill-istabilita` li hemm fiż-Zimbabwe, li jgħinu għal forma ta' soluzzjoni li tkun aċċettabbli għal kulħadd.

Dawn kienu konklużjonijiet daqsxejn partikolari għax minflok ma qalu x'naħsbu aħna li għandu jsir ġew rikonoxxuti l-isforzi li saru mis-SADC u l-importanza li nagħtu ċ-ċans biex dan il-proċess jopera b'mod seren.

Dan għandu jżid iċ-chances ta' suċċess f'sitwazzjoni diffiċli ħafna kif ukoll għandu jiffaċilita x-xogħol tal-President Mbeki.

Meta niġu għall-European Council, il-funzjoni tiegħi bħala Ministru għall-Affarijiet Barranin hi li nagħmel ix-xogħol ta' preparazzjoni biex meta jiltaqgħu l-heads of government inkunu kemm jista' jkun ftehemna fuq l-affarijiet biex imbagħad il-laqgħa tkun aktar waħda ta' diskussjoni ta' politika ġenerali.

L-aħħar laqgħa ta' l-European Council li saret f'Marzu kienet attiva ħafna fejn id-diskussjoni kienet fuq il-climate change u l-enerġija.

Malta għamlet il-punt tagħha qalet li għandha vulnerabilita` u l-problemi partikolari tagħha anke fil-kuntest ta' kif tista' tuża l-enerġija mir-riħ u mix-xemx.

Għar-rigward ta' l-enerġija mir-riħ Malta m'għandhiex areas viċin il-kosta li huma fond adattat, pero` jiena nħoss li l-binding target ta' 20% għal renewables li għamel il-Kunsill Ewropew se jkun ta' vantaġġ għalina.

Dan jien esprimejtu anke f'artikolu li ktibt fil-gazzetta għax naħseb li aktar ma tiżviluppa din it-teknoloġija aktar ikollna ċans li nsibu użu li jkun adattat għalina partikolarment jekk dik it-teknoloġija tiżviluppa b'mod li tkun tista' tagħmel wind farms f'iktar minn 50 metru.

Dan għaliex dawn trid tagħmilhom 'il bogħod biex ma jtellfux lit-turiżmu.

F'dan il-perijodu bqajna għaddejjin bl-inizjattiva tagħna li nressqu iktar fil-qrib l-Unjoni Ewropea u l-pajjiżi tal-Lega Għarbija.

Din hija opportunita' kbira għall-Unjoni Ewropea u anke għal-Lega Għarbija li trid tinħataf fi żmienha biex ikun hemm djalogu ħafna iktar lil hinn minn sempliċiment l-issue tat-troika, fejn fit-troika dawn jiltaqgħu biss on the margins tal-laqgħat tal-ministri ta' l-Euro-Med.

Huwa importanti ħafna li din wieħed iħares lejha bl-akbar serjeta` u għalkemm jien nixtieq nidħol fiha aktar fid-dettall qed nirrealizza li l-ħin huwa limitat Allura, biex anke nagħtu ċans li jsiru l-mistoqsijiet jien nissuġġerixxi li r-rapportaġġ fuq l-affarijiet oħra nħalluhom għal-laqgħa li jmiss fejn anke jkollna persuni oħrajn.

Madanakollu huwa tajjeb li nitkellmu fuq il-kollaborazzjoni bejn l-Arab League u l-Unjoni Ewropea.

Jien kelli diversi diskussjonijiet ma' Amr Moussa u mal-presidenza u aħna ppreżentajna r-rapport tagħna kif wkoll aide memoir li fih qegħdin nitkellmu fuq x'naħsbu li għandu jiġi diskuss.

Prinċipalment jien qed nirriferi għad-diskussjoni fuq ir-riformi neċessarji, l-iżvilupp - partikolarment ir-rapport ta' l-UNDP fuq il-human development in the Arab world - l-energy security, climate change u sitwazzjonijiet oħrajn.

Għandu jkun hemm ukoll diskussjoni ġenerali fuq il-Lvant Nofsani pero' mhux li diskussjonijiet mal-Lega Għarbija jkunu ffokati biss fuq il-problemi fil-Lvant Nofsani.

Din hija inizjattiva Maltija li għadha għaddejja fl-Unjoni Ewropea u fil-fatt jidher li l-presidenza issa qed tħares lejn il-possibilita` li tiftaħ id-diskussjonijiet anke fuq livell tekniku.

Dan ifisser li se nibdew id-diskussjonijiet fuq livell tekniku biex imbagħad naslu għal-livell politiku.

Jekk dan ikun ifisser li nibdew fuq livell tekniku u nieqfu hemm, fil-fehma tagħna, dan ikun żball għax l-Unjoni Ewropea tkun tilfet okkażjoni tajba.

Pero' jkun aħjar jekk nistennew u naraw kif jiżviluppaw l-affarijiet għax fil-fatt għandu jkun hemm diskussjonijiet dwar dan f'dawn il-ġranet stess.

Jien naf li fil-Lega Għarbija hemm ħafna rieda biex din il-laqgħa ssir ħalli niddiskutu dwar il-metodu ta' kif wieħed għandu jaġixxi.

Fit-tielet laqgħa li kellna tal-ministri ta' l-affarijiet barranin tal-pajjiżi Mediterranji li saret f'Malta kien hemm appoġġ għal din l-idea u aħna se nżommuha on the agenda għax fil-fehma tagħna huwa importanti ħafna li dan isir.

Kellna diversi żjarat bilaterali, l-aktar waħda riċenti kienet dik li għamilt il-bieraħ fil-Libja.

Għadna kif ħriġna l-istqarrija għall-istampa li forsi nistgħu niddiskutuha fid-dettall f'laqgħa oħra pero` jekk hemm xi mistoqsijiet dwarha jiena nista' nirrispondihom.

Din kienet żjara ta' 48 siegħa li fiha għamilt madwar ħames laqgħat.

Tkellimt fl-akkademja tal-graduate studies dwar il-perspettivi futuri tal-politika barranija Maltija bejn Malta u l-Libja liema diskors issa se jiġi ppubbikat.

Kelli laqgħa interessanti ħafna mal-Ministru Ezawi li huwa nkarigat mit-tranżizzjoni ta' l-ekonomija Libjana fejn tkellimna dwar kif nistgħu niftħu aktar opportunitajiet in both directions.

Il-ministru aċċetta l-istedina li għamiltlu sabiex jiġi Malta għall-konferenza biex niddiskutu l-possibiltajiet ta' investiment u kummerċ bejn Malta u l-Libja u din se tkun okkażjoni partikolari biex ngħinu lill-SMEs Maltin biex joperaw fil-Libja u biex dan isir anke b'sens ta' reċiproċita.

Fi ħdan il-Mixed Commission qed nistennew li ssir l-ewwel laqgħa ta' esperti f'Mejju biex niddiskutu l-possibiltajiet ta' joint oil exploration in the adjacent maritime boundaries ta' Malta u l-Libya taħt id-direzzjoni tal-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin.

Il-laqgħat mal-Libja kienu kordjalissimi.

Jiena nħoss li l-joint commission li għamilna fi Frar kienet a watershed fir-relazzjonijiet tagħna.

Fil-fatt din kienet l-ewwel joint commission minn wara li sirna membri ta' l-Unjoni Ewropea u din twaqqfet meta kienu qed jiġu scrapped ħafna mill-joint commissions li l-Libya kellha ma' diversi pajjiżi oħrajn.

Jiena nħoss li hemm affjattament tajjeb ħafna bejn Malta u l-Libja.

Għamilt ukoll żjara qasira fl-Alġerija biex inkomplu niddiskutu b'mod politiku u nformali x-xogħol li qed nagħmlu bejna u t-Tuneżija, li kien ukoll suġġett ta' diskussjoni fil-Kamra.

Jiena ħassejt li wasal iż-żmien li wara li kkonsolidajna r-relazzjonijiet tagħna ma' l-Eġittu, il-Libja u t-Tuneżija għandna nħarsu lejn l-Alġerija, pajjiż li kien għaddej minn żmien twil ta' stabilita`, pajjiż li għandu surplus ta' biljuni ta' dollari fis-sena, pajjiż li qed ifittex ħafna li jsaħħaħ l-infrastruttura u allura pajjiż ta' opportunitajiet kbar.

Fl-Alġerija ħadt miegħi delegazzjoni żgħira ta' businessmen - wara li tlabna liċ-Chamber of Commerce biex jgħidulna min huwa nteressat li jiġi magħna – li wħud minnhom diġa' jaħdmu l-Alġerija u jien kelli ċ-ċans li nlaqqagħhom mal-ministru responsabbli mix-shareholdling fil-kumpanniji statali, mill-privatizzazzjoni u anke mill-investiment.

Mhux biss kellna laqgħa miegħu imma kellna wkoll working dinner miegħu kellna ċ-ċans niltaqgħu miegħu, ma' l-uffiċjali tiegħu u ma' membri tal-komunita` kummerċjali Alġerina.

L-Alġerija apprezzat ħafna li aħna morna hemmhekk għal 48 siegħa u dan anke minħabba l-attakki terribbli li saru f'dan il-pajjiż minn tliet kamikasi li qatlu diversi nies.

Jien kont iddeċidejt li ma nħassarx din il-viżita għax din kellha tkun espressjoni ta' solidarjeta' ma' l-Alġerija f'dawk il-mumenti diffiċli.

Jidher li fin-North Africa hemm preokkupazzjoni għall-preżenza dikjarata ta' l-Al-Qaeda, li qabel kienet qed tħares iktar lejn il-Lvant mentri issa bdiet tħares ukoll lejn il-Punent.

Malta trid iżżomm għajnejha miftuħa sew fuq dawn l-iżviluppi.

L-aħħar ħaġa li rrid nitkellem fuqha hija ż-żjara mas-Segretarju ta' l-Istat Condoleezza Rice f'Washington fejn iffirmajna l-ftehim ta' koperazzjoni fil-qasam marittimu dwar in-non-proliferazzjoni ta' l-armamenti ta' distruzzjoni tal-massiva, ftehim li fih iż-żewġ partijiet iddikjaraw li jridu l-permess ta' xulxin biex jagħmlu kwalunkwe azzjoni li tista' sservi biex twaqqaf it-tixrid ta' l-armamenti ta' distruzzjoni tal-massiva fuq l-ibħra internazzjonali permezz tal-vapuri.

Naturalment jien ħadt l-okkażjoni wkoll biex nitkellem fuq il-visa facilitation ħaġa li erġajt tkellimt fuqha fil-laqgħa tal-GAERC fejn ippreparajna s-summit bejn l-Istati Uniti ta' l-Amerika u l-Unjoni Ewropea.

Hemmhekk, fuq l-insistenza ta' Malta u ta' diversi pajjiżi oħrajn, tkellimna fuq il-bżonn li nimxu 'l quddiem fil-visa process facilitation u anke ġibt għall-attenzjoni ta' l-Istati Uniti l-importanza tad-double taxation agreement.

Jien ħadt wkoll l-okkażjoni li nsemmi l-inizjattiva Maltija rigward id-dinja Għarbija u l-Unjoni Ewropea.

Fil-kuntest multi-laterali, Malta ħadet pass favur li naħdmu flimkien għar-rigward tal-ġlieda kontra n-non-poliferazzjoni ta' l-armi ta' distruzzjoni massiva.

Jiena ħadt l-okkażjoni biex nagħmel statement fejn irriferejt għas-Security Council resolutions fejn il-pajjiżi ntalbu biex jaħdmu flimkien kontra l-proliferazzjoni tal-weapons of mass destruction u għedt ukoll li dan qed nagħmluh fil-kuntest multi-laterali u bit-tama u bl-oġġettiv - anke jekk inhu oġġettiv diffiċli ħafna - li naslu għal nuclear-free world.

Jien kelli wkoll diskussjoni mas-sotto-segretarju fid-dipartiment ta' l-Istat fejn qsamt miegħu dawn ħsebijiet u fejn semmejt kif Malta tħares lejn il-Kosovo.

Qabel xejn nifraħlek u nawguralek għan-nomina prestiġġjuża ta' Segretarju Ġenerali tal-Commonwealth.

Baqgħalna bejn wieħed u ieħor 20 minuta għall-mistoqsijiet.

Jiena mistoqsija waħda rrid nagħmel u rridek tħossok liberu li ma tweġibx jekk fid-diskrezzjoni tiegħek tara li t-tweġiba tista' b'xi mod ma tkunx ta' utilita` għall-ħidma diplomatika.

Jiena segwejt b'interess dak li għedt inti dwar l-inizjattiva Maltija għal djalogu iktar strutturat u formali bejn l-Unjoni Ewropea u l-Lega Għarbija, inizjattiva li qed taqbad ċertu ritmu anke fi ħdan l-Unjoni.

Tista' tgħidli – nerġa' ngħid, jekk inti tħoss li t-tweġiba ma tkunx ta' ħsara għal din il-ħidma - x'kienu r-reazzjonijiet ta' l-Istati Uniti u ta' Iżrael għall-inizjattiva Maltija fuq dan il-punt?

Issa nitlob lill-Onor.

Brincat jagħmel id-domanda tiegħu.

Grazzi.

LEO BRINCAT: Minħabba l-esiġenza tal-ħin se nipprova nkun telegrafiku u fl-istess ħin napprezza jekk il-Ministru wkoll ikun telegrafiku għax m'iniex qed nippretendi ħafna tweġibiet eżawrenti.

Jien ningħaqad maċ-Chairman tal-Kumitat biex nawguralek dwar in-nomina tiegħek.

Forsi l-gazzetta The Times kienet teknikament skorretta meta qalet li l-Oppożizzjoni qed tagħti qualified support għax it is not a qualified support imma an unqualified support.

Veru forsi kien hemm kumment politiku separat mill-issue tal-kandidatura nnifisha imma rrid nagħmilha ċara li l-appoġġ ta' l-Oppożizzjoni huwa wieħed unqualified.

Nistgħu nagħmlu battibekki diversi drabi bejnietna, nistgħu ma naqblux fuq policies, fuq stil jew fuq enfasi, imma naħseb li l-Ministru għandu l-kwalifiki neċessarji għal din il-kariga u naħseb li l-fatt li jkun hemm kandidat Malti qed jersaq 'il quddiem bl-appoġġ tal-gvern tiegħu għal kariga prestiġġjuża bħal din tirrikjedi b'sens ta' maturita' appoġġ fuq skala nazzjonali.

Għalhekk nawgura li jkun hemm eżitu pożittiv.

Ħalli nitkellem fil-qosor kemm jista' jkun dwar iż-żjara tal-Ministru fl-Istati Uniti.

Jien persważ li l-Ministru qajjem il-kwestjoni tal-visas mas-Segretarju ta' l-Istat Condoleezza Rice, biss qed jippreokkupani l-fatt - din lanqas se ngħidha f'kuntest Malti għax qed nisma' li dan qed jiġri ma' pajjiżi oħra - li filwaqt li l-ostaklu prinċipali huwa l-kwestjoni tal-biometric passports, li naf li l-gvern Malti qed jieħu miżuri biex jintroduċihom, għandi nformazzjoni li hemm pajjiżi li daħlu l-biometric passports, anke way back in November or December tas-sena li għaddiet, u għadhom sal-lum m'għamlux progress ma' l-Istati Uniti f'dan ir-rigward.

Il-Ministru jantiċipa problemi simili fir-rigward tagħna ma' l-Istati Uniti?

Fuq id-double taxation agreement jien persważ li l-gvern qed jagħmel dak kollu possibbli, kemm fuq livell politiku u anke fuq livell tekniku, biex jimbotta 'l quddiem din l-issue, biss anke hawnhekk qed ikolli ċerti indikazzjonijiet li jekk ikun hemm ftehim bejn gvern u gvern - mhux biss fuq livell tekniku imma anke fuq livell governattiv - jista' jagħti l-każ li jkun hemm ostakli mill-Kungress, speċjalment billi l-Kungress illum m'huwiex ta' l-istess partit li hemm fil-gvern.

Jista' l-Ministru jelabora dwar dan?

Naturalment jekk hemm xi ħaġa kunfidenzjali jiena nirrispetta l-konfidenzjalita'.

Xtaqt nagħmel żewġ mistoqsijiet dwar is-ship boarding agreement.

Dan se jkun sottomess għar-ratifika tal-plenarja tal-parlament f'data li l-gvern jidhirlu konvenjenti?

Mingħajr ma nidħlu fil-merti jew fid-dettall tax-ship boarding agreement, x'inhi r-raġuni li għalkemm il-biċċa l-kbira tal-pajjiżi li qegħdin fuq quddiem nett fix-ship registration, bħal Malta, Ċipru, il-Liberia u oħrajn, kważi kollha aderixxew għal dan l-agreement, hemm pajjiż minnhom - li jekk m'iniex sejjer żball huwa l-Greċja, li għandu mal-35% jew 40% tax-ship registry - li sal-lum għadu ma aderixxix ruħu ma' dan il-ftehim?

Dwar iż-żjara fil-Libja nixtieq ngħid li xi żmien ilu l-Ministru kien qal li kien qed jagħmel launching tas-Central Mediterranean Ecomonic Forum, xi ħaġa li żgur m'hijiex kontroversjali u hija anke multi-laterali.

Jista' jgħid jekk kienx hemm xi approfondiment ta' din l-issue man-naħa Libjana?

Jista' jgħidli wkoll x'inhu r-rwol, jekk hemm, li Malta qiegħda tilgħab vis-a-vis il-problema tan-nurses Bulgari li jinsabu miżmumin fi Tripli?

Dan qed ngħidu mhux biss minħabba r-rabtiet tajbin li għandna mal-Libja imma peress li llum aħna qegħdin fl-Unjoni Ewropea.

Jista' l-Ministru jgħid - dejjem jekk diplomatikament iħoss li huwa opportun li jikkummenta - x'inhi l-pożizzjoni li qed tieħu Malta fuq din l-issue anke fi ħdan l-Unjoni Ewropea?

Il-gvern jikkonsidra li fi stadju ieħor jintervjeni man-naħa Libjana biex jipprova jiżblokka din is-sitwazzjoni?

Billi l-gvern jinsab impenjat li jippromwovi l-inizjattiva ta' structured dialogue bejn l-UE u l-Lega Għarbija, jista' jgħid jekk kienx hemm diskussjoni dwar dan mal-Libja u x'kien il-feedback min-naħa Libjana?

Għalkemm fil-Maghreb il-Ministru aċċenna xi ħaġa dwar it-terroriżmu, jista' jagħtina indikazzjoni qasira ħafna jekk mil-laqgħat li kellu - kemm fl-Alġerija u anke mkejjen oħra - iħossx li l-problema tat-terroriżmu fil-Maghreb hijiex theddida li se tikber fix-xhur li ġejjin u forsi - nittama li le - tinfirex anke lejn in-naħa tan-Nofsinhar ta' l-Ewropa?

F'dan l-istadju rrid nagħmel kumment dwar il-Lvant Nofsani.

Jiena naqbel li għandna nimxu mal-prinċipji tal-Kwartett, imma naqbel iktar u iktar li l-gvern li hemm illum - qed nitkellem għall-Gvern Nazzjonali Palestinjan - għandu jiġi ġġudikat iktar skond l-azzjonijiet tiegħu milli skond il-kompożizzjoni tiegħu.

(Interruzzjonijiet) Meta dan l-aħħar kont fi Strasbourg - veru li dawn kienu kuntatti parlamentari u mhux governattivi - kien hemm kritika min-naħa Iżraelita li dan il-gvern m'huwa xejn ħlief il-Hamas liebes libsa tal-Fatah.

Filwaqt li l-issue ta' l-Iran u tal-fundamentaliżmu huma issues ta' preokkupazzjoni, wisq nibża' li dawn qed jintużaw anke for leverage to downplay l-issue Palestinjana.

Tant hu hekk, li kien hemm deputat parlamentari Iżraelit li qal ċar u tond li fil-fehma tiegħu l-kwestjoni Iżrael-Palestina m'hijiex il-problema prinċipali fil-Lvant Nofsani.

Sur President, nagħlaq billi nagħmel kumment ta' l-aħħar indirizzat lilek.

X'inhuma l-kriterji meta niddeċiedu li laqgħa bħal din tiġix streamed jew le peress li għadni kemm irċevejt messaġġ li l-laqgħa m'hijiex qed tiġi streamed fuq l-internet?

THE CHAIRMAN: Grazzi Onor. Brincat talli you pointed it out, imma jiena ma nafx li din il-laqgħa m'hijiex qed tiġi streamed fuq l-internet.

LEO BRINCAT: Naċċetta bla dubju ta' xejn l-ispjegazzjoni tiegħek, biss nixtieq nirreġistra formalment protest mal-Clerk of the House li ma jaħsibhiex darbtejn biex meta jfettillu jdaħħal ruxxmata messaġġiera overtime u mbagħad insir naf li laqgħa importanti bħal din - li konna ilna nippressaw lill-Ministru biex nagħmluha peress li għandu l-impenji tiegħu - m'hijiex qed tiġi streamed u dan sirt nafu issa mingħand bniedem li m'huwiex involut fil-politika imma li jinteressa ruħu fil-foreign affairs billi bgħatli e-mail u jiena ma stajtx nagħtih tweġiba.

THE CHAIRMAN: Għandek mitt elf raġun.

Jien ħadtha for granted li din il-laqgħa qed tiġi streamed.

MICHAEL FRENDO: Imma naħseb li qiegħda tiġi taped?

THE CHAIRMAN: Issa naraw x'nistgħu nagħmlu għax l-Onor.

Brincat għandu raġun u jien qed inħossni mbarazzat li bħala President ta' dan il-Kumitat ma kontx naf li l-lalqgħa m'hijiex qed tiġi streamed, anzi kont misled.

MICHAEL FRENDO: Grazzi ħafna.

Sur President, l-ewwelnett nixtieq nirringrazzja ħafna lilek u lill-Onor.

Brincat għall-espressjonijiet ta' inkoraġġiment għal din id-deċiżjoni.

M'huwiex faċli li wieħed jikkandida ruħu għal din il-kariga.

Din hija kariga interessanti ħafna, hija kariga ta' challenge kbir u naħseb li jekk jirnexxielna nirbħuha tkun ta' prestiġġju kbir mhux biss għall-persuna nvoluta imma anke għal Malta.

Naturalment din hija elezzjoni u aħna nafu li fl-elezzjonijiet l-affarijiet jistgħu jmorru favur u jistgħu jmorru kontra, pero' nirringrazzja lill-Onor.

Brincat tal-kumment tiegħu għar-rigward ta' l-appoġġ sħiħ tal-Parlament kollu Malti għal din il-kandidatura.

Għar-rigward tad-diversi punti li ssemmew se nibda fuq l-Istati Uniti għax kien hemm daqsxejn ta' enfasi dwar dan.

Trid tagħmel assessment dwar f'liema mument se tikkonkludi ċertu tip ta' ftehim.

Dak li jissejjaħ ix-Ship Boarding Agreement kien tressaq quddiemi tliet snin ilu meta kont għandi kif sirt ministru għall-affarijiet barranin.

Meta dak iż-żmien tkellimt mal-persuna li għamel żmien twil rappreżentant permanenti ta' l-Istati Uniti fil-Ġnus Magħquda u li kien is-sotto-segretarju nkarigat biss minn non-proliferation of weapons of mass destruction, jien kont għedt li hawnhekk hawn żewġ konsiderazzjonijiet.

Għedt li l-ewwelnett m'huwiex aċċettabbli għalina li jkun hemm ship boarding mingħajr il-permess tagħna għax l-ewwel proposta kienet li jkun hemm ship boarding fuq suspett billi tiġi nformat biss.

Din m'hijiex aċċettabbli għalina.

Din hija materja ta' sovranita` tal-vapuri tagħna u fl-istess ħin hija materja fejn naraw x'għamlu pajjiżi oħrajn għax qegħdin f'sitwazzjoni fejn irridu nħarsu wkoll lejn is-sitwazzjoni internazzjonali u x'inhi l-pożizzjoni legali ta' pajjiżi li għandhom vapuri reġistrati magħhom.

Dak iż-żmien kien hemm numru żgħir ta' pajjiżi li kienu daħlu għal dan il-ftehim.

Għaddew tliet snin, ir-relazzjonijiet tagħna ma' l-Istati Uniti żviluppaw, iċ-ċirkostanzi fil-qasam marittimu nbidlu u numru ta' pajjiżi daħlu f'dan l-agreement.

Meta daħal Ċipru kienet saret bidla li għalina kienet importanti ħafna.

Permezz tal-ftehim li sar ma' Ċipru parti riedet il-permess tal-parti l-oħra biex jagħmlu x-ship boarding u allura bdew jinbidlu l-parametri ta' kif wieħed jista' jidħol għal dan l-agreement.

Għalina dik kienet a sine qua non.

Jien naħseb li din hija xi ħaġa ta' consensus fil-pajjiż għax aħna ma nistgħux nippermettu li mingħajr il-permess tagħna jkun hemm min jieħu ġurisdizzjoni fuq il-vapuri tagħna.

Irid ikun hemm it-talba qabel ma jkun hemm kwalunkwe azzjoni u jrid ikun hemm l-aċċettazzjoni tat-talba bl-aktar mod ċar qabel ma tittieħed l-azzjoni.

Ir-relazzjonijiet tagħna ma' l-Istati Uniti baqgħu jiżviluppaw ukoll fis-sens li bdejna mexjin fuq il-visa waiver u bdejna mexjin b'ċertu ritmu u dan mhux għax ma jistax ikun hemm diffikultajiet.

Irrid ngħid ukoll li l-Istati Uniti huwa wieħed mill-pajjiżi li wieġeb għas-sejħa tagħna biex jgħina fuq ir-refuġjati u fuq il-persuni bi status umanitarju.

L-ewwel għena b'numru żgħir, imbagħad offra li jgħina b'numru ta' 200 u dak in-numru jista' jiżdied jekk aħna jkollna l-emerġenzi.

Jiġifieri r-relazzjoni tagħna, fil-fehma tiegħi, bdiet timmatura anke fuq livelli prattiċi u ta' ċertu dettall.

Id-deċiżjonijiet jittieħdu f'kuntest sħiħ u allura kien fil-kuntest tal-fatt li mexjin fuq il-visas, fuq id-double taxation agrreement (DTA), fuq ir-refuġjati u fuq persuni ta' status umanitarju li allura mxejna u kkonkludejna dan il-ftehim li issa jrid jiġi ratifikat min-naħa ta' l-Istati Uniti u min-naħa tagħna.

Bħalissa aħna qed nieħdu l-parir ta' l-Avukat Ġenerali dwar kif għandha ssir din ir-ratifika.

Dan ma jfissirx li jekk il-parir legali jkun mod, bi ftehim man-naħa l-oħra tal-Kamra aħna ma nistgħux nagħmlu deċiżjoni politika biex nimxu mod ieħor.

Pero' tajjeb li jkollna l-parir legali jekk huwiex neċessarju li dan il-ftehim jidher quddiem il-parlament jew le anke jekk bejnietna nieħdu deċiżjoni politika differenti.

Jiġifieri hemm żewġ scenarios; jew li jidher quddiem il-parlament biex jiġi ratifikat jew li m'hemmx għalfejn jidher quddiem il-parlament biex jiġi ratifikat.

Jien qed ngħid li anke fil-każ li l-parir legali jkun li m'hemmx għalfejn issir diskussjoni fil-parlament xorta nistgħu nieħdu deċiżjoni politika li ssir id-diskussjoni fil-parlament.

Aħna bħalissa għadna fl-istadju tal-legal advice.

Naħseb li tajjeb li ż-żewġ naħat tal-Kamra jkunu flimkien dwar il-mod ta' kif se nimxu fuq din il-materja.

Il-Greċja ma aderixxietx pero' għadha fin-negozjati - bħalma qegħdin aħna - fuq il-visa waiver.

Kemm aħna u kemm huma rridu naraw issa kif se nimxu bħala rapidita` sabiex naslu għall-visa waiver.

Mill-punto di vista tagħna rridu ngħidu wkoll li aħna kontra li jkun hemm proliferazzjoni ta' weapons of mass destruction.

Jiġifieri, bħala punt ta' prinċipju aħna favur li l-pajjiżi jaħdmu flimkien kontra l-weapons of mass destruction u fil-kuntest tal-multi-laterali rridu naġixxu wkoll billi naħdmu flimkien bilateralment.

Dan huwa statement sħiħ dwar x'nemmnu u x'inhi l-pożizzjoni tagħna fuq in-nukleari.

Jien għamilt statement - ma nafx jekk ġiex riprodott kollu fil-gazzetti u jekk ma ġiex żgur li qiegħed fis-site tad-DOI - fejn fl-istess kamra ta' l-iState Department, fejn jiġu ffirmati t-trattati għedt li Malta qed tagħmel dan fil-kuntest li temmen li għandna nersqu u nkomplu naħdmu biex ikollna a nuclear free world.

Naturalment dan għedtu mhux għar-rigward ta' l-enerġija nukleari imma fir-rigward tan-nuclear weapons.

Mhux biżżejjed li jkollok il-passaporti biometriċi pero' din tidher li hija l-ostakolu li għandna għax fil-fatt aħna issa ilna għal perijodu neċessarju taħt it-3% tat-threshold of refusal of visas.

Issa biex inkunu għedna d-dettalji kollha l-istatistika tar-refusal of visas tista' inkludi wkoll Malti li japplika għall-visa x'imkien ieħor, mhux f'Malta.

Minkejja dan aħna xorta għadna below it-threshold u allura nikkwalifikaw.

Ladarba jsiru l-biometric passports, jien, bħala Ministru għall-Affarijiet Barranin, nagħmel it-talba formali lis-Segretarju ta' l-Istat biex hi tmexxi l-proċess.

Jien għamilt rappreżentazzjonijiet magħha biex inħaffuh kemm jista' jkun minn dan il-lat.

Id-DTA u l-visas huma tekniċi ħafna u fl-Istati Uniti hemm forzi kontra li jkun hemm visa waiver għal min diġa' kellu let alone għal min m'għandux.

Pero' din tal-visa waiver tqajjmet qabel fil-GAERC li għadda u m'għandix dubju li se titqajjem fis-summit ma' l-Istati Uniti ta' l-Amerika.

Fid-DTA hemm kungress ifformat minn gruppi oħrajn u aħna rridu nkunu bħal ħaddieħor, jiġifieri li nifhmu kif taħdem is-sistema Amerikana u nagħmlu dak li din is-sistema titlob minna.

Hemm min qed jgħid bl-aktar mod ċar biex din tkun parti mill-istrateġija tagħna li nagħmlu lobbying ma' forzi politiċi oħrajn biex nispjegaw lill-membri ta' dan il-kungress dwar dan.

Ngħid bl-aktar mod ċar li waħda mill-funzjonijiet li jien tajt lill-ambaxxatur il-ġdid li f'dawn il-ġranet sejjer fl-Istati Uniti ta' l-Amerika hi li jagħmel lobbying mal-forzi politiċi fil-kungress biex jifhmu aktar ir-realtajiet ta' Malta u biex inġibu appoġġ għal dan il-għan.

Jiġifieri, sewwa qal l-Onor.

Brincat - hemm proverbju tal-Haiti li jgħid "After the mountains, more mountains" - li għad hemm ostakoli pero' jien fiduċjuż li l-perseveranza tagħna jkollha l-effett neċessarju.

Jiena tkellimt fit-tul dwar is-suġġett tas-Central Mediterranean Forum u kelli anke mistoqsijiet fil-preżentazzjoni li jien għamilt fl-Academy of Graduate Studies tal-Libja.

Kien hemm diversi awtoritajiet u persuni importanti fil-ħajja tal-Libja, mhux biss akkademiċi imma anke politiċi, u jien stedint formalment lil-Libja biex hi tkun waħda mill-fundaturi ta' dan il-proċess.

Qed ngħid dan għax aħna qegħdin nikkontemplaw li lejn l-aħħar ta' din is-sena nagħmlu launching ta' dan il-forum liema forum ma jkunx ta' gvernijiet iżda ta' chambers of commerce jew ta' economic operators bl-istess mod kif kont tkellimt anke mal-President Ben Ali tat-Tuneżija.

Huwa interessanti ħafna li l-Confindustria ta' Sqallija hija fully on board fuq din il-materja u allura hemmhekk jista' jkollna wkoll sors ta' appoġġ u ta' funding għal dan il-proċess.

Fil-fehma tiegħi dan il-forum għandu jkun fuq ċertu mudell bħal, per eżempju, il-mudell tal-fondazzjoni patrimonju Malti liema fondazzjoni assistejniha b'fondi għal sentejn, tlieta, imbagħad din tant irnexxielha toħloq fondi tagħha stess li wieħed ma kienx hemm għalfejn jappoġġaha aktar.

F'dan il-każ jista' jkun li l-operaturi ekonomiċi ikunu kapaċi jagħmluha waħidhom filwaqt li aħna nkunu l-catalysts biex titwaqqaf u biex nagħtuha d-direzzjoni neċessarja.

Jien nemmen ħafna li din tista' tkun ta' interess u ta' ġid kbir billi toħloq investiment u kummerċ ma' reġjuni oħra apparti li nagħmlu kummerċ u investiment bejnietna f'dan ir-reġjun ċentrali.

In-nurses Bulgari u t-tabib Palestinjan huma sors ta' nkwiet għall-Unjoni Ewropea, għal-Libja, għall-Bulgarija, għall-awtoritajiet Palestinjani u anke għall-familji u allura ma nistgħux nieħdu aspett wieħed.

Kelli mistoqsija diretta fuq din il-kwestjoni meta għamilt il-preżentazzjoni tiegħi fl-akkademja fil-Libja u dik kienet l-ewwel darba li pubblikament jien għamilt statement ta' kif inħarsu lejn din il-kwestjoni.

Aħna nħarsu lejn din il-materja mill-aspett prinċipali, jiġifieri dak umanitarju, lejn it-tfal li mietu - l-aħħar wieħed li miet kellu 18-il sena - it-tfal li għandhom il-kondizzjoni ta' l-HIV u dawk li huma morda bl-AIDS, il-familji tagħhom, il-persuni akkużati u l-familji tagħhom.

Jekk aħna naraw din il-kwestjoni minn dan l-lat nistgħu naslu għal soluzzjoni filwaqt li rridu nirrispettaw is-sistema ġudizzjarja Libjana.

Dik kienet il-pożizzjoni tagħna anke fid-diskussjonijijet interni fl-Unjoni Ewropea.

Għalkemm hija ħaġa aċċettabbli li wieħed jitlob, anke pubblikament, li s-sistema ġudizzjarja titħaffef irridu noqogħdu attenti li huma għandhom is-sistemi tagħhom li aħna rridu nirrispettawhom u jekk aħna nagħmlu dan filwaqt li nkomplu nenfasizzaw bl-aspett umanitarju sħiħ allura nistgħu nsibu soluzzjoni.

Malta hija dejjem lesta li tagħti l-appoġġ tagħha f'din il-materja u dejjem fittxejna li nkunu interlokuturi.

Iddikjarajt diversi drabi li m'għandna l-ebda interess li nkunu superstars għax jekk nippruvaw inkunu superstars nistgħu nkunu qed infixxklu l-proċess u mhux ngħinuh.

Għaldaqstant naħseb li għandna nkomplu għaddejjin b'diplomazija kwieta f'din il-materja sabiex naslu għal soluzzjoni li tkun ġusta għal kulħadd.

Bla dubju ta' xejn din hija biċċa wġiegħ ta' ras għall-partijiet kollha nvoluti li nerġa' ngħid huma t-tfal li mietu u li jinsabu morda - hawn qed titkellem fuq iktar minn 400 tifel affettwati f'Benghasi - il-familji tagħhom, l-infermiera Bulgari, it-tabib Palestinjan u l-familji tagħhom.

Għar-rigward tal-Lega Għarbija, jiena ġibtha għall-attenjoni ta' l-Istati Uniti u anke ddiskutejtha ma' l-ambaxxatur ta' Iżrael bħala informazzjoni, jiġifieri huma t-tnejn ġew involuti fiha u ma rċevejna l-ebda pożizzjoni li tgħid li din nistgħu narmuha l-baħar.

Pero' dan ma jfissirx li rċevejna appoġġ sħiħ.

Aħna m'aħna qed nipprovaw nagħmlu xejn għajr li nsaħħu l-politika tal-moderazzjoni.

Aħna dan biss jinteressana għax nemmnu li l-politika tal-moderazzjoni hija l-politika li trid tirbaħ fuq il-politika ta' l-estremiżmu u tat-terroriżmu.

M'għandna aġenda kontra ħadd imma għandna biss aġenda favur il-moderazzjoni u kontra l-estremiżmu u t-terroriżmu.

It-terroriżmu huwa theddida reali u dan jidher mill-mod ta' kif saru l-attentati fl-Alġerija u fil-Marokk.

Dawn juru bl-aktar mod ċar li ċ-ċelluli terroristiċi huma attivi f'dawn il-pajjiżi.

Nafu li kien hemm inċidenti, wieħed partikolari kien jinvolvi terroristi f'Tuneż, u nafu li hemm preżenza ta' estremiżmu f'pajjiżi oħra tan-North Africa u allura waħda mill-affarijiet importanti ħafna li ddiskutejna mal-Libja u li aħna nappoġġaw hi li jkun hemm laqgħa mmedjata tal-ministri ta' l-intern tal-Five Plus Five biex jiddiskutu din il-materja flimkien mal-materja ta' l-immigrazzjoni llegali li huma żewġ materji importantissimi.

Fil-fehma tiegħi hemm bżonn ukoll li ssir laqgħa mmedjata tal-ministri ta' l-affarijiet barranin għax dawn ma ltaqgħux aktar wara li kienu ltaqgħu hawn Malta fl-2005 għax il-laqgħa li kellha ssir fil-Marokk fil-fatt ma saritx.

Din l-idea esprimejtha wkoll fil-laqgħa li kelli fil-Libja.

Naħseb li hekk irrispondejt kollox.

(Interruzzjonijiet) Ma tkellimtx fil-fond mal-Libja dwar il-Lega Għarbija għax forsi ma dehrlix li kien l-aktar mument propizju li nagħmel dan, pero` meta semmejtha, anke drabi oħra, qatt ma kien hemm reazzjoni negattiva.

Il-Libjani huma nvoluti fl-Arab League pero` nkun inkorrett jekk ngħid li din il-materja ddiskutejtha fil-fond magħhom f'din l-aħħar laqgħa li kelli imma din semmejtha bħala eżempju ta' l-inizjattivi li trid tieħu Malta.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak ferm Ministru.

Sinċerament prosit għall-mod komprensiv u fl-istess ħin inċisiv li inti koprejt it-terren.

Sakemm m'hemmx aktar kummenti jew rimarki, din il-laqgħa qiegħda tiġi aġġornata għal data li titħabbar aktar tard.

Grazzi.

Fit-8.18 p.m. il-Kumitat aġġorna għal

data oħra.


L-GĦAXAR PARLAMENT

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

LAQGĦA NRU.

Il-Ħamis, 26 ta' April 2007.

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.06 p.m.

L-Onor Jason Azzopardi, President tal-Kumitat, ippresieda.

PREŻENTI: Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin u l-Onor Leo Brincat.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru. 104 li saret fis-17 ta' April, 2007, kienu konfermati.

Il-President informa lill-Kumitat li kellu talba minn One News biex jieħdu filmat ta' l-ewwel parti tal-laqgħa.

Il-permess ingħata.

PREŻENTAZZJONI MILL-ONOR MICHAEL FRENDO, MINISTRU GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN, DWAR ŻJARAT BARRA MINN MALTA FUQ XOGĦOL TAL-GVERN

Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin informa lill-Kumitat li matul is-sittax-il ġimgħa bejn Jannar u Marzu 2007 għamel għoxrin żjara barra minn Malta, fosthom, erbgħa darbiet għal General Affairs and External Relations Council, darba mal-Prim Ministru għall-Laqgħa tal-Kunsill Ewropew, darbtejn Londra u darba l-Indja fuq xogħol tal-Commonwealth, flimkien ma' darbtejn il-Libja, darba l-Alġerija u darba Washington fejn ġew diskussi r-relazzjonijiet bilaterali.

Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin spjega l-għanijiet prinċipali ta' dawn iż-żjarat.

Il-President tal-Kumitat awgura lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin għan-nomina tiegħu għall-elezzjoni ta' Segretarju Ġenerali tal-Commonwealth.

L-Onor Leo Brincat ingħaqad mal-President tal-Kumitat u żied jagħmel kjarifika fis-sens li l-Oppożizzjoni, kuntrarju għal dak li ġie rapportat minn sezzjoni tal-medja, kienet qed tagħti l-appoġġ tagħha mingħajr kwalifiki għall-kandidatura ta' l-Onor Michael Frendo, Ministru għall-Affarijiet Barranin, għall-elezzjoni ta' Segretarju Ġenerali tal-Commonwealth.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fit-8.18 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li tiġi komunikata aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

CHAIRPERSON TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


L-GĦAXAR PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-IPPJANAR TA' L-IŻVILUPP

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 9

It-Tnejn, 30 ta' April, 2007 fis-7:00 p.m.

Il-Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 30 ta' April, 2007 fis-7:00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Ħatra ta' Uffiċjal dwar il-Verifika tal-MEPA.

23 ta' April 2007 SKRIVAN TAL-KAMRA


KUMITAT PERMANENTI GĦALL-IPPJANAR TA' L-IŻVILUPP

L-GĦAXAR PARLAMENT

Laqgħa Nru. 9

It-Tnejn, 30 ta' April, 2007

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz Lm1

L-GĦAXAR PARLAMENT

Laqgħa Nru. 9

It-Tnejn, 30 ta' April, 2007

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7:20p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 8 li saret fit-18 ta' Lulju, 2006 kienu konfermati.

ĦATRA TA' UFFIĊJAL DWAR IL-VERIFIKA TAL-MEPA

THE CHAIRMAN (Onor. George Pullicino, Ministru għall-Affarijiet Rurali u Ambjent): Jiena infurmat li l-bord tal-MEPA fit-22 ta' Frar, 2007 fil-preżenza tal-bord, iddeċieda li jerġgħu jissuġġerixxu li l-persuna li tkun appuntata bħala awditur tal-MEPA tkun il-Perit Joe Falzon li preżentament jokkupa l-istess kariga.

Irrid ngħid li jiena bħala ministru responsabbbli mill-affarijiet rurali u ambjent nfurmajt liċ-chairman tal-MEPA li naqbel ma' din il-proposta.

Hawn kummenti?

L-Onor.

CHARLES BUHAGIAR: L-ewwelnett naħseb li meta ġiet quddiemna l-aħħar darba n-nomina tal-perit Joe Falzon ivvotajna favur tagħha u m'għandi l-ebda raġuni għalfejn din id-darba wkoll ma nivvotawx favur din in-nomina.

Pero' xtaqt inqajjem żewġ punti.

L-ewwel punt hu li lill-perit Falzon hemm jgħinu l-perit Karmenu Cacopardo, u xtaqt li forsi wieħed jispjega daqsxejn iktar fid-dettall x'inhu r-rwol tal-perit Cacopardo fl-uffiċċju ta' l-awditur tal-MEPA.

THE CHAIRMAN: Il-perit Cacopardo huwa persuna li l-perit Joe Falzon kien talab lill-bord tal-MEPA biex ikun il-persuna li jassistih.

Effettivament irrid nispjega li l-ebda parti mil-liġi ma tipprovdi għall-appointment jew le ta' persuni li effettivament jassistu lill-awditur u allura ma naħsibx li huwa każ li aħna fil-kumitat tal-kamra niddiskutu l-persuna jew il-persuni li effettivament jassistu lill-awditur tal-MEPA, f'dan il-każ għallinqas qabel ma skadielu l-perijodu tiegħu l-perit Joe Falzon.

Naħseb li mhux il-każ li wieħed jitkellem fuq assistent jew assistenti imma nħalliha f'idejn il-bord tal-MEPA biex imbagħad jistabbilixxi flimkien ma' l-awditur il-persuna jew il-persuni li hu jidhirlu li għandu bżonn jassistuh kif imbagħad jiddeċiedi l-bord tal-MEPA.

CHARLES BUHAGIAR: Imma bħala assistent ta' l-awditur x'inhu r-rwol tiegħu?

THE CHAIRMAN: Biex jassistih, nimmaġina.

CHARLES BUHAGIAR: Iva, imma għandu xi rwol partikolari dan?

Għandu l-istess funzjoni li għandu l-awditur?

THE CHAIRMAN: Jiena nifhem li m'huwiex bl-ebda mod persuna li għandu xi grad jew responsabbilitajiet bħall-awditur.

Ir-responsabbilita' tibqa' dejjem ta' l-uffiċjal tal-verifika, u tiegħu biss.

Minn dak li jiena nfurmat, il-perit Cacopardo huwa l-persuna li jagħmel id-dog work, biex ngħidu hekk, bħala assistenza għall-awditur tal-verifika, imbagħad sta għall-awditur tal-verifika li jieħu d-deċiżjonijiet u jipprepara r-rapporti li jgħaddi lill-bord tal-MEPA li eventwalment jaslu għandi.

CHARLES BUHAGIAR: Sur President, it-tieni punt li xtaqt inqajjem huwa x'qiegħed jiġri mid-deċiżjonijiet li jieħu l-awditur tal-MEPA.

THE CHAIRMAN: Lili r-rapporti jasluli u jasluli wkoll il-kummenti tal-bord tal-MEPA għax il-bord tal-MEPA jiddiskuti wkoll ir-rapporti li jkun għamel l-awditur tal-verifika.

Jien m'għandix ċifri f'idejja - imma forsi wieħed ikun jista' jipprovdihom lill-Onor.

Buhagiar - ta' kemm minn dawk effettivament ikun qed jipproponi soluzzjonijiet jew tibdiliet l-awditur, li effettivament il-bord tal-MEPA takes on board, jaċċettahom hu u jagħmel it-tibdiliet neċessarji.

Hemm affarijiet fejn effettivament il-bord tal-MEPA jkun iddiskutihom, jieħu konjizzjoni ta' l-opinjoni ta' l-awditur imma m'hemm xejn x'jorbot lill-bord ta' l-awtorita' li bilfors jieħu s-suġġeriment ta' l-awditur.

Dan huwa l-istess każ bħal ta' l-ombudsman.

Fil-każ ta' l-ombudsman hu għandu r-responsabbilita' li jagħti l-opinjoni tiegħu, imma mbagħad sta għall-eżekuttiv li jieħu konoxxenza ta' dak li jkun qed jgħid l-ombudsman u sta għalih li jiddeċiedi jekk il-parir ta' l-ombudsman huwiex wieħed li jista' jieħu u jimplimentah, jew inkella jgħid li japprezza l-opinjoni ta' l-ombudsman imma ma jidhirlux li dan huwa każ li wieħed jista' jsegwih bil-mod kif qed jissuġġerixxi l-ombudsman.

CHARLES BUHAGIAR: Pero' jiena naħseb li l-awditur ikollu żewġ tipi ta' deċiżjonijiet, ikollu deċiżjonijiet dwar każi partikolari li jikkonċernaw proġett partikolari imbagħad ikun hemm deċiżjonijiet li jkunu aktar fuq policy jew inkella fuq tħaddim tal-policy.

Waħda mid-diffikultajiet li għandna hija li safejn naf jien l-awditur tal-MEPA ma jippubblikax rapport pubbliku kif jippubblika l-ombudsman b'ċertu dettall.

Għalhekk jien xtaqt nistaqsi għaliex ma jiġix ippubblikat rapport pubbliku tal-każijiet li jkollu quddiemu l-awditur tal-MEPA, x'deċiżjonijiet ikunu ttieħdu u x'follow up tkun għamlet il-MEPA fuq dawk id-deċiżjonijiet, jekk tkunx addottathom.

THE CHAIRMAN: L-awditur jagħmel żewġ tipi ta' komunikazzjoni.

Kull rapport li huwa jlesti, jekk huwa rapport li sar abbażi ta' talba minn xi ħadd, ir-rapport finali jintbagħat lill-"objector" - mhux neċessarjament ikun objector imma jkun il-persuna li jkun ġibed l-attenzjoni lill-awditur - u dak ir-rappport jiġi komunikat.

It-tieni komunikazzjoni li ssir hija komunikazzjoni ta' rapport annwali li jagħmel l-awditur li mbagħad ikun inkluż fir-rapport annwali tal-bord tal-MEPA.

Fil-fatt rapporti annwali li jitpoġġew anke fuq il-mejda tal-Kamra jkollhom fihom inkluż ir-rapport annwali ta' l-awditur.

CHARLES BUHAGIAR: Imma dan ir-rapport li qed tirriferi għalih issa huwa xi ħaġa qasira ħafna.

Jiena qed ngħid għaliex deċiżjonijiet ta' l-awditur m'għandhomx jiġu ppubblikati.

Fuq kollox aħna ngħidu li kull ħaġa li hemm fil-MEPA tiġi ttrattata b'mod trasparenti u kull ċittadin għandu dritt għall-informazzjoni li għandha l-MEPA.

Allura għaliex f'dawn il-każi ikun hemm din id-diffikulta' li ma jiġux ippubblikati d-deċiżjonijiet ta' l-awditur?

THE CHAIRMAN: Safejn naf jien, għallinqas minn dak li wieħed jara anke fil-media, effetivament huma aċċessibbli dawn id-deċiżjonijiet.

Jiena tlabthom fil-parlament u jidhirli li qatt ma tpoġġew fuq il-mejda tal-Kamra.

Tlabt li titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra lista tad-deċiżjonijiet li ttieħdu mill-awditur minn kemm ilu jiffunzjona.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

MARIO GALEA: Il-kollega tiegħi, l-Onor.

Safejn naf jien i-ombudsman – u nafha din għax qiegħed fil-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra – jagħmel żewġ affarijiet.

Peress li huwa uffiċjal tal-parlament u jirrapporta direttament lill-parlament, l-ombudsman iħejji darba fis-sena ombudsplan li jiġi diskuss fil-kumitat dwar ix-xogħol tal-Kamra imbagħad ħa l-inizjattiva hu – jiġifieri din ma toħroġx mil-liġi – li jippubblika dawk li jgħidulhom case notes fejn hu jagħżel liema każijiet kienu l-iktar importanti u forsi utli li jagħmilhom pubbliċi, u jippubblikah u nassumi li jibagħtu lill-media wkoll.

Imma din hija inizjattiva li jieħu l-ombudsman u naħseb li m'hemm xejn milli jżomm lill-awditur tal-MEPA li jagħmel l-istess ħaġa, dejjem jekk jagħżel hu.

Imma din hija deċiżjoni ta' l-uffiċċju tiegħu.

CHARLES BUHAGIAR: Ħafna drabi d-deċiżjonijiet ta' l-awditur tal-MEPA li nsiru nafu bihom ikunu dawk ippubblikati minn min ikun talab lill-awditur jinvestiga.

Kellna l-każ mingħalija ta' Santa Marija Estate fejn kien hemm dawk ir-rezoning u marru għand l-awditur tal-MEPA, imbagħad ippubblikaw id-deċiżjoni li kien ħa.

Pero' dik ippubblikaha mhux l-awditur per se, imma min kien għamel il-complaint ma' l-awditur.

Aħna, bis-sistema li taħdem il-MEPA u bl-appelli li hemm anke previsti bil-liġi kontra deċiżjonijiet tal-MEPA, naħseb li huwa importanti li aħna – jiġifieri l-periti – inkunu nafu d-deċiżjonijiet ta' l-awditur kif ikun qed jeħodhom.

Għaliex?

Għax dawn jistgħu jiġu kkwotati anke f'appelli.

Tinsiex li fil-MEPA hemm id-dritt ta' l-appell.

Jiġifieri jekk inti għandek dritt ta' l-appell allura kull informazzjoni li tista' tgħinek għal dak l-appell naħseb li għandha tkun aċċessibbli.

Jiena qed ngħid għaliex m'għandhomx ikunu aċessibbli deċiżjonijiet li jieħu l-awditur f'każi partikolari.

Anke kieku stess ma jiġux ippubblikati b'mod ġenerali, imma jekk xi ħadd jistaqsi għalihom dawn id-deċiżjonijiet għaliex m'għandux ikollu aċċess għalihom?

CARMELO MIFSUD BONNICI (Segretarju Parlamentari): Sur President, l-ewwelnett sewwa qed jgħid l-Onor.

Buhagiar, u naħseb li l-awditur, il-Perit Falzon, żgur li se jaqra t-transcript ta' dan il-kumitat u żgur li se jirrifletti fuqhom.

Pero' wieħed irid joqgħod ftit attent li dak li jagħmel l-awditur huma rakkmandazzjonijiet f'kull każ partikolari.

Mhux neċessarjament li f'każ partikolari jkollok effett għal każijiet oħrajn.

Jiġifieri m'hemmx ir-rabta li għax l-awditur ħa linja partikolari ta' kritika f'każ partikolari, dak jgħodd għal każijiet oħra u jista' jiġi ċitat b'awtorita' f'każijiet jew f'applikazzjonijiet oħrajn.

Jiġifieri wieħed irid joqgħod ftit attent, fis-sens li dan mhux tribunal.

Hawnhekk huwa natura ta' bniedem li jara x'qiegħed isir, jekk hux skond il-liġi jew skond il-policy u jirrapporta fuqha.

Jiġifieri huwa watchdog biex jieħu ħsieb li l-affarijiet tajbin, jagħmel ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu, pero' imbagħad m'huwiex qorti, bħal qrati.

Jiġifieri wieħed irid joqgħod ftit attent.

Ovvjament il-fatt li jkun qalha l-awditur ikollha ċerta piż, piż morali, piż ta' ċertu effett, pero' m'għandux il-piż legali li għandha sentenza tal-qorti.

Ovvjament il-punt imqajjem minnek, jekk l-awditur għada pitgħada jiddeċiedi jippubblika xi każijiet, dak jara hu.

Pero' wieħed irid joqgħod attent għax ħafna mill-każijiet huma tan-nies partikolari, iktar huma sensittivi mill-każijiet in ġenerali.

Per eżempju, anke kif jagħmilhom l-ombudsman, jekk m'iniex sejjer żball, ma jgħidx, per eżempju, kien hemm "Joseph Debono" li għamel "din" l-applikazzjoni imma jgħid "a postman" jew "a policeman" jew "an officer".

Jiġifieri anke hu stess għażel linja – hawnhekk ovvjament qed nirriferi għall-ombudsman Joe Sammut u jkun interessanti issa naraw l-ombudsman il-ġdid liema linja se jieħu – imbagħad accordingly huwa mexa fuqha.

Pero' huwa suġġeriment li tajjeb li jiġi kkunsidrat.

THE CHAIRMAN: Pero' wieħed irid joqgħod ħafna meta nitkellmu fuq rapporti għal dak li qed jalludi għalih l-Onor.

L-awditur jidħol fuq il-kwestjoni ta' proċedura, ma jidħolx fuq il-kwestjoni ta' jekk każ effettivament kienx ħaqqu jew le għax inkella l-uffiċċju ta' l-awditur jiġi jissostitwixxi l-enti li hemm diġa' fil-liġi u li għandek biex inti timxi permezz ta' dawk l-organi li hemm.

Jiġifieri jekk inti għandek applikazzjoni ta' klijent u teħodha għar-rikonsiderazzjoni quddiem il-bord, dik id-deċiżjoni hija totalment pubblika, jekk se teħodha quddiem l-appell, il-komunikazzjoni ta' l-appell u d-deċiżjoni ta' l-appell hija totalment pubblika.

L-awditur ma jidħolx fuq il-każistika ta' l-ippjanar imma jidħol fuq l-element tal-proċedura biss.

Allura wieħed irid joqgħod attent u jifhem li dawn huma żewġ affarijiet separati minn xulxin.

CHARLES BUHAGIAR: Dan kollu nifhmu jien u nifhem ukoll li l-awtorita' ta' l-ippjanar mhux dejjem timxi fuq il-preċedent, jiġifieri mhux neċessarjament li dak li tagħti lil xi ħadd terġa' tagħtih lil xi ħadd ieħor, għalkemm illum il-ġurnata bil-bord ta' l-appell il-preċedent jingħata ċerta weight meta jkunu qed jikkunsidrawh.

Pero' huwa għalhekk li jiena qajjimt dan il-punt għax jien naf li hija kwestjoni ta' proċedura.

Jiġiferi l-awditur jikkummenta fuq il-proċedura li tkun intużat u jekk hemmx nuqqas tagħha u peress li jkun ikkummenta b'dan il-mod jekk dan jippubblika d-deċiżjonijiet tiegħu wieħed jista' joħloq dibattitu fil-pajjiż dwar dak li għandu bżonn isir sabiex l-operat ta' din l-awtorita' jitjieb.

Jiġifieri l-ħsieb tiegħi kien mhux tant biex inkunu nafu meta Charles Buhagiar mar quddiem l-awditur, x'qal l-awditur fuqu, imma biex jekk l-operat ta' l-awtorita', jew parti minnu, mhux qed jaħdem tajjeb biżżejjed, l-awditur points it out, isir dibattitu fil-pajjiż minn min ikun interessat u jittieħdu l-miżuri neċessarji.

Jiġifieri li qed ngħid huwa biex l-ewwelnett ikun hawn iktar trasparenza u anke biex ikun hawn dibattitu aktar wiesa' fuq nuqqasijiet li jista' jindika l-awditur li hemm f'dan l-operat tal-MEPA.

THE CHAIRMAN: Jiena ma naħsibx li huwa l-każ li r-rapporti li qed ilesti l-awditur mhux qed ikun hemm diskussjoni fuqhom, anzi naħseb li ħafna drabi qed ikun hemm diskussjoni pubblika fuq dawk ir-rapporti għax huwa evidenti li anke meta l-media tistaqsi jkun hemm anke kummenti min-naħa ta' l-awditur fuqha.

Fil-liġi preżenetement m'hemmx dak il-provvediment.

Forsi jekk wieħed eventwalment jiġi biex jiddiskuti emendi fl-att dwar l-ippjanar ta' l-iżvilupp wieħed jista' jieħu dak in konsiderazzjoni.

Sal-lum ir-rapport effettivament jingħata lill-bord ta' l-awtorita', il-bord ta' l-awtorita' jeżeminah u jagħti l-kummenti lill-ministru.

Għallinqas dak hu li hemm provdut fil-liġi.

Jekk eventwalment wieħed jiġi biex jemenda l-att dwar l-ippjanar ta' l-iżvilupp forsi wieħed ikun jista' jikkonsidra din l-emenda li r-rapporti kollha jkunu pubbliċi.

Wieħed għandu jgħid ukoll li anke kif ikkummenta l-ombudsman fuq l-uffiċċju ta' l-awditur stess f'ittra li saret pubblika min-naħa ta' l-uffiċċju ta' l-awditur, effettivament huwa importanti li wieħed jifhem l-ispirtu ta' għalfejn qiegħed hemm l-uffiċċju ta' l-awditur.

Din l-ittra li hija datata 19 ta' Frar, 2007 tgħid hekk:

Jiġifieri wieħed irid jifhem li l-uffiċċju ta' l-awditur jista' jkun hemm mumenti fejn – ma nafx sempliċiment qed naħseb – mhux neċessarjament li dak ir-rapport jiġi esternat se jagħti l-aħjar riżultat neċessarju għall-progress ta' dik l-awtorita'.

Qed nagħmel dan l-argument abbazi anke ta' l-ittra li għandi kemm ikkwotajt minnha.

CHARLES BUHAGIAR: Bir-rispett kollu, ma naħsibx li l-awditur jista' jissalvagwarda l-interessi ta' min jagħmel il-complaint għar-raġuni li l-awditur jinvestiga l-każ, jagħmel ir-rakkmandazzjonijiet tiegħu pero' ħadd m'hu marbut li dawk ir-rakkamndazzjonijiet imbagħad isegwihom.

Jiġifieri jagħtuk raġun u speċi ta' tibqa' bih.

Jiġifieri fejn huwa l-interess ta' min jagħmel il-complaint?

THE CHAIRMAN: Imma dak huwa dak li stabbilixxa l-parlament.

Nixtieq infakkar li kemm meta ġie imwaqqaf l-uffiċċju ta' l-ombudsman kif ukoll meta ġie mwaqqaf, bejn l-1996 u l-1998 l-uffiċċju ta' l-ombudsman għall-universita' dan huwa l-istat ta' fatt x'approva dan il-parlament bħala tali.

Jiġifieri li l-ombudsman jagħti opinjoni imma mbagħad m'hemm l-ebda deċiżjoni li l-eżekuttiv irid bilfors jimplimenta.

Dan huwa dejjem mhux biss l-ispirtu ta' l-ombudsman f'pajjiżna, imma wkoll huwa l-ispirtu ta' kif joperaw l-uffiċċji ta' l-ombudsman kulfejn huma mwaqqfa.

Għallinqas dak li jiena informat bih.

Fil-fatt din trattajtha meta ġejna biex nagħmlu l-att dwar il-ġustizzja amministrattiva fejn ipprovajna naraw ukoll, bħala riċerka, liema huma l-pajjiżi fejn hemm l-ombudsman li għandu r-rwol tiegħu li huwa ta' eżekuttiv, jiġifieri dak li jgħid irid jiġi implimentat.

Sibna li fl-Ewropa kollha t-trend ġenerali m'hijiex dik.

Anzi hija r-rakkmandazzjoni li anke l-ombudsman Ewropew jimxi b'din l-istess linja u b'dan l-istess ġeneru ta' affarijiet.

CHARLES BUHAGIAR: Pero' biex ir-rakkmandazzjonijiet iwasslu għal xi ħaġa, anke jekk ma jindirizzawx il-każ partikolari, trid titgħallem minnhom.

Issa li qed ngħid jiena huwa, jekk lanqas jafu x'inhuma rakkmandazzjonijiet kif nistgħu nitgħallmu minnhom?!

Allura jiena naħseb li wieħed jista' jagħmel hu li meta jagħmel rapport l-awditur, jagħmel tipo ta' case notes fuq l-aktar każi li jkollu recurring u jikkummenta fuqhom.

Dan biex ma jkunx biss rapport fejn jgħid li kellu tant każi u nqatgħu tant każi u daqshekk imma jkun ftit aktar dettaljat b'mod ġenerali.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Suġġeriment tajjeb.

THE CHAIRMAN: Ir-rapport annwali ta' l-awditur, jekk wieħed jarah m'huwiex xi rapport li jitkellem biss fuq statistika imma jidħol f'ammont ta' dettall fejn janalizza mhux biss over all, imma jidħol fuq każijiet partikolari fejn jidhirlu li dawk il-każijiet partikolari kellu jamplifika aktar fuqhom.

Jiena xi kultant ikolli domandi mill-media fejn jistaqsuni kif jista' jkun li jkun hemm awditur li jkun negattiv daqshekk fil-konfront ta' l-awtorita'.

Jgħidluli: Għalfejn mortu biex tappuntaw awditur tal-MEPA?

U r-risposta tiegħi hija li jien irrid li jkun hemm dan il-proċess ta' verifika għaddej ħalli ċ-ċittadin komuni jkun jaf li għandu lil xi ħadd fuq min idur biex ikun jista' jiċċekkja l-proċedura li hemm użata minn dik l-awtorita'.

CHARLES BUHAGIAR: Imma l-iskrutinju ta' l-operat huwa l-ewwel pass.

It-tieni pass huwa li wara li jsir dak l-iskrutinju u jsiru r-rakkmandazzjonijiet, tajbin jew ħżiena, dawn b'xi mod iridu jiġu diskussi.

Imma mhux jiġu diskussi fil-livell ta' MEPA board biss, għax fil-livell ta' MEPA board biss ma naħsibx li huwa biżżejjed, l-ewwelnett għax naħseb li meta jiltaqa' l-bord biex jagħmel rakkmandazzjonijiet jiltaqa' in camera mhux fil-pubbliku, u t-tieni nett għax naħseb li għandhom jingħataw iktar pubbliċita', fis-sens li d-diskussjoni tkun aktar wiesgħa.

U l-iskop aħħari huwa dejjem li jekk issir diskussjoni aktar wiesgħa fuq l-operat tal-MEPA u dan ikun xprunat mir-rakkmandazzjonijiet li jagħmel proprju l-awditur, naħseb li kapaċi ntejbu l-operat tal-MEPA.

Dan għandu jkun l-iskop aħħari ta' din l-istorja kollha.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jiena nieħu pjaċir nara lil dawn l-uffiċjali li ħtarna … Meta għamilna l-att oriġinali dwar l-ippjanar din il-kreatura ma kenitx parti mil-liġi imma daħlet iktar tard u m'iliex li bdiet topera u għalhekk naħseb li rridu nagħtuha ftit taż-żmien tiżviluppa l-uffiċċju.

U bħalma ġara fl-uffiċċju ta' l-ombudsman - li għandu ċerta tradizzjoni warajh għax kien hemm żewġ terms ta' Joe Sammut u issa daħal fit-tielet term - naħseb li għandna nħallu wkoll dan il-proċess naturali, fis-sens li qed jiżviluppa l-uffiċċju, qed jiżviluppa n-knowhow tiegħu, qed jiżviluppa kif jaħdem, qed jiżviluppa kif għandu jkollu l-interactions sija mal-MEPA, kif ukoll mal-pubbliku u ma' l-isituzzjonijiet, u naħseb li qiegħed fuq it-triq it-tajba.

Illum għalhekk qegħdin hawn biex nerġgħu nikkonfermaw lill-perit Joe Falzon.

Għax l-iktar ħaġa importanti hija li se nerġgħu nikkonfermaw lill-perit Joe Falzon għax qiegħed jagħmel xogħol tajjeb.

Issa jekk Joe Falzon miexi bi speed 7 u hawn min jixtieq jimxi bi speed 14, Joe Falzon bi speed 7 miexi.

U naħseb li l-ispeed tiegħu huwa slow but sure.

Onor. Buhagiar, naħseb li Joe Falzon miexi tajjeb, u m'għandix dubju li nbeda rapport bejnu u l-ombudsman innifsu għax jidher li hemm dan ir-rapport isitituzzjonali ieħor li huwa enriching ukoll, u naħseb li qegħdin fit-triq it-tajba.

Kieku hemm xi ħaġa li qiegħda ssir ħażin jew mhux qed issegwi l-proċedura allura nifhem, pero' naħseb li dan il-proċess miexi tajjeb.

Ċert li dak li għedna llejla, b'mod speċjali dak li għedt int Onor. Buhagiar, Joe Falzon żgur li se jarah u janalizzah u jara x'għandu jagħmel hu.

Naħseb li għandu l-liberta' kollha, m'hemmx projbizzjoni tal-liġi li tgħidlu ma jagħmilx ħaġa jew oħra, issa mbagħad spetta a lui li fl-iżvilupp ta' l-affarijiet jagħmel l-affarijiet kif iħoss li huwa sewwa.

THE CHAIRMAN: Jiena qed nifhem li m'hemmx oġġezzjoni fuq il-ħatra ta' Joe Falzon.

CHARLES BUHAGIAR: M"hemmx oġġezzjoni pero' kif diġa' għedt, għandna nitgħallmu minn din l-esperjenza billi dak li jagħmel il-perit Falzon jingħata aktar rikonoxximent, anke billi wieħed ikun aware tax-xogħol li jagħmel.

Jiġifieri jekk tistgħu forsi b'xi mod l-ispirtu ta' dan id-dibattitu jitwassal lill-awditur biex hu jifhem x'qiegħed jingħad hawnhekk.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Nistgħu naqblu li s-segretarja tal-kumitat tgħaddilu kopja tat-transcript ta' din il-laqgħa.

THE CHAIRMAN: Tajjeb.

Mela ngħaddi biex inpoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l-Perit Falzon jinħatar bħala uffiċjal tal-verifika tal-MEPA.

Il-Perit Joe Falzon kien approvat unanimant bħala Uffiċjal tal-Verifika tal-MEPA.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjakom u naġġorna l-kumitat.

Fit-7.50p.m. il-Kumitat aġġorna.


L-GĦAXAR PARLAMENT

KUMITAT PERMANENTI GĦALL-IPPJANAR TA' L-IŻVILUPP

LAQGĦA NRU.

It-Tnejn, 30 ta' April, 2007

Il-Kumitat Permanenti għall-Ippjanar ta' l-Iżvilupp ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis- 7:20 p.m.

L-Onor.

George Pullicino, Ministru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent, ippreseda.

PREŻENTI

L-Onor.

Joseph Falzon (sostitut) u l-Onor.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 8 li saret fit-18 ta' Lulju, 2006 ġew konfermati.

ĦATRA TA' UFFICJAL DWAR IL-VERIFIKA TAL-MEPA

Iċ-Chairman informa lill-Kumitat li hu kien qed ilaqqa' l-Kumitat sabiex jiġi maħtur uffiċjal dwar il-Verifika tal-MEPA.

Il-persuna nominata kienet il-Perit Joseph Falzon.

Wara diskussjoni qasira l-Kumitat qabel unanimament li l-Perit Joseph Falzon jinħatar Uffiċjal dwar il-Verifika tal-MEPA.

Fit-7:50p.m. il-Kumitat aġġorna.

GĦALL-ISKRIVAN TAL-KAMRA

MINISTRU GĦALL-AFFARIJIET RURALI U L-AMBJENT

CHAIRMAN TAL-KUMITAT