L-GĦAXAR PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 101

L-Onor.

Jason Azzopardi, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar It-Tlieta, 30 ta' Jannar 2007 fis-6.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Laqgħa ma' delegazzjoni mill-Hong Kong Economic and Trade Office fi Brussels;

Laqgħa ma' l-E.

T. Karl Andreas von Stenglin, Ambaxxatur tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja f'Malta, dwar il-Programm ta' Ħidma tal-Presidenza Ġermaniża ta' l-Unjoni Ewropea bejn Jannar u Ġunju 2007 u

Affarijiet oħra.

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

L-GĦAXAR PARLAMENT

Laqgħa Nru. 101

It-Tlieta, 30 ta' Jannar, 2007

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz Lm1

L-GĦAXAR PARLAMENT

Laqgħa Nru. 101

It-Tlieta, 30 ta' Jannar, 2007

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.05 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 100 li saret fis-17 ta' Jannar 2007 kienu konfermati.

THE CHAIRMAN (Onor. Jason Azzopardi): Nixtieq nipprezenta lill-Kumitat:

Kopja ta' ruling mogħti minn Mr Speaker fis-Seduta Nru. 484 tat-Tnejn, 22 ta' Jannar 2007 fuq kwestjoni mqajma mill-Onor.

Joe Mizzi dwar il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej.

Xtaqt ninforma lill-Kumitat li jiena ma nistax nattendi għall-COSAC Chairpersons Meeting tat-12 ta' Frar u għalhekk tlabt, kif ġieli għamilt drabi oħra, lill-Onor.

Clyde Puli biex jissostitwini għal dan il-meeting li se jsir ġewwa Berlin.

Ngħaddi issa għal-laqgħa tagħna mad-delelgazzjoni mill-Hong Kong Economic and Trade Office fi Brussels.

LAQGĦA MA' DELEGAZZJONI MILL-HONG KONG ECONOMIC AND TRADE OFFICE FI BRUSSELS

LAQGĦA MA' L-E.T. KARL ANDREAS VON STENGLIN, AMBAXXATUR TAR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA F'MALTA DWAR IL-PROGRAMM TA' ĦIDMA TAL-PRESIDENZA ĠERMANIŻA TA' L-UNJONI EWROPEA BEJN JANNAR U ĠUNJU 2007

THE CHAIRMAN: Ngħaddu għat-tielet item fuq l-aġenda li hija l-laqgħa tagħna ma' l-Eċċellenza Tiegħu l-Ambaxxatur tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja f'Malta dwar il-programm ta' ħidma tal-Presidenza Ġermaniża ta' l-Unjoni Ewropea bejn Jannar u Ġunju ta' din is-sena.

Fit-8.40 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data oħra.


L-GĦAXAR PARLAMENT

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

LAQGĦA NRU.

It-Tlieta, 30 ta' Jannar 2007.

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.05 p.m.

L-Onor Jason Azzopardi, President tal-Kumitat, ippresieda.

PREŻENTI: L-Onor Michael Asciak, l-Onor Jose' Herrera, l-Onor Clyde Puli u l-Onor George Vella.

SKUŻAti: Il-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin u l-Onor Leo Brincat.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru. 100 li saret fis-17 ta' Jannar, 2007, kienu konfermati.

PREŻENTAZZJONI TA' KARTI

Il-President tal-Kumitat ippreżenta lill-Kumitat:

PL 463 Kopja ta' ruling mogħti minn Mr Speaker fis-Seduta Nru 484 tat-Tnejn 22 ta' Jannar 2007 fuq kwestjoni mqajma mill-Onor Joe Mizzi dwar il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej.

Il-President tal-Kumitat informa lill-Kumitat li huwa ma jistax jattendi għall-laqgħa tal-COSAC li se ssir fit-12 ta' Frar 2007 f'Berlin il-Ġermanja u li l-Kumitat kien se jkun rappreżentat mill-Onor Clyde Puli.

Għal din il-laqgħa kien hemm preżenti s-Sur Duncan Pescod, Kap ta' dan l-Uffiċċju, flimkien ma' Ms Mandy Wong, Ms Candy Nip u s-Sur Mark Neirynck.

Fl-introduzzjoni tiegħu s-Sur Pescod spjega li bejn Malta u Hong Kong hemm deversi similaritajiet bħal, per eżempju, it-territorju limitat, it-turiżmu, il-problema ta' l-iskart u s-servizzi finanzjarji.

Is-Sur Pescod esprima l-fhema li r-relazzjonijiet bejn iż-żewġ naħat jistgħu jitjiebu f'diversi oqsma, speċjalment f'dak ekonomiku u f'dak kulturali u biex iseħħ dan hemm bżonn jiżdiedu l-kuntatti fuq livelli differenti.

Wara saret diskussjoni.

L-E.T. von Stenglin ta' ħarsa lejn l-aspetti prinċipali tal-programm li l-Presidenza Ġermaniża se taħdem fuqhom matul l-ewwel sitt xhur ta' l-2007 liema programm jifforma parti mill-programm aktar wiesa' li jkopri perjodu ta' tmintax-il xahar li jrid jitkompla mill-presidenza Portugiża u dik Slovena.

Fost dawn l-oqsma kien hemm it-Trattat tal-Kostituzzjoni, ix-xogħol u l-kompetittivita', is-sigurta', il-politika barranija, l-enerġija, l-ambjent u l-immigrazzjoni.

Wara kien hemm diskussjoni.

Fit-8.40 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data u b'aġenda li tiġi komunikata aktar tard.

SKRIVAN TAL-KUMITAT

CHAIRPERSON TAL-KUMITAT


L-GĦAXAR PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 78

It-Tnejn, 5 ta' Frar, 2007

L-Onor.

Clyde Puli, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 5 ta' Frar, 2007 fis-7.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Rapport mis-Sur James Carabott, Research Analyst mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali, dwar Konferenza organizzata mill-Ministeru għall-Familja u Solidarjetà Soċjali.

Affarijiet oħra.


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

L-GĦAXAR PARLAMENT

Laqgħa Nru. 78

It-Tnejn, 5 ta' Frar, 2007

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz Lm1

L-GĦAXAR PARLAMENT

Laqgħa Nru. 78

It-Tnejn, 5 ta' Frar, 2007

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fit-7:38 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 77 li saret fid-29 ta' Jannar 2007 ġew konfermati.

mis-Sur James Carabott, Research Analyst mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet SoĊjali, dwar Konferenza organizzata mill-Ministeru gĦall-Familja u Solidarjetà SoĊjali

THE CHAIRMAN: Li qed nagħmlu hu li issa li għandna faċilità ta' Research Analyst li qiegħed full-time ma' dan il-Kumitat, meta jkun hemm xi konferenzi li normalment inkunu mistednin għalihom u mhux kulħadd forsi jkollu l-opportunità li jmur għalihom, qed nitolbu lir-research analyst biex jattendi.

Imbagħad ikun jista' jagħtina rapport qasir dwar dak li ġara.

IS-SUR JAMES CARABOTT: F'din il-konferenza, b'kollox attendew 225 parteċipant, li kienu ġejjin minn kull sfera tal-politika soċjali jiġifieri min-naħa tal-gvern, mill-volontarjat, NGOs, u anke akkademiċi.

Kien hemm erba' workshops, u jiena attendejt it-tielet wieħed.

L-għan ewlieni kien li nenfasizzaw fuq il-bżonn ta' aktar komunikazzjoni bejn l-istakeholders kollha sabiex titfassal politika nazzjonali li tinvolvi lil kulħadd.

Fl-ewwel parti ta' din il-preżentazzjoni permezz ta' Power-point se nitkellem fuq id-definizzjoni ta' inklużjoni soċjali, kif din il-prattika u terminoloġija tiġi użata, kif tintuża s-social inclusion fl-Ingilterra, fl-Ewropa u Malta u t-tliet mudelli ta' inklużjoni soċjali.

Imbagħad naqleb għal x'intqal eżatt waqt il-konferenza, l-introduzzjoni mill-Ministru u l-pjan nazzjonali dwar l-inklużjoni soċjali fejn tkellmet id-direttur, Dr Marisa Scerri.

Għal din il-konferenza kien mistieden ukoll Mr Chris Burton, li għandu d-direttorat ta' social inclusion, li kien ħareġ bil-proġett, Get Heard.

Saret preżentazzjoni ta' riċerka min-naħa tal-Ministeru, intitolata "Nagħtu leħen lil dawk in-nies li jagħmlu użu mis-servizzi".

Imbagħad kien hemm il-workshops fejn jiena dħalt għal workshop no. 3.

Ħalli nibda minn hemm.

Social inclusion bdiet mil-lat ta' faqar u xogħol, però imbagħad, iktar ma għadda żmien, din ħarġet b'terminoloġija iktar wiesa'.

Din definizjoni ta' Baldock et al 1999.

Kif din il-prattika u terminoloġija tiġi użata?

Tintuża b'mod wiesa' minn politiċi, professjonisti, il-pubbliku ġenerali, ġurnalisti u għaqdiet volontarji/ NGOs.

Illum tista' tgħid li hija fil-qalb ta' ħafna filosofiji politiċi moderni, speċjalment fil-Western Countries.

Ħarġet minn Franza fis-sebgħinijiet.

Inklużjoni soċjali tintuża l-aktar sabiex nirrispondu għas-social exclusion discourse.

Hija mod kif kull individwu jiġi integrat b'mod sħiħ fis-soċjetà.

F'Malta Social Inclusion bdiet tissemma' l-iktar meta sar il-pjan nazzjonali fuq social protection and social inclusion.

Qed nerġgħu naraw kuntest iktar wiesa' fejn fosthom insemmu anke culture and leisure li tista' taffettwa social inclusion.

Fil-pjan nazzjonali ta' l-Inklużjoni Soċjali, tkellmu fuq ix-Xogħol fejn l-iktar li taw importanza kienet il-parteċipazzjoni tal-mara, t-teleworking u l-family-friendly measures.

Ma dak li għandha x'taqsam l-Edukazzjoni, sar enfasi qawwi fuq ir-riforma fl-edukazzjoni biex is-soċjetà tirrispondu għan-Knowledge Economy.

Punt ieħor kien il-Housing fejn l-iktar li tkellmu kien bħala integration ta' ċerti dipartimenti, is-social housing, u l-affordabilità tal-housing.

Health and Social Care fejn anke l-Unjoni Ewropea trid li nitkellmu bħala health and social care mill-aspett ta' equity, jiġifieri social justice u kemm kollox jiġi ridistribwit lis-soċjetà b'mod fair, aċċess għall-kulħadd u sustainability.

U fl-aħħar imbagħad immorru għas-social security, li kif tafu, hemm cash benefits, Universal non-contributory, contributory, selective, u hawn Malta qed nenfasizzaw ħafna fuq reforms.

Dan kollu jsir taħt l-Open Method for Coordination, jiġifieri li kulħadd irid jiġi involut fil-proċess.

F'din l-islide qed naraw it-tliet mudelli ta' inklużjoni soċjali.

Din ġiet imfassla u tintuża ħafna, minn Ruth Levitas.

Dawn it-tliet mudelli jirrapreżentaw verżjonijiet distinti fuq ir-rwol ta' l-istat lejn is-soċjetà.

Hawnhekk qed naraw kif hemm perspettiva leftist u oħra rightist, u l-SID li qed tipprova taqta' fin-nofs.

It-tielet mudell hu bbażat fuq The Third Way ta' Giddens.

Mudell li sab bilanċ bejn żewġ ideoloġiji politiċi u allura mfaħħar minn numru kbir ta' politiċi.

Giddens jixtieq mudell ta' soċjetà lil hinn minn estremiżmu ta' lemin u xellug, fejn hu jixtieq jara soċjetà inklussiva, soċjetà ċivili attiva li taħdem ma' l-Istat.

Hawnhekk tinħoloq relazzjoni reċiproka bejn is-soċjetà u l-istituzzjonijiet ta' l-Istat.

Madankollu jidħol ukoll il-mudell ta' Etzioni (Mixed Scanning).

Jiġifieri l-pjanijiet għandhom isiru pass pass, b'mod inkrimentali, però b'direzzjoni, jiġifieri l-ewwel nagħmel pjan A, imbagħad nimxi għal pjan B. Biss ma tagħmilx pjanijiet kbar radikali, kollox ftit ftit.

Allura fis-snin sebgħin u anke fil-bidu tas-snin tmenin ħarġu b'dan il-kunċett ta' mixed scanning.

Issa se ngħaddi x'sar fil-konferenza nnifisha.

Kien hemm introduzzjoni mill-Ministru l-Onor Dolores Cristina li tkellmet fuq l-importanza ta' l-istrateġija nazzjonali u li rridu naħdmu biex din l-istrateġija - li diġà kienu tkellmu fuqha u ġiet imfassla - issa trid tiġi implimentata, l-iktar parti diffiċli tal-pjan.

Qalet ukoll li kulħadd irid jaħdem flimkien, b'mod partikolari l-imsieħba soċjali, l-NGOs u għaqdiet volontarji.

Madankollu l-importanza li naħdmu flimkien trid tkun ta' ġid l-aktar u fuq kollox għas-soċjetà tagħna, għaliex il-persuni l-aktar li għandhom bżonn huma l-akbar atturi f'dan il-qasam partikolari.

Dr Marisa Scerri tkellmet fuq four overarching policies li daħħlu fil-pjan nazzjonali ta' l-inkużjoni soċjali.

Din qalet li dawn il-pilastri jinbnew fuq xulxin.

Tkellmet fuq li nsaħħu l-koeżjoni soċjali, jiġifieri l-edukazzjoni, djar adegwati, servizzi effettivi għall-ħarsien soċjali u li nipproteġu lit-tfal permezz ta' sistema ġudizzjarja għall-minorenni.

Tkellmet ukoll kif insaħħu l-komunitajiet billi nsaħħu inizjattivi għall-iżivilupp fil-komunità billi niffukaw fuq diversi gruppi vulnerabbli - fejn ingħata elenku sħiħ ta' m'inhuma l-aktar gruppi vulnerabbli fis-soċjetà tagħna – u nieħdu aktar inizjattivi għall-prevenzjoni u interventi bikrija fil-qasam tas-saħħa u edukazzjoni.

Dr Scerri qalet kif għandna nsaħħu s-settur tal-volontarjat billi jkollna struttura legali – li qed tiġi diskussa bħalissa fil-parlament - u aktar trasparenza, kontabilità, networking u kollaborazzjoni.

Fuq dak li għandu x'jaqsam ma' networking f'dan il-qasam tal-ħarsien soċjali, jien nħoss li rridu nrawwmuh aħna, u ntejbu l-kollaborazzjoni u l-kooperazzjoni bejn dawk kollha nvoluti, anke jekk tevita ħafna duplication of work u ħela ta' riżorsi.

U jrid ikun hemm aktar strutturi u mekkaniżmi formali.

Il-Get Heard UK huwa l-pjan nazzjonali ta' l-Ingilterra dwar l-inklużjoni soċjali.

Iktar m'għadda ż-żmien, bdew jibbażawh iktar fuq l-open method for coordination.

Fil-fatt dan kien beda b'mod ta' pjanar razzjonali, fejn kienu ltaqgħu grupp ta' esperti u fasslu strateġija.

Biss indunaw li kienu qed jiltaqgħu ma' ħafna reżistenza, li kulħadd irid jagħti l-opinjoni tiegħu, u allura l-kuntatti ma' organizzazzjonijiet tkabbar.

Waslu għall-pjan NAP 2003 fejn ħolqu workshops magħmula minn NGOs u nies li kienu qed jesperjenzaw il-faqar huma stess.

Fil-konferenza ħareġ ukoll li ma tantx hemm strutturi biex tkun tista' tilħaq nies li qed ibatu minn esklużjoni soċjali u titkellem magħhom.

Għax normalment f'dan il-qasam dawn jkunu iktar esperti milli huma l-policy makers.

Allura b'din l-istrateġija dawn irnexxielhom li anke jaqsmu l-esperjenzi magħhom.

Għalhekk ħarġu bi proċess ċar, pjan inkrimentali - għalhekk l-ewwel semmejna l-mixed scanning ta' azzjoni - u ġiet imfassla għodda ta' parteċipazzjoni magħrufa bħala l-Get Heard.

Minn Get Heard ħareġ il-Get Heard toolkit.

Importanti li tkunu tafu li dan id-dipartiment iltaqa' u tkellem ma' kulħadd li hu nvolut - jidhirli ma 'l fuq minn 500 organizzazzjoni fl-Ingilterra - biex ħarġu dan it-toolkit.

Dan it-toolkit huwa mod sempliċi ħafna biex dawn l-għaqdiet volontarji jiġu megħjuna ifasslu missjoni, u jgħinhom kif dan il-pjan jista' jwassal biex imbagħad jittkejlu r-riżultati.

U qed isibuh utli ħafna.

Sabu wkoll x'inhu tassew effettiv għan-nies li qed jesperjenzaw l-esklużjoni soċjali.

Dan ir-rapport jinsab fuq il-website tagħhom:

Kif qed taraw f'din l-islide, waqt il-konferenza ġiet ippreżentata r-riċerka "Nagħtu leħen lil min jagħmel użu mis-servizzi."

Milli stajt nifhem, din ir-riċerka ma tantx ħadet fit-tul, jiġifieri a matter of months, u l-aktar li ffukaw kienu fuq persuni li użaw is-servizzi u ġew meqjusa bħala esperti fil-qasam tagħhom.

L-għanijiet primarji kienu ambizzjużi ħafna u naħseb kieku ffukaw fuq tnejn biss kien ikun aħjar.

Dawn l-erba' għanijiet kienu sabiex ikun hawn ftehim dwar il-ħtiġijiet u xewqat ta' min jagħmel użu mis-servizzi; sabiex jissensitizza lil entitajiet li joffru s-servizzi u jiġi kkonsolidat is-sens ta' impenn f'dan il-qasam; sabiex ikun hawn evalwazzjoni ta' livell ta' sodisfazzjon ta' min jagħmel użu mis-servizz u sabiex jiġi adottat metodu konsistenti u uniformi għal dan it-tip ta' evalwazzjoni.

F'dawn l-islides li ġejjin se naraw x'ħareġ minn din ir-riċerka.

Mill-persuni kollha li kienu fil-mira, 80% wieġbu lura.

Kien numru konsiderevoli, però ftit iktar 'il quddiem tindunaw x'seta' wassal biex kien hemm dan ir-rispons daqshekk qawwi.

Il-popolazzjoni li ħadu sehem f'din ir-riċeka kienu tfal, persuni b'diżabilità, persuni bi problemi ta' abbuż ta' droga, persuni bi problemi ta' saħħa mentali u immigranti rregolari.

Il-metodoliġija li ġiet użata kienet permezz ta' self-reported questionnaires, u kien hemm waħda għat-tfal u oħra għall-adulti.

Kien hemm bilanċ bejn min jagħmel użu minn servizzi tal-gvern u dak volontarju.

U hawnhekk nistaqsi meta tqabbel is-servizzi tal-gvern - li huma well funded - ma' dawk volontarji, dawn jistgħux jkunu itjeb?

Kien metodu kwantitattiv u kwalitattiv tajjeb, u ma kienx hemm kliem tekniku li seta' ma jinftehimx mis-service users.

Ma kienx hemm diskriminazzjoni bejn is-sessi u ma ġiex eskluż il-kuntest tal-familja.

Hawnhekk nixtieq ngħaddi rimarka fuq hekk.

Tul din il-konferenza, jien inħoss li l-kuntest ta' familja ma tantx ingħata importanza.

Xtaqt li kieku l-aspett ta' familja kien ikun iktar importanti, kemm fil-lingwaġġ u naħseb anke bħala kif intgħażlet il-population.

Kif ukoll ma tantx taw daqshekk indikazzjoni ċara bħala metodoloġija li ntużat.

Issa se nagħtikom dak li tawna waqt il-konferenza.

Jiena bħala limitazzjonijiet l-iktar li rajt kien li n-numru ta' parteċipanti ma kienx kbir biżżejjed biex wieħed jiġġeneralizza.

Kif ukoll li l-parteċipanti ġew mogħtija l-kwestjonarji mill-istess entità li qed jipprovdi s-servizz.

Jiġifieri immaġina hemm anzjana ġo home, u tmur u tgħidilha kif qed issibu s-servizz.

Din ovvjament tgħidlek tajjeb għax int stess qed tagħtiha s-servizz.

Minn naħa l-oħra bħala konklużjonijiet, il-parteċipanti ħassew li l-ħtiġijiet bażiċi tagħhom kienu ntlaħqu, u għalhekk qed iħossuhom komdi bis-servizz li qed jieħdu, li s-servizz huwa opportunità ta' fejn huma jistgħu jissoċjalizzaw u opportunità għall-maturità u żvilupp personali, flimkien ma' sapport emozzjonali.

Jekk terġa' tmur lura lejn l-oġġettivi li suppost kellhom jitkejlu, jidher li xi wħud mill-oġġettivi ma ntlaħqux.

Qed ngħid dan għax fil-workshop li kont fih jien, tkellimna fit-tul fuq hekk u qed ngħidilkom l-istess affarijiet li ntqalu fil-workshop.

Bħala konklużjonijiet li ttieħdu f'din il-konferenza nsibu l-ħtieġa ta' aktar involviment tal-persuni li jagħmlu użu mis-servizzi, aktar riċerka dettaljata u estensiva – kif anke saħqet fil-bidu Dr Scerri fuq l-importanza tar-riċerka – u involviment akbar fir-riċerka min-naħa tas-service user.

F'din l-islide qed naraw it-titlu tal-workshop li attendejt - Inkejjlu r-riżultati tas-servizzi: Nistabbilixxu indikaturi.

Forsi mhux daqshekk ċara imma għaqdiet volontarji u ċerti NGOs żgħar, ma jkollhomx missjoni jew oġġettiv ċar u goals ta' eżattament xi jridu jagħmlu bis-servizz tagħhom.

Issa jekk ma jkollokx dawn, ma jistax ikollok indikaturi ċari li tkun tista' tkejjel bihom faċilment.

Din ħarġet - apparti min-naħa ta' l-Appoġġ u Sedqa, li huma żewġ organizzazzjonijiet li għandhom struttura kif ikejjlu ir-riżultati tagħhom - li l-NGOs iż-żgħar u l-għaqdiet volontarji m'għandhomx din l-istruttura u jridu l-għajnuna biex jagħmluha.

F'dan il-workshop ħareġ ukoll biex huma jidħlu u jipparteċipaw ċerti proġetti ta' l-Unjoni Ewropea.

Dan huwa eżempju ċar ta' kif tagħmel missjoni tal-proġett.

Jekk tidħol fis-site tal-European Social Funds, tifhem u titgħallem aktar ta' kif għandek tfassal missjoni, jew oġġettiv għal dawk il-proġetti li ngħataw.

Imbagħad tkun tista' tkejjel wara.

F'dan il-workshop għamilniha ċara wkoll li m'għandniex nintilfu f'ħafna numri għax il-pern ta' kollox għandha tkun il-persuna li qed tieħu s-servizz.

Punt ieħor li ħareġ minn dan il-workshop hu li għandna nevitaw kejl suġġettiv – u hawnhekk se mmur fuq riċerka li saret u ġiet ippreżentata waqt il-konferenza stess - u nimxu lejn riċerka standard li diġà ġiet użata.

Aħna sħaqna li ma nippruvawx nivvintaw riċerka aħna, imma mmorru fuq riċerka li hija standard u li qed jużaw pajjiżi oħra.

Dan biex inkunu nistgħu nagħmlu benchmark ma' dawn il-pajjiżi.

Dawn ir-riċerka jkunu standard u sempliċi ħafna u li jista' jużahom kulħadd.

Ikunu diġà ġew ippruvati u ċ-ċans li tagħmel żball ikun żgħar.

Imbagħad tkun tista' tqabbel ma' l-Ingilterra, ma' l-Italja, ma' Franza, ma' fejn trid.

F'din l-islide hemm l-indikaturi li jien ġbarthom f'erbgħa.

M'ilux, hawn Malta, ġie professur fuq twinning project u tkellem fuq kif iżżid u tkejjel il-kwalità.

Waqt il-workshop jien semmejthielhom, għoġbithom u użajniha.

Din hija kif jiġu mkejjla s-social jew clinical outcomes, skond il-bżonn.

Jekk per eżempju persuna tkun ġejja mill-qasam tad-droga, tara l-clinical plus is-social outcomes, filwaqt jekk persuna tkun ġejja mill-qasam ta' domestic violence, tara s-social outcomes.

Jiġifieri kemm il-klijent jerġa' jirrintegra ruħu fis-soċjetà.

Again, biex tkejjel il-quality of life, teżisti metodoloġija approvata u diġà wżata.

Jiġifieri jeżistu sett ta' mistoqsijiet standard, kemm taqbad u tużahom, jgħidulhom il-QALY - quality adjusted life years.

Cost utility, jiġifieri kemm tonfoq u imbagħad utility li tfisser il-quality of life.

U fl-aħħar il-users satisfaction, għax anke waqt ir-riċerka li saret fil-workshop, l-iktar li enfasizzaw kien fuq users satisfaction.

Issa l-users satisfaction ma tistax tieħdu bħala indikatur ewlieni għax jista' jkun biased.

Imma trid tqabblu ma' metodoliġiji oħra biex toħroġ l-indikaturi.

Imbagħad kif diġà għedna, tagħmel benchmarking ma' pajjiżi oħra.

Ir-rakkomandazzjonijiet tagħna kienu li f'Ministeri kbar, bħalma huma l-Ministeru għall-Familja u Solidarjetà Soċjali u l-Ministeru tas-Saħħa, l-Anzjani u Kura fil-Komunità, jkun hemm investiment akbar fir-riċerka u l-iżvilupp; li tingħata għajnuna mill-Gvern f'riċerka lill-għaqdiet NGO – dan kif semmejt fil-bidu, għaqdiet volontarji jingħataw għajnuna ta' kif jissettjaw ruħhom biex ifasslu l-missjoni tagħhom u eventwalment ikejjlu r-riżultati tagħhom biex jaraw jekk hux sejrin 'il quddiem, għandhomx ikabbru jew innaqqsu s-servizz jew jimmiraw għal klijenti oħrajn.

Jiġifieri għalhekk huwa importanti li jiġu mkejjla l-indikaturi.

Din it-tip ta' sistema tkun kważi statutorja.

Nibbażaw fuq l-open method for coordination, biex indaħħlu lil kulħadd, u l-aħħar proposta - u jidher li ntlaqgħet tajjeb - li jsir forum bejn l-għaqdiet NGOs.

Bħalma kien sar l-Ingilterra fil-Get Heard.

THE CHAIRMAN: Grazzi ħafna.

Naħseb bħala l-ewwel darba li qed nagħmlu dan ix-xogħol, huwa utli anke bħala rendikont biss.

IS-SUR JAMES CARABOTT: Jien nipprova nkun oġġettiv.

THE CHAIRMAN: Tinfurmana x'kien hemm waqt il-konferenza, u ovvjament tisseparalna bil-kummenti tiegħek.

Jien li nnutajt hu li f'ħin minnhom qed ngħidu li rridu nintegraw aktar il-users fir-riċerka li nagħmlu, imma imbagħad, inti stess, fl-aħħar ikkummentajt li jekk taħdem biss fuq users satisfaction huwa perikoluż.

Jiena kont qed naħsibha jekk nikkummentax fuq hekk, imma imbagħad fl-aħħar inti stess ġbidtilna l-attenzjoni li hu perikoluż ħafna, għax ovvjament, filwaqt li l-users huma importantissimi - għax dak li qed isir huwa għalihom - l-approach professjonali hu wkoll ta' ċerta importanza.

Ovvjament ma jfissirx li għax jien marid u qed ngħid ajma, neċessarjament jien kapaċi nfejjaq u nikkura dik il-marda li għandi.

Xi ħaġa oħra fuq benchmarking.

Jien m'iniex xi statista li nista' nitkellem b'awtorità, però, min-naħa l-oħra, jiena nifhem li hawn kejl u instruments lesti, li huma ta' standard internazzjonali u li jintużaw mill-Unjoni Ewropea.

Ovvjament trid tifhem ukoll li meta tkun qed tuża dawn tkun qed telimina l-partikolaritajiet tiegħek.

Jiġifieri għal skop ta' benchmarking, jaqbillek tuża dawn l-instruments li huma lesti diġà biex tkun tista' tkejjel ma' pajjiż ieħor, imma imbagħad tuża kriterji oħrajn li jistgħu jirrakkixxu r-riċerka tiegħek u jagħtuk perspettiva aħjar fuq il-kuntest tiegħek.

Naħseb li tista' tgħin.

Ħa ngħaddi kumment żgħir - mhux botta - għall-istudenti tal-liġi, darb'oħra, meta tirriferi għal Giddens u għal Etzioni, għid li huma soċjologi.

IS-SUR JAMES CARABOTT: Inkompli fuq dak li qed tgħid.

M'ilux kellna opportunità li nużaw strument standard Olandiż - li jintuża ħafna fl-Ewropa - ma' servizz relattivament ġdid fis-Sedqa.

Is-Sedqa hija community outreach, jiġifieri tagħti servizz lil dawk li għandhom problema bl-abbuż ta' l-alkoħol fil-komunità.

Iva, u dehrilna li fil-kuntest Malti, kien jinħass li hemm nuqqas ta' parteċipazzjoni ta' familja f'dan l-istandard.

Dan per eżempju, tistaqsih x'appoġġ għandu mill-familja fejn ħafna mill-Maltin se jsibu appoġġ qawwi mill-familja.

F'każijiet bħal dawn, fejn għandek rata għolja ta' relapse, il-familja hija importanti.

Allura mmodifikajniha għal Malta.

Jiġifieri mhux neċessarjament tkun marbut bilfors ma' dak l-istandard u trid timxi bih.

Tista' imbagħad tadattah għall-kuntest Malti.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA: Jiena naħseb li jekk jibqa' jkollna din it-tip ta' preżentazzjoni huwa żvilupp pożittiv ħafna għal dan il-Kumitat.

Jien ma jidhirlix li kont mistiedna għal din il-konferenza, imma ġieli kont mistiedna u ma nkunx nista' mmur.

Jiġifieri prosit ta' min kienet l-idea u prosit tax-xogħol li ħadt biex tagħtina ta' l-inqas idea ta' x'ġara u ma ġarax.

Ovvjament, din mhux session li nagħmlu ċertu tip ta' kummenti.

Tgħiduli allura minn xejn issa għandna xi ħaġa u issa se tmur għat-tieni pass?

Jien tal-fehma li jkollna u għalhekk qed nipproponi li kif għamilna f'diversi seduti, bħal knowledge economy eċċ., għalfejn ma nagħmlux sessjoni fuq l-NAP?

Aħna kellna żewġ National Action Plans u minn kif qegħdin naraw f'din il-konferenza qed nerġgħu niddiskutu qisu qatt ma kellna national action plan.

Għadna qisna qed nitkellmu fuq metodoloġija, how to approach it, għandniex inwaqqfu forum ta' l-NGOs biex jitkellmu huma, għandniex ninvolvu iktar lill-klijenti għax huma iktar l-esperti fuq il-każ tagħhom eċċ.

Jien personalment naqbel perfettament fuq il-kwestjoni ta' x'tools għandna nużaw biex nagħmlu benchmarking.

Bir-rispett kollu lejn kulħadd, fil-fehma tiegħi - u qed ngħid hekk mhux b'mod partiġġjan imma aktar out of concern għax jien inħoss li nagħmel ħafna xogħol ta' social work aktar minn xi ħaġa oħra fil-politika – u dan għax niġi across sitwazzjonijiet fejn minkejja l-ħafna investiment li qed isir, jiġifieri funding minn aġenziji, u minkejja wkoll il-ħafna servizzi li huma available, aħna għadna m'aħniex qed nikkalkolaw l-outcomes u l-evaluation ta' dan ix-xogħol kollu li qed isir.

Jiena per eżempju, anke hawnhekk fil-parlament, jekk m'iniex sejra żball fir-replika tiegħi tal-budget, meta tressqu l-voti tal-Ministeru għall-Familja u Solidarjetà Soċjali, kont tkellimt fuq x'qed jiġri fis-Sedqa.

Li qed jiżdiedu n-nies u jonqsu l-klijenti.

Per eżempju fit-taqsima tal-prevenzjoni żdiedu n-nies, u sadanittant ħadd ma tkellem u ma qal xejn.

Jien naf b'dan il-każ mija fil-mija għax għandi informazzjoni preċiża.

U sadanittant għadna qegħdin nitkellmu b'dan il-mod.

Lanqas kważi kważi m'hemm bżonn li tħares lejn ħaddieħor għax biex ngħid hekk, tista' tistudja tagħna.

Pero' din m'hijiex xi ħaġa li nistgħu niżviluppaw hawnhekk.

IS-SUR JAMES CARABOTT: Kumbinazzjoni fil-konferenza jidhirli li kien hemm s-CEO tas-Sedqa.

Issa dawn bidlu kif jiffinanzjaw l-entità.

Qabel kienet il-gvern jagħtik flus skond kemm għandek klijenti.

Issa inbidlet, u bdew sistema....

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA: Bir-rispett kollu, jien mhux dak li qed ngħid.

Il-Foundation for Welfare Services qed tieħu 'l fuq minn Lm4 miljuni.

Issa fosthom hemm Sedqa, jiġifieri mhux qed nitkellmu fuq funds żgħar issa.

Jien li qed ngħid huwa x'qed jiġri ġo Sedqa.

Mela on one hand nisimgħu lil Monsinjur Victor Grech jgħid kemm qed jiżdiedu drogati u anke Dr. George Grech ġieli kien hawn u jgħid x'qed jiġri ġod-Detox.

U żgur li dawn huma kollha nies reliable u li m'għandhomx xi tiċpisa ta' politika partiġġjana, nies integri u nies li jafu l-affarijiet tagħhom.

Imma sadanittant, on the ground, Sedqa, filwaqt li żżid in-nies u nippumpjaw iktar flus, il-klijenti qegħdin jonqsu.

U sinjal li f'dawn l-għaxar snin, aħna m'għamilniex evaluation ta' x'qed jiġri u everytime qisna qed ngħollu s-siparju u nibdew mill-ġdid, dik tinkwetani ħafna.

Għax sadanittant l-affarijiet qed jiggravaw f'ċerti setturi.

Dan m'huwiex diskors ta' issa.

Jekk hu possibbli, jien nixtieq li jkollna session, u nistiednu hawnhekk nies li jistgħu jagħtu ċerti risposti u jdawwluna aktar.

Dan mhux biex noqogħdu nagħmlu kapital politiku, jiġifieri lil hinn minn dan.

Jien inkwetata fuq ċerti sitwazzjonijiet.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq kwestjoni ta' inklużjoni soċjali.

Meta urejtna x'ġara f'din il-konferenza, xi ħaġa li lkoll kemm aħna nafu, qed nitkellmu fuq setturi li għandhom impatt qawwi fuq il-kwestjoni finanzjarja ta' pajjiżna, għax fl-aħħar mill-aħħar, kull servizz jiswa lit-taxpayer Malti X liri.

Aparti minn din, imbagħad hemm ukoll il-kwestjoni - li fil-fehma tiegħi tiġi qabel - xi kwalità ta' ħajja qed jgħixu l-Maltin speċjalment dawn il-kategoriji ta' nies vulnerabbli.

U wara dan l-ippumpjar kollu ta' fondi, fl-aħħar mill-aħħar aħna x'riżultati qed jirnexxielna nottjenu?

Jien nemmen li huwa kompitu ta' dan il-Kumitat, għax fl-aħħar mill-aħħar, bħala Kumitat għall-Affarijiet Soċjali, din tinteressana ħafna.

Jiena naħseb li forsi wasal il-mument li nagħmlu ftit sessions proprju fuq dan.

Ma nafx ma' min normalment jikkonsulta ċ-chairman dwar min għandhom ikunu dawn, imma.… Meta darba c-Chairman kien talabna ideat dwar l-aġenda, jiena issuġġerejt u nixtieq issa, la kellna l-opportunità, inħarsu lejha din ħalli naraw x'attwalment qed jiġri.

Veru, forsi ngħidu talking shop.

Jien ma nixtieqx li dan il-Kumitat ikun talking shop, imma fl-aħħar mill-aħħar, naħseb li aħna bħala persuni, li rridu nirrappreżentaw lin-nies u nipparteċipaw biex intejjbu anke l-għodod leġislattivi għan-nies, ta' min ikollna aktar background miftuħ f'dan is-sens.

L-Onor.

FREDERICK AZZOPARDI: Qed nitkellmu dwar il-Konferenza Nazzjonali Insaħħu l-Inklużjoni Soċjali biex Nimxu 'l Quddiem Flimkien, u ssemmiet ukoll kif ċertu prattika u terminoloġija qed tiġi użata fl-Ingilterra, f'Malta u fl-Unjoni Ewropea.

Fil-qosor, globalment, x'impressjoni ħadt dwar Malta, pparagunata ma' l-Ingilterra u ma' l-Unjoni Ewropea?

IS-SUR JAMES CARABOTT: Li huwa żgur hu li f'ċerti oqsma, Malta tiġi ħafna aħjar.

M'ilux kien hawn konferenza fuq il-familja u kont irrapportajt lura f'dan il-Kumitat l-andament ta' din il-konferenza.

Meta tipparaguna Malta ma' pajjiżi oħra fl-Unjoni Ewropea - fosthom kont qabbilthom ma' l-Ingilterra, l-Isvezja u l-Italja - tibda tara kemm aħna, f'ċerti aspetti għandna t-trend li per eżempju s-separazzjonijiet qed jiżdiedu, li qed ikun hemm out of wedlock births.

Però, minn ċerti aspetti, aħna għadna aħjar minnhom għax għandna il-feeling ta' familja u solidarjetà soċjali.

Kif ukoll għadha tinħass li aħna nieħdu ħsieb lil xulxin, għax aħna żgħar.

Jekk per eżempju tara mill-aspett ta' social care, aħna, pparagunati ma' pajjiżi oħra fl-Unjoni Ewropea, għadna nieħdu ħsieb l-anzjani tagħna iktar minn pajjiżi oħra.

Għaliex?

Għax ir-rati ta' nisa li jaħdmu huma ħafna inqas minn ta' l-Unjoni Ewropea u allura għadna nieħdu ħsieb l-anzjani tagħna.

Issa mbagħad wieħed irid jistaqsi x'jiġri jekk in-nisa..…

Fis-saħħa, per eżempju, l-indikaturi huma li aħna pparagunati ma' pajjiżi oħra kemm nonfqu GDP per eżempju, f'sodod ma' sptarijiet oħra aħna aħjar, xi kultant.

Però imbagħad aħna rridu naraw - u norbot ma' li qalet l-Onor.

Coleiro Preca - x'inhu l-iktar urġenti, id-demografija, li qed nixjieħu, il-fatt li qed ikun hawn iktar abbuż mid-droga?

Naħseb li jekk naraw x'inhuma l-iktar suġġetti li nħossu dak il-feeling ta' urġenza, nitkellmu fuqhom.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA: Imma l-benchmark m'għandux ikun biss l-aspett ta' kemm qed nonfqu flus.

Aħna niġu l-ewwel f'ħafna affarijiet, u aqwa mill-aqwa pajjiżi fl-Unjoni Ewropea, per eżempju fl-edukazzjoni.

Il-mod ta' kif nippumpjaw hija xi ħaġa li naħseb niċċassaw lil ħafna.

Fiċ-ċirkostanzi limitati tagħna… għax let's face it, dan hu pajjiż limitat, ħlief jekk xi darba ma jiġix dan l-imbierek żejt minn x'imkien u tibda taqa' l-manna mis-sema.

Imma l-punt hu, meta tħares lejn l-outcomes dawn ma jikkomparawx ma' dak l-investiment.

L-outcomes imorru taħt il-benchmarks ta' ħaddieħor imbagħad.

IS-SUR JAMES CARABOTT: Għalhekk trid tara il-cost utility.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA: Prosit, imma dik imbagħad trid tiġi with an ongoing evaluation process, li tkun dejjem taħt skrutinju ta' x'inti tagħmel.

Per eżempju li wara tant snin tgħid ħalli nara jien x'għamilt.

IS-SUR JAMES CARABOTT: U mhux tara biss il-cost effectiveness jew cost benefit.

Fil-verità trid tara kemm qed tonfoq u kif qed ittejjeb il-kwalità tal-ħajja tal-bniedem, fil-kuntest wiesa' tiegħu, jiġifieri fl-activities of daily living, f'kollox.

MARIE LOUISE COLEIRO PRECA: Hemm xi ċans, Mr Chairman, li forsi jkollna pakkett sħiħ ta' all documents jew papers distributed?

IS-SUR JAMES CARABOTT: Iva, bil-qalb kollha.

THE CHAIRMAN: Ix-xewqa tagħna kienet li jkollna d-dokumenti tal-Konferenza għandna qabel, però dan kien esperiment żgħir li naħseb li overall, irnexxa.

Naħseb kemm jista' jkun - għax ovvjament konferenzi jkun hawn ħafna - nippruvaw inżommu up to date, għallinqas ma' ċerti issues li jolqtuna direttament, kif għidt int.

Il-problema, anke ta' laqgħat u ta' diversi suġġetti għax ovvjament hemm ħafna x'nixtieq inressaq.

Ovvjament din hija waħda minnhom u naħseb li hija importanti wkoll.

Hemm ukoll problema ta' ħin.

Hija problema ta' sa fejn nistgħu naslu.

Sfortunatament - għallinqas fl-opinjoni tiegħi biex ma niġbed lil ħadd - nibqa' ngħid li dan il-parlament għadu jaħdem part-time, u għalhekk aħna għadna limitati.

Anzi għamilna pass li għandna research analyst, għax sa ftit ilu lanqas dan ma kellna.

Jiġifieri dawn il-limitazzjonijiet, finalment jagħmlulna strain.

U anke jekk jgħaddi ħafna materjal, nistgħu nżidu għaxra research analysts, imma jekk mingħandna ma jkunx jista' jiġi diġerit, għandna problema.

Hemm numru ta' laqgħat oħra li huma skedati, baqa' tan-knowledge economy, tal-housing u laqgħat oħra ta' skrutinju.

Jiġifieri rridu naraw kif se ndaħħlu kollox flimkien.

Però naħseb li kien hawn kunsens ġenerali li kien esperiment li rnexxa.

Fil-fatt hemm konferenza oħra nhar il-Ġimgħa, ta' l-NCPE, li qed nitolbu wkoll li jagħmlilna rapport dwarha.

Nirringrazzja lil kulħadd.

Nistgħu naġġornaw hawnhekk.

Fit-8.20 p.m. il-Kumitat irriżuma u aġġorna għal data li kellha tiġi komunikata aktar tard.


L-GĦAXAR PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR IX-XOGĦOL TAL-KAMRA

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 33

It-Tnejn, 19 ta' Frar 2007, fis-6.30 p.m.

Mr Speaker, President tal-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 19 ta' Frar 2007, fis-6.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt, b'din l-aġenda:

Xogħol tal-Kamra;

Affarijiet oħra.

12 ta' Frar, 2007 SKRIVAN TAL-KAMRA


L-GĦAXAR PARLAMENT

LAQGĦA NRU.

L-Erbgħa, 19 ta' Frar 2007

Il-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis- 6.42 p.m.

PREŻENTI

Il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern, l-Onor.

Joe Mizzi.

Il-Minuti ta' Laqgħa Nru 32 li saret fis-17 ta' Jannar 2007, kienu konfermati.

XOGĦOL TAL-KAMRA

Il-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Ġustizzja u l-Intern informa lill-Kumitat li l-ħsieb tal-Gvern kien li fl-20 ta' Frar jgħaddi l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Ġustizzja Amministrattiva, fil- 21 ta' Frar tiġi diskussa l-mozzjoni ta' l-Oppożizzjoni dwar l-Avviż Legali Nru 4 ta' l-2007 dwar l-adozzjoni ta' l-Euro (Dual Display u Ipprezzar fl-Euro), fis-26 u s-27 ta' Frar jiġu diskussi l-estimi tal-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma u fit-28 ta' Frar tingħalaq id-diskussjoni fuq l-Abbozz ta' Liġi li jimplimenta Miżuri ta' l-Estimi.

AFFARIJIET OĦRA

B'riferenza għall-Assemblea Parlamentari tal-Mediterran, il-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Ġustizzja u l-Intern informa lill-Kumitat li l-Membri min-naħa tal-Gvern kienu l-Onor Michael Gonzi, l-Onor Michael Asciak u l-Onor Mario Galea, u l-Onor Joe Cassar bħala membru sostitut.

L-Onor.

Joe Mizzi informa lill-Kumitat li l-Membri min-naħa ta' l-Oppożizzjoni kienu l-Onor George Vella, l-Onor Joe Mizzi u l-Onor.

Justyne Caruana bħala membru sostitut.

Mr Speaker informa lill-Kumitat li kien irċieva korrispondenza minn Heritage Malta fejn kienu qegħdin jitolbu biex jużaw il-parti t'isfel tal-palazz magħrufa bħala "documentation centre" għal ftit ġimgħat sakemm jagħmlu xi xogħol fl-Armerija.

Il-Kumitat qabel li jinkariga lill-Iskrivan tal-Kamra biex jagħmel arranġament sod u dokumentat biex dik il-parti tgħaddi għand Heritage Malta għal sitt ġimgħat.

L-Onor Mario Galea rrefera għal-liġi ta' l-1930 li fil-karnival tipprojbixxi l-użu ta' maskri bi xbihat ta' politiċi u ppropona li din il-parti tal-liġi titneħħa.

Il-kumitat qabel li din il-proposta titressaq quddiem il-gruppi parlamentari.

Fis-7.14 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li kellha tiġi komunikata aktar tard.

SKRIVAN TAL-KAMRA


L-GĦAXAR PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 79

It-Tnejn, 19 ta' Frar, 2007

L-Onor.

Clyde Puli, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 19 ta' Frar, 2007 fis-7.30 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Diskussjoni dwar l-Ekonomija ta' l-Għarfien (Knowledge Economy): Ir-Riċerka, l-Iżvilupp u l-Innovazzjoni – Preżentazzjoni minn Ms Maria Pia Chircop M.Sc.(Leic.)Trg & HRM, Chief Executive Officer tal-Foundation for Human Resources Development

Affarijiet oħra.


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

L-GĦAXAR PARLAMENT

Laqgħa Nru. 79

It-Tnejn, 19 ta' Frar, 2007

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz Lm1

L-GĦAXAR PARLAMENT

Laqgħa Nru. 79

It-Tnejn, 19 ta' Frar, 2007

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fit-7:45 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 78 li saret fil-5 ta' Frar 2007 ġew konfermati.

THE CHAIRMAN: Ninforma lill-kumitat li rċevejt ittra mingħand il-Ministru Dolores Cristina biex inlaqqa' dan il-kumitat biex jiddiskuti l-proposta għall-għażla għan-nomina ta' kummissarju tat-tfal ġdid.

Navża lill-kumitat li fil-ġranet li ġejjin inkun f'pożizzjoni li nħabbar id-data għal din id-diskussjoni li ssir in camera.

Diskussjoni dwar l-Ekonomija ta' l-Għarfien (Knowledge Economy):

Ir-Riċerka, l-Iżvilupp u l-Innovazzjoni – Preżentazzjoni minn Ms Maria Pia Chircop M.Sc.(Leic.)Trg & HRM, Chief Executive Officer tal-Foundation for Human Resources Development

THE CHAIRMAN: Nilqgħak magħna Sinjura Chircop u grazzi ħafna talli aċċettajt l-istedina tagħna.

Nitolbok tagħmel il-preżentazzjoni tiegħek imbagħad ippermettielna nagħmlu ftit domandi wara.

MS MARIA PIA CHIRCOP (Chief Executive Officer): Grazzi ta' l-istedina tiegħek Mr Chairman.

Jien ili naħdem bħala chief executive officer dawn l-aħħar tliet snin.

Xi ħaġa ħafifa fuqi nnifsi.

Jien kont naħdem l-Occupational Health and Safety Authority fejn għamilt sentejn u nofs.

For over four years ħdimt bħala HR Manager u wara ħdimt il-MITTS.

Però l-iktar post li domt fih - kważi 20 sena - kien il-Baxter Ltd.

Fil-bidu kienet il-Malta Hospital, imbagħad meta kien hemm merge bejn l-Amerikani u l-Franċiżi ġiet il-Medical Hospital.

U llum il-ġurnata għadha teżisti bħala Baxter Ltd.

Fil-bidu tal-karriera ħdimt ukoll barra minn Malta.

Ħdimt Livorno u meta kelli madwar 18-il sena ħdimt anke l-OECD.

Hemmhekk ix-xogħol tiegħi kien bħala typist imma mbagħad kelli ħafna opportunitajiet u ħadt promotion fil-publication sector meta kienu għadhom jaħdmu biċ-ċomb.

Imma għalija it was a good opportunity to master my French għax bit-tagħlim ta' l-iskola biss naturalment ikun hemm differenzi kbar.

Il-Foundation for Human Resources ilha teżisti minn early 90's u kienet setup mill-Ministru Louis Galea, li għad hemm illum, u anke minn business plan bħal Louis Farrugia ta' Farsons u oħrajn.

Meta dan il-Kumitat avviċinani biex nagħmel presentation fuq Knowledge Economy staqsejt lili nnifsi żewġ domandi.

Jiena esplorajt biex nara Malta fejn qiegħda u fejn terġa' tidħol knowledge based economy.

Għax jiena nemmen li hawn Malta hawn ħafna knowledge imma issa rridu naraw how we're going to really monitor it.

Dak huwa naqra iktar kumpless.

Din tinteressani ħafna imma jien niċċalinġjah lil Drucker u ngħidilkom għaliex.

Għax illum il-ġurnata f'kumpanniji kbar tal-manifattura, anke l-operatur - li aħna ngħidu li huwa forsi illiterate u fil-fatt nies illiterati għadhom jeżistu - ukoll irid ipoġġi s-suġġerimenti tiegħu fuq il-produzzjoni.

Ħafna drabi dawn il-ħaddiema joħorġu b'suġġerimenti aħjar milli kieku l-management jew xi ħadd ieħor joħroġ b'xi idea.

Naturalment fis-small/medium enterprises dan forsi lanqas jeżisti, pero' anke in an informal way jagħti ħafna strutturar f'kumpanija kbira u llum il-ġurnata l-impjegati tagħna we make them think because they have brains.

Jekk nitkellem fuqi nnifsi jiena bdejt nistudja l-università meta kont in my 40's u għamilt il-Masters in my early 50's. U jien nemmen li dak kollu li ġbart f'dan il-qasam tax-xogħol, meta imbagħad ġejt biex nistudja, il-materjal sibtu inqas diffiċli milli kieku jiena bqajt għaddejja u mort dritt l-università.

U naħseb li tajjeb li llum nesploraw li qabel ma persuna tagħmel xi masters toħroġ u tara verament x'tagħti d-dinja tax-xogħol.

Illum il-ġurnata naraw illi dawk kollha li huma knowledgeable u għandhom anke id-degrees, dawn kważi kważi għandhom il-passaport for a better quality of life.

Jekk nagħmlu użu tajjeb minn dak li għandna u dak li nafu aħna we share it with others it can be very productive.

L-agħar ħaġa hi, li dak li jkun jibża' jixxerja għax jaħseb li ħaddieħor se jeħodlu xi ħaġa.

Għamilt riċerka ma' l-NSO u sibt statistika interessanti ħafna ta' l-Università tat-terza età.

Fl-Academic Year 2003/2004 bħala total ta' dawk li attendew l-Universita kien hemm ta' 702.

Jekk forsi tixtiequ iktar informazzjoni nistgħu anke nitkellmu minn liema professions kienu ġejjin.

Lili intrigatni ħafna din l-istatistika u hawnhekk se ngħaddielkom kopja tagħha.

F'din l-istatistika nsibu minn fejn qed jiġi further knowledge.

Dan primarjament qed jiġi mit-TV and Internet in households.

99.3% għandhom television set u 53.1% għandhom internet access li dan ikun jew desktop computer jew inkella portable computer.

Veru tista' tara jekk ikunx hemm koppji kbar forsi jew ħaġa jew oħra.

Però la jkollok computer, ngħid jien, tużah mhux qiegħed hemm għalxejn.

Għalkemm din hija biss statistika, tajjeb li forsi wieħed jidħol iktar fil-profond biex naraw xi jfissru dawn in-numri.

Malta is knowledge based and we are using that knowledge għax hawn ħafna nies, speċjalment żgħażagħ, li huma very knowledgeable.

Però xi rridu nfissru meta ngħidu I'll be managing this knowledge.… Fit-Times of Malta, darba fix-xahar l-FHRD għandha faċċata sħiħa u jiena nagħmel il-kummentarju tiegħi.

Dan il-kummentarju jista' jkun related to our business jew inkella nikteb fuq xi suġġett li jintrigani.

Fil-fatt intrigani dan il-kumment Measuring Intellectual Capital.

Qabel konna ngħidu "personnel" u bejn "personnel" u "Human Resources" mhux we just rub off the name personnel u niktbu HR.

Hemm gap kbira bejn personnel u HR.

Kif se taraw l-istudenti tagħna anke nagħtuhom a special membership fee.

We have over 2000 direct contacts li qegħdin fid-database li nċemplulhom u nibagħtulhom e-mails.

Għandna anke overseas partners illi naħdmu magħhom.

Nispjega naqra iktar fid-dettall.

Jagħmlu surveys fejn għamlu l-Pan-European Manager fejn ħareġ where these Pan-European managers are?

U issa għaddej survey fuq professionalisation of HRM in Europe.

Minn hemmhekk stess aħna nġibu anke high profile speakers for conferences.

Fil-fatt din is-sena for our annual conference se nġibu lil Dr Hans Bohm.

Li hu interessanti hu li għalkemm aħna nħallsu fee żgħira biex inkunu fl-EAPN, l-ispeakers kważi jiġu b'xejn biex ngħid hekk.

Kif se naraw through CIPD, biex iġġib speaker minn tagħhom - għax aħna nġibu speakers minn hemm - jista' jiswielek anke sa Stg 5,000.

They're very high profile speakers u jistgħu jkunu gurus ta' management books u anke diretturi tas-CIPD kif issa naraw iktar 'il quddiem.

CIPD hija kbira ħafna, u fil-UK and in Ireland għandha over 120,000 members.

Biex l-FHRD tipprova tidħol member jew iddaħħal xi membri tagħha fis-CIPD, it is very discreet.

Dawn jagħmlu ħafna konferenzi, però hemm żewġ konferenzi kbar li huma l-iktar popolari fostna l-Maltin.

I am proud to say illi l-konferenza ta' Harrogate għandna kważi l-ikbar grupp, sitta – which is quite a big group mill-FHRD.

Dan huwa magazine li joħroġ mill-fergħa tas-CIPD u dawn tawna l-approvazzjoni biex jiġi fl-e-journal li għandkom kopja anke fil-folder.

Il-University of Glamorgan, Wales ġiet irrakkomandata lilna, kif ukoll l-OECD.

L-OECD tawna l-go ahead biex nieħdu xi statistika mill-website tagħhom li tkun anke fl-e-journal tagħna u li għandkom fil-folder.

Bħala konferenzi li żammejna hawn Malta, jien se nsemmi kemm huma high profile lis-speakers li ġiebna minn barra.

U magħha għajjatna wkoll lil Ms Sue Vella li hija CEO fl-ETC.

Fl-annual conference ta' dik is-sena ġibna lil Geoff Armstrong, kittieb u huwa d-DG tas-CIPD UK.

Jekk tiġu il-librerija tagħna għandna l-kotba tiegħu.

F'din il-konferenza wkoll ġibna lil Dr John C Grech li m'għandu bżonn ta' l-ebda preżentazzjoni.

F'dawn il-konferenza jkollna madwar 80 u anke 90 people attending.

Għajjatna lil Frank Edwards, Principle & CEO ta' l-MCAST u l-kumplament li kienu ġejjin from various private industries.

Is-sena l-oħra through CIPD ġibna lil David Clutterbuck.

Jekk ikollkom ċans tidħlu fl-Internet taraw li dan għandu his own Associate fuq Mentoring and Coaching.

Kienet tema popolari ħafna u miegħu ġibna lil Dr Paul Micallef li huwa clinical psychologist però huwa wkoll Consultant/Adviser Training and Retraining mal-Gvern.

Fl-annual conference ġibna lil Michael McDonnell Director, CIPD Ireland u miegħu ġibna lil Mr Sergio Vella managing director li telaq minn mal-Baxter għal Actavis Ltd dak inhar.

Din il-konferenza semmejniha Leadership in Today's Economy.

Bħala leadership jiena kont stedint lill-Prim Ministru ukoll però dak il-mument ma setax jattendi.

To date - għax l-FHRD ilha magħhom mill-2001 - għandna 151 graduates li huma maqsumin 21 Certificates, 75 Diploma u 55 fil-Masters.

Currently din is-sena għandna 64 active students u qegħdin maqsuma 3 Certificate, 10 Diploma, 47 Masters u għandna anke erba' Dottorat.

Issa għandhom iktar Courses fl-Industrial Relations per eżempju jew International Human Resources and Globalisation.

Dawn il-korsijiet kollha huma recognised mill-Malta Qualifications Council li hemm fil-Ministeru ta' l-Edukazzjoni.

L-ewwel sena kien hemm għaxar studenti - li ma kenux ħafna - u nispera li jiżdiedu għax naturalment they have to work on numbers ukoll.

X'nagħmlu iktar?

Barra l-akkademja - fejn hemmhekk we encourage group studies fejn persuni li jkunu ġejjn from different companies in different sectors jistudjaw flimkien – nagħmlu wkoll continuous Professional Development Courses.

Fil-pack li tajtkom, hemm x'ippreparajna għas-sena kollha.

Issa aħna u għaddejjin b'xi kors u jkun hemm xi ħadd li ma jgħaddix, we don't make profit but at least we break even.

Issa tistaqsuni dawn il-courses kif tagħmluhom?

Konferenzi kemm lokali kif ukoll barra minn Malta u hawnhekk għandi kopja tal-programm ta' l-HRD Conference tas-CIPD li għaddejja bħalissa f'April.

Dan il-programm huwa tal-Konferenza tas-CIPD tas-sena l-oħra, għax għadu ma ħarigx il-programm ta' l-2007 li jsir f'Harrogate.

Għal konferenza ta' Harrogate ikun hemm over 2,000 people li meta tmur vera tiġi refreshed u tiġi b'filosofiji ġodda li you'll miss it if you don't go every two years as you get dry of new ideas.

Dawk huma l-konferenzi li aħna norganizzaw, fejn anke nieħdu delegati minn Malta għas-CIPD.

Nagħmlu anke HR Practitioners' Meetings.

Prattikament min ikun jixtieq jagħti kors f'dawn il-meetings, ngħidulu biex jibda billi jagħti presentation u wara jkun hemm diskussjoni fejn tipparteċipa l-udjenza.

Bdejna s-sena billi xxerjajna l-Best HR Initiatives li kellna.

Konna kkonkludejna s-sena 2006 bl-HR Awards allura għal dawk li ma ġewx iċ-ċerimonja offrejnilhom opportunità oħra biex jiġu jisimgħu dawn il-best practices minn dawn il-kumpanniji.

Fil-fatt kien hemm l-HSBC u l-MITTS.

L-FHRD tagħmel networks b'xejn u mmorru naraw il-kumpanniji fejn anke jkun hemm presentation mill-HR Manager fejn jispjega xi proċessi jkunu għaddejjin f'dik il-kumpannija, anke forsi xi issue li se jkollohom fil-futur.

In the pipeline għandna oħrajn, fosthom il-Lufthansa Technique, il-Mater Dei, so on and so forth.

Jiena pprintjajtilkom l-aħħar kummentarju li għamilt fuq il-gazzetta u ssibuh fil-pack ukoll.

Se niltaqgħu l-ewwel darba nhar l-Erbgħa u s'issa applikaw għalih over 40.

Nispera li jiġu kollha għax meta japplokaw ikun hemm ċertu entużjażmu imbagħad meta tiġi l-ġurnata jibda jonqos.

Fil-fatt ikollna problema li noqogħdu nċemplulhom u kważi nitolbuhom biex jiġu.

L-għan ta' dan il-fora - kif inhu spjegat anke fil-gazzetta - huwa to share practices and share issues u bħala FHRD tgħajjat lis-social partners u tismagħhom fir-rakkmandazzjoni.

Tirrikkmanda wkoll dawn is-social partners, li fost oħrajn jistgħu jkunu l-unions, MCAST, ETC biex inkunu iktar qrib lejn dak l-owner manager jew l-employer.

Kif tafu diġà sar breakfast meeting u din il-ġimgħa għandi laqgħa mal-Forum Malta fl-Ewropa, biex nibdew id-dibattitu fuq din il-green paper.

Darba fis-sena noffru anke l-FHRD HR awards, li għandkom ukoll fil-pack biex nurikom fiex jikkonsistu.

Prattikament meta I joined FHRD in 2005, ta' qabli kien ħallieli a one minute in the minute biex nagħmlu Excellence in People Management.

Ħarist anke fil-passat ta' dawn il-kumpanniji kbar għax we used to participate in international awards u prattikament kif ħriġt in-number of criteria - ma nistax ngħidilhom standards għax they are not from MSA huma criteria bl-evidences what one has to look for - għamilt scoring li s'issa jismu Judging Committee.

25% min-non managerial tawna l-feedback tagħhom għax management ta' kumpannija jistgħu jaraw kollox sabiħ imma issa rridu naraw kif jarawna isfel.

Imbagħad mhux biss inqabblu n-numri u r-results, imma l-assessors imorru fuq il-post biex jaraw jekk hux veru r-report tagħhom.

Ġieli jsibuh anke aħjar għax ir-report xi kultant ma jkunx daqshekk dettaljat u spjegat.

Qabel il-Milied, Miller Distributors, tawna kotba vera sbieħ fuq management u għandna l-e-journal which is out every quarter, fil-fatt fil-pack hemm l-aħħar wieħed li kien ta' Diċembru, fejn hemmhekk taraw anke kumpanniji li ħadu l-HR award.

Minn meta dħalt l-FHRD, qed nipprova li these awards can be accredited.

Staqsejt anke lil Dr James Calleja li qiegħda f'idejh u anke staqsejt jekk Leicester University jistax jgħinna xi ħadd.

Għandna anke s-CIPD press releases.

Għal min jinteressah dawn jagħmlu riċerka kontinwa fil-UK.

Vera li qegħdin fil-UK però forsi xi ħadd jinteressah u tistgħu tarawhom anke minn fuq il-website tagħna.

F'din l-islide naraw x'inhuma l-awards li tajna s-sena l-oħra.

Bħala Dissemination of knowledge nużaw is-Sunday Times u għandna l-e-journal.

Kif taraw fl-e-journal dejjem ikollna artiklu mill-People Management - li aħna nieħdu permess għalih anke mill-author - ikollna statistika mill-OECD; artiklu from the local scene għax tajjeb li anke l-Maltin jagħtu l-kontribuzzjonijiet tagħhom u something about FHRD.

Jiena nemmen illi n-network huwa sors ta' tagħlim.

Jiġifieri minn hemmhekk vera tista' titgħallem ħafna.

Jien nemmen li dawk kollha li jieħdu kemm degree jew inkella jieħdu l-courses tagħna, għandhom possibilità li iktar ma tkun taf iktar you are employable.

We are in partnership with the institute of health and safety - these course are all to be published on the Sunday Times - fejn qegħdin nagħmlu courses ma' Chris Hudson speċjalment… Aħna ħsibna li se nagħmlu one course, bħal per eżempju Controlling of Risk imma we had four groups u kellna nagħmluh għal erba' darbiet.

L-istess ġara f'other courses kellna nagħmluhom times three.

There are also accredited courses, jiġifieri hemm l-għatx, proprju hemm il-bżonn ta' dawn il-courses u Chris Hudson huwa anke konsulent.

Like that hopefully, anke aħna nipparteċipaw billi we reduce workplace accidents u naturalment b'hekk jiġu ffrankati l-flus kollha li jistgħu joħorġu because the employer has to pay now.

Jiena dejjem infittex local partners biex jaħdmu ma' l-FHRD.

Jiġifieri mhux Ministeri biss.

In the pipeline barra li għandna l-konferenza, nhar is-Sibt mal-Ministeru ta' l-Edukazzjoni - u anke I am invited on the panel - nixtiequ nagħmlu half-day conference fuq pension reform per eżempju mal-Ministru Dolores Cristina.

Ma nafx jekk forsi tixtiequ tistaqsuni xi domandi.

L-Onor.

MARIO GALEA: Jiġifieri meta tkun qed tgħid knowledge based economy tkun qed tfisser li nistgħu nagħmlu użu anke minn riċerka eżistenti?

Għax din ir-riċerka jista' tkun li tkun saret kemm barra minn Malta kif ukoll f'Malta speċjalment meta tqis l-ammont ta' żgħażagħ u anke adulti li jkomplu bl-istudji tagħhom f'livelli Universitarji.

U naħseb ukoll li hawn ċerta riċerka lokali li probabbli lanqas aħna stess ma nafu li teżisti.

Imma xtaqt nistaqsi wkoll jekk "knowledge based economy" tinkludix ukoll knowledge - kif għedt tajjeb int – li jipproduċu nies li probabbli lanqas huma kapaċi jiktbu isimhom, imma tant ikun ilhom fl-istess mistjier li dawn tiskanta kemm ikollhom knowledge għax ikunu għamlu r-riċerka tagħhom u raw liema sistemi jaħdmu aħjar minn oħrajn.

Jekk hux qed tirreferi għal dawn ukoll.

It-tieni mistoqsija torbot ukoll ma' l-ewwel waħda.

Jekk hux qed isir monitoring jew għandniex informazzjoni jew hemmx modi oħra - għax lanqas naf jekk jeżistix xi mod ieħor - kif niġbru informazzjoni dwar riċerka li ssir.

Nagħti eżempju mil-linja li nvolut fiha jien.

Fl-Institute of Health Care hemm studenti li qed jagħmlu jew Degree in Mental Health, jew Masters jew PHD in nursing.

Issa dawn kollha jridu jagħmlu teżi, kif ukoll jagħmlu r-riċerka tagħhom.

Issa aħna b'xi mod are we informed jew għandna informazzjoni x'tip ta' riċerka qed issir u fuqhiex?

MS MARIA PIA CHIRCOP: It-teżijiet kollha li jsiru through Leicester University - u jien nista' nitkellem biss fuq dawk li jagħmlu ma' l-FHRD – l-istudenti m'humiex obbligati li jħallu kopja lill-FHRD għax l-FHRD mhix Universita' u għalhekk m'għandhiex awtorità li tiġbor teżijiet jew li jitħallew kopja.

Però hemm xi ftit teżijiet imma dawn huma accessible biss għall-istudenti tas-CLMF u għal ħadd iktar.

Per eżempju ma jistax jiġi student mill-Università ta' Malta biex jarahom.

Naturalment f'Leicester University issib teżijiet.

Dwar riċerka, kif diġa' għidt l-FHRD is not a research centre.

Jiena nixtieq li qabel ma nitlaq ikolli xi konsulenti jew nagħmel l-FHRD a research centre.

L-FHRD hija komposta minn tlieta min-nies, jiena naħdem full-time, waħda qegħda on 35 hours u persuna oħra taħdem 30 hours fuq tele-working.

Jiġifieri b'dawn it-tlieta min-nies qed niġġeneraw dan ix-xogħol kollu.

Hemm ukoll persuna oħra li tagħti kontribut fl-e-journal who is not being paid għax proprju taħdem volontarju u li qiegħda tgħinna fih għax hemm ħafna xogħol xi jsir.

Biex indaħħlu iktar nies irid ikollna iktar fondi u dan m'għandniex għax minn dak kollu li nagħmlu ma naħdmux għal profitt.

If we recover the costs, għalina biżżejjed għax imbagħad ovvjament we cannot operate at a loss.

Għad domanda tiegħek dwar dawk li huma forsi llitterati imma għandhom ħafna knowledge, iva huma an asset to the economy u tajjeb li nkunu nafu dawn in-nies min huma.

Jiena naħseb li l-gvern qed jagħmel ħafna biex ma jkunx hawn nies illitterati u nixtieq ma nibqax nisma' li hawn nies li lanqas jafu jiktbu u jaqraw għax tant isiru sforzi biex dawn in-nies almenu jitgħallmu anke through il-local councils.

Huwa dnub li wieħed ikollu ċertu knowledge u mbagħad forsi jidħol fuq l-Internet u ma jkunx jaf jespandi iktar fuq in-knowledge tiegħu għax ma jafx jaqra.

Għax naturalment meta jkun hemm nuqqas ta' edukazzjoni ta' skola, jkun hemm ukoll nuqqas ta' kif wieħed jesprimi ruħu u kif jiġi analizzat in-knowledge tiegħu u anke jiċċalinġja li jara madwaru.

MARIO GALEA: Naqbel miegħek totalment.

Hija xi ħaġa li ma tistax tispjegaha illi għad hawn nies, mhux kbar biss imma anke żgħażagħ – u naħseb il-membri parlamentari l-oħra għandhom din l-istess esperjenza – u sfortunatament ma rridux nilludu ruħna li m'hawnx.

Jien għadni niltaqa' ma' żgħażagħ li jiġu għandek biex issibilhom xogħol u ma jirnexxilekx tgħinhom u litteralment dawn ma jkunux jafu jiktbu isimhom.

U dan mhux qed nitkellem fuq persuni li għandhom 60 u 70 sena imma żgħażagħ li suppost għaddew mill-proċess edukattiv.

Din hija problema reali speċjalment meta nitkellmu fuq żgħażagħ.

Naħseb li hawn eluf li ma jafux jiktbu u hija problema għax illum anke fabbriki jitolbu l-"O" levels biex jaħdmu ta' machine operators.

Illum il-ġurnata f'fabbrika jkun hemm proċeduri li jridu jinftehmu u anke l-ħaddiema iridi jiffirmaw li dawn ikunu jafu x'inhuma jagħmlu.

Issa jekk dawn il-proċeduri jkunu miktuba bil-Malti jew bl-Ingliż jistgħu jiġi spjegati imma tajjeb li anke l-ħaddiem jipparteċipa għal dawn il-proċeduri mhux biss kemm tagħtihomlu, jiffirma u fehmu.

Jiġifieri importanti li jkollhom naqra skola.

12-il sena ilu fil-fabbrika li kont naħdem fiha jien, anke l-istatistical process control ridna nitgħallmu.

Jiġifieri ma tistax tgħid għax wieħed m'għandux skola, għax anke kif tħallat ir-raw material jew biex tfittex, l-iskola tagħtik ċertu livell ta' intellettwali.

Għax Malta ma nafx kif għad hawn min jiskarta mill-iskola u dawn lanqas ikunu jafu jiktbu u jaqraw.

Però dan mhux ir-remit ta' l-FHRD għax l-FHRD huwa ta' livell iktar għoli.

Nispera li fil-fora li se nagħmlu joħorġu dawn l-affarijiet.

U forsi l-FHRD bħala catalyst, taħdem mas-social partners u nsibu forsi… (Interuzzjoni)

MARIO GALEA: Forsi nista' nagħmel suġġeriment bil-permess taċ-chairman.

Tikkonsidraw li tiktbu lill-Universitajiet u d-diversi dixxiplini u institutes - jiena semmejt l-Institute of Healthcare imma hemm istituti oħra bħal ta' l-inġiniera - li dawn b'mod volontarju jitolbu lill-istudenti tagħhom jibgħatulkom kopja tat-teżi li jkunu għamlu?

Ma tkunx obbligatorja u ma tistgħux tagħmluha bilfors li jibagħtu kopja tat-teżi.

Imma per eżempju naf li għall-ewwel darba hemm nurses li qed jagħmlu PhD fin-nursing jew għamluha diġa' u għamlu riċerka.

Jiġifieri jekk intom tipprovaw titolbu b'mod volontarju li jkollkom kopja tat-teżi għallinqas ikun ikkatigulat x'tip ta' riċerka għamlu.

U mistoqsija oħra, għaliex it-teżijiet li jsiru through l-FHRD ma jistgħux jarawhom studenti barranin?

What's the point li jkun hemm teżi u ma nistax niġi jien u naraha?

MS MARIA PIA CHIRCOP: Le, għax dawk huma r-rules li ħarġu mill-Università ta' Leicester.

Aħna m'għandniex awtorità li niġbru dawn it-teżijiet għaliex m'aħniex Università.

Però min irid jista' jħalli kopja hemm għal studenti oħra, just to have an idea.

Għalhekk qegħdin hemm, però jridu jkunu CLMS students.

Issa x'inhu l-iskop meta tgħid biex jiena nitlob lill-istudenti biex dawn jekk iridu jibagħtu t-teżijiet tagħhom ?

MARIO GALEA: L-iskop li qed ngħid jien hu li jiena għandi l-impressjoni, - issa ma nafx jekk hawnx xi ħaddieħor jew xi constituted body li qed jagħmilha - li f'pajjiżna hawn riċerka produced locally, li saret jew li qed issir, illi donnu ħadd m'għandu l-inkarigu li din jiġborha u għallinqas nkunu nafu x'qed isir.

U ma nafx taqax jew tistax tkun waħda mir-responsabbiltajiet tagħkom.

Għax għandi l-impressjoni li ħadd ma jaf eżatt x'inhu jiġri and it's a waste.

Imma dan mhux fir-remit tagħna, iktar u iktar jekk dawn ir-riċerki m'humiex fil-missjoni tagħna ta' l-HR, biex ngħidha kif inhi.

Però HR huwa wiesa' jiġifieri tista' ddaħħal knowledge u suġġetti oħra.

Kieku hi idea tajba u naqbel miegħek għax nixtieq indaħħal affarijiet ġodda l-FHRD, però għandi bżonn in-nies.

Jiġifieri għandi bżonn mhux biss in-nies imma għandi bżonn min jifhem u jarahom, jagħmel sintesi u jikteb fuqhom.

Għax inutli nżommuhom aħna u jibqgħu għalina, imma we need to open up biex ħaddieħor ikun jaf bihom.

Idea tajba u nista' anke mmexxiha lejn il-bord, però jkollna bżonn pool ta' iktar riżorsi.

Interessanti żgur għax naf li ssir ħafna riċerka.

U anke l-istudenti kulħadd jagħmel ir-riċerki u kulħadd iħallihom hemm, ibda minni meta għamilt ir-riċerka fuq il-Psychology Contact fil-Hotels kienet interessantissima.

MARIO GALEA: U tkun taqa' taħt HR.

Għax jekk issir riċerka - u naf li saret riċerka xjentifika dwar il-livelli ta' stress fost in-nurses u min juża l-isptar, patients u relatives – ovvjament hija interessanti.

Tajjeb li tkun hemm u qed ninsisti li forsi xi ħadd jiġbor din ir-riċerka, nkunu nafu bihom u jkun hemm katalgu ta' riċerki.

Għax jiena ngħid li jekk xi darba aħna niġu biex nagħmlu policies, tajjeb li dawn nirreferu għalihom.

Għax l-impressjoni li għandi hu li jsir pataflun xogħol ta' riċerka, din issir b'mod xjentifiku, u qegħda hemm mitluf u aħna hawn niġu biex nilleġislaw u lanqas biss inkunu nafu biha.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

FRANCO GALEA: Għal li jista' jkun, kellkom xi request għal future studies?

Tipo courses dwar x'effett qed ikollha s-soċjetà li qed tevolvi fiż-żmenijiet preżenti - ma tistax tgħidilhom żmenijiet moderni għax 20 sena ilu kienu wkoll żmenijiet moderni - vis-a-vis l-ħajja ta' kuljum.

Per eżempju bħalissa barra minn Malta huma popolari ħafna l-future studies u kif jirrelataw affarijiet oħra.

Imma fil-każ ta' human resources għaddejja xi ħaġa - tipo ta' courses – ta' dak li qed jiġri u huwa provvist li jiġri fil-futur fil-qasam tax-xogħol?

MS MARIA PIA CHIRCOP: L-ewwel ħaġa Leicester University ma tmissx il-liġijiet, jiġifieri dik żgur li le.

Li ġara, kif forsi rajtu anke bil-lista ta' l-MSEs li għamlu - they remodernise them biex jagħtuhom an EU globalised dimension.

Ma rridux ninsew illi HR huwa pjuttost an intangible subject mhux bħal meta tgħid inġinerija, x'se jiġri fl-inġinerija.

FRANCO GALEA: Iva, imma l-punt tiegħi hu jekk hux qed isiru xi courses dwar l-evolvement tas-soċjetà versus it-tip ta' xogħol li qed isir fil-preżent.

Per eżempju x'effett se jkun hemm iktar 'l quddiem fuq id-dinja tax-xogħol - għas-saħħa ta' l-argument fl-industrija tal-manifattura tal-karozzi - l-fatt li qed naraw iżjed nisa jipparteċipaw mill-irġiel?

Din is-sitwazzjoni kif qed tevolvi?

Qed isir xi tip ta' studju – jew forsi xi tip ta' courses jew whatever - li hu more statistical u forsi fhiex se jwassal?

Hemm xi ħaġa għaddejja fuq dak il-livell?

MS MARIA PIA CHIRCOP: Le, ma jidhirlix.

Dak mhux course, again riċerka forsi, it's not a course.

FRANCO GALEA: Li qed ngħid hu, jekk hux qed isiru xi tipi ta' courses, biex ngħidu hekk, fil-każ tan-nisa li qed jinserixxu iżjed ruħhom fuq il-post tax-xogħol f'jobs li normalment m'humiex tradizzjonalment tan-nisa.

MS MARIA PIA CHIRCOP: Iva dak bħala entrepreneurship.

Per eżempju s-sena l-oħra għamilna kors intitolat Women as Leaders.

Tajnihom kors anke fuq social security u x'għandhom ifittxu għall-impjegati tagħhom.

Ġew irġiel ukoll jipparteċipaw, però the facilitators kienu kollha nisa li huma stess huma entrapreneurs.

Nista' nsemmi żewġt aħwa li għandhom il-Green Skip Recycling Plant Doris u Mary.

Kellna ukoll lil Ms Anna Borg mill-ETC.

Għal din is-sena se nitkellem fuq il-mara rigward work/life balance.

We are really promoting the women - equal gender naturalment - biex ngħidu li hemm possibilitajiet għalihom, mhux biss li joqogħdu d-dar - ma nistax ngħid meta jibdew joħorġu mid-dar, għax dan affari tagħhom - però li l-post tax-xogħol huwa kemm għar-raġel u kemm għall-mara għax il-familja hija kemm tal-mara u kemm tar-raġel.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

FREDERICK AZZOPARDI: Nagħmel riferenza għal din il-handout li tajtna....

MS MARIA PIA CHIRCOP: L-artiklu li se jidher nhar il-Ħadd?

Hawnhekk qed tgħid

Xtaqt li telabora ftit iktar fuqha.

FREDERICK AZZOPARDI: U t-tieni mistoqsija hija fuq l-istatistika.

Vera hemm numru kbir ta' nisa!

Meta qed tgħid minn 702 għandek 504 li huma females, ma nafx qatt dħaltux biex taraw x'kienet ir-raġuni li hemm iktar nisa jipparteċipaw.

Forsi għaliex ma kellhomx il-mezzi meta kienu għadhom żgħar?

Ma nafx għaliex in-numru tan-nisa huwa daqshekk ikbar minn ta' l-irġiel.

MS MARIA PIA CHIRCOP: Hawnhekk qed tirreferi għall-statistics li ħarġu l-NSO hux veru?

L-unika parti ta' l-istatistika li tidher hemmhekk u li tinteressani ħafna hija li hemm numru għoli li huma professionals; medical doctors, pharmacists, li għandhom quite a high education.

Jiena l-filosofija tiegħi hi illi iktar ma bniedem jitgħallem iktar jiġih l-għatx li jkompli jitgħallem.

FREDERICK AZZOPARDI: Imma x'inhi r-raġuni li kellkom daqshekk iktar nisa minn irġiel?

MS MARIA PIA CHIRCOP: Jiena ma nistax nispjegaha għaliex mhux jien għamiltha dik ir-riċerka.

Din mill-NSO ħarġet jiġifieri ma nafx kif għamlu ir-riċerka tiegħu.

Ara x'inhu ġej bħala teknoloġija fl-2010!

Wieħed mill-workshops li attendejt is-CIPD kien dwar x'se jiġri u mhux se jiġri fil-futur.

Hija xi ħaġa li wieħed jitbissem meta jismagħha, dan qal mhux se jkun hemm iktar washing machines.

Fil-futur il-ħwejjeġ se jkunu kollha ta' l-istess drapp, indaħħluhom puliti qishom ġo gwardarobba hemm ċippa u toħroġhom indaf u kważi kważi anke ironed, lesti.

Iva, nitbissmu għax ma nafux jekk hux veru jew le, it looks incredible, can it be?

Il-bidla kbira li se jkun hemm fit-teknoloġija.

MARIO GALEA: Hemm min qed jgħid li tant se jkun hawn nuqqas ta' ilma li probabbli 20 sena oħra lanqas ikollna l-lussu li jkollna ilma biex naħslu l-ħwejjeġ.

MS MARIA PIA CHIRCOP: Nothing to discard naħseb jiena għax ara kif ġejna.

Għadna Jannar u qisu s-sajf.

THE CHAIRMAN: Grazzi ħafna.

Kienet interessanti mmens.

Il-kumitat jaġġorna għal nhar l-Erbgħa li ġej fejn ikollna diskussjoni dwar il-housing.

Fid-8:40 p.m. il-Kumitat aġġorna għal nhar l-Erbgħa 21 ta' Frar 2007.


L-GĦAXAR PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET BARRANIN U EWROPEJ

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 102

L-Onor.

Jason Azzopardi, President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar It-Tnejn, 19 ta' Frar 2007 fis-7.15 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Laqgħa ma' l-E.T. President Emeritus Dr Ugo Mifsud Bonnici dwar il-European Commission For Democracy Through Law – The Venice Commission.

Affarijiet oħra.


(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

L-GĦAXAR PARLAMENT

Laqgħa Nru. 102

It-Tnejn, 19 ta' Frar, 2007

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz Lm1

L-GĦAXAR PARLAMENT

Laqgħa Nru. 102

It-Tnejn, 19 ta' Frar, 2007

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.21 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 101 li saret it-Tlieta, 30 ta' Jannar, 2007 ġew konfermati.

THE CHAIRMAN (Onor. Jason Azzopardi): L-Onor.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, naf li inti ma kellek l-ebda ħtija fiha l-biċċa tax-xogħol pero' nixtieq nirreġistra d-diżappunt tiegħi li kellna nsiru nafu xi erba' sigħat biss qabel li l-Ministru għall-Affarijiet Barranin Michael Frendo kien indispost u li allura l-laqgħa ma' l-Eċċellenza Tiegħu s-Sur Richard Cachia Caruana kellha tiġi kkanċellata jew posposta għal data oħra.

Dan meta jiena suppost qed nattendi fl-istess ħin is-Social Affairs Committee flimkien ma' l-Onor.

Clyde Puli fuq item li tlabna aħna stess.

Id-data biex niltaqgħu llum intgħażlet għall-konvenjenza tas-Sur Richard Cachia Caruana.

Jien m'iniex qed niddubita dwar l-indispożizzjoni tal-Ministru Frendo, imma ladarba din il-laqgħa kellha titħassar kien imissna ġejna notifikati fil-bidu tal-ġurnata u b'hekk kien ikollna ċ-ċans nagħmlu arranġamenti oħra.

It-tieni punt li nixtieq nagħmel huwa dwar l-istedina li rċevejt bħala membru tal-Foreign and European Affairs Committee għal Malta/China Long Standing Relationship Conference, li għalkemm hija datata s-16 ta' Frar irċevejtha llum u b'koinċidenza jew le din tikkonċidi ma' l-istatement li ħriġt bħala spokesman tal-Malta Labour Party.

Għalkemm is-suġġett kien "The Long Standing Relationship bejn Malta u ċ-Ċina", xi ħaġa li suppost hemm kunsens politiku fuqha, l-Oppożizzjoni tħalliet kompletament barra mill-panel ta' din il-konferenza u nħoss li huwa nsult li sempliċement niġi mistieden biex nattendi għal din l-event biex insegwi l-proceedings.

It-tielet, peress li l-Ministru m'huwiex preżenti – jien persważ li he couldn't make it - nixtieq nagħmel talba formali biex f'data mhux 'il bogħod u li tkun konvenjenti għall-Ministru nagħmlu seduta speċifika li jkollha fuq l-aġenda item waħda li tkun dwar iż-żjara tiegħu fil-Libja ġaladarba l-Kamra ma ġietx mgħarrfa b'ministerial statements fuq l-eżitu tal-laqgħa.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Se nieħu punt punt dawn ir-rimarki li qajjem il-kollega tiegħi l-Onor.

L-ewwelnett dwar l-indispożizzjoni tal-Ministru nista' nirrelata x'ġara.

Għall-ħabta tas-1.55 p.m. ċempilli personalment il-Ministru Frendo, dan kien jinstema' ma jiflaħx u dgħajjef u qalli li kien għadu kemm ħareġ mil-laqgħa tal-Kabinett li attenda għaliha bi sforz kbir.

Fil-fatt, effettivament irkada u sa kellu anke d-deni.

Għaldaqstant talabni ġentilment biex b'kortesija kbira nipposponi l-laqgħa tal-lejla peress li l-għaqal kien jiddetta - u dan anke għall-aħjar proċediment tal-laqgħa - li l-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin ikun preżenti għal din il-laqgħa.

Jien mill-ewwel għedtlu li ma nsib l-ebda diffikulta' u li kont se ninforma lill-kollegi tiegħi immedjatament kif fil-fatt għamilt.

Meta konna fuq it-telephone, il-Ministru Frendo minn jeddu qalli - u hawn nixtieq nenfasizza l-kliem "minn jeddu" - li hu jixtieq li malli jkun aħjar insibu ġurnata li tkun konvenjenti għal kulħadd sabiex ikun jista' jiġi fil-kumitat u jirrelata ż-żjara tiegħu fil-Libja.

Jiena mill-ewwel irringrazzjajtu u għedtlu li din hija xi ħaġa li we are looking forward għaliha u dak il-ħin stess tlabt lill-clerk, is-Sur Vella, biex jagħmel kuntatt mas-segretarjat tal-Ministru biex tiġi ffissata ġurnata fil-futur qarib sabiex tinżamm din is-seduta.

Ninforma lill-Kumitat li l-istedina taċ-Ċina għadni kif irċevejtha issa mal-korrispondenza.

Irrid ngħid ukoll li fis-2.15 p.m. ċempilli l-Ambaxxatur Cachia Caruana biex jaċċertani li hu jixtieq li din il-laqgħa tinżamm, naturalment flimkien mal-Ministru, jekk jista' jkun within the next few days.

Fil-fatt qalli li kellu l-briefs lesti biex jitkellem fuqhom u biex jqassamhom.

Hija ħasra li din il-laqgħa, li tant ilha ffissata, kellha titħassar imma sfortunatament ħadd m'għandu kontroll fuq il-mard.

THE CHAIRMAN: Qabel ngħaddu għal-item prinċipali qed nippreżenta lill-Kumitat 12-il riżoluzzjoni li ġew adottati mil-Parlament Ewropew bejn it-12 ta' Diċembru, 2006 u t-18 ta' Jannar, 2007.

Dawn huma s-segwenti:

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem il-Komunità Ewropea, ta' Arranġament bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika ta' l-Iżlanda u r-Renju tan-Norveġja dwar il-modalitajiet tal-parteċipazzjoni ta' dawn l-istati fl-Aġenzija Ewropea għall-Ġestjoni tal-Koperazzjoni Operattiva fil-Fruntieri Esterni ta' l-Istati Membri ta' l-Unjoni Ewropea (COM(2006)0178 – C6-0358/2006 – 2006/0063(CNS)) P6_TA-PROV(2006)0533 adottata fit-12 ta' Diċembru 2006;

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew dwar l-inizjattiva tar-Repubblika ta' l-Awstrija, ir-Renju tal-Belġju u r-Repubblika tal-Finlandja bil-ħsieb ta' l-adozzjoni ta' Deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-koperazzjoni bejn l-Uffiċċji ta' l-Irkupru ta' Assi ta' l-Istati Membri fil-qasam tar-rintraċċar u l-identifikazzjoni ta' rikavati mill-kriminalità, jew proprjetà oħra relatata magħha (7259/2006 – C6-0122/2006 – 2006/0805(CNS)) P6_TA-PROV(2006)0541 fit-12 ta' Diċembru 2006;

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar programm leġiżlattiv u ta' ħidma tal-Kummissjoni għall-2007 P6_TA-PROV(2006)0565 adottata fit-13 ta' Diċembru 2006;

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar l-aspetti istituzzjonali tal-kapaċita' ta' l-Unjoni Ewropea li tintegra Stati Membri ġodda (2006/2226(INI)) P6_TA-PROV(2006)0569 adottata fit-13 ta' Diċembru 2006;

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar il-laqgħa għolja bejn l-UE u r-Russja f'Helsinki ta' l-24 ta' Novembru, 2006 P6_TA-PROV(2006)0566 adottata fit-13 ta' Diċembru 2006;

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-Istrateġija għat-Tkabbir u l-Isfidi Ewlenin 2006–2007 P6_TA-PROV(2006)0568 adottata fit-13 ta' Diċembru 2006;

Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew lill-Kunsill bi proposta għal rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew lill-Kunsill dwar l-iżvilupp tan-negozjati rigward id-deċiżjoni ta' qafas dwar il-protezzjoni ta' data personali fil-qafas tal-koperazzjoni ġudizzjarja u tal-pulizija fi kwestjonijiet kriminali (2006/2286(INI)) P6_TA-PROV(2006)0602 adottata fl-14 ta' Diċembru 2006;

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni tal-Ftehima bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika tal-Paragwaj dwar ċerti aspetti tas-servizzi ta' l-ajru (COM(2006)0266 – C6-0308/2006 – 2006/0094(CNS)) P6_TA-PROV(2006)0576 adottata fl-14 ta' Diċembru 2006;

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill li tawtorizza l-konklużjoni tal-ftehima għat-tiġdid u l-modifikazzjoni tal-ftehima dwar l-attivitajiet ta' riċerka u żvilupp fil-qasam tas-Sistemi ta' Manifattura Intelliġenti (IMS) bejn il-Komunità Ewropea u l-Awstralja, il-Kanada, il-pajjiżi ta' l-EFTA tan-Norveġja u l-Isvizzera, il-Korea, il-Ġappun u l-Istati Uniti ta' l-Amerika (COM(2006)0343 – C6-0373/2006 – 2006/0111(CNS)) P6_TA-PROV(2006)0577 adottata fl-14 ta' Diċembru 2006;

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni tal-Ftehima li temenda il-Ftehima ta' Sħubija bejn, fuq naħa waħda, il-Membri tal-grupp ta' Stati ta' l-Afrika, tal-Karibew u tal-Paċifiku u fuq in-naħa l-oħra, il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, iffirmata f'Cotonou fit-23 ta' Ġunju 2000 (6987/2006 – C6-0124/2006 – 2005/0071(AVC)) P6_TA-PROV(2007)0002 adottata fit-18 ta' Diċembru 2006;

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar is-Seba' u t-Tmien Rapport Annwali tal-Kunsill skond id-Dispożizzjoni Operattiva 8 tal-Kodiċi ta' Kondotta ta' l-Unjoni Ewropea dwar l-Esportazzjoni ta' l-Armi (2006/2068(INI)) P6_TA-PROV (2007)0008 adottata fit-18 ta' Diċembru 2006; u

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar il-Programm ta' Azzjoni Ewropew għas-Sikurezza tat-Toroq - reviżjoni ta' nofs iż-żmien (2006/2112(INI)) P6_TA-PROV(2007)0009 adottata fit-18 ta' Diċembru 2006.

Dawn ir-riżoluzzjonijiet għandhom jinteressaw mill-qrib lil dan il-kumitat għax jittrattaw ftehim li sar bejn l-Unjoni Ewropea u diversi pajjiżi - kemm viċin kif ukoll 'il bogħod – kif ukoll aġenziji internazzjonali.

Niġbed l-attenzjoni b'mod partikolari għar-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar l-aspetti istituzzjonali tal-kapaċita' ta' l-Unjoni Ewropea li tintegra stati membri ġodda.

Inqiegħed ukoll fuq il-mejda ittra ta' Mr Speaker fejn qed jiġbed l-attenzjoni tal-Kumitat għall-għaxar rapporti li ġew adottati fis-sessjoni plenarja ta' l-Assembly of Western European Union li nżammet fit-18 ta' Diċembru, 2006:

Għaxar rapporti li ġew ippreżenati waqt it-52 Sessjoni ta' l-Assemblea tal-Western European Union, The Interparliamentary European Security and Defence Assembly li nżammet bejn it-18 u l-20 ta' Diċembru 2006 f'Pariġi.

LAQGĦA MA' L-E.T. PRESIDENT EMERITUS DR UGO MIFSUD BONNICI DWAR IL-EUROPEAN COMMISSION FOR DEMOCRACY THROUGH LAW – THE VENICE COMMISSION.

THE CHAIRMAN: Ngħaddu għall-item prinċipali fejn bi pjaċir għalija u għall-membri ta' dan il-Kumitat qegħdin nilqgħu għall-ewwel darba fostna lill-Eċċellenza Tiegħu, il-President Emeritus Dr. Ugo Mifsud Bonnici, li kien aċċetta mill-ewwel l-istedina tiegħi li jiġi jaqsam magħna l-ħsebijiet tiegħu dwar il-Venice Commission, liema laqgħa kellha tiġi riskedata darbtejn jew tliet darbiet minħabba impenji min-naħa tal-Kumitat.

Eċċellenza nilqgħek, nagħtik merħba u nirringrazzjak talli onorajt lili u lill-Kumitat bil-preżenza tiegħek.

Il-fatt li qegħdin nilqgħu dak li kien kap ta' Stat għalija għandu sinifikat partikolari u anke l-fatt li inti se tirrelata dwar suġġett li huwa importanti ħafna u dwar ir-rwol tiegħek fi ħdan il-Venice Commission.

Jien anzjuż ħafna biex nisma' dak li għandek x'tgħidilna.

Il-kelma f'idejk.

E.T. PRESIDENT EMERITUS UGO MIFSUD BONNICI (Membru tal-EUROPEAN COMMISSION FOR DEMOCRACY THROUGH LAW – THE VENICE COMMISSION) : Nirringrazzjakom talli stedintuni biex nitkellem fuq il-Venice Commission u x-xogħol tiegħi fiha.

Nibda biex nispjega kif twieldet u x'tagħmel din il-Venice Commission.

Din il-kummissjoni twieldet fl-1990 u se ngħid għala nħasset il-ħtieġa li titwaqqaf.

Kien hemm ċaqliq ta' demokraziji ġodda, speċjalment fil-Lvant ta' l-Ewropa, u nħass il-bżonn li dawn jiġu assistiti teknikament biex jagħmlu liġijiet għad-demokraziji tagħhom li jkunu tajbin.

Il-proposta kien għamilha oriġinarjament il-gvern Taljan, dak iż-żmien kien il-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin ta' l-Italja, Gianni Demichelis, u dan jispjega għaliex din il-kummissjoni, li t-titlu tagħha bl-Ingliż huwa Democracy through Law, ġiet imwaqqfa fl-Italja.

Oriġinarjament kien hemm il-ħsieb li ssir ġewwa Firenze pero' billi Gianni Demichelis kien joħroġ fuq Venezja allura ġie deċiż li din issir ġo Venezja.

B'hekk ħadet l-isem ta' Venice Commission.

Mill-1990 'il quddiem kellha l-istess president, li huwa La Pergola, li għamel żmien fil-Qorti Kostituzzjonali Taljana u anke kien ministru fil-gvern Taljan ta' Craxi.

Illum dan għandu 76 sena, pero' mentalment għadu tajjeb ħafna.

Għaliex qed insemmi lil La Pergola?

La Pergola ta ċertu indirizz lil din il-kummissjoni billi pprova jżommha kemm jista' jkun ħaġa kompletament teknika li la tindaħal fil-politika u lanqas tipprova tagħmel reklam għaliha nnifisha.

Kif inhi komposta din il-kummissjoni?

Hija komposta minn rappreżentant ta' kull pajjiż tal-Kunsill ta' l-Ewropa.

Fil-fatt din hija organu tal-Kunsill ta' l-Ewropa u kull pajjiż għandu dritt ikollu membru.

Ġeneralment il-pajjiżi l-kbar kollha għandhom substitute member biex meta ma jkunx jista' jiġi wieħed, jiġi l-ieħor u l-parti l-kbira tal-membri tas-46 pajjiż huma mħallfin jew professuri ta' l-universita' u ftit huma dawk il-membri li kienu fil-politika.

Fil-fatt hemm Madame Hanna Suchocka, ir-rappreżentanta tal-Polonja, li kienet prim ministru, jiena li okkupajt kariga politika u r-rappreżentanta tal-Lussemburgu, li wkoll kienet membru parlamentari.

Il-bqija l-oħrajn kienu kollha mħallfin f'pajjiżhom jew fil-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem.

Irrid ngħid li bħala l-ewwel membru tagħha Malta kellha lil Dr. Giovanni Bonello, imbagħad lil Dr. Said Pullicino u mbagħad jien.

Il-kummissjoni tiltaqa' erba' darbiet f'sena ġewwa Venezja f'sala sabiħa ħafna bl-isem ta' Scuola San Giovanni Evangelista u l-ġranet dejjem jiġu ffissati minn sena qabel.

Niltaqgħu f'Marzu, f'Ġunju, f'Ottubru u f'Diċembru u fil-fatt l-14 ta' Marzu għandna l-laqgħa li jmiss.

X'inhu x-xogħol li tagħmel din il-kummissjoni?

Il-kummissjoni teżamina, fuq talba jew tal-pajjiżi stess jew ta' l-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill ta' l-Ewropa jew tal-Kunsill tal-Ministri ta' l-Ewropa, liġijiet li għandhom x'jaqsmu jew mal-kostituzzjoni jew mad-drittijiet umani jew ma' l-elezzjonijiet.

Hemm ċertu numru ta' liġijiet rigward minoranzi li jaffettwaw ċerti pajjiżi bħar-Rumanija u l-Ungerija.

Ġeneralment is-seduti jsiru nhar ta' Ġimgħa l-ġurnata kollha u nhar ta' Sibt nofs ta' nhar.

Il-Ħamis ikun hemm is-sotto-kumitati li kultant ikomplu s-Sibt wara nofs in-nhar.

Dawn is-sotto-kumitati jittrattaw l-elezzjonijiet demokratiċi, id-drittijiet umani u problemi oħrajn partikolari.

L-atmosfera hemm ġew tkun waħda kwieta fis-sens li għandek 46 avukat u f'seduta ta' ġurnata u nofs nagħmlu aġenda twila.

Jien ġibt miegħi r-rapport tad-69 Sessjoni Plenarja ta' Diċembru li fiha kien hemm 24 item ta' l-aġenda, kollha fit-tul u b'ċertu nkwiet, daqqa fuq Montenegro, daqqa fuq il-Messiku, daqqa fuq il-Latvia u daqqa fuq Iżrael li talbet observer status.

Dawn il-kwestjonijiet ħafna drabi jkunu spinużi pero' b'danakollu l-materja tiġi ttrattata bl-iktar mod ordnat.

Meta jintalab xi parir mill-kummissjoni, is-segretarjat jistaqsi min hu interessat li jagħmel relazzjoni preliminari u jintgħażlu tnejn jew tlieta li ħafna drabi jmorru fil-pajjiż biex jeżaminaw il-liġi, jagħtu draft opinion u din tintbagħat lill-membri kollha minn żmien qabel.

Imbagħad000000000000 niltaqgħu aħna biex nikkummentaw dwarha.

Kultant jitolbuk tagħti l-kummenti tiegħek bil-miktub anke qabel ma niltaqgħu biex dawn jiġu ċċirkolati.

B'dan il-mod kulħadd ikun diġa' ppreparat fuq il-liġi li jkollna quddiemna u jkollhom il-kummenti lesti.

Kultant is-seduti jkunu daqsxejn movimentati.

Nista' nsemmi, per eżempju, id-diskussjoni li kien hemm fuq il-liġi tax-xandir ta' l-Italja u fuq il-liġi Frattini dwar il-konflitt ta' interess.

U billi l-president huwa Taljan, La Pergola, dan talabni biex nippresjedi jien.

Irrid ngħid li jiena wieħed mit-tliet viċi presidenti u meta hu ma jkunx jista' jattendi, jippresjedi wieħed minna.

Din is-seduta kienet animata għax kien hemm min qed jara li dawn il-liġijiet m'humiex konformi ma' l-istandards demokratiċi u kien hemm oħrajn li ddefendewha.

Fil-fatt, l-opinjoni kienet li ma kenux konformi ma' l-istandards demokratiċi, iġifieri, dawn iż-żewġ liġijiet ġew kundannati, pero' nista' ngħidilkom li ma saritx għagħa kbira għax il-kummissjoni kemm jista' jkun tipprova tagħmel l-affarijiet fuq bażi sempliċi u teknika kemm jista' jkun.

Jiġifieri għalkemm f'ċertu ħinijiet f'din is-seduta kien hemm exchanges daqsxejn sħan, l-opinjoni li ġiet adottata kienet sempliċement fuq bażi legali.

Naturalment isir hekk mhux fuq din biss imma fuqhom kollha.

Il-kummissjoni daħlet f'affarijiet oħrajn bħal, per eżempju, l-osservazzjoni ta' l-elezzjonijiet.

Tintalab ukoll biex tagħti pariri lill-gvernijiet anke fil-formolazzjoni ta' liġi sħiħa fuq ċerti affarijiet.

Per eżempju, jiena tajt ir-relazzjoni tiegħi fuq liġi li kienet tittratta d-drittijiet tal-minoranza Ungeriża fir-Rumanija, dwar id-drittijiet tagħha biex tkun rappreżentata fil-parlament u fil-gvernijiet lokali.

Il-parir li tajt jien kien kuntrarju għal dik il-liġi u naturalment ir-rappreżentant tar-Rumanija kkontestani fit-tul pero' sirna ħbieb ħafna minħabba f'hekk u fil-fatt din il-liġi bidluha.

Għandi ngħid li 99% tal-pariri li tagħti l-kummissjoni jiġu aċċettati u l-liġijiet jiġu mibdula anke f'pajjiżi bħar-Russja, il-Kyrgystan u oħrajn.

Il-kummissjoni bdiet għall-Ewropa biss imma fil-fatt qed tiġi kkonsultata anke minn pajjiżi oħrajn.

Per eżempju, jien ħadt parti f'osservazzjoni li kien hemm dwar elezzjoni fil-Palestina meta tela' Abbas.

Osservazzjonijiet ta' elezzjonijiet isiru kważi kullimkien.

Barra minn hekk hemm ukoll kollaborazzjoni ma' qrati ta' pajjiżi oħra barra mill-Ewropa, per eżempju, ma' l-għaqda tal-qrati supremi jew kostituzzjonali Għarab fejn jien kont parti mid-delegazzjoni fejn stabbilejna relazzjoni ma' l-Alġerija s-sena l-oħra.

Hemm kollaborazzjoni mal-qrati tal-pajjiżi ta' l-Afrika tan-naħa t'isfel.

(Interruzzjonijiet) Mhux fl-Eritrea imma f'pajjiżi fin-naħa t'isfel bħall-Angola u l-Mozambique.

Naturalment is-South Africa kienet laqqgħet lil dawn il-pajjiżi biex jagħmlu din l-għaqda imma mbagħad l-kummissjoni ta' l-Ewropa ġiet mistiedna biex tagħmel exchange of views magħhom.

Fil-fatt, kważi f'kull laqgħa li ssir ikollna rappreżentanti minn dawn il-postijiet u anke mill-Amerika Latina.

Ħafna drabi l-ewwel item tkun cooperation with the Committee of Ministers, imbagħad ikun hemm il-parliamentary assembly bil-kungress għal-local u regional government u mbagħad il-kollaborazzjoni ma' dawn l-entitajiet barranin.

Ix-xogħol ta' din il-kummissjoni huwa magħmul b'ċertu għaqal, b'ċerta ordni u qiegħed jikkontribwixxi.

Barra milli jsiru dawn l-attivitajiet li semmejt, kultant joħorġu studji partikolari u fil-fatt għandhom serje li jgħidulha "Science and Technique of Democracy".

Jien ġibt wieħed minnhom, in-numru 39, li jismu: "European Standards of Electoral Law in Contemporary Constitutionalism".

Fih issib paragun bejn kif jaraw dawn l-affarijiet fl-Ewropa, kif jarawhom fl-iStati Uniti u fi bnadi oħra.

Barra minn hekk, isir studju partikolari biex nistabbilixxu l-istandards u fil-fatt ġie stabbilit code of good practice in electoral matters.

Biex dan il-code of good practice seta' ġie kkompilat sar kwestjonarju mal-pajjiżi kollha dwar kif jaħdmu ċerti ħwejjeġ.

Ir-risposti ġew miġburin flimkien, id-dokument mar quddiem l-assemblea parlamentari u ġie aċċettat.

Illum, dan qed jiġi magħdud ukoll bħala a secondary source of law bħala European custom.

Hemm sentenza mogħtija mill-Qorti Ewropea f'każ ta' Ingliż jismu Hurst li kien qiegħed il-ħabs u li għamel kawża biex jiġi dikjarat li l-fatt li ma jistax jivvota minħabba li kien qiegħed il-ħabs huwa ċaħda tad-dritt kostituzzjonali tiegħu għad-demokrazija.

Il-qorti daħlet biex tikkonsidra safejn huwa aċċettat li tillimita d-dritt tal-vot.

L-Ingilterra l-ewwel kellha l-esklużjoni ta' kulmin kien il-ħabs dak iż-żmien, anke min kien qiegħed jistenna li jsirlu proċess ma setax jivvota.

Imbagħad dik bidluha.

Pero' s-sentenza tal-Qorti Ewropea kkritikat lill-Ingilterra li żammet lil kulmin kien ikkundannat milli jivvota, anke dawk li jkunu kkundannati fuq delitti li m'għandhom x'jaqsmu xejn mad-demokrazija.

(Interruzzjonijet) Imma f'din is-sentenza l-qorti qalet li għalkemm il-code of good practice tal-Venice Commission ma torbotx, fis-sens li m'hijiex liġi, pero' tqisha bħala ħaġa awtorevoli.

Issa qegħdin jaħdmu biex jagħmlu code of good pracitce fil-każ tar-referenda.

Il-parti l-kbira ta' l-ispiża ta' din il-kummissjoni hija funded mill-gvernijiet.

Fil-fatt, biex jien immur Venezja jħallasli l-Gvern Malti u s-segretarjat u spejjeż inċidentali jħallashom il-Kunsill ta' l-Ewropa.

Il-Gvern Taljan jagħti s-sede u jagħti wkoll żewġ ikliet u s-servizz ta' traduzzjoni.

Bħalma jaf kulħadd, fil-Kunsill ta' l-Ewropa ssir it-traduzzjoni bl-Ingliż u bil-Franċiż pero' billi r-Russja hija pajjiż ta' importanza kbira u r-Russu huwa l-lingwa kurrenti bejn il-pajjiżi li qabel kienu parti mill-Unjoni Sovjetika, hemm ukoll traduzzjoni għar-Russu u mir-Russu, jiġifieri dawn jistgħu jitkellmu bir-Russu u naturalment ikun hemm it-traduzzjoni.

Hemm kontinġent mhux ħażin ta' dawk li jitkellmu bir-Russu għax għandek l-istati Baltiċi u għandek dawk osservaturi minn Kyrgystan u minn pajjiżi simili li jitolbu pariri allavolja m'humiex membri u fil-fatt uħud minn qed jitolbu li jkunu membri u d-deċiżjoni kienet li jekk jissodisfaw ċerti kriterji allura jkunu jistgħu jidħlu membri.

Hemm ukoll osservaturi mill-Korea, mill-Ġappun, miċ-Ċili u mill-Kanada, jiġifieri madwar il-mejda nkunu numru mhux ħażin.

Naturalment dawn l-osservaturi jiġu mitluba jitkellmu meta jkun hemm bżonn u rari jintervjenu ħlief meta jiġu mitluba.

Barra minn hekk, din il-kummissjoni qed tagħti wkoll għajnuna fil-Kosovo u fil-Bosnia, bħal pariri fuq pulizija u drittijiet tal-pulizija.

Il-kummissjoni tagħmel xogħol ukoll fuq kif inti tikkontrolla s-secret service, jiġifieri l-kontroll politiku tas-secret service u ħwejjeġ oħra ta' natura kostituzzjonali.

Jiena nista' ngħid li tgħallimt ħafna.

Ħafna drabi meta nara li xi parir li tkun tat il-kummissjoni li jista' jagħmel xi differenza hawn Malta - ħafna mis-sitwazzjonijiet tal-Lvant ma jkollhomx relevanza għal Malta - nieħu l-briga li nibgħathom jew lill-Prim Ministru jew lill-Ministru ta' l-Intern skond ma jkun il-każ.

Jien naħseb li din il-kummissjoni qed tagħmel il-ġid u ma naħsibx li saret għal xejn.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Prosit ferm, Eċċellenza.

Jien tgħallimt ukoll u jkolli nammetti li forsi ma kontx naf biżżejjed dwar din il-commission.

Qabel ma nistieden lill-membri sħabi biex jintervjenu, nixtieq nirrimarka li m'għandi l-ebda dubju li l-pubblikazzjonijiet tal-Venice Commission jistgħu jkunu ta' għajnuna u ta' utilita' anke għall-parlament tagħna, b'mod partikolari ta' dan il-Kumitat.

Kemm huwa possibbli li jintlaħaq xi forma ta' ftehim bejn il-parlament tagħna u l-Venice Commission biex nibdew nirċievu jew nissottoskrivu għall-publications li toħroġ?

Jien m'għandi l-ebda dubju li, kif għedt inti, uħud mill-osservazzjonijiet ma jkunux rilevanti għal Malta pero' wħud minnhom definittivament jistgħu jkunu ta' interess anke mil-lat politiku, jekk mhux mil-lat legali.

E.T. PRESIDENT EMERITUS UGO MIFSUD BONNICI: Dawn il-pubblikazzjonijiet ikunu aċċessibbli mill-Kunsill ta' l-Ewropa.

B'kumbinazzjoni għadni kif attendejt għal laqgħa fejn id-diskussjoni kienet dwar applying common standards fl-elezzjonijiet.

Li nista' ngħid hu li nara kif b'xi mod jew ieħor dawn il-pubblikazzjonijiet jaslu hawn, imma naħseb li r-rappreżentant Malti fil-Kunsill ta' l-Ewropa, jiġifieri l-Ambaxxatur Licari, jista' jiġi nkarigat biex jara li dawn il-pubblikazzjonijiet jaslu għandkom.

Brincat biex jagħmel l-intervent tiegħu.

LEO BRINCAT: Eċċellenza, l-ewwelnett nixtieq nuri l-apprezzament għall-ħidma tiegħek.

Jekk tiftakar sewwa aħna attendejna flimkien, f'vesti differenti, laqgħa fil-Polonja fejn inti kont qed tirrappreżenta lill-Venice Commission u jiena kont qed nirrappreżenta lill-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill ta' l-Ewropa.

Minn hemmhekk jien ħadt ħjiel tax-xogħol pożittiv li qed tagħmlu għalkemm permezz tal-laqgħa tal-lum nista' ngħid li għandi stampa iktar wiesgħa tal-ħidma ta' din il-kummissjoni.

Jekk fhimtek sew il-focus tagħkom titfgħuh fuq pajjiż partikolari jew fuq talba tal-pajjiż speċifiku jew fuq talba tal-kunsill tal-ministri jew fuq talba ta' l-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill ta' l-Ewropa.

Dan għax kif qed naraw jiġri llum f'postijiet li huma lil hinn mill-areas li qed toperaw fihom intom - qed nirriferi b'mod partikolari għal-Lvant Nofsani - hemm push, li primarjament ġejja mill-Istati Uniti u anke minn pajjiżi oħrajn, biex isaħħu l-istrutturi demokratiċi ta' dawn il-pajjiżi.

Jiena fil-prinċipju ma nistax ma naqbilx ma' dan għax ħadd ma jista' jkun kontra xi ħaġa li tkattar u tifrex id-demokrazija.

Biss fuq livell prattiku qed jiġri li ħafna drabi qed jiġu stabbilizzati gvernijiet li huma close mal-pajjiżi tal-Punent u anke b'mod partikolari ma' l-Unjoni Ewropea u b'konsegwenza ta' dan qed jinbtu u jingħataw ċerta saħħa movimenti ta' tendenza pjuttost fundamentalista.

Forsi tgħidli li dan huwa riżultat tal-vot ħieles, imma din qed tkun il-konsegwenza ta' dan ix-xenarju.

Ma nafx dan ix-xenarju wiesa' jinkwadrax mal-ħidma tagħkom u din norbotha ma' domanda oħra tiegħi.

Kien hemm xi talba speċifika biex tiffukaw fuq il-Libanu?

Qed nagħmel din id-domanda għax bħala rapporteur tal-parliamentary assembly kont ifflowtjat l-idea li wieħed jirrikorri għas-servizz tal-kummissjoni tagħkom u nista' ngħid li meta avviċinajt deputati parlamentari individwali ta' diversi gruppi politiċi Lebaniżi u spjegajtilhom more or less x'inhi l-Venice Commission dawn ma dehrux ostili lejha.

Kien hemm min kien biered, kien hemm min kien entużjast u kien hemm min kien entużjast ħafna.

Imma aħna biex nimxu 'l quddiem ridna li jkollna l-barka tal-President tal-Parlament Lebaniż u dan anke minħabba s-sistema komplessa li għandhom.

Sfortunatament ma tantx kellna suċċess fuq livell ta' assemblea parlamentari u dan bejn għax inqalgħet il-gwerra tal-Libanu u bejn għax inqalgħu konflitti nterni li reġgħu ħarġu fid-deher bejn il-Hezbollah u l-partit fil-Gvern ta' Fouad Siniora.

Peress li kien hemm proposti kif nistgħu nimxu 'l quddiem biex ngħinuhom isaħħu l-istituzzjonijiet tagħhom iktar milli l-proċess tad-demokratizzazzjoni, aħna konna qed naħsbu fil-kummissjoni tagħkom bħala conduit importanti biex jintlaħaq dan l-għan.

Safejn jien informat bħala rapporteur ma nafx li kien hemm żviluppi f'dan ir-rigward, imma jista' jkun li min-naħa tagħkom ġejtu avviċinati jew mill-Kunsill ta' l-Ewropa innifisha jew anke mill-Parlament Lebaniż.

Għaldaqstant tista', to the best of your knowledge u sakemm m'hemmx xi affarijiet konfidenzjali għaddejjin, tilluminana dwar dan?

E.T. PRESIDENT EMERITUS UGO MIFSUD BONNICI: Kif għedt, il-kummissjoni kienet altru milli prudenti u allura ma tindaħalx fi kwestjonijiet ta' politika interna ta' pajjiżi oħra jekk mhux għax tiġi mitluba jew mill-gvern tal-pajjiż stess jew mill-kunsill tal-ministri jew mill-assemblea.

LEO BRINCAT: Jien qed ngħid dan għax it-talba tista' ssir mill-assemblea parlamentari u din mhux neċessarjament tkun tirrifletti r-rieda tal-gvern tal-pajjiż.

E.T. PRESIDENT EMERITUS UGO MIFSUD BONNICI: Ħafna drabi l-intervent tal-Venice Commission ikun mill-bogħod u fuq liġijiet.

Jiġifieri f'każ li l-assemblea parlamentari tgħidilna biex naraw jekk liġi li se tagħmel, per eżempju, il-Bulgarija hijiex aċċettabbli skond l-istandards allura dik il-liġi tiġi eżaminata, ikun hemm diskussjoni fuqha, issir draft opinion li nibagħtuha lil min inkarigana biex neżaminawha imma ma nagħmluhiex pubblika.

Ħafna drabi meta dawn il-karti jiġu għandi jkunu reserved, allavolja jiġu bl-e-mail.

Kemm jista' jkun aħna ma nippruvawx nagħmlu politika minnha u fil-fatt ma jiġix eżaminat l-istat tad-demokrazija imma tiġi eżaminata l-istruttura.

Ilum hemm il-forum for democracy li aħna konna attendejna għaliha u hemmhekk qed jipprovaw javvanzaw l-idea li jkun hemm mod kif tagħmel democratic audit ta' pajjiżi partikolari.

Pero' llum il-Venice Commission ma tagħmilx democratic audit ta' pajjiż imma tagħmel democratic audit tal-liġijiet tal-pajjiż.

Din id-distinzjoni wieħed irid iżommha.

Per eżempju, aħna ma ngħidux li r-Russja miexja ħażin ħlief meta jkun hemm election observation.

F'dak il-każ tgħid x'ġara fl-election observation bħal meta ħadt parti jien fil-Palestina fejn għamilna rapport fuq kif kien l-andament ta' dik l-elezzjoni.

Pero', barra minn dan il-Venice Commission qed tagħmel biċċa xogħol oħra fis-sens illi meta tiġi mitluba biex tgħin f'institution building, jiġifieri billi nagħtu għajnuna anke f'pajjiżi tal-Lvant Nofsani, dan nagħmluh.

Jiena stess mort għal seminar ta' 40 deputati Iraqqini li sar ġo Amman fil-Ġordan.

Dan kien jitratta diversi problemi fosthom ir-reliġjon ta' l-istat u l-influwenza tar-reliġjon fil-politika, is-sekulariżmu, il-lajċiżmu u l-federaliżmu.

Miegħi kelli professur Ġermaniż li qiegħed l-Universita' ta' Londra li tkellem fuq kif jaħdem il-federaliżmu fil-Ġermanja u jien tkellimt fuq il-lajċiżmu, is-sekulariżmu, id-diviżjoni bejn l-istat u l-knisja fil-pajjiżi li naf jien, il-Koran u d-demokrazija u affarijiet oħrajn.

Naturalment meta tkellimt fuq il-Koran u d-demokrazija għedt li huwa possibbli li jkollok demokrazija bil-Koran bħalma huwa possibbli li jkollok il-Kristjaneżmu, imbagħad tkellimt fuq id-distinzjoni bejn l-impożizzjoni, id-dritt ta' kulħadd li jagħżel ir-reliġjon tiegħu, id-diffikulta' fil-pajjiżi Mawmettani minħabba t-tibdil tar-reliġjon u affarijiet oħra li għamilna ġurnata u nofs nitkellmu dwarhom.

Jien deherli li dan is-seminar, li għalih attendew 40 deputat, kien pożittiv u fruitful u jien ngħid xi kelma bl-Għarbi u allura morna tajjeb ħafna.

L-istess għamilna meta ħadt parti fis-seminar li sar f'Ażerbajġan fejn hemm president li huwa daqsxejn dominanti.

Jiena u Lord Russell Johnston, liberali Skoċċiż u ex-President tal-Parlament, għamilna dan is-seminar f'Ażerbajġan dwar kif taħdem id-demokrazija fejn spjegajna kemm taħdem tajjeb is-sistema meta jkun hemm l-oppożizzjoni.

Meta f'Jannar għamilna laqgħa f'Lisbona mal-pajjiżi ta' l-Afrika, jiena tkellimt fuq dan l-istess suġġett minħabba l-esperjenza tiegħi peress li jiena għamilt 16-il sena fl-oppożizzjoni u seba' snin ministru.

Allura jien nista' ngħid kemm kien utli ż-żmien għalija meta kont fl-oppożizzjoni biex nipprepara lili nnifsi u kemm kien importanti għalija meta kont ministru u kelli oppożizzjoni qawwija.

Id-domandi li kienet tagħmilli s-Sinjura Sant, per eżempju, kienu lluminanti għalija għax l-ilmenti kollha tal-Partit Laburista kienu jmorru għandha, u hi kienet tagħmel ruxxmata ta' domandi fuq ħwejjeġ li n-nies ta' madwarek ma jgħiduhomlokx.

Ħadd ma jiġi jgħidlek li hemm nuqqas fit-tali skola, per eżempju, imma dawn l-affarijiet jew trid tiskoprihom inti jew ikollok xi ħadd li jkun qiegħed apposta biex jiskoprihom jew inkella tiskoprihom mill-oppożizzjoni.

Meta f'Lisbona kont qed nitkellem fuq dawn l-affarijiet skoprejt li ħafna miid-deputati mill-pajjiżi Afrikani għadhom jarawha bi kbira li wieħed jgħid li tajjeb li tkun fl-oppożizzjoni għax titgħallem jew li tajjeb li jkollok oppożizzjoni meta tkun fil-gvern għax titgħallem minnha.

Il-Venice Commission kultant tużani għal dan l-iskop ukoll.

Dan is-seminar sar f'Lisbona għax kultant ibiddlu l-venue u din id-darba riedu jagħmluh fil-Mediterran biex ikun viċin ta' l-Afrika.

Rigward il-Libanu smajt diskors u anke kellna appelli biex ngħinu, pero' għad m'hemmx inkarigu għax il-materja hija ta' ċerta delikatezza u s'issa għadha fuq il-back burner.

LEO BRINCAT: Nitolbok tiskużani għax għandi laqgħa oħra u grazzi ħafna għall-preżentazzjoni tiegħek.

THE CHAIRMAN: Grazzi ħafna.

L-Onor.

MICHAEL ASCIAK: Grazzi Eċċellenza.

Għalija dan is-suġġett huwa interessanti għax jien għamilt seba' snin fil-Kunsill ta' l-Ewropa u b'kumbinazzjoni spiċċajt membru fil-Kumitat ta' l-Affarijiet legali u d-Drittijiet tal-Bniedem.

Jien għamilt żmien twil f'din il-kummissjoni u wieħed mill-items fuq l-aġenda kien dejjem ikun il-Venice Commission.

Fil-fatt dan il-kumitat kien maqsum fi tnejn, għall-affarijiet legali u għad-drittijiet tal-bniedem, u kien jippreżenta l-opinjoni tiegħu lill-assemblea parlamentari.

Qed nieħu gost li inti membru ta' din il-kummissjoni għax inti bniedem idoneu għaliha.

Jiena konxju ħafna mix-xogħol li tagħmel din il-kummissjoni u xtaqt nagħmillek domanda fuq pajjiż Ewropew li għadu jħabbatna sal-lum bħala membru tal-Kunsill ta' l-Ewropa.

Il-Kunsill ta' l-Ewropa huwa familja li l-bażi tas-sħubija fiha titlob li inti tkun pajjiż demokratiku, pero' għad fadal pajjiż wieħed illi għadu ma kkonformax ruħu ma' din is-sistema u hawnhekk qiegħed nirriferi għal Belarus.

Kellkom xi rapporti fuqu u qatt ħadtu xi deċiżjoni fuqu?

E.T. PRESIDENT EMERITUS UGO MIFSUD BONNICI: Titla' u tinżel ħafna fl-aġenda u ssir pressjoni biex jinbidlu ċerti ħwejjeġ imma s'issa l-Belarus huwa wieħed mill-pajjiżi l-iktar li jagħti xogħol lill-Venice Commission.

Hemm pajjiżi oħrajn li jibdew u mbagħad jergħu jikkonsidraw l-affarijiet u mbagħad hemm pajjiżi li għandhom ħafna diffikultajiet, bħal Georgia, l-Armenja u anke r-Russja rigward iċ-Ċeċnija, li jagħtu piż kbir lill-Kummissjoni ta' Venezja.

Ħafna minn sħabi f'din il-kummissjoni huma ta' ċerta eta' u esperjenza, fosthom l-ex-imħallef Franċiż li jirrappreżenta lil Andorra u li għandu madwar 88 sena.

Dan jiġi mal-mara qishom il-ftieli tal-lampi tal-mantil li jekk tonfħilhom jaqgħu imma l-pariri tiegħu huma mill-iktar profondi.

Imbagħad hemm min għadu żagħżugħ, fosthom il-Professur Finlandiż Kaarlo Tuori, li huwa bniedem brillanti, li l-biċċa l-kbira tagħhom huma mħallfin.

Hemm ukoll is-Sur P. Van Dijk tan-Netherlands, ex-imħallef ta' l-European Court of Human Rights, li jkun ħdejja fuq il-mejda.

THE CHAIRMAN: Grazzi ħafna.

Spiċċajna fuq nota ftit umoristika.

Jien tlabt lis-Sur Vella biex jagħmel kuntatt ma' l-Ambaxxatur Licari ħalli nkunu nistgħu nibdew nirċievu l-pubblikazzjonijiet tagħkom għax nixtieq ħafna li jkollna librerija attrezzata fil-parlament tagħna, ħaġa li naħseb hija ftit lacking.

Jien nemmen li pubblikazzjonijiet bħal dawn jagħmlu ħafna ġid.

Grazzi mill-ġdid talli onorajtna bil-preżenza tiegħek, tar-riflessjonijiet tiegħek u nawguralek buon lavoro.

Grazzi.

Fit-8.31 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data oħra