KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru. 14

It-Tnejn, 18 ta' Ottubru, 1999

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz Lm1

Laqgħa Nru. 14

It-Tnejn, 18 ta' Ottubru, 1999

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.17 p.m.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru. 13 li saret fis-6 ta' Lulju, 1999 ġew konfermati.

ABBOZZ FINALI TAL-KURRIKULU MINIMU NAZZJONALI

IĊ-CHAIRPERSON (Onor. Helen D'Amato): Nagħtu bidu għall-ewwel sessjoni ta' diskussjoni dwar il-kurrikulu minimu nazzjonali.

Dan il-kumitat irċieva ittra mill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, l-Onor.

Louis Galea, fejn qal li jixtieq li l-abbozz finali tal-kurrikulu minimu nazzjonali jiġi diskuss fil-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali bil-għan li l-abbozz finali jiġi magħrbel aktar qabel ma jidħol fis-seħħ għall-istudenti tagħna.

Tajjeb illi fil-qosor nagħti l-isfond storiku tal-kurrikulu minimu nazzjonali.

Fl-1995 inbeda l-proċess ta' reviżjoni u tiġdid tal-kurrikulu minimu nazzjonali li kien daħal fis-seħħ għall-kindergarten u livell primarju fl-1989 u għal-livell sekondarju fl-1990.

Fl-1995 kellna d-dokument "Tomorrows' School", imbagħad fl-1998 kellna l-abbozz ġdid tal-kurrikulu minimu nazzjonali għall-edukazzjoni ta' tfal ta' bejn it-tlieta u s-16-il sena, liema dokumenti servew biex isir djalogu wiesa' ma' kull min kien involut fl-edukazzjoni.

Matul dawn l-aħħar xhur saru wkoll diversi diskussjonijiet u l-Ministeru ta' l-Edukazzjoni rċieva numru ta' kummenti u rakkmandazzjonijiet u kien fid-dawl ta' dan kollu li d-dokument ta' l-1998 ġie rivedut.

F'Lulju ta' din is-sena ntbagħat abbozz rivedut lil firxa wiesgħa ta' nies u wara li reġgħu ġew ikkonsidrati l-aħħar kummenti ħareġ l-abbozz finali li għandna quddiemna llum.

Jiena konxja li bosta minnkom diġa' tajtu l-kontribut tagħkom fid-diversi fażijiet qabel ma ħareġ dan l-abbozz finali, iżda nħoss illi issa l-Parlament jenħtieġlu jisma' r-reazzjonijiet tagħkom għall-abbozz.

Hija x-xewqa tagħna li nisimgħu l-opinjoni ta' keyplayers u stakeholders f'dan il-qasam u se jingħata wkoll iċ-ċans lill-politiċi biex jitolbu spjegi mingħandkom u fl-istess waqt iwasslu l-fehmiet tagħhom dwar dan is-suġġett.

B'hekk f'din id-diskussjoni nkunu qegħdin ninkludu lil dawk kollha li jridu jaħdmu biex dan il-kurrikulu jkun imfassal bl-aħjar mod possibbli u mħaddem b'mod mill-aktar effettiv għall-ġid tal-komunita' kollha.

U meta għedt "komunita'" u mhux "it-tfal" jew "iż-żgħażagħ" tagħna, għedtha konxjament.

Naturalment is-suċċess ta' dan il-kurrikulu jiddependi minn ħafna forzi.

Jiddependi mill-qasam politiku biex fil-qasam edukattiv ikun hemm consensus - u dan il-consensus dejjem intwera - ħalli jkun hemm l-anqas skossi possibbli.

Jiddependi wkoll minn djalogu kontinwu bejn il-ministeru, id-diviżjoni u l-iskejjel dwar l-implimentazzjoni u t-tiġdid tiegħu, mill-professjonalita' tal-kapijiet ta' l-iskejjel u ta' l-għalliema, minn djalogu kontinwu ma' l-union u mill-parteċipazzjoni - din hija importanti ħafna - tal-ġenituri fil-proċess sħiħ ta' l-edukazzjoni.

Is-suċċess tal-kurrikulu ġdid jiddependi mill-firxa kollha ta' nies involuti fl-implimentazzjoni tiegħu.

Intom li se tagħtu l-preżentazzjoni tagħkom, il-ħsebijiet u l-fehmiet tagħkom, nixtieqkom li fid-diskussjoni tiffukaw fuq l-abbozz li għandna quddiemna u mhux fuq xi ħaġa li kien hemm qabel jew fuq xi ħaġa li għad trid tiġi.

Nixtieqkom tiffukaw proprju fuq il-prinċipji kif inhuma mniżżlin f'dan l-abbozz, jekk taqblux magħhom, jekk hemmx xi ħaġa nieqsa jew żejda fuq l-għanijiet li lkoll kemm aħna nixtiequ nilħqu u b'mod partikolari kif jista' jitħaddem, jiġifieri kif jista' jsir realta' u mhux jibqa' biss dokument fuq xi xkaffa.

Tajjeb li fost affarijiet oħra naraw kif id-dokument se jorbot lill-iskejjel kollha - l-abbozz japplika mhux biss għall-iskejjel tal-gvern imma anke għall-iskejjel reliġjużi u skejjel indipendenti - kif se jolqot lil kull skola u lil kull individwu jekk nidħlu iktar fil-fond bid-diversita' kollha tiegħu.

F'dan id-dokument id-diversita' tissemma ħafna drabi imma li rridu naraw huwa kemm fil-verita' id-dokument se jilħaq id-diversitajiet u kemm se joffri flessibbilta' biex din ir-realta' narawha u kemm id-dokument se jagħti safeguards biex l-istandards mixtieqa jintlaħqu.

Nixtieq li naraw ukoll kif il-prinċipji li hu msejjes fuqhom dan id-dokument se jgħinu biex filwaqt illi tiġi preservata l-identita' tagħna, jinfetħu orizzonti wesgħin ħafna kemm għall-istudenti kif ukoll għall-komunita'.

Kif diġa' nformajnikom, nixtieq li intom li se tagħtu l-preżentazzjoni tagħkom tieħdu madwar għaxar minuti ħalli mbagħad il-membri ta' dan il-kumitat ikunu jistgħu jagħmlu mistoqsijiet jew jitolbu spjegazzjonijiet mingħandkom dwar kif taħsbuha intom fuq diversi affarijiet illi tkunu għedtu in relation mad-dokument.

Se nagħti iktar ħin lid-direttur ġenerali tad-diviżjoni ta' l-edukazzjoni u lid-direttur għall-iżvilupp tal-kurrikulu għaliex naturalment huma jridu jagħtuna t-tifsira tal-kurrikulu.

U se nagħmel allowance ukoll lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni li għandu responsabbilta' li tagħtihielu l-liġi ta' l-1988 fejn f'artiklu 45, subsection (c), insibu li the law empowers the minister to determinate the curriculum.

GĦal dawn il-laqgħat il-Ministru Galea qiegħed hawnhekk bħala membru tal-kumitat u llum qiegħed jissostitwixxi lill-Onor.

Onor. Louis Galea, nitolbok tkun kemm jista' jkun fil-qosor.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni): Nixtieq nirringrazzja lill-Kumitat dwar ix-Xogħol tal-Kamra u l-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali li qablu li l-abbozz finali tal-kurrikulu minimu nazzjonali jiġi wkoll sottomess għall-konsiderazzjoni ta' dan il-kumitat.

Tajjeb illi wieħed ipoġġi mill-ewwel il-mira prinċipali ta' dan id-dokument.

L-iskop prinċipali huwa li nippruvaw li l-esperjenza edukattiva f'pajjiżna għat-tfal ta' bejn l-eta' ta' tlett snin u 16-il sena, l-eta' obbligatorja ta' l-iskola, ċioe' sa meta wieħed jispiċċa l-Form 5, tiggarantixxi livell bażiku ta' edukazzjoni u tiggarantih bħala dritt lit-tfal kollha, bniet u subien, ġuvintur u tfjaliet.

Jiġifieri dak li huwa mfisser fil-prinċipji tal-Kostituzzjoni, u anke bħala objettiv fl-Att dwar l-Edukazzjoni, qegħdin nagħtuh sura iktar konkreta ta' kif id-drittijiet illi huma enunċjati f'dawn il-liġijiet bażiċi nkunu nistgħu nwettquhom.

Aħna nafu li s-sistema edukattiva ta' pajjiżna għamlet ħafna ġid u hija sistema li tilħaq b'mod tajjeb, ħafna livelli, imma hija wkoll sistema li għadha m'hijiex qed tilħaq lit-tfal kollha.

Tant hu hekk li meta naqbdu ġuvintur u tfajliet ta' 16-il sena u naraw x'kisbu wara esperjenza twila edukattiva, insibu li numru minnhom għad jonqoshom ħafna iktar żvilupp sew f'dik li hija personalita' u wisq aktar f'dak li huwa żvilupp edukattiv, per eżempju, fil-qasam tal-qari u fil-qasam ta' kif il-ħiliet li jkunu kisbu jkunu kapaċi japplikawhom fil-ħajja tagħhom u fil-ħajja tax-xogħol.

Il-kurrikulu minimu nazzjonali huwa gwida li jindika l-livell minimu.

M'aħniex qegħdin ngħidu li s-sistema edukattiva trid tasal proprju sa dan il-livell.

Dan huwa l-livell minimu li l-Istat qed ipoġġi quddiemu bħala l-livell illi għandu jkun garantit għat-tfal kollha.

Huwa l-istrument illi l-Istat qiegħed juża biex ipoġġi sensiela ta' miri, sensiela ta' prinċipji u sensiela ta' għanijiet illi bejniethom jistabbilixxu l-livell minimu u l-kwalifiċi u li jirrikonoxxi l-bżonnijiet ta' tfal, liema bżonnijiet wieħed irid jipprova jgħinhom isolvu u jgħinhom jiżviluppaw.

Fil-kurrikulu, kif kulħadd jaf, hawn taqsima li titkellem dwar 14-il prinċipju u 14-il għan illi, biex ngħid hekk, huma l-miri li jridu jassiguraw li l-prinċipji kurrikulari jitwettqu.

Il-qofol tal-kurrikulu jimmira lejn l-iżvilupp sħiħ tal-bniedem li huwa marbut mal-ħila ta' l-iskola li jirnexxielha tistimula l-ħsieb kritiku, il-ħsieb kreattiv u l-ħsieb intelliġenti fit-tfal tagħna, li tiżviluppalhom il-ħila tar-raġuni u li tiżviluppalhom dawk il-ħiliet kollha li huma għandhom bżonn.

Il-kurrikulu huwa għodda ta' żvilupp sħiħ; il-kurrikulu jitkellem fuq edukazzjoni, soċjalizzazzjoni, valuri umanistiċi u fuq trasmissjoni ta' valuri u ta' kultura.

Jitkellem ukoll fuq kif it-tfal għandna ngħinuhom jiżviluppaw imġieba tajba mibnija fuq ċerti prinċipji etiċi.

U valur importanti ħafna huwa li nipprovaw niżviluppaw fit-tfal tagħna dak is-sens ta' appartenenza għall-pajjiżna, għaċ-ċittadinanza ta' pajjiżna u għall-mod kif inkunu nistgħu nfissruha.

Il-kurrikulu huwa magħmul b'mod illi jagħti l-possibbilta' lil kull skola tqis il-bżonnijiet ta' tfal li għaliha hi responsabbli u jagħti viżjoni komuni.

Hawn qed naraw shift minn sistema li hija iktar interessata tiffoka fuq il-kontenut tat-tagħlim għal sistema li se tħares iktar lejn ir-riżultati, lejn dawk li ngħidulhom l-outcomes.

Naturalment dan kollu jiddependi minn ħafna affarijiet.

Jiddependi minn affarijiet illi għandhom x'jaqsmu ma' l-ekwita' u ma' l-inklussivita' u allura nidħlu fi kwestjonijiet fejn il-kurrikulu jagħraf bħala ħaġa pożittiva d-differenzi ta' bejn it-tfal u jiċċelebra dawn id-differenzi, pero' fl-istess waqt jipprova li huma x'inhuma d-differenzi, sija jekk huma ta' sess, ta' abbiltajiet jew ta' diżabilitajiet, jara li kulħadd ikollu l-istess dritt illi jasal, anke jekk jinvolvi proċess differenzjat fl-esperjenza edukattiva.

Jiġifieri l-kurrikulu minimu nazzjonali huwa ddisinjat b'mod flessibbli li fih l-iskola tista' tiżviluppa l-policies, l-istrateġiji u l-metodi ta' twettiq ta' dawn il-policies u tista' wkoll tagħżel riżorsi, stili u teknoloġiji u l-metodu ta' kif l-għalliema, il-ġenituri u l-istudenti jaħdmu flimkien.

Dan kollu mbagħad jiġi applikat fi tliet stadji; bikrija, primarja u sekondarja.

Jistgħu jiġu trattatati diversi kwestjonijiet, bħalma huma liema lingwa għandha tintuża, x'inhuma l-implikazzjonijiet tal-politika inklużiva fl-edukazzjoni, l-enfasi fuq it-tagħlim, l-aspett ta' reliġjon u l-ambjent fiżiku fl-iskejjel.

Fid-dokument hemm enfasizzat ukoll id-djalogu kontinwu li jrid ikun hemm bejn il-partners fis-sistema edukattiva u l-mira li nersqu iktar lejn skejjel illi huma diċentralizzati u iktar awtonomi.

Il-kurrikulu jiġbor mhux biss il-ħafna affarijiet li semmejt u ħwejjeġ oħra li jkollna ċans nitkellmu fuqhom 'il quddiem, imma jipprova jagħti direzzjoni kemm jista' jkun ċara li tgħin lill-għalliema, lill-kapijiet ta' l-iskejjel, lill-kunsilli skolastiċi u lill-ġenituri jikkoperaw flimkien biex nersqu lejn il-miri li aħna qed inpoġġu quddiemna b'mod effettiv.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak.

Nixtieq issa nsejjaħ lis-Sur Charles Mizzi li huwa d-direttur ġenerali fid-diviżjoni ta' l-edukazzjoni.

Sur Mizzi, bħalma għedtlek, se nagħtik ftit iktar minn għaxar minuti, pero' nixtieqek tillimita lilek innifsek.

Naturalment niftħu d-diskussjoni u jekk ikun hemm punt li jidhrilna li ma ġiex trattat biżżejjed u li forsi jkun qiegħed idejjaqna jew jinkwetana, nerġgħu inqajmu dak il-punt, imma kemm jista' jkun, ma nagħmlux ripetizzjonijiet.

Ninfurmakhom li dawn is-seduti qed jiġu rrekordjati, għalhekk inutli jingħadu kummenti minn naħa tal-floor għaliex ma jkunu jiswew assolutament għal xejn.

Qabel ma tibdew titkellmu, nixtieqkom tgħidu min intom, x'kariga għandkom u mil-liema assoċjazzjoni jew grupp tkunu ġejjin.

Magħna għandna wkoll lill-ġurnalisti li bħal dejjem jagħtuna servizz tajjeb ħafna meta jagħmlu coverage ta' dawn is-sessjonijiet.

IS-SUR CHARLES MIZZI (Direttur Ġenerali (Edukazzjoni) Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni): Fil-preżentazzjoni tiegħi, iktar milli nimxi sistematikament ma' l-abbozz tal-kurrikulu - nixtieq li d-direttur għall-iżvilupp tal-kurrikulu li hija proprju impenjata fuq dan ix-xogħol tiżvolġi dan il-lat - se nipprova nagħti l-kuntest ta' dan il-kurrikulu li fih se jimxi l-iżvilupp edukattiv.

Jien se nipprova nispjega x'għodda siewja hija li għall-iżvilupp ta' l-edukazzjoni jkollok dokument bħal dan u xi jfisser dan il-kurrikulu.

Meta qed ngħidu li l-kwalita' ta' l-edukazzjoni trid titjib, qed ngħidu li definittivament għandna bżonn establishment edukattiv u aħna l-għalliema, flimkien ma' l-istakeholders kollha, irridu nsiru iktar riflettivi.

Fl-iskejjel qisna wrietna prattika ta' attitudni u ta' tradizzjoni u jekk hemm xi ħaġa li trid tinbidel, hija li l-ewwelnett irridu nkunu ftit riflettivi biex naraw x'qed nagħmlu eżatt u kemm fil-fatt qed nilħqu l-għan tagħna f'dak illi aħna msejħin għalih.

U proprju dan kien l-eżerċizzju li sar biex inħareġ l-abbozz li għandna quddiemna.

Jien naħseb li l-mod li sar kien tajjeb.

Kien hemm bżonn ta' kjarifika ta' ċertu konċetti u għalhekk ittieħed ċertu żmien sabiex tlesta.

Qabel niftaħ l-ewwel folja ta' dan id-dokument, ngħid illi matul l-aħħar tlett snin kien hemm eżerċizzju ta' riflessjoni li ġiegħlet lill-professjoni kollha taħseb, tasal għall-objettiv u tinterjorizzah.

Inutli jinkiteb rapport li ħadd ma jaf eżatt xi jfisser.

X'differenza tagħmel meta jkollok rapport illi jkun interjorizzat minn kulħadd u allura nistgħu nimxu fuqu.

Dan il-kurrikulu għadda minn proċess.

Ħalli l-ewwel ngħid xi ħaġa dwar il-proċess qabel ma ngħaddi għall-element l-ieħor tal-prodott, il-kontenut.

Il-proċess sar b'ċertu galbu; mhux se noqgħod ngħaddi mill-fażijiet kollha tiegħu, pero' tajjeb jingħad li kien hemm madwar 300 talba biex issir reviżjoni tal-kurrikulu l-antik.

Twaqqaf steering committee magħmul minn ħafna partijiet, u mis-sottomissjonijiet li rċevew u mid-diskussjonijiet li saru, inħareġ l-ewwel draft.

Dan id-draft reġa' ġie ċċirkolat lil kulħadd, intbagħtu diversi reazzjonijiet dwaru - reazzjonijiet li ħafna minnhom nafuhom għax kienu anke fl-istampa - u mbagħad inħareġ id-draft li għandna quddiemna li fil-fatt jirrifletti ħafna mir-reazzjonijiet li saru fuq l-ewwel draft.

Jien naħseb illi l-kelma "nazzjonali" se jkollha tifsira oħra.

Il-kelma "nazzjonali" tfisser illi l-kurrikulu mhux biss se japplika għall-iskejjel ta' l-Istat imma kif għedt inti, Sinjura President, għall-iskejjel kollha, pero' aktar minn hekk, qiegħda tfisser ħaġa oħra wkoll.

Jien naħseb illi hi l-ewwel darba li s-sistema edukattiva ta' pajjiżna se jkollha direzzjoni, se jkollha charter, se jkollha pjan illi qed jiġi minn ħdanha u li huwa endorsed minn kulħadd.

Kollox mar sewwa, anzi mar aħjar milli stennejnih, pero' kien hemm żvolġiment żgħir illi ppreokkupana lilna li qegħdin fil-mistier u kif hawn preżenti membri ta' l-istampa, inħoss li għandi nqanqal dan il-punt.

Wara li kien hemm l-istqarrija tal-Ministru u d-dibattitu fil-Parlament, gazzetta mexxejja bl-Ingliż irrapportat l-istqarrija u fl-artikolu bdiet tirreferi għall-ewwel draft bħala "the Labour draft".

Aħna fid-diviżjoni definittivament ma rajniex l-affarijiet hekk.

Għalina m'għandniex dokument li huwa "Labour draft" u ieħor li m'huwiex "Labour draft".

Dawn it-tikketti ma jagħmlulniex ġid.

Jien naħseb li meta nkiteb l-artikolu, ma nkitibx b'intenzjoni ħażina, imma diskors bħal dan jista' jagħmlilna ħafna ħsara.

Mhux biss huwa traversija tal-verita' imma huwa diskors li jista' jagħmel ħsara għax allaħares niġu biex flok ma dokumenti jgħaqqduna nazzjonalment, nissapportjawhom għax huma naħa u nattakkawhom jekk huma naħa oħra.

Jien nixtieq nappella li kif għedt inti, id-diskussjoni tmur fuq x'qed jgħid proprju d-dokument.

Meta konna qed nagħmlu concept clarification, ġejna għall-kelma "kurrikulu".

X'inhu dan il-kurrikulu?

U matul dawn l-aħħar tlett snin, l-idea u t-tifsira bdiet tiżvolġi.

Infatti fl-1997 ġie ċirkolat periodical lill-membri li qegħdin hawn preżenti fejn il-kelma "kurrikulu" ingħatat definizzjoni li kienet oltre milli dak li wieħed kien jifhem bil-kelma "kurrikulu", ċioe' sillabi.

Qabel inkompli, naħseb tajjeb nistabbilixxu ċertu vokabolarju flimkien.

"Curriculum" m'huwiex iżjed sillabi biss.

Infatti meta l-periodical ġie ċirkolat, kien diġa' qed jintqal illi:

Pero' qed jirriżulta li d-definizzjoni li qed nagħtu għall-kelma "kurrikulu", qiegħda tinfetaħ iżjed.

L-ewwelnett, kurrikulu jappartjeni lil skola; kurrikulu huwa ta' skola.

Allura meta aħna ngħidu li l-kurrikulu huwa ta' skola, qed ngħidu li l-kurrikulu jiġbor l-esperjenzi kollha li jkun hemm fi ħdan min ikun fl-iskola u dawk l-affarijiet kollha li jagħmlu l-iskola dik li hi.

Jekk aħna nieħdu din id-definizzjoni għall-kelma "kurrikulu", f'daqqa waħda dan id-dokument jibda jagħmel sens.

Għal dawk illi f'dan id-dokument qed ifittxu biss jekk hemmx it-tali suġġetti u bil-kelma "kurrikulu" qed jifhmu biss "sillabi", dan id-dokument mhux se jagħmel sens.

U għalhekk qed ngħid li l-proċess tat-tiswir tiegħu lilna għenna biex niffukaw lilna nfusna.

Meta mbagħad tiftaħ id-dokument, issib li s-sens ta' proċess tant hu importanti li huwa parti mill-prodott.

Bħalma qal il-Ministru, f'dan l-abbozz insibu numru ta' prinċipji, pero' qabel nelenkawhom, nixtieq nispjega li f'dan il-kurrikulu m'hawn xejn li bilfors ma setax ikun mod ieħor.

L-istatements li hawn imniżżla setgħu ġew imniżżla mod ieħor.

Ma' kull statement hawn għażla.

Ħa nikkwota mit-tieni paragrafu tal-prinċipju 14 li jgħid hekk:

''Il-kurrikulu huwa proprjeta' pubblika.

Għalhekk, għandha tissaħħaħ l-idea li nies minn diversi oqsma tal-ħajja jipparteċipaw fil-proċess kollu tat-tifsil, l-iżvilupp, it-twettiq u t-tiġdid tal-kurrikulu.''.

Jekk dan il-kurrikulu se jgħaddi, ifisser li l-kurrikulu m'għadux iżjed tagħna l-uffiċjali li qegħdin fiċ-ċentru, m'huwiex il-prerogattiva ta' xi ħadd individwali, imma huwa tal-pubbliku kollu.

F'dan il-kurrikulu qed jidħol l-element li l-kurrikulu m'huwiex xi ċens perpetwu u nsibu:

''Huwa maħsub li l-iżvilupp tal-kurrikulu jkun ta' żewġ forom: proċess kontinwu ta' tifsil, żvilupp, twettiq u tiġdid tal-miżuri proposti f'dan id-dokument u tiġdid ta' dan id-dokument innifsu fi proċess li jibda wara ħames snin ta' implimentazzjoni u jieħu sentejn.''.

Jiġifieri wara ħames snin, ikun hemm proċess ieħor ta' sentejn fejn id-dokument jiġi evalwat mill-ġdid, u matul dawk is-sentejn, in-nies jerġgħu jinterjorizzaw dak li jkun se jsir.

Għalhekk dan id-dokument qed narawlu ħajja ta' seba' snin u fl-aħħar sentejn jiġi evalwat mill-ġdid u jekk in-nies ta' dak iż-żmien ikunu jridu jimxu 'l quddiem, jerġa' jibda proċess ieħor.

Jekk aħna bħala pajjiż naċċettaw dan, nistituzzjonalizzaw il-bidla - bidla li ma tiġix fuqna f'daqqa waħda, imma hija bidla perjodika - ifisser li dan id-dokument se jservina għal seba' snin, li matul l-aħħar sentejn ta' dak il-perijodu, wieħed jerġa' jirrifletti u jerġa' jimxi għal seba' snin oħra.

Din hija għażla li mhux bilfors kellha tkun hekk.

Biex ma nieħux ħafna ħin tal-kumitat, se nieħu biss l-iktar punti saljenti tad-dokument.

F'paġna 14 tal-kurrikulu minimu nazzjonali, taħt il-heading "Żvilupp Sħiħ", insibu li:

''Il-kunċett ta' żvilupp sħiħ tal-persuna jpoġġi lill-istudent fiċ-ċentru tas-sistema.".

Naħseb din hija għażla ġdida għall-pajjiż għaliex qabel, fiċ-ċentru tas-sistema tagħna, kellna aktar is-suġġett milli l-istudent.

Ħalli nkompli nikkwota.

''Għalhekk il-kurrikulu għandu jaqdi lill-istudenti u mhux bil-kontra.

Esperjenaza edukattiva li twassal għal żvilupp sħiħ tagħraf ukoll li t-tagħlim psikomotorili, intellettwali, affettiv, soċjali u kulturali huwa interdipendenti.

Għalhekk, il-komunita' edukattiva tkun qed tonqos jekk tipprivileġġja xi wieħed minn dawn l-aspetti.''.

Ma naħsibx illi l-edukazzjoni li qed nagħtu llum qed tagħti spazju lill-aspetti kollha li qed insemmu.

F'dan id-dokument qed nintrabtu b'ħaġa ġdida.

Donnu s'issa dejjem morna aktar għal tagħrif u fatti li ngħadduhom permezz ta' chalk and talk.

Prinċipju ieħor li naħseb huwa importanti li nsemmi, hu t-tieni prinċipju li jdaħħal l-idea ta' diversita'.

Kif għadni kemm semmejt, hemm oqsma differenti li rridu nilħquhom mhux biss bl-akkademja.

Hawn qed jidħol prinċipju ieħor ġdid, prinċipju li huwa massiċċ.

Il-prinċipju ta' diversita' se jidħol f'sistema li s'issa qatt ma ddeċidiet tħares lejn it-tfal tagħna li huma diversi minn xulxin għax huma individwi.

Dan il-prinċipju qed jgħid:

''L-istudenti ġejjin minn ambjenti differenti.

L-ambjent ta' l-iskola la huwa l-ewwel u lanqas l-uniku ambjent tat-tagħlim tat-tfal.

Ir-riċerka u l-esperjenza ta' min hu midħla tal-qasam tat-tfulija bikrija juru li d-differenzi bejn it-tfal jidhru minn kmieni.".

Hawn qed jiġi enfasizzat illi meta wieħed iħares lejn it-tfal, ma jarahomx bħala massa, imma jarahom b'mod individwali u jsaqsi lili nnifsu x'kapital qed iġib miegħu l-istudent u jieħdu in konsiderazzjoni.

Taħt dan il-prinċipju, insibu wkoll li:

''L-istudenti jitgħallmu b'modi differenti.''.

Dan huwa prinċipju li bħalissa m'huwiex magħna iżda li jrid jibda jitlaħħam magħna.

Fil-preżent is-sistema hija li l-għalliem jidħol fil-klassi u jibda jgħallem lit-tfal li għalih huma kollha l-istess u allura se jagħtihom l-istess ħaġa u jippretendi li t-tfal kollha se jimxu bl-istess pass.

Bil-mod il-mod qed nibdew naċċettaw illi t-tfal għandhom personalita' u dan irid jiġi rifless bil-mod kif isir it-tagħlim.

Biex dan kollu jista' jseħħ matul is-seba' snin li ġejjin, hemm ħafna affarijiet li jridu jsiru biex jagħmlu l-klassi diversa.

Id-diversita' m'hijiex biss fl-ambjent soċjali, jew fil-fatt li l-istudenti huma individwi differenti, imma fil-fatt illi meta jkunu f'fażijiet ta' żvilupp differenti, jekk humiex fil-livell primarju jew fil-livell sekondarju, bilfors għandu jkollok tagħlim illi jkun differenti u addattat għal dak li jkun.

Sinjura President, baqagħli ħin insemmi punti oħra?

IĊ-CHAIRPERSON: Baqagħlek madwar ħames minuti oħra.

IS-SUR CHARLES MIZZI: Se nsemmi punt massiċċ ieħor.

L-edukazzjoni umanistika għamlet it-tifel fiċ-ċentru tas-sistema edukattiva.

Jiġifieri hawnhekk qed ngħidu: Ejja nibdew nifhmu li t-tifel huwa tifel u mmorru 'l bogħod mill-istandards akkademiċi li kultant nagħmlu.

Pero' rridu noqogħdu attenti biex ma jsirux l-istess żbalji li saru barra minn Malta u allura tajjeb inħarsu lejn prinċipju 6 tal-kurrikulu minimu nazzjonali li hu proprju it-trawwim ta' impenn, u nikkwota.

''L-edukazzjoni titlob impenn mill-istudenti.

Filwaqt li l-Kurrikulu Minimu Nazzjonali jinsisti li s-sistema edukattiva għandha tipprovdi ambjenti u proċess tat-tagħlim stimulanti u pjaċevoli, l-istudenti jridu jiġu megħjuna jifhmu li hemm rabta bejn l-ordni u l-valur tal-ħin min-naħa, u d-dixxiplina personali, l-isforz kontinwu u s-suċċess fl-edukazzjoni, min-naħa l-oħra.''.

Li qiegħed jgħid dan id-dokument huwa li filwaqt li jkun hemm żvilupp fis-sens li t-tifel jiġi rikonoxxut mil-lat umanistiku, ikun hemm ukoll il-kontra bilanċ fejn ikun hemm standards f'dak illi qed jiġi mgħallem biex ma nispiċċawx b'xi sistema li tant tkun morbida li tillaxkalna u f'daqqa waħda nsibu li flok ma għamilna ġid lit-tfal, għamilnilhom il-ħsara.

Irridu noqogħdu attenti li l-affarijiet ikunu bbilanċjati flimkien.

Novita' kbira oħra, insibuha minn paġna 27 tad-dokument 'il quddiem.

Naturalment ma rridx niftiehem li l-affarijiet li m'iniex insemmi m'humiex importanti, pero' qed nislet dawk l-affarijiet li lili l-iktar laqtuni.

Is-sezzjoni ta' l-għanijiet ġenerali daħħlet sitwazzjoni ġdida.

Hawnhekk qegħdin ngħidu li inti tkun ilħaqt għan meta tħares lejn it-tifel biex tara xi jkun akkwista u tara li dan ikun akkwista tagħrif, ħiliet u attitudnijiet.

Jekk inti tipprova tara llum x'qed nipprovaw immexxu fit-tagħlim tagħna, ma naħsibx li tara li din is-sitwazzjoni tipprevali.

S'issa, aħna konna aktar nagħtu kas li t-tagħrif u fatti nwassluhom; għalkemm fil-fatt m'iniex daqshekk ċert li konna qed inwasslu biex l-istudenti jakkwistaw ħiliet u attitudnijiet.

Naf illi se jkun hemm mezzi apposta - u għad irridu naraw kif se nħabblu rasna biex inwassluhom - imma meta naslu, is-sistema edukattiva tagħna se tkun iktar tanġibbli u iktar veru għax tkun wasslet biex it-tfal ikunu ħadu xi ħaġa li llum m'humiex jieħdu.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq learning outcomes.

Jiġifieri wara li t-tfal ikunu għaddew 13-il sena fi skola, x'ikunu akkwistaw?

X'inhuma bħala persuna?

Ma rridux nistaqsu biss x'tagħrif għandhom, jew x'eżamijiet għaddew minnhom, imma rridu naraw x'ħiliet akkwistaw u x'attitudnijiet għandhom f'14-il għan differenti.

Din minnha nnifisha hija differenti minn dak illi għandna llum.

Illum għandna aktar enfasi fuq provision of content.

L-importanti li tkun lestejt is-sillabu, li għamilt il-grammatika u l-verbi u li b'xi mod jew ieħor, tipprova tgħaddi mill-eżamijiet.

Filwaqt li forsi dawn l-għanijiet m'humiex klamorużi daqskemm wieħed li jkun qed ifittex xi ħaġa li tagħmel ħoss fl-inews, jistenna, irrid nenfasizza li dawn l-għanijiet huma kollha radikali u meta s-sistema tagħna tkun qed iddaħħalhom - jekk jirnexxielna naslu - is-sistema se tkun ferm differenti milli hija llum.

Nixtieq ngħid ukoll illi dawn huma vjaġġi li jieħdu tul ta' żmien.

Meta għandna dan it-tip ta' dokument u din it-tip ta' direzzjoni, fis-seba' snin li ġejjin, se nkunu qed nersqu lejn l-għan tagħna.

L-istess bħal meta jkollok economic plan.

Ma naħsibx illi l-pjan jintlaħaq kollu u jintlaħaq b'mod perfett.

Fit-triq tista' tiltaqa' ma' xi ħaġa li tkun differenti u tbiddilek il-mira, b'daqshekk ma jimportax, imma aħna rridu nimxu biex seba' snin oħra naraw fejn inkunu wasalna u nibdew nippjanaw għall-perijodu ta' wara.

Naħseb li jkun żball jekk meta din id-diskussjoni tibda tiżvolġi f'daqqa waħda ngħidu: X'suppost sar il-bieraħ biex dan diġa' twettaq?

Jekk nagħmlu hekk, ma naslu mkien.

Naħseb irridu naċċettaw illi qed nitkellmu fuq affarijiet li jridu jieħdu l-milja tagħhom.

Din hija sitwazzjoni fejn il-konċetti tagħna mhux biss qegħdin jiġu kkjarifikati imma qed jiġu wkoll mibdula.

Jekk Alla jrid, minn sena għall-oħra nimxu 'l quddiem biex is-sistema edukattiva tagħna tkun aħjar u nkunu nistgħu npoġġu l-ġebla li jmiss.

Kif se jitwettaq il-kurrikulu?

U t-tweġiba għal din il-mistoqsija nsibuha fis-suċċint tal-kurrikulu minimu nazzjonali.

Qegħdin ngħidu li l-kurrikulu huwa ta' skola u l-linji gwida se jkunu għandna biex naraw illi l-kurrikulu ta' skola jkun fil-linji gwida li qed nipproponu.

F'paġna 8, taħt it-titolu ''Mezzi għat-Twettiq tal-Kurrikulu'' naraw li:

''(i) Kull skola għandu jkollha pjan għat-twettiq ta' dan il-kurrikulu skond il-kondizzjonijiet partikolari tagħha.

Dan il-pjan irid juri li l-iskola għandha viżjoni kurrikulari ċara, miri kurrikulari preċiżi, u strateġija konkreta u realistika ta' kif il-miri kurrikulari għandhom jintlaħqu.

(ii) Fit-twettiq ta' din il-ħidma kurrikulari, l-iskola tlaqqa' l-ħsieb u l-impenn ta' l-imsieħba kollha, li wara li jaslu għal konsensus komunitarju, jaħdmu flimkien biex ifasslu u jwettqu l-għanijiet kurrikulari ta' l-iskola tagħhom.

(iii) Il-kapijiet ta' l-iskejjel ikunu mexxejja fil-qasam tal-kurrikulu u jingħataw kull għajnuna possibbli biex ikunu jistgħu jwettqu tajjeb dan ir-rwol importanti tagħhom.''.

Jekk aħna se nipproponu u naċċettaw is-suċċint flimkien mal-kurrikulu bħala l-bażi u d-direzzjoni ta' l-edukazzjoni ta' pajjiżna, qed ngħidu li l-kurrikula se jiġu mill-iskejjel tagħna.

Allura jiena naħseb illi jkun kontro-produttiv jekk b'xi mod nibdew nargumentaw: "Xi strateġiji se nagħmlu aħna miċ-ċentru?

Kif se tkun il-pedagoġija?"

Se jkollna mezzi biex naraw din il-viżjoni sseħħ u se ngħinuhom biex jagħmlu l-kurrikula, pero' rridu nifhmu li jew se nagħtu empowerment lill-iskejjel biex l-iskejjel joħorġu l-kurrikulu ta' l-iskola tagħhom ma' l-imsieħba skond iċ-ċirkostanzi ta' l-iskola, jew inkella se niddeċiedu li aħna miċ-ċentru, se nibqgħu naġixxu kif dejjem aġixxejna, nagħtu direzzjoni f'forma ta' diktat ħafif - għandu jsir dan, dan u dan, u m'hemmx triq oħra ħlief dik.

Irridu nagħżlu; jew waħda jew oħra.

Jiena personalment naħseb li jekk dan il-kurrikulu kif qiegħed miktub jiġi aċċettat, il-fatt illi l-iskejjel nagħtuhom l-empowerment biex anke f'dawn l-affarijiet ikunu riflettivi u jagħmlu l-aħjar għall-imsieħba tagħhom - żgur li jafu aktar minni, mill-Ministru u kollha li aħna hawnhekk, x'hemm bżonn isir għall-ġid tat-tfal għax huma qegħdin proprju mat-tfal - inkunu wassalna biex dawn il-miri iktar jintlaħqu.

Naturalment jibqa' kompitu tagħna li naraw li dak li qed jagħmlu verament ikollu viżjoni ċara.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak, Sur Mizzi.

Nistieden lill-membri tal-kumitat biex jagħmlu l-mistoqsijiet lis-Sur Mizzi.

L-Onor.

MICHAEL ASCIAK: L-ewwelnett nixtieq ngħidlek prosit tad-dokument.

Naħseb tajjeb li l-l-kumitat u l-pubbliku in ġenerali jkun jaf kif nistgħu nivvalidaw iktar dik li ngħidulha ''non formal youth education''.

Fil-kurrikulu minimu nazzjonali, f'paġna 16, din it-tip ta' edukazzjoni sejjaħtulha ''hands-on experience'' u fost diversi skemi, semmejtu l-President's Award.

Kif għedt inti ftit ilu, it-tfal qegħdin il-ħin kollu jirċievu mill-uffiċjali edukattivi, kemm fl-iskola tagħhom u kemm fil-livell ta' diviżjoni, imma jien inħoss li fis-sistema edukattiva jrid jinħoloq spazju fejn it-tfal jiskopru huma stess x'ihuma t-talenti tagħhom u x'inhi r-relazzjoni tagħhom ma' nies oħra.

Naf li jeżistu non formal youth programmes fosthom il-President's Award - qabel kien jisimha d-Duke of Edinburgh Award - liema skema teżisti u titħaddem fl-iskejjel, imma l-mistoqsija tiegħi hija jekk aħniex lesti biex nivvalidaw aktar dawn l-iskemi.

Min jidħol f'dawn l-iskemi jieħu ċertifikat mingħand il-President ta' Malta u hemm grading differenti ta' ċertifikati, imma fis-sistema edukattiva tagħna, nistgħu nagħtu lil din l-iskema aktar validita'?

Dan huwa programm vast illi t-tfal stess jagħżlu f'liema direzzjoni jridu jaħdmu.

Naturalment għandhom supervisors pero' l-programmi jagħmluhom huma stess.

Issa l-eżamijiet tas-suġġetti l-oħra bħalma huma l-Franċiż, l-Ingliż, il-bijoloġija u l-matematika, iwasslu biex jekk jgħaddi, l-istudent jieħu ċertifikat tal-MATSEC, imma fl-opinjoni tiegħi, m'aħniex nivvalidaw biżżejjed ċertu skemi, bħalma hi l-President's Award.

M'aħniex qed inħallu biżżejjed spazju biex iż-żgħażagħ jaħdmu fihom billi jikkreaw programmi huma stess.

Barra minn Malta, per eżempju fl-Amerka, dawn it-tip ta' programmi għandhom ħafna piż, forsi piż iktar milli nixtiequ nagħtuhom f'pajjiżna, imma f'pajjiżna għandna, per eżempju, l-iscout movement li għandhom programmi edukattivi strutturati u ilhom fondati għal żmien twil, u allura naħseb li rridu nsibu xi mezz kif dawn it-tip ta' programmi nivvalidawhom iktar.

Inħoss li x-xogħol li t-tfal ikunu għamlu f'dawn it-tip ta' skemi, għandna nivvalidawh.

Inħoss li s'issa dan għadna m'għamilnihx.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak, Onor. Asciak.

Is-Sur Mizzi.

IS-SUR CHARLES MIZZI: Jiena naqbel ma' dak li qal l-Onor.

Meta tkellimna dwar esperjenza edukattiva li m'hijiex biss dik akkademika, tkellimna wkoll dwar esperjenza soċjali.

Jiġifieri fil-kurrikulu nsemmu esperjenzi kulturali u esperjenzi psikomotorili bħalma huwa l-isports.

Hawnhekk qed naraw viżjoni ta' esperjenza edukattiva.

Meta inti tidħol ġo klassi fi skola - kif diġa' għedt, il-kurrikulu huwa ta' skola - ma tarax biss l-affarijiet tas-soltu, blackboard, ġips, exercise books, eċċ, imma tara affarijiet oħra li wkoll se jwasslu.

Kif għedt inti, il-kurrikulu jsemmi l-President's Award u l-Young Enterprise, u fil-fatt, skemi bħal dawn huma esperjenzi soċjali li għandhom validita' kbira u fil-futur jista' jkollna oħrajn bħalhom.

Jekk iċ-ċertifikat ta' dawn l-iskemi ma jingħatax ċertu rikonoxximent, anke mil-lat ta' evalwazzjoni tal-progress ta' l-istudent, dawn l-iskemi jitwarrbu fil-ġenb u jibqa' biss il-famuż eżami.

Naqbel ma' dak li qal l-Onor.

Asciak, pero' rridu nimxu bil-mod.

Nixtiequkom tifhmu li meta se titlaq minn każ kulturali li m'għandu l-ebda validita', u meta qiegħed f'soċjeta' fejn il-ġenituri stess jgħidulek li dan hu ħela ta' ħin, l-ikbar żball li jista' jsir hu jekk inti tipprova ddaħħal mil-lum għal għada dan il-konċett ġdid ta' aktar validita' għal dawn it-tip ta' programmi.

Trid twitti t-triq sewwa qabel iddaħħal konċett ġdid, u trid tħalli lill-iskejjel jaraw kif se jdaħħluh.

Naturalment nagħtuhom is-support tagħna, pero' iva, naqbel miegħek li rridu naraw kif noħolqu mod ta' kif dawn l-iskemi jingħataw kredtu.

Tifel li jgħaddi minn din l-esperjenza għandu ċertu kredtu u mertu sostanzjali u allura jista' jwassal biex iktar studenti jersqu għal dawn it-tip ta' skemi.

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

EVARIST BARTOLO: L-ewwelnett nixtieq nirreġistra fatt illi s'issa għadu ma ssemmiex.

Fl-1 ta' Lulju ta' din is-sena, jien kont ktibt lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u se niċċita kelma b'kelma, paragrafu minn din l-ittra li jgħid hekk:

''Il-proposta tal-grupp parlamentari Laburista hi li t-tibdiliet li jonqos isiru fl-ewwel abbozz ta' l-avviż legali u fl-abbozz tad-dokument finali tal-kurrikulu nazzjonali għandhom isiru ġo laqgħat apposta tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali tal-Parlament.''

- aħna nieħdu gost illi din il-proposta ġiet aċċettata minkejja li ma nagħtajniex credit għaliha -

''Il-grupp tagħna huwa tal-fehma li għandu jkun hemm seduti apposta fil-Parlament fejn jiġi mressaq u diskuss il-kurrikulu nazzjonali.

Aħna ta' l-idea li għandu jsir hekk biex b'hekk nissiġġillaw il-proċess kollu ta' konsultazzjoni li tkun saret fil-livelli kollha biex insawru kurrikulu nazzjonali għall-istudenti ta' bejn it-tlieta u s-16-il sena.".

Qed nirreġistra dan il-fatt għaliex għandna ħabta li kulħadd jagħti l-verżjoni ta' l-affarijiet illi jirriflettu sabiħ fuqu u jirriflettu ħażin fuq l-oħrajn.

Jien għandi sensiela ta' mistoqsijiet illi naħseb bilfors ikollna nagħtu kashom.

Waqt li ċertament id-diskussjoni fuq il-kurrikulu jrid ikollha approach kunċettwali, irridu nagħtu kas ukoll l-aspett operazzjonali tal-kurrikulu.

L-iktar ħaġa faċli hu li naqblu fuq it-test tad-dokument, dokument li jkun mitkub bi kliem sabiħ, imma mbagħad irridu naraw x'se jiġri fil-klassi, x'se jiġri fir-relazzjoni bejn l-għalliema u l-istudenti u x'se jiġri fir-relazzjoni bejn l-iskola u s-soċjeta' biex dak illi nkunu qed nimmiraw għalih nilħquh.

Jiena naħseb illi m'għandux ikollna problemi biex naqblu fuq ħafna mill-miri ġenerali li hawn fil-kurrikulu, imma naħseb hemm bżonn ta' ċertu ċarezza fuq ċerti affarijiet.

Ċerti mistoqsijiet se nqajjimhom mhux għax bilfors irrid nagħmilhom lid-direttur ġenerali ta' l-edukazzjoni, pero' ħafna minn dak illi jrid jsir fit-twettiq tal-kurrikulu jġorru min jaħdem fil-makna tad-diviżjoni ta' l-edukazzjoni.

Huwa faċli għalina l-politiċi biex inqumu nitkellmu, imma imbagħad il-problema jrid jiffaċċja ħaddieħor.

Allura naħseb illi biex inkunu responsabbli, importanti li jkun hemm rabta bejn dak li ngħidu u dak li nistennew li jsir.

Waħda mill-mistoqsijiet li għandi - u din tidher waħda mit-tensjonijiet illi toħroġ mit-test tal-kurrikulu, anke kif inhu issa - hija dwar x'bidliet naħsbu li hemm bżonn li jsiru fil-liġi ta' l-edukazzjoni ta' l-1988 biex dak illi qed ngħidu fil-kurrikulu jkun jista' jsir, biex ma nispiċċawx b'inbid ġdid fi fliexken qodma kemm f'dak li għandu x'jaqsam ma' liġi u kemm f'dak li għandu x'jaqsam ma' struttura.

Fil-liġi ta' l-edukazzjoni ta' l-1988, kollox idur madwar il-ministru - Galileo kien għadu ma skopriex illi ċ-ċentru m'huwiex il-ministru ta' l-edukazzjoni! - filwaqt li f'dan id-dokument qed ngħidu li ċ-ċentru ta' l-edukazzjoni m'huwiex il-ministru ta' l-edukazzjoni imma huwa t-tifel.

U allura li jkollna liġi ta' l-edukazzjoni li tpoġġi lill-ministru bħala ċ-ċentru ta' sistema edukattiva hija kontradizzjoni kbira li naħseb irridu nieħdu ħsieb biex inbiddluha.

Problema ikbar huma l-istrutturi li jridu jħaddmu l-kurrikulu.

Jekk se jkollna ministeru fuq id-diviżjoni ta' l-edukazzjoni u diviżjoni ta' l-edukazzjoni fuq l-iskejjel … Fit-test tal-kurrikulu qed ngħidu li l-iskejjel se nagħtuhom iċ-ċans jiżviluppaw il-pjan tagħhom u jiżviluppaw il-karattru tagħhom, imma mbagħad min imexxi l-iskejjel ftit li xejn għandu say, lanqas għandu say biex jagħżel lil min ikollu purtinar jew jekk ikollux purtinar, aħseb u ara kemm biex ikollu r-riżorsi kollha meħtieġa biex il-miri tant tajbin li qed insemmu hawnhekk jintlaħqu.

Naħseb irridu naħsbu minn issa x'tip ta' bidliet irridu naraw fid-diviżjoni ta' l-edukazzjoni, f'relazzjoni bejn il-ministeru u d-diviżjoni ta' l-edukazzjoni u r-relazzjoni bejn id-diviżjoni ta' l-edukazzjoni u l-iskejjel individwali, għaliex inkella kulma nkunu qegħdin nagħmlu huma stqarrijiet illi l-iskejjel se jiżviluppaw huma l-kurrikulu tagħhom, waqt li fil-fatt ma jkunux jistgħu jwettquh minħabba li ma jkunux f'pożizzjoni li jagħmluh.

U dan iġibni għal mistoqsija oħra.

Filwaqt li jien ċertament naqbel li kull skola tiżviluppa l-pjan tagħha u taħdem minn isfel - wara kollox, naqblu jew ma naqblux, hekk jiġri fl-iskejjel kemm fit-tajjeb u kemm fil-ħażin - irridu nistaqsu xi strutturi għandna bżonn fid-diviżjoni ta' l-edukazzjoni biex waqt li nagħtu l-poter lill-iskejjel, ikun qed isir evalwazzjoni ta' x'qed jiġri fl-iskejjel.

Waħda mill-affarijiet illi tinkwetani fit-test il-ġdid tal-kurrikulu, hi li waqt li l-ewwel abbozz li forsi seta' jiġi kkritikat li kien preskrittiv iżżejjed u li kien jiddeċiedi wisq x'għandhom ikunu l-outcomes u x'għandhom ikunu l-istandards, l-eċċess issa huwa daqsxejn wisq bil-maqlub.

Il-preokkupazzjoni tiegħi fuq dan it-test hija li m'hemmx miri ċari u l-istandard setting li għandna bżonn.

Jekk aħna qed ngħidu li s-sistema edukattiva tagħna trid tipprovdi biex it-tfal u ż-żgħażagħ tagħna jkunu kapaċi jikkompetu f'ekonomija globali u jkunu kapaċi jieħdu sehem f'soċjeta' moderna, kif se niżguraw li dan jintlaħaq?

Bħalissa d-diviżjoni ta' l-edukazzjoni żgur li m'hijiex armata biex tagħmel evalwazzjoni, assessment, jew audit ta' x'inhu jiġri.

Irridu nkunu ċari fuq hekk għaliex inkella wisq nibża' li flok nagħmlu pass 'il quddiem, immorru pass lura.

Irridu niftakru li l-iktar sistema diċentralizzata fid-dinja, dik ta' l-Istati Uniti, għalkemm hija laxka f'dak li hu poter li tagħti lill-iskejjel, hi esiġenti ħafna biex tiżgura li l-outcomes mixtieqa jintlaħqu.

Irridu naħsbu x'saħħa u x'riżorsi għandu jkollu d-dipartment ta' l-iżvilupp tal-kurrikulu li qed ngħabbuh b'responsabbilta' kbira biex ikompli l-proċess kontinwu.

U rridu naħsbu wkoll f'dipartiment ta' l-evalwazzjoni li s'issa għadu ma jeżistix.

Ix-xogħol ta' dan id-dipartiment ikun wieħed ta' assessment edukattiv li jagħmel evalwazzjoni ta' dak li jkun għaddej fl-iskejjel, mhux fis-sens ta' inkwiżituri li jmorru fl-iskejjel biex ibeżżgħu lit-tfal jew ibeżżgħu lill-għalliema, imma biex jiġi żgurat li l-miri tagħna qed jintlaħqu.

U marbuta ma' din hemm il-kwestjoni mhux biss tal-bżonn ta' riżorsi - naf li m'hijiex biss kwestjoni ta' flus, għalkemm ejja ma noqogħdux nidħku bina nfusna hija wkoll kwestjoni ta' flus … Xi bżonn ta' riżorsi hemm biex il-miri ta' dan il-kurrikulu jintlaħqu?

Hemm bżonn ta' bidla fis-sistema ta' l-iffinanzjar ta' l-iskejjel?

Naħseb li anke dan l-aspett irid jidħol għaliex inkella ma naslux jekk min-naħa waħda qed nistennew lill-iskejjel jagħmlu ċerti affarijiet imbagħad min-naħa l-oħra ma nagħtuhomx ir-riżorsi biex jagħmluhom, jew inkella s-sistema ta' finanzjar ta' l-iskejjel ma tippermettilhomx li jagħmluhom, speċjalment l-iskejjel ta' l-Istat.

B'xi mod, l-iskejjel l-oħra huma moħħhom mistrieħ għax hemm formula kif jinħadem il-financial budget tagħhom.

F'din il-ħaġa, l-iskejjel ta' l-Istat mhux biss huma s-Cinderella, imma jiena nħoss li kważi kważi s-sitwazzjoni hi li dawn jieħdu dak li jibqa' wara li ħaddieħor jieħu dak li għandu jieħu minn dak li joħroġ il-kunvent.

Hawn taqsimiet fil-kurrikulu illi jiena nħoss li huma qawwija u tajbin ħafna, speċjalment fir-rigward ta' dawk li għadhom joħorġu mill-iskejjel tagħna mingħajr l-iskills li għandhom bżonn, skills ta' literacy, numeracy u technological capacity.

Kif se niżguraw li se nagħtu l-appoġġ li l-iskejjel għandhom bżonn biex jitmexxew b'mod effiċjenti u b'mod demokratiku?

Kif se niżguraw li jkunu skejjel nodfa, li jkunu skejjel sbieħ u li jkunu skejjel amministrati tajjeb?

Forsi wieħed jistaqsi: Imma dawn l-affarijiet x'għandhom x'jaqsmu mal-kurrikulu?

Dażgur li għandhom x'jaqsmu mal-kurrikulu!

Irridu naraw xi jkun qed jiġri fil-ħajja ta' kuljum.

Punt ieħor li nixtieq nagħmel hu dwar xi bżonn hemm ta' tibdil mhux biss fil-kurrikulu imma anke fis-sillabi u fil-karti ta' l-eżamijiet.

Jekk nibdlu l-kotba u nibdlu l-materjal edukattiv u mbagħad nissettjaw karta ta' l-eżami li tistenna mit-tfal l-iskills li ma jissemmgħux hawn, l-iskills ta' qabel, ta' tagħlim bl-amment, eċċ., dak li nkunu qed nagħmlu jkun taraġ li għandu jew xi terran jew xi tarġa nieqsa.

L-affarijiet iridu jkunu integrati flimkien, bidliet fil-materjal edukattiv u aġġornament ta' l-għalliema.

Nafu li l-aktar vot li huwa fqir fid-diviżjoni ta' l-edukazzjoni, huwa dak għall-iżvilupp ta' l-għalliema.

Hawnhekk qed nitolbu bidla kulturali kbira fil-mod ta' kif jgħallmu l-għalliema.

Qed nitolbu ħafna bidliet mill-għalliema, fosthom li jridu jaħdmu f'ambjent inklużiv, anke jekk qed inkunu pjuttost kawti u gradwali.

Illum l-għalliema jridu jlaħħqu ma' ħafna tibdiliet f'salt.

Iridu jlaħħqu ma' teknoloġija ġdida, ma' ambjent inklużiv u ma' tfal b'ħiliet u b'diżabilitajiet differenti, allura ma nistgħux nippretendu li lill-għalliema nagħtuhom dawn il-bidliet kollha mingħajr ma nagħtuhom l-aġġornament li għandhom bżonn.

X'bidliet hemm bżonn fil-kondizzjonijiet tax-xogħol ta' l-għalliema biex ikunu jistgħu jwettqu dawn il-bidliet?

U din il-mistoqsija nagħmilha għal min qiegħed fuq in-naħa ta' wara tal-kamra, mhux biex iweġibha imma biex jaħseb fuqha.

Qed nitkellmu fuq il-bżonn li jkollna studenti kapaċi jikkompetu fl-ekonomija globali, imma kif se niżguraw illi fis-sistema tagħna jkun hemm benchmarks globali?

Naħseb li dan il-punt intnesa fil-kurrikulu, jew għallinqas m'huwiex espress b'mod espliċitu.

Jekk inkejlu lilna nfusna ma' xulxin, inkunu qed nidħku bina nfusna.

Ma rridux inħarsu biss lejn x'inhuma jagħmlu t-tfal Maltin u Għawdxin ta' tmien snin, imma rridu naraw x'inhuma jagħmlu t-tfal Ungeriżi ta' tmien snin.

Irridu nqabblu t-tfal tagħna ma' tfal ta' pajjiżi barranin u naraw fejn qegħdin magħhom.

Wara kollox it-tfal tagħna jridu jikkompetu f'dinja globali.

Benchmarks internazzjonali jeżistu, għadna qatt ma ħadna sehem fihom, imma naħseb irridu nikkonsidrawhom għax dawn huma parti minn proċess li rridu nieħdu ħsiebu l-ħin kollu.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak, Onor. Bartolo.

Is-Sur Mizzi.

IS-SUR CHARLES MIZZI: Onor. Bartolo, inti għedt li l-liġi ta' l-edukazzjoni ddur mal-ministru waqt li hawn qed ngħidu li ċ-ċentru tas-sistema edukattiva jrid ikun l-istudent.

Sewwa għedt, pero' dak li għandu jsir biex jinbidel, jaqa' aktar fil-kamp tagħkom milli fil-kamp tagħna.

Il-hidden curriculum ta' dan id-dokument huwa li bil-mod il-mod qed jistabbilixxi tip ta' proċess illi jekk wara dawn is-seba' snin illi qed nipproponu jirnexxielu jerġa' jirrepeti ruħu seba' snin oħra, naħseb min se jkun ministru - jien ma nafx min se jkun ministru fl-2014 - ma jkunx jista' jissogra li b'xi mod ma jagħmilx dak li diġa' sar matul dawn is-sentejn u li hemm propost li jsir fis-seba' snin li ġejjin.

Naturalment illum jista' jgħid li ma jridx jagħmilha seba' snin oħra, pero' b'orgoglio ngħid li l-professjoni tagħna qed nipprovaw intellgħuha u min ġej warajna jrid imexxi l-affarijiet bil-mod li saru din id-darba anke jekk ma jkunx speċifikat hekk fil-liġi.

Semmejt l-istrutturi.

Jiena naħseb li rridu noqogħdu attenti li ma niġrux.

Għandna 129 skola statali u mhux kollha qegħdin in the same level of preparedness.

Kollha għandhom il-karatteristika tagħhom imma wara snin twal ta' handholding, naħseb li kieku kellek titlaqhom jimxu għal riħhom f'daqqa waħda, tant tiddiżorjentahom li fil-fatt iktar issirilhom ħsara milli ġid.

Ma rridux ngħaġġlu żżejjed u meta qed ngħid dan, qed noqgħod attent x'qed ngħid.

Naturalment għandna ħafna kapijiet ta' skejjel statali li qed iħaddmu b'mod tajjeb l-awtonomija li tajnihom u qed jagħmlu ħafna ġid għall-iskejjel tagħhom.

Sa ftit taż-żmien ilu konna noqogħdu nfittxu jekk talbux permess mingħandna biex imorru jkellmu lill-headmistress tal-blokk l-ieħor; minn din l-esaġerazzjoni tlaqna!

Pero' llum tajnihom budget f'idejhom li qed inħaddmuh b'mod tajjeb u l-iskejjel qed imorru 'l quddiem.

Iżda kif diġa' għedt, ma rridux ngħaġġlu żżejjed.

Iktar ma huma jitgħallmu kif għandna nimxu, id-diviżjoni aktar tibda tillaxka.

Inkun qed ngħid il-verita' meta ngħid li kemm meta kont inti ministru, Onor. Bartolo, u kemm illum taħt il-Ministru Galea, il-ministeru m'huwiex qiegħed jindaħlilna biex aħna nindaħlu lill-iskejjel b'dan il-mod.

Dan huwa proċess illi qed jimxi u se jibqa' għaddej u iktar ma jitrawwem, inqas hemm il-possibbilta' li jiġi xi ħadd b'ideat antikwati u jdawwar l-arloġġ lura.

Ġaladarba n-nies ikunu tgħallmu, naħseb ma tantx tkun tista' tbiddilhom biex imorru lura.

Għar-rigward ta' strutturi, naħseb dawn għandhom jiġu defined iktar ma tkun daħlet il-kultura.

Jien nemmen li kultant aktar tista' tfixkel jekk tagħmel struttura mingħajr m'għandek il-kultura neċessarja.

Allura l-ewwel trid toħloq il-klima - dak hu li ġara f'dawn it-tlett snin illi ilha għaddejja d-diskussjoni - imbagħad nagħmlu l-istruttura.

Mistoqsija oħra li saret hija jekk għandniex struttura li tevalwa l-pjan li tkun qed timxi bih l-iskola.

Sfortunatament m'għandniex struttura li tagħmel dan ix-xogħol.

Ma nistax ngħid illi din hija ħaġa ta' issa.

F'dawn l-aħħar 20, 25 sena, donnu d-dipartiment abdika minn strettezza kbira għal sitwazzjoni ta' strettezza ferm inqas.

Mil-lat ta' riżorsi, l-iktar ħaġa preokkupanti hija n-nuqqas ta' nies li qed jiġu 'l quddiem għat-tmexxija fl-edukazzjoni.

Bħalissa nħossni fortunat ħafna li t-team ta' nies li għandi madwari, id-diretturi u l-assistenti diretturi, jaħdmu u jikkolaboraw ħafna flimkien.

Kultant aktar ma jkun hemm nies, aktar ifixklu milli jgħinu, pero' m'huwiex hekk fil-każ tagħna.

Li hu inkwetanti huwa l-fatt li qed noħorġu applikazzjonijiet għal education officers u m'hu qed japplika ħadd għal dawn il-postijiet.

Hu ta' inkwiet li għandna bżonn 13-il head ta' skola u meta noħorġu call for applications, nirċievu biss tliet applikazzjonijet u saħansitra waħda minn dawn it-tlieta, kif rifset fl-iskola, riedet terġa' trid tmur lura għal post ta' assistant head.

L-aktar li għandna bżonn huma persuni b'leadership skills għaliex kif jingħad fis-suċċint stess, biex dan kollu jseħħ irid ikollna mexxejja ta' skejjel li huma veru mexxejja.

Iżda ara ma naħsbux li din hija problema li teżisti f'Malta biss.

Il-bieraħ kont qed naqra l-gazzetta ''Sunday Times'' ta' barra, u f'artiklu ntqal li waħda minn kull sitt skejjel Ingliżi mhux qed isibu kap ta' skola biex tmexxiha.

Din hija xi ħaġa fenomenali.

Il-piż tat-tmexxija qed ikun tali li inqas nies qed jersqu 'l quddiem biex jerfgħu l-vara.

Jekk mhux se jkollna nies biex imexxu, inutili nispekulaw biex nibdew nagħmlu audit assessments, eċċ. Irid ikollna r-riżorsi għax mingħajr riżorsi ma nafx kif irridu nimxu 'l quddiem.

Issemmew ukoll ir-riżorsi li għandhom bżonn l-iskejjel biex issir il-bidla.

Riżorsi materjali dejjem se jkun hemm bżonnhom, pero' hija kwestjoni ta' kif tħares lejn l-affarijiet.

Qed nipproponu bidla konċettwali allura trid iż-żmien tagħha biex isseħħ, pero' l-ikbar riżors li għandna bżonn hija dik ta' tmexxija.

Bħalma nafu, skola tiddependi ħafna mill-kap tagħha.

F'dawn il-laqgħat se jitkellmu sitt kapijiet ta' skejjel ta' l-Istat li ġejjin minn setturi differenti u niggarantilkom li dawn is-sitta huma fost il-leaders li għandna.

Kif diġa' għedt, l-aktar riżors li se jkollna nfittxu hija dik ta' leadership, ta' nies li jafu jaraw fil-bogħod, ta' nies illi laħħmu dan id-dokument magħhom.

Per eżempju jien ninkwieta li jkollok head jew assistant head li jgħidlek: Imma dan id-dokument xi jfisser?

Jekk head jew assistant head qed jgħid hekk, kif tista' l-iskola jew is-sistema edukattiva timxi 'l quddiem?

Naturalment jekk se nagħmlu syllabus illi ma jkunx biss tagħrif imma jinkludi wkoll ħiliet u attitudnijiet, it-textbooks li għandna llum m'humiex tajbin u jridu jinbidlu, u hekk se jsir.

Hemm ukoll il-ħtieġa li jsir syllabus design.

It-triq hija twila ħafna, pero' f'dawn l-aħħar tlett snin ma għamilniex biss id-dokumenti, imma konna qed nibnu l-pedament biex inkunu nistgħu naslu.

Il-mod kif tmexxiet mill-1996 'l hawn id-difużjoni ta' l-idea ta' school development planning .… F'pajjiżna din kienet xi ħaġa ġdida tlett snin ilu, pero' llum, bil-mod li daħħalniha ġiet aċċettata u hemm skejjel li qed iħabirku għax fehmuna u interjorizzaw dan il-konċett.

Dalgħodu stess beda kors għall-education officers tal-curriculum u għada għandhom jiġu s-subject coordinators sabiex jaħdmu magħhom fuq syllabus design.

Bħalma qed taraw, qed inlestu l-għodda tagħna ħalli jkollna iktar skills biex inwettqu dak li qed nipproponu.

Per eżempju qed insibu affinita' mas-sistema Skoċċiża.

Il-ħsieb huwa li wara li nsibu affinita' u nagħmlu exposure, nieħdu ideat u nadattawhom għalina.

Naturalment ikun hemm affarijiet li aħna nkunu rriduhom differenti minn tagħhom, pero' sibna li l-filosofija tagħhom hija simili ħafna ma' tagħna.

Illum sirt naf illi l-kurrikulu tagħhom ħareġ fl-1993, jiġifieri huma qegħdin biss pass qabilna.

Allura qed naraw sitwazzjoni ta' xi ħadd li għadu frisk, qed naraw l-ewwel passi tagħhom u mbagħad naraw x'nistgħu nadattaw għall-bżonnijiet tagħna.

L-Onor.

Bartolo semma l-istudenti li joħorġu mill-iskola bi skills batuti u staqsa x'appoġġ se jkollhom.

Diġa' bdejna naħdmu f'dan ir-rigward u għandna l-"let me learn project" fejn qed immorru għal stili differenzjati.

Għandna wkoll il-literacy project.

M'iniex ngħid li qed nagħmlu biżżejjed, pero' qegħdin niżviluppaw f'dik id-direzzjoni u fil-fatt ferħan u kburi li dawn l-affarijiet bdew jissemmew.

Bis-sistema li għandna, wara 13-il sena ta' tagħlim, għad għandna studenti li joħorġu mill-iskola bi skills batuti ħafna u li jġiegħluk tistaqsi jekk fil-fatt qattx marru skola.

Sfortunatament din tiġri u jiġri hekk għaliex ma jinterjorizzaw xejn.

Aħna ma nistgħux inħarsu biss lejn l-istudenti li jirnexxu u jaslu għal-livell universitarju, imma rridu nħarsu lejn kull student u nagħtuh il-bżonnijiet tiegħu.

Din qiegħda ssir, imma bħalma tafu tenħtieġ ħafna riżorsi.

Pero' bdejna mexjin u jekk Alla jrid nagħmlu iktar.

Ladarba qegħdin nitkellmu fuq l-illitteracy, ħa ngħid xi ħaġa li qrajt dan l-aħħar f'gazzetta Ingliża.

Fil-gazzetta ntqal li fl-Ingilterra, 26% tat-tfal, joħorġu mill-iskejjel illiterati.

L-inkwiet tagħhom huwa biex iniżżlu dan il-persentaġġ meta fil-kumplament ta' l-Ewropa l-persentaġġ huwa ta' 20%.

Ma naħsibx li f'pajjiżna għandna eċċezzjoni.

Infatti kienet ħarġet ċifra li f'pajjiżna madwar 25% tat-tfal qed joħorġu mill-iskola b'livell ta' edukazzjoni mhux aċċettabbli.

Aħna għandna d-dmir li lil dawn it-tfal nagħtuhom li nistgħu u nagħmlu li nistgħu għalihom għax huma tfal daqs l-oħrajn.

Issemma l-bżonn ta' tibdil fis-syllabus u fil-karti ta' l-eżami.

Qabel m'għamilna s-syllabus design konna għamilna t-transfer of skills permezz ta' seminars u biex naraw kif isiru l-eżamijiet, konna ġibna l-Edexcel Organisation li ħadet ix-xogħol ta' dawk li konna u għadna nafuhom bħala l-University of London GCE examinations.

Jien naħseb li l-karti ta' l-eżamijiet diġa' bdew jinbidlu.

Bħalma jaf kulħadd, il-karti ta' l-eżamijiet għall-entrance tal-junior lyceum m'għadhomx li kienu; illum huma ħafna aktar child friendly u din is-sena għandhom ikunu aħjar.

Pero' dawn huma eżamijiet summattivi, eżamijiet li kulma jagħmlu huwa li fl-aħħar tas-sena jistaqsu sett ta' domandi fuq is-suġġett u li jrid isir hija xi ħaġa iktar radikali.

Illum beda kors fil-Forum Hotel u għalih ġibna tliet konsulenti Skoċċiżi li qed jgħidulna li l-assessment huwa parti integrali mill-kurrikulu u jrid jassessja affarijiet formattivi differenti.

Għalina din hija ħaġa ġdida u allura għandna bżonn nakkwistaw l-iskills u hemm bżonn ta' bidliet kbar.

Iridu jsiru bidliet fl-eżamijiet, bidliet fis-sillabi, bidliet fit-textbooks u naturalment hemm bżonn ta' aġġornament ta' l-għalliema.

Mingħajr l-għalliema ma nagħmlu xejn u li qed ngħid huwa miktub f'dan id-dokument.

Dwar il-kondizzjonijiet tax-xogħol ta' l-għalliema, ma naħsibx li jien nista' nwieġeb il-mistoqsija li saret.

L-għalliema jafu li dan jolqot il-kondizzjonijiet tagħhom, pero' lil sħabi l-għalliema li huma professjonisti, nixtieq ngħidilhom li hawn m'hawn xejn li tista' ma taċċettax u tħaddan u tħaddem jekk jgħidu li huma għalliema professjonali ta' kalibru mhux biss Ewropej, imma mondjali.

Kif jista' jkun ngħid li jien għalliem dedikat għal xogħli u mbagħad ngħid li ċertu affarijiet li qegħdin imniżżla b'mod ċar hawnhekk u huma self-evident għal min hu dedikat, inħosshom li huma impożizzjoni fuqi jew inkella b'xi mod qegħdin jgħaffġuni?

Kif se ninterpretawha ma nafx, meta jasal iż-żmien nikkonsultaw mal-Ministru u ninnegozjaw, pero' hawnhekk ma nara l-ebda ħaġa li qiegħda biex tfixkel jew ixxekkel lill-għalliem.

Wara kollox, jekk ikollna sistema edukattiva li tirrendi u tkun iktar effikaċi u effiċjenti, l-istess għalliem isib illi l-problemi ta' dixxiplina u ta' motivazzjoni li kultant nisimgħu dwarhom, jibdew idubu.

L-għalliem irid jara li dawn l-affarijiet m'humiex bidliet tal-kondizzjoni tax-xogħol illi jxekklu imma huma opportunitajiet biex hu jkun jista' jagħmel xogħlu aħjar u l-atmosfera fl-iskola u r-relazzjoni tiegħu ma' l-istudenti, titjieb.

Rigward il-benchmarks internazzjonali, jien naqbel ma' dak li ntqal.

Qatt ma batejt b'inferiority complex minn dan il-lat, pero' jien konxju li rridu nħarsu barra minn xtutna.

Pajjiżna huwa biss 17-il mil b'disgħa, il-popolazzjoni tagħna hija daqs ta' belt żgħira, daqs Plymouth fl-Ingilterra, u allura hemm bżonn inħarsu 'l bogħod minna.

Ġieli kien hawn żmien meta kien hawn min skandalizza ruħu, jekk per eżempju, inġibu f'Malta tliet konsulenti Skoċċiżi.

Li nġibuhom f'pajjiżna la hija inferjorita' u lanqas hija kolonjaliżmu.

Għandna bżonn nesponu lilna nfusna għal barra u naraw l-ideat ta' pajjiżi barranin.

Fl-istess waqt jien l-ewwel wieħed li m'iniex se nkun imkaxkar ma' kull ma nisma'.

L-ewwel irrid nirrifletti biex nara dak li jaqbel għalina.

Importanti li aħna ma naħsbux li qegħdin f'xi bozza għalina u nitkellmu biss magħna nfusna.

Irridu naraw fejn qegħdin f'livell internazzjonali, pero' tajjeb li ngħidu wkoll - dak li hu tagħna għandna neħduh - li kull darba li tellaqna ma' barranin, il-livelli tagħna ma kenux inqas minn tagħhom.

Ħalli nieħdu l-kors tal-mediċina bħala eżempju.

Meta ġew in-Norveġiżi hawn Malta, kien hawn min staqsa għaliex in-Norveġiżi qed jeħlu u l-Maltin qed jgħaddu.

It-tweġiba sempliċi hija li l-Maltin għandhom standards għoljin.

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

CARMELO ABELA: Fil-kurrikulu qed ngħidu li l-istudent għandu jkun fiċ-ċentru tas-sistema edukattiva.

Tista' tgħidilna kif kienu nvoluti l-istudenti fl-iżvilupp ta' l-abbozz li għandna quddiemna, ġaladarba qed ngħidu li l-istudenti jridu jkunu fiċ-ċentru?

Għandi nifhem li l-istudenti kellhom ikunu nvoluti bis-sħiħ sabiex dan il-curriculum ġie mfassal.

Punt ieħor li nixtieq nagħmel huwa dwar follow-up li għandu jsir waqt li l-kurrikulu jkun qed jiġu mħaddem.

X'follow-up se jsir - għandi nifhem mid-diviżjoni ta' l-edukazzjoni - fuq dan il-kurrikulu?

CARMELO ABELA: L-aħħar punt huwa dwar id-diviżjoni ta' l-edukazzjoni.

Hemm xi ħsieb li jsir xi tibdil fid-diviżjoni sabiex ma nħallux l-affarijiet kif inhuma, biex mhux ikollna xi ħaġa ġdida b'ilbies antik?

Naħseb li għandna nipprovaw naraw li anke d-diviżjoni tiġi in-line sabiex il-kurrikulu minimu nazzjonali kif propost, isib l-għajnuna u l-backing min-naħa tad-diviżjoni ta' l-edukazzjoni.

IĊ-CHAIRPERSON: Onor. Abela, naħseb li l-aħħar mistoqsija dwar bidliet fl-istrutturi fid-diviżjoni diġa' rrefera għalihom l-Onor.

IS-SUR CHARLES MIZZI: Għall-mistoqsija tiegħek dwar kif kienu nvoluti l-istudenti, nista' ngħidlek li fl-isteering committee li għamel id-draft, wieħed mill-membri kien proprju rappreżentant tal-kunsill taż-żgħażagħ.

Veru li qed ngħidu li l-istudent irid ikun parti ċentrali mis-sistema, pero' biex inkun ċar, ma naħsibx illi ż-żgħażagħ kellhom il-lingwaġġ neċessarju biex ikunu jistgħu jagħtu kontribut sħiħ fis-sitwazzjoni kif inhi.

Anzi ħa nkun aktar ċar minn hekk.

Sibna li anke fost l-għalliema ridna noħolqulhom il-lingwaġġ.

Jekk inti tmur għand nies li jafu biss daqsek, u għax sempliċement tikkonsultahom u ssib li l-maġġoranza ta' ma' min qed titkellem qed tieħdok lejn naħa, mhux neċessarjament ifisser li dak huwa l-aħjar għall-pajjiż, jew inkella huwa l-aħjar għall-istess sistema, jew l-aħjar għall-istess tfal.

Fid-dokument issib li wieħed mill-għanijiet huwa li l-istudenti stess iridu jitgħallmu jkunu demokratiċi u jħaddmu d-demokrazija.

Kumbinazzjoni wieħed mill-millennium projects li qed tagħmel id-diviżjoni għall-iskejjel, hija l-ħarġa tal-ktieb "Democracy in school" li qassamna fl-iskejjel.

Dan il-ktieb huwa miktub mill-assistent direttur għall-implimentazzjoni tal-kurrikulu.

Jidher ċar li aħna qed nagħtu empowerment lill-head ta' l-iskola.

S'issa l-power sharing qed jagħmluh ma' l-għalliema biss, pero' għada pitgħada, il-power sharing se jkollna nagħmluh ukoll ma' l-istudenti.

X'għandu jsir f'dan ir-rigward?

Jekk irridu nkunu għaqlin u għarfa, jaqbel li naraw kif se nħaddmu d-demokrazija fl-iskejjel billi nagħtu strutturi lill-istudenti biex il-vuċi tagħhom tibda tiela' u barra li l-vuċi tagħhom tibda tiela', jkunu jafu kif jistgħu jiġu għal deċiżjoni matura u informata.

Bejn l-1996 u s-sena l-oħra meta l-Onor.

Bartolo kien il-Ministru ta' l-Edukazzjoni, fil-proċess ta' konsultazzjoni li wassal għall-ewwel draft .… U nerġa' ngħid li t-tieni draft huwa sempliċement kontinwazzjoni ta' l-ewwel draft bir-reazzjonijiet li kien hemm għalih u n-nies li kitbu l-ewwel draft huma l-istess nies li kitbu t-tieni draft.

Jiġifieri għalina, m'hemmx l-ewwel u t-tieni draft, it-tieni draft huwa biss kontinwazzjoni ta' l-ewwel draft.

Niftakru wkoll li qabel ma ħareġ l-ewwel draft, kienu ħarġu żewġ kotba ta' kif it-tfal tal-primarja u tas-sekondarja jixtiequ jkollhom l-iskola tal-ħolm tagħhom u dak ġie rifless fl-abbozz; kien rifless fl-ewwel draft u ġie rifless fit-tieni draft.

U forsi għalhekk dan il-kurrikulu se jkun aktar nazzjonali, għax kif dar il-pendlu f'pajjiżna, dan huwa draft ta' kulħadd; inbena biċċa biċċa.

Dwar il-follow-up, din hija kwestjoni li tista' tirnexxi u tista' ma tirnexxix.

S'issa, b'xi mod jew ieħor, donnu rnexxielna.

Is-suċċess jiddependi ħafna minn kemm aħna se nkunu tenaċi.

Qed immorru kontra l-kurrent kontemporanju tagħna.

Qisu aħna drajna li għal kull esperiment li jsir, ikun hemm ħafna storbju fil-bidu, imbagħad jintelaq.

L-affarijiet irriduhom malajr, imma jekk isiru malajr ngħidu li saru mbażwrin u li l-idea kienet ħażina, mentri l-ħażin ikun il-mod ta' l-implimentazzjoni ta' l-idea u mhux l-idea nnifisha.

L-Onor.

Bartolo staqsa kif se jaħdem id-dipartiment għall-iżvilupp tal-kurrikulu.

Dan id-dipartment se jkun jaħdem b'tali mod illi jaċċetta li dawn huma affarijiet li jridu jimxu bil-mod.

Bl-Ingliż ngħidu ''you inch your way forward''.

U hekk għandu jsir, ma tistax timxi, aħseb u ara tiġri.

Jekk trid timxi bil-consensus, jekk trid iġġib in-nies miegħek, trid timxi biċċa biċċa.

Inutli tordna biex imbagħad jibqa' kollox f'wiċċek.

Irridu naċċettaw li f'dawn l-affarijiet irridu nimxu bil-mod, imma fl-istess waqt irridu nkunu tenaċi u mhux naqtgħu qalbna mill-ewwel.

Mhux għax ikollna uffiċjal li ma jasalx f'sena jew f'sentejn, jew inkella ma jasalx ma' l-oħrajn, naqtgħu qalbna.

Il-follow-up irid ikun b'dak il-mod.

Se mmur għal xi ħaġa li qal l-Onor.

Dan l-abbozz huwa miftuħ u meta huwa miftuħ ma jorbotx biżżejjed, pero' dan jorbot skond kemm se nagħmluh jorbot aħna.

L-Onor.

Bartolo qal li l-ewwel abbozz kien preskrittiv u forsi dan huwa miftuħ iżżejjed.

Jien ma naqbilx miegħu għal kollox.

Għandna preċedent wieħed, għandna l-Kostituzzjoni tagħna.

Kapitolu II huwa d-dikjarazzjoni ta' prinċipji u taħt dan il-kapitlu hemm sett ta' prinċipji u fl-aħħar tal-kapitolu nsibu li:

"Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu ma jkunux esegwibbli f'xi qorti, iżda l-prinċipji li hemm fihom huma b'dan kollu fondamentali għall-igvernar tal-pajjiż u jkun l-iskop ta' l-Istat li japplika dawn il-prinċipji fl-egħmil ta' liġijiet.".

Id-diviżjoni ta' l-edukazzjoni għandha l-grinta u l-qawwa biex il-prinċipji, jekk veru se jkunu nazzjonali, ma nħalluhomx fl-ajru.

Din hi l-vera follow-up li jrid ikun hemm.

Jiena nispera li mhux se nħallu l-affarijiet fin-nofs u milli wrejna fil-passat m'għandix dubju li se jsir hekk.

Għamilna l-ewwel eżerċizzju li jittranxendi hu min hu l-ministru, hu min hu fil-gvern.

L-ewwel kapitlu hu miktub verament tajjeb.

M'hemm ħadd imsemmi b'ismu.

Saru ħafna, biex ngħid hekk, musical chairs, per eżempju fil-bidu jissemma d-direttur għall-iżvilupp tal-kurrikulu li kont jien, waqt li fl-aħħar jissemma d-direttur ġenerali ta' l-edukazzjoni li issa huwa jien, pero' mhux jien kont qed naħdem imma min kien qed jokkupa l-post.

L-istess fir-rigward ta' Ms. Vella.

Meta beda x-xogħol fuq il-kurrikulu, kienet assistant director u issa hija d-direttur għall-iżvilupp tal-kurrikulu.

Anke l-ministru kien differenti, u għalhekk id-dokument jista' jissejjaħ wieħed nazzjonali.

Iktar ma jkun anonimu, iktar ma jkun kollettiv, inqas ma jkollu tikketti u jkun estensjoni ta' xi ħadd, iktar se jiġi applikabbli.

Din hija t-tip ta' follow-up li trid issir.

Irridu noqogħdu ħafna attenti li dan ma jiċċappas ma' l-ebda settur u ma' l-ebda individwu, għax inkella jkollna nies li rridu naħdmu bihom li jkunu kontrih.

Dwar tibdil fid-diviżjoni, naħseb li qisu għandna memorja qasira għax fil-fatt fl-1995 saret il-bidla neċessarja li għamlet id-diviżjoni taħdem b'sens modern.

Allaħares nagħmlu dawn it-tip ta' bidliet kull ħames snin.

Fl-1995 kien l-ewwel darba li l-isem 'kurrikulu'' daħal bħala parti mill-operat tagħna.

Sa l-1995 id-diviżjoni mxiet mingħajr qatt ma ħasset il-bżonn li jkollha direttur tal-kurrikulu jew dipartiment tal-kurrikulu.

U naħseb il-frott kbir li ħadna kien il-fatt illi meta ġejna biex niddiskutu, ma rajniex sillabi imma bdejna proċess li baqa' għaddej.

Importanti ħafna li minkejja li saru l-bidliet, anke ta' min kien qiegħed jokkupa l-post, l-andament baqa' sejjer u j'Alla jibqa' sejjer hekk.

Id-diviżjoni diġa' għamlet l-ewwel kambjament u kulma qed isir huwa frott tiegħu.

Dwar il-ħtieġa ta' evalwazzjoni biex tkun ċert illi l-iskejjel qed jagħmlu x-xogħol tagħhom skond l-għanijiet imniżżla f'dan id-dokument, nammetti li iva, irridu struttura oħra.

Din l-istruttura m'għandniex bżonnha kmieni żżejjed għax irridu nagħtu l-iskejjel ċans jibdew iħaddmu l-pjan tagħhom u jlaħħmuh qabel ma nevalwah, pero' jekk ma jkollniex l-istruttura u wara li nagħmlu struttura ma jiġux nies biex iġorru l-vara, naħseb li jkollna xi ħaġa nieqsa.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak, Sur Mizzi.

Issa nistieden lil Ms. Mary Vella, Direttur għall-Iżvilupp tal-Kurrikulu.

MARY VELLA (Direttur għall-Iżvilupp tal-Kurrikulu, Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni): Se nipprova nżomm fil-qasir u kemm jista' jkun ma nirrepetix dak li diġa' ntqal.

Nixtieq inħares lejn il-kurrikulu minn għajnejn differenti.

Personalment id-dokument tal-kurrikulu narah bħala viżjoni, viżjoni li bi pjaċir ngħid li kellhom sehem fiha numru ta' msieħba, fosthom l-istudenti, u m'iniex ngħid hekk għaliex fil-grupp kien hemm studenti, imma għaliex ħafna mill-għalliema li tlabnihom jagħtuna feedback, tawna kemm il-views tagħhom kif ukoll il-views ta' l-istudenti tagħhom.

Naf ukoll illi fl-iskejjel sekondarji saru konsultazzjonijiet ma' l-istudenti stess u naturalment nieħu gost illi din il-viżjoni hija shared bejn tant imsieħba.

Xi programm qed nipproponu u kif se nwassluh?

Din il-viżjoni li tippreżenta wkoll sfidi, kif se titwettaq?

Kif se naraw li dak it-tifel u tifla ta' bejn it-tlieta u s-16-il sena li qegħdin x'imkien fil-klassijiet tagħna, fl-ambjent ta' l-iskola tagħna, se jkollhom esperjenzi aħjar b'riżultat ta' dak li qed nipproponu?

Ma nistax ma nirrepetix il-fatt illi l-istudent irid ikun iċ-ċentru.

Dan il-konċett, il-kurrikulu qed jipproponih mill-bidu sa l-aħħar, qed jipproponih fl-għeruq tiegħu.

Huwa minsuġ ġol-curriculum illi t-tifel u t-tifla jridu jkunu fiċ-ċentru.

L-istudenti jridu jkunu f'kull ħaġa li nagħmlu, sija jekk qed infasslu s-sillabu, sija jekk qed naħsbu għal sistema ta' eżamijiet u sija jekk qed nagħżlu materjal.

Dan il-konċett qatt ma jrid jitwarrab minn quddiem għajnejna.

Biex inkun iżjed estrema, l-ewwel mhux l-iffinanzjar jew ċertu kumditajiet, jew jekk l-istruttura hijiex se tkun komda, imma t-tifel u t-tifla.

F'dak kollu li se nippjanaw, fid-deċiżjonijiet kollha li se nieħdu u fl-għażliet tagħna, dan il-konċett ma jridx jitlaq minn quddiem għajnejna.

Tkellimna wkoll illi rridu nibdew naraw l-istudent bħala bniedem sħiħ.

Meta nħarsu lejn il-programmi eżistenti u l-esperjenzi li hemm fl-iskejjel tagħna, aħna nħarsu lejn l-istudent bħala bniedem sħiħ?

Fil-programmi ta' l-iskola tagħna, l-iżvilupp soċjali u emozzjonali ta' l-istudent, jieħu l-attenzjoni li jieħu l-iżvilupp intellettwali?

Ejja nħarsu lejn dawn il-programmi u nanalizzawhom.

Jeżistu dokumenti, jeżistu programmi, jeżisti xogħol, mela ejja nagħmlu din il-mistoqsija.

B'dan il-mod se nimplimentaw dan id-dokument.

Il-kurrikulu jsemmi l-edukazzjoni għad-diversita'.

M'iniex se nsemmi xi lista twila ta' differenzi, iżda se nillimita ruħi għal xi wħud minnhom u se nassoċjahom ma' implimentazzjoni.

Irridu nkunu konxji u nagħrfu li t-tfal jiġu l-iskola b'pakkett ta' ħiliet u talenti.

U qed ngħid "nagħrfu" mhux biss biex mill-bidu nett l-iskola tilqa', tissapportja u tikkumplimenta dak li forsi seta' kien nieqes fil-pakkett tagħhom waqt l-ewwel trobbija, imma biex inħarsu wkoll lejn l-edukazzjoni tagħna mal-ġenituri.

Din hi l-implimentazzjoni tad-diversita'.

Meta nagħmlu programmi għall-ġenituri, kemm inħarsu lejn id-diversita' ta' tfal ta' tlett snin?

Id-diversita', b'xi mod, nistgħu nindirizzawha fil-programmi tagħna mal-ġenituri?

Diversita' oħra teżisti bejn fażi ta' żvilupp u oħra.

Jista' jkun, per eżempju, illi qed immorru għal konċetti astratti kmieni wisq?

U hemm tidħol l-implimentazjoni u d-diversita'.

Diversita' oħra hija d-differenza fir-rata li biha jiżviluppaw it-tfal.

It-tfal ma nistgħux inqishom qishom għaddejjin minn makna u kollha se jiffunzjonaw flimkien.

Jekk naħsbu b'dan il-mod se jibqgħalna faxxa ta' tfal li ma jirnexxux u għalhekk qed jibqgħalna din il-faxxa ta' tfal.

Irridu nirrealizzaw li t-tfal ma jiżviluppawx bl-istess rata.

Jekk ma nagħmlux dawn il-mistoqsijiet, jekk ma nagħtux l-attenzjoni u jekk ma nagħmlux riċerka u mbagħad nanalizzaw ir-riżultati li nkunu ksibna, se jibqa' jkollna dik il-faxxa ta' tfal li ma jirnexxux.

Naħseb li bdejna naraw differenza bil-mod differenti ta' kif nipproċessaw it-tagħlim, sistema li kultant tissejjaħ "learning styles".

Sfortunatament ma tantx konna nagħtu kas ta' dan l-aspett.

Kien jidhrilna li kulħadd jista' jgħaddi bl-istess tip ta' proċess.

Jiena naħseb li jrid ikollna pedagoġija apposta li twieġeb għal dan l-aspett u hemm programmi apposta, pero' mhux se noqgħod nirrepeti.

Hemm modi differenti kif naslu biex nassimilaw u biex ninteressaw ruħna fit-tagħlim.

Jekk l-għalliem jispiċċa biex sempliċement jimponi t-tagħrif tiegħu fuq l-istudenti, żgur li fil-proċess se jitlef xi wħud minnhom.

Ħalli nsemmi d-diversita' ta' bżonnijiet speċjali li forsi ma tantx issemmiet.

Hemm impenn biex din tirnexxi u l-politika ta' inklużjoni hija sfida li se nieħdu u impenjajna ruħna għaliha.

Bla dubju ta' xejn din hija responsabbilta' kbira ħafna, tenħtieġ attenzjoni kbira u rridu nistudjawha, pero' mhux biżżejjed l-impenn u r-responsabbilta', irid ikun hemm ukoll il-provvediment u l-istrateġiji.

Naħseb diġa' inbdiet triq u nbdiet fuq pedament sod.

Id-dokument jirriferi għal pedagoġiji differenti li mbagħad jirriflettu l-għanijiet tal-kurrikulu.

M'aħniex se nilħqu l-għanijiet jekk il-metodi tat-tagħlim tagħna ma jissapportjawhomx u ma jwassluhomx.

Fost il-pedagoġiji ewlenin, insibu l-pedagoġija għal ħiliet mħallta, mixed ability.

Jekk irridu li l-għan jitwassal, żgur li rridu nindirizzaw dan l-aspett.

Dak huwa l-vehicle li rridu naslu bih.

Insibu wkoll l-aspett ta' tagħlim f'kooperazzjoni.

Aħna mdorrija, anke fit-tagħlim, nisseparaw u nkunu individwalisti, imma rridu nħarsu lejn il-pedagoġija ta' xogħol fi gruppi.

M'hijiex faċli imma 'l hemm irridu nħarsu.

Irridu naraw kif se nġibu l-għalliema tagħna kapaċi jwettqu din il-pedagoġija.

Irridu nsibu l-integrazzjoni ta' l-għerf meta aħna tant imdorrija ntellgħu ħitan bejn dik u l-oħra.

Wieħed mill-aspetti li qegħdin naraw fis-syllabus design li diġa' ssemma, huwa li inti tara kif it-tagħrif li qed twassal għal ċertu suġġett ikun qrib ta' tagħrif għal suġġetti oħra.

Id-dokument jagħmel ukoll riferenza għal pedagoġija f'dik li hi l-ugwaljanza bejn is-sessi.

Hemm pedagoġija partikolari li jew se tgħin jew se tfixkel.

Il-mod kif għalliema - biex nagħmilha sempliċi - tittratta lit-tfal subien u bniet, fil-klassi, iwassal il-messaġġi dwar l-ugwaljanza ħafna iżjed minn affarijiet oħra.

F'dan id-dokument insibu tifsira fit-tul għar-rigward tal-lingwi u l-politika tal-lingwi.

Il-gwidi jagħtu ċans għall-politika tal-lingwa għall-iskola partikolari, li tara l-ħteġijiet tagħha, pero' l-qafas qiegħed hemm.

Li m'għandux hija l-karatteristika li fl-ewwel abbozz kienet magħduda bħala preskrittiva ħafna.

Issa se ngħid xi ħaġa dwar l-assessjar u nixtieq nagħmel enfasi fuq dan l-aspett.

F'dan id-dokument hawn riferenza ċara, waħda wara l-oħra, fuq l-assessjar formattiv.

L-assessjar formattiv se jkun l-assessjar illi se nħaddmu, pero' f'xi fażijiet huwa msieħeb ukoll ma' assessjar summattiv.

Naħseb li rridu ndaħħlu f'rasna hu, min se jaqdi lil min.

Fl-assessjar summattiv seta' kellna sistema illi t-tagħlim jaqdi s-sistema ta' l-assessjar permezz ta' eżami, jiġifieri qed nitkellmu fuq il-kontra ta' l-assessjar formattiv.

L-assessjar irid ikun l-għodda li jservi t-tagħlim, għodda importanti ħafna, pero' sakemm ma ndaħħluhiex fis-sistema kollha ta' eżamijiet, ta' assessment tat-teacher, inkunu għadna ma implimentajnihiex b'mod tajjeb.

Id-dokument jirriferi għal profili u għal portfolio u allura anke hawn irridu nibnu strutturi u rridu ngħallmu l-mod kif se naslu.

Kien ta' interess kbir għalija, per eżempju, li nara portfolios u sistema ta' portfolios kif użata f'pajjiżi barranin.

Dak illi pajjiżi barranin tgħallmu bi spejjeż u b'ħela ta' ħin għalihom, irridu nħarsu lejh b'għajnejna miftuħin ħalli dak li ġara f'pajjiżhom nużawh bħala għodda rfinuta għall-ġid tagħna.

Naħseb element importanti ħafna u partikolari ta' dan id-dokument, hija l-parteċipazzjoni.

Dan id-dokument hu mibni fuq is-sens ta' parteċipazzjoni.

Diġa' semmejna s-sehem tal-ġenituri iżda illum aktar minn qatt qabel qegħdin nirrealizzaw l-importanza tas-sehem tagħhom.

Nixtieq insemmi wkoll is-sehem tal-komunita' li għalkemm jissemma, ma naħsibx illi qegħdin nagħtuh attenzjoni biżżejjed.

Naħseb illi l-ġenituri resqu ħafna lejn xulxin, pero' forsi mhux daqshekk il-komunita'.

Id-dokument isemmi d-dinja tax-xogħol, ir-relazzjoni ta' l-iskola mad-dinja tax-xogħol u jsemmi wkoll programmi, anke wara l-ħin ta' l-iskola, pero' l-ikbar sehem parteċipattiv, narah f'kurrikulu mfassal mill-iskejjel.

Għalija, dak huwa l-qofol ta' sehem u parteċipazzjoni.

Il-kurrikulu jsemmi l-isfidi ta' żmienna.

Ma nistgħux nibdew l-implimentazzjoni mingħajr ma nzommu dawn l-isfidi quddiem għajnejna.

Fost l-isfidi li jsemmi, insibu globalizzazzjoni, kemm dik ekonomika u kemm dik soċjali.

X'impatt se jkollha l-globalizzazzjoni fuq l-istrateġiji tagħna, fuq dak li se nħaddmu?

Isemmi wkoll l-informatika, l-internet; kif jista' jkun ngħidu li qed nagħtu edukazzjoni ta' kwalita' jekk ma nagħtux attenzjoni kbira lill-informatika?

Ma rridux inħarsu biss lejn il-bżonn li nipprovdu l-finanzi għall-informatika, imma rridu naraw kif se nużawha bl-aħjar mod possibbli.

Id-dokument isemmi wkoll it-tnaqqis ta' valuri u l-effett tal-media.

Smajna ħafna dwar riżorsi.

Id-dokument isemmi diversi tipi ta' riżorsi u jien se nieħu biss tnejn.

Kemm nixtieq illi fl-implimentazzjoni nħarsu lejn riżorsi barra mill-ħitan ta' l-iskola; inħarsu lejn riżorsi oħra li normalment ma nipprovdux min-nies ta' l-iskola, li qegħdin barra mill-ħitan ta' l-iskola imma qegħdin hemm lesti għalina biex nużawhom.

Mhux se nagħtuhom esperjenzi ħolistiċi jekk se nħalluhom sajmin minn dawn ir-riżorsi.

Ir-riżors l-ieħor li xtaqt insemmi huwa r-riżorsa uman li għalija jiġi l-ewwel u qabel kollox.

Issemmew l-għalliema, imma rrid insemmi wkoll lin-nies illi qegħdin fl-istrutturi li hemm fiċ-ċentru.

Allaħares min jidħol fiċ-ċentru jinsa li qiegħed għat-tfal, jinsa li jrid ikun qrib ta' dak li qed jiġri u qrib it-tagħlim u mhux jorganizza xi ħaġa qisha qiegħda fl-ajru.

Ħasra jekk min jidħol fiċ-ċentru ma jibqax f'kuntatt dirett mat-tagħlim.

Id-dokument isemmi l-għalliema u l-kapijiet ta' l-iskejjel, imma rrid insemmi wkoll lill-education officers li huma l-iżjed riżorsa importanti li jista' jkollna.

Ngħaddi issa għat-taħriġ li fl-opinjoni tiegħi se jħoll u jorbot ħafna.

M'iniex se nagħmel lista sħiħa ta' diversi tipi ta' taħriġ, pero' meta qrajt il-kurrikulu għamiltha.

Hemm lista sħiħa ta' diversi tipi ta' taħriġ u kif tista' tagħmel strateġija skond il-prijorita' tagħhom u kif tip ta' taħriġ jgħin lill-ieħor.

Se nsemmi l-bżonn ta' tiġdid kontinwu.

Ma rridux nimmaġinaw li xi darba se naslu li ma jkunx hemm bżonn ta' tiġdid.

It-tiġdid irid ikun kontinwu u naħseb li llum kulħadd jaċċetta dan il-bżonn.

Xi wħud huma partikolari ħafna, per eżempju, it-tfassil ta' sillabu li diġa' bdejna u t-taħriġ għad-diversita'.

Mhux biżżejjed li llum sirna konxji tad-diversita', li llum sirna nilqgħu u niċċelebraw id-diversita'.

Fl-opinjoni tiegħi, l-importanti hu li nkunu nafu l-metodu kif se nħaddmuha.

Niġi issa għall-edukazzjoni inklużiva li hemm ħafna xi tgħid dwarha.

Hemm ħafna xi tgħid fuq il-metodi u l-modi differenti li l-istudenti tagħna jitgħallmu.

Meta nitkellmu fuq l-illitteriżmu, inkunu staqsejna l-mistoqsijiet kollha għaliex wasalna f'din is-sitwazzjoni?

Hemm lista sħiħa ta' tipi differenti ta' taħriġ, per eżempju, taħriġ f'xogħol ta' gruppi.

It-tipi differenti ta' taħriġ kollha jridu jkunu hemm.

Ħallejt fl-aħħar - imma mhux għaliex hija anqas importanti - il-punt dwar il-ħtieġa ta' taħriġ għad-diċentralizzazzjoni u għall-awtonomija.

Din hija mixtieqa ħafna u hija sabiħa ħafna.

B'dan il-mod irridu niffunzjonaw jekk verament irridu nilħqu lil kull tifel u tifla.

Pero' dan jitlob ħafna taħriġ, anke meta qed ngħidu li l-iskejjel tagħna se jfasslu l-kurrikulu tagħhom.

Issemmew l-ischool development plans u ppermettuli nsemmi żewġ pilastri li jrid ikollna.

Bla dubju ta' xejn, wieħed minnhom huwa l-finanzi.

Iva, il-finanzi huma neċessarji u diġa' hemm programm ta' taħriġ u qed isir ippjanar u konsultazzjoni.

Il-pilastru l-ieħor jikkonċerna l-kwestjoni ta' ħin.

Inħossni li m'għandix nitlaq minn hawnhekk mingħajr ma nsemmi problema li rridu nsibu soluzzjoni għaliha; x'ħin se nħarrġu n-nies tagħna biex inwasslu l-viżjoni tagħna.

Nixtieq naqsam magħkom ċertu sfidi speċifiċi li forsi ma ssemmewx il-lejla, u waħda minnhom li lili tinteressani ħafna u hija sfida partikolari ħafna fl-implimentazzjoni, hija ċ-ċentri ta' riżorsi u ta' speċjalizzazzjoni.

Punt ieħor li jissemma f'dan id-dokument u li naħseb huwa importanti li nħarsu lejh ukoll, huwa l-aċċenn għall-bżonn ta' strutturi ġodda għal transizzjoni bla skossi.

Xi kultant fis-sistema tagħna t-transizzjonijiet joħolqu l-iskossi u tajjeb li dan il-punt nikkonsidrawh fl-implimentazzjoni.

Punt ieħor speċifiku ħafna, huwa t-tagħlim tax-xjenza koordinata.

Nagħlaq billi insemmi aspett li jissemma ħafna fid-dokument, ċioe', l-impenn.

Is-Sur Mizzi qara mid-dokument dik il-parti li tikkonċerna l-impenn ta' l-istudenti, pero' l-impenn irid ikun ukoll min-naħa ta' l-għalliema.

Importanti li jkun hemm impenn minn kulħadd u meta ngħidu "impenn" qed nifhmu impenn biex nissalvagwardaw il-kwalita'.

Illejla, madwar din il-mejda ssemma ħafna l-bżonn ta' evalwazzjoni.

Naħseb l-evalwazzjoni hija kruċjali.

Irid ikun hemm ċirku sħiħ.

Bdejna fuq in-neċessitajiet li rajna, analizzajnihom u qed nipprovaw niżviluppawhom.

Diġa' żviluppajna mhux ħażin, u tiela' magħhom - aktar milli warajhom - inħoss li jrid ikun hemm l-evalwazzjoni.

Imbagħad xi ħin irridu nieqfu u nissorveljaw - issemmiet il-kelma "audit" pero' fl-opinjoni tiegħi l-kelma "audit" m'hijiex eżatta - u nissapportjaw u nagħmlu l-mistoqsija ta' kemm irnexxielna nwasslu l-viżjoni tagħna u kif nistgħu nkomplu nwassluha.

Naħseb nistgħu nkunu pożittivi u ngħidu li iva, bl-għajnuna ta' kulħadd, nistgħu nwasslu l-viżjoni tagħna.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak Ms. Vella ta' dik il-ħarsa ferm wiesgħa.

Peress li sar il-ħin, il-mistoqsijiet għal Ms. Vella se nħalluhom għal għada u b'hekk kulħadd se jkollu iktar ċans jixtarr dak li ntqal u x'mistoqsijiet jixtieq jagħmilha.

Nirringrazzjakom talli ġejtu għax huwa importanti li kulħadd jisma' dak li għandu xi jgħid ħaddieħor.

Nagħmlu żball jekk naħsbu li billi nagħtu l-preżentazzjoni tagħna u nitilqu 'l barra huwa biżżejjed.

Meta niltaqgħu għada fis-7.00 p.m. żgur li se nitlob l-intervent ta' Fr. Charles Mallia.

Illum smajna minn naħa tad-diviżjoni ta' l-edukazzjoni u għada nisimgħu xi ħaġa minn naħa ta' l-assoċjazzjoni ta' l-iskejjel privati.

Nixtieq li għada nisimgħu wkoll lis-Sur Frans Borg biex inkunu smajna wkoll in-naħa tal-ġenituri.

Is-Sur Borg jirrappreżenta l-assoċjazzjoni tal-kunsilli skolastiċi tal-gvern.

Ma jirrappreżentax biss il-ġenituri, imma ġenituri, għalliema u mexxejja ta' skejjel li jaħdmu flimkien fil-kunsill skolastiku.

Wara dawn iż-żewġ preżentazzjonijiet, jekk jibqgħalna ħin ngħaddi għas-Sur John Bencini li jirrappreżenta l-union prinċipali ta' l-għalliema.

Pero' nixtieq li għada kulħadd jerġa' jkun preżenti hawnhekk.

Nirringrazzjakom u l-lejl it-tajjeb.

Fid-9.05 p.m. il-Kumitat aġġorna għal nhar it-Tlieta, 19 ta' Ottubru 1999 fis-7.00 p.m. bl-istess aġenda.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU.

It-Tnejn, 18 ta' Ottubru, 1999

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.17 p.m

L-Onor.

Helen D'Amato, President tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI

L-Iskrivana qalet it-talba.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru. 13 li saret fis-6 ta' Lulju, 1999 kienu konfermati.

ABBOZZ FINALI TAL-KURRIKULU MINIMU NAZZJONALI

Il-Kumitat stieden lis-Sur Charles Mizzi, Direttur Ġenerali u lil Ms Mary Vella, Director Curriculum Development, Dipartiment ta' l-Edukazzjoni, jieħdu sehem fid-diskussjoni.

Fid-9.05 p.m. id-diskussjoni kienet interrotta u l-Kumitat aġġorna għal nhar it-Tlieta, 19 ta' Ottubru 1999 fis-7.00 p.m. bl-istess aġenda.

GĦALL-ISKRIVAN TAL-KAMRA

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 15

It-Tlieta, 19 ta' Ottubru 1999 fis-7.00 p.m.

L-Onor.

Helen D'Amato, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, tavża li l-Kumitat ser jiltaqa' nhar it-Tlieta, 19 ta' Ottubru 1999 fis-7.00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Diskussjoni fuq l-abbozz finali tal-Kurrikulu Minimu Nazzjonali - Kontinwazzjoni.

19 ta' Ottubru 1999 SKRIVAN TAL-KAMRA