(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Il-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 7

It-Tlieta, 25 ta' Novembru, 2008

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz €2.50

IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 7

It-Tlieta, 25 ta' Novembru, 2008

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.18 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru. 6 li saret nhar l-Erbgħa 22 ta' Ottubru 2008 ġew konfermati.

THE CHAIRMAN (Onor. Edwin Vassallo): Nixtieq nieħu din l-okkażjoni biex nitlob lill-iSkrivan tal-Kumitat tibgħat ittra ta' kondoljanzi lill-familjari ta' l-Onor.

Michael Gonzi wara l-mewt ta' ommu u ovvjament niftakru fiha fit-talb tagħna.

THE CHAIRMAN: Inpoġġi fuq il-mejda tal-Kumitat ħames dokumenti ta' l-EU li ntbagħtu minn Working Group 1 bħala informazzjoni biss:

Qabel ma nibdew nixtieq ngħid li ngħatajt notice li rrid ngħaddiha lilkom għax jien stess ma kontx naf b'din l-urġenza.

Tajjeb li nfakkarkom li waqt li qegħdin nitkellmu dak kollu li jingħad waqt il-meeting qed jiġi trasmess via internet u allura qed ikun live.

Jiġifieri mhux biss ikun recorded biex wara jiġi edited, imma dak li jingħad tridu tkunu responsabbli għalih.

Ma' dik il-korrispondenza xtaqt inżid li kellna wkoll stedina mingħand il-Moviment ta' Kana biex immorru nżuruhom fl-uffiċini tagħhom.

Nittama li f'Jannar inkunu nistgħu nagħmlu dawn il-visits li ġejna mitlubin biex nagħmlu.

PREŻENTAZZJONI TAR-RAPPORT ANNWALI 2007 MILL-KUMMISSARJU GĦAT-TFAL

THE CHAIRMAN: Nixtieq nagħmel introduzzjoni qasira għall-fini ta' records.

Fil-laqgħa preparatorja li jien kelli mal-Kummissarju għat-Tfal, is-Sinjorina Carmen Zammit, jien tlabtha li din il-laqgħa li għandna hawnhekk illum ma tkunx diskussjoni fuq dak li diġà hemm miktub f'dan ir-rapport.

Dan ir-rapport inqisu bħala moqri għax diġà tqassam lill-membri u lill-pubbliku u jien xtaqt li immedjatament immorru fuq xi ħaġa oltre minn dak li hemm f'dan ir-rapport u allura jkun ta iktar sustanza politika.

Tlabt lis-Sinjorina Carmen Zammit tiġi għal din il-laqgħa għax din hija diskussjoni fuq il-ħidma tagħha, b'rapport ieħor li lilna tindikalna x'inhuma l-issues pendenti li wara l-ħidma li għamlet din is-sena tqishom bħala issues urġenti li aħna bħala kumitat għandna nkunu nafu dwarhom.

Jien tlabt lir-research analyst James Carabott u lill-committee clerk Anna Coleiro sabiex jagħmlu kuntatti mal-ministeri differenti.

Issa se nitlob lir-rappreżentanti tal-ministeri li hawn hawnhekk jintroduċu lilhom infushom sabiex ikunu immedjatament fuq din il-mejda għax l-idea tiegħi hi li wara li l-Kummissarju għat-Tfal, Carmen Zammit, tagħtina ħjiel ta' x'inhuma l-issues pendenti aħna mhux biss noqogħdu nistaqsu x'ġara jew ma ġarax, imma nidħlu mill-ewwel f'komunikazzjoni ta' ħidma biex, bħala rappreżentanti tal-ministeri, intom tgħidulna immedjatament kif nistgħu nipproċedu fuq dawk l-issues.

Jekk se tkunu qed tisimgħu l-issues għall-ewwel darba ma ġara xejn, nerġgħu nagħmlu meeting ieħor 'il quddiem.

Jista' jkun hawn membri ta' dan il-kumitat li jkomplu jagħmlu rimarki jew mistoqsijiet, imma x-xewqa tiegħi hi li dan il-kumitat ma jservix ta' skrutinju fuq il-Kummissarju għat-Tfal jew bħalma qegħdin nagħmlu ma' entitajiet oħra, imma nkunu hawn biex inġibu flimkien nies minn ministeri oħra li jistgħu jkunu huma l-eżekuttiv biex tinstab soluzzjoni għall-issues pendenti li hemm.

Nerġa' ngħid, dan il-kumitat m'għandux ikun ta' skrutinju biss, imma għandu jkun iktar bħala l-link li jgħaqqad lill-Ministeri flimkien - fil-każ tal-lum mal-Kummissarju għat-Tfal - u naraw kif nistgħu nintefgħu f'ħidma li jekk hemm pending issues li jistgħu jkunu fattibbli, sostenibbli, doable, allura nsibu l-metodu kif nagħmluhom u ma jibqgħux pending, anzi bħal-lum sena nkunu nistgħu ngħidu liema minn dawn il-pending issues ma setgħux isiru għal din ir-raġuni jew l-oħra.

Għaldaqstant nixtieq li immedjatament ir-rappreżentanti tal-ministeri jintroduċu lilhom infushom sabiex anke for the records ikollna min huma n-nies li għandi madwar il-mejda, imbagħad il-Kummissarju għat-Tfal tkun tista' tibda l-presentation tagħha.

Nitlob lilek Dr Sciriha tintroduċi lilek innifsek.

DR MARIA SCIRIHA: Jien Maria Sciriha, Policy Coordinator fi ħdan il-ministeru ta' l-Edukazzjoni, Kultura, Żgħażagħ u Sport.

MS CARMEN BORG: Jien Carmen Borg, Family Mediator Coordinator fil-Ministeru għall-Ġustizzja.

MR ANDREW DECELIS: Jien Andrew Decelis mis-Segretarjat taż-Żgħażagħ u Sport, Membru tal-Kunsill Malti għall-Isport.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjakom.

Nistieden lill-Kummissarju għat-Tfal biex tagħtina r-rapport interessanti fuq l-issues pendenti li ltqajt magħhom fil-ħidma li kellek din is-sena.

MS CARMEN ZAMMIT (Kummissarju għat-Tfal): Mr Chairman u Onor. Membri, l-ewwel rapport se jagħti ħarsa ħafifa ħafna lejn l-attivitajiet għax hemm attivitajiet li bdejthom is-sena li għaddiet u qed inkomplihom din is-sena, però mbagħad se jiffoka ħafna fuq il-lakuni u l-kunsens tiegħi bħala Kummissarju għat-Tfal.

Nixtieq l-ewwel u qabel kollox nirringrazzja l-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali għal din l-istedina illum, sabiex nippreżenta rendikont tal-ħidma li wettaq l-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal matul l-2007 u sabiex nixħet dawl fuq dawk il-kwistjonijiet li l-aktar jeħtieġu attenzjoni f'dan is-settur.

Din is-sena kienet l-ewwel waħda minn mandat ta' tliet snin li ngħatajt bħala Kummissarju għat-Tfal, wara li kont ġejt appuntata f'din il-kariga mill-Prim Ministru, Dr Lawrence Gonzi, fis-6 ta' Marzu 2007.

Mal-ħatra tiegħi bħala Kummissarju għat-Tfal il-prijorità immedjata tiegħi kienet li nibni u nkompli nespandi fuq l-esperjenza li akkwistajt f'dan is-settur.

Mhux biss dħalt fil-fond f'dik li hi l-konsiderazzjoni tad-drittijiet minquxin fil-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tat-Tfal tan-Nazzjonijiet Uniti, iżda wkoll kif dawn qegħdin jiġu applikati minn Malta.

Dawn l-aspetti għamlu sehem sħiħ u kienu parti integrali fit-tfassil u t-twaqqif ta' pern koerenti għall-programm ta' ħidma ta' tliet snin ta' dan l-Uffiċċju.

Il-pjan ta' xogħol li ġie mfassal għall-Uffiċċju matul it-terminu tiegħi bħala Kummissarju għat-Tfal jipprova jindirizza l-ħtiġijiet urġenti tat-tfal f'Malta, il-bżonnijiet li joħorġu miċ-ċirkostanzi ġenerali tat-tfal, kif ukoll l-osservazzjonijiet konklużivi għal Malta mill-Kumitat dwar id-Drittijiet tat-Tfal tan-Nazzjonijiet Uniti.

L-Attivitajiet Prinċipali ta' dan l-Uffiċċju.

L-uffiċċju tiegħi ħa ħsieb li jniedi għadd ta' proġetti fi sforz li jiġu mħarsin id-drittijiet tat-tfal b'mod aktar effettiv.

Bla dubju l-akbar proġett imwettaq matul l-2007 kien il-Manifest għat-Tfal.

Dan ġie varat fi Frar ta' l-2008 u kien ġie ppreżentat lill-erba' partiti politici prinċipali qabel l-aħħar elezzjonijiet ġenerali.

Il-manifest kellu jidentifika l-ħteġijiet attwali tat-tfal f'Malta u jgħin sabiex isiru pjanijiet adegwati għall-futur.

Bosta kienu l-konsultazzjonijiet ma' entitajiet u nies professjonali f'diversi oqsma, sabiex l-Uffiċċju seta' jiddentifika dawk il-firxiet li għandhom x'jaqsmu mat-tfal, u li l-aktar kellhom bżonn li jitmexxew 'l quddiem, kemm fl-ambitu tal-Familja kif ukoll f'dawk tal-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali, it-Tfal f'konflitt mal-Liġi, it-Tfal u l-Liġi, l-Edukazzjoni, l-iSport u l-Kultura, l-Ambjent, ix-Xogħol, is-Saħħa, kif ukoll Għawdex.

Dawn il-konsultazzjonijiet kienu ta' importanza vitali sabiex setgħet tingħata stampa realistika u kemm jista' jkun preċiża tas-sitwazzjonijiet li t-tfal qegħdin jaffaċċjaw fil-gżejjer tagħna, b'mod partikolari fejn jidħlu s-servizzi u s-sapport li qegħdin jingħataw fil-preżent.

Saru sforzi ukoll sabiex jiġu konsultati l-membri tal-pubbliku, inklużi t-tfal, sabiex l-uffiċċju jkollu anki l-feedback mill-pubbliku.

Permezz ta' dan il-proġett, il-Kummissarju għat-Tfal kienet f'pożizzjoni li tagħti indikazzjoni tar-riżultati miksubin s'issa, u fl-istess ħin tippjana l-aħjar strateġiji għall-futur.

Dan huwa xogħol li kompla u għadu jsir.

Per eżempju, għada għandna diskussjoni pubblika oħra fejn jidħol ix-xogħol u t-tfal u sibna li l-konsultazzjonijiet li qed nagħmlu qed jattiraw anke nies li għandhom rwol importanti fil-kamp li nkunu qegħdin niddiskutu u qed nieħdu ħafna feedback li hu pożittiv u li nistgħu naħdmu fuqu.

Jiġifieri dan xogħol li beda s-sena l-oħra u qed ikompli.

Fl-2007 l-uffiċċju ta bidu għal proġett ta' tliet snin li jikkonċerna dawk it-tfal li jgħixu barra djarhom f'kura residenzjali.

Dan il-proġett se jinkludi fih riċerka komprensiva li l-għan tagħha hu li tqiegħed il-pedamenti għal policy nazzjonali u strateġija nazzjonali għat-Tfal f'Kura Residenzjali.

Hawnhekk nixtieq niġbed l-attenzjoni għan-nuqqas ta' policy.

M'għandniex la policy u lanqas strateġija nazzjonali għat-tfal f'Malta.

Mira oħra tal-proġett hi li s-sitwazzjoni ta' dawn it-tfal f'kura residenzjali titpoġġa fuq l-aġenda nazzjonali u tiġi trattata bħala kwistjoni ta' ġustizzja soċjali.

B'hekk tista' tittieħed azzjoni diretta immedjata f'dawk il-każijiet l-aktar urġenti.

Attwalment, dan il-proġett ta' riċerka jinsab lejn t-tmiem tal-istadju inizjali tiegħu, filwaqt li laqgħat regolari, informazzjoni u feedback għadhom għadejjin fil-kuntest usa'.

Infatti llum kellna laqgħa oħra ma' esperti f'dan il-kamp li kienet utli ħafna biex tagħtina stampa eżatta tas-sitwazzjoni kif inhi u biex inkunu nistgħu nippjanaw anke l-kura ta' dawk it-tfal li jkun jeħtiġilhom joħorġu mid-dar tagħhom u biex naraw liema hu l-aħjar mezz għax s'issa għadha tistrieħ ħafna fuq il-kura residenzjali.

'Il quddiem nispjega ftit iżjed fuq dan.

L-edukazzjoni u l-għarfien pubbliku dwar id-drittijiet tat-tfal huma aspetti kostanti u kruċjali fil-ħidma tal-Kummissarju għat-Tfal, u matul l-2007 dan intwera permezz tal-kors annwali għat-tfal dwar id-drittijiet, imsejjaħ Rights 4U, li joffri l-opportunità lit-tfal bejn it-13 u l-15-il sena li jitgħallmu dwar id-drittijiet tagħhom b'mod mill-aktar informali permezz ta' weekend live-in.

L-għan tal-kors huwa li jagħti s-setgħa liż-żgħażagħ li jkollhom sehem attiv fis-soċjetà u biex ikunu informati aħjar u jkunu disposti jaqsmu l-informazzjoni u l-esperjenzi tagħhom ma' tfal tal-istess età.

Matul l-aħħar sena ngħatat attenzjoni partikolari lill-professjonisti li jaħdmu mat-tfal u ż-żgħażagħ.

Dawn il-professjonisti għandhom rwol fundamentali bħala multiplikaturi fil-komunità billi jmexxu lit-tfal lejn l-eżerċizzju effettiv tad-drittijiet tagħhom.

Jien iddedikajt ħafna mill-ħin tiegħi għal dan l-ambitu billi kkomunikajt ma' youth workers u nies oħra li jipprovdu dawn is-servizzi.

Matul l-2007 l-Uffiċċju ta bidu għal proġett li kellu joħloq sit elettroniku uffiċjali għall-Kummissarju għat-Tfal, li kellu jkun aktar attrajenti u li jiġbed lejh tfal u żgħażagħ ta' etajiet differenti fost l-udjenza li għaliha hu mmirat.

Saru bosta konsultazzjonijiet f'dan ir-rigward.

Minħabba diffikultajiet li qamu fi ħdan il-kumpannija li kienet responsabbli għall-iżvilupp tas-sit elettroniku, u li ma setgħux josservaw l-istandards mitlubin mill-MITTS, il-proġett kollu kellu jinbeda mill-ġdid fl-2008 meta l-kumpannija li kienet qed taħdem fuqu rtirat mill-kuntratt li kellha ma' dan l-uffiċċju.

Fil-fatt ix-xogħol reġa' nbeda minn kumpannija ġdida u ninsab fiduċjuża li s-sit elettroniku se jiġi varat uffiċjalment sa l-aħħar ta' l-2008.

L-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal ipprova wkoll isegwi fuq l-inizjattivi mibdijin mill-Kummisarju preċedenti.

Waħda minn dawn kienet ix-xogħol mibdi sabiex titjieb il-kwalità fil-programmi għat-tfal fuq il-mezzi tax-Xandir.

Flimkien mal-Awtorità tax-Xandir, u wara l-konsultazzjonijiet neċessarji mal-bosta entitajiet involuti, inħareġ sett ġdid ta' linji gwida għall-kontenut awdjo-viżiv fil-programmi mmirati għat-tfal.

Mhux hekk biss, iżda f'Jannar 2007 kienet ġiet proposta u pubblikata strateġija nazzjonali għal programmi għat-tfal ta' kwalità.

Kien ġie propost ukoll li perċentwali tad-dħul mill-ħlas tal-liċenzji tat-televiżjonijiet domestiċi kellha tiġi indirizzata lejn il-produzzjoni ta' programmi għat-tfal ta' kwalità fuq il-mezzi tax-xandir lokali.

Minkejja dan l-uffiċċju tiegħi huwa informat li l-Awtorità tax-Xandir għadha ma rċeviet l-ebda response u sapport għal din il-proposta.

Kumitat Konsultattiv ġdid għal programmi ta' kwalità għat-Tfal ġie varat fis-27 ta' Settembru 2007 u għal dan l-aħħar żmien kien qiegħed jiffoka fuq żewġ elementi prinċipali: taħriġ fl-ambitu tal-media u reviżjoni tal-Kodiċi tax-Xandir għall-Ħarsien tal-Minuri.

Irrid ngħid li ġew tnejn mill-Ingilterra li jaħdmu mal-BBC u taw taħriġ lil dawk li applikaw għalih, biex jibdew jifformaw programmi televiżivi tat-tfal li huma iżjed edukattivi u iżjed kostruttivi.

Din hija biss deskrizzjoni ġenerali tal-attivitajiet prinċipali li wettaq dan l-uffiċċju, iżda ta' min jinnota li hemm għadd ikbar ta' attivitajiet li saru minn dan l-uffiċċju.

L-uffiċċju jipparteċipa wkoll fi proġetti li jinvolvu is-sigurezza fuq l-internet, kif ukoll id-drafting ta' policy nazzjonali rigward il-ħarsien tat-tfal fl-isport, u hemm ħafna aspetti oħrajn li jaqgħu taħt l-ambitu tal-Kummissarju għat-Tfal u li jiġu indirizzati u segwiti hekk kif jinqalgħu minn jum għall-ieħor.

Jien ninnota bi pjaċir li riċentement kien hemm titjib fir-riżorsi għad-dispożizzjoni tal-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal, u b'hekk l-uffiċċju seta' jkompli mal-ammont ta' xogħol li għandu b'mod aktar effettiv.

Fost dawn kien hemm is-sekondjar ta' uffiċjal mill-ministeru responsabbli għall-edukazzjoni - però b'dispjaċir għandi ngħidilkom li ġie trasferit għall-OPM u m'għadux miegħi.

Minkejja dan, ta' min jinnota li jeħtieġ aktar staff jekk ix-xogħol kollu ta' dan uffiċċju jkun jista' jiġi nwettaq b'suċċess.

Huwa importanti li l-uffiċċju jkompli jikber minħabba ż-żieda fl-ammont ta' talbiet li qegħdin isiru kemm fuq livell nazzjonali kif ukoll dak internazzjonali u biex dawn it-talbiet jiġu trattati b'mod effettiv.

Hemm ukoll ħtieġa urġenti għal aktar spazju fejn jopera dan l-uffiċċju, u sabiex l-istess bini jkun indipendenti, u aktar attraenti u aċċessibbli għat-tfal.

Mingħajr dawn il-faċilitajiet, l-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal ikollu jħabbat wiċċu ma' limitazzjonijiet fil-ħidma li jipprova jwettaq.

Dan kollu jġegħelni npoġġi quddiemkom u niddiskuti magħkom kwistjonijiet li għadhom iħassbuni u li ltqajt magħhom fil-ħidma tiegħi bħala Kummissarju għat-Tfal.

Dawn jeħtiġilhom l-attenzjoni urġenti tagħkom.

In-nuqqas ta' Strutturi Nazzjonali u policy Nazzjonali għat-Tfal

Ir-rwol primarju għall-Kummissarju għat-Tfal, hekk kif indikat fl-Att dwar il-Kummissarju għat-Tfal fil-paragrafu 9(f) hu: "li jfittex li jiżgura li d-drittijiet u l-interessi tat-tfal jitqiesu kif għandu jkun minn Dipartimenti tal-gvern, awtoritajiet lokali, korpi pubbliċi u organizzazzjonijiet volontarji u pubbliċi oħra meta jittieħdu deċiżjonijiet fuq policies li jolqtu lit-tfal."

Dan jeħtieġ li jiġu eżaminati bir-reqqa l-policies u l-leġislazzjoni eżistenti kif ukoll titmexxa 'l quddiem l-introduzzjoni ta' leġislazzjoni meħtieġa li għadha trid tidħol fis-seħħ.

Bosta miżuri leġislattivi diġà ttieħdu sabiex jitjieb l-istatus tat-tfal, hekk kif mitlub mid-drittijiet minquxin fil-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti.

Matul l-2008 ċerti miżuri oħrajn jidhru li huma fi stadju ta' preparazzjoni.

Jeħtieġ li dan il-proċess għat-twettiq ta' dawn il-miżuri jitlesta mill-aktar fis possibbli u jiġi implimentat mingħajr dewmien.

Sakemm dan iseħħ tibqa' din l-lakuna ta' nuqqas ta' strutturi nazzjonali u strateġija nazzjonali koordinata għat-tfal.

Mhux biss, attwalment ma teżisti l-ebda entità li tista' tassumi r-responsabbiltajiet għall-ifformular ta' dawn l-istrateġiji u policies, kif ukoll il-monitoraġġ ta' servizzi speċifikament indirizzati lejn it-tfal.

Id-Dipartiment tal-Istandards tas-Servizzi tal-Ħarsien Soċjali jidher li m'għandux l-istrutturi neċessarji li bihom jista' jeżamina u josserva dawk l-istandards fundamentali għat-tfal.

Fl-opinjoni tiegħi, jeħtieġ it-twaqqif ta' dipartiment għat-tfal li jieħu ħsieb l-ippjanar u l-ifformular ta' policies sabiex ikun hemm distinzjoni aħjar bejn ir-rwoli u s-settur tad-drittijiet tat-tfal.

2, Inkorporazzjoni tal-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tat-Tfal (CRC) fil-leġislazzjoni domestika.

L-Att dwar il-Kummissarju għat-Tfal jistqarr li l-funzjoni ewlenija tal-Kummissarju hi li "jippromwovi konformità mal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tat-Tfal kif ratifikata minn Malta".

Il-leġislazzjoni domestika għadha m'hijiex konformi għal kollox mal-Konvenzjoni, u l-Uffiċċju tiegħi se jagħmel minn kollox biex din is-sitwazzjoni tinbidel.

Tkun ħaġa pożittiva jekk il-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tat-Tfal, li fuq kollox huwa strument favur id-drittijiet tal-bniedem, tiġi inkorporata fil-leġislazzjoni domestika kif ġara fil-każ tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, skond ir-rakkmandazzjonijiet tal-Kumitat tas-CRC tas-sena 2000.

Jiġifieri l-konvenzjoni għadha mhijiex inkorporata totalment fil-liġi Maltija.

Att dwar it-Tfal

Bħalissa, l-elementi neċessarji għal Att komprensiv dwar it-Tfal qegħdin jiġu konsolidati, u għal dan il-għan fl-2007 rajna l-introduzjoni tal-Att dwar il-Foster Care u l-Att dwar l-Amministrazzjoni ta' l-Adozzjonijiet, kif ukoll saru xi emendi fil-Kodiċi Ċivili.

Filwaqt li bla dubju sar progress, it-tlestija u l-approvazzjoni ta' abbozz għall-Att dwar it-Tfal għandhom jingħataw importanza prijortarja.

L-Att għandu jkun ġabra ta' leġislazzjoni kollha li għandha x'taqsam mat-tfal.

Fil-preżent, professjonisti u l-pubbliku li jużaw is-servizzi f'dan il-qasam isibuha diffiċli li jkollhom aċċess faċli għal-leġislazzjoni relevanti.

L-introduzzjoni, biċċa biċċa, ta' leġislazzjoni għat-tfal tista' toħloq lok għal varjazzjonijiet fl-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tal-liġi, li jaħdmu kontra l-aħjar interessi tat-tfal.

Qorti tal-Familja

Il-kawżi li hemm quddiem il-qrati u li jinvolvu t-tfal kienu fost l-ikbar numru ta' ilmenti li tpoġġew għall-attenzjoni tal-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal.

Bla dubju d-dewmien fil-qrati u l-impatt negattiv li dan qed ikollu fuq it-tfal huwa ta' tħassib kbir.

L-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal irċieva bosta ilmenti rigward l-effetti emozzjonali u psikoloġiċi negattivi minħabba d-dewmien esaġerat.

Dan jista' jiġi evitat jekk tiġi stabbilita sistema fast track li fiha kawżi li jinvolvu t-tfal jingħataw prijorità u jitmexxew 'il quddiem.

Għandha tingħata konsiderazzjoni wkoll għall-ħtieġa li t-tfal jipparteċipaw f'kawżi fil-qorti fejn ix-xewqat tal-istess tfal għandhom jingħataw l-importanza li tistħoqqilhom.

Huwa essenzjali li t-tfal ikolhom aċċess għall-mekkaniżmi tal-ġustizzja u li jkun hemm proċeduri f'lokhom li jippermettu li t-tfal jipparteċipaw fil-proċeduri fil-qrati b'mod li jkun addattat għall-età tagħhom.

Ix-xewqat tat-tfal dejjem għandhom jingħataw il-konsiderazzjoni li tixirqilhom, fuq kollox meta jittieħdu deċiżjonijiet li jaffetwaw il-well being preżenti u l-futur tagħhom.

Meta nonqsu milli nagħmlu dan noħolqu riperkussjonijiet negattivi li jaffettwaw lit-tfal b'mod kbir.

Il-Kunsill tal-Ewropa (permezz tal-Istrateġija ta' Stokkolma) poġġa din il-kwistjoni dwar child friendly access għall-ġustizzja 'l fuq ħafna fuq l-aġenda sal-2011.

Kwistjoni oħra li tissemma f'dan il-kontest hija dik ta' Supervised Access Visits.

L-uffiċċju rċieva xi ilmenti li t-tfal mhux qed jkollhom aċċess għall-ġenituri tagħhom, anke minħabba li l-istess ġenituri mhumiex f'pożizzjoni li jħallsu għal dan is-servizz.

Minkejja li l-uffiċċju pprova jistabbilixxi n-numru preċiż ta' dawn it-tfal, tweġiba għal din l-istatistika qatt ma twasslitilna.

THE CHAIRMAN: Għall-fini ta' min ikun qed jismagħna tagħti spjegazzjoni x'qed tfisser bil-kliem Supervised Access Visits?

MS CARMEN ZAMMIT: Dawn jkunu meta wara kawża, il-Qorti tordna li t-tfal jaraw wieħed mill-ġenituri fil-preżenza ta' persuna oħra.

Naturalment ikunu każijiet fejn ikun hemm xi tip ta' riskju jew inkella jista' jkun hemm problema meta t-tfal jiltaqgħu ma' wieħed mill-ġenituri li ma jkunx qiegħed jgħix magħhom.

Allura biex jiġu salvagwardati l-interessi tat-tfal, il-Qorti tordna li jkun hemm Supervised Access Visits.

Issa l-Uffiċċju irċeva ilment mingħand xi ġenitur li kien ordnat li jara t-tfal b'dan il-mod, li ma setax iħallas biex ikollu Supervised Access Visit, allura ma setax jiltaqa' mat-tfal.

Ma nafx kemm hemm minn dawn.

Jien ktibt lill-aġenzija Appoġġ biex tagħtini l-figuri ta' dawk it-tfal li ma setgħux jaraw xi wieħed mill-ġenituri tagħhom minħabba problema ta' finanzi, però r-risposta ma waslitlix.

Onor Justyne Caruana: Din l-informazzjoni tista' tintalab mill-Qorti?

MS CARMEN ZAMMIT: Fil-fatt beħsiebni li nitlob din l-informazzjoni mill-Qorti.

Però l-Qorti tagħtini n-numru tat-tfal li għandhom bżonn Supervised Access Visits u mhux in-numru ta' dawk li ma rawx it-tfal minħabba problema ta' finanzi.

Onor Anthony Zammit: Dan is-servizz huwa bi ħlas?

MS CARMEN ZAMMIT: Is-servizz ikun against payment.

Qrati tal-Minorenni

Fi ħdan l-Istrateġija tal-Kunsill tal-Ewropa għas-snin 2009-2011 dwar 'Il-bini ta' Ewropa għal u mat-Tfal', qegħdin jiġu stabbiliti linji gwida Ewropej dwar strumenti li joħolqu ambjent aktar ideali għat-tfal fit-twettiq tal-ġustizzja.

Dawn jinkludu l-protezzjoni tal-minorenni li jkunu f'konflitt mal-liġi.

Il-Kunsill tal-Ewropa jirrikonoxxi li l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tat-Tfal tibqa' l-pern li fuqu jintrabat il-protezzjoni tat-tfal fil-liġi internazzjonali.

L-artikolu 40 tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti f'dan ir-rigward jipprovdi għad-dritt li kull tifel jew tifla allegati li, jew akkużati li, jew ħatjin li kisru l-liġi penali, għandhom jiġu ttrattati b'manjiera li tirrispetta d-dinjità u d-drittijiet tagħhom.

Konformi ma' dan il-provvediment, ir-rakkmandazzjonijiet tal-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa dwar ir-Regoli Ewropej dwar il-Ħabsijiet, jistabilixxu li t-tfal taħt l-età ta' tmintax–il sena m'għandhomx jinżammu f'ħabsijiet għall-kbar, iżda fi stabbiliment magħmul għall-bżonnijiet tagħhom.

Dan kien ġie kkonstatat fir-Regoli ta' Beijing u l-Linjigwida ta' Riyadh li tagħhom Malta tifforma parti.

Fis-sena 2008 kien hemm ħames każijiet tat-tfal bejn l-età ta' 12-il sena u 15-il sena li kienu residenti fil-Faċilità Korrettiva ta' Kordin.

Kemm-il darba jien ħriġt stqarrijiet fejn urejt it-tħassib tiegħi dwar it-tpoġġija ta' tfal fil-ħabs u tlabt għall-provvediment ta' metodi oħrajn ta' detenzjoni, bħal postijiet għal residenza terapewtika li jkunu jinsabu 'l barra mill-Faċilità Korrettiva ta' Kordin.

L-alternattivi bħalma huma l-Isptar Monte Carmeli wkoll mhumiex aċċettabbli u huma ta' detriment għat-tfal, sakemm il-persuna ma tkunx qiegħda turi s-sintomi ta' mard mentali.

Hemm ħtieġa kbira li jinħolqu servizzi u metodi alternattivi li jkunu magħmulin apposta biex jaqdu l-bżonnijiet speċifiċi tat-tfal u ż-żgħażagħ li jkunu f'konflitt mal-liġi.

Fl-ambitu tal-isports, saru diversi rakkmandazzjonijiet bħala riżultat ta' inkjesta li saret mill-uffiċċju dwar il-youth nurseries tal-futbol.

L-inkjesta waslet biex tiġi konkluża.

Fost rakkmandazzjonijiet oħrajn l-isħarriġ wera li l-interessi u l-benesseri tat-tfal għandhom jiġu qabel kwalunkwè konsiderazzjoni oħra, u li formoli tar-reġistrazzjoni għandhom ikunu għad-dispożizzjoni kemm bil-Malti kif ukoll bl-Ingliż u magħmulin bl-użu ta' lingwaġġ li jiġi mifhum kemm mill-ġenituri u mit-tfal stess.

Fuq kollox irid ikun hemm regolamentazzjoni speċjalment dwar ir-reklutaġġ u monitoraġġ tal-coaches.

Il-Kunsill Malti għall-Isport qed iħejji abbozz ta' policy nazzjonali dwar il-ħarsien tat-tfal fl-Isport.

Meta din il-policy titlesta jkun neċessarju li din issib l-appoġġ meħtieġ u mħarsa mill-klabbs u l-entitajiet kollha li jaħdmu mat-tfal.

Hawnhekk nixtieq ngħidilkom li sadanittant il-policy tlestiet u qiegħda għall-konsultazzjonijiet.

Il-policy proposta tagħmel riferenza wkoll għall-istruttura tal-faċilitajiet sportivi sabiex ikun żgurat li l-isport qed jiġi prattikat f'ambjenti li jkunu neqsin għal kollox mill-perikli u li jkunu mfasslin skond il-bżonnijiet tat-tfal.

Iżda bħalissa hemm provvedimenti limitati li ma jpermettux lill-Kunsill Malti għall-Isport jassigura ħarsien u jirregola l-faċilitajiet eżistenti u dawk proposti minħabba n-nuqqas ta' riżorsi umani, dan dejjem fejn jidħlu l-bini u l-istruttura ta' dawn il-faċilitajiet.

Għandu jkun hemm provvedimenti apposta sabiex il-Kunsill Malti ghall-Isport ikun jista' jiżgura li l-miżuri għall-ħarsien tat-tfal qed jiġu osservati fl-ogħla livell possibbli.

Body piercing u l-bejgħ ta' alkoħol lill-minorenni

Peress li l-uffiċċju irċieva numru ta' r-referrals fuq il-kwistjoni tal-body piercing fost il-minorenni, sar kuntatt mal-Onorevoli Ministri tal-Ġustizzja u l-Politika Soċjali kif ukoll mas-Segretarju Parlamentari għas-Saħħa.

Sallum inħareġ avviż legali bħala żieda għall-Att dwar is-Saħħa Pubblika (Kapitli 465) sabiex jiġi regolat il-body piercing in ġenerali, iżda m'hemm l-ebda riferenza speċifika għall-minorenni.

Jien tlabt li jiġi projbit għal kollox il-body piercing fuq minorenni jew tal-anqas ikun soġġett għall-kunsens tal-ġenituri.

L-Att dwar il-Kontroll tat-Tattoo (Kapitlu 270) jispeċifika li: "Ikun reat kontra dan l-Att li jsir tattoo fuq xi persuna li jkollha inqas minn tmintax-il sena jew li jsir tattoo fuq xi persuna oħra jekk mhux minn persuna li jkollha liċenzja valida.

Dan il-provvediment għandu jkopri wkoll il-body piercing, ġaladarba l-kwestjoni qiegħda toħloq inkwiet fost il-ġenituri, kif ukoll fost għadd ta' tobba li osservaw li jista' jkun hemm riperkussjonijiet fuq is-saħħa fejn tali piercing ma jkunx qed isir b'mod professjonali.

Fejn jidħol l-alkoħol, jien innotajt b'sodisfazzjon l-introduzzjoni ta' sezzjonijiet ġodda fil-Liġijiet tal-Kodiċi tal-Pulizija fl-2007 (Kap. 10, sezz.

XXV B), fejn l-bejgħ jew l-akkwist jew li jkun servut l-alkoħol lill-minorenni taħt l-età jitqies reat.

Bl-istess mod kien hemm l-introduzzjoni tal-projbizzjoni tal-konsum tal-alkoħol f'postijiet pubbliċi minn minorenni.

Filwaqt li dawn huma kollha passi pożittivi, l-uffiċċju tiegħi jibqa' mħasseb dwar l-infurzar ta' din il-liġi.

L-inforzar għandu jsir b'mod sħiħ, u jkopri l-ambjenti kollha fejn it-tfal ikollhom aċċess faċli għall-alkoħol, inklużi s-supermarkets.

Jien nibqa' nsostni li l-liġi għandha tiġi estiża biex tkopri t-tfal kollha, jiġifieri l-persuni kollha taħt l-età ta' tmintax-il sena.

Riċentement qiegħda tkopri sa 17-il sena, qabel kienet sa 16-il sena u issa żiedu sena oħra.

Saħħa

Bħalissa wara t-twelid ta' tarbija qiegħdin isiru żewġ testijiet li permezz tagħhom jista' jiġi identifikat mard possibbli minn kmieni kemm jista' jkun fl-iżvilupp tat-tfal.

Sabiex l-identifikazzjoni bikrija tkun aktar effettiva qed nissuġġerixxu li ssir evalwazzjoni xierqa mill-awtoritajiet kompetenti sabiex jiġu introdotti testijiet oħrajn.

L-introduzzjoni ta' dawn it-testijiet żgur li ma tammontax għal xi nefqa kbira u permezz tagħhom jista' jkun hemm prevenzjoni aktar effettiva ta' dak il-mard li jaf joħloq problemi fit-tfal aktar ma jikbru.

Ma' dan inżidu li bħalissa ftit li xejn hemm provvedimenti għall-amministrazzjoni ta' mediċini fl-iskejjel b'mod ikkontrollat, monitored u nieqes mill-perikli.

Din il-ħaġa tista' tiġi indirizzata b'mod aktar effiċjenti billi l-iskejjel u l-istituzzjonijiet l-oħra edukattivi jintbagħtulhom numru ta' health workers professjonali skond il-proporzjon tal-popolazzjoni tal-istudenti.

Naf li din il-kwestjoni qiegħda tiġi studjata u issa jeħtieġ li tgħaddi għall-fażi tal-implimentazzjoni.

L-uffiċċju jinsab imħasseb dwar l-użu ta' mediċinali lit-tfal li għandhom sintomi ta' saħħa mentali, peress li nħossu li l-kura tagħhom għandha tingħata skond il-bżonnijiet tat-tfal u mhux ta' min jieħu ħsiebhom.

Jeħtieġ ukoll aktar sapport fuq livell komunitarju sabiex tingħata l-assistenza neċessarja lil dawk il-familji li jkollhom kwistjonijiet ta' mard mentali u/jew nuqqas ta' parental skills.

Edukazzjoni

L-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal jirċievi bosta ilmenti li għandhom x'jaqsmu mas-settur tal-edukazzjoni.

Jidher li wieħed mill-akbar ostakoli li jista' jfixkel il-potenzjal tat-tfal huwa l-istreaming, peress li din is-sistema tista' toħloq ambjent kompetittiv mhux san għalihom.

Is-sitwazzjoni preżenti taf taffettwa negattivament kemm lit-tfal li jsibu s-suġġetti akkademiċi diffiċli, kif ukoll lil dawk li huma avvanzati f'dawn it-tip ta' suġġetti.

Dwar dan l-awtoritajiet diġà ħadu l-ewwel passi.

Naturalment għandu jsir kull sforz sabiex dan il-proċess jitlesta mill-aktar fis possibbli minħabba l-impatt fuq it-tfal u t-time frames marbut magħhom.

L-enfasi għandha titpoġġa fuq is-sistema ta' mixed ability teaching.

Din is-sistema tirrkjedi numru iżgħar ta' studenti fil-klassijiet jew proporzjon akbar ta' għalliema meta mqabbel man-numru ta' studenti.

Naf li l-Ministeru ta' l-Edukazzjoni diġà ħareġ il-policy l-ġdida.

Numru ta' tfal qed jgħaddu minn ħafna stess minħabba l-esiġenza li jirnexxu fuq livell akkademiku.

Is-sillabu f'ħafna każi jxaqleb lejn elementi akkademiċi biss, u ftit li xejn ikun hemm elementi li jkunu utli għall-ħajja ta' kuljum.

Dan l-aħħar inġibditli l-attenzjoni għall-fatt li l-Ministru tal-Edukazzjoni, Kultura, Żgħażagħ u Sport qiegħda taħdem sabiex jiġi implimentat kurrikulu ġdid, u dan ta' min ifaħħru għax l-edukazzjoni għandha sservi biex tipprepara lit-tfal għall-ħajja, u eventwalment għall-impjieg tagħhom.

Għandu jkun hemm sforz akbar sabiex it-tfal igawdu minn opportunitajiet adegwati li jgawdu d-dritt tagħhom li jilagħbu.

Minħabba diversi fatturi, it-tfal mhux dejjem qegħdin igawdu dan id-dritt.

Fost dawn insemmi l-pressjoni akkademika, sistema attwali li tressaqhom biss lejn l-eżamijiet, anzjetà eċċessiva min-naħa tal-ġenituri, u time-table ta' waqt il-ħin il-iskola u oħra ta' wara l-iskola mimlijin daqs bajda.

Hemm ukoll nuqqas ta' faċilitajiet għal-logħob u dan żgur iżid mal-problema.

L-uffiċċju mħasseb ħafna dwar is-sitwazzjoni tal-assenteiżmu fl-iskejjel.

Jidher li hemm nuqqas ta' data eżatta li tagħti stampa ċara u preċiża tas-sitwazzjoni kif inhi.

Jeħtieġ li jsir studju sabiex tiġi identifikata r-raġuni vera il għala t-tfal qed ikunu assenti mill-iskola.

Minkejja li ġieli jinħarġulhom ċertifikati mediċi xahar wara l-ieħor, l-uffiċċju imħasseb li jista' jkun hemm raġunijiet ulterjuri għal dan l-assenteiżmu.

Ġieli nara u nisma' bi tfal li mhux qiegħdin l-iskola fil-ħin li suppost ikunu mingħajr raġuni valida, u ma jidhirx li qed isir l-enforcement neċessarju.

Preokkupazzjoni oħra ta' dan l-uffiċċju huwa n-nuqqas ta' sigurezza fit-trasport tal-iskejjel.

Filwaqt li riċentement ittieħdet inizjattiva sabiex it-tfal li jaslu l-iskola sa nofs siegħa qabel jiġu supervised, għadha ma nstabitx soluzzjoni għall-kwestjoni tas-sigurezza tat-trasport.

Kura Residenzjali

Il-parti l-kbira tat-tfal f'Malta li qed jgħixu barra mid-dar tagħhom bħalissa qed jgħixu f'dar residenzjali u mhux f'ambjent li jixbah lil dak ta' familja.

Filwaqt li irridu napprezzaw ix-xogħol utli u ta' fejda ta' dawn l-istituzzjonijiet, ir-riċerka kwalitattiva lokali, Ewropea u kif ukoll dik Internazzjonali turi li t-tfal li jiġu fostered imorru ferm aħjar minn dawk li jgħixu f'kura istituzzjonali.

Madankollu, in-numru ta' tfal f'djar residenzjali jaqbeż bil-qabda lil dawk li jitpoġġew fil-foster care.

Dan qed jiġri għax in-numru ta' placements u s-sapport li hemm għal foster care għadu pjuttost limitat.

Ir-riċerka internazzjonali osservat li l-effett ta' istituzzjonijiet ta' kura residenzjali fuq it-tfal ta' taħt il-ħames snin hu partikolarment ta' detriment għalihom u li l-fostering hu alternattiva ferm aħjar għal dawk it-tfal f'din l-età ta' żvilupp.

Hekk kif inhi l-liġi bħalissa ma tippermettix il-ħelsien temporanju (freeing) għal tfal biex jiġu fostered meta l-ġenituri ma jagħtux il kunsens tagħhom.

Fil-fatt għad hemm numru ta' ġenituri li jippreferu l-kura residenzjali għat-tfal tagħhom aktar mill-fostering.

Għandu jiġi stabbilit limitu ta' l-inqas età li għandu jiddetermina meta t-tfal għandhom jiddaħħlu f'kura residenzjali.

Hemm bżonn urġenti li l-professjonisti japplikaw il-liġi li tippermetti li jittieħdu d-drittijiet tal-ġenituri meta id-dritt tat-tfal ikun jirrikjedi li jiġu fdati f'kura alternattiva.

Dan għandu jiżgura li dawn it-tfal ikollhom l-opportunità li jibbenefikaw minn ambjent familjari alternattiv permezz tal-foster care.

Il-foster carers għandhom ikunu mħarrġin sew u mħallsin adegwatament.

Il-foster care għandu jiġi kkonsidrat bħala l-aħjar għażla għal tfal li jeħtiġilhom familja alternattiva.

Il-kura residenzjali għadha tibqa għal dawk il-kazijiet fejn għal raġunijiet validi jibbenefikaw iżjed minn kura residenzjali.

Dawk it-tfal li jsibu ruħhom f'kura residenzjali għandhom ikollhom staff b'taħriġ professjonali.

Barra minn hekk dawn it-tfal għandhom jgħixu fi gruppi żgħar ta' mhux aktar minn sitta f'ambjent akkoljenti fi ħdan il-komunità.

Concern ieħor tal-uffiċċju huwa n-nuqqas ta' after care li tingħata lil xi tfal u żgħażagħ li jkunu għexu f'dar residenzjali.

Esklużjoni Soċjali

Sar progress ukoll fl-ambitu tas-sapport offrut lit-tfal u ż-żgħażagħ li jbatu mill-esklużjoni soċjali.

Madankollu, għandu jsir sforz akbar sabiex jintlaħqu dawk it-tfal li jinsabu fil-marġini tas-soċjetà.

Eżempji ta' dan jafu jkunu t-tfal b' diżabilità; tfal ta' refuġjati u immigranti rregolari; tfal b'imġiba diffiċli ħafna; tfal jew familjari tagħhom li qegħdin ibatu l-faqar, xi effetti ta' mard mentali, abbuż ta' droga jew alkoħol, u diffikultajiet oħra.

Għandu jingħata sapport akbar fi ħdan il-komunità lejn it-tfal u l-familji li qed jgħixu taħt ċirkustanzi li jġegħluhom ikunu esklużi soċjalment.

Malta diġà tat bidu għal bosta inizzjattivi sabiex jiġu indirizzati l-kwistjonijiet tal-faqar u l-esklużjoni soċjali fost it-tfal, madankollu hemm il-ħtieġa li jkun hemm impenn akbar rigward dawn l-istess kwistjonijiet.

Jeħtieġ li jkun hemm miri kwantitattivi għall-eradikazzjoni tal-faqar u l-esklużjoni soċjali fuq livell nazzjonali.

Miżuri li jkunu ta' għajnuna lill-Familji (family friendly measures)

Illum-il ġurnata it-tfal qegħdin jgħixu fi żmien fejn iz-zewġt ġenituri joħorġu jaħdmu barra mid-dar għal diversi raġunijiet.

Dan jaffettwa t-tul ta' l-ħin li l-ġenituri jistgħu iqattgħu mat-tfal tagħhom.

Wieħed irid jikkonsidra wkoll li llum m'għadx hemm dak l-istess sapport mill-membri l-oħra tal-familja kif kien hemm qabel, fuq kollox min-nanniet li kienu jieħdu ħsieb lit-tfal waqt li l-ġenituri kienu barra mid-dar fuq xogħol.

Din il-problema tinħass aktar meta t-tfal jgħixu ma' ġenitur wieħed (single parent families).

Is-sitwazzjoni preżenti ħolqot domanda għal miżuri li jkunu indirizzati lejn l-għajnuna lill-familja.

Dawn għandhom jgħinu lill-ġenituri jibbilanċjaw b'mod effettiv id-dinja tax-xogħol mar-responsabbiltajiet lejn il-familja.

Tajjeb li jiddaħħlu family friendly measures, però magħhom iridu jiżdiedu miżuri li jwessgħu l-opportunitajiet sabiex it-tfal jingħatawlhom servizzi komprensivi tul il-ħin li l-ġenituri tagħhom ikunu barra mid-dar.

Huwa concern għall-uffiċċju li hemm numru ta' ġenituri li jaħdmu fis-settur privat u li mhux dejjem possibbli għalihom li jgawdu minn dawn il-miżuri.

Ta' min jikkonsidra l-użu ta' l-iskejjel wara l-ħin ta' l-iskola bħala ambjent fejn it-tfal jistgħu jirrikreaw ruħhom, jiġu megħjuna fix-xogħol akkademiku u jkomplu jiżviluppaw it-talenti tagħhom.

Ħtieġa għall-Istrutturi

L-uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal huwa preokkupat li għad m'hemmx struttura effikaċi ta' skrutinju għall-persuni li se jkunu reklutati biex jaħdmu mat-tfal.

Dan l-eżeċizzju għandu jiġi applikat ukoll ma dawk li joffru is-servizz tagħhom b'mod volontarju.

L-uffiċċju tiegħi lest li jlaqqa' grupp ta' esperti sabiex jgħin f'dan il-qasam.

Konklużjoni

Biex nikkonkludi, nixtieq nerġa' nisħaq fuq il-bżonn urġenti li strutturi nazzjonali jiddaħħlu fis-seħħ sabiex inkunu nistgħu navvanzaw id-drittijiet u l-interessi tat-tfal fuq livell nazzjonali b'mod aktar effettiv.

Tinħtieġ struttura ċentrali li tassumi r-responsabbiltà għall-ifformular u l-koordinazzjoni tal-istrateġiji u l-policies, u servizzi ta' monitoraġġ maħluqin speċifikament għat-tfal.

Il-progress għandu jibqa' jissaħħaħ sabiex jiġi żgurat li l-policies u l-leġislazzjoni jirrispondu b'mod effettiv għall-ħtiġijiet u s-sitwazzjonijiet tat-tfal f'Malta.

Wara din l-ewwel sena tat-terminu tiegħi bħala Kummissarju għat-Tfal nista' nifhem aħjar ir-responsabilitajiet kbar li jifformaw parti integrali minn dan ir-rwol.

Inwegħedkom li nibqa' naħdem fl-aħjar interessi tat-tfal, fl-ispirtu tal-osservanza assoluta tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tat-Tfal.

Filwaqt li nirringrazzjakom għall-attenzjoni tagħkom inħares 'il quddiem b'tama sħiħa li nkunu nistgħu naħdmu flimkien u nuru impenn sħiħ u kostanti fl-aħjar interessi tat-tfal.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak.

Għall-benefiċċju tad-deputati li daħlu waqt li inti kont diġà bdejt taqra dan ir-rapport, nerġa' nispjega fil-qosor li meta jien iltqajt mal-Kummissarju għat-Tfal, f'laqgħa preparatorja għal din il-laqgħa, jien urejt ix-xewqa li kelli, li f'din il-laqgħa ma nixtieqx li niddiskutu r-rapport rigward il-ħidma kollha li saret.

Dak kellu jkun "taken as read" f'din il-laqgħa imma tlabt lil Carmen Żammit, il-Kummissarju għat-Tfal, biex tiġi quddiem dan il-kumitat b'lista sħiħa, kif fil-fatt għamlet, ta' pending issues li mill-esperjenza tagħha jidhrilha li huma importanti li jiġu indirizzati biex tinstab soluzzjoni għalihom.

Għal din il-laqgħa tal-lum jien stedint lir-rappreżentanti tal-ministeri kkonċernati għax l-idea tiegħi - u hekk se nagħmlu - mhijiex li aħna nagħmlu skrutinju, qisna awdituri tal-ħidma tal-Kummissarju għat-Tfal u l-Uffiċċju tagħha, iżda li naraw kif inkunu ta' għajnuna biex jekk hemm jinstabu soluzzjonijiet.

U biex nirresponsabilizzaw iktar lil min qiegħed fl-eżekuttiv biex jieħu direzzjoni minn din l-informazzjoni, u nibdew ħidma ta' konvinzjoni, ħidma ta' konsultazzjoni pubblika, ħidma ta' konsultazzjoni ma' l-eżekuttiv tal-gvern u ħidma ta' għarfien tal-verità.

Hawn smajna lill-Kummissarju titkellem fuq l-esperjenza tagħha.

Jien irrid ngħidilha grazzi, ngħidilha prosit għall-mod dirett ta' kif kixfet il-karti, biex ngħid hekk, ta' fejn jista' jkun hemm issues li għadhom pendenti.

Kif Ms Zammit qalet fil-konklużjoni tagħha f'paġna 12: "Il-progress għandu jibqa' jissaħħaħ sabiex jiġi żgurat li l-policies u l-leġislazzjoni jirrispondu b'mod effettiv għall-ħteġijiet u s-sitwazzjonijiet tat-tfal f'Malta".

Jiġifieri l-liġijiet li għandna u d-deċiżjonijiet li jittieħdu mill-eżekuttiv tal-gvern, tajbin kemm huma tajbin, dejjem iridu jiġu aġġornati għax il-ħajja dejjem tipprovdilna sfidi ġodda.

Ovvjament l-eżekuttiv għandu l-limitazzjonijiet tiegħu għax kollox jiswa l-flus u l-eżekuttiv irid jiddeċiedi skond kemm għandu biex iħallas għas-servizzi li jridu jiġu offruti.

Ngħarraf lir-rappreżentanti tal-ministeri kkonċernati li għandna hawnhekk li din il-laqgħa mhijiex se tispiċċa hawnhekk illum, imma ejja nibdew id-diskussjoni.

Ejjew inħarsu lejn settur settur li l-kummissarju għat-tfal semmiet fir-rapport tagħha u nibdew minn paġna 4 fejn titkellem rigward nuqqas ta' strutturi nazzjonali u policies nazzjonali għat-tfal.

Iżjed milli nistaqsu aħna, bħala membri ta' dan il-kumitat, nixtieq li xi ħadd mir-rappreżentanti tal-ministeri jagħti l-ewwel reazzjonijiet tiegħu rigward dak li l-kummissarju għat-tfal qed tpoġġi għall-konsiderazzjoni tagħna.

Għandna tliet kwarti sakemm isiru d-9.00 p.m. imbagħad forsi nimxu għal item No. 2.

M'għandniex ċans nidħlu fid-dettall, però l-idea tiegħi hija li intom bħala esperti tal-ministeri rispettivi tagħkom, sakemm niġu biex nispiċċaw din il-laqgħa, inkunu nafu min se jindirizza liema issue.

Dan biex meta jkollna meeting ieħor 'il quddiem - fejn mhux bilfors ikun hawn rappreżentanti mill-Ministeri flimkien, imma jista' jkollna meeting, per eżempju, ma' rappreżentant jew ieħor li jkun mill-Ministeru tal-Ġustizzja u Intern jew mill-Ministeru għall-Politika Soċjali - niddiskutu l-issues li tqajmu hawnhekk.

Il-Ministeri huma erbgħa, allura f'erba' laqgħat separati dan il-Kumitat ikun jista' jiddiskuti ma' l-esperti mill-Ministeri rispettivi x'jeħtieġ isir biex tinstab tali soluzzjoni.

Għaldaqstant ejjew nerġgħu nħarsu lejn l-issues.

(Interruzzjonijiet)

MICHAEL FARRUGIA: Ħaġa waħda biss.

THE CHAIRMAN: Però fl-inqas ħin.

MICHAEL FARRUGIA: Ħaġa waħda biss malajr.

Naħseb waħda mill-affarijiet li rridu nagħmlu hija li naqbdu qasam u nindirizzawh.

Ma jistax ikollna ħafna oqsma mibdijin.

Per eżempju, għad għandna d-diskussjoni li kien hemm tar-rapport li ntbagħat lill-Unjoni Ewropea li għadna ma spiċċajniex fuqu.

Ir-rapport intbagħat u l-kummenti tagħna bħala kumitat għadhom ma ntbagħtux.

Għada se naqbdu r-rapport tal-GU Clinic, illum qbadna r-rapport tal-Kummissarju għat-Tfal.

Qed naqbdu ħafna truf.

Jien naħseb li l-aħjar ħaġa hi li jekk se naqbdu r-rapport tal-Kummissarju għat-Tfal u l-affarijiet relatati - u tajjeb qed tgħid li jinġabru l-ministeri ħalli mbagħad inkunu nistgħu nevalwaw x'qed jiġi suġġerit, x'inhuma l-problemi u aħna mbagħad naslu għar-rakkmandazzjonijiet tagħna – inkomplu fuqu.

Ejja naqbdu suġġett u nibqgħu fuqu.

Għandna ħafna trufijiet li partijiet minnhom huma urġenti bħalma huwa urġenti r-rapport li ntbagħat lill-Unjoni Ewropea fejn il-kummenti li għamilna aħna għalih s'issa għadna bla risposta u l-opinjoni tal-Kumitat għadha lanqas biss intbagħtet.

Jien nissuġġerixxi li naqbdu suġġett partikolari, neżawruh u neħilsuh, inkella se nispiċċaw b'ħafna truf, niltaqgħu llum u mbagħad inħalluh ħmistax u nerġgħu niltaqgħu.

Ma jistax ikun li nibdew b'ħafna truf.

Naf li għandna ħafna truf x'irridu nagħmlu, naf li għandna ħafna ambizzjonijiet, imma jien dejjem tgħallimt li għandek taqbad xi ħaġa u teħlisha, tmur għal oħra u teħlisha, u imxi għal oħra.

Naħseb li nimxu aħjar hekk.

THE CHAIRMAN: Onor. Farrugia, jien nista' nagħmel kif qed tgħid inti, però naħseb li jekk nagħmlu hekk inkunu qed nillimitaw l-operat tagħna għax inkunu rridu nistennew id-deċiżjonijiet li jridu jieħdu ir-rappreżentanti tal-ministeri li nkunu qegħdin nitolbu jiġu hawnhekk.

Ħalli nagħtik eżempju.

Wara li kellna l-laqgħa fuq is-social inclusion ma stajniex nerġgħu niltaqgħu kemm minħabba l-esiġenzi tal-parlament, kellna d-dibattitu tal-budget, kif ukoll minħabba li l-personnel minn diversi ministeri talbu ċertu żmien biex jiġu hawnhekk bir-risposti.

Idealment jien nixtieq li naqbdu suġġett wieħed u neħilsuh, imma aħna se jkollna niddependu minn min se jiġi hawnhekk jirrispondina.

Aħna ma nistgħux naqbdu lil xi ħadd u ngħidulu jiġi għada u jagħtina risposta.

Huwa veru li issa qed jidher li aħna qegħdin naqbdu ħafna trufijiet u ma jimpurtax li għalissa – jien ngħid nitgħallmu bl-iżbalji tagħna ma ġara xejn - qed naqbdu dawn il-ħafna trufijiet.

Imma sal-aħħar tas-sena se nkunu għalaqna ċerti issues, jekk id-dibattitu fil-parlament ma jispiċċax ħesrem il-ġimgħa li ġejja, imma jagħtina ftit iktar ġimgħat xogħol.

Imma ma jimpurtax jekk ikollna ċerti issues għadhom miftuħin.

F'din il-laqgħa tal-lum nistgħu nagħmlu diskussjoni fuq ir-rapport tal-Kummissarju għat-Tfal li ġie ppubblikat, nistaqsuha l-mistoqsijiet f'session waħda u nikkonkludu.

Imma aħna qegħdin niftħu iktar laqgħat għax qed nipprovaw ngħinu lill-Kummissarju għat-Tfal tasal għal ċerti konklużjonijiet.

Jekk inkunu rridu naqtgħu ħesrem ċerti laqgħat, jew naslu għal ċerti konklużjonijiet imma mbagħad ma ngħinux fil-kisba tas-soluzzjoni jien naħseb li nkunu qed nillimitaw il-funzjoni tagħna.

L-idea tiegħi hija li ngħinu lil min jiġi quddiemna, li minflok inkunu qisna l-awditur - kif il-liġi kważi tatna l-indikazzjoni li nkunu b'ċerti limitazzjonijiet biex ngħid hekk - u nagħmlu l-iskrutinju għall-informazzjoni li ningħataw, inkunu l-id il-leminija biex ngħinu lil dak li jkun jakkwista iżjed informazzjoni jew inkella ngħinuh jasal għas-soluzzjonijiet.

Filwaqt li nifhem t-talba li għamilt, Onor. Farrugia, jien naħseb li jekk intom bħala membri tattendu, aħna se ngħidu lill-Ministeri konċernati jiġu 'l quddiem u f'erba' laqgħat apposta magħhom se nkunu ddiskutejna l-issues ta' dan ir-rapport li għandhom x'jaqsmu ma' kull Ministeru partikolari.

F'kull laqgħa nkunu speċjalizzajna u ddiskutejna dak li kellu x'jaqsam ma' dak il-Ministeru.

Jien naħseb li nkunu qed naslu ħafna qrib dak li qed tipproponi inti, Onor. Farrugia, u mhux biss inkunu tlabna l-informazzjoni, imma nkunu ksibna wkoll soluzzjoni.

MICHAEL FARRUGIA: Jien m'għandi l-ebda ħsieb li nibgħat rapport lill-Unjoni Ewropea wara li jkunu ħarġu r-rapporti kollha tagħhom u l-Unjoni Ewropea tkun għadha ma semgħetx il-kummenti ta' dan il-kumitat.

Issa fil-kumitat saru ruxxmata mistoqsijiet, kellna quddiemna diretturi li nassumi li they are knowledgeable about their work li għaddej taħthom.

If they are not knowledgeable allura m'huma diretturi xejn, għandhom ikunu kapaċi jirrisponduna mill-ewwel.

Direttur qiegħed hemmhekk biex ikollu r-responsabbiltà tal-unit li taqa' taħtu u jkun knowledgeable biex jirrispondi għallinqas 90% jew 95% tal-mistoqsijiet li nagħmlu.

Meta ma jkunx kapaċi jirrispondi, kulma jrid jagħmel huwa li dik il-parti mbagħad jibgħatha b'email jew b'mod ieħor lis-segretarja li hija parti minn dan il-kumitat u titqassam lil dan il-kumitat.

Imbagħad jekk ikun hemm bżonn, dik il-persuna nerġgħu ngħajtulha ħalli tiġi hawnhekk u nkellmuha.

Ma jistax ikun li nkunu wasalna biex niddiskutu rapport ieħor u lanqas inkunu għadna bgħatna r-rapport li suppost kellu jersaq hawnhekk qabel jintbagħat lill-Unjoni Ewropea.

Ma jistax ikun li nimxu b'dan il-mod.

THE CHAIRMAN: Nilqa' t-talbiet tiegħek u nwiegħdek li meta jasal rapport ieħor bħal dak li kellna dwar is-Social Inclusion, il-laqgħa ssir mar-rappreżentanti tal-ministeri fl-inqas żmien possibbli meta jiġi ppubblikat ir-rapport.

MICHAEL FARRUGIA: Meta kellna l-laqgħa dwar ir-rapport – tista' taqra l-Minuti u tisma' r-recordings – issib li aħna għedna li dak ir-rapport se nibagħtuh bħala proviżorju u miegħu dalwaqt se nibagħtu attachment tal-kummenti tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali li mhux bilfors jaqbel ma' dak ir-rapport li hemm imniżżel.

Jien dakinhar għamilt ruxxmati ta' mistoqsijiet impertinenti.

THE CHAIRMAN: Onor. Farrugia, għandek raġun minn banda u m'għandekx raġun minn banda oħra.

Jien ma xtaqtx nagħti spjegazzjoni fuq it-tieni argument issa.

It-tieni argument kien li beda l-budget u intom il-membri ta' dan il-kumitat tlabtuni li ma nagħmilx laqgħat.

(Interruzzjonijiet) Għalhekk ladarba ma ltqajniex mar-rappreżentanti tal-ministeru biex jagħtuna r-risposti ma kienx tort tagħna imma dan sar minħabba l-esiġenzi tal-parlament.

Kieku ġimgħatejn ilu stajna ltqajna u smajna r-risposti.

MICHAEL FARRUGIA: Il-ġimgħa d-dieħla se jkollna risposta?

THE CHAIRMAN: Iva, il-laqgħa ta' nhar it-Tnejn kienet avżata imma dakinhar se jkun hawn state visit u se nipprovaw nitolbu ruxxmata ta' rappreżentanti tal-ministeri biex jiġu t-Tlieta, dejjem jekk huma jkunu jistgħu jiġu t-Tlieta.

Jekk ma jkunux jistgħu ma jkunx tort tagħna.

(Interruzzjonijiet) Jien ukoll ma nkunx irrid inħalli affarijiet pendenti.

Se jkollna nittrasferixxu l-laqgħa ta' nhar it-Tnejn għal nhar it-Tlieta.

Issa aħjar inkomplu għax baqgħalna ftit inqas ħin milli kien previst.

Irrid ngħid ukoll li r-rappreżentanti tal-ministeri mhux bilfors ikollhom l-informazzjoni fuq dak li jkun qed jintalab hawnhekk.

Issa ovvjament dawn ma kellhomx ħjiel tar-rapport li se jitressaq u allura ħadd ma ġie ppreparat biex jirrispondi hawnhekk.

Dak li hawn hawnhekk qed jinstema' għall-ewwel darba minni u minn kulħadd u allura issa ovvjament trid issir ir-riċerka u l-konsultazzjoni meħtieġa fil-ministeri konċernati u mbagħad ir-rappreżentanti jiġu lura u jagħtuna l-ħsebijiet tagħhom.

MICHAEL FARRUGIA: Din nistgħu nagħmluha aktar faċli?

MICHAEL FARRUGIA: Billi r-risposti tal-ministeri jintbagħtu lil dan il-kumitat permezz ta' email, aħna nirċievu l-email - nispera mhux fuq tal-MITTS għax ma nafdahx - u jekk ikun hemm bżonn, fil-laqgħa li jkollna naraw liema ministeru jkun irid jiġi ħalli ma naqilgħux lil kulħadd.

(Interruzzjonijiet) Forsi jkun hemm issue partikolari.

THE CHAIRMAN: Onor. Farrugia, aħna għandna biss erba' ministeri.

(Interruzzjonijiet) Jien mhux inħaffef irrid imma nsib is-soluzzjoni.

MICHAEL FARRUGIA: Hekk hu.

THE CHAIRMAN: L-email tista' tkun xotta għax jiddependi min ikun kitibha.

MICHAEL FARRUGIA: Mhux xorta mbagħad nibagħtu għar-rappreżentanti wara.

THE CHAIRMAN: Allura aħjar inġibuhom mill-ewwel hawnhekk ħalli jkollna skrutinju aktar sod.

Inti suppost qed titkellem kif qed nitkellem jien għax min-naħa tal-gvern ma nistax nitkellem kif qed titkellem int. Jien mhux qed infittex x'inhu faċli għax kieku kont nimxi fuq il-proċedura li ssir hawnhekk, nitkellmu fuq rapport li diġà ġie ppubblikat u jien naħbi l-problemi taħt it-tapit, kif hemm l-idea li jsir min-naħa tal-gvern.

Hawnhekk il-gvern mhux qed jaħbi l-problemi taħt it-tapit imma qed jikxef x'inhuma l-issues, niddiskutuhom u naraw kif insibu s-soluzzjonijiet.

Ma nixtieqx nisma' membri minn din in-naħa ta' dan il-kumitat jagħtuni proposti għall-proċeduri biex inħaffef u l-problemi tat-tfal tagħna jibqgħu pendenti.

Jien qed nipprova nara kif insibu s-soluzzjonijiet.

Jekk intom il-membri ta' dan il-kumitat tagħtuni l-fakultà biex jien inkun nista' nitkellem bħalma tkellimt f'laqgħa preparatorja ma' Ms. Carmen Zammit, jien niltaqa' personalment f'dan il-bini mar-rappreżentanti u niġi hawnhekk b'rapport wieħed li jiġbor fih il-konklużjonijiet ta' kollox u lilkom nagħtikom rapport wieħed .

B'dan il-mod inkunu avvanzajna ħafna mit-technical procedures.

Jekk intom tagħtuni din il-fakultà - għax ma nixtieq nagħmel xejn minn wara daharkom - jien lest li niltaqa' individwalment mal-ministeri rispettivi, nieħu x-xogħol li jien għandi ċans nagħmlu fil-ħajja privata tiegħi però mbagħad niġi hawnhekk u nagħtikom ir-rapport.

Dan ir-rapport inkun qed nagħtihulkom bl-għajnuna ta' James Carabott bħala research analyst u ta' Anna Coleiro u jekk hemm bżonn nisimgħu r-recordings hawnhekk għax il-laqgħa tkun formali kemm jista' jkun.

Dawn il-laqgħat isiru matul il-ġimgħa wara nofsinhar u intom tkunu tistgħu tattendu għaliha bħala membri.

Jekk tagħtuni din il-fakultà li nipprovaw dan l-esperiment, inkunu qed inħaffu x-xogħol u nagħtikom il-wegħda tiegħi li jien ma nixtieq xejn ħlief li dan il-kumitat iservi biex jinstabu s-soluzzjonijiet u fl-aħħar mill-aħħar il-poplu tagħna jara l-bidliet meħtieġa.

MICHAEL FARRUGIA: Sur President, imissek taf li jien lanqas nemusa ma nħalliha għaddejja, jiġifieri żgur li mhux se niġi hawnhekk u jekk ikun hemm xi ħaġa li m naqbilx magħha, se nħalliha għaddejja qisha mhijiex hi.

THE CHAIRMAN: Jien ma rridek tħalli xejn għaddej.

MICHAEL FARRUGIA: Nista' nassigurak.

THE CHAIRMAN: Se tgħiduli iva biex mexxi u nkun nista' nibda nagħmel dawn il-laqgħat preparatorji u nġib il-konklużjonijiet meħtieġa mbagħad niddiskutuhom?

Jekk tgħiduli iva jien inkun nista' mmexxi b'dan il-mod u nkun nista' niltaqa' ma' sħabna l-esperti f'laqgħat wara nofsinhar.

Minn naħa tiegħi ngħidilkom eżatt meta se nkun qed niltaqa' biex min minnkom ikun irid jiġi, ikun jista' jagħmel dan.

MICHAEL FARRUGIA: Waħda mill-affarijiet li nistgħu nagħmlu meta jkollna rapport quddiemna u biex ma naħlux ħin hija din.

Minflok lil dawn is-sinjuri noqogħdu nġibuhom hawnhekk kull darba, fejn nispiċċaw nagħmlu diversi mistoqsijiet, u mir-risposti li jagħtuna kapaċi ma jkunx hemm ir-risposti adegwati kif inkunu rriduhom, nerġgħu nagħmlu l-kummenti tagħna u jerġgħu ma jkunux fil-pożizzjoni li jistgħu jirrispondu.

Issa li qed ngħid hu li għal ċerti punti li jitqajmu, jista' faċilment ikollna risposta mingħandhom permezz ta' email.

Issa jekk ir-risposta tkun waħda xotta nkunu nistgħu nerġgħu nġibuhom hawnhekk ħalli nkomplu nevalwaw is-sitwazzjoni.

Però jidher li jekk se nkomplu nevalwaw is-sitwazzjoni, kull darba l-kelliem jgħidilna li rrid jirriferi lid-dipartiment.

Filwaqt jien qed ngħid li r-risposti jiġu permezz ta' e-mail, jekk aħna nkunu sodisfatti tkun aċċettata, imma jekk le aħna nibagħtu e-mail oħra through dan il-kumitat fejn ngħidu li hemm mistoqsijiet oħrajn li dan il-kumitat ikun jixtieq ikun jaf risposta dwarhom.

B'dan il-mod minflok niltaqgħu tlieta jew erba' darbiet, jekk ikun hemm aktar mistoqsijiet li jkunu jridu jsiru, dawn isiru b'korrispondenza u mbagħad niltaqgħu speċi għall-grand finale wara li l-korrispondenza tkun saret u s-suġġett jingħalaq.

Dan huwa aħjar milli noqogħdu niltaqgħu hawnhekk u r-risposta dejjem tkun li ikunu jridu jagħmlu riferenza lid-dipartiment.

THE CHAIRMAN: Onor. Farrugia, jien naqbel u ma naqbilx.

Ma naqbilx miegħek għax f'moħħi għandi li ma' dawn is-sinjuri li għandna llum preżenti, inġibu wkoll uffiċċjali li għandhom grad ogħla u li meta jkunu quddiemna ħadd minnhom ma jgħidilna li jrid imur lura għar-referral.

U ladarba quddiemna jkollna ċerti issues ta' ċerta importanza, jekk hemm bżonn anke inġibu lill-Ministri jew lis-Segretarji Parlamentari konċernati.

Jekk dawn jaċċettaw it-talba tagħna mhux se jgħidulna li jridu jagħmlu referral.

Ejjew insibu u nkunu ta' għajnuna għall-kisba tas-soluzzjonijiet.

MICHAEL FARRUGIA: Jien mhux dak li rrid.

THE CHAIRMAN: U hekk se jkun qed isir.

Jien se nagħmel il-laqgħat preparatorji li hemm bżonn nagħmel biex lil dan il-kumitat inneħħilu min-numru ta' laqgħat individwali li jista' jkollu.

Issa jekk ma jkollniex l-opportunità li niddiskutu issues partikolari mal-ministru jew mas-segretarju parlamentari, dawn dejjem jistgħu jibgħatulna l-ogħla persuna minflokhom.

Kif qalu sħabi d-deputati, li ma rridux hu li jiġu nies hawnhekk li ma jkunux jistgħu jagħtuna risposta.

Fl-aħħar mill-aħħar aħna soluzzjonijiet irridu hawnhekk.

Jista' jkun ukoll li jkollna risposta li din il-ħaġa għad ma nistgħux nagħmluha imma fiha nnifisha għalina dik ukoll hija soluzzjoni.

L-importanti huwa li nkunu nafu fejn qegħdin.

Issa ħalli ngħaddu għall-ewwel issue li tirrigwarda nuqqas ta' strutturi u policies nazzjonali għat-tfal.

Dr Maria Sciriha, jien nixtieq nistaqsik mistoqsija ta' informazzjoni.

Hawnhekk kemm-il darba ssemmiet iċ-Children's Act.

Inti li ħdimt mal-Ministru Dolores Cristina fl-aħħar ħames snin, hemm xi diffikultajiet tekniċi biex iċ-Children's Act titressaq fil-parlament?

Naħseb li għandu jkollna ħjiel ta' dawn il-problemi.

DR MARIA SCIRIHA: Jien se nispjega l-opinjonijiet tiegħi u l-esperjenza tiegħi dwar din il-mistoqsija li għamiltli għax ovvjament xejn m'hu vanġelu.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjak.

DR MARIA SCIRIHA: Din l-Act kien hemm draft għaliha.

Meta konna fil-Ministeru għall-Familja u Solidarjietà Soċjali din il-liġi kkonsidrajniha u evalwajniha.

Kien hemm diskussjoni vasta ħafna ħafna fuqha.

U d-deċiżjoni kienet li biex ikun hemm l-aħjar protezzjoni għat-tfal, kien importanti li bil-mod il-mod nibdew naħdmu fuq liġijiet speċifiċi f'areas differenti.

Dawn ngħadduhom mill-Kabinett u mill-Parlament, jiġu mplimentati waħda waħda u nimxu minn hemmhekk.

Per eżempju, waħda mill-ewwel liġijiet kienet il-liġi li waqqfet l-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal.

Imbagħad kien hemm il-liġi dwar il-Care Orders, il-liġi tal-Adoption u l-liġi tal-Fostering.

Ġew fis-seħħ ukoll numru ta' liġijiet oħrajn li kienu jidħlu f'areas tat-tfal b'mod differenti, bħalma huma l-vjolenza domestika, l-alkoħol eċċ. Jekk nibda nsemmi ma nispiċċa qatt.

L-ewwel mistoqsija li staqsejna lilna nfusna kienet.

Meta ngħidu li rridu liġi tat-tfal x'inkunu qed infissru?

X'għandha tinkludi l-liġi tat-tfal?

Xi protezzjoni rridu nagħtu lit-tfal?

B'mod legali, x'se nibdew nagħmlu?

Nibdew naqilgħu minn liġijiet differenti, kull fejn hemm imsemmi "tfal" u nitfgħuhom f'liġi waħda?

U dan biex ikollna liġi waħda.

X'ikun l-effett ta' dan?

Dawn kienu d-diskussjonijiet kollha li kellna għall-mistoqsijiet li għamilna.

Nibda biex ngħid esperjenza żgħira li għaddejna minnha meta ġejna biex nagħmlu l-liġi tal-adozzjoni.

L-ewwel draft tagħna kienet proprju – ma jimpurtax billi ngħidha - an Adoption Act.

L-artikli li diġà kien hemm fuq l-adozzjoni fil-Kodiċi Ċivili, qlajnihom u tfajnihom fl-ewwel draft tagħna ta' l-Adoption Act.

Morna għand l-Avukat Ġenerali u kellna nerġgħu nibdew id-drafting mill-ġdid.

Il-kumplikazzjoni legali li sibna kienet li kellna nħallu ċerti proviżjonijiet fil-Kodiċi Ċivili anke għaliex jibda jkun hemm ċerta replika.

Għalhekk trid toqgħod attent.

Jien qed nitfa' d-diskussjoni fuq il-mejda mbagħad nibdew naqbdu t-trufijiet.

Konna ħarisna lejn il-liġi dwar il-vjolenza domestika.

Din il-liġi ma tikkonċernax biss lit-tfal imma tikkonċerna wkoll lill-ġenituri, anzjani u koppji li jgħixu flimkien, jiġifieri tolqot firxa wiesgħa ta' nies.

Mela x'aħna ngħidu?

Sempliċiment għax artiklu jirriferi għat-tfal, naqilgħuh u x'se inħallu?

Nifirdu lil dawk kollha konċernati dawn nagħmluhom f'liġi għalihom u t-tfal f'liġi għalihom?

Indaħħlu lil dawk kollha relatati, bħalma huma anzjani, ġenituri u koppji, fil-liġi tat-tfal ukoll?

Nagħmlu replika, fejn dak li jikkonċerna lit-tfal nagħmluh fil-liġi però mbagħad dak li jikkonċerna lil oħrajn nerġgħu nirreplikawh f'liġi oħra?

Din hija diskussjoni li dejjem baqgħet għaddejja.

Ħalli nerġa' ndur għal-liġi tal-adozzjoni.

Aħna spiċċajna saħħaħna l-Kodiċi Ċivili proprju minħabba dawn ir-raġunijiet - għalhekk ġibt dan l-eżempju tal-vjolenza domestika - u għamilna l-amministrazzjoni tal-adozzjoni f'liġi għaliha.

Jiġifieri consequential amendments għall-Kodiċi Ċivili.

Ħarisna wkoll lejn liġijiet barranin.

Ħadna l-mudell Ingliż taċ-Children's Act.

Fih dak li huwa ekwivalenti għall-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal – li pajjiżna għandu - u fih dak li huwa ekwivalenti għall-care orders – li aħna għandna wkoll.

Jien naqbel li dawn ta' l-aħħar għandhom jissaħħu u jiġu aġġornati.

Fil-fatt nista' ngħid li wieħed mill-proġetti li kien imiss wara l-adoption, l-fostering u liġijiet oħra, kien proprju li nħarsu lejn il-liġi tal-care orders.

Hemm bżonn li din tiġi aġġornata u about time li tiġi aġġornata.

Qed nipprova niftakar x'fiha din il-liġi għax hija pjuttost ħoxna.

THE CHAIRMAN: Tista' tibda tikkonkludi l-ħsieb tiegħek.

DR MARIA SCIRIHA: Dawn huma l-ideat li kienu għaddejjin.

L-istess fuq l-alkoħol.

Fuq l-alkoħol diġà għandek proviżjonijiet li jeżistu, kellhom biss jiġu mlaħħma, qegħdin fil-kodiċi tal-pulizija u d-deċiżjoni hija dik.

Jissemma l-punt li jista' jkun li għax ma jkollokx liġi waħda, jista' jkollok konflitt.

Imma għandna eżempju ta' konflitt?

Nafu b'xi liġi li tikkonfliġġi ma' liġi oħra?

THE CHAIRMAN: Dr Sciriha, nista' nwaqqfek ftit.

Dan ifisser li aħna – almenu jien u int - irridu nkomplu d-diskussjoni mar-rappreżentanti legali eċċ. u anke mal-Ministeru konċernat biex fuq din l-ispjegazzjoni tiġu armati aħjar bi proposti fuq din l-eventwalità.

MS CARMEN ZAMMIT: Jien ftit ilu ċempilt l-uffiċċju tal-Avukat Ġenerali biex nitlob spjegazzjoni eżatt għaliex ma ssirx iċ-Children's Act.

Ir-raġuni li qaluli hija li fl-1800 kien hemm xi ħadd li ġabar il-liġijiet kollha - dawk penali, ċivili u amministrattivi - biex wieħed ikun jista' jikkonsultahom iżjed bil-faċilità.

Issa jekk nibdew naqilgħu - bħalma qalet Dr Sciriha - dawk il-siltiet kollha li għandhom x'jaqsmu mat-tfal, se nfarrku din is-sistema kollha.

Qaluli wkoll li l-liġijiet li qed isiru, bħal-liġi tal-fostering, tal-care orders, tal-adoption u tal-vjolenza domestika jistgħu jingħaqdu u jsiru Children's Act.

Jiġifieri diġà bdejna mmorru ftit 'il bogħod minn dik is-sistema li kienet inbniet għax inħolqu dawn il-liġijiet.

THE CHAIRMAN: Ippermettili ftit għax inkella ma nispiċċawx.

Dan huwa l-bidu ta' dak li għad irridu nkomplu nitkellmu dwaru.

Kif qalet Dr Sciriha dawn huma issues legali li rridu nkomplu nitkellmu dwarhom.

Bħalissa għandna ħafna trufijiet u mbagħad xi darba niġu hawnhekk – kif qal l-Onor.

Farrugia – u ngħidu li din il-ħaġa għandna nneħħuha minn fuq il-lista jew din għandha tibqa' fuq il-lista.

Però xi ħadd irid jgħidilna xi ħaġa aktar konkreta dwar x'inhi eżattament il-liġi tat-tfal.

Inkella nistgħu ngħidu li l-liġi tat-tfal tikkorrispondi f'dawn il-provvedimenti u dawn tista' ssibhom hemm, hemm u hemm.

Ma jimpurtax imma huwa żgur li din irridu diskussjoni dwarha.

L-Onor.

MICHAEL FARRUGIA: Irridu naraw ukoll x'għamlu pajjiżi oħrajn – mhux l-Ingilterra biss – f'dak li għandu x'jaqsam ma' leġislazzjoni tat-tfal.

Jekk waqfux biss fuq ir-rights of the child bħala leġislazzjoni jew inkella jekk il-leġislazzjoni kenitx tinkorpora wkoll biċċiet minn liġijiet oħrajn 'l hemm u 'l hawn.

Jekk naraw kif il-pajjiżi tal-Unjoni Ewropea u pajjiżi bħall-Amerika, Kanada u Awstralja indirizzaw din il-problema, naħseb li jkun aktar għaqli liema linja rridu naqbdu.

THE CHAIRMAN: Dan l-eżempju li qed iġib l-Onor.

Farrugia għandna neħduh fl-uffiċċju tiegħek u jkollna ħin biex niddiskutuh hemmhekk anke bl-għajnuna ta' Dr Sciriha jew ta' xi ħaddieħor ħalli meta nitkellmu fuq liġi għat-tfal inkunu qegħdin nifhmu aħjar x'irridu nfissru.

(Interruzzjonijiet)

DR MARIA SCIRIHA: Jien sempliċement nixtieq niċċara li żgur mhux qed ngħid li għandha ssir jew m'għandhiex issir.

(Interruzzjonijiet) Dr Ruth Farrugia.

DR RUTH FARRUGIA (Avukat tal-Kummissarju għat-Tfal): Huwa interessanti li l-ewwel punt ma kienx dwar il-liġi tat-tfal imma dwar strutturi u policies.

Dik hija interpretata bħala l-bżonn tal-liġi tat-tfal.

Però kulma xtaqt ngħid huwa dwar l-issue tal-konflitt kif semmiet Dr Sciriha fit-tieni eżempju.

Sfortunatament jinqalgħu kawżi ta' konflitt.

Riċentement - minħabba li hemm possibbiltà li tinħareġ court order, fejn it-tfal jitqiegħdu taħt il-kura tal-Qorti - minflok taħt il-Care Orders Act, qorti minnhom ordnat li t-tfal jitqiegħdu taħt care order li hija ħaġa purament amministrattiva.

Dan huwa eżempju żgħir imma hemm aktar minnhom.

Però aktar importanti miċ-Children's Act huwa l-istruttura u l-policy.

THE CHAIRMAN: Prosit, huwa dan li għandna bżonn.

Irridu mmorru lura fl-uffiċċju tiegħek, Ms. Carmen Zammit, fil-preżenza tiegħi u fil-preżenza tal-personalitajiet li l-iżjed jistgħu jagħtuna feedback, biex ngħid hekk u - naħseb li hawnhekk Ms Gladys Vella tista' tieħu nota – nitlob ukoll lill-Ministru biex forsi jibagħtilna xi nies min-naħa tiegħu ħalli nibdew konsultazzjoni pubblika - jew sejħilha li trid - biex insibu l-veritajiet.

Din hija xi ħaġa li trid issir.

Ovvjament irridu naslu għal dak li qed tgħidilna l-avukatessa tal-Kummissarju għat-Tfal dwar l-istrutturi nazzjonali għax forsi nsibu soluzzjonijiet ferm aħjar minn dak li qegħdin jiġu mressqa bħala proposta.

Għaldaqstant fuq l-ewwel issue naħseb li għandna ħafna risposti x'nistennew mill-uffiċċjali tal-Ministeru tal-Politika Soċjali li kien hemm fil-leġislatura ta' qabel u dik preżenti.

It-tieni punt huwa dwar l-inkorporazzjoni tal-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tat-Tfal.

(Interruzzjonijiet) Jien nixtieq li fuq kull issue nkun naf min se jkun responsabbli ta' min għalissa.

Is-soluzzjoni m'aħniex se nsibuha hawnhekk.

MS CARMEN ZAMMIT: Jien xtaqt niġbidlek l-attenzjoni li din tal-istrutturi, li hija xi ħaġa importanti ħafna, għadna ma ddiskutejnihiex.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Din mhux se nindirizzawha hawnhekk.

Aħna se nerġgħu niġu lura b'informazzjoni biex meta ngħidu "struttura" lill-ministeri konċernati ngħidulhom iżjed x'aħna nfissru.

Il-kelma "struttura" għadha ftit vaga.

Illum tlaqna b'pass tajjeb u dan huwa importanti.

Ma jistax ikun li noqogħdu niddiskutu n-nitty-gritties hawnhekk – kellu raġun l-Onor.

Farrugia - għax inkella jibda jkun hawn ħafna laqgħat u ma naslu qatt.

Hawnhekk irridu nerġgħu niġu lura b'informazzjoni aktar adegwata dwar x'aħna nfissru bil-kelma "strutturi".

S'issa r-rapport li ressqitilna Ms. Carmen Zammit jiswa' mitqlu deheb.

Issa rridu nespandu fuq kull item ħalli lill-politiċi nistaqsuhom xi jkunu qed ifissru.

It-tieni punt huwa dwar l-inkorporazzjoni tal-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tal-Bniedem.

Dan ma' liema ministeru għandu x'jaqsam?

MICHAEL FARRUGIA: Rigward il-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti - jien kont imdaħħal fil-Council of Europe - safejn naf jien kien hemm ukoll id-dmirijiet tat-tfal.

MS CARMEN ZAMMIT: Jien meta nitkellem insemmi d-drittijiet fundamentali tat-tfal għax il-konvenzjoni ma titkellimx fuq id-drittijiet ta' kuljum, biex ngħid hekk, imma titkellem fuq id-drittijiet tal-familja, id-drittijiet tas-saħħa u d-drittijiet tal-edukazzjoni.

MICHAEL FARRUGIA: Jekk m'iniex sejjer żball bħala dmirijiet tat-tfal.

Tista' tiffriskali ftit il-memorja għax jien ilni xi 12-il sena li ħdimt fuqha din.

MS CARMEN ZAMMIT: Hemm biss artiklu wieħed li jgħid li t-tfal għandu jkollhom id-drittijiet ekwivalenti għall-età li għandhom.

Imma l-konvenzjoni per se titkellem dwar id-drittijiet li huma neċessarji għall-ħajja tat-tfal.

MICHAEL FARRUGIA: Imma d-dmirijiet tat-tfal ma tissemmiex mingħalja.

MS CARMEN ZAMMIT: Le, titkellem fuq drittijiet.

THE CHAIRMAN: Fil-ministeru se jkollkom dan ir-rapport u f'xi ħin jew ieħor inkunu qed nerġgħu niltaqgħu magħkom.

Għalhekk ippreparaw min minnkom għandu x'jaqsam ma' xiex għax 'il quddiem irridu nerġgħu lura għandkom.

(Interruzzjonijiet)

It-tielet issue tirrigwardja l-Att dwar it-Tfal.

Din diġà ddiskutejniha.

Ir-raba' issue tirrigwarda l-Qorti tal-Familja.

Naħseb li din hija iżjed diretta fuq il-Ministeru tal-Ġustizzja.

Ms Zammit, naħseb li meta kellimtni l-ewwel darba kont iktar diretta.

(Interruzzjonijiet) Iva, ipprovajt telimina xi ħaġa u dan mhuwiex fair.

Hawnhekk inti ma semmejtx direttament il-każijiet ta' separazzjonijiet.

MS CARMEN ZAMMIT: Le, jien qed ngħid li waħda mill-preokkupazzjonijiet enormi tal-uffiċċju tiegħi huma t-trawmi enormi li għaddejjin minnhom it-tfal li l-ġenituri tagħhom ikunu għaddejjin minn separazzjoni.

Din hija dovuta għal diversi fatturi.

MS CARMEN ZAMMIT: Il-lista li hemm fuq is-slide mhuwiex fir-rapport.

(Interruzzjonijiet) Imma xorta qiegħda hemmhekk.

THE CHAIRMAN: Ir-rapport kellu jkun audio-visual biex jgħinna.

MS CARMEN ZAMMIT: Kif għedt, is-separazzjoni hija problema enormi għax l-ewwelnett il-ġenituri la jippreparaw u lanqas ma jinvolvu lit-tfal.

Imbagħad it-tfal jiġu ffaċċjati bis-separazzjoni għax isiru jafu b'xi mod ieħor u mhux direttament.

Imbagħad ikun hemm il-problema tal-qrati.

THE CHAIRMAN: Ms Zammit ħalli nwaqqfek ftit.

Qed nagħmel dan il-punt għax naf li għandna rappreżentant mill-Qorti tal-Familja.

Il-każijiet tas-separazzjonijiet l-iżjed li rridu nagħtu kas.

MS CARMEN BORG (Family Mediator Coordinator fil-Ministeru għall-Ġustizzja): Meta qed ngħidu separazzjonijiet inkunu qed nirriferu għall-istadju ta' medjazzjoni, stadju ta' kawżi jew għal kollox?

(Interruzzjonijiet) Kollox sew, tibda mill-medjazzjoni imma l-problemi qed jinstabu fil-proċess kollu, jew huma iktar iffukati f'ċertu stadju?

MS CARMEN ZAMMIT: Iva, il-problemi qegħdin fil-proċess kollu.

Mill-esperjenza li għandi nista' ngħid li mill-bidu nett tal-proċess, li t-tfal qegħdin isofru għax mhux qed ikunu involuti u qegħdin jiffaċċjaw sitwazzjoni li ħafna drabi diġà tkun lesta bejn il-ġenituri.

F'dawn it-tfal qed titnissel ansjetà enormi għax ikunu jafu li l-ġenituri se jisseparaw u ma jkunux jafu x'se jiġri minnhom, meta ma jintużawx mill-istess ġenituri biex jieħdu dak li jkunu jridu minnhom.

Per eżempju, riċentament kitbitli tifla ta' 14-il sena, permezz tal-konsulent tagħha tal-iskola, u qaltli li l-ġenituri tagħha se jibdew is-separazzjoni u diġà qed tismagħhom jiftiehmu biex hi tibqa' mal-omm.

Imma din it-tifla ma tridx, għax ommha għandha boyfriend.

Fil-fatt staqsietni x'tista' tagħmel biex il-qorti jkun jista' jismagħha.

ANTHONY ZAMMIT: Nixtieq nistaqsik x'inhi l-attitudni tal-Qorti lejn it-tfal f'dawn il-każijiet ta' separazzjoni.

Il-qorti qiegħda tisma' lil dawn it-tfal indipendament mill-influwenza tal-omm u tal-missier?

Jien naħseb li f'dawn il-każijiet ta' separazzjoni t-tfal għandhom importanza enormi.

Jekk l-imħallef irid isib il-vera raġuni għax tkun qed issir dik is-separazzjoni jrid jisma' lit-tfal għax dawn jgħidu l-verità u aktar ikollu ċans li jiddeċiedi.

Jien naħseb li din hija xi ħaġa importanti immens imma naħseb li t-tfal mhux qed jingħataw daqshekk importanza.

THE CHAIRMAN: Ħalli nwaqqfu għal ftit din id-diskussjoni però ovvjament id-diskussjoni trid tkompli bejn Ms Carmen Borg u l-Kummissarju għat-Tfal jew anke iżjed nies min-naħa tal-Uffiċċju tagħha, sabiex inkomplu nindagaw aktar fuq il-verità.

L-istess ħaġa għandna rigward il-Qrati tal-Minorenni.

Aħna nitolbu li jkollna din il-laqgħa ta' konsultazzjoni bejnietna ħalli nifhmu aktar ir-realtà x'inhi biex hopefully jinstabu s-soluzzjonijiet.

L-Onor.

FREDERICK AZZOPARDI: Jien nixtieq nagħmel kumment fuq il-Qrati tal-Minorenni.

Nixtieq li nkunu nafu x'inhi s-sitwazzjoni f'Malta dwar dawn ir-rakkmandazzjonijiet u kemm qed nimxu fuq il-provvedimenti.

Donnu li mill-ispjegazzjoni li saret din ma ħarġitx ċara.

MS CARMEN ZAMMIT: Jien tajt aktar attenzjoni fuq it-tfal li qegħdin jitpoġġew il-ħabs minħabba nuqqas ta' faċilitajiet.

F'Malta m'għandniex post fejn nibagħtu lit-tfal ta' 10, 11, 16 u 17-il sena.

La għandna fostering u lanqas għandna residenza għalihom u l-preokkupazzjoni tiegħi hija li dawn it-tfal li huma taħt l-età qed jintbagħtu fil-Faċilità Korrettiva ta' Kordin, fejn m'għandhom l-ebda programm ta' riabilitazzjoni.

Lil dawn it-tfal x'aħna nagħtuhom biex nippreparawhom għall-ħajja future ħlief li joħorġu minn hemmhekk, jerġgħu jagħmlu xi ħaġa u jerġgħu jidħlu fil-ħabs?

Dik hija preokkupazzjoni enormi u għandu jinstab mod fejn ikun hemm faċilità apposta għalihom, ikollhom it-terapija u jkollhom training għal xi sengħa biex almenu jkollhom futur quddiemhom.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

FREDERICK AZZOPARDI: Huwa importanti ħafna li dan is-suġġett għandna nagħmlu ħafna enfasi fuqu u jidħol fid-diskussjoni tagħna iktar 'l quddiem.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

MICHAEL FARRUGIA: Jien se nsemmi xi ħaġa li forsi se tiġi ttrattata aktar tard.

Riċentement kellna mistoqsija fil-parlament rigward persuni b'diżabilità li għadhom żgħar u li qegħdin f'St Vincent de Paule.

(Interruzzjonijiet) Ma rajna xejn fuq din fir-rapport.

MS CARMEN ZAMMIT: Għandek raġun.

Il-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità qiegħda taħdem ħafna f'dak is-settur u allura jien qisni ffokajt iżjed fuq tfal oħrajn.

(Interruzzjonijiet) Iva, dawn jidħlu fl-ambitù tiegħi wkoll.

THE CHAIRMAN: Però nista' ngħid li se nkunu qed niddiskutu wkoll mal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità.

Issa għandna Item 6 li tirrigwarda l-isport.

Jien nixtieq li meta taħsbu li jkun il-waqt li tirrispondu l-mistoqsijiet eċċ. ikollna meeting hawnhekk sabiex tkunu tistgħu tagħtuna l-feedback tagħkom, naraw x'inhuma l-limitazzjonijiet u jekk hemm bżonn niltaqgħu biex inkunu nistgħu niddiskutu anke ċerti deċiżjonijiet li qegħdin jittieħdu.

Irrid inwassal il-messaġġ tagħna lis-Segretarju Parlamentari għall-isport li huwa l-ex-chairman ta' dan il-kumitat.

Dan ma jiddejjaq xejn jidher quddiemna u jirrispondi, anzi iżjed milli jirrispondi għandu jgħidilna t-tibdil li se jkun qiegħed isir.

MICHAEL FARRUGIA: Xi ħaġa oħra żgħira li nixtieq inżid fuq dan il-punt huwa meta jiġu reġistrati t-tfal mat-timijiet.

Dawn jiġu reġistrati f'età żgħira, ikunu marbutin għal għomorhom kollu u ma jkunux jistgħu jinqalgħu mir-reġistrazzjoni ma' klabb.

MICHAEL FARRUGIA: Naħseb li mhijiex insemmija hawnhekk.

MR ANDREW DECELIS (Segretarjat għaż-Żgħażagħ u Sport u Membru tal-Bord tal-Kunsill Malti għall-iSport): Naħseb li din hija waħda mill-preokupazzjonijiet tagħkom meta semmejtu l-Youth Nurseries tal-futbol.

THE CHAIRMAN: Ngħaddu għal item 7 dwar Body piercing u bejgħ ta' alkoħol lil minorenni.

Din ukoll għandha x'taqsam mal-qasam tal-Ġustizzja u trid tiġi carried forward fid-diskussjoni li se jkollna bħala items.

Jien se nqabbad lil James Carabott biex lil kull Ministeru jgħaddilu dawn il-punti, imbagħad ikunu fuq l-aġenda biex niddiskutuhom magħkom.

Tista' tkompli, Onor. Farrugia.

MICHAEL FARRUGIA: Jekk m'iniex sejjer żball kienet se tiżdied l-età fejn jidħol alkoħol u minorenni.

(Interruzzjonijiet)

MS CARMEN ZAMMIT: Iva, din żdiedet għal 17.

MICHAEL FARRUGIA: Imma naħseb li għad trid tgħaddi l-liġi, hux hekk?

THE CHAIRMAN: Iva, imma l-gvern ħadha d-deċiżjoni.

MICHAEL FARRUGIA: Imma għadu ma implimentahiex għax meta tgħaddi l-liġi tiġi implimentata.

MICHAEL FARRUGIA: Imma jekk illum tbigħ lil xi ħadd li għalaq 16-il sena ma tkunx qed tisker il-liġi, hux hekk, ladarba din għadha ma għaddietx?

THE CHAIRMAN: Le, għandek raġun.

MICHAEL FARRUGIA: Jidhirli li ma rajt xejn fuq is-sigaretti.

Jista' jkun li dawn huma msemmijin aktar tard?

MS CARMEN ZAMMIT: Le, ma semmejthomx is-sigaretti.

Dawn qatt ma ssemmew fl-uffiċċju.

Allaħares kelli nsemmi l-concerns kollha li jasluli fl-uffiċċju!

MICHAEL FARRUGIA: Imma taf bihom?

MICHAEL FARRUGIA: Hemm ukoll il-kwestjoni tad-droga fost it-tfal.

Fil-fatt l-età qed tkun ħafna inqas.

MS CARMEN ZAMMIT: Fil-fatt xi wħud jibdew saħansitra minn 10 u 11-il sena.

MICHAEL FARRUGIA: Naħseb li hawnhekk wieħed irid jibda jikkonsidra wkoll jekk id-deterrent legali huwiex biżżejjed jew inkella għandniex inżidu ma' dak li hemm.

Naħseb li wieħed irid iħares lejn dan punt.

ANTHONY ZAMMIT: Irridu naraw ukoll fejn jidħlu t-tfal.

MICHAEL FARRUGIA: Imma rridu naraw jekk għandniex inkomplu nżiduha iktar.

MS CARMEN ZAMMIT: Per eżempju, kien hemm każ ta' wieħed ta' 17-il sena li qiegħed il-ħabs li kien diġà qed ibigħ id-droga.

THE CHAIRMAN: Bil-permess tagħkom ngħaddu għal item 8 - Is-saħħa.

Naħseb li hawnhekk Ms Gladys Vella aħjar tinforma lis-Segretarju Parlamentari għas-Saħħa.

Imbagħad James Carabott se jkun qiegħed jikkorrispondi miegħek biex jgħinukom.

(Interruzzjonijiet) Fid-dokument semmejt żewġ testijiet li jsiru mat-twelid, nixtieq inkun naf liema huma.

MS CARMEN ZAMMIT: Is-Cystic Fibrosis u l-Phenylketonuria eċċ. Dawn qed jiġu suġġeriti l-aktar u l-aħjar biex ikun hemm prevenzjoni minn qabel.

Issa jien ma nifhimx fis-saħħa imma fil-konsultazzjoni li kellna anke minħabba l-manifest, iltqajt anke ma' professuri u tobba li qegħdin jaħdmu fis-settur u ħadt l-informazzjoni dwar kif nistgħu ntejbuh dan.

MICHAEL FARRUGIA: Jien nixtieq ngħid li donnu hawnhekk ħrabna mill-concern kbira tal-pregnancies fit-tfal.

Hemm bżonn ta' edukazzjoni sesswali mill-aktar mod miftuħ fl-iskejjel dwar dan is-suġġett.

THE CHAIRMAN: Nitkellmu dwar dan għada.

MICHAEL FARRUGIA: Naf li għada se nitkellmu fuq dan ukoll imma hawnhekk qed nitkellmu fuq tfal u jkun tajjeb li nkunu nafu kif taħsibha l-Kummissarju għat-tfal dwar dan.

(Interruzzjonijiet) Imma għada se niddiskutu s- sexual health.

Naħseb li l-kummissarju tat-tfal għandha responsabbiltajiet ulterjuri u aktar weight minn Dr Carabot bħala GU clinic li hu wkoll qed jagħmel suġġerimenti dwar il-problemi li jiltaqa' magħhom.

Irridu naraw jekk hux l-edukazzjoni sesswali fl-iskejjel qed tingħata tajjeb biżżejjed jew inkella għandhiex tingħata aħjar.

Per eżempju, fil-ġurnali għaddej dibattitu sħiħ dwar xi ħadd li mar ikellem lit-teachers u qalilhom ċerti affarijiet mingħajr l-awtorizzazzjoni tal-esperti.

Fil-fatt in-naħa tal-GU clinic qed jgħidu kompletament differenti minn kif qed jiġu edukati t-teachers li għandhom jedukaw lit-tfal.

THE CHAIRMAN: Ippermettili ftit għax forsi m'għandekx din l-informazzjoni jew forsi ma tajthielekx jien.

Proprju għada se jkun hawn min se jkellimna, wara Dr Carabot, fuq kif qed tiġi spjegata jew maħsuba li tingħata s-sexual education fl-Uffiċċju tal-Health Promotion.

Fil-fatt jien nitlob lill-Kummissarju għat-Tfal u anke lir-rappreżentant mill-Education Department biex ikunu preżenti ħalli jisimgħu d-diskussjoni li se jkun hawn fil-laqgħa ta' għada.

Fuq hekk se tingħata l-informazzjoni.

MICHAEL FARRUGIA: Jien naħseb li din hija xi ħaġa kruċjali u importanti.

THE CHAIRMAN: Għada Dr Carabot se jgħid dak li għandu jgħid fir-rapport tiegħu, joħroġ bil-konklużjonijiet tiegħu u immedjatament se nagħtu review dwar x'qed isir fuq il-proposti li għandu.

B'hekk inkunu qegħdin naraw x'qed isir bħalissa.

MS CARMEN ZAMMIT: Nista' ngħidlek li għada għandi public discussion fl-uffiċċju.

Jekk trid tista' tibgħat lil xi ħadd biex jirrappreżenta l-uffiċċju tiegħek għal din il-laqgħa.

(Interruzzjonijiet)

MICHAEL FARRUGIA: Jien inkwetat ħafna dwar iż-żieda tal-mard sesswali, iż-żieda tal-pregnancies u l-fatt li kwart mill-pregnancies huma unknown fathers.

(Interruzzjonijiet) Din semmejtha għal tapposta.

Naf li hemm issue oħra so let's bring it up.

Dak huwa l-argument tiegħi.

THE CHAIRMAN: Jien naħseb li għandu raġun.

Din l-issue għandha tiġi indirizzata u ma nistgħux inħalluha għaddejja.

Issa ngħaddu għal Item 9 - Edukazzjoni.

Jien nixtieq li 'l quddiem nistieden lill-Ministru tal-Edukazzjoni jew xi ħaddieħor, permezz tiegħek, Dr Sciriha, ħalli tkun tista' tagħmel konsultazzjoni magħna fuq il-proposti li hawn hawnhekk.

DR MARIA SCIRIHA: Jien sempliċement qed ngħaddielkom kopja ta' dak li huwa għaddej bħalissa, xejn iżjed.

THE CHAIRMAN: Kollox sew però għaddielna l-istedina uffiċjali li qegħdin nagħmlu lill-ministru konċernat.

MS CARMEN ZAMMIT: Dr Sciriha, qed tinkwetani ftit il-kwestjoni tal-assenteiżmu però naf li din qed tiġi indirizzata bil-policy ġdida, jiġifieri hemm progress minn mindu ħareġ dan ir-report.

Imbagħad hemm ukoll il-kwestjoni tat-trasport, biex it-tfal ma jaslux l-iskola kmieni ħafna.

Jien kont tkellimt ma' uffiċjal mill-ministeru tagħkom u din kienet qaltli li dan jiddependi jekk isibux supervisors fl-iskola.

Din hija xi ħaġa li kienet qed tinkwetani ħafna għax kelli complaints ta' tfal li kienu qed jitwasslu l-iskola kmieni ħafna u jitħallew wara l-bieb tal-iskola b'riskju għalihom għax l-ommijiet imorru jaħdmu.

MICHAEL FARRUGIA: Hemm ukoll il-kwestjoni li tirrigwarda l-istreaming.

Minkejja li kien hemm l-istreaming, sfortunatament għad għandna numru konsiderevoli ta' persuni li huma illitterati u din hija xi ħaġa li tinkwetani.

Min-naħa tal-edukazzjoni x'qed isir biex jiġu ppikkjati dawk l-istudenti li jkollhom problemi ta' edukazzjoni ħalli dawn ma jibqgħux illitterati?

M'għandniex insibu l-agħar teachers u nagħtuhom l-agħar tfal.

(Interruzzjonijiet) (Pawsa)

THE CHAIRMAN: Item 10 – Kura Residenzjali.

Jien nixtieq nagħmel mistoqsija żgħira rigward il-foster care.

X'jiġri jekk ma jkunx hemm familji li jkunu lesti li joffru servizzi ta' fostering?

MS CARMEN ZAMMIT: Le, dejjem ikun hemm familji.

Però l-bidla kollha li trid tagħmel trid tkun mibnija fuq l-ipotesi li jekk inti tagħti aktar flus u għajnuna finanzjarja, fl-aħħar mill-aħħar se jinqalgħu aktar familji għall-fostering.

X'jiġri jekk ma jkunx hemm familji li joffru l-fostering?

MS CARMEN ZAMMIT: Is-sistema tagħna għadha sistema fejn it-tfal għadhom qegħdin jgħixu fi gruppi kbar u mhux f'ambjent ta' familja.

THE CHAIRMAN: Naqbel perfettament.

Però biex tneħħihom mill-Creche jew minn x'imkien ieħor …

MS CARMEN ZAMMIT: Le, dwar dawk iż-żgħar hemm riċerka ......

THE CHAIRMAN: Imma lil dawk it-tfal trid tpoġġihom f'residential homes.

MS CARMEN ZAMMIT: Fl-Ewropa hemm pajjiżi fejn huwa illegali li tpoġġi tfal minn zero sa ħames snin f'istituti minħabba l-effett negattiv li ma jissewwiex.

THE CHAIRMAN: Naqblu, għandek raġun.

Imma x'jiġri jekk bħala pajjiż ikun impossibbli li jkollna servizzi ta' fostering?

MS CARMEN ZAMMIT: Imma għaliex qed tgħid hekk?

M'għandux ikun impossibbli.

THE CHAIRMAN: Ovvjament trid taħseb fuq kollox.

Jekk ma jkunx hemm familji li joffru servizzi ta' fostering, x'jiġri?

MS CARMEN ZAMMIT: Ikun hemm homes żgħar għax meta jkunu żgħar it-tfal ikollhom bżonn one to one carer u mhux ibiddlu minn carer għal ieħor kontinwament.

Probabbilment f'Malta jkun hemm koppji li jkunu jixtiequ jagħmlu l-fostering però jekk il-mara u r-raġel ikunu qegħdin jaħdmu t-tnejn, kif jistgħu jieħdu tifel jew tifla oħra?

(Interruzzjonijiet) €40 fil-ġimgħa qegħdin jagħtuhom għal kull tifel u tifla bħalissa.

THE CHAIRMAN: Ippermettili ftit.

Dr Sciriha għandha xi kummenti.

DR MARIA SCIRIHA: Nixtieq nagħmel punt żgħir ħafna.

Huwa importanti li f'din id-diskussjoni nħarsu ftit ukoll lejn il-liġi l-ġdida tal-adozzjoni u d-dispensa mill-kunsens.

Id-diskussjoni hija wiesgħa ħafna.

Issue 11 - Esklużjoni soċjali.

Fl-aħħar se jkollna laqgħa rigward is-Social Inclusion Report.

Imma dan il-punt ma' min se nkunu qegħdin niddiskutuh l-aktar?

(Interruzzjonijiet) Se nkunu qed niddiskutuh mal-Ministeru għall-Affarijiet Soċjali.

Ngħaddu issa għal issue 12 - Miżuri li jkunu ta' għajnuna lill-familja.

Naħseb li anke din l-issue se nkunu qed niddiskutuha mal-Ministeru għall-Affarijiet Soċjali.

Kif ukoll Item 13 - Ħtieġa ta' strutturi.

(Interruzzjonijiet)

MICHAEL FARRUGIA: Imbagħad hemm iċ-child care centres.

Dawn taħt min jaqgħu?

(Interruzzjonijiet) Ir-regolatur huwa differenti għax dan għandu jara li l-affarijiet jimxu kif suppost.

Aħna rridu l-provision of service.

Jekk ikollok provision of service u ma jkollokx regolatur, is-servizz jingħata xorta u jkollok xi ħaġa għaddejja.

Però jekk ikollok regolatur u ma jkollokx provision of service, ikollok l-affarijiet fuq il-karta imma ma jkollok xejn.

Mela naħseb li dawn l-affarijiet għandhom ikunu kkombinati flimkien.

THE CHAIRMAN: Ovvjament.

Mela għada li se jsir huwa dan.

Ir-research analyst se jaqbad dan ir-rapport, janalizza l-issues li hemm miktubin u lill-Ministeri rispettivi se jibgħatilhom l-aġenda tal-issues li jolqtu lilhom rispettivament.

Fejn għandek dupplikazzjoni - għax għandek ċerti issues li għandhom joint responsibility jew inkella shared responsibility - dik l-issue partikolari titpoġġa taħt ir-responsabbiltà taż-żewġ Ministeri rispettivi.

Il-korrispondenza elettronika li se tgħaddi bejn dan il-Kumitat u l-Ministeri se tiġi kkupjata lill- membri deputati wkoll, biex dawn ikunu jafu l-lista lil min intbagħtet.

Sadanittanti jekk xi membru deputat jixtiequ li jiġu tackled xi ħsebijiet oltre dak li għedna llum, għandu jibgħat dawn il-mistoqsijiet – anke jekk jinqalgħu fil-ġimgħat li ġejjin – biex inkunu nistgħu nżiduhom mal-lista tal-aġenda.

'Il quddiem jien se nipprova nara kif nikkomunika mal-Ministri jew mas-Segretarji Parlamentari rispettivi ħalli nifformolaw il-meetings preparatorji.

Però ultimately l-iżjed ħaġa li nixtieq hija li jkollna meetings mal-Ministri rispettivi biex jitkellmu magħna fuq l-aġenda li tkun qed tiġi mressqa.

Ovvjament ikunu jridu jsiru l-laqgħat preparatorji sabiex meta niġu hawnhekk inkunu qegħdin nitkellmu fuq teħid ta' deċiżjoni jew inkella tingħata informazzjoni għalfejn deċiżjoni ma tistax tittieħed.

MICHAEL FARRUGIA: Jien se nagħmel dan il-punt biss.

Jista' jkun hemm ukoll ċerti oqsma bħall-NGOs jew istituzzjonijiet tal-Knisja li jkunu qed jieħdu ċerti inizjattivi in line ma' dak li qed nitkellmu hawnhekk.

Per eżempju, illum mort għall-ftuħ tar-residenza ta' Don Bosco li bażikament hija konċett kompletament ġdid u rivoluzzjonarju.

Naħseb li jkun tajjeb li nagħmlu evalwazzjoni tal-affarijiet li jkunu qed jiġru f'ċerti oqsma u anke naraw l-iżvilupp tagħhom.

Uħud minnhom dawn għandhom aktar esperjenza.

Għalhekk inħarsu daqsxejn lejn l-esperjenza tagħhom u l-iżvilupp li għaddejjin minnu.

THE CHAIRMAN: Ms Zammit, jien nixtieq nagħmillek mistoqsija waħda.

Bħala Kummissarju għat-Tfal x'inhi l-akbar preokkupazzjoni li ltqajt magħha f'din is-sena ta' ħidma?

MS CARMEN ZAMMIT: L-akbar preokkupazzjoni tirrigwarda lil dawk it-tfal li l-ġenituri tagħhom għaddejjin minn każijiet ta' separazzjoni.

THE CHAIRMAN: Jiġifieri kieku kellek tiġi quoted inti, l-akbar preokkupazzjoni tiegħek hija dwar dawn it-tfal.

MS CARMEN ZAMMIT: Hemm ukoll il-preokkupazzjoni tar-residential care u jien nixtieq naħdem ħafna fuqha.

Fil-fatt għandi grupp ta' esperti li qegħdin naħdmu fuq dan.

Qed nagħmel ħafna xogħol f'dan ir-rigward biex meta niġu biex nagħmlu policies, dawn ikunu bbażati fuq riċerka xjentifika.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

ANTHONY ZAMMIT: Nixtieq nagħmel l-aħħar domanda.

Kemm taħseb li għandek bżonn nies miegħek bħala manpower?

Jistgħu jippuxxjaw biex ikollok aktar manpower?

MS CARMEN ZAMMIT: Għandi bżonn ħafna manpower.

THE CHAIRMAN: Meta jkollok lil xi ħadd quddiemek li tistaqsih kemm għandu bżonn nies, dejjem se jgħidlek li għandu bżonn ħafna.

MS CARMEN ZAMMIT: Din hija verità kbira.

Inti li ilek fuq il-kumitati forsi tafu dan.

ANTHONY ZAMMIT: Nifhem il-problema li għandna u naħseb li dan huwa investiment.

MS CARMEN ZAMMIT: Jien nixtieq ngħidilkom ukoll biex tiġu taraw il-post.

MICHAEL FARRUGIA: Jekk inti tiġi bi struttura ta' kif tixtieq li jkun id-dipartiment - issa mhux bilfors li jiġi aċċettat dak li qed titlob għax forsi inti tgħid li għandek bżonn żewġ segretarji u jgħidulek li waħda tkun biżżejjed – forsi dan il-kumitat ikun jista' jevalwa u jiddiskuti miegħek xi jkun hemm bżonn.

ANTHONY ZAMMIT: Fl-opinjoni tiegħi dan huwa investiment għall-futur tal-pajjiż.

MS CARMEN ZAMMIT: Però nixtieq ngħidilkom li żieduli manager oħra.

THE CHAIRMAN: Tajjeb.

Fuq dan il-punt pożittiv li jaspira ħafna għall-quddiem nirringrazzjakom kollha.

Il-laqgħa għadha ma spiċċatx hawnhekk imma tiġi aġġornata għal-laqgħat oħra li jridu jsiru sabiex jinstabu s-soluzzjonijiet.

Nirringrazzjakom.

Fid-9.20 pm id-diskussjoni fuq dan is-suġġett ġiet interrota u l-Kumitat ġie aġġornat għall-għada l-Erbgħa 26 ta' Novembru 2008.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 7

It-Tlieta, 25 ta' Novembru, 2008

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.18 p.m.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat, ippresieda.

Is-Sur James Carabott, Research Analyst mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali fil-Kamra tad-Deputati attenda għal din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nr 6 li saret nhar l-Erbgħa 22 ta' Ottubru 2008 ġew konfermati.

Il-President tal-Kumitat, f'ismu u f'isem il-Membri tal-Kumitat, talab lill-iSkrivana tal-Kumitat biex twassal il-kondoljanzi lill-familja ta' l-Onor Gonzi.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat, poġġa fuq il-Mejda tal-Kumitat ħames dokumenti ta' l-EU, li ntbagħtu minn Working Group 1 bħala informazzjoni biss.

PreŻentazzjoni mill-Kummissarju gĦat-Tfal dwar ir-Rapport Annwali 2007 – Every Child is Unique

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat stieden lill-Kummissarju għat-Tfal, is-Sinj.

Carmen Zammit, biex tagħti preżentazzjoni dwar il-ħidma tal-Kummissjoni.

Waqt il-preżentazzjoni tagħha, is-Sinj.

Carmen Zammit ippreżentat lill-Kumitat:

Dokument 21 Pubblikazzjoni mill-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal intitolat "Manifest għat-Tfal";

Dokument 22 Informazzjoni dwar ir-Rights 4U Course;

Dokument 23 Kwistjonijiet Pendenti mill-Kumitat tan-Nazzjonijiet Uniti fuq il-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tat-Tfal, Rapport ta' Malta; u

Dokument 24 Pubblikazzjoni maħruġa mill-Awtorità tax-Xandir u mill-Kummissarju għat-Tfal intitolata "Programmi ta' Kwalità għat-Tfal".

L-Onor Vassallo stieden ukoll lil Dr Maria Sciriha, Policy Co-ordinator fil-Ministeru ta' l-Edukazzjoni, Kultura, Żgħażagħ u Sport, Ms Gladys Vella, Assistant Private Secretary fil-Ministeru tal-Politika Soċjali, Ms Carmen Borg, Family Mediator Coordinator fil-Ministeru għall-Ġustizzja u s-sur Andrew Decelis, mis-Segretarjat għaż-Żgħażagħ u Sport u Membru tal-Bord tal-Kunsill Malti għall-iSport biex jieħdu sehem fid-diskussjoni.

Dr Maria Sciriha poġġiet fuq il-mejda tal-Kumitat:

Dokument 25 Fuljetti maħruġa mill-Ministeru tal-Edukazzjoni, Kultura, Żgħażagħ u Sport dwar it-Transizzjoni mill-Iskejjel Primarja għas-Sekondarja.

Waqt il-preżentazzjoni tagħha, l-Kummissarju tat-Tfal elenkat diversi suġġetti li ltaqgħet magħhom fil-ħidma tagħha bħala Kummissarju.

Kien hemm qbil li dawn l-issues jintbagħtu lill-Ministri konċernati u fil-futur dawn is-suġġetti jiġu diskussi jew mal-Ministru konċernat, jew persuni li jiġu ddelegati mill-Ministru stess, waqt sessjonijiet fil-Kumitat għall-Affarijiet Soċjali.

Fid-9:20 pm id-diskussjoni fuq dan is-suġġett kienet interrota u l-Kumitat ġie aġġornat għal-għada l-Erbgħa s-26 ta' Novembru 2008.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 8

L-Erbgħa 26 ta' Novembru, 2008

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 26 ta' Novembru, 2008 fis-7:15 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Diskussjoni ma' Dr Philip Carabot (Head GU Clinic), Dr Charmaine Gauci (Director, Health Promotion and Disease Centre) u Dr Anna-Maria Vella dwar il-Genitourinary Report 2007.

Dan ir-rapport kien mibgħut lill-Kumitat minn Dr Philip Carabot.

Affarijiet oħra.