(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Il-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 12

It-Tlieta, 20 ta' Jannar, 2009

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

Laqgħa Nru. 12

It-Tlieta, 20 ta' Jannar, 2009

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.30 p.m.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 11 li saret fl-14 ta' Jannar, 2009 ġew konfermati.

THE CHAIRMAN (Onor. Edwin Vassallo): Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra dokument tal-EU li ntbagħat minn Working Group 1 għall-informazzjoni biss.

(Tkompli mil-Laqgħa Nru. 5 tal-21 ta' Ottubru, 2008)

THE CHAIRMAN: Fil-laqgħa li fiha dan il-kumitat kien iddiskuta n-National Report on Strategies for Social Protection and Social Inclusion 2008-2010, il-membri tal-Kumitat kienu ressqu numru ta' mistoqsijiet fuq id-dokument li intom, bħala esperti minn ministeri differenti, kontu fformulajtu.

Ingħata l-permess biex dan id-dokument ikun jista' jintbagħat komplut lill-EU Commission, però dan il-kumitat deherlu li għandu jerġa' jiltaqa' magħkom biex ikun jista' jisma' ir-risposti.

Il-Kumitat jirriserva d-dritt li jekk jara l-ħtieġa, anke wara l-laqgħa tal-lum, jerġa' jsejħilkom sabiex inkomplu niddiskutu dan is-suġġett f'każ li ma nispiċċawhx illum.

Ir-raġuni hi li hawn xi membri li mhumiex preżenti minħabba li fil-parlament għaddej debate fuq suġġett soċjali, li huwa l-liġi tal-kera.

Michael Farrugia talab id-dritt li jkun jista' jerġa' jiltaqa' magħkom biex jagħmel il-mistoqsijiet tiegħu u jidher li hawn xi deputati min-naħa tal-gvern li llum ma setgħux jattendu.

Għaldaqstant, biex kollha kemm intom tkunu avżati, nirriservaw id-dritt li jekk naraw li hemm bżonn li titkompla d-diskussjoni, nitolbukom terġgħu tattendu għal laqgħa oħra biex inkomplu fuq il-kjarifika li intom se tkun qegħdin tressqu llum jew inkella ġġibu aktar kjarifika jekk dan ikun meħtieġ.

Nixtieq navża wkoll li dak kollu li jingħad f'din il-laqgħa qed jiġi trasmess via l-internet u allura wieħed irid joqgħod attent għal dak li jkun qiegħed jgħid għax m'hemmx mod ta' kif il-kelma li tkun ħarġet, terġa' tirritornaha lura.

Dak huwa avviż li jitolbuni sabiex dawk kollha li jkunu qegħdin jitkellmu hawnhekk, ikunu nformati bih.

Inħalli f'idejkom biex tintroduċu lilhom infuskom meta tkunu se titkellmu.

Peress li hawn anke l-Onor.

Evarist Bartolo, nixtieq li jekk xi speaker ikun se jitkellem fuq suġġett li għandu x'jaqsam mas-social inclusion mill-aspett edukattiv, l-ewwel jibda bih u mbagħad inkomplu.

Grazzi.

Aħna ħejjejna, kif ġejna mitluba, risposti għall-mistoqsijiet illi kontu fformulajtu.

Ħadna noti ta' ċerti kummenti imma peress li ma nistgħux nagħtu kjarifika dwarhom, iffukajna u kkonċentrajna fuq il-mistoqsijiet illi intom għamiltulna.

Ħejjejna wkoll abbozz biex ikollkom għad-dispożizzjoni tagħkom risposti bil-miktub u dan tistgħu żżommuh mhux bħala dokument formali biex jiġi ppubblikat, imma bħala dokument li intom tistgħu tixtarru bil-kurżità tagħkom.

Għalhekk aħna se nillimittaw ruħna billi nsegwu dak li hemm fid-dokument u nagħtukom fuq fuq, b'mod suċċint, dak li tistgħu mbagħad taqraw b'aktar dettall.

Ir-risposti se nagħtuhom fi tliet sections, nibdew bis-sezzjoni dwar l-"Inklużjoni Soċjali", inkomplu bil-"Pensjonijiet" u nispiċċaw bis-"Saħħa u l-Kura fit-Tul".

Aħna li kkordinajna l-proċess kollu ta' konsultazzjoni u ħejjejna r-rapport, ġeneralment ikollna idea globali biss tal-policies u l-miżuri li jkunu qegħdin jiġu mfassla u mwettqa.

Jekk waqt il-preżentazzjoni tagħna, ikun hemm il-ħtieġa ta' diskussjoni aktar approfondita fuq xi punt li tkun tqajjem, speċjalment f'xi qasam li ma jaqax direttament taħt ir-responsabbiltà tad-dekasteru tal-ministeru li naħdmu fih - dak tal-politika soċjali – aħna jidhrilna li jkun iktar għaqli li jekk jkun hemm bżonn diskussjoni aktar teknika dwaru, u jkollna bżonn l-esperti li jkunu ffukati fuq dak il-qasam partikolari, intom bħala kumitat dejjem tistgħu tistaqsu li jkun hemm diskussjoni aktar teknika 'l quddiem.

Xtaqt ninfurmakom ukoll illi r-rapport intbagħat lill-Kummissjoni Ewropea u għall-bidu tax-xahar li ġej se nippubblikawh b'mod formali hawn Malta.

Ikun ta' pjaċir għalina li nqassmu kopja tiegħu lil kull membru tal-kumitat.

THE CHAIRMAN: Nirringrazzjakom li erġajtu ġejtu hawnhekk u ġibtu magħkom dan ir-rapport li fih ħafna informazzjoni.

Se nieħu l-ispunt biex ngħidilkom li nixtiequ li għalina ma tkunux biss grupp ta' esperti li niltaqgħu magħkom darba f'mitt sena biex niddiskutu d-draft tar-rapport fuq is-Social Protection and Social Inclusion hekk kif dan ikun ġie fformulat.

Id-diskussjoni li aħna kellna magħkom tista' lilna tibqa' tinteressana u jista' jkun li nibqgħu ngħajtulkom anke fuq xi suġġetti partikolari anke grazzi għall-inizjattiva ta' Dr Azzopardi Muscat li lesta li ġġib magħha esperti minn ministeri oħra.

Minbarra l-laqgħa li aħna kellna magħkom, fl-istess waqt kellna laqgħat fuq temi oħra soċjali li lilna bħala kumitat qed jiġbdulna iktar l-attenzjoni fuq ċerti punti li setgħu jkunu tqanqlu fir-rapport oriġinali.

Aħna mhux qed nistaqsu dwarhom għax irridu nkunu awdituri fuqkom, iżda għax irridu nixprunaw nies fl-amministrazzjoni pubblika qrib ministeri sabiex ċerti inizjattivi u ċerti prosposti li jkunu qegħdin jingħataw lilna minn esperti ċivili oħra jew minn NGO's, nieħdu l-okkażjoni biex mill-ewwel inkunu nistgħu ngħadduhomkom.

Allura aħna qegħdin nidħlu f'dan it-tip ta' interess biex filwaqt li nevalwaw ir-rapport kif inhu miktub għall-fini ta' rapport, aħna li għandna f'moħħna issa ċerta informazzjoni fuq temi soċjali, speċjalment li għandhom x'jaqsmu mal-familja li ngħataw lilna minn ċertu esperti, żgur li ma nistgħux ninsew dak li smajna meta intom se tkunu qegħdin tkellmuna.

U allura f'moħħna jiġuna awtomatikament mistoqsijiet, kummenti jew proposti li nistgħu ngħaddu lilkom f'dan ir-rigward sabiex naraw jekk il-proposta li ġiet mogħtija lilna min-naħa ta' fejn qegħdin intom bħala esperti li ġew ikellmuna, hijiex doable jew le.

Allura d-djalogu magħkom għalina huwa iktar wiesgħa mill-iskop oriġinali li ġejtu għalih.

Jien qed ngħid hekk biex intom tħossukom komdi.

Hawn ħadd m'hu qiegħed bil-qiegħda għall-eżami, imma qegħdin niddjalogaw fuq problemi u issues soċjali li għandhom x'jaqsmu mas-soċjetà tagħna.

Aħna xewqa waħda għandna, mhux li ma ngħaddux lil xi ħadd minn xi eżami, imma li naraw kif nistgħu nixprunaw iktar ideat innovattivi għax għalina kull diskussjoni li nagħmlu hawnhekk hija forma ta' riċerka, mhux f'attività kummerċjali jew f'xi xjenza, imma fir-realtà tas-soċjetà tagħna.

Għalhekk qed nagħmel dan il-preambolu mill-ewwel, u dan ngħidu speċjalment lilek Dr. Natasha, li qiegħda tmexxi lil dan it-team, sabiex tifhmu b'liema interess qegħdin inħarsu lejn l-informazzjoni li se tagħtuna intom, għax hija kumplimentari ma' ħafna informazzjoni oħra li f'laqgħat oħra nkunu qegħdin nisimgħu.

DR NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: Ngħaddi biex nintroduċi lil Dr. Marisa Scerri u lil Ms Mary Grace Vella biex jagħtukom il-kjarifikazzjonijiet mitluba fuq l-aspett tal-inklużjoni soċjali.

DR MARISA SCERRI – Director (Programme Implementation): Jiena, flimkien ma' Marie Grace, ħdimna fuq il-parti li tikkonċerna l-inklużjoni soċjali.

U meta ġejna mitluba naffrontaw il-kummenti u d-domandi li sarulna fl-aħħar laqgħa li kellna magħkom, wieħed mit-temi prinċipali li ġejna mitlubin nikkonċentraw fuqu kien l-edukazzjoni.

Waħda mid-domandi li saret kienet fuq l-academic stressers.

Id-dokument per se ma jiffukax b'mod dirett fuq academic stressers però sezzjoni 2.3.3 tidentifika bħala prijorità d-drittijiet, l-interessi u r-responsabbiltajiet tat-tfal u ż-żgħażagħ.

U fost affarijiet oħra, din il-priority area tipproponi aktar mobilizzazzjoni u awareness fuq livell ta' komunità u fuq id-drittijiet tat-tfal, permezz ta' kampanji ta' informazzjoni li jidher li se jiġu mwettqa mill-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal.

L-istess għall-early screening tal-illiteracy.

Id-dokument jirrikonoxxi l-illitteriżmu bħala sfida u dan jagħmlu f'paġna 19, però ma jiffokax b'mod speċifiku fuq il-miżuri li jindirizzaw l-early screening tal-illiteracy.

Jiġifieri għalkemm l-illiteracy hija identifikata, id-dokument ma jidħolx f'dak id-dettall illi wieħed kien jippretendi li jagħmel.

X'inhu jiġri biex innaqsu l-assenteiżmu?

Id-dokument f'dan il-każ jirrikonoxxi illi din hija xi ħaġa li għandha tiġi ndirizzata flimkien ma' diffikultajiet f'tagħlim u illitteriżmu u biex inkomplu bl-impenn tagħna se nnaqsu r-rata tat-tfal li jitilqu mill-iskola kmieni.

Dan insibuh f'paġna 19.

F'paġna 15 id-dokument jirrikonoxxi li sar xi ftit progress f'dak li huwa assenteiżmu.

Ir-rata ta' school leavers waqgħet minn 53.2% fl-2002 għal 48.2% fl-2003.

Jidhrilna li din hija trend pożittiva u l-figuri ppubblikati għall-2006 juru li din ir-rata kompliet nieżla għal 41.7%.

Jekk nibqgħu mexjin b'dan il-pattern, il-figuri qed jawguralna tajjeb biex nilħqu l-mira stabbilita għall-2013, fejn qed nistennew li se tkompli nieżla.

L-NSR, id-dokument li jkopri mill-2008 sal-2010, stabbilixxa t-targets għall-early school leaving għal 22% sas-sena 2013.

Aħna kkommettejna ruħna wkoll li nippromwovu l-edukazzjoni nklussiva billi nindirizzaw l-assenteiżmu kif jgħid id-dokument stess f'paġna 24.

Dan jgħid hekk:

Jiġifieri d-dokument qed jirrifletti dak li qed isir f'dan il-qasam.

F'paġna 19, dan ir-rapport jirrikonoxxi wkoll illi:

Jirraporta wkoll illi r-rata ta' illiteracy f'Malta telgħet minn 88.7% fl-1995 għal 92.8% fl-2005.

Dan joħroġ mir-rapport taċ-ċensiment tal-2005.

Allura jidher illi t-trend f'dak li huwa illitteriżmu wkoll tielgħa.

Forsi l-miżuri kif proposti fid-dokument ma jindirizzawx b'mod speċifiku l-illiteracy, però inħossu li l-personal development li jiffoka fuqha d-dokument f'sezzjoni 2.3.1, għandha tgħin biex ittejjeb l-edukazzjoni kemm formali kif ukoll informali u b'hekk nippromwovu l-illitteriżmu.

Hawnhekk saritilna domanda dwar x'diffikultajiet għadhom jiltaqgħu magħhom tfal bi bżonnijiet speċjali fis-settur edukattiv.

Biex inkomplu nippromwovu l-edukazzjoni nklussiva, id-dokument jippreżenta bażikament żewġ miżuri.

Waħda mill-miżuri hija:

U l-miżura l-oħra hija:

Dan insibuh f'paġna 24 tad-dokument.

Dawn kienu d-domandi illi aħna fhimna li ndirizzajtu għall-edukazzjoni u ppruvajna nirrisponduhom mill-aħjar li stajna skond l-informazzjoni u l-focus tad-dokument.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Nixtieq li jekk hawn domandi min-naħa tad-deputati fuq dan is-suġġett ta' l-Edukazzjoni, nagħmluhom issa biex jekk ikun hemm bżonn ta' xi kjarifika, din tkun tista' ssir issa.

Ħalli nibda jiena u mbagħad ikompli l-Onor.

Kif diġà għedt, kellna diversi rappreżentazzjonijiet minn NGOs u esperti li aħna tlabnihom jiġu hawnhekk, fosthom Dr Angela Abela u Father Charles Tabone, kemm meta trattajna s-suġġetti Persuni b'Diżabilità kif ukoll meta ttrattajna l-Faqar b'Relazzjoni mat-Tfal.

U ħareġ punt ċar kemm hu mportanti li aħna bħala Gvern, nippruvaw innaqsu jew nittekiljaw il-faqar permezz tal-edukazzjoni.

Għaliex il-faqar innaqqsuh permezz ta' l-edukazzjoni.

Fl-istess waqt ħareġ ċar ukoll kemm hu mportanti li jekk irridu nnaqsu l-problema tal-illitteriżmu u l-absenteeism, irridu nirrikorru lejn dik il-faxxa ta' familji li qiegħda at risk of poverty u li minħabba l-lifestyle tagħhom qed iżommu lill-uliedhom milli jmorru l-iskola.

Jiġifieri kultant – kif ġie nnotat lilna diversi drabi - il-problema ta' assenteiżmu jew ta' illitteriżmu mhijiex għax għandna tfal li qegħdin imorru l-iskola u mhumiex jitgħallmu - għalkemm jista' jkollok dawk bi problemi ta' behaviour - imma għax għandek faxxa fis-soċjetà tagħna li ssibha diffiċli li tibgħat lit-tfal tagħha l-iskola.

U ġie ssuġġerit lilna biex naħsbu kif nipproponu lill-Gvern, sistemi u proċeduri fejn ikun hemm outreach mill-Ministeru tal-Edukazzjoni jew inkella tal-Politika Soċjali jew it-tnejn flimkien, ħalli jaraw kif ifittxu lil dawn it-tfal.

Għax ħafna drabi jekk tfittex lit-tfal li għandhom record ta' assenteiżmu ssib li dawn ġejjin minn familji li għandhom ċerti problemi soċjali.

Jekk nagħmlu dan l-outreach u mmorru għand dawn it-tfal, inkunu nistgħu ntejbu din is-sitwazzjoni.

Ġie ssuġġerit lilna li dan nistgħu nagħmluh permezz ta' ftit aktar attenzjoni milli qed tingħata fil-preżent minn ċerti professjonisti.

Dawn jistgħu jkunu it-tabib jew in-nurse li l-omm tkun ħadet lit-tfal tagħha għandhom jew jista' jkun it-teacher li jista' jagħti soluzzjoni dak il-ħin.

Jiġifieri bi ftit attenzjoni nistgħu ntejbu din is-sitwazzjoni.

Dan kollu intqal lilna.

Bħalissa għaddej ukoll id-dibattitu fuq il-Liġi tal-Kera u diversi kelliema, inkluż jien, wara din l-esperjenza f'dawn il-laqgħat ġbidt l-attenzjoni li jekk f'dan il-pajjiż irridu infejqu l-problema ta' ċerti familji li jinsabu fir-riskju ta' faqar - li allura hija l-qofol anke tal-politika soċjali, għax iżjed ma tnaqqas il-familji fir-riskju tal-faqar iżjed qed tgħolli l-kwalità tal-ħajja - irridu naraw kif nistgħu mmorru b'Outreach Programme ħalli nindividwalizzaw fejn għandna dawn il-problemi.

Huwa ferm importanti – kif kienet issuġġeritilna wkoll Dr Angela Abela - li nwaqqfu l-family habits jew il-background biex dan ma jibqax jiġi mgħoddi minn ġenerazzjoni għall-oħra.

Fil-fatt Dr Angela Abela kienet qalet dan il-kliem: Il-flus jagħmlu l-flus u l-qamel jagħmel il-qamel.

Dan ifisser li jekk ma nwaqqfux it-transition ta' ċertu habits, ma nistgħux insolvu la l-problema tal-faqar u lanqas il-problema tal-edukazzjoni.

Jien qed nagħmel dan il-punt.

Qegħdin taraw issa kif qed ngħaqqad diskussjoni fuq rapport, ma' xi ħaġa iżjed ongoing u xi ħaġa ħajja!

Għaldaqstant nixtieq li jew illum jew fil-kontinwazzjoni ta' dan il-meeting, fejn forsi jista' jkollna xi ħadd iktar espert fl-edukazzjoni, ma noqogħdux nistennew sena jew sentejn oħra biex nerġgħu niltaqgħu magħkom, imma minn dak li qegħdin nisimgħu nkunu nistgħu nirrelataw immedjatament lura lilkom bħala esperti f'dan il-qasam u naraw jekk suġġeriment bħal dan, huwiex doable jew le.

Għal min qalulna huwa doable.

Għalikom bħala esperti f'dan il-qasam - ovvjament ma tistgħux tiddeċiedu intom - jista' jkollna ħjiel bħala kumitat jekk qatt nistgħu naraw dawk it-tip ta' proposti bħala doable?

Jiena nieqaf hawn fuq il-mistoqsijiet.

Insejjaħ lill-Onor.

EVARIST BARTOLO: Kif l-aħjar li nimxi, nagħmel il-mistoqsijiet kollha?

THE CHAIRMAN: Għamel dawk il-mistoqsijiet li għandhom x'jaqsmu mal-edukazzjoni.

EVARIST BARTOLO: Iva, imma forsi nista' nwessa' ċerti kunċetti.

DR NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: Peress li l-edukazzjoni ma taqax taħt il-Ministeru tagħna, nippreferi li nibqgħu mal-kontenut tar-rapport għax inkella ma nkunux f'pożizzjoni illi nagħtu l-informazzjoni.

Naturalment jekk ikun hemm bżonn imbagħad dejjem tista' issir diskussjoni oħra.

EVARIST BARTOLO: Jiena ċert li għal ċerti mistoqsijiet li kont se nagħmel lanqas hu fair li nistenna tweġiba mingħandkom.

Jien ċert, per eżempju, li waħda mill-akbar problemi li għandna f'pajjiżna u li tintrabat ma' illiteracy, ma' Early School Leaving, ma' failure u ma' absenteeism, hija l-kwestjoni tal-bilingualism, li fil-fehma tiegħi għadna qatt ma trattajniha tajjeb.

Hemm bżonn niddeċiedu bis-serjetà x'language teaching strategy se nużaw f'soċjetà fejn għandna l-Malti u l-Ingliż għax nafu fiċ-ċert li jekk ċerti żgħażagħ nagħtuhom iċ-ċans li jitgħallmu l-matematika u x-xjenza bil-Malti, imorru aħjar u allura ma jkollniex daqshekk frustrament.

Illum anke hemm programmi tal-Unjoni Ewropea li juru li l-ewwel irridu nibnu tajjeb fuq il-bażi tal-lingwa indiġina u mbagħad tidħol għas-second u t-third language.

Imma dik mhijiex fair li naqbadha magħkom għax m'huwiex il-qasam tagħkom.

Xtaqt nitkellem fuq żewġ punti.

Wieħed minnhom huwa l-early school leaving.

Nassumi li bħala cut-off points intom qed tirriferu għal addoloxxenti ta' 15 jew 16-il sena, li spiċċaw l-edukazzjoni sekondarja u mbagħad naraw min minnhom qed ikompli wara, min imur l-ITS, min imur l-MCAST, min imur xi sixth form, eċċ. Naħseb li tajjeb li qed jinżamm monitoring ta' x'qed jiġri f'dan ir-rigward, imma naħseb li monitoring li m'aħniex nagħmlu u li se jkun importanti li nagħmlu, jekk m'aħniex sodisfatti biss li ċ-ċifra tinżel, hi d-drop out rates ta' dawk li jkomplu wara li jagħlqu s-16-il sena.

Għax qed nissuspetta - l-informazzjoni li għandi hija anecdotal u wħud minnha ħarġet minn mistoqsijiet parlamentari li poġġejt – li żdiedu dawk iż-żgħażagħ li qed ikomplu jistudjaw.

Dawn qabel ma kenux ikomplu u issa għandhom il-kuraġġ, jew b'xi mod jew ieħor il-motivazzjoni, li jkomplu.

Jekk għad għandhom problema fil-bażi edukattiva tagħhom minħabba l-primarja u s-sekondarja, jagħmlu ftit xhur fil-livell post sekondarju u mbagħad ma jkomplux.

Jekk nieħdu l-MCAST, per eżempju, ir-rata tad-drop-out rates fl-ewwel sena jvarja minn 25% sa 30%.

Naturalment aħna ma nieħdux gost li għandna rata daqshekk għolja, imma wieħed jifhem li ma tistax taqleb kultura mil-lum għal għada.

Ma rridux nippretendu li min qabel ma kienx ikompli, issa f'daqqa waħda se jitlaq jiġri.

Għax filwaqt li tajjeb li naraw kemm miż-żgħażagħ tagħna jkomplu bl-istudji tagħhom f'Ottubru ta' kull sena akkademika, huwa mportanti wkoll li nagħmlu tracking ta' kemm minnhom jibqgħu sa tliet xhur wara.

Din hija mportanti, speċjalment meta l-MCAST huwa kommess li parti mill-vokazzjoni tiegħu hi li jkollu dawk il-foundation courses u l-basic skills li nippruvaw inżommuhom in education.

Jiġifieri jiena naqbel li jkun hemm il-kejl u l-indiċi tal-early school leavers u nżommu t-track hemmhekk, imma huwa mportanti ħafna li naraw x'jiġri wara li jkomplu.

Niġu għall-kwestjoni tal-absenteeism u l-early school leaving, għalkemm neżita li nsemmi dan il-punt għax ma naħsibx li huwa speċifikament ta' social policy.

Jidher ċar li hemm ċans li nżommu iktar żgħażagħ ikomplu jekk fil-livell sekondarju nerġgħu nsaħħu oqsma vocational fl-edukazzjoni.

Jien żgur m'iniex se nirrikmanda li nerġgħu mmorru lura għat-trade schools imma jidher ċar - u norbot ma' dak li kien qed jgħid iċ-chairman ukoll - li għandna tfal li jiġu minn ċerta kultura soċjali li l-mod kif jitgħallmu huwa differenti minn kif tgħallimt jien.

Peress li l-papà tiegħi kien teacher, per eżempju, kont insib il-biro, kont insib il-lapis, kont insib il-kotba, eċċ. Jiġifieri l-kultura tal-iskola kienet awtomatika għalija.

Għal min missieru jaħdem fl-għelieqi, jew jaħdem fil-ġebel jew jaħdem f'fabbrika jew f'post ieħor, il-kultura tiegħu hija differenti.

M'iniex qed ngħid li hija inferjuri għal tiegħi imma hija differenti.

Issa dik it-tip ta' kultura fis-sistema edukattiva tagħna sparixxiet, allura dawk it-tfal huma fi żvantaġġ biex jiksbu l-iskills tagħhom.

Jiena naf li hemm ħsieb li jerġa' jsir xi ħaġa.

Din qed ngħidha għax nemmen li biex innaqsu l-absentism u jkollna inqas żgħażagħ li jitilqu mill-iskola ta' 16-il sena, irridu nieħdu preventive measures mhux sempliċement naraw kif se nagħmlu biex lil dawn iż-żgħażagħ inżommuhom kuntenti imma rridu mmorru għall-għeruq tal-problema.

U l-aħħar punt tiegħi xtaqt ngħidu b'ċerta kawtela għax se naqbeż għal żgħażagħ li jattendu l-iskola u ġew bi problemi tad-droga u anke spiċċaw kisru l-liġi, eċċ. Informat tajjeb li biex dawn jingħataw benefiċċji soċjali irid ikollhom a fixed address?

U x'jiġri jekk ma jkollhomx a fixed address?

IS-SUR JOHN CAMILLERI (Direttur Ġenerali – Sigurtà Soċjali): Normalment nitolbuhom a fixed address għax il-prinċipju tal-benefiċċju huwa fuq il-household fejn jgħixu.

Fejn kien qed ikollna każijiet ta' żgħażagħ li ma jkollhomx a fixed address, konna nidħlu f'diskussjonijiet mal-NGOs u nirranġaw magħhom għax dawn ikunu qegħdin jirrisjedu x'imkien.

Però l-verità hi li jekk dak li jkun ma jkollux a fixed address, strettament m'għandux entitlement għall-benefiċċju.

Però s'issa, meta kellna dawn il-każijiet - li ma kenux f'ammonti kbar - dejjem irranġajna għax kif għedt, normalment l-NGOs ikollhom indirizz fejn dawn ikunu qegħdin joqogħdu temporanjament u nirranġaw.

EVARIST BARTOLO: Jiġifieri f'dak il-każ tirranġaw?

IS-SUR JOHN CAMILLERI: Eżatt.

Għax its a means tested benefit, allura ħafna drabi dawn ma jkollhomx mezzi.

Il-problema kienet li minħabba li ma jkollhomx indirizz ma jagħtuhomx benefiċċji soċjali.

Imma aħna rraġunajna li l-indirizz mhuwiex il-household.

Il-household huwa kif dak li jkun qed jgħix u x'mezzi għandu biex jgħix.

Ovvjament il-pagament ikun irid jasal għandu u allura hemmhekk nirranġaw mal-NGOs imma strettament kienu jimplimentaw li ladarba m'għandux indirizz fiss, għandu problema.

Imma dejjem irranġajna u dawn l-individwi ngħataw il-benefiċċji.

EVARIST BARTOLO: Imma fil-każ tagħkom intom tirrikmandaw xi bidla fil-liġi jew xi bye-law biex tgħinkom jew le?

IS-SUR JOHN CAMILLERI: Ma naħsibx li hemm bżonn ta' tibdil fil-liġi, naħseb iktar fil-kultura, anke tagħna, li dawn il-każijiet naċċettawhom.

Għax ħafna drabi inti tħares lejhom qishom qed jagħmluha b'mod abbużiv imma meta inti jkollok l-NGOs, speċjalment social workers li qegħdin jgħinu u jirrapportaw b'dik il-kollaborazzjoni, tneħħi kull dubju u tkun tista' tmexxi u tħallas.

THE CHAIRMAN: Ngħaddi għal mistoqsijiet oħrajn.

L-Onor.

FREDERICK AZZOPARDI: Intom għedtu li fl-2005 l-illiteracy rate f'Malta telgħet minn 88.7% to 92.8%.

Tafu tgħiduli x'inhi s-sitwazzjoni llum, jiġifieri tliet snin wara?

DR MARISA SCERRI: Ikollna nammettu illi l-isfida li sibna meta ġejna biex niddraftjaw dan id-dokument, kienet id-data pubblikata.

U fejn ikkwotajna dejjem kienet l-iktar riċenti li stajna nsibu, jiġifieri bħalkom xtaqna li jkollna data iktar riċenti, però kellna nikkuntentaw b'dak li hu l-aktar riċenti u ppubblikat.

FREDERICK AZZOPARDI: Ħalli nerġa' mmur lura għall-figura li tajtu.

Fl-opinjoni tagħkom, il-progress li sar bejn l-1992 u l-2005 huwa sodisfaċenti?

DR MARISA SCERRI: Għallinqas it-trend indikattiva hija dik ta' xenarju pożittiv u wieħed jittama li nżommuha u tibqa' titjieb.

Aħna aktar imxejna fl-analisi tagħna, għalkemm m'aħniex esperti proprju fil-qasam, però l-interpretazzjoni tad-data qed turi trend pożittiva u allura tawgura tajjeb għall-futur.

FREDERICK AZZOPARDI: Is-sitwazzjoni ta' Malta meta tqabbilha ma' dik ta' pajjiżi oħra Ewropej, hija agħar jew fl-istess livell?

DR. MARISA SCERRI: Għall-finijiet ta' dan id-dokument, qabbilna biss data nazzjonali u dejjem ippruvajna nqablu mal-istess sors, biex ma jkollniex bias fil-mod kif ġiet miġbura l-informazzjoni.

THE CHAIRMAN: L-Onor .

Hawnhekk qed jirriferi għall-AĊĊESS li hemm fil-Kottonera, which is positive?

Hemm pjanat li jidħlu f'areas oħra ta' pajjiżna bħal San Pawl il-Baħar?

U biex nallaċċja wkoll ma' dak li kien qed jgħid iċ-chairman, dawk l-outreach groups qed jaħdmu hekk ukoll fl-AĊĊESS jew huwa ppjanat li jidħol fl-AĊĊESS?

DR MARISA SCERRI: Fil-fatt f'paġna 3 tad-dokument li ċċirkolajna, qed nitkellmu proprju fuq replikazzjonijiet tal-AĊĊESS għax dak illum huwa meqjus bħala metodu illi jista' jnaqqas dak li nsejħulu l-intergenerational transmission of poverty.

Mela jekk inti għandek tfal - kif semma' ċ-chairman - li qed jgħixu f'ċerti ċirkostanzi u allura minħabba f'hekk, forsi jiġu mċaħħda minn prospetti tajba fl-edukazzjoni jew f'areas oħra li jistgħu jesponuhom għar-riskju tal-faqar, dik hija xi ħaġa li donnha tintiret minn ġenerazzjoni għall-oħra.

U mexjin fuq binarju fejn qed ngħidu li l-AĊĊESS jidher li ħadem u allura se jiġu replikati mudelli tiegħu f'żoni oħra proprju biex ikun xi ħaġa outreach, xi ħaġa fil-komunità u allura tindirizza r-realtajiet u l-prijoritajiet ta' dak il-lokal.

Għax minkejja ċ-ċokon ta' Malta, xorta nsibu kulturi u sotto kulturi li huma iktar preżenti f'lokalità milli f'oħra.

Fil-fatt id-dokument isemmi illi dan se jiġi replikat f'San Pawl il-Baħar, fil-Belt Valletta u f'Birkirkara.

MICHAEL GONZI: Jiġifieri l-mod kif jaħdem l-AĊĊESS ikun a link bejn l-iskejjel, it-teachers, eċċ.?

DR MARISA SCERRI: Fil-fatt as an aside, il-proġett AĊĊESS kien ippreżentat minn Malta għall-peer review tal-Unjoni Ewropea u r-reazzjonijiet li kellna għalih kienu pożittivi ħafna għax hu jġib flimkien network ta' servizzi; minn skola, sa impjiegi, sa problemi fil-familja, sa childcare facility u dak kollu li jindirizza l-bżonnijiet fuq livell soċjali f'dak il-lokal jew f'dak ir-reġjun.

U allura nemmnu li jnaqqas it-trasmissjoni ta' povertà jew riskju ta' povertà minn ġenerazzjoni għall-oħra għax għallinqas qed titratta d-diffikultajiet u l-problemi fil-lokal b'mod speċifiku għar-realtajiet t'hemmhekk.

Għax dak li japplika għal reġjun, jista' ma japplikax għal reġjun ieħor.

Jista' jkun li r-reġjun għandu bżonn iktar focus fuq dimensjoni milli fuq oħra.

MICHAEL GONZI: Fl-istess paġna nsibu dan il-kliem:

X'inhi r-raġuni li d-dokument ma kienx qed jiffoka fuqha daqshekk meta din hija xi ħaġa kważi bażika għad-dokument kollu kemm hu?

DR MARISA SCERRI: L-illitteriżmu huwa meqjus bħala wieħed mill-fatturi li jikkontribwixxi għar-riskju tal-faqar u allura l-focus huwa fuq l-illitteriżmu per se.

Forsi kien ikun tajjeb li kieku wieħed kellu jidħol iktar fil-fond, però hawnhekk se nirrepeti dak li għedna fl-ewwel laqgħa.

Id-dokument irid ikun strutturat fuq linji gwida stretti illi joħorġu mill-Unjoni Ewropea, jiġifieri anke f'dak li huwa tul ta' paġni u x'tista' tindirizza.

Allura għalkemm ċerti oqsma jimmeritaw ċertu dettall, il-linji gwida huma ristretti ħafna dwar it-tul, jiġifieri jindikawlek li ma tistax tikteb aktar minn tant paġni jew li jrid ikollok introduzzjoni ta' erba' paġni.

Allura filwaqt li naqbel li ċerti affarijiet jimmeritaw aktar diskussjoni u li nidħlu fihom aktar bir-reqqa, il-linji gwida dan ma jippermettuhx.

MICHAEL GONZI: Għax veru li għamilna d-diskussjonijiet, għandna d-dokument u intom għamiltu xogħol siewi ħafna, imma at the end of the day inkunu rridu naraw ir-riżultati.

Jiġifieri jekk basically hija illiteracy, għandna ngħidu li rridu hekk, hekk u hekk, biex naslu għal dak il-punt.

Aħna ma rridux li jkun dokument ieħor li npoġġuh fuq l-ixkaffa u x-xogħol kollu li tkunu għamiltu ...

THE CHAIRMAN: Fil-fatt qed jiġini f'moħħi biex id-darba li ġejja mhux biss inżommu d-dritt li nagħmlu laqgħa bħalma qegħdin nagħmlu - għalkemm qed togħġobni kif qed tirrispondi u persważ li se ngħid hekk lil kulmin se jirrispondi - imma se nitolbok tikkordinalna visit lill-uffiċċju tal-AĊĊESS li jinsab il-Kottonera sabiex dak li inti qed tgħidilna bħala Kumitat tas-Social Affairs, immorru narawh.

B'hekk inkunu nistgħu naraw kif qed jaħdem u naraw il-kordinazzjoni li hemm fih.

Għax aħna ma rridux inkunu kumitat immobbli li sempliċement inpoġġu hawn u niddiskutu.

Aħna rridu nagħmlu l-outreach ukoll.

Lilna jinteressana li jekk hemm xi ħaġa li mhijiex taħdem sewwa, mmorru narawha, fejn din tista' tkun esperjenza ta' familji fil-bżonn.

Jekk minn naħa l-oħra hi esperjenza pożittiva, tajjeb li mmorru narawha.

Nerġa' nirrepeti li aħna m'aħniex awdituri.

Aħna rridu nesperjenzaw il-weġgħat fejn hemm u rridu nesperjenzaw suċċessi fejn hemm u nippruvaw inġibuhom it-tnejn flimkien.

Għalhekk nixtieqek twassal il-messaġġ li aħna d-Deputati tas-Social Affairs Committee nixtiequ li xi darba niġu mistiedna f'dan il-post.

Naturalment meta jkun l-iżjed ħin komdu għal min jaħdem fih.

DR NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: Nista' forsi nissuġġerixxi li din it-talba ssir formalment tramite l-Ministeru?

Tistgħu tiġbdulhom ukoll l-attenzjoni li saret id-din id-diskussjoni llejla.

Aħna s'intendi nkunu disponibbli, imma nippreferi jekk it-talba ssir direttament lill-Ministeru.

THE CHAIRMAN: Imma għidilhom li se tirċievu din it-talba, biex bħala risposta ma nirċevix "le".

Hawn aktar mistoqsijiet?

Forsi tista' twieġeb lili għax ħadd għadu ma ikkummenta dwar dak li għidt.

DR JUSTYNE CARUANA: Safejn naf jien l-aħħar darba għamilna ċerti domandi biex intom tirrisponduhom, però mill-ftit li qed nara, kulma qed tagħmlu qegħdin tirriferuna għall-partijiet mid-dokument li diġà jeżistu.

Kif qal l-Onor.

Gonzi, qed tirriferuna għal paġna 19 u daqshekk.

Anke fis-section li titkellem dwar paġna 7, qed tirriferuna għal paġna 19 u terġgħu tirriferuna għal paġna 15.

Jiġifieri qegħdin terġgħu tirriferuna back to the source meta l-iskop tagħna kien li napprofondixxu aktar is-suġġett.

DR NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: Però forsi qbadt din is-sezzjoni li hija tal-edukazzjoni u lanqas taqa' taħt il-Ministeru tagħna.

Forsi jekk naqbdu sezzjoni oħra, dwar il-pensjonijiet u s-saħħa, dħalna fihom sew.

Forsi dwar l-Inklużjoni Soċjali għadu ftit kmieni biex nibdew naraw ċertu progress għax ir-rapport għadu kif ġie miktub.

Jiġfieri rridu nagħtu ftit ċans ukoll biex ikun hemm żvilupp fuq il-miżuri li huma proposti għax s'issa ħafna miżuri huma biss proposti u rridu nagħtu ftit tal-ħin.

Ma nafx forsi hemmx xi ħaġa vera speċifika.

Il-mistoqsijiet ġew replikati hawnhekk, jiġifieri nistgħu nsegwu r-risposta li ngħatat għalihom.

THE CHAIRMAN: Jekk l-Onor.

Justyne Caruana għandha tagħmel xi rimarki fuq l-edukazzjoni, tagħmilhom biex imbagħad tkun tista' tingħata risposta jew kjarifika.

Kif ukoll ningħata kjarifika għall-kummenti li għaddejt jien fil-bidu vis-à-vis l-edukazzjoni, is-social inclusion u l-povertà kif tistgħu tħarsu lejhom bħala xi ħaġa konġunta intom li ġejjin mill-Ministeru tal-Politika Soċjali.

Però ħa ngħaddi l-kelma lill-Onor.

JUSTYNE CARUANA: Għar-rigward tad-domandi li għamilna aħna fuq l-education u fejn qed tirriferuna għal paġni partikolari, ovvjament nifhem li m'intomx il-Ministeru konċernat, però jista' jkun hemm koordinazzjoni mal-Ministeru konċernat biex dawn ir-risposti jingħatawlna?

DR NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: Jiena naħseb li r-risposti tajnihom.

Però jekk għad hemm diskussjoni, kif tkellimna qabel, fejn tridu tidħlu fil-fond fuq xi aspetti tal-edukazzjoni, naħseb trid issir laqgħa speċifika.

JUSTYNE CARUANA: Imma min-naħa tagħkom trid issir.

DR NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: Le, mhux min-naħa tagħna.

Trid issir talba lill-Ministeru tal-Edukazzjoni.

JUSTYNE CARUANA: It-talba ssir kif saret lilkom, però ovvjament peress li intom involuti f'dan id-dokument, tridu tkunu naqra koordinati biex ovvjament inkunu focused fuq il-mistoqsijiet li għandna hawn.

DR. NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: Safejn naf jien il-mistoqsijiet li saru weġibnihom skont l-informazzjoni li għandna.

JUSTYNE CARUANA: Billi għamiltu riferenza għad-dokument stess!

Aħna nafu naqraw.

DR. NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: Allura naħseb li jkun aħjar jekk nerġgħu niċċaraw l-iskop tal-laqgħa tal-lum.

L-iskop hu li nagħtu r-risposti abbażi tad-dokument illi ppreparajna, jiġifieri affarijiet illi joħroġu 'l barra u lil hinn mid-dokument mhux neċessarjament aħna nistgħu nagħtu risposti fuqhom.

THE CHAIRMAN: Dr. Natasha, bħala Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali - naħseb li sħabi jaqblu miegħi – aħna nixtiequ li nkunu ta' vera.

Nerġa' ngħid, jien lil kulmin jiġi quddiemna ngħidlu li aħna m'aħniex kumitat ta' xi awdituri, li f'xi ħin jidhrilna li r-risposti huma tajbin u ngħidu "mela pass".

Aħna nixtiequ li nisimgħu esperjenzi, ngħaddu s-suġġerimenti u nġibu flimkien nies li huma esperti u li jixtiequ jgħaddu proposti ma' nies li diġà qegħdin jaħdmu fis-settur pubbliku hands-on approach.

Imbagħad aħna nippruvaw naraw - mingħajr m'għandna dritt ta' ħidma eżekuttiva jew poter li niddeċiedu - inressqu s-suġġerimenti, biex il-ħidma tagħna tkun a learning experience għal kulħadd.

Nitgħallmu aħna u tieħdu intom.

Nixtieq li r-riġidità tal-proċeduri ntaffuhom ftit mill-ebusija tagħhom u naraw kif nistgħu nkunu ta' ġid għas-soċjetà tagħna.

Hawn għall-grazzja t'Alla la nara naħa tal-Gvern u naħa ta' Oppożizzjoni, imma ħidma konġunta ma' min ikun quddiemna u nippruvaw naslu f'post wieħed, anke jekk ikun hawn min jistaqsi mistoqsijiet iżjed eċċitanti minn ħaddieħor.

Ma ġara xejn.

Imma li nixtiequ hu li naslu biex ikollna sistema ta' politika soċjali biex l-ewwelnett insegwuha, nixprunawha u tkun aħjar.

Allura jiena ma niddejjaqx jekk nerġgħu niltaqgħu flimkien.

Għalhekk fil-bidu għedt li nżomm id-dritt li jerġa' jkollna kontinwazzjoni ta' din il-laqgħa għax magħkom il-fini ta' dawn il-laqgħat imxiet mill-iskop oriġinali, li niġu biss biex niddiskutu dokument.

Aħna tlaqna minn dak l-iskop imma llum huwa iżjed skop ta' enrichment, ta' informazzjoni, ta' ideat.

Għalina li niddiskutu magħkom huwa mezz importanti fejn għandna l-key persons fil-Ministeru tal-Politika Soċjali, li lilna jistgħu jagħtuna feedback immedjata fuq xi ħaġa li aħna nixtiequ narawha titjieb, il-politika soċjali f'dan il-pajjiż.

Allura bir-raġun kollu aħna l-membri, l-Onor.

Evarist Bartolo li kien sostitut min-naħa tal-Oppożizzjoni u anke jiena, għamilna l-mistoqsijiet li għamilna, għax aħna nixtiequ naraw iżjed riżultati.

Imma nsegwuhom ir-riżultati.

Jiġifieri anke jekk għad m'għandniex dokumentazzjoni li turi ċertu progress fuq ix-xogħol tas-social inclusion, ma ġara xejn, imma aħna nteressati li ngħixu magħkom l-interess, li naraw il-progress b'għajnejna u li nagħtu xiehda tiegħu.

Mhux se noqogħdu nistennew li jinkiteb dokument ieħor biex inkunu nafu l-informazzjoni x'se tkun.

Imma meta jkun se jiġi miktub dokument ieħor, ma jkollniex il-hassle li kellna fid-diskussjoni dwar id-dokument oriġinali għax se nkunu mxejna magħkom it-triq kollha.

U mbagħad se jkun evidenti x'se jkun miktub għax se nkunu għexna ż-żmien ta' informazzjoni li se tkun miktuba fid-dokument li jmiss.

Qed nagħmel din l-ispjegazzjoni fit-tul għax din m'hijiex l-aħħar laqgħa li se narawkom hawn imma biex tkunu tafu li se nerġgħu nistiednukom biex tkunu hawn għax se nitilqu mill-iskop oriġinali.

Il-punt tat-tluq kien id-dokument, issa ejjew nevolvu b'kumdità.

DR. NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: F'dan il-kuntest jiena nirringrazzjak tal-ispjegazzjoni, però trid tqis li aħna nirrappreżentaw żewġ diviżjonijiet biss.

Fil-fatt hemm ħafna diviżjonijiet u entitajiet u allura jista' jkun li ċerti diskussjonijiet ma jkunux iridu jsiru magħna.

THE CHAIRMAN: Ma jimpurtax, f'meetings oħra ġibhom hawnhekk.

DR. NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: Allura wieħed irid ikun daqsxejn ċar.

Tiddejqux tieħdu nota ta' dak li ma tistgħux tirrisponduna u mbagħad ġġibuhomna f'meetings oħra.

DR. NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: Forsi wieħed ikun jista' jagħtihom briefing.

Naf li anke kien hawn laqgħat oħrajn fuq suġġetti speċifiċi u għalhekk xtaqt li forsi nersqu 'l bogħod mis-suġġett tal-edukazzjoni li huwa l-unika biċċa tal-NSR li lanqas biss aħna responsabbli tiegħu.

U forsi nkunu nistgħu nagħtu iktar informazzjoni fuq oqsma oħra.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: L-Onor.

JUSTYNE CARUANA: F'paġna 8 tad-dokument qed nitkellmu dwar l-early school leavers rate.

Waħda mir-raġunijiet għala ż-żagħżagħ qed jitilqu kmieni mill-iskola hi biex imorru jaħdmu.

Nixtieq inkun naf jekk dan ir-rapport tkellimx dwar dan jew jekk intom bħala Ministeru tidħlux f'relazzjoni bejn l-early school leaving u d-dinja tax-xogħol.

Ovvjament il-Ministeru għall-Politika Soċjali jinkludi fih ukoll ix-xogħol.

Każijiet li qed niltaqa' magħhom jien – każijiet sfortunati jiġifieri - jirrigwardaw il-każijiet tal-Health and Safety.

Fejn qed ikollna ħafna employers li jitressqu l-Qorti għax jimpjegaw tfal taħt is-16-il sena.

Ovvajment dawn ikunu illegalment, però jkollhom il-barka tal-ġenituri u jkollhom il-firem tal-Head of School illi jkun jaf li hemm early school leaver.

Però mbagħad għandek il-possibbiltà li jekk ikun hemm risk assessment minn espert, jiġi eżonerat il-kuntrattur.

Jien naħseb li din hija anomalija.

Ma nafx strettament tidħlux fiha imma naħseb li hija mportanti li wieħed jagħti kasha din.

Għax għalija dawn tfal għadhom.

Allura qisu għandek loophole fil-liġi fejn għandek xi ħaġa li hija ħażina u tista' tiġi sanzjonata.

Dan huwa ħażin.

It-tfal xorta qed jibqgħu esposti għar-riskju.

Però mbagħad jekk wieħed jagħmel risk assessment privat, kollox sew.

(Interruzzjonijiet)

Hawnhekk qed nitkellmu dwar Health and Safety, speċjalment fil-qasam tal-kostruzzjoni u affarijiet manwali bħal handling, makkinarju, eċċ., fejn jiġu mpjegati t-tfal.

Jekk l-employer iqabbad lil xi ħadd jagħmillu risk assessment taċ-ċirkostanzi - jiġifieri jiġi Health and Safety Officer u lill-employer jgħidlu li għamel ċertu breaches in konnessjoni mal-minuri u jsemmihomlu.

Qabel ma jipproċedi, il-Qorti tagħtih ċans jagħmel dan ir-risk assessment.

Ir-risk assessment tkun on paper sakemm jiġi l-officer, taparsi kollox in place.

Imma malli jitlaq, jerġa' jiġi kollox back to square one u jeżonera l-possibbiltà li jitla' l-Qorti u jiġi penalizzat.

U hawn qed jinħolqu abbużi kbar.

Taħsbu li huwa lok li jibdew id-diskussjonijiet sabiex l-ewwelnett nindirizzaw il-problema tal-loophole fil-liġi u at the same time nipproteġu lill-minuri milli jitilqu kmieni mill-iskola?

Għax dak li jkun, qed jitlaq kmieni mill-iskola biex imur għax-xogħol f'post mhux addattat għalih.

THE CHAIRMAN: Inkompli fuq dak li qalet l-Onor.

Caruana biex naraw kif nistgħu naħdmu aħjar.

Tajjeb li tieħdu l-proposta u l-kumment tal-Onor.

Caruana lin-nies li għandhom x'jaqsmu mal-Health and Safety, li jekk m'iniex sejjer żball huma fil-Ministeru tal-Politika Soċjali.

Ma niddejqux li jkollna session oħra fejn inkunu nistgħu nitkellmu dwar dan.

Però jiena rrid inkompli ma' dak li qed tgħid l-Onor.

Mill-informazzjoni li kelli bħala Segretarju Parlamentari għas-Self-Employed, naf li dan it-tip ta' abbuż kien, biex fejn jistgħu employers jagħmlu back to back agreement u jaraw li jekk kien hemm xi ħaġa ħażina u ġiet irranġata, allura l-Health and Safety, bħala entità, ma ttellax lil dak li jkun il-Qorti għax taf li fejn kien hemm ksur, tranġa.

Però huwa importanti li d-diskussjoni tkompli anke mal-entità responsabbli ħalli naraw jekk xi ħaġa li hija intenzjonati biex tkun mill-inqas burokratika, hijiex qed toħloq abbuż.

Għax l-abbuż ma jridu ħadd.

Jekk l-inizjattiva li qed titkellem fuqha l-Onor.

Caruana qiegħda biex tnaqqas il-burokrazija u tnaqqas l-opporunità biex xi ħadd jitla' l-Qorti, dik hija xi ħaġa pożittiva.

Però jekk hemm l-abbuż, huwa mportanti li wieħed jgħaddi kumment.

Kumment bħal dan għadduh lil min hu responsabbli biex f'meeting ieħor ikollna l-opportunità li niddiskutuh jew bħala suġġett waħdu mal-Health and Safety bħala Organizzazzjoni jew inkella niddiskutuh magħkom meta terġgħu tiġu.

Magħkom jista' jiġi xi ħadd ieħor fuq tal-Health and Safety ħalli naraw progress.

JUSTYNE CARUANA: Trid tara limitatament għal meta jkunu nvoluti l-minuri.

THE CHAIRMAN: Iva, għax hawnhekk għandek xi ħaġa li għandha x'taqsam mal-edukazzjoni.

Jekk aħna qegħdin niffaċilitaw kif tfal ma jmorrux l-iskola u mbagħad imorru jaħdmu, id-dnub qed jikber.

Għax l-assenteiżmu ma jistax jieħu ħsiebu biss il-Ministeru tal-Edukazzjoni u dan il-kumment għaddejtu fil-bidu.

Intom qegħdin taraw kif jista' jkun hemm joint coordination bejnietkom u l-Ministeru tal-Edukazzjoni biex il-problema tal-assenteiżmu tiġġieled favur is-social inclusion u allura kontra l-problema tal-faqar?

Għax jekk issa rridu nkunu innovattivi fuq ir-riċerka li aħna għamilna, irridu naraw kif se nnaqsu l-problema tal-faqar.

Intom responsabbli li tnaqqsu l-problema tal-faqar imma nistgħu nnaqsu l-problema tal-faqar b'ħidma favur iktar edukazzjoni?

Nixtieq il-kummenti tagħkom.

IS-SUR JOHN CAMILLERI: Ħa nagħmel kumment.

Din l-issue lili personalment bħala Direttur Ġenerali tas-Sigurtà Soċjali tippreokkupani minħabba wkoll il-fatt li n-nies li qed imorru jaħdmu mhumiex assigurabbli għax aħna llum nassiguraw persuni mis-16-il sena 'l fuq.

Jekk il-memorja tiegħi hija tajba, qabel kienu jiġu assigurati żgħażagħ minn 14-il sena 'l fuq.

U ċ-ċaqlieqa saret b'deċiżjoni meta l-edukazzjoni saret obbligatorja sa 16-il sena.

Naħseb li jekk qed jiġru dawn l-affarijiet, hemm bżonn li niltaqgħu mhux biss mal-persuni responabbli mill-Health and Safety imma anke ma' dawk tal-ETC u anke tas-Sigurtà Soċjali.

Għax fil-fehma tiegħi l-fatt li din ġiet imtella' minn 14-il sena għal 16-il sena kien appuntu biex kemm jista' jkun it-tfal jibqgħu l-iskola.

Issa jekk se nibdew bil-mod il-mod lil dawn it-tfal nagħtuhom l-opportunità li jistgħu joħroġu mill-iskola qabel din l-età u mbagħad jistgħu jidħlu fid-dinja tax-xogħol bil-periklu kollu li hemm fil-ħajja tax-xogħol - għax inti tiġi assigurat mill-ħajja tax-xogħol biex jekk allaħares qatt jinqalà xi ħaġa inti tkun kopert – naħseb li rridu nerġgħu naħsbu biex naraw jekk dak li biddilna ħadimx jew le.

Nemmen li dan is-suġġett għandna bżonn niddiskutuh aktar fid-dettall.

U jekk hemm xi każijiet li nistgħu narawhom …

Meta quddiemi jiġi żagħżugħ biex niftaħlu insurance card, ikun irid iġibli ċertifikat mill-Education Department tal-iScholastic Year meta jkun se jagħlaq 16-il sena.

Kif jaf kulħadd, dawk li jkunu f'Form 5 ġeneralment jispiċċaw f'April u ħafna minn dawn iż-żgħażagħ ikunu jridu jibdew jaħdmu mill-ewwel.

Kultant niġi kkritikat għax jiena ma nkunx irrid ninxurjahom peress li ma jkunux għadhom għalqu s-16-il sena u nkun irrid iċ-ċertifikat.

Anke l-Education Department ma jagħtihomx iċ-ċertifikat ta' eżenzjoni qabel ma tkun spiċċat l-iScholastic Year, jiġifieri f'Lulju.

Għaldaqstant kien qed ikollna xi problemi f'dan ir-rigward ma' ġenituri li jkunu jridu lit-tfal tagħhom jaħdmu.

Imma issa qed nitkellmu dwar tfal iżgħar, jiġifieri li jista' jkollhom inqas minn 15-il sena.

Issa dawn mhumiex koperti u huma aktar fil-periklu.

Allura jekk qed jiġru dawn l-affarijiet, għandna niltaqgħu u niddiskutuhom.

THE CHAIRMAN: Sur Camilleri, xtaqt nagħmillek kumment.

Peress li inti responsabbli mid-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali, tista' tgħidli jekk tarax relazzjoni bejn dawk li huma sistematikament unemployed u allura ilhom għal numru ta' snin jieħdu l-benefiċċji soċjali għax ma jaħdmux u tfal li qed ikunu assenti mill-iskola?

Fi kliem ieħor, qatt sar xi eżerċizzju ta' koordinazzjoni ta' statistika, ta' informazzjoni, bejn tfal li huma rrapportati li mhumiex qegħdin imorru skola, allura huma assenti mill-iskola, ma' min qed ikun unemployed ħalli naraw x'relazzjoni hemm u naraw jekk it-tfal ta' dawk li qed ikunu unemployed humiex qegħdin ikunu assenti?

Għax il-problema tal-assenteiżmu tista' tiġi miġġielda jekk verament, kif intqal lilna, jista' jkun hemm outreach programme biex it-tfal ta' dawk il-ġenituri li huma b'mindset li ma jridux jaħdmu, tagħtihom dik l-attenzjoni speċjali.

IS-SUR JOHN CAMILLERI: Mill-esperjenza ta' każijiet soċjali - fuq il-faxxa wiesgħa u mhux neċessarjament min ilu jirreġistra, jista' jkun li bniedem ma jkunx tajjeb għax-xogħol u mhux qed jaħdem – inti tinduna li hemm konnessjoni bejn problemi soċjali fejn hemm familji li qegħdin fuq għajnuniet soċjali.

Biss wisq nibża' li bħala Dipartiment konna aktar iffukati fuq xogħolna, aħna fuq Sigurtà Soċjali u s-Social Workers mill-aspett ta' social work.

Dik l-integrazzjoni kienet nieqsa u jiddispjaċini ngħid li sal-lum għadha daqsxejn nieqsa, għalkemm il-koordinament qiegħed dejjem jikber.

THE CHAIRMAN: Ladarba rridu niġġieldu l-faqar – u għal dan il-kumitat huwa ta' interess kbir li niġġieldu l-faqar – u l-ministeru tagħkom għandu importanza strateġika biex jiġġieled il-faqar f'dan il-pajjiż, x'inhu jżommkom milli tikkordinaw bejnietkom biex bħala ministeru tkunu qegħdin taħdmu għal dak li llum ngħidulu – biex ma nużax il-kliem "ġlieda kontra l-faqar" - social inclusion?

X'qiegħed isir minn min hu responsabbli għas-social inclusion meta għandkom l-informazzjoni f'idejkom ta' dawk il-familji li huma f'riskju ta' faqar?

IS-SUR JOHN CAMILLERI: Fil-fatt li kien qed jiġri hu dak li għadni kif tkellimt dwaru, li kien hemm nuqqas ta' koordinament.

Issa l-koordinament qiegħed dejjem jikber l-ewwelnett issa speċjalment li qegħdin Ministeru wieħed u allura nistgħu nikkordinaw aktar.

U apparti minn hekk, aħna stess bħala diviżjoni daħħalna social worker magħna.

Għax qabel kien ikollok ukoll il-problema ta' ċerta privatezza.

Ħafna drabi s-social workers iħossu ċerta diffikultà li jiddiskutu fil-miftuħ magħna bħala diviżjoni, fuq problemi soċjali ta' familji.

Allura kien hemm nuqqas ta' koordinament minħabba dan l-aspett.

THE CHAIRMAN: Ħalli nagħmillek mistoqsija għax din diġà ltqajna magħha fil-qasam edukattiv.

Intom għandkom problema li s-social workers ma jistgħux jiddiskutu magħkom issues partikolari ta' individwi minħabba d-Data Protection?

Iva jew le?

IS-SUR JOHN CAMILLERI: Li nista' ngħid hu li meta aħna tlabna informazzjoni diretta lis-social workers dwar każijiet partikolari ta' benefiċċjarji, iva kellna problemi fejn ġieli kienu jsibu diffikultà li jgħaddulna l-informazzjoni.

THE CHAIRMAN: Imma hemm xi deċiżjoni meħuda mill-Kummissarju għad-Data Protection li qed iżżomm lil dawn is-social workers milli jiddiskutu magħkom il-qsim ta' din l-informazzjoni?

Għax jekk inhu hekk inkun nixtieq li jkolli laqgħa mal-Kummissarju tad-Data Protection ġdid biex insolvu dawn il-problemi.

MICHAEL GONZI: Jekk l-informazzjoni tkun tridha minħabba investigazzjoni, hemmhekk id-data protection hija tajba imma jekk se tintuża biex tgħin lil dak li jkun, is-sitwazzjoni hija differenti.

THE CHAIRMAN: Rimarka tajba min-naħa tal-Onor.

DR. NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: Ladarba jkollok l-informazzjoni available tista' tużaha anywhere.

MICHAEL GONZI: Għalhekk hija kritika.

IS-SUR JOHN CAMILLERI: Irrid nagħmilha ċara li bħala investigazzjoni, d-diviżjoni qatt ma talbet informazzjoni minn social worker.

Ħalli nagħti eżempju.

Meta mara li tkun separata minn mar-raġel tapplika għall-għajnuna soċjali, l-ewwel ma nsaqsuha min-naħa tagħna hija li tipproduċi d-dokument fejn lir-raġel qed tfittxu għall-manteniment.

Jista' jkollok każijiet fejn il-mara tgħidlek li hi mhijiex qiegħda tfittxu għall-manteniment.

Tgħidlek ukoll biex jekk jista' jkun ma ddaħħalhiex f'ċerti sitwazzjonijiet għax tibża' mir-raġel tagħha peress li kien isawwatha.

F'dak il-każ aħna nsaqsuha jekk għandhiex xi social worker.

Ħafna drabi jkollhom social worker jaħdem magħhom.

Allura ngħidulhom biex iġibu rapport li jipprova li l-każ huwa ġenwin u hemm każ ta' domestic violence biex min-naħa tad-Dipartiment ma jibqax jinsisti magħha biex iġġib dokument li qed tistaqsi għall-manteniment.

Jiġifieri aħna dawn it-tip ta' rapporti nitolbu.

Kien hemm każijiet fejn ingħatajna dawn it-tip ta' rapporti għax il-persuna tgħid lis-social worker biex jibgħatilna r-rapport jew ġieli nkunu nafu lis-social worker u nitolbuh aħna r-rapport imma ġieli sibna diffikultà.

Is-sitwazzjoni issa tjiebet u ma nistax ngħid li għadha kif kienet fi żmien meta kellna problema.

Kien għalhekk li ttieħdet id-deċiżjoni li nimpjegaw magħna social worker biex fejn ikollna każijiet bħal dawn, ma noqogħdux induru mal-lewża imma nibagħtu lis-social worker tagħna, din tagħmlilna r-rapport u aħna nkunu nistgħu mmexxu.

B'hekk nevitaw il-problema li jista' jkun hemm minħabba d-Data Protection.

Biex niġi lura għall-mistoqsija oriġinali li saritli, huwa minnu li iktar ma jkun hemm koordinament, iktar inti tista' tidentifika u tagħmel fine tuning tal-policies biex tilqa'.

Għax ħafna drabi aħna nħarsu lejn policy ta' sigurtà soċjali mil-lat finanzjarju, imbagħad inħarsu lejha mil-lat amministrattiv u mbagħad mil-lat soċjali.

Imma ġieli jkollok mixture ta' dawn l-affarijiet.

Ħafna drabi jiena naħdem ma' Marisa Scerri u we exchange views.

Jiġifieri jiena jkolli pożizzjoni u Marisa jkollha pożizzjoni oħra.

THE CHAIRMAN: Min qed jaħdem direttament fuq l-issue tal-Ħidma kontra l-Faqar f'dan il-pajjiż?

DR NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: Forsi tajjeb li nispjegaw ftit ir-riforma li saret fil-Ministeru din is-sena.

Fil-fatt kellna ċertu taqlib u dan għadu għaddej.

Meta kien hemm żewġ Ministeri, twaqqaf Uffiċċju għall-Inklużjoni Soċjali u ġiet impjegata bniedma li kienet taħt ir-responsabbilta' ta' Dr. Marisa Scerri.

Meta mbagħad saret l-integrazzjoni tal-Ministeru, kien hemm ir-redesignation in portfolios u dak iż-żmien ġie deċiż mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru illi Dr. Miriam Dalmas tieħu ħsieb il-politika kollha, jiġifieri l-politika soċjali u l-politika tas-saħħa.

Aħna deherilna illi din id-deċiżjoni ma tagħmilx daqshekk sens għax hija vasta wisq biex tħalliha kollha fuq persuna waħda u anke tirrikjedi ċertu expertise daqsxejn differenti.

Aħna bqajna nagħmlu r-rappreżentazzjonijiet tagħna through il-Ministru u through is-Segretarju Permanenti.

U fl-aħħar ta' din is-sena, kif xtaqna aħna, ttieħdet id-deċiżjoni, illi jerġgħu jinqasmu dawn iż-żewġ direttorati.

Għalissa qegħdin taħt is-superviżjoni tiegħi.

Fil-fatt Dr. Dalmas reġgħet ġiet appuntata kif kienet qabel, jiġifieri responsabbli għall-Politika dwar is-Saħħa u l-Affarijiet tal-Unjoni Ewropea għax qed naraw li jagħmel ħafna sens li jkollok uffiċċju wieħed li jikkordina l-politika tal-Unjoni Ewropea u l-politika nazzjonali għax dawn iridu jaħdmu id f'id.

Bħalissa dan il-post għadu vojt imma qegħdin nistennew – fil-fatt ħarġet call for application - biex jinħatar Direttur għall-Politika Soċjali u l-Affarijiet tal-Politika dwar l-Unjoni Ewropea għal dak li jirrigwarda l-politika soċjali.

Wieħed mill-punti li kien ħareġ ċar mir-rapport tal-NSR 2006/2008 u li erġajna għamilnih ċar ħafna f'dan ir-rapport, huwa li trid tissaħħaħ l-istruttura.

Ma nistgħux ngħidu li se nagħmlu koordinazzjoni kif nixtiequ meta għandna uffiċjal wieħed illi taħdem fuq l-inklużjoni soċjali.

Hemm bżonn li jkun hemm koordinazzjoni aħjar bejn id-dipartimenti u jekk verament irridu nagħmlu ġlieda kontra l-faqar u favur l-inklużjoni soċjali, hemm bżonn li jissaħħu l-istrutturi.

THE CHAIRMAN: Meta tkun magħżula din il-persuna, se tkun disponibbli għaliha l-informazzjoni li semma' qabel is-Sur Camilleri?

Dik ta' persuni li sistematikament jirreġistraw lilhom infushom bħala unemployed u allura jkun ifisser li tkunu tafu min huma dawk l-adulti li kważi dak hu l-mindset tagħhom?

IS-SUR JOHN CAMILLERI: Internament qatt ma kien hemm problema biex tgħaddi d-data.

Aħna l-unika ħaġa li noqogħdu attenti hija li nneħħu l-identity card number biex il-persuna ma tkunx tista' tiġi identifikata.

L-exchange ta' data internament isir b'mod normali.

THE CHAIRMAN: Sur Camilleri, ma taħsibx – issa jiena layman ħdejk, inti l-espert – li jekk individwu jkun ilu jieħu l-pensjoni jew l-għajnuna għall-benefiċċju soċjali bħala unemployed u jrabbi żewġt itfal jew iktar, din l-informazzjoni tista' tgħinek biex tinduna li dan l-individwu qiegħed jgħix f'riskju ta' ċertu faqar u allura t-tfal tiegħu probabbilment se jkunu assenti mill-iskola?

Jekk min jieħu ħsieb is-social inclusion, jiġifieri l-ġlieda kontra l-faqar, se jitneħħew l-identity card tiegħu u se titkellem biss fuq numru b'mod globalizzat, fejn se jkun jista' jittraċċah lil dak l-individwu biex immorru għall-outreach programme?

IS-SUR JOHN CAMILLERI: Sfortunatament il-problema hija waħda legali.

Skont il-liġi, I cannot exchange that information, lanqas strettament mal-Ministru tiegħi.

Jiġifieri jiena prekluż milli nagħti din l-informazzjoni bil-possibbiltà li niġi akkużat taħt il-liġi kriminali.

Jiġifieri filwaqt li naqbel miegħek, jekk irid ikun hemm l-exchange ta' dik it-tip ta' data, iridu jsiru l-emendi fil-liġi.

THE CHAIRMAN: Ħalli nagħmel mistoqsija b'mod ġenerali vaga ħafna u stupida wkoll.

Minn fejn se jibda min għandu r-responsabbiltà li jaħdem fuq is-social inclusion jew kontra l-faqar?

DR. NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: Naħseb li wieħed irid jagħmel distinzjoni bejn il-client focused work u x-xogħol illi jsir fuq livell ta' politika.

Jekk nieħu l-qasam tas-saħħa fejn għandi l-expertise tiegħi biex nagħmel paragun, għandi d-Dipartiment tal-Health Information li jaqa' taħti u għandna lakuna għax in-naħa l-oħra tal-Ministeru, għandu Social Information Statistic li ma jeżistix …

Mela jiena fl-att tal-informazzjoni dwar il-qasam tas-saħħa m'iniex kuntenta imma komda li għandi ċerta bażi.

Mela minn dik l-informazzjoni - inkunu nistgħu nirrapportawha iktar tard din is-sena - joħorġu trends li hemm ċertu familji li għandhom livell baxx ta' edukazzjoni illi r-respecters tagħhom fejn tidħol is-saħħa huma ħafna agħar minn …

Però jiena mhux se mmur u nitlob lid-Dipartiment tal-Informazzjoni biex jagħtini l-Identity Card, però nagħtu direzzjoni lit-tobba, lin-nurses u lill-professjonisti biex jibdew ikunu aktar aware u nagħmlu policies.

THE CHAIRMAN: Dr. Natasha, il-mistoqsijiet tiegħi ġejjin għax meta hawnhekk konna qegħdin niddiskutu l-faqar b'relazzjoni mat-tfal u tkellmet Dr Angela Abela bħala espert, qaltilna ċerti affarijiet li jiena qed inqabbilhom ma' dak li qed tgħidulna intom.

Allura qed nipprova nara jekk huwiex doable dak li qalet hi ma' dak li qegħdin tgħidu intom.

Jekk forsi tridu tmorru lura għal dik il-laqgħa tindunaw li Dr Abela kienet qed tipproponi biex il-Gvern jagħmel outreach programme, jiġifieri realment ma nibqgħux nitkellmu aktar fuq policies b'mod ġenerali fejn l-individwi huma numri b'mod ġenerali, imma mmorru on client based, jiġifieri se mmorru nfittxu lin-nies fid-djar tagħhom għax nafu min huma mir-reġistri li aħna għandna.

Mela allura se jinħoloq servizz ġdid.

Qed jiġi ndividwalizzat customer focused għax naf li Edwin Vassallo, per eżempju, ilu 20 sena jirċievi l-għajnuna soċjali tal-unemployed u dan għandu żewġt itfal.

Jien nista' nqabbel min hu mill-Mosta li qed jirċievi l-benefiċċji soċjali u min huma t-tfal li mhumiex qegħdin imorru skola u nibda nara t-trends.

Inkun kapaċi nittekilja fuq l-indirizzi ta' dawk l-individwi u nibda nfittixhom.

Allura din hija doable jew le?

Għax jekk inhu hekk, meta niġu biex nagħtu l-proposti aħna lill-Ministeri konċernati jew jiena nitkellem fuqha fil-Parlament, grazzi għall-informazzjoni li qegħdin tagħtuna issa, we have to bear in mind li jekk lanqas inti ma tista' tagħti lill-Ministru tiegħek informazzjoni li għandek fuq min huma l-individwi li ilhom sistematikament jirreġistraw bħala unemployed, mela l-ġlieda kontra l-faqar u l-ġlieda kontra l-assenteiżmu, ma nistgħux nipproponuha kif ġiet proposta lilna at face value.

Imma magħha rridu nagħmlu proposti oħrajn biex ikun possibbli u disponibbli li l-persuna li tkun qed tiġġieled il-faqar taħt il-politika tas-social inclusion, ma titkellimx biss fuq punti ġenerali biss, imma titkellem fuq ħidma li hija client focused.

Inkella f'dan il-pajjiż li tant huwa żgħir, tant nafu lil xulxin, tant nistgħu mmorru faċli għand xulxin u tant nistgħu infejqu l-problema, se nibqgħu narawna 'l bogħod minn xulxin.

X'se jiġri?

Nistgħu niddeċiedu li nagħmluha din il-biċċa tax-xogħol?

Hija vijabbli?

DR MARISA SCERRI: Il-vantaġġ ta' inizjattivi bħall-AĊĊESS, jiġifieri outreached programmes at regional level - għax ħafna drabi jaqbdu cluster ta' bliet u rħula - mill-osservazzjoniijet ta' issa huwa reattiv.

Għaliex qed ngħid hekk?

Għax jidentifika każijiet fejn diġà hemm dawn l-issues li qed issemmi inti u allura qed jesponuhom għal ċerta invulnerabilità.

THE CHAIRMAN: Iddiskrivili għax ma jiena qed nara xejn b'għajnejja bħalissa.

Aħna m'aħniex qed nitkellmu fuq xi ħaġa li hija finta, imma fuq xi ħaġa li hija vera.

Meta qed tgħidli li jaqbad każijiet - żgur li l-Onor.

Michael Gonzi għandu kurżità li jkun jaf – meta se taħdem f'Buġibba din, kif se taħdem?

Meta se taħdem f'Birkirkara, kif se taħdem?

Jiġifieri dawn qed jistennew il-problema tiġi għandhom jew qed ikun hemm xogħol investigattiv, fejn hemm outreach u qegħdin imorru huma f'xi każijiet?

U kif qed ikunu jafu min huma n-nies li jridu jittargitjaw?

DR MARISA SCERRI: Jien nista' nitkellem mill-ftit insight li għandi dwar kif jopera l-AĊĊESS.

Huma jaħdmu ħafna wkoll ma' NGOs u għaqdiet oħra li jaħdmu f'dawk il-lokalitajiet, allura inbena ċertu network.

U hemm sew nies li marru huma stess għax għarfu li għandhom problema u li jistgħu jingħataw l-għajnuna, kif ukoll permezz tas-social workers illi joħorġu u jsibu l-każijiet huma.

Mela x'inhu - kif narah jien issa personalment - il-vantaġġ ta' outreach programme?

Fiż-żmien inizjali jkun aktar reattiv.

Il-problema tkun diġà nħolqot u qed nipprova b'xi mod intaffiha jew insolviha.

Meta inti mbagħad tibda tara ċertu trends u ċerti realtajiet, li forsi għalihom ma teżistix statistika, kif qal is-Sur Camilleri, tibda inti tara l-polz tal-lokal.

U mbagħad tkun tista' ssir proattiv.

Dan għax taf li jekk hemm xi ħadd li sistematikament ma jaħdimx, hemm il-possibbiltà ta' Intergenerational Transmission of Poverty.

Fejn individwu ma jaħdimx u l-likelihood hija li joħloq ġenerazzjoni oħra li hu qed iservi ta' mudell.

MICHAEL GONZI: Fl-opinjoni tiegħi, ħafna minn dawk li jkunu unemployed, rikorrenti u fejn hemm ukoll Intergenerational Transmission of Poverty, ma jkunux iridu għajnuna u jirrifjutawha.

Anzi jekk tipprova tgħinhom, jgħidulek li m'għandhom xejn.

Jiġifieri etikament kif qed tgħid inti, trid toqgħod attent.

L-outreach hija importanti u tista' tagħmel il-ġid imma tista' tagħmillek barrier.

Jiġifieri għalkemm l-idea hija brillanti u tajba, fiha studju enormi, speċjalment min irid jidħol għaliha.

Nimmaġina li l-AĊĊESS għandhom input qawwi mit-tobba, mill-qassisin, mill-kappillani, mill-edukaturi u mbagħad jibgħat lil xi ħadd min ikellimhom.

Imma kif għedt, ġieli huma ma jammettux li għandhom xi ħaġa, anzi jarawk qisek qed tindaħlilhom.

DR MARISA SCERRI: L-AĊĊESS għandhom Youth and Community Worker li fil-fatt huwa rwol kemmxejn differenti minn ta' social worker għax tidħol iktar personali fil-każ.

Vantaġġ ieħor ta' outreach programme hu – forsi wieħed jgħidlek li jista' jkun ta' żvantaġġ ukoll – li jkollok team ta' nies u allura tinbena ċerta fiduċja.

DR MARISA SCERRI: Appuntu, tista' taħdem both ways.

Jew ħsilt bnejt fiduċja fik u se niftaħ miegħek, jew ħadt antipatija miegħek mill-ewwel ġurnata u ma rridx naf bik.

Però inħoss li dan ix-xogħol at grass root level jista' jiffidja tajjeb ħafna into policy.

Għaliex?

Għax minflok il-policy issir hawn fuq mingħajr jew bi ftit statistika – u nemmen li bl-istatistika weħidha jew billi nara numru ma jfisser xejn - meta jkollok rapport ta' social worker without disclosing unnecessary personal details, li tgħidlek li frekwentement qegħdin inisibu dawn it-tip ta' sitwazzjonijiet, naħseb li huwa l-iktar sors ta' riċerka li jista' jinforma l-iżvilupp tal-policies.

U nemmen illi permezz ta' dan l-outreach - li fil-bidu nibqa' nisħaq li jkunu reattivi imma mbagħad jibdew isiru proattivi, għax iktar ma ssir taf iż-żona tiegħek iktar tista' tantiċipa x'jista' jinqala' – inkunu qed ngħinu mhux biss fuq livell ta' individwu jew ta' familja, imma ngħinu wkoll għall-iżvilupp ta' policies nazzjonali.

THE CHAIRMAN: Però jiena, mingħajr ma nitlob li xi ħadd jaqbel miegħi, filwaqt li nifhem il-preokkupazzjoni ta' l-Onor.

Gonzi, xorta għadni ma nistax nifhem li għandna nies li qegħdin jgħixu f'riskju ta' faqar.

Żgur li kulmin hu fil-politika ma jridx jara dan il-fenomenu ta' riskju ta' faqar jikber imma jridu żgur jonqos.

U intom żgur li taqblu miegħi u żgur li kull meta jitkellem il-Gvern at policy level jew inkella anke b'interess politiku, ikun min ikun fil-Gvern, irid jara li l-assenteiżmu jonqos.

Jien awtomatikament b'dawn iż-żewġ ideat f'moħħi, ma nistax ma naħsibx, li minkejja kull riskju li jista' jkollu, li sistematikament min-naħa tal-Gvern irid ikun hemm outreach programme riġidu.

Dan mhux biex jittekilja l-problema f'lokalitajiet differenti imma joħroġ ifittex il-problema hu, janalizzaha hu bħala Gvern u mhux jistenna li l-informazzjoni tidħol piecemeal, ftit minn hawn u ftit minn hemm, meta l-Gvern qed iħallas għal dawn il-problemi ta' assenteiżmu u ta' unemployment!

Għax dawn trends se jibqgħulek.

Aħna qegħdin inkunu reattivi minflok proattivi.

Qed nimxu biss fuq x'naħsbu li huma t-trends.

Jekk f'daqqa waħda għax se jkolli ċensiment fi żmien sentejn oħra, minflok il-problema tibqa' sejra kif inhi sejra kif nistennewha li tmur, jirriżulta li ħarbet minn idejja, għaliex għandi nieħu deċiżjonijiet ladarba l-problema tkun ħarbitli minn taħt idejja u ma nieħux soluzzjonijiet illum?

Mela inti responsabbli mis-sigurtà soċjali.

L-ikbar problema li għandek hi li l-gvern ma jridx jagħtik flus imma trid titolbu l-flus biex iħallas il-benefiċċji soċjali.

Meta se nkunu proattivi biex jekk għandna toqba x'imkien, nippruvaw insodduha?

Għax is-side effects tal-povertà qegħdin ikunu unemployment benefits, assenteiżmu u nuqqas ta' nies li qegħdin jispiċċaw fuq il-workforce.

B'riżultat ta' dan, l-ETC qiegħda tiġi ffaċċjata b'nies li trid tipprova tittrejnjahom għal xogħol manwali u bażiku, għax ħila ta' innovazzjoni m'għandniex.

Mela hawn niġi jiena u din hija d-dilemma tiegħi.

Mela jien qed naqra d-dokument li dan il-Kumitat diġà ipprepara fl-amministrazzjoni li għaddiet fuq l-Ekonomija tal-Għerf.

Issa b'din l-Ekonomija tal-Għerf ma nistgħux nimxu 'l quddiem jekk mhux se jkollna min hu kapaċi juża ċertu mezzi ta' komunikazzjoni jew inkella għandu ċertu mindset.

Fl-istess ħin qegħdin noqogħdu kawti li ma nirriskjawx is-side effects negattivi ta' outreach programme riġidu - fuq informazzjoni li għandek int – minflok ma mmorru biex nagħmlu l-ġid li nistgħu nagħmlu jekk verament irridu nfittxu dawk it-tfal jew żgħażagħ li mingħajr m'għandhom tort, twieldu ġo familji fejn missierhom ma jridx jaħdem sistematikament.

Ma nistax nifhem kif il-persuni b'diżabilità jiġu jgħiduli kemm hu mportanti li huma jibqgħu jgħixu fil-komunità f'ambjent familjari, il-Kummissarju għat-Tfal tiġi tgħidli kemm hu mportanti li t-tfal jgħixu ġo familja minflok jgħixu f'istituzzjoni u mbagħad fejn għandna l-familji li huma mħarbtin, ma jimpurtaniex li narawhom jgħixu b'dak il-mod.

Imma jiena jimpurtani minn dawn it-tfal.

Jiġifieri r-riskju tal-faqar fih ħafna elementi.

Social inclusion hija kelma li taħbilna ħafna mir-realtà tal-problema vera x'inhi.

Social inclusion hija faqar.

Jiena nippreferi nuża l-kliem "ħidma kontra l-faqar" jew "ġlieda kontra l-faqar".

Għalkemm ħidma kontra l-faqar u ġlieda kontra l-faqar huma żewġ ambjenti differenti.

Jiena rrid ġlieda kontra l-faqar imma ma rridx ħidma kontra l-faqar!

Għax ħidma kontra l-faqar hija dik li għandi.

B'mod ġenerali noqogħdu naraw it-trends, noqogħdu naraw in-numri.

Biex nagħmel ġlieda kontra l-faqar I go focused fil-komunitajiet, I go focused fid-djar.

Iżjed u iżjed meta issa jista' jkolli riforma fil-liġi tal-kera, fejn għal numru ta' snin tista' toħroġli beraħ problema ta' faqar fejn illum il-liġi - ħażina kemm hi ħażina - tagħti saqaf lill-faqar u għada pitgħada dak il-fqir mhux se jkollu saqaf.

Mela x'se jiġri għada, se jkolli ħafna nies homeless?

Fis-sistema tas-saħħa hemm Dipartiment li jaħdem famuż f'dik li hija prevention.

Kif se nieħdu ħsieb il-prevention minn issa biex naraw li l-problema tal-faqar ma tibqax tikbrilna għal dawn is-side effects kollha li għandna?

Dawn huma l-affarijiet li rridu niddiskutu magħkom.

Issa aħna qegħdin nittestjaw il-proposta li ġiet mogħtija lilna u qabel ma npoġġuha fir-realtà tal-parlament, tal-plenarja u nressqu r-rapport tal-laqgħa li kellna, għandna opportunità tad-deheb biex magħkom nittestjaw dik il-proposta u ma npoġġuhiex fil-parlament nofsha moħmija imma npoġġuha moħmija.

Għax issa nafu dik il-proposta xi problemi għandha.

L-Onor.

MICHAEL GONZI: Kemm kellha każijiet ta' tfal bi problemi, jiġifieri msawtin, l-Appoġġ is-sena l-oħra?

Lili qaluli li kellhom 1000 każ ta' tfal bi problemi.

DR MARISA SCERRI: Bħala statistika m'għandiex.

Issa dawn huma każijiet li ġew b'xi mod għall-attenzjoni tagħhom.

DR MARISA SCERRI: Jiġifieri ma tistax teskludi l-possibbiltà li kien hemm oħrajn.

MICHAEL GONZI: Dażgur, jista' jkun hemm oħrajn li lanqas biss ġew rikonoxxuti.

Id-domanda tiegħi hija dan: Meta l-Appoġġ imbagħad tkun qed tgħin lil dawn it-tfal, kif timxi mal-familji tagħhom?

Fir-rigward ta' dak li qal iċ-Chairman, għandu raġun imma ma rridux inkunu qisna an FBI network.

Għax faċli tgħid dawn l-affarijiet imma ladarba inti tirrikonoxxi li t-tfal għandhom dawn it-tip ta' problemi, lil dak il-ġenitur li qiegħed jiskarta x-xogħol, ma jridx jaħdem, għaddej tajjeb bil-benefiċċji soċjali, kif se tikkonvinċih biex jieħu ħsieb il-familja tiegħu?

THE CHAIRMAN: Jien xorta ma naqbilx.

MICHAEL GONZI: M'hijiex faċli.

THE CHAIRMAN: Jiena ma nagħmel xejn FBI style, imma nista' nagħmel xi ħaġa li hija iktar commercial style.

Commercial style mhuwiex FBI style imma fejn il-kummerċjant irid jasal, kapaċi jagħmel xi ħaġa li ma ddejjaqx nies u jkun jaf.

Jien ma rridx - ħalli naslu biex nikkonkludu - dak li hu miktub f'paġna numru 3, fejn għandna "Identification of vulnerable families to combat intergenerational transmission of poverty."

MICHAEL GONZI: Ħalli nagħmillek domanda.

Inti semmejt organisations fejn għandek il-politika soċjali u tas-saħħa.

Din hija more EU-based jew minħabba social inclusion?

Ma taħsibx li l-politika edukattiva għandha tidħol ukoll mas-set-up organizattiv tiegħek?

Għalkemm ovvjament id-diskussjoni maż-żewġ Ministeri differenti għandha tidħol ukoll fuq il-politika edukattiva meta kif qed nindunaw, il-claim qed imur dejjem fuq it-tfal, fuq l-edukazzjoni, fuq il-14 year olds, jiġifieri kollox fuq it-tfal u fuq is-set-up kollu tal-education ma jidħolx?

DR NATASHA AZZOPARDI MUSCAT: Jiena responsabbli għall-qasam soċjali.

Però għandna links tajbin, jiġifieri qed isir xogħol mal-education, anke mal-Kummissarju għat-Tfal, imma rridu naħdmu mbagħad f'struttura burokratika.

Jekk għada pitgħada l-istruttura tal-Ministeri terġa' tinbidel, f'dak li huwa policy dejjem tirrifletti l-ministerial portfolio.

(Interruzzjonijiet)

Però ejja nagħmlu distinzjoni bejn il-policies u minn fejn jiġi s-service provision.

Aħna fejn qegħdin naraw li hemm bżonn isir ħafna u ħafna integration, huwa fis-service providers.

Intom għadkom kif tajtu dawn l-eżempji tal-familji b'multiple problems.

Mela aħna qegħdin insibu sitwazzjoni fejn għandek familja li jkollha tlieta jew erba' case officers jew social workers, xi ħadd għall-problema tal-alkoħol, xi ħadd għal problema oħra, u dawn ġieli forsi lanqas ikunu qegħdin jagħmlu case conferences flimkien.

Huwa hemm fejn irridu nippruvaw inġibu s-sitwazzjoni iktar koordinata.

Però jiena fiduċjuża illi l-proġett ta' l-AĊĊESS għen.

Għaliex?

Għax il-fatt li ġġib f'lokazzjoni waħda, f'dinja waħda, il-professjonisti differenti jaħdmu flimkien, dik diġà se tgħin.

Meta niġu għal dawn ir-record linkages – għax bażikament din hija kollha sistema ta' record linkages - trid toqgħod attent ħafna kif tipprova taħdimhom.

Per eżempju fis-saħħa din id-darba se nkunu nistgħu nagħmluhom permezz ta' survey imma mhux permezz tar-routine data collection.

Permezz ta' ġbir ta' ħafna aspetti ta' informazzjoni differenti, jippermettilek li tagħmel ir-record linkages.

Imma sistema li f'dan il-pajjiż m'għandniex u li pajjiżi oħra għandhom, hija fejn tillinkja l-imwiet mas-social status.

Bażikament joħroġ ċar mil-letteratura illi l-età tal-mewt hija wkoll related mas-social status.

Dik it-tip ta' data m'għandniex f'Malta.

Waħda mill-problemi li għandna hi li l-liġi fuq iċ-ċensiment hija riġida ħafna - kif qegħdin nagħmlu exchange of ideas forsi Dr. Dalmas taf iktar fuqha - u kif tista' tuża d-data taċ-ċensiment.

Aħna bħala Ministeru għall-Politika Soċjali u Ministeru għall-Politika tas-Saħħa, m'għandniex aċċess għad-data taċ-ċensiment.

DR. MIRIAM DALMAS (Director – Policy Development): Meta kont naħdem fid-diviżjoni tal-Health Information, ippruvajna nibdlu ċ-ċertifikat tal-mewt billi tidħol l-Educational Status tal-mejjet biex iktar 'il quddiem inkunu nistgħu nagħmlu relazzjonijiet bejn il-kawża tal-mewt.

Din l-informazzjoni rridu nġibuha mill-NSO u li tiġi miċ-ċensiment.

Għax fiċ-ċensiment trid tiddikjara bejn wieħed u ieħor l-educational level ta' kull persuna.

Però kellna diffikultajiet kbar, spiċċajna erġajna għamilna reviżjoni taċ-ċertifikat għax kellna bżonn nagħmluha u dan il-kriterju kellna nneħħuh barra.

(Interruzzjonijiet)

Le, din l-informazzjoni nillinkjawha mal-informazzjoni li għandna fuq iċ-ċensiment, jiġifieri lill-persuna ma nsaqsuha xejn aħna.

L-idea tagħna m'hijiex biex ngħidu li t-tali persuna ma kellhiex tant edukazzjoni imma biex 'il quddiem inkunu nafu l-age, il-gender, l-education, ir-region, eċċ. għax dawn l-affarijiet kollha jaffettwaw il-health status tiegħek.

U l-idea hi li nkunu nafu fejn verament qed jaffettwaw.

Sibna li hawn Malta l-educational level fil-każ tas-saħħa huwa a very good proxy measure għal the social economic status.

Meta morna biex naraw dwar l-income information, tant noqogħdu attenti bħala pajjiż, li ma ngħidux eżattament kemm qed naqilgħu, li dik l-informazzjoni anke mill-NSO u miċ-ċensiment, ma tkunx reliable.

Imma l-educational level insibuha iżjed reliable.

Din nafuha minn studji li għamilna u ħareġ li l-educational level huwa a very good proxy measure għal social economic status, però kellna diffikultà u kellna naslu biex niffinalizzaw ċertifikat ta' mewt ġdid mingħajr din l-informazzjoni għax kellna objections kbar, data protection being one of them.

Żgur li rridu naġġornaw din il-laqgħa għal darb'oħra.

Jiena biex inkun qed nikkonkludi s-session tal-lum, fejn forsi tajna iktar enfasi fuq is-social inclusion, inħoss li hemm diskrepanza kbira bejn ir-realtà tal-problema hemm barra u bejn dak li qed jiġi rrapportat li hemm miktub f'paġna 20, dik li hija paġna 3 f'dan ir-rapport.

Din tgħid hekk:

Veru dan huwa miktub u tajjeb li huwa miktub, imma jiena narah finta dak li qed jiġi miktub jekk mhux se jkollna servizz li huwa focused b'informazzjoni - kif konna qegħdin nispjegaw l-ewwel - li trid tiġi linked bejn servizz u ieħor.

Għax nemmen li f'dan il-pajjiż din il-problema nistgħu nwaqqfuha.

Aħna nixtiequ nimlewkom b'dan l-entużjasmu u bil-ħerqa li nkunu innovattivi u nippruvaw insibu metodi ġodda kif verament nistgħu niġġieldu l-faqar, u mhux nibqgħu hekk.

Aħna nixtiequ naraw ħidma proattiva għax meta ġew mogħtija lilna dawk il-proposti, tant rajnihom li jistgħu jagħmlu sens.

Issa jiena nżomm f'moħħi kemm dak li qal l-Onor.

Gonzi kif ukoll dak li qalet l-Onor.

Justyne Caruana, li r-riżultat ta' din il-ħidma jista' jkollu side effects li huma negattivi, però jien persważ li jekk il-gvern b'sinċerità jinżel għand il-poplu u jispjega li dak li qed jagħmel huwa biex verament f'dan il-pajjiż innaqsu l-asstenteiżmu, innsaqsu l-illiteriżmu, inżidu l-workforce, inżidu l-kwalità tal-ħajja ta' ħafna nies, kapaċi nikkonvinċu li ħidma bħal din trid issir.

Però mbagħad ovvjament trid tagħmel emendi f'ċerti liġijiet.

Fid-9:20 pm id-diskussjoni fuq dan is-suġġett kienet interrota u l-Kumitat aġġorna għal data li kellha tiġi kkomunikata iktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU 12

It-Tlieta, 20 ta' Jannar, 2009

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.30 p.m.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat, ippresieda.

PREŻENTI: L-Onor Frederick Azzopardi, l-Onor Evarist Bartolo (sostitut), l-Onor Justyne Caruana u l-Onor Michael Gonzi.

Is-Sur James Carabott, Research Analyst mal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali fil-Kamra tad-Deputati attenda għal din il-laqgħa.

Il-President tal-Kumitat qal it-talba.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nr 11 li saret nhar l-Erbgħa 14 ta' Jannar 2009 ġew konfermati.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat, poġġa fuq il-Mejda tal-Kumitat dokument ta' l-EU, li ntbagħat minn Working Group 1 għal informazzjoni biss.

Kontinwazzjoni.

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat stieden lil Dr Natasha Azzopardi Muscat, Director General (Strategy and Sustainability), Dr Marisa Scerri, Director (Programme Implementation) u Dr Miriam Dalmas Director (Policy Development) kollha mill-Ministeru tal-Politika Soċjali biex jagħtu preżentazzjoni dwar in-National Report on Strategies for Social Protection and Social Inclusion 2008 – 2010.

Wara kien hemm diskussjoni.

SKRIVANA TAL-KUMITAT

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


IL-ĦDAX-IL PARLAMENT

KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 13

L-Erbgħa, 21 ta' Jannar, 2009

L-Onor Edwin Vassallo, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 21 ta' Jannar, 2009 fis-7:15 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

F'hiex isarraf in-nuqqas tal-missier fil-familja, minħabba separazzjoni u l-effetti fuq it-tfal?

Affarijiet oħra.