LAQGĦA NRU.

It-Tlieta, 23 ta' Marzu 1999

Il-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-

L-iSpeaker, l-Onor Anton Tabone, ippresjeda.

PREŻENTI

Il-Ministru għall-Politika Soċjali u Kap tal-Kamra l-Onor.

Il-Minuti ta' Laqgħa Nru 8 li saret fit-23 ta' Frar, 1999, kienu konfermati.

XOGĦOL TAL-KAMRA

Il-Ministru għall-Politika Soċjali informa lill-Kumitat li t-Tlieta u l-Erbgħa, 23 u 24 ta' Marzu, il-Kamra ser tkompli bid-diskussjoni fuq it-Tieni Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali (Nru 2), Abbozz Nru 7.

Wara r-recess tal-festi ta' l-Għid, il-Kamra tirriżumi d-diskussjoni fuq l-istess Abbozz ta' Liġi, jekk din tkun għadha ma ntemmitx, u wara tgħaddi għad-diskussjoni fl-istadju ta' Kumitat ta' l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs – Abbozz Nru 1 – l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar Self Lokali (Stock u Titoli Reġistrati) – Abbozz Nru 15 – u l-Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali – Abbozz Nru 7.

Fis-seduta ta' nhar it-Tnejn, 29 ta' Marzu, kellhom jiġu diskussi u deċiżi l-mozzjoni ta' ringrazzjament lil Dr Ugo Mifsud Bonnici President ta' Malta, il-mozzjoni ta' l-Oppożizzjoni dwar ħatra ta' President ta' Malta u l-mozzjoni tal-Gvern dwar ħatra ta' President ta' Malta.

Il-ħin ta' l-Aġġornament ta' dik is-seduta ma kellux jittieħed.

Il-Kumitat qabel li jekk ikun hemm bżonn il-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol jitwal ftit iżjed mid-9.00 p.m.

Il-Ministru għall-Politika Soċjali informa lill-Kumitat li ċ-ċerimonja tal-ħatra tal-President kellha ssir nhar il-Ħadd, 4 ta' April, fejn il-Kamra tiltaqa' fis-Sala tal-Gran Kunsill, għall-ħabta tal-11.30 a.m. F'dik is-seduta ma kellu jsir xejn aktar ħlief il-ħatra tal-President u immedjatament wara l-Kamra taġġorna għal nhar it-Tnejn, 26 ta' April 1999.

Il-minuti tas-seduti tad-29 ta' Marzu u ta' l-4 ta' April jiġu konfermati fis-seduta tas-26 ta' April.

Il-Kumitat qabel li ċ-ċerimonja tal-ħatra tal-President tiġi trasmessa fuq il-mezzi tax-xandir.

L-iSpeaker informa lill-Kumitat li kien irċieva ittra mingħand iċ-Chairperson tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin fejn għarrfitu li l-Kumitat kien qabel li d-diskussjoni fuq ir-rapport tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-applikazzjoni ta' Malta għal sħubija fl-Unjoni Ewropea li tqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra mill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin fis-17 ta' Frar 1999, kellha ssir fil-Kamra u mhux fil-Kumitat.

L-iSpeaker informa lill-Kumitat li wara l-aħħar laqgħa tal-Kumitat il-High Comissioner Malti f'Canberra, l-Awstralja, kien bagħatlu lista tal-membri tal-Parlament fl-Awstralja li wrew interess li jkunu jifformaw parti mill-Malta-Australia Friendship Group.

Huwa fakkar lill-Kumitat li kien hemm ukoll korrispondenza pendenti dwar friendship groups minn Franza, il-Ġermanja u r-Russja.

L-Onor.

George Vella ġibed l-attenzjoni tal-Kumitat li kien hemm ilmenti minn deputati dwar kif qed jiġu risposti ċerti mistoqsijiet parlamentari.

L-iSpeaker osserva li aktar ma s-seduta tal-Parlament tibda fil-ħin, aktar ikun hemm ħin għall-mistoqsijiet parlamentari.

Fis-7.47 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li kellha tiġi komunikata aktar tard.

SKRIVAN TAL-KAMRA


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR IX-XOGĦOL TAL-KAMRA

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 10

It-Tnejn, 26 ta' April 1999, fil-5.15 p.m.

Mr Speaker, President tal-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar it-Tnejn, 26 ta' April 1999, fil-5.15 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt, b'din l-agenda:-

Xogħol tal-Kamra; u

Affarijiet oħra.

21 ta' April 1999 SKRIVAN TAL-KAMRA

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


LAQGĦA NRU.

It-Tnejn, 26 ta' April 1999

Il-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fil-5.25 p.m.

PREŻENTI

Il-Ministru għall-Politika Soċjali u Kap tal-Kamra l-Onor.

Il-Minuti ta' Laqgħa Nru 9 li saret fit-23 ta' Marzu, 1999, kienu konfermati.

XOGĦOL TAL-KAMRA

Il-Ministru għall-Politika Soċjali nforma lill-Kumitat li dakinhar, it-Tnejn, 26 ta' April, kellha tkompli d-diskussjoni fuq it-Tieni Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali u malli tintemm id-diskussjoni, il-Kamra tgħaddi għat-tieni item fuq l-aġenda, ċioe', l-istadju ta' kumitat ta' l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar Self Lokali (Stock u Titoli Reġistrati).

B'riferenza għall-mozzjonijiet imressqa mill-Gvern u mill-Oppożizzjoni dwar l-HSBC, il-Ministru għall-Politika Soċjali ppropona li dawn iż-żewġ mozzjonijiet jitressqu flimkien f'seduta li ssir nhar il-Ħamis, 29 ta' April, bil-vot jittieħed separatament fl-aħħar tad-diskussjoni; il-ħin jinqasam indaqs bejn kelliema tal-Gvern u kelliema ta' l-Oppożizzjoni u bil-ftuħ u l-winding up mill-Gvern.

L-Oppożizzjoni ma qablitx li d-diskussjoni ssir fuq iż-żewġ mozzjonijiet f'daqqa għax qalet li ż-żewġ mozzjonijiet huma totalment differenti.

Il-Ministru għall-Politika Soċjali rrefera għall-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa - Abbozz Nru 8 - u l-Abbozz ta' Liġi li jkompli jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 2) - Abbozz Nru 14 - li kellhom jgħaddu mill-istadji kollha sal-25 ta' Mejju u t-30 ta' Ġunju, rispettivament.

Il-Ministru għall-Politika Soċjali nforma lill-Kumitat li l-ħsieb tal-Gvern kien li mill-ġimgħa d-dieħla, il-Parlament jibda jiltaqa' filgħodu wkoll u staqsa lill-Oppożizzjoni jekk hemmx ftehim dwar il-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol meta l-Parlament jiltaqa' fid-9.00 a.m. L-Oppożizzjoni talbet lill-Gvern jagħmel il-proposti tiegħu sabiex jitressqu quddiem il-grupp parlamentari Laburista.

Fuq talba ta' l-Onor George Vella, l-Kumitat qabel li possibbilment il-Kumitat jerġa' jiltaqa' din il-ġimgħa stess.

Fil-5.54 p.m. il-Kumitat aġġorna.

SKRIVAN TAL-KAMRA


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 8

It-Tlieta, 27 ta' April 1999 fis-7.00 p.m.

L-Onor.

Helen D'Amato, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, tavża li l-Kumitat ser jiltaqa' nhar it-Tlieta, 27 ta' April 1999 fis-7.00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Children at risk - Kontinwazzjoni.

22 ta' April 1999 SKRIVAN TAL-KAMRA


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru. 8

It-Tlieta, 27 ta' April, 1999

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz Lm1

Laqgħa Nru. 8

It-Tlieta, 27 ta' April, 1999

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.03 p.m.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru. 7 li saret fid-9 ta' Marzu, 1999, ġew konfermati.

IĊ-CHAIRPERSON (Onor. Helen D'Amato): Nibda billi ninfurmakom bil-korrispondenza li rċevejna minn l-aħħar laqgħa li kellna.

Irċevejt rapport dwar it-tfal f'riskju mibgħut mis-Sur Stanley Zammit, Educational Psychologist fl-iSchool Psychological Services fi ħdan id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni.

Irċevejna talba biex dan il-kumitat jiltaqa' mas-Social, Health and Family Affairs Committee tal-Kunsill ta' l-Ewropa li se jiltaqa' hawn Malta f'Mejju li ġej.

Din il-laqgħa ġiet iffissata għal nhar it-Tlieta, 11 ta' Mejju wara nofsinhar, pero' għad irridu niċċekkjaw il-ħin eżatt.

Kulma hawn imniżżel fil-programm huwa li fit-3.00 p.m. hemm address by the Hon.

Antoine Mifsud Bonnici followed by an exchange of views u mbagħad il-laqgħa magħna.

Billi għal ħabta ta' Ġunju ta' din is-sena l-Kunsill ta' l-Ewropa se jorganizza konferenza dwar a children friendly society, u billi bħalissa qegħdin nittrattaw ''it-tfal'', naħseb li tajjeb jekk f'din il-laqgħa li se jkollna nesprimu l-opinjonijiet tagħna dwar din il-materja.

Irċevejna wkoll memorandum mingħand il-Ministu tas-Saħħa, l-Onor.

Louis Deguara, fejn infurmana bi proposta li għandu mill-Għaqda Dinjija tas-Saħħa, WHO, biex jiġi mniedi studju dwar it-tfal, l-iskola u s-saħħa.

At this stage qed ninformakom b'din l-ittra, pero' naħseb li l-ġimgħa d-dieħla għandna niddedikaw laqgħa apposta għal dan is-suġġett.

Nirringrazzja lil kull wieħed u waħda minnkom talli erġajtu attendejtu għal din il-laqgħa.

Illum il-ħsieb tagħna huwa li nagħlqu d-diskussjoni dwar it-tfal f'riskju.

Baqgħalna tnejn min-nies biss li għad irridu nisimgħu l-veduti tagħhom fuq dan is-suġġett, ċioe' l-Prison Fellowship - pero' jidher li m'humiex preżenti - u l-Imħallef David Scicluna li għamel żmien twil maġistrat tal-juvenile court.

Illum huwa Imħallef, pero' l-esperjenza li għandu f'dan il-qasam hija waħda immensa u jien ċerta li dak li għandu x'jgħidilna se jkun ta' interess.

IMĦALLEF DAVID SCICLUNA: Grazzi, u nirringrazzja lill-kumitat talli għoġbu jistedinni biex nagħmel xi sottomissjonijiet riżultat tal-perijodu li kont nippresjedi l-qorti tal-minorenni.

Mhux dejjem kien faċli li l-qorti tasal għad-deċiżjonijiet tagħha; l-ewwelnett minħabba ċerti nuqqasijiet f'dawk li huma sistemi jew metodi ta' kif jistgħu jiġu trattati t-tfal u ż-żgħażagħ li jiġu quddiemha u anke minħabba l-komplessita' ta' ċerti każijiet.

U meta qed ngħid "komplessita'", mhux qed ngħid għal dak li jirrigwarda l-każ fih innifsu, għax f'ħafna mill-każijiet kien ikun hemm ammissjoni daparti tat-tfal u żgħażagħ, imma komplessita' prinċipalment tal-problemi psikoloġiċi li kienu jsawru lill-individwi li kienu jidhru quddiem il-qorti.

Ħafna drabi konna nsibu li l-problemi m'humiex neċessarjament ristretti għat-tfal infushom, imma jitwessgħu iktar fil-familja bejn il-membri tal-familja.

U għaldaqstant il-qorti dejjem ħasset il-ħtiega li qabel ma tgħaddi għal sentenza, ikun hemm rapport dwar it-tfal li jkunu qed jidhru quddiemha.

Kien jitħejja rapport minn social worker assenjat għal kull każ, pero' kellna każijiet fejn kien hemm il-ħtieġa li jiġi nominat jew espert psikoloġiku jew espert psikjatriku.

Matul il-pendenza tal-każijiet, il-psikologu jew il-psikjatra, kien jiltaqa' kemm mat-tfal, kif ukoll mal-familja qabel ma jippreżenta r-rapporti tiegħu.

Ġieli kien hemm il-bżonn mhux biss ta' rapport wieħed imma ta' aktar rapporti peress li matul dan il-perijodu ta' żmien tkun qed tinbena ċerta relazzjoni bejn l-esperti u t-tfal u l-familja tagħhom.

Wieħed min-nuqqasijiet li kien hemm, kien post ta' detenzjoni, jew ta' containment, fejn jistgħu jiġu riferuti subien, "Programm Fejda" għas-subien li tant smajna biha u li nispera that eventually will take off.

Jekk m'iniex sejjer żball, il-proposti li ġew sottomessi lil dan il-kumitat huma għal Programm Fejda għas-subien imma mhux through referral from courts.

Subien li jkollhom xi problemi jiġu referred lil dan il-post, imma mhux referred mill-qrati.

Allura tibqa' tinħass dik il-ħtieġa li jkun hemm post fejn tfal taħt is-16-il sena li ma jistgħux jiġu kontrollati fil-familja tagħhom u fl-ambjent li qed jgħixu fih, u li għandhom bżonn ta' dixxiplina, edukazzjoni u support, ikunu contained għal perijodu ta' żmien.

Forsi wieħed jiftakar fis-sistema ta' l-approved schools li kellna qabel.

M'iniex qed ngħid biex immorru lura għall-approved schools pero' almenu għandu jkun hemm ċentru edukattiv fejn dawn it-tip ta' tfal ikunu jistgħu jiġu referred mill-qrati.

B'riferenza għal emendi fil-Juvenile Court Act, hemm xi affarijiet li xtaqt nirriferi għalihom.

L-ewwelnett il-liġi stess tindika li l-qorti tal-minorenni għandha titqies bħala qorti tal-maġistrati u għaldaqstant għandha l-istess funzjonijiet tal-qorti tal-maġistrati bħala qorti tal-ġudikatura kriminali u qorti ta' inkjesta.

Imkien fil-liġi ma jissemma l-kunċett ta' riabilitazzjoni, il-kunċett ta' riforma, li għalija huwa l-punt kardinali ta' kull qorti ta' minorenni.

Forsi wieħed għandu jqis jekk għandux jissemma fil-liġi l-kunċett li l-qorti għandha dejjem iżżomm quddiem għajnejha l-prinċipju li għandha tfittex ir-riabilitazzjoni ta' tfal u żgħażagħ li jidhru quddiemha.

Naturalment mhux it-tfal u ż-żgħażagħ kollha li jidhru quddiem il-qorti tal-minorenni għandhom bżonn ta' input ta' espert.

Infatti kellna ħafna każijiet fejn ma kien hemm l-ebda bżonn ta' input ta' espert u l-qorti setgħet tittratta mat-tfal mill-ewwel seduta, pero' forsi wieħed jista' jqis dan il-punt.

Ħaġa oħra li tgħid il-liġi kif inhi bħalissa, hija li quddiem il-qorti tal-minorenni jiġu dawk it-tfal kollha taħt is-16-il sena, iżda jekk dawn it-tfal se jitressqu flimkien ma' oħrajn li diġa' għalqu s-16-il sena, jitressqu fil-qrati ordinarji tal-Belt.

Forsi wieħed għandu jikkonsidra wkoll jekk wasalx iż-żmien li dawk kollha li huma taħt is-16-il sena, anke jekk ikkommettew reat ma' xi ħadd ikbar minnhom, għandhomx jitressqu kollha kemm huma quddiem il-qorti tal-minorenni u mhux iktar ikun hemm din is-separazzjoni bejniethom.

Naturalment wieħed jista' jgħid li dan ifisser work load ikbar fuq il-qorti tal-minorenni, pero' jien inħoss li hemm ċerti każijiet li lanqas għandhom għalfejn jitressqu quddiem il-qorti tal-minorenni, speċjalment każijiet kontravenzjonali.

Fil-fatt jien nemmen ħafna fil-prevenzjoni u f'sistemi ta' diversion, jiġifieri billi tuża sistemi li ma jressqux lit-tfal lejn xi qorti.

Per eżempju, is-sistema tal-caution li taħt ċerti kondizzjonijiet u naturalment għal ċerti tipi ta' reati - wieħed jista' jibda bil-kontravenzjonijiet - it-tfal, flimkien mal-ġenituri tagħhom, jinġabru quddiem spettur tal-pulizija u t-tfal jingħataw caution - caution biex ma jerġgħux jikkommettu reat ieħor - u jiġu mwissija bi twissija espliċita li jekk jikkommettu reat ieħor se jitressqu l-qorti.

B'dan il-mod, wieħed jevita proċeduri fil-qorti.

Naturalment il-pulizija jistgħu dejjem jirriferu każijiet, l-hekk imsejħa police cases, lis-social workers fiċ-Ċentru Ħidma Soċjali sabiex is-social workers jeżaminaw iċ-ċirkostanzi ambjentali, soċjali u familjari ta' dawn it-tfal u jirrakkmandaw lill-pulizija jekk hemmx il-ħtieġa ta' intervent iktar qawwi, iktar b'saħħtu, permezz ta' proċeduri fil-qorti.

Naħseb li l-qorti tista' titħalla as a last resort f'dawk is-sitwazzjonijiet, b'mod partikolari l-kontravenzjonijiet, fejn ir-reati jkunu minuri.

Dan iħalli aktar żmien lill-qorti tal-minorenni biex tikkonċentra fuq il-każijiet iktar serji, bħalma huma delitti, jiġifieri każijiet ta' serq, tentattivi ta' omiċidju u Allaħares qatt, pero' ħadd ma jista' jara x'hemm fil-futur, il-possibbilta' ta' omiċidju.

Jien nemmen li l-kumitat jista' jikkonsidra jagħmilx dawn ir-rakkmandazzjonijiet.

Ħaġa oħra li nista' nsemmi u li emmint fih, huwa l-programm "Spark" li bħalma tiftakru kien ġie mniedi mill-Aġenzija sedqa.

Għalija il-programm "Spark" kien programm tajjeb ħafna u naħseb li programmi ta' dan it-tip huma essenzjali.

M'iniex neċessarjament qed nitkellem biss dwar tfal li jiġu riferuti mill-qrati, iżda anke dwar tfal li jiġu riferuti mill-iskejjel.

L-iskejjel kollha għandhom guidance teacher u l-guidance teacher jista' jkollha hands on knowledge ta' tfal li huma beyond control jew li għandhom bżonn ta' ċertu kontroll u allura, flimkien mal-fattur li jista' jitwaqqaf programm bħalma kien "Spark", jista' jkun hemm xi uffiċċju ċentrali - bħalissa qed jiġi quddiem moħħi youth delinquency office, jew youth delinquency board - li jeżamina l-każijiet ta' referrals mill-iskejjel.

Forsi b'konsultazzjoni mal-ġenituri, dawn it-tfal jiġu referred għal xi ċentru ta' dan it-tip, ċentru li m'hemmx għalfejn ikun residenzjali, imma li jkun on a day basis with a day programme.

B'dan il-mod, wieħed ikun qed jipprevjeni milli jkun hemm każijiet li jkollhom jitressqu l-qorti.

Dawn huma ftit mill-punti li xtaqt insemmi li forsi jistgħu jiġu kkonsidrati mill-kumitat.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak.

Hawn min jixtieq jagħmel xi domanda?

L-Onor.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Fil-każ ta' kontravenzjonijiet żgħar, il-qorti dejjem tagħti caution?

IMĦALLEF DAVID SCICLUNA: Għal dawk li huma methods of disposal, il-qorti hija marbuta ma' dak li tgħid il-liġi.

Jekk nieħdu tfal ta' bejn id-9 u l-14-il sena, hu x'inhu l-każ, għandek possibbilta' ta' caution - fit-test Ingliż tal-liġi, insibuha "reprimand and admonition" - u l-possibbilta' ta' ammenda, multa, ta' bejn it-Lm3 u Lm25.

Dawn huma ż-żewġ possibbiltajiet imsemmija fil-Kodiċi Kriminali imma mbagħad jibqagħlek il-possibbiltajiet taħt il-Probation of Offenders Act u ċ-Children and Young Persons (Care Orders) Act.

Dawk huma żewġ liġijiet li jistgħu jintużaw.

JEAN PIERRE FARRUGIA: X'tip ta' piena jistgħu jwasslu għaliha dawk iż-żewġ liġijiet?

IMĦALLEF DAVID SCICLUNA: Fil-Probation of Offenders Act, għandek tliet affarijiet.

Waħda minnhom hija probation fejn it-tfal jitqiegħdu taħt is-sorveljanza ta' probation officer, u f'dan il-każ tista' tagħmel diversi kondizzjonijiet li għandhom jiġu osservati biex takkwista dak li jkun hemm bżonn, possibbilment ir-riforma kompleta tat-tfal.

Per eżempju f'ċerti ċirkostanzi, wieħed jista' jinnomina espert bħalma hu l-psikologu, il-psikjatra jew it-tabib biex jassisti l-probation officer u allura jekk inti għandek bniedem bi problemi psikoloġiċi, mhux biss għandek il-probation officer, imma għandek ukoll il-psikologu biex jipprovdi l-expertise tiegħu; l-istess fil-każ ta' psikjatra.

Hemm imbagħad il-conditional discharge li tfisser li jekk il-qorti ssib l-individwu ħati, tgħidlu biex ma jerġax jikkommetti reat ieħor f'perijodu li ma jissuperax tliet snin.

Hemm ukoll l-absolute discharge fejn jekk hemm dikjarazzjoni ta' ħtija, il-qorti tieqaf hemm.

Din is-sistema hija l-inqas waħda użata mill-qrati.

Il-possibbilta' li għandek taħt iċ-Children and Young Persons (Care Orders) Act hija waħda, li l-qorti toħroġ care order li biha t-tfal jitqiegħdu taħt il-kura tal-ministru responsabbli mis-social welfare, jiġifieri għal perijodu ta' bejn sena u ħames snin - iżda li matul dan il-perijodu l-persuna ma taqbiżx l-eta' ta' 18-il sena - jitqiegħdu jew ġo istitut jew inkella ġo foster family.

Dawk huma l-possibbiltajiet li jeżistu għat-tfal ta' bejn id-9 u l-14-il sena.

Ovvjament hemm ukoll dak il-perijodu ta' bejn l-14 u t-18-il sena li allura jinkludi l-perijodu ta' bejn l-14 u s-16-il sena li jiġu quddiem il-qorti tal-minorenni.

F'dan il-każ tista' tiġi applikata kwalunkwe tip ta' piena imma għandek tnaqqis awtomatiku ta' bejn grad u tnejn.

Jiġifieri tista' tikkundanna tifel ta' 14-il sena għall-ħabs.

Tista' tagħtih sentenza ta' priġunerija, pero' bid-differenza li awtomatikament il-piena tonqos.

Per eżempju, piena ta' sitt snin tista' tinżel tliet snin b'mod awtomatiku, iżda m'hemm xejn xi jwaqqaf il-qorti milli tagħti sentenza ta' priġunerija lil tifel ta' bejn l-14 u s-16-il sena, ħlief il-fattur li l-qrati, naħseb jien b'mod ġeneriku, huma konxji tal-fatt li l-ħabs mhux il-post adattat għal tfal ta' eta' hekk żgħira.

Mhux għax żgħażagħ ta' 17-il sena għandhom ikunu l-ħabs, imma l-kwestjoni hija li qegħdin nitkellmu fuq ċertu threshold li huwa ta' 16-il sena.

Imma x'se nagħmlu bi tfal ta' bejn l-14 u s-16-il sena?

IĊ-CHAIRPERSON: Hawn aktar domandi?

L-Onor.

KARL CHIRCOP: Peress li kulħadd jagħraf l-importanza tal-prevenzjoni u tar-riabilitazzjoni, il-qorti tagħmel monitoring tal-każijiet li tkun tat sentenza fuqhom?

IMĦALLEF DAVID SCICLUNA: Naturalment nista' nitkellem biss fuq dak li kont nagħmel jien u mit-tagħrif li għandi dwar dak li jsir f'xi qrati.

Meta akkużat jiġi dikjarat ħati ta' reat u jitqiegħed taħt probation, il-liġi tal-probation stess tobbliga lill-probation officers biex mill-inqas darba kull sitt xhur, jirrapportaw lill-qorti.

Normalment dawn il-progress reports li jsiru anke b'mod verbali, isiru biex il-qorti ssir taf dwar l-andament tal-probation u ssir taf kif dawn it-tfal - għax qed nitkellmu fuq tfal minkejja li l-probation tista' tintuża għal kulħadd - ikunu sejrin fil-perijodu tal-probation u jekk humiex jobdu u joqogħdu għad-direttivi.

Naturalment jista' jkollok sitwazzjoni fejn probationer ma jkunx qiegħed isegwi d-direttivi u allura f'dan il-każ, il-probation officer jagħmel denunzja, jiġifieri rapport bil-miktub, lill-qorti fejn jirraporta li l-probationer m'huwiex qed josserva l-kondizzjonijiet.

Imbagħad il-qorti tibgħat għall-probation officer u għall-probationer u wara li tisma' dak kollu li jkollhom xi jgħidu, tiddeċiedi x'għandha tagħmel.

Hemm ċerti alternattivi x'tista' tagħmel; jew tħassar il-probation għal kollox u tagħti s-sentenza li setgħet tat l-ewwel darba, jew tbiddel il-kondizzjonijiet tal-probation, jew inkella, jekk in-nuqqas ma jkunx nuqqas kbir, tista' tikkundanna lil dik il-persuna għal ħlas penali ta' mhux iktar minn Lm50 ammenda.

Dawk huma l-alternattivi.

Dak huwa t-tip ta' monitoring li jista' jsir, fejn il-probation officer jitkellem mal-ġudikant li jkun ta l-probation.

Fil-każi fejn ikunu ngħataw sentenza, jew ta' priġunerija, jew ta' multa, jew anke ta' care order, il-qorti ma tagħmel ebda tip ta' monitoring għax m'hemm xejn prospettat fil-liġijiet biex isir xi tip ta' monitoring, imma fil-każ ta' probation, iva.

IĊ-CHAIRPERSON: Fil-każ tal-probation, kif taħdem ir-recall system?

Taħdem b'mod awtomatiku, jew iridu jiġu recalled il-probation officers?

IMĦALLEF DAVID SCICLUNA: Il-progress reports huma parti mid-dmirijiet tal-probation officers allura suppost li l-probation officers jagħmlu r-rapporti minn jeddhom, pero' jista' jkun hemm ukoll sitwazzjonijiet fejn meta l-ġudikant jagħti probation, fis-sentenza stess jagħti appuntament għal numru ta' xhur wara, biex kemm il-probationer u kemm il-probation officer, jerġgħu jiltaqgħu u jitkellmu fuq il-każ.

Hemm ukoll numru ta' każijiet fejn il-probation tintuża fil-każ ta' żgħażagħ li jkollhom il-problema ta' l-abbuż tad-droga, allura f'dak il-każ, mhux biss għandek il-probation officer imma għandek ukoll it-team li qed jieħu ħsieb ir-riabilitazzjoni ta' dawk id-drug dependents li jistgħu ikunu residenti f'San Blas, f'Santa Marija jew fir-residential unit ġewwa Għawdex.

F'każi bħal dawn għandek a double control.

Forsi kultant kien hemm daqsxejn ta' nuqqas ta' koordinazzjoni bejn il-qorti u l-probation officer u ċ-ċentru tar-riabilitazzjoni.

Kien hemm każijiet fejn ċentri qalu li ma kenux jafu li l-individwu kien taħt probation.

Kien hemm ukoll każijiet bil-maqlub, fejn fil-fatt tkun ingħatat conditional discharge, allura m'hemmx probation officer, u ż-żagħżugħ jgħid li ngħata probation u allura ċ-ċentru jilmenta li m'għandhom l-ebda probation order meta fil-fatt l-individwu ma jkunx ingħata probation.

Hija pjuttost kwestjoni ta' misnomer.

Hemm differenza kbira bejn "probation" u "conditional discharge"; f'waħda għandek is-supervision u fl-oħra m'għandekx, l-individwu qiegħed għal rajh.

IĊ-CHAIRPERSON: Ħalli nagħmillek l-aħħar mistoqsija jekk m'hawn ħadd li jixtieq jagħmel iktar mistoqsijiet.

F'każ li l-probationer jingħata appuntament għal sitt xhur wara u matul dan il-perijodu l-probation officer jinduna li l-persuna li qiegħda taħt probation qiegħda tfalli fil-proċess, hemm xi mezz kif il-probation officer jista' jirrapporta qabel sitt xhur?

IMĦALLEF DAVID SCICLUNA: Jista' jagħmel denunzja.

Jekk irid, il-probation officer jista' jagħmel denunzja mill-għada, hija parti mid-dmirijiet tiegħu li jista' jagħmel dan.

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Għandna biżżejjed probation officers, u dawk li għandna, huma trained biżżejjed?

IMĦALLEF DAVID SCICLUNA: Mil-lat ta' numru, le, m'għandniex biżżejjed pero' mil-lat ta' training, dawn jirċievu t-training tagħhom mill-Universita'.

Fl-Universita' hemm diploma course in probation studies fejn l-istudenti jieħdu t-tagħlim neċessarju u jekk m'iniex sejjer żball, dawk li qegħdin isegwu dawn il-korsijiet, jekk mhux kollha, numru minnhom, għandhom background ta' social work jew psychology.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Diġa' bdew jiggradwaw studenti li qed isegwu dan il-kors fl-Universita'?

IMĦALLEF DAVID SCICLUNA: Iva, infatti hawnhekk preżenti hawn probation officers li kienu fl-ewwel grupp li ggradwaw u mingħalija, warajhom diġa' ħarġu tliet gruppi oħra.

(Interruzzjonijiet).

JEAN PIERRE FARRUGIA: Minn mindu bdew jiggradwaw probation officers, kien hemm titjib fil-livell ta' servizz?

Naturalment aktar ma jkollok probation officers, aktar jista' jitqassam ix-xogħol.

Per eżempju meta bdejt nipprattika, kien hemm xi ħames probation officers u xi tnejn minnhom kellhom over a hundred cases.

Wieħed ma jistax jaħdem b'mod intensiv mal-probationers jekk ikollu numru daqstant kbir ta' każijiet.

Jidhirli li l-limit li qed jipprovaw iżommu huwa ta' not more than 40 cases per probation officer, pero' dan ma jinkludix xogħol ieħor li jagħmel il-probation officer, bħalma huma l-pre-sentence investigation reports li jingħataw lill-qorti qabel ma tgħaddi għas-sentenza.

Il-qorti tista' titlob lill-probation officer ilesti rapport fuq il-problemi u l-ħajja familjari u soċjali ta' l-individwu u jekk il-probation officer jaħsibx li l-individwu jista' jibbenefika minn probation order għax għalxejn tagħti probation lil bniedem li assolutament ma jridx ibiddel ħajtu, jew li m'huwiex lest li joqgħod għall-kondizzjonijiet li tagħmillu l-qorti.

Barra minn hekk, taħt il-Kodiċi Kriminali hemm ukoll il-possibbilta' li meta tingħata sentenza sospiża ta' ħabs, issir dik li ngħidulha supervision order u s-supervising officers huma l-probation officers.

Pero' r-responsabbiltajiet tagħhom bħala supervising officers huma inqas milli bħala probation officers.

Il-Probation of Offenders Act tistipula d-dmirijiet tal-probation officer waqt li l-Kodiċi Kriminali ma tistipulax dmirijiet għas-supervising officer, iżda tgħid biss li l-ħati huwa obbligat li jirrapporta lis-supervising officer skond id-direttivi li jingħata u jżommu informat dwar ir-residenza tiegħu.

Jiġifieri teknikament, is-supervising officer jista' jżomm dak il-kuntatt formali, pero' naf li huma jagħmlu minn kollox biex possibbilment jittrattaw il-każijiet daqslikieku l-individwu huwa taħt probation.

Imma hemm dan in-nuqqas.

Jekk dawk li qegħdin taħt supervision order jonqsu milli jipprovdu l-indirizz tagħhom, jew jonqsu milli jżommu appuntament, is-supervising officers xorta jistgħu jirrapportaw il-qorti, imma kulma tista' tagħmel il-qorti huwa li timponi multa ta' mhux aktar minn Lm100 ammenda.

IĊ-CHAIRPERSON: L-aħħar mistoqsija, l-Onor.

MARIE LOUISE COLEIRO: Is it a must li jsir a pre-sentence investigation report qabel ma l-qorti tgħaddi għas-sentenza?

Naħseb li kieku kien ....

MARIE LOUISE COLEIRO: Fl-opinjoni tiegħi, il-pre-sentence investigation report huwa importanti għaliex il-ġudikant ikun f'qagħda aħjar biex jagħmel evalwazzjoni tal-każ u jara jekk l -individwu ħaqqux probation order.

Allura ma taħsibx li l-fatt li dan ir-rapport m'huwiex obbligatorju ....?

IMĦALLEF DAVID SCICLUNA: Meta inti tikkonsidra team daqshekk żgħir ta' probation officers u n-numru enormi ta' każijiet li jkun hemm il-qorti, tara li huwa prattikament, anke fiżikament, impossibbli li jkollok neċessita' obbligatorja ta' pre-sentence investigation report.

L-optimum huwa li wieħed jersaq għal dak l-istat, iżda fir-realta' huwa impossibbli.

Pero' f'kull każ ta' tfal u żgħażagħ, għalkemm ma kenx qiegħed isir pre-sentence investigation report as such, kien hemm is-social worker, mhux il-probation officer, li ħejja rapport bil-miktub.

Allura l-qorti dejjem kellha informazzjoni dwar dawk it-tfal u żgħażagħ li kellha quddiemha.

F'dawn il-każijiet, dan ix-xogħol seta' jsir għax il-workload kien pjuttost manageable u x-xogħol seta' jiġi distribwit bejn is-social workers li jaħdmu fiċ-Ċentru Ħidma Soċjali, imma jekk se nieħdu l-każijiet quddiem il-qorti l-Belt, fejn in-numru ta' każijiet huwa tant ikbar, hija ħaġa oħra.

Barra minn hekk, fejn se tieqaf?

Għal liema każijiet se tieqaf?

Naturalment fejn jidħlu kontravenzjonijiet m'intix se titlob pre-sentence investigation report, imma fejn jidħlu delitti, f'kull każ se titlob rapport?

L-optimum huwa dak, pero' wieħed irid iqis il-human resources u ż-żmien li jeħodlok biex tlesti rapport bħal dan, għalkemm ir-rapport jista' jitlesta fi żmien xahar.

Huwa mod jekk qed nitkellmu fuq żewġ każijiet, jew tliet każijiet fix-xahar, u mod ieħor jekk qed nitkellmu fuq 100 każ fix-xaħar.

MARIE LOUISE COLEIRO: Allura s-sistema tal-probation li titħaddem illum, m'hijiex il-mod ta' kif suppost titħaddem mija fil-mija?

IMĦALLEF DAVID SCICLUNA: Il-pre-sentence investigation report huwa dak ir-rapport li jgħin lill-ġudikant jasal għad-deċiżjoni jekk għandux jagħti probation jew le.

Il-kuntatt bejn il-probation officer u l-akkużat isir meta l-individwu għadu akkużat.

Veru, bażikament f'dak l-istadju l-ħtija tkun diġa' ġiet determinata, imma l-ġudikant irid ikun jaf ċertu affarijiet.

Per eżempju, jekk jagħtih probation, l-individwu se joqgħod għal dawk il-kondizzjonijiet?

Jekk għandu bżonn programm ta' riabilitazzjoni minħabba l-abbuż tad-droga, dan se jsegwih il-programm?

Hemm motivazzjoni u support mill-familja tiegħu biex jaraw li dan jagħmel il-programm ta' riabilitazzjoni?

Ir-rapport jgħin ħafna lill-ġudikant biex jara x'tip ta' sentenza se jagħti.

Kelli każijiet fejn il-pre-sentence investigation report jgħid li għalxejn tqiegħed lil ċerti individwu taħt probation.

On the other hand, jista' jkollok każijiet fejn ir-rapport jirrakkmanda l-probation pero' mbagħad issib li la huwa possibbli u lanqas desiderabbli li l-probation tingħata.

Tista' tkun mhux possibbli li tingħata minħabba li l-liġi stess teskludiha, per eżempju, fil-każ ta' bniedem akkużat bit-traffikar.

F'każi bħal dawn, inti ma tistax tqiegħdu taħt probation, hija eskluża mil-liġi.

Jekk se tagħti sentenza ta' priġunerija, ir-rapport jista' jgħin għal dak li jirrigwarda l-metodu ta' trattament meta jkun qiegħed il-ħabs.

L-istudju li jkun diġa' sar fuq l-individwu jista' jgħin lill-awtoritajiet tal-ħabs biex forsi jissuġġerixxu jew jgħinu lil dak l-individwu jagħmel programm ta' riabilitazzjoni waqt li jkun qiegħed il-ħabs.

Il-probation officers li hemm, qegħdin iħaddmu l-probation kif suppost għaliex meta qed tingħata probation order, huma qed iwettqu d-dmirijiet tagħhom within the terms of the Probation of Offenders Act.

Għandhom diversi dmirijiet, fosthom, to befriend, to assist, to advise, u meta l-probationers ma jkollhomx xogħol, huma jipprovaw ukoll jgħinuhom isibu x-xogħol.

Dan kollu jaqa' fl-ambitu tax-xogħol tal-probation officer u iva, dak ix-xogħol qiegħed isir.

IĊ-CHAIRPERSON: Imħallef Scicluna, nixtieq nirringrazzjak ta' l-intervent tiegħek.

Wara li l-kumitat ilu tliet seduti u parti mil-laqgħa tal-lum jisma' dak li kellhom xi jgħidu dawk kollha li wrew tant interess f'din il-materja, forsi tajjeb nibdew noħorġu dak li rriflettejna aħna wara dak li smajna u nibda billi nagħmel xi erba' punti fil-qosor.

Nixtieq li bħala focus aħna jkollna t-tfal in their own right.

Minn hemm irridu nibdew.

Irridu nħarsu lejn it-tfal mhux bħala future adults jew bħala appendices to adults, imma in their own right as children fil-mument li qed jgħixu t-tfulija tagħhom.

Jeħtieġ li nagħtu ħarsa lejn servizzi ġodda li għandna bżonn u naraw kemm is-servizzi eżistenti għadhom relevanti għall-ħteġijiet tal-lum.

Naraw kemm jeħtieġ li iktar ikollna strutturi u servizzi li huma preventivi milli kurattivi għaliex minn dak li ħareġ waqt dawn il-laqgħat, deher ċar daqs il-kristall li s-servizzi li għandna huma aktar kurattivi milli preventivi; l-ewwel inħalluhom jimirdu u mbagħad nagħtuhom il-mediċina biex ifiequ.

Fl-opinjoni tiegħi ħarġet ċara wkoll il-ħtieġa ta' koordinament bejn is-setturi li jaħdmu f'dan il-qasam, bejn setturi li jaqgħu taħt l-istess ministru, bħal per eżempju, il-ministeru għall-politika soċjali bl-aġenziji kollha li jaqgħu taħtu, kif ukoll bejn ministeri differenti, bħalma huma l-ministeru tas-saħħa u l-ministeru għall-edukazzjoni.

Dawn kollha għandhom jiġu channelled flimkien.

Ħarġet ukoll il-ħtieġa ta' aktar riċerka u statistika li jkollha a common base.

Hawnhekk skoprejt li kulħadd jieħu l-istatistika bil-qies tiegħu u l-ebda settur m'għandu l-istess base-line ta' statistika.

Dwar id-definizzjoni ta' "children at risk", ma nixtieqx li f'dan il-punt noqogħdu nfettqu fuq id-definizzjoni ta' "children at risk" u liema għandha tkun id-definizzjoni eżatta, pero' jeħtieġ li dan il-kumitat joħroġ bil- proposta li din id-definizzjoni għandha ssir biex isservi ta' linja ta' gwida għad-diversi aġenziji u dipartimenti li jaħdmu f'dan is-settur.

Niġi issa għall-istrutturi.

Forsi dan il-kumitat jagħmel tajjeb jekk jissuġġerixxi li jiġi mwaqqaf a children's office.

A children's office li mhux biss ultimament joħroġ b'children act li issa ilna ħafna nitkellmu dwarha u naħseb li wasal iż-żmien li din il-liġi tiġi quddiem il-Parlament, imma children's office li jkun an ongoing process.

Uffiċċju li mhux joffri hu s-servizzi, imma li jevalwa kontinwament is-servizzi li jkunu qegħdin jingħataw u jara kemm fil-fatt dawk is-servizzi jkunu għadhom relevanti għall-ħtiġijiet tal-ġurnata għaliex għandna ħabta li dak li jiġi ntrodott jibqa' jeżisti fil-kotba għal numru ta' snin wara.

Dak li ġie ntrodott 50 jew 60 sena ilu, għadu jeżisti fil-kotba tagħna llum.

Jeħtieġ naraw li kulma jsir ikun children friendly.

Anke meta naslu biex ikollna children act, irridu naraw li din tkun children friendly.

Illum nużaw ħafna l-kliem "user friendly", pero' f'dan il-qasam il-users huma t-tfal u allura l-bżonn li l-affarijiet ikunu children friendly huwa iktar meħtieġ.

Hemm bżonn inħarsu lejn national procedures.

Bħalma l-istatistika għandu jkollha a common base-line, għandu jkun hemm national procedures.

Hawnhekk issemmiet ukoll il-ħtieġa ta' guidelines fejn jidħlu d-djar tat-tfal, u minkejja li aħna nafu kemm hemm min qed jagħmel sagrifiċċji - bl-ebda mod m'aħna qed innaqsu mill-merti tagħhom - jeħtieġ li jkun hemm standards u monitoring ta' dawn l-istandards u meta għal xi raġuni jew oħra t-tfal ma jkunux jistgħu jibqgħu within the family u ma jiġux adopted jew fostered u allura jkollhom jispiċċaw f'residential care, mhux sempliċement nitfugħom hemm u naħsbu fihom meta jkollhom 16-il sena meta jkunu se joħorġu minn hemm.

L-aħħar punt li nixtieq nagħmel huwa dwar il-familja, l-importanza tal-familja.

Jeħtieġ li aħna nindirizzaw il-bżonnijiet tal-familja.

Hemm bżonn li ngħinu lill-familja l-ewwel u qabel kollox biex tkun tista' taqdi d-dmirijiet tagħha lejn l-ulied, iżda mbagħad meta l-familja ma tasalx, jeħtieġ li nħarsu lejn alternative families.

Anke hawnhekk smajna dwar il-ħtieġa ta' alternative families u l-ħtieġa ta' leġislazzjoni fejn jidħol il-fostering u llum smajna ukoll dwar il-ħtieġa ta' leġislazzjoni fejn tidħol il-qorti tal-minorenni - mhux se noqgħod nirrepeti dak li għadu kemm qal l-Imħallef Scicluna.

Jien nemmen li l-koordinament u l-awareness ta' ħafna nies bħalma huma l-pulizija, l-għalliema u t-tobba li kollha kemm huma jittrattaw ma' tfal, huma neċessarji biex kif diġa' għedt, kemm jista' jkun ma nħallux li l-ewwel it-tfal jimirdu u mbagħad nipprovaw infejquhom għaliex il-ħsara tkun diġa' saret.

Jien elenkajt ftit mill-punti li tqajmu f'din il-kamra minn dawk li kienu preżenti u issa nħalli f'idejn il-membri tal-kumitat jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom.

L-Onor.

FRANCIS AGIUS: Jekk tippermettili, m'iniex se nitkellem b'mod ġenerali imma se nitkellem fuq esperjenza li kelli l-ġimgħa li għaddiet rigward diffikultajiet li qed jiltaqgħu magħhom tobba li jaħdmu in close contact mat-tfal speċjalment fejn jidħol reporting of sexual abuse.

Milli jidher l-Education Department ħareġ xi ċirkolari fejn bażikament jingħad li r-rapport jista' jsir, iżda t-tobba qed isibu problema għax qed jiġu f'konflitt ma' l-informazzjoni li jieħdu taħt il-professional secrecy.

Jekk ma jkollhomx il-kunsens tal-ġenturi, dawn ma jistgħux jgħaddu l-informazzjoni lill-aġenziji fl-SWDP biex il-każ ikun jista' jiġi nvestigat.

Jien qed nitkellem f'isem il-kunsill mediku li talabni nressaq din il-problema quddiem dan il-kumitat.

Forsi hemm bżonn li wieħed jara wkoll il-leġislazzjoni tal-pajjiż.

Issemmew żewġ soluzzjonijiet u naħseb li t-tobba li hawn hawnhekk jifhmuni mill-ewwel.

Waħda mis-soluzzjonijiet li ssemmiet, u se nsemmiha għaliex ġejt mitlub insemmiha, hija biex jekk huwa possibbli, is-sexual abuse cases isiru notifiable, jiġifieri kulma hemm bżonn isir huwa li tinħareġ legal notice.

Forsi tidher pjuttost sempliċi żżejjed imma naħseb wieħed irid jiddiskutiha.

Punt ieħor li ssemma kien in-nuqqas ta' police surgeon f'pajjiżna li jkollu, biex ngħid hekk, dawn il-poteri.

Naħseb tajjeb li nikkonsidraw dawn iż-żewġ aspetti.

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

MARIE LOUISE COLEIRO: At this stage, m'iniex se nitkellem b'mod ġenerali fuq dan is-suġġett imma se nsemmi aspett partikolari ta' tfal li wkoll jistgħu jkunu f'riskju, aspett li ma ħariġx.

Tkellimna ħafna dwar tfal li huma f'istituti, imma naħseb irridu nkunu wkoll konxji ta' dawk it-tfal li qed ikunu istituzzjonalizzati flimkien mal-ġenituri tagħhom, f'ħafna każi ma' l-omm tagħhom, u qed nirriferi għal dawk it-tfal li qegħdin ma' ommhom fix-shelters Dar Merħba Bik u Dar Qalb ta' Ġesu u probabbli anke f'xi shelter f'Għawdex, imma m'iniex daqshekk familjari mas-sitwazzjoni f'Għawdex.

Anke dawn it-tfal jinsabu f'riskju, u qegħdin f'riskju mhux biss għax qegħdin in confined spaces imma għax qed idumu ħafna hemmhekk minħabba d-diffikulta' ta' social housing.

Il-problema ta' dawn it-tfal hija differenti minn dik ta' tfal li qegħdin f'istituti.

Il-problema ta' tfal li qegħdin f'shelters ma' ommhom, ma tissolviex bil-fostering jew b'adoption, imma teżisti minħabba nuqqas ta' social housing.

Imbagħad hemm każijiet oħra ta' ommijiet li jkunu ilhom mifrudin minn uliedhom subien għal numru kbir ta' xhur minħabba li s-subien ta' ċertu eta' ma jistgħux jibqgħu ma' ommhom fix-shelters u allura minkejja l-fatt li jkun ġie stabbilit li l-missier ikun abuser, it-tfal subien xorta waħda jispiċċaw mal-missier.

Jien naf b'każijiet ta' subien ta' 11-il sena li jċemplu lill-ommhom li tkun tinsab fix-shelter biex jistaqsuha, per eżempju, kif isajru l-brodu.

Ċertu ommijiet jibqgħu f'shelter mhux għax għandhom bżonn shelter, terapija jew programmi ta' għajnuna, imma għax ikunu qed jistennew li jingħataw social housing.

Forsi se noħloq mare magnum, pero' naħseb li nkunu qegħdin nagħmlu bħall-ostrich jekk ma nsemmux din il-problema reali.

Jien inħoss li dan il-kumitat irid jiġbed l-attenzjoni ta' l-awtoritajiet kompetenti biex issir xi ħaġa.

Ilna nitkellmu s-snin fuq din il-problema u issa hemm bżonn illi l-awtoritajiet jagħtu aktar attenzjoni għal din il-problema.

Per eżempju, minn statistika jidher li s-sena li għaddiet, minn 66 single parents li applikaw għal post, kienu biss sitta li ġew allokati post, u sfortunatament - din hija r-realta' ta' pajjiżna - in-numru ta' single parents qed jiżdied u mhux jonqos.

Issa dawn huma biss il-każijiet li nafu bihom għax hemm single parents oħra li jkunu qatgħu qalbhom u spiċċaw jgħixu mal-familja tagħhom fi spazji verament żgħar.

M'għandniex statistika ta' dawn il-każijiet għax ġeneralment, każijiet bħal dawn ikunu moħbija, imma nħoss illi kelli niġbed l-attenzjoni tal-kumitat għal dan il-fatt.

F'dan ir-rigward mhux liġi hemm bżonn li ssir, imma policies amministrattivi.

M'hemmx għalfejn inħallu xhur jgħaddu sakemm ngħaddu l-proċedura kollha biex xi darba jkollna children act.

J'Alla nagħmluha liġi bħal din, imma sadanittant nistgħu nibdew biex nagħmlu affarijiet oħra.

L-istess ħaġa fir-rigward ta' ċertu proċeduri vis-a-vis l-pulizija u qed nieħu gost illi hawn preżenti l-Assistent Kummissarju.

Forsi se nuża kelma daqsxejn iebsa, imma xi kultant inħossni disgustata bi stejjer li nisma' ta' kif jiġu trattati nisa abbużati li jagħmlu r-rapport tagħhom għand il-pulizija.

M'iniex qed ngħid illi l-pulizija jkunu jridu joħolqu dik it-tip ta' sitwazzjoni, imma forsi l-pulizija m'humiex imħarrġin biżżejjed.

Mhux kulħadd għandu ċertu front desk skills.

Wara kollox, kull skill has to be developed u żgur illi hemm bżonn li l-pulizija jkollhom aktar taħriġ biex jiffaċċjaw dawn it-tip ta' sitwazzjonijiet.

Jekk lit-tfal Maltin u Għawdxin verament se nagħtuhom ċertu drittijiet, żgur li l-pulizija se jidħlu in scena.

Jekk lit-tfal se nagħmluhom aktar aware li jistgħu jirrapportaw każi ta' abbuż, l-ewwel persuna li t-tfal se jduru lejha, se tkun il-pulizija iżda jekk il-pulizija mhux se jkunu mħarrġin għal dawn it-tip ta' ċirkostanzi, se jkollhom diffikulta'.

Anke hawn, mhux fuq liġijiet qed nitkellmu imma fuq programmi li jgħinu lill-pulizija jiżviluppaw l-iskills tagħhom f'dan il-qasam.

IĊ-CHAIRPERSON: Tajjeb illi tinġibed l-attenzjoni tal-Housing Authority dwar dak li għadek kif għedt.

Diġa' huma sensittivi ta' din il-problema u dan jidher minn skemi li ħarġu li proprju jirriflettu dan il-ħsieb.

L-Onor.

MICHAEL ASCIAK: Smajna ripetutament illi s-subien huma pjuttost żvantaġġjati f'dik li hija protective child care u allura bla dubju hemm bżonn li s-sitwazzjoni tiġi rranġata billi wieħed jenfasizza l-importanza ta' l-emergency shelter, kif fil-fatt ġie suġġerit miċ-Child Protective Services Unit tas-Social Welfare Development Programme.

Naqbel li hawn problema fejn jidħol il-fostering u nħoss li hemm bżonn li wieħed jidħol f'dan l-aspett b'iktar dettall.

L-aħħar punt li xtaqt nagħmel huwa wieħed illi forsi ftit nies tawh ħsieb, pero' ħassejt illi huwa d-dover tiegħi li nagħmel lill-kumitat konxju minnu.

Forsi fl-oqsma pubbliċi, legali u soċjali, wieħed ma tantx jiltaqa' ma' din il-problema, pero' fl-oqsma mediċi din il-problema diġa' qed tinħass u jista' jagħti l-każ li tiggrava aktar 'il quddiem.

Fl-aħħar laqgħa kont għamilt xi mistoqsijiet fuq it-tfal lil Dr. Farrugia u milli jidher il-liġi tagħna ma tispeċifikax meta t-tarbija fil-ġuf ta' l-omm hija kkonsidrata persuna.

Milli jidher hemm il-konċett - ikkoreġuni jekk żbaljat - tal-liġi Rumana li din għandha tibqa' open ended, ikun aħjar jekk ma tiġix speċifikata.

Pero' fiċ-ċirkostanzi xjentifiċi li qegħdin jiżviluppaw b'mod imgħaġġel, naħseb li hija pożizzjoni perikoluża illi m'hemmx żmien speċifiku meta qiegħda tiġi protetta t-tarbija f'ġuf l-omm.

Naħseb li l-Gvern u l-pajjiż għandu jieħu f'idejh l-inkarigu li din tiġi speċifikata.

Fil-professjoni tagħna niltaqgħu ma' każijiet ta' abbuż.

M'iniex beħsiebni nidħol f'dettalji, pero' taħwid isir u li jinkwetani hu l-iżvilupp mediku barra minn Malta, speċjalment fl-Amerika, fl-Unjoni Ewropea u fil-pajjiżi ex-kommunisti, fejn ix-xjenza tal-bijoteknoloġija avvanzat b'mod imgħaġġel ħafna u llum jeżistu ċertu problemi ta' pre-natal diagnosis u problemi ta' esperimenti fuq il-fetu uman.

F'ħafna pajjiżi, iż-żmien meta l-fetu uman jibda jiġi kkonsidrat persuna, huwa speċifikat fil-liġi.

Per eżempju fl-Ingilterra teżisti liġi dwar dan u l-Kunsill ta' l-Ewropa għadda konvenzjoni mibnija fuq il-European Convention of Human Rights li hija l-Oviedo Convention on Human Rights and Biomedicine - il-konvenzjoni għandha isem twil imma fil-qasir hekk insibuha - fejn ħafna minn dawn id-definizzjonijiet ġew stabbiliti, għalkemm meta l-fetu uman isir persuna m'huwiex stabbilit f'din il-konvenzjoni peress li f'ħafna pajjiżi jeżistu problemi ta' reliġjon u problemi etiċi.

Fl-opinjoni tiegħi, għandu jiġi stabbilit the moment of conception u jekk fil-liġi għandna din il-lakuna, the quicker we fill the vacuum u nistabbilixxu l-mument meta l-fetu huwa kkonsidrat persuna, iktar aħjar għaliex il-problemi huma enormi.

Il-liġi għandha tendenza li tkun reattiva, pero' f'dan il-każ, aktar ma nkunu proattivi, aktar aħjar.

U jiena għalhekk qed nissuġġerixxi illi jekk hemm bżonn, tiġi emendata l-liġi billi jiġi speċifikat il-mument tal-konċezzjoni.

Allura mill-mument tal-konċezzjoni nkunu qegħdin nittrattaw ma' persuna.

Barra minn hekk, bl-iżviluppi mediċi, it-terminu tan-normal early labour qiegħed dejjem jonqos.

Illum il-ġurnata qiegħed xi 27 ġimgħa pero' minn hawn u għaxar snin oħra, jista' jiġi 24 ġimgħa jew anke 20 ġimgħa.

Iktar ma jgħaddi ż-żmien u aktar ma x-xjenza tavvanza, aktar qed jikber iċ-ċans li f'każ ta' very early labour, it-tarbija tiġi salvata.

Mela jekk aħna fil-liġi tagħna ma nispeċifikawx meta l-fetu huwa kkonsidrat tarbija, inkunu qed nilagħbu man-nar u fl-opinjoni tiegħi, we are already extremely late.

MICHAEL FARRUGIA: Ma kienx il-ħsieb tiegħi li nitkellem fuq dan is-suġġett, imma ladarba tqajjem minn sieħbi, Dr. Michael Asciak, inħoss illi għandi nitkellem.

Jekk immorru għat-teoriji li konna nitgħallmu fil-filosofija meta konna l-Universita', nibdew nirrealizzaw id-differenza bejn kreatura umana u persuna - il-kreatura umana li tiġi mill-conception stess fejn għandek fetu li se jwassal għal kreatura umana u persuna li tiżviluppa wara t-twelid.

Irridu noqogħdu daqsxejn attenti fit-terminoloġiji li nużaw.

Filwaqt li t-tnejn li aħna naqsmu l-istess opinjoni - anke l-politika uffiċjali taż-żewġ partiti hija kontra l-abort - naħseb li tajjeb noqogħdu attenti għad-definizzjonijiet li nagħmlu għax jista' jagħti l-każ illi jekk immorru fuq definizzjoni ta' persuna, anke fil-każ ta' fetu, se noħolqu problemi legali kbar.

Ma naħsibx li għandna nidħlu f'dawn il-problemi legali.

Għandna nikkonsidrawhom, iżda fl-istess waqt irridu noqogħdu attenti mid-definizzjonijiet illi nagħmlu meta nsemmu "persuna" u "kreatura".

Naħseb illi punt li ta' min wieħed jitkellem fuqu, huwa l-koordinament bejn is-servizzi kollha li qegħdin noffru b'mod ġenerali.

F'diversi oqsma, mhux fil-qasam tat-tfal biss, noffru ħafna servizzi u għandna ħafna faċilitajiet u istituzzjonijiet, imma kemm fil-fatt hawn min hu konxju mill-faċilitajiet li jeżistu?

It-tobba li jiltaqgħu ma' diversi tipi ta' problemi, kollha jafu bil-faċilitajiet illi għandna fil-pajjiż?

Naħseb li kieku kellna nagħmlu survey fost it-tobba, inkunu daqsxejn diżappuntati bir-riżultat.

Anke kieku kellna nagħmlu survey fost it-teachers, insibu li mhux kulħadd huwa konxju mid-diversi servizzi li jeżistu f'pajjiżna.

Forsi nafu b'ċertu faċilitajiet, imma naħseb li jekk jiġi xi ħadd ikellimna u jistaqsina dwar servizzi għal diffikultajiet speċifiċi, ilsienna jibda jeħel.

Ma nafux daqshekk dwar is-servizzi kollha li wieħed jista' jkollu aċċess għalihom meta jkun għaddej minn xi problema jew inkun jinsab f'riskju.

Bħal f'kull settur ieħor, naħseb illi wasal iż-żmien illi jkollna iktar koordinament bejn is-setturi kollha biex ma jkollniex duplikazzjoni ta' servizzi.

Pajjiżna huwa żgħir u r-riżorsi umani tagħna huma limitati u allura l-aktar ħaġa li rridu nevitaw hija l-ħela ta' riżorsi.

Mhux qed ngħid biss għas-setturi governattivi jew tal-knisja, imma anke għal għaqdiet mhux governattivi.

Ħafna drabi jaqbdek id-daħk meta tara li f'pajjiżna hemm xi erba' NGOs li jipprovdu l-istess servizz.

Hemm bżonn li jkun hemm iktar konċentrazzjoni fuq il-problema milli fuq pika u qsim tas-servizz li jkun qed jingħata.

Naħseb illi jekk inħarsu lejn din id-direzzjoni, inkunu qegħdin nagħmlu l-ewwel pass fid-direzzjoni t-tajba.

Naturalment pajjiżna għandu bżonn ukoll ta' żviluppi legali pero' tajjeb ikun hawn iktar diskussjoni - forsi ma tantx dħalna fid-dettall fuq dan l-aspett - dwar ombudsman għat-tfal.

IĊ-CHAIRPERSON: Ma nafx kontx hawnhekk, iżda jien semmejt iċ-children's office.

MICHAEL FARRUGIA: Fl-Isvezja jeżisti ombudsman waqt li fl-Ingilterra jeżisti children's office u allura wieħed irid jara l-aħjar sistema li għandha tiġi adottata għal pajjiżna.

Kemm il-Ġnus Magħquda, fejn jidħol il-UNICEF, u kemm il-Kunsill ta' l-Ewropa, diġa' għamlu kwantita' kbira ta' xogħol fuq is-settur ta' tfal u allura għandna nirriferu għal dawn l-istudji li diġa' saru.

Per eżempju, ma tantx dħalna fuq xhieda li tingħata mit-tfal fil-każ ta' ġenituri li jkunu għaddejjin minn ċertu problemi u kemm għandhom ikunu protetti t-tfal u x'għajnuniet għandhom jingħataw, anke minn naħa ta' l-Istat, ħalli ma tiżdiedx it-trawma li jkunu għaddejjin minnha minħabba li ħafna drabi jiġu sfurzati jagħtu x-xhieda tagħhom.

Biżżejjed ikunu diġa' ilhom għaddejjin minn trawma.

Jiena naħseb illi l-Kunsill ta' l-Ewropa ħadem ħafna fuq dan il-punt fejn tfal jiġu użati f'każijiet ta' swat minn wieħed mill-ġenituri fuq l-ieħor.

Naħseb li jekk naraw x'inhu jiġi ssuġġerit minn dawn l-għaqdiet internazzjonali, u naraw x'inhi l-prattika normali f'pajjiżna, x'għandna available, x'għandna nieqes u fejn nistgħu mmorru, nistgħu nagħmlu pass 'il quddiem fejn tidħol il-protezzjoni, mhux biss ta' tfal li qegħdin f'riskju, imma tat-tfal kollha in ġenerali.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

KARL CHIRCOP: Huwa importanti li mhux biss f'dan il-qasam li jirrigwarda t-tfal f'riskju imma f'diversi sferi oħra, nipprovaw kemm jista' jkun niżviluppaw soċjeta' iktar proattiva milli preventiva u mid-diversi aspetti li ddiskutejna, ħareġ ċar il-bżonn li nkunu aktar proattivi.

Ma nistgħux nibqgħu nistennew illi l-ewwel irridu niltaqgħu ma' ċerti problemi qabel nieħdu azzjoni.

Hemm bżonn li nibdew nilqgħu għall-problemi minn qabel.

Forsi tajjeb li wieħed jenfasizza wkoll l-aspett ta' investiment soċjali f'pajjiżna għax jekk il-ġenerazzjoni żagħżugħa ta' pajjiżna tkun waħda b'saħħitha, iktar intelliġenti u iktar edukata, fl-aħħar mill-aħħar se jkollok inqas dipendenza fuq is-servizzi soċjali li joffri l-pajjiż u allura awtomatikament ikollok inqas bżonn tar-riżorsi li kif nafu huma diġa' limitati.

Qiegħed ngħid dan fil-qafas ta' problemi oħra illi qiegħda tiffaċċja s-soċjeta' tagħna.

Per eżempju jekk m'iniex sejjer żball, fil-preżent għandna madwar 1,200 anzjan li qegħdin jistennew biex jidħlu fid-djar ta' l-anzjani, inkluż fir-residenza ta' San Vinċenz de Paule.

Għandna wkoll madwar 2,000 applikazzjoni fis-sena għal separazzjoni.

Dawn huma kollha problemi soċjali li jekk m'aħniex se ninvestu b'mod soċjali fiż-żgħażagħ tagħna, se jkomplu jikbru.

Il-punt li semmejt inti, Sinjura President, dwar children's office huwa importanti u tajjeb nissapportjawh għaliex jista' jintuża biex jevalwa iktar mill-qrib il-problemi li jeżistu u jikkoordina d-diversi servizzi li għandna f'pajjiżna ħalli ma jkunx hemm duplikazzjoni ta' servizzi u ħela ta' riżorsi.

Naħseb illi l-punti kollha li tqajmu huma importanti u li wieħed irid jaħseb fuqhom u l-eżerċizzju li qed nagħmlu f'dan il-kumitat għandu jikkontribwixxi ferm biex nimxu fuq dawn il-linji.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi, Onor. Chircop.

Inti semmejt iċ-ċifra ta' 2,000 applikazzjoni għal separazzjoni fis-sena.

Ma rridx immerik imma qed naqra mir-rapport intitolat "Il-Qorti tal-Familja" li tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra llum, u fih hawn imniżżel illi n-numru ta' kawżi ta' separazzjoni li qed jiġu ntrodotti, hu ta' madwar 130 fis-sena.

Hemm differenza kbira bejn 130 u 2,000.

Kemm jista' jkun, wieħed irid joqgħod attent qabel ma jsemmi ċ-ċifri.

(Interruzzjonijiet) Ma nixtieqx li nidħlu f'polemika, imma dawn huma ċ-ċifri.

L-Onor.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Jiena naqbel mal-mod kif is-Social Welfare Development Programme tikklassifika cases of children at risk għax minn dak kollu li smajna tul dawn il-laqgħat, jidher li b'xi mod jew ieħor kull każ jiċċentra f'wieħed mill-kategoriji li huma familiy, education, health, mental health, disability u criminal justice system.

Pero' ovvjament hemm bżonn illi wieħed jidħol ukoll f'kategoriji oħra, fosthom, per eżempju, l-eta', għax jekk qed nitkellmu fuq tfal taħt it-18-il sena, inkunu qed nitkellmu fuq madwar 100,000 tifel u tifla, filwaqt li jekk qed nitkellmu fuq age group differenti, in-numru se jkun ukoll differenti.

Importanti li wieħed jidħol f'dawn id-definition of terms.

Jiena naħseb illi din nistgħu niddiskutuha iktar fil-fond.

Aħna se mmorru għal fostering illi jkun made legal, fis-sens li jaqleb għal adozzjoni, anke mingħajr il-permess tal-ġenituri naturali tat-tfal?

Dan huwa punt li rridu nindirizzaw.

In-numru ta' adozzjoni minn pajjiżna huwa pjuttost żgħir, per eżempju mill-istatistika li ngħatajna, insibu illi mill-1987 'il hawn, kien hawn 142 adozzjoni minn Malta, waqt li mir-Rumanija, in-numru ta' adozzjonijiet kien ta' 293, kważi d-doppju ta' l-adozzjonijiet li kellna minn Malta.

Pero' tajjeb jingħad ukoll li r-Rumanija kien l-uniku pajjiż minn fejn kellna numru daqstant konsiderevoli ta' adozzjonijiet, apparti mir-Renju Unit minn fejn kellna 41 adozzjoni.

X'inhi r-raġuni li n-numru ta' adozzjonijiet minn pajjiżna huwa daqshekk żgħir?

Kif anke wieħed seta' jaqra fil-ħarġa ta' "Il-Ġens" ta' nhar il-Ġimgħa, naħseb li r-raġuni hi li meta l-ġenituri naturali jaraw lit-tfal tagħhom sejrin tajjeb f'foster family u forsi anke jaslu biex jiġu adottati minn dik il-foster family, jibżgħu u ma jħallux li dan il-pass iseħħ.

Jista' jkun li l-ġenituri naturali dejjem jittamaw illi s-sitwazzjoni fil-familja tagħhom xi darba tirranġa.

Jiena naħseb illi hemm bżonn nidħlu aktar fil-fond tal-punti li qed jitqajmu.

Tista' ssir adozzjoni mingħajr il-kunsens tal-ġenituri naturali tat-tfal?

Il-proposti tas-CPSU jirriferu għall-fatt illi "police investigation proceedings can only be initiated with parental consent".

Fiċ-children act li wieħed irid jipproponi, din għandha tinbidel?

Jiena nemmen li iva, imma naħseb tajjeb li wieħed jiddiskutiha aktar.

Kienet interessanti l-proposta ta' l-Imħallef Scicluna meta qal li t-tfal jingħataw l-option li jitressqu quddiem police inspector biex jingħataw caution minflok ma jitressqu l-qorti.

M'għandix dubju li din hija proposta f'din id-direzzjoni.

Jiena nemmen illi fejn jidħlu konċetti legali, għad irridu nirfinaw ftit iktar qabel ma naslu għall-proposti tagħna.

Għal dak li jirrigwarda proċeduri, jiena nemmen illi l-proposta msejħa "funnel model" li ġiet sottomessa lilna minn Frank Mifsud fil-Ministeru ta' l-Edukazzjoni, hija tajba ħafna.

Bażikament, f'dan il-mudell għandek referrals from all sources li jgħaddu għal case allocation and coordination u mbagħad għal interventions by service delivery agencies.

Jien m'għandix dubju li dan għandu jgħin sabiex, kif għedt int, Sinjura President, ikollna inqas duplikazzjoni ta' xogħol u sabiex ikollna statistika li hija iktar konformi mad-diversi għaqdiet li qegħdin jaħdmu f'dan il-kamp.

Meta kellna l-ewwel laqgħa dwar dan is-suġġett, jien kont sorpriż li l-SWDP, anke minħabba nuqqas ta' riżorsi, ma segwitx il-każijiet ta' regular school absenteeism.

U għalhekk jiena ħadt pjaċir illi meta kklassifikat it-tip ta' children at risk, daħħlet id-diversi tipi ta' children at risk b'riferenza għas-settur ta' l-edukazzjoni.

Matul dawn il-laqgħat smajna ħafna ilmenti dwar nuqqas ta' riżorsi.

Per eżempju, Fr. Zammit McKeon stqarr illi filwaqt li hemm madwar 282 tfal fi djar tal-Knisja, hemm nuqqas ta' social workers.

Huwa importanti ħafna li din il-problema tiġi ndirizzata.

Rajna li quddiem l-SWDP jiġi kważi każ kuljum ta' child abuse li huma ristretti għal tliet tipi ta' abbużi.

Rajna li 73% tal-każi li kellha l-SWDP f'din l-aħħar sena, kienu każi ta' physical abuse, serious neglect u sexual abuse.

Jiena naħseb li bi 28 każ fix-xahar, l-SWDP diġa' hija mpenjata biżżejjed, pero' fl-opinjoni tiegħi, b'aktar human resources, l-SWDP flimkien ma' għaqdiet oħra, trid bilfors tikkonċentra fuq tipi oħra ta' children at risk sabiex b'hekk l-enfasi ikun aktar fuq prevenzjoni.

Jiena nemmen illi hemm ħafna opportunitajiet ta' prevenzjoni li s'issa f'pajjiżna għadhom m'humiex daqstant mistħarrġa u forsi wieħed jista' jirreferi għal fuq l-internet biex jara ċertu affarijiet.

Qabel nagħlaq nixtieq insemmi l-victim support unit fil-Korp tal-Pulizija.

Fl-aħħar laqgħa smajna lill-Ispettur Kevin Ellul Bonici jilmenta dwar il-fatt li din il-unit hija fil-vice squad tal-pulizija u li kulma fiha huma biss spettur, żewġ surġenti u żewġ kuntistabbli.

Jiena nemmen li hemm bżonn ta' aktar human resources f'din il-unit daqstant importanti.

Għal dak li jirrigwarda mental health fit-tfal, naħseb illi l-istress li jiġi bl-eżamijiet huwa kriterju importanti ħafna.

Fil-fatt jekk wieħed jara r-rapport ta' l-SWDP jara illi madwar 500 telefonata li saru lis-Supportline 179 kienu marbuta ma' l-istress ta' l-eżamijiet, waqt li 35 telefonata biss kienu marbuta ma' każi ta' bullying.

Din l-istatistika turi biċ-ċar li l-problema ta' l-eżamijiet hija konsiderevoli.

Matul dawn il-laqgħat smajna lil Dr. Saliba, Kap tad-Dipartiment tal-Psikjatrija fl-Isptar Monte Carmeli, jgħid li jkollhom madwar 200 każ ta' tfal out-patient fis-sena u għalija dan in-numru huwa numru qawwi.

Jiena nemmen illi s-CDAU - sfortunatament għal xi raġuni jew oħra min imexxi s-CDAU ma ndirizzax dan il-kumitat - jista' jgħin sabiex in-numru ta' tfal li qegħdin jersqu b'dawn it-tipi ta' problemi mentali jonqos.

Veru li hemm problemi li huma endogenous u allura ma tantx hemm x'wieħed jista' jagħmel dwarhom, pero' hemm problemi oħra, per eżempju reactive depression li hija reazzjoni għal xi ħaġa li wieħed ikun ġarrab f'ħajtu, li jistgħu jiġu megħjuna u jien naħseb li s-CDAU jista' jgħin ħafna biex inaqqas dawn it-tipi ta' problemi.

Fl-opinjoni tiegħi naħseb li għal dak li jirrigwarda klassifikazzjoni ta' tipi differenti ta' abbuż u għal dak li jirrigwarda proċeduri, diġa' għandna framework li hu kważi lest, pero' għad hemm aktar x'wieħed irid jagħmel mill-aspett legali.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi, Onor. Jean Pierre Farrugia.

Nixtieq nagħti ċans lil kull wieħed u waħda minnkom terġgħu tagħmlu intervent qasir, pero' nixtieq li dan l-intervent ma jeħux iktar minn ħames minuti.

L-Onor.

FRANCIS AGIUS: Ma nixtieqx nirripeti dak li diġa' ntqal, pero' naħseb illi d-definizzjoni hija importanti ħafna.

Anke jien, xi kultant meta nisma' l-kelma "abuse", mill-ewwel nifhem "sexual abuse" aktar milli xi abbuż ieħor, allura huwa importanti li l-kategoriji jiġu identifikati b'mod ċar.

Smajna ħafna dwar in-nuqqas ta' human resources u nemmen li dan huwa minnu, pero' fl-istess waqt naqbel ma' Dr. Farrugia meta qal illi jekk tistaqsi lit-tobba jew lit-teachers dwar il-ħafna units li jeżistu .… Il-frammentazzjoni ta' servizzi hija tant kbira u tant hemm firxa ta' ismijiet - CPSU, SWDP, CDAU, eċċ - illi naħseb suġġeriment prattiku huwa illi darba fis-sena, jew kull tant żmien, dawn l-aġenziji diversi jiltaqgħu f'xi konferenza nazzjonali biex almenu jkunu jsiru jafu lil xulxin.

Jista' jinħareġ ukoll booklet li jelenka s-servizzi kollha li jeżistu.

Uħud minna li naħdmu direttament f'dan ix-xogħol lanqas biss nafu bis-servizzi kollha li jeżistu, aħseb u ara kemm jafu bihom il-ġenituri.

Għar-rigward ta' prevenzjoni, jekk mhux se nagħmlu biss lip service, irridu naraw li ċ-children's office jidħol għal programmi li huma verament preventivi, u jara hu għal xiex irid ifittex biex jilqa' u biex verament it-tfal f'riskju jkunu identifikati qabel ma jkun tard wisq.

Smajna li ħafna drabi meta jiġu identifikati jkun tard wisq.

Jiġu identifikati meta jaslu viċin l-għatba tal-qorti jew viċin l-għatba ta' ċertu servizzi li pjuttost għandhom stigma, ħa nsemmi l-istigma; biex ma ngħidx li fil-verita' huma aktar punittivi milli riabilitattivi jew preventivi.

Meta qed nitkellmu fuq prevenzjoni, ifisser li rridu mmorru għal każijiet illi jkunu għadhom ma resqux għal xi servizz.

Jien nemmen illi l-istruttura ta' l-edukazzjoni, għaliex it-tfal kollha suppost jattendu l-iskola … L-assenteiżmu jfisser ħafna u allura wieħed irid jara r-raġunijiet diversi ta' assenteiżmu.

Bħalma diġa' ntqal, il-koordinament huwa importanti ħafna u dan mhux biss fil-qasam tat-tfal.

Irridu nitkellmu wkoll fuq il-familja għax il-problema tinvolvi mhux biss it-tfal iżda l-ġenituri u s-sitwazzjoni tal-familja in ġenerali.

Ilkoll nafu kemm is-soċjeta' tagħna tiftaħar illi t-tfal tagħtihom il-protezzjoni u għandhom post għoli ħafna fis-soċjeta' tagħna, pero' rridu nammettu li s-soċjeta' tal-lum mhux qed issib ħin għat-tfal.

Din hija waħda mill-problemi li wkoll b'xi mod trid tiġi ndirizzata miċ-children's office.

L-edukazzjoni trid tingħata wkoll lill-koppji żgħażagħ li għada pitgħada se jkollhom it-tfal tagħhom.

Servizz ieħor li jingħata f'pajjiżna huwa dak ta' help line, iżda ma jidhirlix li jingħata 24 siegħa, u allura forsi ta' min wieħed jikkonsidra jekk dan is-servizz għandux jiġi estiż, jekk mhux għal 24 siegħa, għal sigħat itwal.

Niġi issa għall-kunċett ta' one stop shop.

Ma rridx insemmi dan il-kunċett f'sens kummerċjali, pero' ċertament għandu jeżisti xi forma ta' uffiċċju minn fejn wieħed ikun jista' jikseb informazzjoni u għajnuna sabiex il-problema tat-tfal ma tiġix trattata b'mod piecemeal, fejn każ jiġi riferut minn sezzjoni għall-oħra.

Iċ-children's office jista' jaħdem ħafna mil-lat ta' koordinament.

Ir-riżorsi jridu jkunu pooled għax sfortunatament jidher li hemm ċertu duplikazzjoni ta' servizzi u għad hemm x'wieħed jista' jirranġa biex isir użu aħjar tar-riżorsi li għandna.

Smajna ħafna dwar il-ħtieġa ta' taħriġ u naħseb li dejjem hemm lok ta' titjib f'dak li huwa taħriġ.

Kif diġa' ssemma, il-Kunsill ta' l-Ewropa għamel ħafna xogħol fuq dan il-qasam u allura m'hemmx għalfejn speċi nivvintaw ir-rota, iżda nistgħu nimxu fuq dak li diġa' sar.

Illum jeżistu ħafna sorsi minn fejn wieħed jista' jikseb l-informazzjoni, fosthom l-internet, u tajjeb li wieħed jirreferi għal dawn is-sorsi diversi.

Naħseb li fuq livell nazzjonali, jista' jkun hemm management aħjar tar-riżorsi li għandna biex nindirizzaw il-problemi, per eżempju, dawk ta' natura psikoloġika li żgur 'il quddiem se jiżdiedu.

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

MARIE LOUISE COLEIRO: Xtaqt nagħmel ftit rimarki mil-lat ta' metodu.

Sinjura President, fil-bidu tal-laqgħat inti għedt li l-ħsieb wara dawn il-laqgħat kien biex wieħed jara x'servizzi għandna u x'servizzi ġodda hemm bżonn li jkollna.

Fil-fatt għamilna tliet laqgħat taking stock ta' dak li għandna u mid-diversi interventi li saru, ħareġ ċar il-bżonn ta' azzjoni, azzjoni, kif għedt fil-bidu, mhux biss marbuta ma' liġi imma marbuta wkoll ma' ftit iktar impenn u ma' tibdil f'policies amministrattivi.

Jiena nħoss illi hemm ħafna duplikazzjoni ta' xogħol.

Hemm ċertu areas f'dipartimenti fejn kulħadd qisu għandu s-set-up tiegħu iżda mbagħad issib irqajja' f'dawn is-set-ups differenti that overlap.

Jien inħoss li m'hemmx koordinament biżżejjed, u bir-rispett kollu lejn sieħbi l-Onor.

Frans Agius, ma naqbilx li għandha tkun an annual national conference li tlaqqa' flimkien id-diversi NGOs u aġenziji li għandna fis-settur governattiv u privat.

L-aġenziji li għandna, flimkien ma' l-NGOs u l-għaqdiet tal-Knisja, qed jagħtu kontribut kbir f'dan il-qasam, pero' hemm bżonn li tinħoloq xi tip ta' struttura - issa jkunx children's office jew xi strtuttura oħra m'hijiex daqstant importanti - biex il-koordinament isir il-mod naturali ta' kif naħdmu, il-koordinazzjoni tkun xi ħaġa ta' kuljum.

Il-koordinament jaqta' ċertu overlap u jiżviluppa aktar is-sens ta' kooperazzjoni bejn id-diversi units li għandna.

Jien inħoss li hemm bżonn ta' aktar involviment minn ċertu entitajiet u persuni bħal, per eżempju, it-tabib tal-familja.

Fl-Ingilterra, it-tabib tal-familja jgħin ħafna f'dan il-qasam u anke hawn Malta t-tabib tal-familja jista' jkollu rwol importanti ħafna fejn jidħlu sistemi u programmi ta' prevenzjoni.

Naħseb li l-istrutturi tal-Knisja jistgħu jiġu integrati f'dawn il-programmi fuq livell ta' komunita' u anke l-kunsilli lokali jistgħu jiġu integrati fi programmi ta' awareness u ta' tagħlim, per eżempju, ta' parental skills.

Sfortunatament ma tistax tgħid b'mod ġenerali li l-poplu Malti u Għawdxi huwa konxju biżżejjed ta' ċertu tipi ta' abbuż u allura hemm bżonn ta' programmi ta' awareness.

Jien naħseb li f'dan il-qasam hemm bżonn li l-media tagħti s-sehem tagħha.

Forsi se nkun ftit goffa, pero' inħoss li l-media tinqeda ħafna mir-riklami għaliex ir-riklami għandhom effett fuq il-konsumaturi u allura b'xi mod, hemm ċirku li qed isostnuh.

Naħseb li l-media trid tagħti ftit lura, per eżempju, billi tħalli spazju għal programmi edukattivi, liema spazju jkun bla ħlas.

Fl-aħħarnett nixtieq insemmi wkoll il-bżonn ta' definizzjoni ċara, nazzjonali u uniformi minħabba l-anomaliji li jeżistu f'pajjiżna.

Niftakar li Dr. Farrugia semmiet dan il-punt f'laqgħa preċedenti li kellna u jekk m'iniex sejra żball, qalet li persuni taħt it-18-il sena insejħulhom minuri, imbagħad f'dan il-pajjiż, tarbija li għadha ma twelditx, m'għandhiex protezzjoni.

Iċ-Children and Young Persons (Care Orders) Act tapplika għal persuni taħt is-16-il sena iżda fl-istess waqt, tifel ta' 14-il sena tista' tieħdu l-qorti.

Hemm bżonn li dawn l-anomaliji jiġu eliminati.

L-istess għad-definizzjoni ta' x'jikkostitwixxi "riskju".

Ma nistgħux nippretendu li nistgħu nagħmlu ċertu affarijiet jekk ma nkunux attrezzati u żgur li l-akbar bżonn huwa r-riżors uman.

Smajna lil min jaħdem fis-social work jgħid li m'hemmx social workers biżżejjed, kif smajna wkoll lil min jaħdem fil-qasam tal-probation jgħid li m'hemmx probation officers biżżejjed.

U minn hawnhekk nixtieq nistaqsi x'inhi s-sitwazzjoni għar-rigward ta' guidance teachers.

(Interruzzjonijiet) Żgur li guidance teacher waħda fi skola m'hijiex biżżejjed.

(Interruzzjonijiet)

MARIE LOUISE COLEIRO: Ħaġa li żgur qed naqblu fuqha hija l-importanza tal-prevenzjoni u rridu naħsbu fuq programmi ta' prevenzjoni minn kmieni ħafna.

Ma nistgħux inħallu sakemm it-tfal jaslu fil-livell sekondarju, iżda rridu nindirizzawhom minn meta jkunu fil-livell primarju.

Anke l-fatt li hemm guidance teacher għal kull 200 student, inħoss .… Jekk aħna rridu nkunu proattivi billi nipprovaw noħolqu soċjeta' preventiva u ma nibqgħux inkunu soċjeta' reattiva - int tgħidilha b'mod sabiħ "soċjeta' kurattiva" - bilfors irridu nkunu attrezzati tajjeb u allura hemm bżonn li fl-iskejjel tagħna jkun hemm nies speċjalizzati, bħalma huma guidance teachers, eċċ.

Jien nittama li dak kollu li għedna mhux se jaqa' fuq widnejn torox u ma jiġri xejn kif sfortunatament għandna vizzju li jiġri.

Qabel nagħlaq nixtieq nirriferi għall-fostering.

Anke jien irrid ningħaqad ma' dan il-bżonn.

Hemm ukoll il-kwestjoni tal-bullying li wieħed irid jagħti kasha bis-serjeta'.

Jekk verament se nersqu lejn children act, irridu nħarsu lejn gruppi oħra ta' tfal li għalkemm f'dawn il-laqgħat ma ġewx identifikati bħala tfal f'riskju, huma tfal li huma nieqsa minn ċertu drittijiet, u qed nirreferi għal tfal imwielda barra ż-żwieġ.

F'pajjiżna dawn huma fost l-aktar grupp ta' tfal li huma neqsin minn drittijiet u qed insemmi dan il-punt biex jekk se nimxu lejn children act, wieħed jindirizza wkoll dan il-grupp ta' tfal.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

ONOR MICHAEL ASCIAK: M'għandi xejn x'inżid ma' dak li għedt qabel, iżda rrid ngħid li ma naqbilx ma' dak li qal l-Onor.

Farrugia għar-rigward ta' distinzjoni bejn il-personalita' u l-iżvilupp fiżiku tal-fetu.

Dik hija l-iktar ħaġa perikoluża.

Meta tibda tiddistingwi bejn l-iżvilupp fiżiku tal-fetu u l-personalita' tiegħu, hemmhekk jibda l-periklu kbir u għalhekk għedt li fil-code of police laws għandna nispeċifikaw li l-personalita' tal-bniedem tibda mill-mument tal-konċezzjoni.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

ONOR KARL CHIRCOP: Se jkolli nirriafferma dak li qal sieħbi l-Onor.

Michael Farrugia u ċioe', li ma naqbilx ma' dak li qal sieħbi l-Onor.

KARL CHIRCOP: Ma rridx noħloq rebus fuq dan il-punt, imma naħseb huwa common sense li l-karattru ta' persuna tinħoloq wara t-twelid.

Ovvjament bħala Partit m'aħniex ngħidu li aħna favur l-abort, xejn affattu, pero' xorta naħseb li hemm distinzjoni għalkemm forsi din hija aktar kwestjoni ta' opinjoni personali.

Nixtieq nerġa' nenfasizza l-importanza tal-prevenzjoni primarja.

Naħseb li l-Gvern għandu jagħti aktar input biex iħares il-lat ta' prevenzjoni mill-aspett edukattiv għax jidher li f'dan il-kamp hemm nuqqas ta' riżorsi, kemm riżorsi umani, kif ukoll riżorsi finanzjarji.

Naturalment biex tinvesti fi programmi ta' prevenzjoni aħjar u iktar effiċjenti milli diġa' għandek, trid il-flus u jien naħseb li din hija l-problema kardinali.

Jien nemmen ukoll li hemm bżonn nenfasizzaw il-lat ta' riabilitazzjoni.

Biex inkompli ma' dak li qalet l-Onor.

Coleiro, naħseb li tajjeb jekk it-tobba tal-familja jibdew jintużaw - biex nuża din il-kelma - aħjar għaliex f'pajjiżna t-tabib tal-familja għandu rwol importanti ħafna u jgawdi ħafna fiduċja mill-familji tagħna.

Tajjeb li jkun hemm aktar liaison mat-tobba tal-familja u kif qal l-Onor.

Agius, għandu jingħata format iktar legali dak li wieħed jista' jiżvela ħalli t-tobba jkunu ta' għajnuna kemm għall-awtoritajiet kif ukoll għall-familji Maltin li wara kollox huma l-fulcrum tas-soċjeta' tagħna.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

L-Onor.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Jien nixtieq nirrepeti dak li għedt qabel għaliex naħseb li sħabi m'humiex jindirizzaw preċiżament il-problema.

Jien nemmen li m'hawnx consensus fuq ċerti punti legali, per eżempju, jekk il-ġenituri naturali ta' fostered children jistgħux jiġu by-passed qabel ma t-tfal jiġu adopted.

Dan il-punt irid jiġi ndirizzat meta niġu għal children act.

IĊ-CHAIRPERSON: Trid iżżomm f'rasek li l-fostering ma jneħħix id-drittijiet tal-ġenituri naturali, mhux bħal meta għandek adoption.

(Interruzzjonijiet)

JEAN PIERRE FARRUGIA: Kien hemm anke kontroversja li dehret fil-ħarġa ta' "Il-Ġens" ta' nhar il-Ġimgħa dwar dan il-punt.

Jekk il-ġenituri naturali ta' tfal li qed jiġu fostered jidhrilhom li għandhom jieħdu lura lit-tfal tagħhom, jeħduhom.

S'issa hekk qiegħda.

(Interruzzjonijiet) Fil-fatt jien nemmen li wieħed għandu jibqa' jagħti kas tal-ġenituri naturali.

Fejn jidħlu police investigation proceedings, l-SWDP qed tipproponi li s-sitwazzjoni ma tibqax kif inhi, jiġifieri li dawn jistgħu jiġu inizjati biss bil-permess tal-ġenituri.

Fl-opinjoni tiegħi, huwa importanti li dan il-kumitat jagħmel proposti anke fuq dawn l-affarijiet.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

B'dak l-intervent nagħlqu l-erba' sessjonijiet li kellna fuq tfal f'riskju.

Nixtieq nirringrazzja lil kull wieħed u waħda minnkom li wrejtu tant interess f'dan is-suġġett.

Li ma kienx għal dak li għedtulna intom li tmissu l-problema, aħna llum ma konniex inkunu daqshekk informati dwar il-problemi u s-servizzi li għandna f'pajjiżna biex naraw kif nistgħu ntejbu dak li diġa' għandna.

Wara kollox dak kien l-għan ta' dawn il-laqgħat, li ntejbu dak li għandna.

Jien nixtieq nirringrazzja kemm lilkom il-mistednin li lqajtu l-istedina tagħna, kemm lill-ġurnalisti li kienu ta' għajnuna kbira u bħas-soltu sensittivi ħafna fir-rapportaġġ tagħhom, kemm lil sħabi membri tal-kumitat għall-impenn li wrew, kif ukoll lis-Sinjorina Abela għax-xogħol li tagħmel bħala segretarja ta' dan il-kumitat.

Bħalma tafu, dak kollu li ntqal hawn ġew ġie recorded u se jiġu compiled b'erba' debates.

Dawk kollha li kienu mistednin għal dawn il-laqgħat jirċievu kopja tad-debates fi ftit ġranet oħra - naturalment jittieħed ċertu żmien sakemm id-debates jiġu compiled - sabiex ikollkom record ta' dak kollu li ntqal, mhux biss minnkom imma minn kulħadd.

Dawn l-erba' debates ngħadduhom ukoll lill-Ministru għall-Politika Soċjali, lill-Ministru tas-Saħħa, lill-Ministru ta' l-Intern u lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni għaliex naħseb li huwa importanti li l-konsulenti tagħhom jarawhom bir-reqqa biex ikun hemm dak il-koordinament li lkoll kemm aħna verament nixtiequ.

Nirringrazzjakom u l-lejl it-tajjeb.

Fit-8.50 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li kellha tiġi komunikata aktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU.

It-Tlieta, 27 ta' April, 1999

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.03 p.m

L-Onor.

Helen D'Amato, President tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI

L-Iskrivana qalet it-talba.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru. 7 li saret fid-9 ta' Marzu, 1999 kienu konfermati.

Il-President tal-Kumitat, l-Onor Helen D'Amato, informat lill-Kumitat li kienet irċeviet:

- proposti mibgħuta mis-Sur Stanley Zammit, Educational Psychologist fl-iSchool Psychological Service fi ħdan id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni, b'riferenza għat-tfal f'riskju; u

- memorandum mibgħuta mill-Ministru tas-Saħħa b'riferenza għall-proposta mir-reġjun Ewropew ta' l-GĦaqda Dinjija tas-Saħħa (WHO) biex iniedi programm ta' evalwazzjoni dwar il-promozzjoni tas-saħħa f'Malta.

Il-President tal-Kumitat informat lill-Kumitat bi stedina mis-Social, Health and Family Affairs Committee tal-Kunsill ta' l-Ewropa li kien se jiltaqa' f'Malta bejn l-10 u t-12 ta' Mejju 1999, sabiex nhar it-Tlieta, 11 ta' Mejju wara nofsinhar, il-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali jindirizza lid-delegati li ser jattendu għal dan il-kumitat tal-Kunsill ta' l-Ewropa.

Il-Kumitat stieden lill-Imħallef David Scicluna jagħmel l-intervent tiegħu dwar dan is-suġġett.

Il-Kumitat ikkonkluda d-diskussjoni fuq is-suġġett "tfal f'riskju" u l-President tal-Kumitat informat lill-membri li t-transcripts tal-laqgħat fejn ġie diskuss dan is-suġġett kienu se jintbagħtu lill-Ministru għall-Politika Soċjali, lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, lill-Ministru ta' l-Intern u lill-Ministru tas-Saħħa.

GĦALL-ISKRIVAN TAL-KAMRA

PRESIDENT TAL-KUMITAT


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT PERMANENTI DWAR IX-XOGĦOL TAL-KAMRA

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 11

L-Erbgħa, 28 ta' April 1999, fit-3.00 p.m.

Id-Deputy Speaker, President tal-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra, javża li l-Kumitat se jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 28 ta' April 1999, fit-3.00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt, b'din l-agenda:-

Xogħol tal-Kamra; u

Affarijiet oħra.

28 ta' April 1999 SKRIVAN TAL-KAMRA


LAQGĦA NRU.

L-Erbgħa, 28 ta' April 1999

Il-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta,

PREŻENTI

Il-Ministru għall-Politika Soċjali u Kap tal-Kamra l-Onor.

Il-Minuti ta' Laqgħa Nru 10 li saret fis-26 ta' April, 1999, kienu konfermati.

XOGĦOL TAL-KAMRA

L-Onor George Vella informa lill-Kumitat li l-Grupp Parlamentari ta' l-Oppożizzjoni ma kienx laqa' l-proposta tan-naħa tal-Gvern li ż-żewġ mozzjonijiet, waħda mressqa mill-Gvern u l-oħra mill-Oppożizzjoni dwar il-bejgħ ta' l-ishma tal-Mid-Med Bank lill-HSBC, jitressqu flimkien għad-diskussjoni fil-Parlament f'daqqa.

Huwa talab lill-Ministru għall-Politika Soċjali jinforma lill-Kumitat bir-riżultanzi tal-laqgħa li kienet saret aktar kmieni dak inhar bejn il-Prim Ministru u l-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Il-Ministru għall-Politika Soċjali kkonferma li kienet saret laqgħa bejn il-Prim Ministru u l-Kap ta' l-Oppożizzjoni u matul dik il-laqgħa ntwera li min-naħa tal-gvern ma kienx hemm diffikulta' sabiex il-kwestjoni tal-bejgħ ta' l-ishma lill-HSBC tiġi trattata mill-Kumitat Permanenti dwar il-Kontijiet Pubbliċi (PAC).

Huwa għarraf lill-Kumitat li l-gvern kien lest li jikkonsidra żewġ xenarji: Jew li -

a) nhar il-Ħamis, 29 ta' April, jitressqu għad-diskussjoni ż-żewġ mozzjonijiet; fil-ħin ta' l-interuzzjoni tax-xogħol id-dibattitu jiġi aġġornat; sadanittant il-PAC jkun jista' jiltaqa' u jagħmel l-eżerċizzju li jidhirlu li għandu jagħmel fuq l-istess kwestjoni, u meta jitlesta dak l-eżerċizzju l-Kamra terġa' tiltaqa' l-Ħamis sabiex tkompli d-diskussjoni fuq iż-żewġ mozzjonijiet; jew li

b) il-PAC jibda jiltaqa' immedjatament biex jagħmel l-eżerċizzju li jidhirlu li għandu jagħmel, jippreżenta rapport lill-Parlament u mbagħad il-Kamra tkun tista' tiddibatti l-kwestjoni fid-dawl tar-relazzjoni li jkollu mill-PAC.

L-Onor George Vella ppropona li fi kwalunkwe każ, sakemm il-PAC itemm l-investigazzjoni tiegħu, minħabba ċ-ċirkostanzi partikolari ta' din il-materja, l-Onor Leo Brincat ikun rikużat kemm minn membru kif ukoll minn chairman tal-PAC u li minfloku jinħatar l-Onor Charles Mangion bħala ad hoc chairman.

Il-Ministru għall-Politika Soċjali ppropona li l-Ministru tal-Finanzi jissostitwixxi lill-Onor Claude Muscat.

Il-Ministru għall-Politika Soċjali informa lill-Kumitat li minbarra l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa - Abbozz Nru 8 - u l-Abbozz ta' Liġi li jkompli jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 2) - Abbozz Nru 14 - li kellhom jgħaddu mill-istadji kollha sal-25 ta' Mejju u t-30 ta' Ġunju rispettivament, il-Parlament kellu jiddibatti wkoll il-qagħda ekonomika, l-update ta' l-avis tal-Kummissjoni Ewropea, riżoluzzjoni dwar fondi speċjali lill-kunsilli lokali u l-proġett tal-Kottonera.

Fid-dawl ta' dan ix-xogħol li kien hemm ippjanat li jsir, il-Ministru għall-Politika Soċjali talab ir-reazzjoni ta' l-Oppożizzjoni għall-proposta li jintlaħaq qbil biex meta jkun meħtieġ li l-Parlament jiltaqa' fil-għodu, il-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol ta' dawk is-seduti jkun nofsinhar, mingħajr ma jkun hemm il-ħtieġa li titressaq mozzjoni ta' proċedura biex tistabbilixxi dan.

L-Onor George Vella kellu jikkonsulta lill-Grupp Parlamentari dwar il-proposti kollha li saru min-naħa tal-Gvern u jirrapporta d-deċiżjoni lill-Kumitat dak inhar stess.

Fl-4.00 p.m. il-laqgħa kienet sospiża u rriżumiet fis-7.37 p.m.

Il-Ministru għall-Politika Soċjali informa lill-Kumitat li wara diskussjonijiet li saru bejn iż-żewġ naħat tal-Kamra, intlaħaq qbil li:

a) il-PAC jingħata l-inkarigu li jifli fil-fond il-materja tal-bejgħ ta' l-ishma tal-Mid-Med Bank lill-HSBC u għal dan il-għan jibda jiltaqa' immedjatament minn nhar it-Tnejn, 3 ta' Mejju, sal-Ġimgħa, 7 ta' Mejju; wara li tintemm id-diskussjoni fil-PAC, it-Tnejn, 10 ta' Mejju, il-Parlament jiddibatti l-mozzjoni tal-Gvern fuq l-istess materja f'żewġ seduti li jsiru waħda fil-għodu u oħra fil-għaxija; il-ħin kollu tad-diskussjoni jinqasam indaqs bejn kelliema tal-Gvern u kelliema ta' l-Oppożizzjoni, bl-introduzzjoni u l-winding up għall-Gvern, u li l-votazzjoni tittieħed fl-għeluq tat-tieni seduta;

b) matul id-diskussjoni fuq din il-materja, kellu jinħatar bħala ad hoc chairman tal-PAC l-Onor Charles Mangion minflok l-Onor Leo Brincat, u li l-Ministru tal-Finanzi jissostitwixxi lill-Onor Claude Muscat; u

c) meta mill-programm ta' xogħol parlamentari, li jiġi komunikat minn qabel lill-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra, ikun jidher li hemm il-ħtieġa li l-Parlament jiltaqa' f'seduti fil-għodu, dawn is-seduti jibdew fid-9.00 a.m., ikun hemm nofs siegħa għall-mistoqsijiet, il-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol ikun nofsinhar u tingħata nofs siegħa għall-Aġġornament.

Minħabba li kien hemm qbil miż-żewġ naħat tal-Kamra fuq din il-materja, ma kienx jinħass il-bżonn li titressaq mozzjoni proċedurali.

L-Onor George Vella kkonferma li kien intlaħaq dan il-ftehim.

Fit-8.03 p.m. il-Kumitat aġġorna.

SKRIVAN TAL-KAMRA


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 9

It-Tlieta, 4 ta' Mejju 1999 fis-7.00 p.m.

L-Onor.

Helen D'Amato, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, tavża li l-Kumitat ser jiltaqa' nhar it-Tlieta, 4 ta' Mejju 1999 fis-7.00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Proposta mir-reġjun Ewropew ta' l-Għaqda Dinjija tas-Saħħa (WHO) biex iniedi programm ta' evalwazzjoni dwar il-promozzjoni tas-saħħa f'Malta.

3 ta' Mejju 1999 SKRIVAN TAL-KAMRA