(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru. 21

L-Erbgħa, 3 ta' Novembru, 1999

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz Lm1

Laqgħa Nru. 21

L-Erbgħa, 3 ta' Novembru, 1999

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fl-10.08 a.m.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru. 20 li saret fit-2 ta' Novembru, 1999 ġew konfermati.

ABBOZZ FINALI TAL-KURRIKULU MINIMU NAZZJONALI

A/CHAIRPERSON (Onor. Dolores Cristina): Nirringrazzjakom talli erġajtu ġejtu hawnhekk sabiex inkomplu niddiskutu l-kurrikulu minimu nazzjonali u nibda mill-ewwel biex nistieden lis-Sur Bencini, President tal-Malta Union of Teachers jagħmel il-presentation tiegħu.

IS-SUR JOHN BENCINI (President, Malta Union of Teachers): Naħseb li diġa' smajna ħafna dwar il-kurrikulu minimu nazzjonali u għalkemm jien ma kontx preżenti għal-laqgħat kollha, smajt ħafna minn dak li ntqal u ma nixtieqx nirripeti dak li diġa' ntqal għaliex inkella d-diskussjoni ssir tedjanti u wieħed jibda jittewweb!

Nixtieq nagħmel kummenti żgħar ħafna.

Il-union tagħna ilha ħafna tħoss il-ħtieġa ta' riforma drastika fil-kurrikulu u mhux l-ewwel darba li esprimejna ruħna pubblikament f'dan is-sens.

Dejjem ħeġġiġna lil min hu konċernat ikun kuraġġjuż biżżejjed biex jagħmel dak kollu li huwa meħtieġ sabiex ir-riforma titwettaq mill-iktar fis.

Għalhekk kien ta' sodisfazzjon għalina bħala union u għall-għalliema kollha meta kien ingħata bidu għall-konsultazzjoni u għad-diskussjoni biex issir ir-riforma tant meħtieġa.

Aħna tajna l-kontribut tagħna mill-aħjar mod li stajna u kien hemm ukoll għalliema li b'mod individwali u anke settorjali, taw sehemhom u l-esperjenzi kollha tagħhom għaliex żgur li jekk hemm xi ħadd li trid tikkonsulta f'ħaġa bħal din, huma l-għalliema, bħalma aħna dejjem ngħidu li jekk trid skola aħjar, trid tikkonsulta lit-tfal.

Ħafna mis-suġġerimenti tagħna ntlaqgħu u ġew inklużi fl-abbozz li għandna quddiemna, pero' konna ftit delużi meta ħareġ il-final draft.

Konna delużi mhux għax m'għandux punti tajbin, imma għaliex wara li l-kunsill iddibattih u analizzah, ħadna l-impressjoni li filwaqt li fil-bidu deher li kien hemm xewqa kbira għar-riforma u din dehret li bdiet b'ċertu entużjażmu, issa jidher li attwalment ftit se jinbidel mis-sistema edukattiva kif nafuha llum u kif ilha fis-seħħ għal ħafna u ħafna għexieren ta' snin.

Qisu li r-riforma kif kienet maħsuba u kif inhi meħtieġa, ċediet xi ftit għall-pressjoni ta' nies li għandhom interess individwali li l-affarijiet jibqgħu kif inhuma.

Aħna, bħala union ilna snin twal ngħidu li ma naqblux li tfal ta' għaxar snin tpoġġihom fuq bank, tagħmlilhom eżami u tgħidilhom li nofshom tajbin għal ċertu skola u n-nofs l-ieħor tajbin għal skola oħra.

Li tgħid li min iġib 4Cs imur fi skola u min iġib A, B u 3Ds imur fi skola oħra, hija ħaġa li lilna tippreokkupana ħafna u xbajna ngħiduha.

Din ma ssibha fl-ebda parti oħra ta' l-Ewropa, u għalkemm dehret fl-ewwel draft, u allura kienet se tkun indikazzjoni li forsi dan il-poplu, bil-mod il-mod, kien se jibda jinduna li iva, hemm bżonn li jsiru riformi drastiċi, issa jidher li f'din il-ħaġa kollox baqa' kif kien qabel.

Il-kurrikulu minimu nazzjonali jisħaq ħafna fuq l-ambjent tajjeb għat-tagħlim.

Din ukoll hi xi ħaġa li ilna ngħiduha ħafna.

Dan huwa diskors li ilna nisimgħuh u għalkemm hawn ħafna skejjel li tieħu pjaċir tidħol fihom, sfortunatament għad għandna skejjel li l-ambjent ma jilqgħekx u ma tistenniex lill-istudenti u lill-għalliema jagħmlu ġurnata sħiħa f'ambjent hekk ikrah u ta' dwejjaq.

Żgur li ċertu ambjent ma jgħinx biex isir it-tagħlim fih u aħna għalhekk nixtiequ li dan id-draft finali jsir realta' mill-aktar fis.

Fl-abbozz insibu ħafna kliem sabiħ fuq l-ambjent u aħna napprezzaw l-isforz li qed isir u li ilu jsir mid-dipartiment biex fl-iskejjel ikun hemm iktar minor staff ħalli l-affarijiet jitjiebu.

Ilna ninsistu li jkun aħjar jekk jerġa' jiddaħħal il-post ta' caretaker fl-iskola.

Hemm bżonn li jkun hemm bniedem responsabbli mit-tindif ta' l-iskola u mhux fl-iskejjel tara, kif kont nara jien sa sentejn jew tliet snin ilu, nies bil-flokkijiet ta' taħt u ħafjin jippassiġġaw fil-kurituri jew deħlin fil-klassijiet ta' l-iskola.

Żgur li dawn l-affarijiet m'għandhomx ikomplu jiġru f'pajjiżna.

Mhux qed ngħid li din hija xi ħaġa li taraha b'mod regolari, imma f'xi skejjel għadek tiltaqa' magħha.

Dwar l-appoġġ fl-iskejjel, ngħid li dan huwa importanti ħafna.

Ta' min jgħid li dan l-aħħar sar sforz kbir mill-ministeru biex dan l-appoġġ, speċjalment appoġġ klerikali fl-iskejjel, jiżdied.

L-appoġġ klerikali huwa meħtieġ biex tingħata iktar saħħa lill-kapijiet ta' l-iskola li fuqhom waqgħet responsabbilta' kbira.

Jekk aħna naqraw sew dak li qed jgħid il-kurrikulu u naraw x'għandhom ikunu r-responsabbiltajiet ta' l-għalliema u tal-kapijiet ta' l-iskejjel, naraw kemm hemm bżonn li fl-iskejjel tagħna jkun hemm staff klerikali adegwat biex jgħinuhom fix-xogħol tagħhom.

Pass pożittiv ħafna hija s-sistema ta' assessment u portfolio, pero' hemm bżonn li l-għalliema jiġu trained għaliex ma jistax ikun li fi skola, l-assessment isir mod, u fi skola oħra jsir mod ieħor.

Fuq dan il-punt nixtieq nagħmel enfasi li forsi wasal iż-żmien li l-in-service courses jikbru għaliex aħna m'aħniex sodisfatti li teacher jagħmel biss kors kull sentejn.

Lid-diviżjoni tajniha s-suġġerimenti tagħna kif din tista' ssir, forsi mingħajr repercussions fuq il-kondizzjonijiet tax-xogħol ta' l-għalliema.

F'paġna 23 tal-kurrikulu taħt il-Prinċipju 12: Vokazzjoni u Kompetenza, insibu definizzjoni ta' għalliem motivat, kompetenti u effettiv.

Kieku għalliem ikollu dawk il-punti kollha imniżżla f'paġna 23, kieku se jitla' l-ġenna llum qabel għada għax huma l-perfezzjoni ta' kif għandu jkun għalliem.

Fl-opinjoni tiegħi, l-iktar prinċipju importanti tal-kurrikulu huwa proprju prinċipju 12 u fuq dan għandu jsir l-enfasi.

Iktar milli forsi nkomplu nħarrġu lill-għalliema kif jgħallmu aħjar il-matematika, l-Ingliż jew it-Taljan, jenħtieġ isiru korsijiet biex l-għalliema jakkwistaw il-prinċipji tant sbieħ li jagħmlu għalliem veru uman fil-klassi u li jgħinuh jagħti verament dak li t-tfal tagħna huma neqsin minnhom, jiġifieri l-valuri.

It-tfal ma jattendux l-iskola għat-tagħlim biss.

Naħseb li jridu jsiru in-service courses minn nies professjonali biex dak kollu li hawn imniżżel taħt il-prinċipju 12 jitrawwem iżjed fl-għalliema tagħna.

Aħna dejjem ngħidu "Introibo ad altare Dei addio i libri miei" u għalhekk l-enfasi tagħna huwa fuq l-in-service courses li nħossu li għandhom jikbru.

Punt li qed jinkwieta ħafna lill-MUT hija l-edukazzjoni inklużiva.

Donnu li nfetaħ bieb beraħ f'pajjiżna u donnu li ma nafux eżattament fejn sejrin.

Kulħadd jixtieq li l-affarijiet isiru sew u m'għandi l-ebda dubju li min qed jagħmel l-affarijiet qed jagħmilhom b'intenzjoni tajba, bħalma qed nipprovaw ngħinu aħna, pero' jkolli ngħid li fil-pajjiż donnu hawn min jaħseb li t-tfal kollha jistgħu jiġu nklużi fl-iskejjel u jidher li din it-teorija qisha qed tirbaħ.

Għalina, l-edukazzjoni inklużiva tfisser li t-tfal li għandhom from mild to moderate disabilities, kemm mentali kif ukoll fiżiċi, posthom huwa fis-soċjeta' u ma' tfal oħra fil-klassi, u jien u sħabi li nduru ħafna skejjel naraw verament xi progress jagħmlu dawn it-tfal, pero' sfortunatament hawn tfal li posthom m'huwiex fil-mainstream.

Jien nistgħaġeb meta jċempluli nies li studjaw biex proprju jkunu ma' dawn it-tfal u jgħidulek li qed iħossuhom inutili għaliex poġġewhom ma' tfal li qegħdin f'cot, ma' tfal li għandhom aktar bżonn mobility jew physiotherapy, milli li jkunu fi klassi.

Mhux l-ewwel darba li dawn in-nies li qed jieħdu ħsiebhom jgħidulek li jridu jerfgħu t-tfal kull tliet kwarti biex ipoġġuhom fuq mat fil-klassi.

Din m'hijiex it-tip ta' edukazzjoni inklużiva li hemm f'pajjiżi oħra u jekk mhux se noqogħdu attenti u jekk l-istatementing board mhux se jkun lest jgħid lill-ġenituri li t-tifla jew tifel tagħhom ma tistax tidħol fis-sistema inklużiva wisq nibża' li din is-sistema se jkollha riperkussjonijiet serji, mhux biss fuq it-tagħlim imma anka fuq il-finanzi tal-gvern.

Jekk wieħed jara x'qed jonfoq il-gvern fuq l-edukazzjoni inklużiva, jara li s-somma hija waħda fenomenali.

Barra minn hekk, meta ngħidu ''ħteġijiet speċjali'', m'aħniex nirriferu biss għal ħteġijiet li għandhom bżonn persuni b'diżabilita', u allura jenħtieġ tingħata definizzjoni ġdida u komprensiva ta' dak li rridu nifhmu bi ''ħteġijiet speċjali''.

Għandu jkun magħruf mill-ewwel ġranet ta' l-iskola, jekk mhux minn qabel, li ċertu tfal jenħtieġu attenzjoni differenti u l-intervent għandu jkun immedjat għaliex bis-sistema li għandna bħalissa qed nintebħu tard wisq li ċerti tfal jenħtieġu għajnuna speċjali.

Hemm bżonn li jkollna grupp ta' early intervention teachers li jmorru fl-iskejjel u jaraw lit-tfal meta jkunu għadhom fil-Year 1.

Jekk minn klassi ta' 20, 15 qed jitgħallmu u l-ħamsa l-oħra m'humiex, hemm bżonn jinsab ir-raġuni ta' dan qabel it-tfal jibqgħu telgħin f'Year 2, 3 and 4.

Hemm bżonn li nsibu r-raġuni minn kmieni u xi raġuni dejjem ikun hemm.

Ħafna drabi jeħel it-teacher pero' mhux dejjem huwa t-tort tat-teacher.

Naturalment, jista' jkun it-tort tat-teacher imma r-raġuni trid tinstab minn kmieni.

Dawn it-tfal qed jintilfu għaliex qed jibqgħu telgħin fil-klassijiet u jekk aħna rridu nsolvu l-problema ta' l-illitteriżmu f'pajjiżna, naħseb li dan huwa mod kif din il-problema tista' titrażżan.

Kulħadd jaqbel li s-sistema edukattiva tagħna tenħtieġ riforma.

Ir-riforma hi dettata minn ħafna fatturi li nsibu fid-dinja moderna, fosthom il-globalizzazzjoni, kompetizzjoni feroċi, id-djufija tan-nukleu tas-soċjeta' li huwa l-familja u t-teknoloġija, iżda jekk għandha ssir riforma, ejjew nagħmlu riforma li jemmen fiha kulħadd ħalli kulħadd jagħti sehmu u forsi naslu fejn irridu naslu.

Bħala parti mill-festi tat-80 anniversarju minn kemm ilha li twaqqfet il-union tagħna, se norganizzaw forum dwar il-kurrikulu minimu nazzjonali, mit-teorija għall-fatti.

Inkiteb ħafna u d-diskussjoni li saret kienet wiesgħa ħafna, imma issa rridu nsejħu lin-nies, lill-kapijiet ta' l-iskejjel u lill-għalliema u nistqsuhom kif dak li hemm imniżżel fid-dokument se jiġi mwettaq bejn il-ħitan tal-klassi.

Jekk isir hekk, żgur li l-affarijiet ma jkunux saru nofs kedda.

Kull meta saru nofs kedda u esperimentajna fuq it-tfal, tlifna ħafna minnhom u forsi llum qegħdin ukoll fuq il-kuxjenza tagħna.

Naħseb li fil-qosor dawn kienu l-ideat li xtaqt inwassal.

Ma xtaqtx nirrepeti affarijiet li diġa' nstemgħu matul laqgħat preċedenti.

Grazzi.

A/CHAIRPERON: Grazzi.

L-Onor.

MICHAEL ASCIAK: Inti għedt li min fl-eżami jġib ċertu gradi, imur fi skola u min iġib gradi oħra, imur fi skola oħra.

X'inhi l-pożizzjoni tagħkom vis-a-vis din il-kwestjoni u l-junior lyceum?

A/CHAIRPERSON: L-Onor.

FRANCIS AGIUS: Sur Bencini, b'riferenza għall-inklużjoni tat-tfal fil-klassi, nixtieqek telabora ftit kif il-union tħares lejn l-edukazzjoni inklużiva u kif din tista' tiżviluppa għall-ġid tat-tfal in ġenerali?

Bħala union responsabbli, kif tħarsu lejn ir-riżorsi tal-pajjiż b'riferenza għal further training?

Kif jista' jiġi implimentat il-kurrikulu?

Ċioe', x'riżorsi se jkollhom bżonn l-għalliema u d-dipartiment biex il-kurrikulu jiġi attwat?

A/CHAIRPERSON: L-Onor.

EVARIST BARTOLO: Sur Bencini, inti għedt li l-union hija ftit deluża għax jidher li t-thrust tar-riforma ċediet xi ftit, u għalhekk nixtieq nagħmillek mistoqsija soġġettiva u allura naħseb li se jkolli tweġiba soġġettiva.

Ngħid għalija, kont daqsxejn sorpriż meta smajtek tagħmel dan l-istatement għaliex ħassejt li waħda mill-affarijiet li forsi min kien qiegħed ifassal il-kurrikulu ma mbuttax iżjed għal bidliet iktar radikali, kienet għax ħaseb li l-għalliema għadhom m'humiex lesti għal dik il-bidla.

Meta qed tgħid li l-kunsill huwa deluż, taħseb li din hija l-pożizzjoni tal-leadership jew hija wkoll il-pożizzjoni tal-massa ta' għalliema li għandna fl-iskejjel?

Hemm differenza bejniethom?

L-istess mistoqsija hija jekk dak li għedt, jgħoddx ukoll għall-kwestjoni ta' inklużjoni.

Nafu li hemm problemi kbar u allura naħseb li kulmin jimminimizza l-problemi, ma jkunx qiegħed jara l-affarijiet b'responsabbilta'.

Allura l-pożizzjoni ta' l-MUT, minbarra li ovvjament tixtieq aktar sistemi u strutturi ta' appoġġ biex l-inklużjoni tkun tista' tirnexxi - b'hekk biss tista' tirnexxi - hi li ma jkunx hemm mainstreaming sħiħ u dan jibqa' rwol għall-iskejjel speċjali, u li jrid jiġi definit aħjar it-time-out fl-iskejjel fejn għandna l-inclusion?

L-impresssjoni tiegħi s'issa kienet li hawn min jixtieq iħabbar li għandu jkun hemm time-out, imma qed nibżgħu nimplimentawha għaliex inkella niġu akkużati li qed nerġgħu niddiskriminaw u qed neskludu lit-tfal, mentri fil-fatt, time-out magħmul kif suppost, għandu ċans isalva anke l-viżjoni ta' l-inklużjoni.

Jekk m'aħniex se nipprovdu time-out lit-tfal li huma diffiċli biex il-ħin kollu jkunu preżenti fil-klassi u li qed iqajmulna reazzjoni mill-ġenituri ta' tfal oħra u anke mit-teachers, se noħolqu problema għal strateġija sħiħa ta' inklużjoni fl-iskejjel tagħna.

Jekk se naċċettaw kif aċċettaw pajjiżi oħra, l-idea tat-time-out, irridu naħsbu f'riżorsi u f'faċilitajiet fl-iskola biex it-time-out ma jkunx il-post ta' kastig fejn twarrab u tarmi lit-tfal għaliex ċertament li b'time-out ma nifhmux hekk.

A/CHAIRPERSON: L-Onor.

CARMELO ABELA: Il-prinċipju tal-kurrikulu huwa li jpoġġi lill-istudent fiċ-ċentru, li kollox idur ma' l-istudent, pero' żgur li l-għalliema u l-kapijiet ta' l-iskejjel għandhom rwol importanti ferm biex il-kurrikulu jitwettaq, u kif għedt inti, issa rridu ngħaddu mill-kitba u d-diskussjoni għall-fażi ta' twettiq.

Fl-opinjoni tiegħi, ċertament li l-għalliema u l-kapijiet ta' l-iskejjel se jiġu affettwati mit-tibdil li jrid isir, allura bħala union, x'tibdil taraw li hemm bżonn isir biex id-dokument li għandna quddiemna jiġi implimentat?

X'inhi l-pożizzjoni ta' l-MUT fuq it-tibdil li jenħtieġ isir?

IS-SUR JOHN BENCINI: Saruli ħafna domandi u l-iżball tiegħi kien li ma niżżilthomx, għalhekk nitlobkom li jekk ma nwieġibx xi mistoqsija, tfakkruhieli.

Waħda mid-domandi kienet dwar x'jista' jsir fl-iskejjel biex il-kurrikulu li għandna quddiemna jibda jaħdem.

L-iktar ħaġa li tippreokkupana hi li kważi m'hemmx spazju, m'hemmx ħin għall-għalliema u l-kap ta' l-iskola biex jiddiskutu bejniethom dawn l-affarijiet.

Per eżempju, fil-primarja l-għalliem jidħol l-iskola fit-8.15 a.m. u joħroġ meta tispiċċa l-iskola.

Fil-break ikun mat-tfal u nista' ngħid li fil-primarja, id-diskussjoni bejn l-għalliema hija kompletament ineżistenti.

Aħna ilna ngħidu li wasal iż-żmien li bħalma qed isir f'ħafna pajjiżi barranin, anke fil-primarja, ikun hemm is-subject teacher.

L-għalliem tal-primarja għandu jkollu ħin għad-diskussjoni.

Mhux qed ngħid, kif jistgħu jaħsbu ħafna, li għandu jkollu free time, imma sfortunatament, is-sistema kif inhi f'pajjiżna, ma tippermettix li jkun hemm diskussjoni, kuntrarjament għal dak li jsir f'ħafna pajjiżi barranin.

Kulma jsiru huma biss tliet laqgħat, waħda f'kull term, u ovvjament dawn m'humiex biżżejjed biex jiġi diskuss dak li hemm bżonn isir fl-iskola.

Mill-banda l-oħra, żgur li ma nistgħux innaqqsu iżjed mill-kuntatt li t-tfal għandhom ma' l-iskola.

Ma nistgħux innaqqsu iżjed school days jew lezzjonijiet.

Allura jekk irridu li bil-mod il-mod il-kurrikulu jiġi implimentat, irridu nsibu mezz biex ikun hemm diskussjoni bejn l-għalliema fl-iskejjel.

Forsi l-contact hours ma' l-istudenti jistgħu jonqsu xi ftit - qed ngħid ''ftit'' u mhux ''ħafna'' - u l-ħin li jibqa' jiġi utilizzat għal diskussjoni miftuħa bejn l-għalliema u l-kapijiet biex ċerti riformi jitwettqu.

Dan hu l-uniku suġġeriment li għalissa nistgħu nagħmlu jekk irridu naslu malajr.

L-Onor.

Bartolo tkellem dwar l-edukazzjoni inklużiva u staqsa għaliex aħna preokkupati fuqha.

Irrid ngħid li lanqas biss għandna supply ta' kindergarten assistants.

Kulħadd qed jistennihom ġejjin imma sadanitant qed isiru mirakli biex almenu dawk li għandna jiġu mħarrġa.

Naturalment mhux biżżejjed li titfa' fil-klassi tfajla ta' 18 jew 19-il sena u tgħidilha li għandha tifel jew tifla bi ħteġijiet speċjali.

Donnu li għaġġilna wisq qabel ma bdejna.

Iva, sar progress u qed isiru korsijiet fl-Universita', pero' dan irid ikun an ongoing process.

Per eżempju kull sena kien qed isir vocational course għall-kindergarten assistants ta' regular classes meta ma kellniex bżonnhom għax lanqas postijiet għalihom ma kellna.

Konna qed nonfqu l-flus biex isir dan il-kors u mbagħad ma konniex qed nagħmlu ongoing courses għal dawk in-nies li jixtiequ li almenu jkollhom xi tip ta' training qabel ma jidħlu fil-klassi fejn ikun hemm xi ħadd bi bżonnijiet speċjali.

Allura dawn qed jidħlu fil-klassijiet mhux ippreparati u mingħajr ma jafu t-tipi differenti ta' diżabilita'.

Lanqas m'huma kapaċi jagħrfu ċertu diżabilita' u hawn fejn irridu nagħfsu.

HHawn fejn id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni trid tara x'tagħmel għax billi tpoġġi tifel ma' xi ħadd li ma jkunx ippreparat, m'inti tagħtih xejn, mhux billi qiegħed included fil-klassi.

Jekk m'għandekx espert mat-tifel, jew almenu xi ħadd li jkun tgħallem fuq id-diżabilita' li jkollu, ma jistax ikun li t-tifel jimxi 'l quddiem.

Problema oħra hija li f'pajjiżna aħna nipprovaw nikkuntentaw lil kulħadd.

Anzi, jekk jista' jkun, nikkuntentaw lil kulħadd f'daqqa u allura qbadna t-tfal ta' Malta kollha u poġġejnihom fl-iskejjel sekondarji li għażlu huma, bir-riżultat li issa qegħdin imxerdin ma' Malta kollha u allura ħolqulna problemi ta' trasport.

Jien għandi informazzjoni li saħansitra qed tintbagħat taxi d-dar!

Ma nafx kemm dan il-pajjiż jista' jibgħat taxi għat-tfal id-dar!

Kieku n-numru ta' skejjel sekondarji huwa limitat, kieku għandna skola fin-North, oħra fis-South u oħra fiċ-ċentru tal-pajjiż, kieku dawn it-tliet skejjel tas-sekondarja jkunu iktar attrezzati u l-problema ta' trasport tkun ferm anqas milli hi llum.

Wara kollox, kullimkien hekk isir.

F'Toronto, li hija belt kbira, l-affarijiet hekk isiru.

Jien kont f'Toronto u rajt li t-tfal imorru fi skejjel magħżulin u mhux għax it-tifel irid imur fi skola partikolari, bilfors imur hemm.

Din qed tikber wisq u għalhekk fil-bidu għedt li qed jinfetħu l-bibien kollha.

Qed niġru wara din is-sistema imma m'aħna se nilħquha qatt.

L-Onor.

Iva, veru, qed ikollna problemi ta' tfal included li qed itellfu lill-klassi u lit-tfal hekk imsejħa ''normali''.

Ċerti tfal qed ikollhom problemi biex jitgħallmu pero' meta tiġi biex tneħħihom mill-klassi u tpoġġihom x'imkien ieħor, tara li m'hemmx kamra li hija mgħammra għad-diżabilita' ta' dawk it-tfal.

Naturalment m'intix se tneħħihom mill-klassi biex tpoġġihom fil-kamra tas-surmast jew f'xi kamra oħra, għax inkella t-tfal jeħduha bħala xi tip ta' penitenza u żgur li mhux dak l-għan tal-withdrawal.

Anke fil-każ ta' tfal bi bżonnijiet speċjali hemm bżonn li dawn jintbagħtu f'numru iżgħar ta' skejjel sabiex f'dawk l-iskejjel ikun hemm klassijiet li jkunu mgħammra apposta għal tipi differenti ta' diżabilita'.

Jien anke rajt teachers jerfgħu wheelchair biex itellgħu lill-istudent it-taraġ.

Dan ix-xogħol jagħmluh bil-qalb, imma jistgħu jibqgħu sejrin hekk?

Dawn huma l-problemi li qed niffaċċjaw.

Ma rridux inħallu l-affarijiet jiġru bina.

Naħseb li qed naqbżu l-limiti kollha.

Mistoqsija oħra kienet dwar il-junior lyceums.

L-Onor.

Bartolo staqsa jekk hijiex kritika lejn l-awtorita' jew inkella kritika lis-soċjeta'.

Aħna ngħidu li hi kritika lis-soċjeta', inkluż l-għalliem.

Iva, l-għalliema u l-ġenituri, bil-mod biex jaċċettawlek sistema komprensiva.

Imma aħna x'qed ngħidu?

Aħna m'aħniex ngħidu biex iddaħħal sistema bħal din mil-lum għal għada, imma almenu għamel pilot project, għamel żewġ skejjel jew tlieta bil-comprehensive system.

Almenu ibdiha din is-sistema, ipprovaha, ara kif taħdem, poġġi flimkien tfal li forsi ma jkunux għamlu eżami.

Ipprovaha u ara kif tmur.

Jekk ikun hemm ir-riżorsi, naħseb li sistema ta' skola komprensiva taħdem bħalma taħdem fid-dinja kollha.

Imma lanqas hu sew li meta tibda l-iskola jkun hemm ġenituri li jibżgħu joħorġu t-tfal tagħhom mid-dar għax inkella l-ġirien jarawhom b'uniformi differenti minn ta' l-oħrajn!

Jew inkella naqgħu fir-redikolu bħall-każ f'Għawdex fejn tfal imorru f'żewġ skejjel differenti taħt l-istess saqaf u allura peress li għandhom uniformi differenti meta jgħaddu mill-kuritur iħarsu lejn xulxin u jgħidu li dak ta' din l-iskola u l-ieħor ta' l-oħra!

Jien ftit psikoloġija studjajt u ma nafx x'ġid qed nagħmlu lit-tfal tagħna b'dawn is-sistemi.

Għalhekk aħna ngħidu li m'għandux ikun hemm eżami biex l-istudenti jiġu magħżula għal liema skola se jmorru.

Forsi l-ġenituri għandhom raġun ikunu mbeżżgħin għaliex is-sistema komprensiva kienet ġiet imdaħħla b'mod ħażin, ġiet imdaħħla bl-addoċċ u mingħajr ħsieb, imma jekk inti turi li trid tagħmel xi ħaġa bis-serjeta', u tibda b'pilot project u tħaddem skola waħda jew tnejn b'din is-sistema, naħseb li nistgħu naslu.

Bis-sistema li għandna qed ikollna riperkussjonijiet.

Per eżempju fil-ministerial committee for inclusive education - dak iż-żmien kien hemm l-Onor.

Bartolo preżenti - meta ġejna biex naraw fejn se nibagħtu t-tfal b'diżabilita' li jispiċċaw mill-primarja, qamet diskussjoni sħiħa.

Fejn se npoġġuhom?

Se npoġġuhom fil-junior lyceums, f'comprehensive schools jew f'opportunity centres?

U sal-lum għad m'għandniex risposta.

Din hija xi ħaġa li ġibniha b'idejna stess.

Dawn huma problemi li aħna mmissuhom b'idejna kuljum għaliex nagħmluha ma' l-għalliema kuljum.

Kellek xi mistoqsija oħra, Onor. Agius?

FRANCIS AGIUS: Il-mistoqsija li kelli dwar l-inclusive education, diġa' ttrattajtha u inti iktar tkellimt fuq il-facilitators u n-nuqqas ta' training adattat li għandhom, pero' jidher li l-union għandha wkoll riservi dwar kif jintgħażlu t-tfal fi klassijiet.

Tista' forsi telabora ftit aktar dwar dan?

IS-SUR JOHN BENCINI: L-ewwelnett tajjeb ngħid li aħna bħala prinċipji naqblu ma' l-edukazzjoni inklużiva.

Nixtieq nagħmilha ċara din għax kultant niġu miżinterpretati minn ċerti nħawi.

Illum għandek statementing board u kull talba li jkun hemm tmur quddiemu - in-nies fuq dan il-bord qed jagħmlu ħafna ġid u ma nafx kif qed ilaħħqu - u l-bord jiddeċiedi jekk it-tfal għandhomx imorru fi skola speċjali jew fi skola normali, fil-mainstream, u jekk għandhomx bżonn one is to one.

Din oħra tal-one is to one; ma nafx fejn se nibqgħu sejrin b'din is-sistema.

Jidhirli li l-gvern qed jonfoq 'l fuq minn Lm1 miljun fis-sena fuq il-facilitators biss.

Li qed ngħidu aħna huwa li ma jistax ikun li t-tfal kollha jiġu included.

Donnu iktar ma jgħaddi ż-żmien, iktar qed insibu li fl-opinjoni tagħna, u skond ma jgħidulna t-teachers, it-tfal … Wara kollox, it-telefonati lilna jsiru u ma jsirux lid-dipartiment u meta mmorru fl-iskejjel bilfors tqum il-mistoqsija kif l-istatementing board iddeċieda li ċerti tfal setgħu jidħlu fil-mainstream.

Huwa iebes li tgħidu dan id-diskors.

Dan huwa suġġett delikat u ma nixtiequx li nagħtu l-impressjoni li ma nixtiequx li t-tfal bi bżonnijjiet speċjali jiġu fil-mainstream.

Huwa diffiċli biex wieħed jitkellem ċar, imma iva, għandna tfal li qed issirilhom aktar ħsara meta jkunu fil-klassi għax li għandhom bżonn m'huwiex tagħlim fil-klassi imma a caring institution, they need to be cared for.

Għandhom bżonn jiġu mnaddfa u hawnhekk waħedha tqum il-mistoqsija: Safejn għandu jasal ix-xogħol tal-facilitator?

Huwa xogħol il-facilitator li jnaddaf tifel li għandu bżonn jiġi mnaddaf kull 20 minuta jew kull nofs siegħa?

Fl-iskejjel m'għandniex nurses imma allura għandna nibqgħu sejrin hekk?

Dawn it-tfal għandhom bżonn a caring institution fejn ikunu jistgħu jiġu mnaddfa, jingħataw il-physiotherapy u tiżdiedilhom il-mobility tagħhom.

Minn dak li jgħidulna l-facilitators stess, nista' niggarantilek li fil-klassi m'huma qed jieħdu assolutament xejn minn dawn l-affarijiet, pjuttost li forsi qed ibatu l-istess tfal.

Forsi dan huwa kliem iebes għal xi wħud imma din hi l-verita'.

Nibża' li l-istatementing board qed ikollu pressure kbira mill-ġenituri li naturalment iridu l-aħjar għal uliedhom, hi x'inhi d-diżabilita' tagħhom.

Nibża' li jekk nibqgħu sejrin hekk, u nirrepeti dak li għedt fil-bidu, il-bibien jinfetħu b'mod li ma tkun tista' qatt terġa' tagħlaqhom.

A/CHAIRPERSON: L-Onor.

MICHAEL ASCIAK: Nixtieqek tgħid xi ħaġa dwar il-privat.

Taħseb li s-sitwazzjoni qed twassal biex timmina l-edukazzjoni stess?

Tista' in a nutshell tgħidilna x'inhi l-policy ta' l-MUT fuq l-awtonomija ta' l-iskejjel skond dak li hawn propost fil-kurrikulu minimu nazzjonali?

IS-SUR JOHN BENCINI: Aħna ilna nitkellmu dwar l-awtonomija ta' l-iskejjel u għall-grazzja ta' Alla, illum ħafna mill-iskejjel għandhom l-awtonomija tagħhom u għandhom ċerta identita'.

Per eżempju, aħna nixtiequ li kull skola tiddeċiedi hi xi jsir matul ċertu ħin ta' l-iskola.

Mhux dejjem l-iskola ta' ċertu lokalita' hija bħall-iskola ta' lokalita' oħra.

Jiġifieri hemm ċerti deċiżjonijiet dwar x'għandu jsir fl-iskola u x'tip ta' tagħlim għandu jingħata f'ċertu ħin.

Aħna ngħidu li għada pitgħada anke l-kotba għandhom jiġu magħżula mill-iskola għax ktieb li huwa tajjeb, per eżempju, għal Mosta, mhux bilfors huwa tajjeb għal Baħrija.

Naħseb li 'l hemm irridu naslu.

Ma rridx ngħid li ma sarx progress minn dan il-lat għax l-awtonomija żdiedet, forsi ma żdidietx biżżejjed u forsi wisq deċiżjonijiet jittieħdu mid-diviżjoni, imma sar progress.

Kultant aħna ngħidu li hemm indħil mid-diviżjoni, per eżempju, meta kap ta' skola jpoġġi tifel fil-1A u mhux fil-1B, minflok ma l-ġenituri jmorru l-iskola, imorru d-diviżjoni u d-diviżjoni tipprova tikkonvinċi lill-kap ta' l-iskola li jkun għamel xi żball.

Jiġifieri għad hemm ċertu, ma ngħidulux ''indħil'', imma ċerti deċiżjonijiet għadhom jittieħdu mill-uffiċċju fil-Furjana, pero' żgur li sar progress kbir f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-awtonomija ta' l-iskejjel.

Meta tipparaguna dak li kellna 10 jew 20 sena ilu ma' dak li għandna llum, tara li hemm baħar jaqsam.

Dwar il-privat li jingħata wara l-ħin ta' l-iskola, aħna qatt ma għedna li aħna favur il-privat, anzi jkun qed jikser il-kodiċi ta' etika jekk għalliem jagħti l-privat lill-istudenti tal-klassi tiegħu stess.

U jekk għalliem jagħti l-privat lill-istudenti ta' klassi oħra, jista' jibda jingħad li t-teacher tal-privat huwa aħjar mit-teacher ta' l-iskola.

Jien naħseb li bit-tagħlim li jingħata fl-iskejjel, m'hemmx il-bżonn li t-tfal imorru privat, speċjalment meta jkunu għadhom f'eta' żgħira.

Meta l-istudent ma jkunx daqshekk żgħir u jkun baqa' lura f'xi suġġett partikolari, forsi jkollu bżonn ta' xi ftit għajnuna, imma li tfal ta' disa' jew għaxar snin, imorru l-privat wara l-ħin ta' l-iskola, għalija huwa ġenn u naħseb li pajjiżna huwa l-uniku pajjiż fid-dinja fejn isir dan.

It-tagħlim li t-tfal jingħataw l-iskola huwa more than enough, imma sfortunatament il-mentalita' hi li teacher tajjeb huwa dak li jagħti ħafna homework u teacher inqas tajjeb, huwa dak li jagħti inqas homework.

Naħseb li l-media għandha tintuża biex twassal il-messaġġ tajjeb għaliex għad għandna teoriji fost il-ġenituri li teacher tajjeb huwa dak li jagħti ħafna homework.

Naturalment, meta t-tfal imorru tajjeb f'xi eżami, jgħidu li t-tfal huma bravi, u meta jmorru ħażin, jgħidu li t-teacher ma tantx kien tajjeb!

Din hija ħaġa li drajna nisimgħu u bħala union, aħna nagħmlu l-almu kollu tagħna biex nipproteġu l-interessi ta' l-għalliema.

A/CHAIRPERSON: L-Onor.

EVARIST BARTOLO: Se nagħmel żewġ mistoqsijiet li huma ftit antipatiċi.

Jien ħadt gost nisimgħek tgħid li ma jistax ikun li nnaqqsu iżjed l-ischooldays u l-ischooltime għaliex minn informazzjoni li wieħed jaqra, jirriżulta li l-għadd ta' sigħat u l-għadd ta' ġranet li jaħdmu t-teachers f'Malta u f'Għawdex huwa ferm inqas minn dawk tal-kollegi tagħhom fil-kontinent Ewropew u allura żgur li ma jistgħux jonqsu iżjed.

Meta titkellem ma' teachers tal-kontinent Ewropew, inkluż dawk ta' l-Ingilterra, tara li x-xogħol li jagħmlu biex jippjanaw u jsegwu ħafna mill-affarijiet li huma mniżżlin f'dan l-abbozz tal-kurrikulu, jagħmluh wara l-ħin ta' l-iskola, waqt li f'pajjiżna t-tendenza hi li kulma nagħmlu jrid ikun dejjem fil-qafas tal-ħin uffiċjali, dejjem fil-ġranet ta' l-iskola u dejjem matul il-contact hours mat-tfal tagħna.

Fid-dawl ta' dan li qed ngħidu u fid-dawl tal-kondizzjonijiet il-ġodda, ta' obbligi u piżijiet ġodda u xogħol ta' assessjar li l-kurrikulu jqiegħed fuq l-għalliema, fuq l-assistenti kapijiet u fuq il-kapijiet, u l-fatt li kif għedt inti stess, u bir-raġun, li fil-primarja għandna problema kbira biex jinstab il-ħin meta t-teachers jistgħu jiltaqgħu biex jiddiskutu x'hemm bżonn isir, u fid-dawl tal-problema kbira u kardinali, ċioe', it-taħriġ għaliex jekk mhux se nħarrġu l-għalliema b'mod professjonali u b'mod kontinwu, kulma qed ngħidu hawn, se jfalli, kif jista' wieħed jirrikonċilja dan kollu mal-pożizzjoni tal-union fil-ftehim kollettiv ġdid li l-union trid tibda taħseb biex tfassal u biex tinnegozja ma' l-awtoritajiet?

L-aktar li qed nappellak għal parti tagħkom bħala professional body iktar milli bħala union li sintendi trid tieħu ħsieb il-kondizzjonijiet tax-xogħol tal-membri tagħha.

IS-SUR JOHN BENCINI: Għalkemm m'għandix ħajt viċin tiegħi, ġibtni dahri mal-ħajt!

Bħalissa qegħdin niltaqgħu mad-direttur ġenerali biex naraw x'nistgħu nibdlu mill-aħħar ftehim kollettiv ta' l-1994 sabiex l-affarijiet jitjiebu.

U meta qed ngħidu ''jitjiebu'', mhux qed ngħidu jitjiebu għall-għalliem biss, imma jitjiebu għas-sistema.

Fil-fatt diġa' tajna suġġerimenti li huma ''favur'' id-dipartiment, jiġifieri li t-teachers forsi mhux se jieħdu pjaċir 100% bihom.

Diġa' tajna ideat ta' kif fil-qafas tas-sitwazzjoni ta' l-għalliema fl-Ewropa llum, l-għalliema tagħna - ma ngħidx jiżdiedilhom il-ħin għaliex inkella l-president tal-union jinbidel ix-xahar id-dieħel! - … Jekk fl-imgħoddi tkun ġibt ċerti kondizzjonijiet ta' xogħol, naħseb l-ebda union fid-dinja m'hu se tmur kontra dak li tkun diġa' akkwistat.

Jien irrid nikkoreġi l-idea li meta teacher jispiċċa mill-iskola fit-3.00 p.m. tkun spiċċat il-ġurnata ta' xogħol tiegħu.

Ħafna teachers, u jien naf għax ili iktar minn 30 sena f'dan il-qasam, jagħmlu ħafna xogħol id-dar.

Huma ftit it-teachers li ma jagħmlux xogħol id-dar.

Mill-esperjenza li għandi kemm ili f'dan il-qasam, nista' ngħid li l-maġġoranza ta' l-għalliema għandhom kuxjenza u l-ġurnata tagħhom ma tieqafx fit-2.45 p.m. Il-ġurnata ma tistax tieqaf dak il-ħin jekk inti trid li timxi ma' dak li semmejna hawn.

Il-ġurnata ma tistax tieqaf fit-3.00 p.m. jekk l-għada filgħodu inti trid tmur ippreparat fil-klassi.

Ma tistax toħroġ mill-iskola u ma tagħmel xejn id-dar.

Anke jekk trid sempliċement tikkoreġi pitazz, żgur li fl-iskola m'għandekx ċans tikkoreġi pitazzi u allura bilfors id-dar irid isir dan ix-xogħol, u għalhekk aħna ngħidu li s-sigħat ta' xogħol ta' l-għalliema huma itwal milli fil-fatt jidhru għaliex jekk l-għalliem verament irid jagħmel dmiru sew, ix-xogħol tiegħu ma jieqafx mad-daqq tal-qanpiena ta' l-iskola.

Dwar it-taħriġ professjonali, aħna qed ngħidu lid-diviżjoni li hi għandha mezz kif tista' żżid is-sigħat ta' taħriġ ta' l-għalliema.

Aħna m'aħniex kuntenti li darba kull sentejn it-teacher jagħmel erba' jew ħamest ijiem taħriġ.

Mhux se jirnexxielna nwettqu dak li hawn propost jekk it-taħriġ se jibqa' jingħata b'dan il-mod.

Aħna tajna suġġerimenti prattiċi - mhux se noqgħod ngħidhom hawn għax mhux il-post - ta' kif it-teacher, speċjalment it-teacher ta' ċerta eta', jista' jkun imħarreġ iżjed.

Aħna m'aħniex biss union trejdunionistika, imma noħorġu kotba u nagħmlu konferenzi u seminars.

We always try to instil in the teacher mhux biss id-drittijiet tiegħu imma anke d-doveri tiegħu u qatt ma nagħtu raġun lil xi għalliem li jonqos milli jagħmel id-doveri tiegħu.

Dan nistgħu ngħiduh b'wiċċna minn quddiem.

Jekk jiġi għalliem għandna jgħidilna li ġralu xi ħaġa għaliex ma jkunx għamel id-doveri kollha tiegħu, żgur li ma joħroġx minn hemm mingħajr ma nkunu għednilu dak li suppost ngħidulu.

Naturalment mhux faċli tgħid lil xi ħadd li llum qed jaħdem sat-3.00 p.m. biex jibda jaħdem sa l-4.00 p.m., pero' hawnhekk hawn indikat x'jista' jsir mill-iskejjel wara l-ħin normali ta' l-iskola.

Per eżempju, fi Tripoli rajt li filgħaxija l-iskejjel tagħhom huma l-qalba ta' l-attivita'.

L-iskola hija post li ma tistax tagħlqilha l-grada u tħalliha vojta bil-fatati.

L-iskola tista' tutilizzaha u forsi anke hawn l-għalliem jista' jagħti xi tip ta' kontribut.

Jien naħseb li l-idea li l-ħin jiġi estiż fis-sens li l-iskola tkun ċentru ta' attivita' fir-raħal, issib l-MUT warajha.

Aħna żgur li nħeġġu lill-għalliema biex jagħtu l-kontribut tagħhom bħalma diġa' jagħtu l-kontribut tagħhom il-ħafna għalliema li huma f'ħafna soċjetajiet, f'ħafna każini tal-baned u f'ħafna kumitati.

L-għalliema qegħdin kullimkien.

Diġa' qed jagħtu kontribut u forsi jistgħu jagħtuh ukoll fil-komunita', fl-iskola.

A/CHAIRPERSON: Grazzi.

CARMELO ABELA: Matul il-laqgħat li diġa' kellna, smajna persuni li wrew tħassib dwar is-sistema ta' eżamijiet f'pajjiżna.

Forsi hemm bżonn ta' xi tibdil fil-mod kif isiru l-eżamijiet, pero' naturalment dan jiddependi ħafna mill-MATSEC Board u allura ma nafx jekk hux qed nagħmel il-mistoqsija lill-persuna żbaljata, iżda tista' tirrispondi b'mod ġenerali?

Tista' tgħidilna x'diffikultajiet tara inti, dejjem marbuta ma' dan li għandna quddiemna, jekk l-eżamijiet jibqgħu kif inhuma llum?

Wisq probabbli, jekk l-eżamijiet jibqgħu jsiru bil-mod li qed isiru fil-preżent, u l-istudenti jibqgħu jiġu assessed fuq xi ħaġa li hija, biex ngħid jekk, tradizzjonali wisq, m'aħniex se naslu biex nilħqu l-miri mniżżla fl-abbozz tal-kurrikulu.

IS-SUR JOHN BENCINI: Fil-fatt għalhekk enfasizzajt l-importanza ta' l-assessjar, pero' l-assessjar ma jridx jieqaf fil-Form 5, irid jibqa' sejjer fil-MATSEC.

Fl-eżamijiet tal-MATSEC għandu jkun hemm numru ta' marki allotted għall-assessjar għaliex jekk se ddaħħal l-assessjar fl-iskejjel sekondarji mbagħad l-istudent se jsib ma' wiċċu eżami tal-MATSEC fejn m'hemmx assessjar, ifisser li hemm xi ħaġa ħażina.

Għar-rigward ta' eżamijiet, iva, aħna ngħidu li t-tfal għandhom wisq eżamijiet.

Veru li sar titjieb, emeljorament, imma l-iskejjel tagħna għadhom wisq exam-oriented.

Qisu l-għan għala t-tfal imorru l-iskola huwa biex fl-aħħar jagħmlu eżami, iżda dan m'huwiex il-għan ta' l-edukazzjoni.

Tmur fejn tmur, barra minn Malta - intom bħalna tmorru f'pajjiżi barranin - taraw li din m'hijiex il-mentalita' li teżisti f'pajjiżi barranin.

Ftit ilu jien kont l-Olanda u meta dħalt fi skola jueb genn kwiet perfett.

Staqsejt lill-kap ta' l-iskola fejn kienu l-istudenti, u meta ħaditni ħdejhom, rajt x'kienu qed jagħmlu.

U tafu x'kienu qed jagħmlu?

Kienu qed jitgħallmu s-sinjali tat-traffiku minkejja li kienu ta' eta' żgħira.

Imma dawn l-affarjiet kemm isiru fl-iskejjel tagħna?

Fl-iskejjel taħgna, allaħares titlef kwarta mil-lezzjoni tal-matematika għaliex taqa' d-dinja!

Iva, qed nagħtu importanza esaġerata lill-eżamijiet u dan qed isir minħabba l-misħuta kompetizzjoni.

Iva, l-eżamijiet għandhom jonqsu.

Naturalment għandna nagħtu ċertu importanza lil ċertu suġġetti imma naħseb li hemm suġġetti li ma jirrikjedux daqshekk eżamijiet.

Għaliex l-istudenti ta' Form 1 jew Form 2 għandhom jagħmlu eżami tar-reliġjon ta' siegħa u nofs jew sagħtejn meta f'nofs siegħa, jew fi tliet kwarti, tista' tagħmlilhom eżami adattat biżżejjed, eżami li jinkludi l-assessjar?

Jien nemmen li qed nagħmlu enfasi esaġerata fuq l-eżamijiet, pero' min-naħa l-oħra rridu noqogħdu attenti għaliex meta l-eżamijiet tneħħew u morna l-estrem l-ieħor, kien hemm min anke fil-Parlament qal li konna ħadna falza stikka.

Jekk tneħħi għal kollox l-eżamijiet, tneħħi wkoll il-motivazzjoni li l-istudent għandu jkollu.

L-eżami huwa motivazzjoni li jġiegħel lill-istudent jieħu l-affarijiet b'iktar serjeta'.

Irridu noqogħdu attenti kif nevalwaw dan l-aspett.

A/CHAIRPERSON: Grazzi, Sur Bencini u nistieden issa lil Prof. Kenneth Wain u Dr. Carm Borg mill-Universita' ta' Malta.

Nirringrazzjakom tal-paċenzja kollha li ħadtu - intom kontu preżenti għal fażijiet kollha tad-diskussjonijiet - u bħala drafters ta' dan il-kurrikulu, nixtieqkom tagħtuna ir-reazzjonijiet tagħkom vis-a-vis dak li smajtu.

DR. CARM BORG (Lecturer fil-Fakulta' ta' l-Edukazzjoni, Universita' ta' Malta): Nixtieq nibda b'mistoqsija bażika.

S'issa, x'irnexxielna nirbħu permezz ta' dan il-proċess?

Kieku kellna niżmantellaw kollox u nieqfu hawnhekk, x'inkunu irbaħna f'dawn it-tliet snin li ilna għaddejjin?

L-ewwel mistoqsija li rrid nirrispondi hija l-mistoqsija inizjali ta' l-Onor.

Bartolo fejn ikkummenta dwar is-saħħa esaġerata li l-Education Act tagħti lill-ministru ta' l-edukazzjoni.

Modi kif wieħed jista' jirribatti din is-saħħa, apparti emenda għall-Att dwar l-Edukazzjoni, huwa billi jissaħħaħ l-apparat demokratiku fis-sistema edukattiva.

U jien naħseb li waħda mir-rebħiet kbar li proprju għamilna permezz ta' dan il-proċess, huwa li saħħaħna l-proċess demokratiku fis-sistema edukattiva.

Dan għamilnih billi rnexxielna nipperswadu lin-nies li l-kurrikulu huwa proprjeta' pubblika.

Mela l-istakeholders, l-imsieħba kollha, għandhom id-dritt li jipparteċipaw fid-diskussjoni.

Forsi waħda mill-affarijiet li nnotajtu l-bieraħ meta tkellmu Dr. Drake, Chairperson tal-Kummissjoni għall-Avvanz tal-Mara, u Miss Borg li kienet qed tirrappreżenta lid-Dipartiment għall-Affarijiet tal-Konsumatur, kien is-sodisfazzjon li esprimew huma - ovvjament mill-punto di vista tagħhom - għal dan il-kurrikulu.

Dan għamluh għaliex bażikament, ħafna minn dak kollu li tawna, kemm fil-każ tal-Kummissjoni għall-Avvanz tal-Mara, kif ukoll fil-każ tad-Dipartment għall-Affarijiet tal-Konsumatur, ġie adottat, kważi in toto, fil-kurrikulu.

Mela l-kummissjonijiet, l-għaqdiet u l-individwi li tawna r-respons tagħhom, qed jaraw lilhom infushom fil-mera.

Mela rebħa oħra li akkwistajna, apparti li saħħahna l-apparat demokratiku u saħħaħna l-kultura demoratika, hija li tajna sens ta' ownership lil dan id-dokument.

Ir-reżistenza li aħna li segwejna d-diskussjoni għal dawn l-aħħar ġimgħat, stajna naraw, hija waħda minima, u dan proprju għaliex fil-proċess ta' tliet snin daħħalna lil kulħadd.

Kien hemm ħafna suġġerimenti kostruttivi u għalhekk m'iniex nantiċipa reżistenza kbira għal dan id-dokument għaliex f'dan id-dokument hemm imnissġa l-ideat ta' ħafna nies.

Din hija importanti immens.

Għar-rigward is-saħħa li għandu l-ministru, naħseb li din hija iktar perception milli verita' u l-ex-ministru u l-Ministru hawn preżenti jistgħu jikkonfermaw dan li qed ngħid li jirrifletti ruħu fiż-żewġ dokumenti.

Jekk wieħed ipoġġi ż-żewġ dokumenti ħdejn xulxin, apparti għal punt wieħed li se nitkellem dwaru aktar 'il quddiem, jara li ftit li xejn hemm differenzi bejniethom.

Id-differenzi li hemm m'humiex differenzi minħabba xi indħil politiku imma huma riflessjoni ta' diskussjoni.

Din hija rebħa oħra li għamilna permezz tal-proċess.

Fil-bidu tal-proċess kien hemm nuqqas kbir ta' fiduċja.

Jien segwejt il-proċess kollu u kont f'ħafna diskussjonijiet, kont f'diskussjonijiet pubbliċi u f'diskussjonijiet ma' l-istudenti tiegħi, u l-ewwel ħaġa li kont niltaqa' magħha kien in-nuqqas ta' fiduċja li kienet ġejja mill-prattika storika ta' ''nqum illum u niddeċiedi'', ''noħlom il-bieraħ u niddeċiedi llum''.

Ħafna min-nies ħasbu li anke f'dan il-każ se jsir hekk u allura l-attitudni tagħhom kienet ''għalfejn qed inkellmukhom, mhux li tridu se tagħmlu?!''.

Dan kien il-messaġġ moħbi li kont qed nirċievi fil-bidu pero' ma nistax ngħid li llum huwa l-istess.

Naħseb li f'dan il-proċess ta' tliet snin irnexxielna nipperswadu lin-nies li l-konsultazzjoni tagħna kienet konsultazzjoni ''ġenwina'', il-kelma li nħobb nuża bħalissa u naħseb li l-fatt li ħafna mit-tibdil kien frott id-diskussjoni, se jkompli jnissel fiduċja ikbar fil-proċess.

Niġi issa għad-differenzi li hemm bejn l-ewwel u t-tieni abbozz li kienu proprju frott id-diskussjoni, ħlief għal differenza waħda bażika li se nsemmi, iżda qabel nibda nixtieq nippreżenta tabella li turi d-differenzi bejn l-abbozz tal-kurrikulu maħruġ f'Marzu 1998 u dak maħruġ f'Ottubru 1999.

X'għadda fis-sena ta' diskussjoni wara li ħareġ l-ewwel abbozz f'Marzu ta' l-1998?

Waħda mid-differenzi, u naħseb li hawnhekk ħarġet it-thrust differenti tal-gvernijiet differenti, hija li filwaqt li fl-ewwel dokument l-enfasi kien fuq id-dimensjoni Ewro-Mediterranja, fit-tieni abbozz, għalkemm din id-dimensjoni baqgħet hemmhekk, l-aċċenn huwa fuq il-mixja lejn sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea.

Naħseb dik hija d-differenza akuta li hemm bejn iż-żewġ dokumenti, differenza li tirrifletti ċertu pożizzjoni politika.

Il-kumplament tad-differenzi kienu frott id-diskussjoni li kien hemm minn meta nħareġ l-ewwel abbozz f'Marzu ta' l-1998 u Ottubru 1999 meta nħareġ dan l-abbozz.

Differenza oħra kienet li filwaqt li fl-ewwel abbozz tkellimna dwar edukazzjoni komprensiva, f'dan l-abbozz, għalkemm ma rtirajniex kompletament minn din il-pożizzjoni, qed nitkellmu dwar sistemi ġodda u bini ta' organizzazzjoni ta' l-istudji differenti ta' l-edukazzjoni.

Qed nitkellmu dwar azzjoni affermattiva favur dawk li l-aktar għandhom bżonn.

M'aħniex qed nitkellmu b'mod dirett u qed insemmu l-issue ta' skejjel komprensivi, imma qed nitkellmu dwar il-possibbilta' li nħarsu lejn strutturi ġodda ta' kif nagħmlu l-affarijiet.

Pero' f'pajjiżna dawn m'humiex affarijiet ġodda, diġa' għandna esperimenti li qed jirnexxu.

Meta semmejna sistema komprensiva, ma konniex qed nitkellmu fuq xi ħaġa kompletament aljena għall-pajjiż, iżda fuq xi ħaġa li diġa' hija adottata u naturalment nistgħu nitgħallmu ħafna minn dawk l-iskejjel li kienu kuraġġjużi biżżejjed li proprju twaqqfu biex jipprovdu sistema differenti minn dik li għandna.

Mela meta qed nitkellmu dwar sistema komprensiva, meta qed nitkellmu dwar struttura differenti, m'aħniex qed nitkellmu fuq xi ħaġa li rridu nibdewha from scratch, imma fuq xi ħaġa li diġa' għandna esperimenti dwarha.

Jien involut f'dawn l-esperimenti u nista' ngħidilkom li għandi aħbarijiet ferm pożittivi dwarhom.

Ovvjament jien għandi l-politika tiegħi u m'hemmx għalfejn nerġa' nirripertiha hawnhekk għaliex naħseb li diġa' għamiltha pubblika.

Fl-opinjoni tiegħi, is-sentenza l-aktar importanti f'dan id-dokument hija, ''azzjoni affermattiva favur dawk li l-aktar għandhom bżonn''.

Mela dan id-dokument uffiċjali qed jimpenja ruħu u jgħid li dawk li l-aktar għandhom bżonn, huma l-aktar li se jirċievu għajnuna u riżorsi.

Hawnhekk għandna l-issue ta' entitlement li hija importanti u kruċjali jekk tassew nemmnu fil-ġustizzja soċjali.

Din hija issue li d-dokument jibda biha, ikompli biha u jispiċċa biha.

Jekk irridu nkunu verament konsistenti mal-politika ta' dan id-dokument, ma nistgħux ninjoraw statement bħal dan li huwa impenn importanti u impenn uffiċjali lejn min l-iktar li għandu bżonn.

It-tielet differenza tirrigwarda l-preskrizzjoni dwar numru ta' lezzjonijiet għal kull suġġett.

Fl-ewwel dokument ġejna kkritikati li ppreskrivejna numru ta' lezzjonijiet għal kull suġġett.

Infatti waħda mill-kritiċi kbar li konna rċevejna kienet proprju li d-dokument kien wisq preskrittiv.

U allura biex inżommu u nkunu konsistenti mad-dokument, neħħejna l-preskrizzjoni marbuta ma' numru ta' lezzjonijiet għal kull suġġett u tajna l-opportunita' lill-iskejjel biex jiddeċiedu huma kif se jqassmu eżattament il-ħin għad-dispożizzjoni tagħhom.

Differenza oħra bejn iż-żewġ abbozzi hija dik dwar il-preskrizzjoni ta' lingwa ma' kull suġġett.

L-abbozz li nħareġ f'Marzu ta' l-1998 jippreskrivi lingwa ma' kull suġġett.

Anke fuq dan il-punt qlajna baraxx ta' kritika li lili personalment - qed nitkellem fil-kapaċita' personali tiegħi - ma tikkonvinċinix.

Kien hemm reżistenza qawwija għal din l-idea, iżda rridu ngħidu li r-riċerka dwar dan il-punt hija konflinġenti.

Sfortunatament m'għandniex linja waħda ta' ħsieb, imma għandna skejjel ta' ħsieb differenti rigward l-idea ta' preskrizzjoni ta' lingwa ma' kull suġġett.

Riċentement fl-Isvizzera għadu kemm ħareġ dokument - naħseb l-aħħar wieħed li rajt dwar din l-area - fejn qed jingħad li fl-Isvizzera, se jagħmlu dak li ppreskrivejna aħna f'Marzu ta' l-1998, jiġifieri li jippreskrivu lingwa ma' kull suġġett.

Il-preskrizzjoni ta' lingwa ma' kull suġġett ma kenitx xi ħaġa li aħna ġibniha mis-sema, imma li ġibniha wara li ħarisna lejn il-prattika li teżisti f'numru ta' pajjiżi barranin.

F'numru ta' konferenzi u fora li jitkellmu dwar dan is-suġġett, sibna li hemm numru ta' pajjiżi li adottaw din is-sistema, pero' rrid nammetti li hemm numru ta' pajjiżi u numru ta' speċjalisti f'din l-area li huma kontra l-idea ta' preskrizzjoni ta' lingwa għal kull suġġett.

Jiġifieri r-riċerka ma tantx għenitna biex nieħdu deċiżjoni definita.

Ir-riċerka hija kontraditorja u konfliġenti.

Niġi issa għal code switching li ma ssemmiex fl-ewwel dokument.

Wara diskussjoni ma' speċjalisti fil-qasam, il-code switching ġie aċċettat bħala strateġija lingwistika f'każijiet diffiċli.

Mela se nibdew bl-idea li l-għalliema jkunu konsistenti fl-approach u fl-istrateġija lingwistika tagħhom, iżda f'każijiet ta' diffikulta', il-code switching huwa aċċettat bħala strateġija pedagoġika fil-qasam lingwistiku.

Ovvjament nittamaw li l-element lingwistiku, kemm fil-Malti, kemm fl-Ingliż u anke fil-code switching, ikun wieħed aċċettabbli.

Biex nitkellem ċar, ma semmejniex il-code switching fl-ewwel dokument għax bżajna li għalliema inkompententi fil-lingwa, ikunu qed jingħataw liċenzja li jmorru għal code switching f'sitwazzjonijiet diffiċli.

Dik kienet ir-raġuni; mhux għax aħna ma konniex mgħarrfin bil-code switching.

Ovvjament nafu x'inhu u kif għandu jintuża l-code switching, pero' dik kienet il-biża' tagħna u din ġiet riflessa fl-assenza tal-code switching fl-ewwel dokument.

Fuq insistenza f'fora dwar dan is-suġġett, daħħalna l-code switching għaliex sa ċertu punt aċċettajna l-possibbilta' li insistenza ta' lingwa waħda f'ċertu ċirkostanzi tista' toħloq problemi.

Il-preokkupazzjoni tiegħi hija li għandek ħafna tfal, b'mod partikolari dawk li ġejjin minn klassi partikolari, fejn l-unika kuntatt tagħhom mal-lingwa Ingliża, hija l-iskola u fl-opinjoni tagħna, aktar ma nċekknu l-preżenza ta' l-Ingliż mill-iskejjel tagħna, iktar qed nagħtu disservice proprju lil dawn it-tfal, sintendi bl-implikazzjonijiet soċjali, politiċi u ekonomiċi li deċiżjoni bħal din jista' jkollha.

Differenza oħra hija li filwaqt li fl-ewwel abbozz għedna li t-tagħlim formali tat-tieni lsien jibda fit-tieni simestru tat-tieni sena tal-livell primarju - preskrizzjoni oħra li ma għoġbitx lil ħafna nies - f'dan l-abbozz qed ngħidu li d-deċiżjoni dwar il-bidu tat-tagħlim formali tat-tieni lingwa titħalla f'idejn l-iskejjel.

Kemm fl-abbozz ta' l-1998 kif ukoll f'dan l-abbozz, aħna insistejna li bħala parti mill-pjan ta' l-iżvilupp ta' l-iskola, l-iskola trid tfassal politika lingwistika tagħha li tirrifletti r-realta' lingwistika fil-komunita', u li allura tirrifletti r-realta' lingwistika fl-iskola partikolari tagħha.

B'hekk inkunu konsistenti mal-politika ta' awtonomija li aħna rridu u nixtiequ li naraw tiġi adottata u msaħħa mill-iskejjel tagħna.

Fl-ewwel abbozz ma jissemmewx ilsna li m'humiex Ewropej.

Il-Ministru preżenti kien ġibdilna l-attenzjoni dwar dan u kien qalilna li hemm lingwi oħrajn li għalkemm mhux bilfors ikunu popolari daqs lingwi Ewropej, xorta waħda rridu niżguraw li nukleu ta' nies ikollhom konoxxenza u ċertu użu faċli ta' lingwi bħalma huma ċ-Ċiniż u l-Ġappuniż.

(Interruzzjonijiet) Naqbel miegħek li l-Għarbi kellu jiġi nkluż u fil-fatt huwa nkluż fid-dokument.

Nuqqas ieħor min-naħa tagħna meta ġejna biex nabbozzaw l-ewwel abbozz, kien li ma rrikonoxxejniex forom oħra ta' komunikazzjoni, bħal braille u l-lingwa tas-sinjali.

Dan huwa s-sabiħ tad-djalogu u tad-diskussjoni għax waqt laqgħa sabiħa ħafna li kellna ma' nies speċjalizzati f'dawn l-oqsma, inġibditilna l-attenzjoni dwar dan in-nuqqas u allura f'dan l-abbozz daħħalna r-rikonoxximent ta' forom oħra ta' komunikazzjoni.

Fl-ewwel abbozz ma jissemmewx units speċjalizzati waqt li fit-tieni abbozz jissemmew units speċjalizzati f'xi skejjel maħsuba biex jgħinu fit-tkattir u t-tisħiħ ta' l-għarfien u l-ħiliet fil-qasam ta' forom oħra ta' komunikazzjoni.

Żgur li naqbel mas-Sur John Bencini meta qal li wasal iż-żmien li nibdew nidentifikaw skejjel li kapaċi joffru riżorsi ta' l-aħjar kwalita' u li ma jistax ikun li nibqgħu bil-prattika li malli noħorġu mill-għatba tad-dar, insibu l-iskola wara l-bieb.

Fil-limitazzjoni tar-riżorsi tagħna, ma nistgħux inżewġu din l-idea.

Fl-opinjoni tiegħi, biex verament ikollna skejjel attrezzati tajjeb u ta' l-aħjar kwalita', irridu nibdew nispeċjalizzaw u nikkonċentraw ir-riżorsi tagħna.

Fl-ewwel abbozz jissemma l-benchmarking bħala metodu ta' assessjar formattiv.

Jekk tiftakru sew, fl-ewwel abbozz konna neħħejna l-junior lyceum u l-assessjar summattiv, jiġifieri l-eżami ta' l-aħħar li jiddeċiedi l-istreaming ta' l-istudenti, u bħala mod ta' kif nassiguraw il-kontabilita', konna daħħalna l-konċett ta' benchmarking.

Mentri issa, l-idea ta' de-streaming, ta' tneħħija tal-junior lyceum u ta' l-introduzzjoni ta' comprehensive schools, ġew proposti, jew jidhru taħt forma oħra, u l-benchmarking ma jidhirx fit-tieni abbozz.

Differenza oħra hija li fl-ewwel abbozz, l-edukazzjoni għat-tfulija bikrija ftit li xejn tissemma.

Dan ukoll kien nuqqas min-naħa tagħna u fil-fatt issorprendejt lili nnifsi għax waħda mill-ispeċjalizzazzjonijiet tiegħi hija proprju kurrikulu fil-kontest ta' tfulija bikrija.

Naturalment irrispondejna għall-kritika li kienet ġusta u fit-tieni dokument għandna taqsima sħiħa li titkellem dwar l-għanijiet u l-pedagoġija fil-kontest tat-tfulija bikrija.

Differenza oħra hija dwar l-edukazzjoni reliġjuża li fl-ewwel dokument tissemma ma' l-iżvilupp morali.

Dwar dan il-punt kellna kritika qawwija minn elementi mill-knisja li qalu li l-ewwel abbozz kien pjuttost lajk, li ma jirriflettix il-preżenza tal-knisja u t-trattati tal-passat bejn gvern u knisja.

Aħna rrispondejna għal dik il-kritika u llum, fl-abbozz qed ngħidu li edukazzjoni reliġjuża ta' bixra Kattolika tingħata iktar prominenza, pero' din trid tkun marbuta ma' garanzija ta' formazzjoni morali għat-tfal ta' denominazzjonijiet oħra.

Illum għandna realta' assurda li f'ċerti skejjel, tfal fil-primarja qed jitilfu mill-inqas sagħtejn u nofs fil-ġimgħa sakemm it-tfal l-oħra jkunu qegħdin jitgħallmu r-reliġjon ta' denominazzjoni Kattolika.

Għandna sitwazzjoni fejn tfal m'humiex qegħdin jieħdu sehem f'azzjoni produttiva ta' natura edukattiva u aħna rridu niżguraw li kull tifel u tifla f'Malta, kemm fil-kontest primarju u kemm f'kontesti oħra, ikunu ntitolati għal ħin kollu.

Jiġifieri mhux biss irridu niggarantixxu formazzjoni morali, imma rridu niggarantixxu li tfal ma jitilfux il-ħin waqt li ħaddieħor ikun għaddej b'azzjoni edukattiva.

Irridu niżguraw li nipproteġu lil dawn it-tfal minn labels.

X'aktarx li din hija forma moħbija ta' bullying li għaddejja fl-iskejjel.

Tifel li jintefa' ħdejn il-bieb tas-surmast waqt li t-tfal l-oħra għaddejjin march past quddiemu, jiġi iżolat għaliex it-tfal jistaqsu għaliex dan baqa' ħdejn l-uffiċċju tas-surmast u m'huwiex jieħu sehem fis-servizz li qed jieħdu sehem fih huma.

Din hija forma moħbija ta' bullying li sfortunatament għandha wkoll għeruq reliġjużi.

Il-kompetenzi komunikattivi huma definiti aħjar fit-tieni abbozz.

Wara li ħriġna l-ewwel abbozz kien hemm kritika li ktibna dwar kollox, l-importanza tal-konsumatur, l-importanza ta' għażliet għaqlin fis-saħħa, eċċ - dawn issudajnihom u ktibna ħafna dwarhom - iżda ma tajniex saħħa biżżejjed lil kompetenzi bażiċi fit-taqsima dwar l-għanijiet ġenerali.

Irrispondejna għall-kritika li saret u fl-opinjoni tiegħi, issa, il-kompetenzi komunikattivi ġew definiti aħjar u t-taqsima ġiet imsaħħa aktar.

Differenza oħra li toħroġ bejn iż-żewġ abbozzi hija li fl-ewwel abbozz, l-istudji kummerċjali huwa meqjus bħala suġġett bażiku fl-ewwel sentejn tal-livell sekondarju, waqt li fit-tieni abbozz, l-istudji kummerċjali m'huwiex parti mill-pakkett ta' suġġetti bażiċi.

Differenza oħra li forsi tidher bħala superfluwa pero' hija realistika, hija li fl-ewwel abbozz, fil-livell primarju, ix-xjenza u teknoloġija huma meqjusa bħala suġġett wieħed waqt li fit-tieni abbozz, wara l-kritika li saret u li naħseb kienet kritika li tagħmel sens, ix-xjenza u t-teknoloġija huma separati minn xulxin.

Ovvjament dan ma jfissirx li m'hemmx lok għal integrazzjoni taż-żewġ areas ta' żvilupp.

Differenza oħra hija li fl-ewwel abbozz, fil-livell sekondarju kien hemm preskrizzjoni dwar in-numru ta' proġetti li jridu jsiru madwar tema.

Fil-kontest sekondarju, fl-ewwel abbozz, konna semmejna li minn ta' l-inqas l-iskejjel iridu jaħdmu fuq żewġ proġetti, iridu jintegraw l-areas differenti ta' l-iżvilupp fil-kontest sekondarju u jintegraw ukoll il-livelli differenti.

Jiġifieri li t-tfal, per eżempju ta' Form 1, jaħdmu ma' tfal f'forms differenti minnhom, fuq l-istess proġett.

Il-konċett ta' proġett madwar tema għadu jidher fit-tieni abbozz, pero' neħħejna l-preskrizzjoni dwar in-numru ta' proġetti li jridu jinħadmu; s'intendi hemm minimu ta' wieħed għaliex irridu naraw li dan il-proġett iseħħ.

L-aħħar differenza li hemm bejn iż-żewġ abbozzi hija li fl-ewwel dokument insemmu l-addozzjoni ta' siti storiċi u ħidma f'istituzzjonijiet bħal djar u ċentri ta' l-anzjani.

Dan il-proġett kien jaqa' taħt il-kategorija ta' ambjenti ta' tagħlim u permezz ta' l-abbozz ridna nwasslu l-messaġġ li l-ambjenti ta' tagħlim m'humiex sempliċement il-klassijiet tagħna, imma huma l-areas kollha ta' l-iskola u l-areas ta' madwarha, il-komunita' nnifisha, lil hinn mill-komunita' u saħansitra anke lil hinn mill-pajjiż.

Illum naraw kemm huwa importanti, anzi, kważi urġenti, l-internet.

Jien nattendi ħafna konferenzi internazzjonali li jitkellmu dwar proġetti bejn skejjel permezz ta' l-internet u l-aħħar konferenza li attendejt kienet dwar proġett tal-paċi, proġett inizjalat minn Iżrael u li jinvolvi l-pajjiżi Skandinavi, pajjiżi mill-Amerka ta' fuq, eċċ. Inkredibbli x'potenzjal għandha, jekk użata b'mod tajjeb, din il-parti infrastrutturali teknoloġika.

Dan il-proġett ma jissemmiex fit-tieni abbozz.

Dawn kienu d-differenzi bejn iż-żewġ abbozzi tal-kurrikulu.

Kif qed taraw, il-maġġoranza assoluta tad-differenzi huma frott id-diskussjoni li saret matul l-aħħar sena u dan joħroġ is-saħħa tad-diskussjoni, speċjalment meta tkun diskussjoni ġenwina u djalogu ġenwin bejn l-imsieħba.

Niġi issa għall-istrutturi.

Jista' jagħti l-każ li għad għandna nies li għandhom l-impressjoni li dan id-dokument se jieqaf hawn.

Naturalment dan m'huwiex il-każ.

Kif qal Mr Cassar, u naqbel miegħu perfettament, id-dokument li jmiss huwa pjan strateġiku.

Jekk tiftakru sew, meta pprovajna ndaħħluh fl-ewwel abbozz, kien hemm min kien qalilna li daħħalna mneħirna fejn ma jesaniex għaliex ipprovajna nitkellmu dwar dati, eċċ. Ma jimportax; neħħejna d-dati u issa d-dokument li jmiss huwa proprju pjan strateġiku.

Ħalli ngħid x'inhuma l-ideat tiegħi dwar kif jista' jsir il-pjan strateġiku.

Żgur li tajjeb li nkomplu mat-tradizzjoni li qbadna f'dawn l-aħħar tlett snin, jiġifieri li l-proġett li jmiss ma jkunx biss xogħol id-diviżjoni ta' l-edukazzjoni imma li jdaħħal miegħu l-istakeholders kollha.

Irrid inkun onest u ngħid li d-diviżjoni ta' l-edukazzjoni, permezz tad-dipartiment tal-kurrikulu, m'għandux il-personnel biżżejjed biex ilaħħaq ma' dan il-ġgant ta' proġett li għandna quddiemna.

Dan huwa l-ewwel statement importanti li rrid nagħmel.

Fl-opinjoni tiegħi, naħseb li kieku kellna nħallu f'idejn id-diviżjoni waħida, m'aħniex se naslu.

Tajjeb li nkomplu fuq it-tradizzjoni pożittiva ħafna li qbadna li d-diviżjoni ta' l-edukazzjoni taħdem ma' stakeholders oħrajn.

Tajjeb li fuq dan il-proġett id-diviżjoni taħdem ma' assoċjazzjonijiet, komunitajiet u kummissjonijiet oħrajn u mal-Fakulta' ta' l-Edukazzjoni.

B'dan il-mod qed narah li jista' jaħdem dan il-proġett.

L-idea tiegħi personali li ovvjament ma jien se nimponiha fuq ħadd, hija li jkun hemm kumitat ċentrali bi stakeholders madwarha u żgur li din hija l-ewwel struttura li rridu nwaqqfu.

Fl-opinjoni tiegħi, ix-xogħol tal-kumitat ikun li jwaqqaf kumitati oħrajn speċjalizzati.

Ma jistax ikun li jkollna kumitati b'firxa kbira ta' nies li sempliċement ifendu kelma u daqshekk.

Irridu jew ma rridux, issa deħlin f'żona speċjalizzata u allura l-kumitati jridu jkunu ffurmati minn nies speċjalizzati li jafu x'inhuma jagħmlu.

Nies li għandhom background fl-edukazzjoni, background fil-pedagoġija, background fil-kurrikulu u background fl-evalwazzjoni.

Jien qed nara, per eżempju, kumitati mwaqqfin dwar l-issue ta' diversita', dwar l-issue ta' inklussivita', dwar l-issue ta' suġġett tat-teknoloġija fil-livell primarju, dwar l-issue tal-coordinated science fil-livell sekondarju, u dwar l-issue ta' l-assessjar formattiv u summattiv.

Dawn iridu jkunu kollha kumitati speċjalizzati li jirrapportaw regolarment lill-kumitat ċentrali.

Mela x-xogħol tal-kumitat ċentrali jkun li jikkoordina, li jżomm subgħajh fuq il-kumitati speċjalizzati, li jara li l-progress qed isir u qed isir tassew, u fl-istess ħin, ikollu l-obbligu li jara x'jistgħu jkunu l-istrutturi permanenti.

Din hija importanti u ili ninsisti fuqha.

Ma jistax ikun li s-sistema edukattiva tibqa' taħdem bi crisis management, jew b'mod ad hoc.

Jeħtieġ strutturi permanenti li ovvjament jonoraw u jirremuneraw lil min qed jipparteċipa fihom u li naturalment jiffunzjonaw.

Dak huwa x-xogħol proprju li qed nara li ġej sa Settembru tas-sena d-dieħla.

Ovvjament ikollhom brief u l-brief ikun li jridu jaħsbu dwar x'jista' jsir fil-futur immedjat, x'jista' jsir fil-futur intermedjarju u x'jista' jsir fil-futur long-term.

Jiġifieri dawn se jingħataw struttura u allura fost affarijiet oħra jridu jiġu bi pjan, b'dati, bl-ammont u t-tip ta' taħriġ li hemm bżonn, u x'tip ta' politika, jekk hemm bżonn, se jiżviluppaw.

Dawn se jkollhom brief ċar u speċifiku ta' x'għandhom jagħmlu.

Finalment qed nara li f'Settembru tas-sena d-dieħla joħroġ il-pjan strateġiku; mela għandek l-abbozz u għandek il-pjan strateġiku.

Naturalment f'dan il-perijodu l-iskejjel iridu jaraw x'jistgħu jagħmlu dwar dan id-dokument.

Kumitat ieħor li nara huwa kumitat li jirrifletti dwar fejn tista' tasal id-diviżjoni ta' l-edukazzjoni u fejn jistgħu jaslu l-iskejjel, b'dan id-dokument.

Waħda mill-affarijiet li jitkellem dwarha dan id-dokument hija proprju l-interpretazzjoni tal-kurrikulu fil-livell ta' skola u x'jistgħu jagħmlu realistikament l-iskejjel.

Din hija diskussjoni li trid tiżvolġi fl-iskejjel u hija diskussjoni li tista' tiżvolġi f'kumitat speċjalizzat li jiffoka biss fuq dan il-fatt.

Niġi issa għall-istrutturi permanenti kif fl-opinjoni tiegħi jistgħu jiżviluppaw.

Waħda mix-xenarji li nara huwa proprju li jissaħħaħ id-dipartiment tal-kurrikulu fi ħdan id-diviżjoni.

Naħseb li dak huwa l-aktar pass straightforward li nara.

Fl-opinjoni tiegħi, dan id-dipartiment, u jien naħseb li ħdimt biżżejjed fil-qrib ma' dan id-dipartiment, m'għandux biżżejjed personnel, m'għandux il-firxa biżżejjed li għandu jkollu.

Jekk wieħed iħares lejn in-national curriculum councils li hemm fir-Renju Unit u f'pajjiżi oħra barranin, jara li kull dipartiment li għandu x'jaqsam mal-kurrikulu għandu unit ta' riċerka.

Kif jista' jkun immexxu sistema edukattiva fuq bażi professjonali mingħajr ma għandna data xjentifika ta' fejn qegħdin f'dawn l-issues?

Mela dokument ieħor li nara li għandu jkollna sitta jew seba' snin oħra, huwa dokument xjentifiku dwar x'inhija s-sitwazzjoni.

Imma biex ikollok dan it-tip ta' dokument, trid struttura madwarek.

Waħda mill-affarijiet li ma tantx issemmiet hija r-riċerka u ma naħsibx li kienet b'kumbinazzjoni li r-riċerka ma tantx issemmiet.

Jista' jagħti l-każ li ma ssemmietx għaliex f'dan il-pajjiż għad għandna allerġija kbira għar-riċerka; ir-riċerka hija marbuta ma' dawk in-nies li m'għandhomx x'jagħmlu; ir-riċerka m'hijiex xogħolna .… Sfortunatament għad għandna allerġija għar-riċerka, imma jien ngħid li ma tistax tmexxi sistema edukattiva fuq bażi professjonali u serja jekk m'għandekx unit ta' riċerka, jew almenu aġenzija ta' riċerka.

Li jkollok aġenzija ta' riċerka hija alternattiva oħra.

Aħna dejjem nitkellmu u nistennew mid-diviżjoni, pero' llum ħafna pajjiżi qed jitbiegħdu minn konċentrazzjoni fi ħdan il-gvern and they are farming out and tendering agencies li jieħdu ħsieb ir-riċerka.

Per eżempju, hija nieqsa ħafna l-idea ta' unit dwar pubblikazzjoni u disseminazzjoni ta' informazzjoni.

Din hija xi ħaġa bażika f'kull curriculum council li jien naf.

Ċertament dawn huma żewġ areas li aħna neqsin minnhom u neqsin minnhom proprju għaliex m'għandniex in-nies u m'għandniex l-istruttura għalihom.

Jiġifieri kif għedt, waħda mix-xenarji li nista' nimmaġina huwa proprju li nsaħħu d-dipartiment tal-kurrikulu fi ħdan id-diviżjoni.

Xenarju ieħor li jien nista' noħlom dwaru u nantiċipa, huwa li d-diviżjoni tibqa' l-bażi eżekuttiva, pero' jiffidjawha jkun hemm aġenziji speċjalizzati.

L-Onor.

Coleiro li llum m'hijiex preżenti, qalet mhux diġa' jeżistu, per eżempju, l-istrutturi tal-Kummissjoni għall-Avvanz tal-Mara u l-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita' li jistgħu jagħmlu dan ix-xogħol u jservu ta' aġenti ta' konsultazzjoni mad-diviżjoni?

Iva, jeżistu l-istrutturi, imma l-mistoqsija tiegħi hi: Fi ħdan dawn l-istrutturi, għandek nies li kapaċi jagħtu dan is-servizz?

Din hija l-mistoqsija għaliex jekk nieħdu, per eżempju, il-konċett ta' l-ugwaljanza tal-mara u naraw x'għandek bżonn f'unit bħal dan, naraw li għandek bżonn nies li huma speċjalizzati fis-soċjoloġija ta' dan il-konċett.

U kif qal l-Onor.

Bartolo, it-teachers, kemm huma lesti li jibqgħu wara l-ħin ta' l-iskola kif hija l-prattika f'numru ta' pajjiżi barranin?

Ovvjament hemm elementi soċjoloġiċi għal dan, u waħda minnhom hija l-feminizzazzjoni tal-professjoni ta' l-għalliema.

Hawnhekk għandna fenomenu fejn minkejja li l-preżenza tal-mara fid-dinja tax-xogħol qed tikber, ma jfissirx li r-responsabbiltajiet tad-dar qed jinqasmu.

Allura x'qed jiġri?

Qed jiġri li n-nisa qed jagħmlu xogħol doppju; qed jagħmlu kemm ix-xogħol ta' barra mid-dar u kemm ix-xogħol tad-dar.

Mela l-mara, għalkemm ħarġet taħdem, moħħha se jibqa' d-dar u appena jsiru s-2.30 p.m. se jkollha seba' mitt sena biex tmur id-dar u tieħu ħsieb id-dar u l-kumplament tal-familja.

Jiġifieri żgur li jkollna bżonn ta' unit - ħalli nsemmi unit bħala eżempju tipiku - b'nies li għandhom ċertu background soċjoloġiku biex jifhmu eżattament is-sinjali taż-żmenijiet li bażikament huma sinjali soċjoloġiċi.

Żgur li se jkollna bżonn ta' nies li huma mħarrġa fil-pedagoġija, li kapaċi jinterpretaw dawn is-sinjali u kapaċi jinterpretaw dan l-għarfien.

Barra minn hekk, se jkollna wkoll bżonn ta' nies li kapaċi jevalwaw x'inhu jiġri fl-iskejjel proprju dwar dan il-konċett partikolari u li jevalwaw mhux biss statistika imma li ħafna drabi jkollhom bżonn imorru fl-iskejjel u jagħmlu xogħol kwalitattiv, xogħol etnografiku li jitlob kapaċitajiet speċjalizzati f'dik li hija riċerka.

Jiġifieri mhux la kemm naqbdu u ngħidu li jeżistu l-istrutturi.

Il-mistoqsija tiegħi hija kemm f'dawn l-istrutturi għandna nies kapaċi li jqumu għall-okkażjoni u kapaċi jaffrontaw iċ-challenge li aħna qed nagħmlulhom permezz ta' l-abbozz li għandna bħalissa.

Xenarju ieħor li nara huwa li bħalma hemm barra minn Malta, jitwaqqaf kunsill nazzjonali għall-kurrikulu.

Kunsill li jassorbi numru ta' nies mid-diviżjoni pero' li jippermetti l-parteċipazzjoni ta' nies barra mid-diviżjoni.

Dan jista' jkun mod ġdid kif nattiraw nies li ma jridux jafu bid-diviżjoni u ma jridux jafu bid-diviżjoni għaliex il-kundizzjonijiet m'humiex tajbin, ir-remunerazzjoni għall-ispeċjalizzazzjoni tagħhom m'hijiex tajba u probabbli jrid jgħaddi ħafna żmien qabel ma jaslu għal-livell li huma jkunu qed jaspiraw għalih, u li naħseb għandhom dritt għalih bl-ispeċjalizzazzjoni tagħhom.

Meta s-Sur Mizzi qal li ħarġu calls for application li ma mtlewx, ifisser li hemm problemi strutturali u mhux b'kumbinazzjoni li l-postijiet ma mtlewx.

Ovvjament jien nappartjeni l-ġenerazzjoni kwalifikata u ambizzjuża u naf kif iħossuhom sħabi meta jaraw il-kondizzjonijiet imniżżla fil-calls for application.

Żgur li ma jattirawhomx u mhux b'kumbinazzjoni li kif wieħed iġib degree, moħħu dejjem li jsib post fl-Universita'.

Pero' ovvjament jekk ikun hemm strutturi li jonoraw lin-nies li ssagrifikaw flushom u l-familja tagħhom biex marru jistudjaw barra minn Malta ħalli jġibu l-kwalifiki, naħseb li s-sitwazzjoni tinbidel.

Mela l-idea ta' kunsill nazzjonali hija li tassorbi nies mid-dipartiment tal-kurrikulu li qed jagħmlu dan ix-xogħol, pero' fl-istess waqt, f'kontest totalment differenti, tagħti l-opportunita' lin-nies barra mid-diviżjoni ta' l-edukazzjoni jagħtu kontribut xieraq u speċjalizzat lejn l-iżvilupp tal-kurrikulu.

Dak huwa xenarju ambizzjuż, forsi radikali, imma li nemmen fih.

Niġi issa għal-livell ta' skola.

Naħseb li fil-kontest primarju li jien ffissat fih għaliex nemmen li huwa kruċjali, jekk tassew irridu nitkellmu dwar ġustizzja soċjali, irridu nitkellmu dwar it-tisħiħ tas-settur primarju u tat-tfulija bikrija.

Fl-opinjoni tiegħi, f'dan is-settur għandna rebus sħiħ, b'mod partikolari fil-kontest tal-privat.

Unbelievable il-ħniżrijiet li hemm f'dan is-settur.

Biżżejjed ngħidilkom li tifel daqs it-tifel tiegħi li għadu lanqas għalaq it-tliet snin, f'kontest partikolari, ġie mġiegħel jikteb paġna sħiħa tan-numri one, four u seven bir-riżultat li dan it-tifel diġa' qed jgħid lill-ommu li ma jridx imur skola aktar.

Ħafna drabi nwaħħlu fit-tfal u fil-familja għal ħafna mit-truancy li għandna, pero' ejjew nibdew nifhmu li aħna wkoll għandna ċertu responsabbiltajiet.

Naħseb li għadna ma fehemniex biżżejjed l-importantza tat-tfulija bikrija, speċjalment f'kontest fejn għandek komunitajiet li huma żvantaġġjati.

Jekk inħarsu lejn il-prattika internazzjonali, b'mod partikolari lejn l-Amerka ta' fuq li jien iktar familjari magħha, naraw li t-tfulija bikrija dejjem intużat biex kemm jista' jkun wieħed jindirizza s-sitwazzjonijiet pjuttost sfortunati tal-familji.

Mela mhux biss qed nitkellmu dwar edukazzjoni bikrija li tindirizza l-bżonnijiet tat-tfal, imma qed immorru iktar 'il bogħod minn hekk u allura rridu nadottaw strateġija ħolistika u ekoloġika fejn mhux biss it-tfal qed jiġu indirizzati, imma anke l-familja tagħhom.

Fl-opinjoni tiegħi, it-tfulija bikrija hija livell importantissimu u jeħtieġ li nagħtuha aktar importanza u naraw x'inhu jiġri eżattament f'dan il-qasam.

Fil-livell primarju, naħseb li iktar ma jgħaddi ż-żmien iktar se toħroġ l-importanza ta' koordinaturi f'dan il-qasam.

U meta qed ngħid "koordinaturi", m'iniex nirreferi għal koordinaturi ta' suġġett - il-politika tagħna hija dik ta' ħoliżmu u iktar ma tkompli tenfasizza s-suġġetti, iktar se tkompli tatomizza u inqas se tkun viċin il-politika ta' ħoliżmu - imma koordinaturi tal-kurrikulu primarju fil-kontest ta' skola.

Dawn in-nies iridu jkunu speċjalizzati fil-qasam primarju u tajjeb li nfakkar li bir-ristrutturar tal-Fakulta' ta' l-Edukazzjoni, għandna nies li qed jispeċjalizzaw fil-qasam kurrikulari fil-kontest primarju.

Mela l-ispeċjalizzazzjoni kibret u issa mhux biss qed nispeċjalizzaw fil-primarja imma anke f'suġġett partikolari fil-primarja.

Ara x'riżorsa se jkollna iktar 'il quddiem; se jkollna nies speċjalizzati fil-primarja u f'area partikolari tal-primarja.

Naturalment wara l-kors bażiku anke dawn in-nies speċjalizzati se jkollhom bżonn ta' further training, fost affarijiet oħra f'dak li huwa żvilupp ta' kurrikulu, f'dak li huwa management u f'dak li huwa amministrazzjoni.

Smajna ħafna dwar it-taħriġ, iżda naturalment hemm modi differenti kif tista' tħarreġ lil dawn in-nies u kif tista' tħarreġ lill-għalliema.

F'pajjiżna għadna wisq riġidi f'dak li huwa taħriġ.

L-ewwelnett naħseb li l-idea li in-service course fl-aħħar tas-sena jew fil-bidu tas-sena skolastika se jsewwi u jindirizza l-bżonnijiet ta' taħriġ, hija l-ikbar illużjoni li għandu l-pajjiż u allura rridu nsibu sistemi ta' kif wieħed jista' jitħarreġ mingħajr riġidita' żejda.

Per eżempju sistema interessanti li adottaw ħafna pajjiżi barranin hija l-idea li l-għalliem ikun jista' jmur l-Universita' biex jieħu credit li jixtieq hu.

M'hemmx għalfejn li mill-Universita' trid toħroġ bilfors b'ċertifikat jew b'diploma, imma tista' tmur biex tieħu credit partikolari li jinteressak u li għandek bżonn u li huwa rilevanti għalik.

Ħaġa oħra li aħna għadna ma żviluppajniex iżda li l-industrija fehmitha u ilha li żviluppat, hija l-in-house training, jiġifieri training li huwa ddisinjat madwar il-bżonnijiet ta' l-iskola.

Idea oħra ta' taħriġ li toħroġ mill-konċett tal-learning society, hija li l-assoċjazzjonijiet li jipparteċipaw magħna fid-dinja tal-kurrikulu, bħalma huma l-Kummissjoni għall-Avvanz tal-Mara, id-Dipartiment għall-Affarijiet tal-Konsumatur, eċċ., ikunu huma stess li jorganizzaw korsijiet li jkunu akkreditati minn body li jgħid li tali kors huwa serju.

Mela hemm flessibbilta' u hemm varjazzjoni sħiħa.

Hemm repertorju sħiħ ta' possibbiltajiet kif wieħed jista' jħarreġ mingħajr ma jkun riġidu żżejjed.

Għall-mistoqsija ta' l-Onor Bartolo lis-Sur Bencini dwar il-ħin li jagħmlu l-għalliema wara l-ħin ta' l-iskola, fl-opinjoni tiegħi, jekk verament l-għalliema qed jagħmlu xogħol ieħor wara li tispiċċa l-iskola, xogħol ta' correction of homeworks, ippjanar eċċ., x'differenza tagħmel li dan ix-xogħol jagħmluh, per eżempju, nofs siegħa jew tliet kwarti wara l-ħin ta' l-iskola?

Dik hija t-tweġiba tiegħi.

Jien kont involut f'ħafna taħriġ fl-iskejjel u nista' nassigurakom li nduru fejn induru, flessibbli kemm huma flessibbli l-għalliema u l-heads ta' l-iskejjel, u flessibbli kemm huwa flessibbli d-dipartiment tal-kurrikulu, xorta ltqajna ma' diffikultajiet.

Din l-idea ġiet piloted bil-"Let me learn" project li għadu għaddej, pero' l-ikbar diffikulta' m'hijiex id-dispożizzjoni intrinsinka ta' l-għalliema - sibna ħafna kooperazzjoni minn għandhom - imma hija l-problema, il-kobba mħabbla, tal-ħin.

Fil-kontest ta' opportunity centres, sibna l-ħin għaliex f'dawn it-tip ta' skejjel hemm ċertu flessibbilta', pero' fir-rigward ta' skejjel primarji sibna diffikulta' enormi.

Ma naħsibx li nistgħu nkomplu nżarmaw knisja biex narmaw oħra, jiġifieri li nagħmlu seminars waqt il-ħin ta' l-iskola għax b'hekk inkunu qed inċaħħdu lit-tfal mill-ħin ta' kuntatt li huma għandhom ma' l-għalliema tagħhom.

Jekk fil-ftehim kollettiv ma jkunx hemm xi forma - trid tkun verament kreattiv biex fis-sitwazzjoni li qegħdin issib din il-forma - li twassal biex ikun hemm iktar flessibbilta' u ma nibqgħux bl-idea li fis-2.30 p.m. spiċċajt u tlaqt 'il barra, ma nafx kif se naslu.

Veru li hemm ħafna raġunijiet, pero' rrid nirrimarka wkoll b'mod pubbliku li s-sitwazzjoni m'hijiex innoċenti.

Waħda mill-kritiċi kbar li qlajna hi li bid-destreaming irridu nnaqqsu n-numru ta' tfal fil-klassijiet, pero' naħseb nafu li għandna teachers li qegħdin bi 15, bi 12, jew anke b'inqas tfal fi klassi.

Nafu li għandna facilitators full-time li m'humiex fil-klassi, imma huma bħala supply għal dak li jista' jinqala'.

And yet, is-sistema hija tradizzjonali, anzi hija l-prototip ta' x'għandha tkun sistema trażmissjonali u tradizzjonali.

Irridu noqogħdu attenti.

Naħseb jien għandi esperjenza biżżejjed biex ngħid li għalkemm ammont ta' reżistenza li kellna kienet ġenwina, kellna wkoll reżistenza li ma kenitx ġenwina.

Nafu fejn ir-ratio ta' għalliema ma' tfal huwa idealissimu, żgur li huwa l-għira ta' l-Ewropa u tad-dinja, pero' xorta waħda għandna struttura arċi-tradizzjonali.

Għalhekk irridu noqogħdu attenti meta nitkellmu dwar dan.

Nixtieq li nnaqqsu n-numru imma xtaqt ukoll nagħmel dan il-punt importanti.

Din hija s-sitwazzjoni fil-preżent u għalissa se nieqaf hawn biex nieħu l-mistoqsijiet.

A/CHAIRPERSON: Grazzi ħafna tal-preżentazzjoni tiegħek.

L-Onor.

FRANCIS AGIUS: L-aktar li xtaqt nistaqsik hija l-idea tiegħek dwar l-evalwazzjoni ta' dan id-dokument stess u fil-bidu ta' din id-diskussjoni, diġa' tkellimna dwar kif nistgħu nevalwaw kif aħna mexjin fl-implimentazzjoni ta' dan il-programm.

Rigward riċerka fl-iskejjel, inti semmejt riċerka etnografika li ovvjament tista' tagħtina ħafna informazzjoni.

Jien nemmen ħafna li d-deċiżjonijiet għandhom ikunu bbażati fuq riċerka xjentifika, kif fil-fatt isir fil-qasam tal-mediċina, għaliex mhux biżżejjed li nisimgħu ħafna opinjonijiet imma rridu nimxu fuq il-fatti li għandna, fuq il-brain power u l-potenzjal li għandu l-pajjiż.

Tista' tispjega kif b'saqajna ma' l-art u bir-riżorsi li għandna, nistgħu nagħmlu l-evalwazzjoni?

DR. CARM BORG: Xenarju li nixtieq nitkellem dwaru huwa l-Fakulta' ta' l-Edukazzjoni.

Jekk il-Fakulta' ta' l-Edukazzjoni trid issir aktar rilevanti, inħoss li l-proġett ta' l-aħħar, jiġifieri t-teżi, jeħtieġ li jibda jsir aktar u aktar abbinat mal-bżonnijiet ta' l-iskejjel.

Din hija waħda mir-risposti immedjati għat-tħassib tiegħek.

Irrid nara iktar riċerka ħierġa mill-Fakulta' ta' l-Edukazzjoni, riċerka li m'hijiex biss qed issir biex tagħti degree lil xi ħadd, imma li qed issir biex tagħti servizz lill-komunita'.

Dan diġa' qed isir, pero' fl-opinjoni tiegħi qed isir b'mod limitat u allura m'iniex kuntent bis-sitwazzjoni.

Irrid nara riċerka ħierġa mill-Fakulta' ta' l-Edukazzjoni li hija rilevanti u ta' servizz dirett għall-komunita'.

Iddejjaqni ħafna u m'hijiex etika li riċerkatur jidħol fi skola, jesplojta l-komunita' ta' l-iskola, jippubblika l-karti u jagħmel karriera minn dawk il-karti u qisu qatt ma ġara xejn.

Din issemmiet mill-head tal-Junior Lyceum taż-Żejtun, Miss Ciappara, u kellha dritt li tagħmel dik il-kritika għaliex it is very unethical li studenti universitarji jieħdu l-informazzjoni minn skola, u wara li jieħdu d-degree, qatt ma terġa' tarahom.

Din l-osservazzjoni mill-ewwel għaddejtha lill-kumitat li jieħu ħsieb it-teżijiet biex jagħmilha ċar lill-istudenti li l-klijenti tar-riċerka għandhom dritt fundamentali.

Meta fil-korsijiet tagħna aħna nitkellmu dwar etika, din nagħmluha ċara, pero' milli jidher ma ġietx eżekwita minn min kellu jesegwixxiha.

It-tieni xenarju u li jitkellem ukoll dwaru l-abbozz, huwa dwar riċerka interna, dik li ngħidulha "action research", jiġifieri riċerka li tkun ħierġa mill-iskola stess, fejn l-iskola stess tidentifika l-bżonnijiet u ż-żoni ta' riċerka tagħha.

L-iskuża li fl-iskejjel m'hemmx nies kapaċi jagħmlu r-riċerka, qiegħda bil-mod il-mod tmajna għaliex anke fil-livell ta' B.Educ. aħna nagħtu mill-inqas żewġ korsijiet f'dan il-qasam.

Min jgħidilkom li aħna m'aħniex qed nippreparaw lill-istudenti għal din it-tip ta' riċerka, għidulu li huwa żbaljat, jekk mhux ukoll giddieb, għaliex fil-verita' għandna żewġ korsijiet intensi ħafna li proprju jitkellmu dwar din il-ħaġa.

Qed ikollna nies kapaċi jagħmlu din it-tip ta' riċerka u n-numru qed jiżdied anke fil-kontest primarju.

Għandi l-pjaċir ngħid li kont ukoll involut f'numru ta' action research li sar fi skejjel.

Kif tafu, l-iskejjel qed jiżviluppaw il-pjan ta' żvilupp tagħhom u numru ta' skejjel ħadu inizjattiva li qabel ma jibdew jiktbu il-pjan ta' żvilupp tagħhom, jaraw x'hemm u x'm'hemmx fl-iskola tagħhom.

Identifikaw it-temi tar-riċerka tagħhom u bl-għajnuna ta' nies li huma speċjalizzati fil-metadoloġija partikolari, qed jagħmlu l-action research tagħhom.

Jiġifieri l-idea ta' action research, għalkemm bil-mod ħafna, diġa' sabet art fertili f'ċertu skejjel.

Xenarju possibbli ieħor, kif diġa' għedt, huwa unit fi ħdan id-diviżjoni ta' l-edukazzjoni jew inkella aġenziji li jagħmlu riċerka dwar temi partikolari li l-abbozz jiżviluppa.

Għar rigward ta' monitoring, evalwazzjoni, naħseb li dak huwa kruċjali ħafna.

Żgur li mingħajr monitoring dan il-proġett ifalli.

Jekk inħarsu lejn dawn l-aħħar għaxar snin - u nieħu pjaċir nagħmel il-kuntrast għaliex huwa kuntrast veru - naraw li tista' tgħid li fl-ewwel attentat, ħafna mill-għalliema ma kellhomx idea x'fih.

Illum diġa' għamilna l-ewwel pass, jiġifieri diġa' frixna s-sodda biex ikollna possibbilta' ta' suċċess f'dan is-suġġett.

Jekk għandna nies li ddiskutew dan l-abbozz, li l-abbozz iħossuh bħala parti minnhom u li jħossu li fl-abbozz hemm suġġerimenti tagħhom stess, ifisser li diġa' meddejna l-ewwel pass lejn dik li nsejħulha "motivazzjoni intrinsika".

Dan ifisser li m'hemmx għalfejn il-ħin kollu żżomm l-istikka fuq in-nies biex imexxu l-affarijiet.

Naħseb li l-ewwel pass lejn monitoring, diġa' għamilnih indirettament billi nvolvejna l-istakeholders kollha u allura nittama li nissilna ċertu motivazzjoni intrinsika f'dawk in-nies li għada pitgħada jridu jiżvolġu u jmexxu dan il-proġett.

Pero' s'intendi għandek monitoring li fil-kontest primarju jista' jsir fl-iskola permezz ta' koordinaturi.

Per eżempju, id-dipartiment tal-kurrikulu jista' huwa stess jagħmel parti mill-monitoring, pero' nerġa' nirripeti li jrid ikun hemm unit li xogħlu jkun proprju li jiffoka fuq il-monitoring li tant huwa importanti.

Il-monitoring irid ikun qed isir fuq livell ta' skola, fuq livell nazzjonali u jrid ikun monitoring intern, intrinsiku, li wieħed jittama li niżviluppaw permezz tal-proċess innifsu.

Jien nemmen li d-demokrazija titkattar billi nħaddmuha u mhux billi sempliċement nitkellmu fuqha.

L-ikbar lezzjonijiet li ħadt fid-demokrazija kienu proprju lezzjonijiet prattiċi fejn involvejt ruħi u naħseb li dak huwa l-aħjar ċertifikat li wieħed jista' jagħti lil dan il-proċess.

Saħħaħna d-demokrazija mhux billi ppriedkajna, imma billi ġegħelna lin-nies ikunu nvoluti.

A/CHAIRPERSON: L-Onor.

EVARIST BARTOLO: L-ewwelnett ngħidlek grazzi għall-fibra u t-thrust li għandek biex tbiddel l-affarijiet.

Min jaf kemm-il darba rajtni antipatku li ma ġrejtx daqskemm xtaqt int!

Naħseb li l-punt li qajjimt dalgħodu għamililna ċara kif ma tistax titkellem biss fuq bidla fl-edukazzjoni fis-sens ta' ideal u oġġettivi x'jiġri fil-livell micro fil-klassi jew fl-iskola, imma wkoll billi nħarsu lejn l-arkitettura istituzzjonali tas-sistema edukattiva li tista' tpoġġina f'pożizzjoni li naqblu fuq id-dokument jew fuq l-għanijiet li rridu nilħqu imma fl-istess waqt ma nistgħux ma nistaqsux il-mistoqsija fundamentali, jiġifieri, b'liema strutturi nistgħu naslu.

Naħseb li naqbel miegħek li rridu mmorru pass daqsxejn 'il bogħod mir-realta' eżistenti, nevalwawha u naħsbu f'soluzzjonijiet differenti minn dawk li jeżistu bħalissa għaliex ċertament li jekk qed naraw rwol ġdid għall-iskejjel, irridu bilfors naħsbu fi rwol ġdida għad-diviżjoni ta' l-edukazzjoni.

Fl-opinjoni tiegħi, jista' jkollna a leaner education division, a lighter education division u allura għandna naħsbu f'soluzzjonijiet differenti għall-affarijiet li bħalissa narawhom bħala nuqqas fid-diviżjoni ta' l-edukazzjoni.

Is-soluzzjonijiet mhux bilfors ikunu ġod-diviżjoni ta' l-edukazzjoni, anzi probabbli naħseb li aħjar jekk ma jkunux.

Irrid nistaqsik jekk f'raskom għandkomx - dejjem billi wieħed iżomm f'rasu r-riżorsi limitati li għandu l-pajjiż - tip ta' strutturi li rajna jimbtu f'pajjiżi oħra, per eżempju, li l-quality assessment and curriculum authority ma tkunx fid-diviżjoni ta' l-edukazzjoni, imma li jkollok aġenzija estranja.

Naturalment ma tistax tevalwa lilek innifsek; tista' tagħmel self evaluation li hija a learning process u li hija wkoll importanti ħafna, imma mbagħad irid ikollok aġent estern li jagħmillek il-quality assurance.

Personalment waħda mid-diżappunti li għandi bit-tieni abbozz tal-kurrikulu hu li ċertu standard setting u ċertu imbuttaturi li tajtu fl-ewwel abbozz, huma neqsin fit-tieni abbozz.

Nafu li ġejtu kkritikati li l-ewwel abbozz kien preskritt iżżejjed, imma naħseb li issa bit-tieni abbozz morna wisq in-naħa l-oħra.

Qed nirriferi b'mod partikolari għal preskrizzjoni dwar in-numru ta' lezzjonijiet għal kull suġġett, dwar il-preskrizzjoni ta' lingwa għal kull suġġett u anke dwar it-tagħlim formali ta' l-ilsien.

Jien inħoss li minn dan il-lat qed issir ħsara bl-abbozz li ħareġ f'Ottubru ta' l-1999.

Inħoss li hemm irtirata wisq fuq l-Ingliż.

Din se nkompli nsostniha għax naħseb li qed immorru kontra dak li hu tajjeb fl-abbozz ta' Ottubru 1999 b'riferenza għall-azzjoni favur dawk li l-aktar għandhom bżonn.

Jekk hawn xi ħadd fil-pajjiż li l-aktar għandu bżonn biex ma tagħlaqlux il-bibien għall-opportunitajiet soċjali, ekonomiċi u politiċi, hu dak li l-inqas għandu exposure għall-Ingliż.

Il-biża' tiegħi hi li bil-mudell li se mmorru għalih fit-tieni abbozz, se nkomplu nċaħħdu lil dawn it-tfal mill-Ingliż għaliex jiġri proprju dak li semmejt int, ċioe', li t-teachers li jħossuhom skomdi li jużaw l-Ingliż, malajr se jagħmlu l-code switching u jkomplu bil-Malti.

Jien naħseb that we are short-changing our children u nitlob li dan il-punt jerġa' jiġi kkonsidrat għaliex dwar dan hemm wisq irtirata.

Ħalli mmur lura għall-kwestjoni ta' kif se titwettaq l-arkitettura istituzzjonali.

Jekk wieħed se jaħseb fil-forma ta' l-NCAA u fil-forma tal-QCA li hemm l-Ingilterra, wieħed irid jara li mbagħad din tkun marbuta wkoll ma' l-idea tal-MATSEC għaliex waħda mill-problemi li għandna f'pajjiżna hi li l-istituzzjonijiet ma jaħdmux flimkien, jaħdmu wisq 'il bogħod minn xulxin.

Ma nistgħux inwettqu l-ideal li hawn f'dan il-kurrikulu jekk mhux se jkun hemm ħsieb strateġiku li jorbot lil kulħadd flimkien.

Ma tistax tbiddel l-iskejjel u ma tagħtix kas x'se jiġri fil-MATSEC.

Ma tistax tbiddel il-MATSEC u l-iskejjel u ma tagħtix kas id-diviżjoni ta' l-edukazzjoni.

Kollha huma inter-related.

Jien naħseb li rridu nadottaw a systems approach għax jekk ma jkunx hemm a systems approach, x'imkien se neħlu, x'imkien se nfallu għaliex l-affarijiet mhux se jkunu marbutin flimkien.

L-istess dwar it-training li tant qed nagħtuh importanza.

Jien naqbel li t-teachers ma jeħdux biss in-service course darba kull sentejn imma li matul is-sena jkunu jistgħu jieħdu credit li jkun fil-portfolio tagħhom.

Ma naħsibx li se jmutu jekk jattendu xi kors filgħaxija!

Per eżempju pajjiżi barranin esperimentaw bit-teacher training agency li xogħolha ma jkunx biss tad-diviżjoni ta' l-edukazzjoni.

Kulħadd jaf xi problemi kbar għandha d-diviżjoni biex tamministra l-ħajja ta' kuljum, u allura ma tantx ikollha ċans taħseb strateġikament x'għandha bżonn.

DR. CARM BORG: Per eżempju pajjiżi oħra rabtu t-taħriġ ma' l-increments.

EVARIST BARTOLO: Hekk hu; l-affarijiet iridu jkunu marbutin flimkien.

Aħna qed naħsbu f'dawn it-tip ta' approaches li jridu jimxu flimkien?

Punt ieħor li xtaqt nagħmel u li ċertament mhux se jkollok ħin twieġeb għalih f'din il-laqgħa, huwa diżappunt ieħor li kelli dwar it-tieni abbozz.

Fit-tieni abbozz, għall kuntrarju ta' l-ewwel abbozz, fil-primarja, ix-xjenza u t-teknoloġija qed jiġu mifruda minn xulxin.

Jien naħseb li fuq l-eżempju ta' pajjiżi barranin, u naħseb li l-iktar pajjiż fejn din irnexxiet kien l-Iżrael, ix-xjenza u t-teknoloġija għandhom ikunu marbuta flimkien għaliex inkella se nibqgħu bl-idea li x-xjenza hija adattata għal dawk li jaħsbu b'moħħhom, huma kapaċi u astratti, speċi n-nerds, waqt li t-teknoloġija hija għal min ikun tajjeb b'idejh.

Fil-fatt naħseb li f'pajjiżna waħda mill-affarijiet għaliex inbatu, hi li noqogħdu naħsbu x'għandu jsir fl-astratt u mbagħad l-applikazzjoni hija dejjem mument mifrud mir-riflessjoni u mill-ħsieb.

Jien naħseb li għandna nħarsu lejn l-eżempju tajjeb ta' l-Iżrael li bħas-soltu jaraw x'għamel tajjeb ħaddieħor u jagħmlu aħjar minnu u jaraw x'għamel ħażin ħaddieħor u ma jagħmluhx.

Jien naħseb li x-xjenza u t-teknoloġija flimkien, bħalma nsibu fl-Iżrael, hija superjuri għad-design and technology li jidher li se mmorru għaliha, sistema li nsibu fl-Ingilterra u li llum hemm ukoll riflessjoni jekk għandhiex tibqa' f'dik id-direzzjoni, u anke għall-mudell Amerikan fejn għandek iktar teknoloġija milli xjenza.

Jien naħseb li m'hemm xejn ħażin li nitgħallmu minn dak li għamel u addotta ħaddieħor.

L-aħħar punt li xtaqt nagħmel huwa fuq kemm hu importanti li l-komunita' tappoġġja lill-iskola, punt li naħseb kien hemm iktar enfasi dwaru fl-ewwel abbozz milli fit-tieni wieħed.

L-appoġġ huwa ferm importanti u allura, bħala parti mill-istrutturi li qed nitkellmu dwarhom, irridu naħsbu dwar community development initiatives fejn ikollok clusters of schools jaħdmu flimkien.

Dwar dan m'aħniex nitkellmu biżżejjed u għandna ndaħħlu dan il-ħsieb għaliex hi traġedja li f'pajjiż żgħir bħal tagħna l-iskola primarja u l-iskola sekondarja ta' tliet mili 'l bogħod minn xulxin qishom qegħdin fuq pjaneti kompletament differenti.

Mhux biss li lanqas jagħmlu kuntatt ma' xulxin, imma qishom qegħdin fuq pjaneti differenti.

Irid ikollna din l-idea ta' clusters.

Għaliex it-tfal tal-Belt ma jibdewx ikunu jafu fuq l-iskola sekondarja tal-Ħamrun li se jmorru fiha, qabel ma jidħlu fiha fis-27 ta' Settembru?

Għaliex l-iskejjel ma jaħdmux flimkien biex insolvu ċerti problemi?

U fl-idea tal-community development initiatives, għandu jkun hemm imdaħħlin il-kunsilli lokali u d-dipartimenti differenti f'ministeri differenti li tant tkellimtu dwarhom, bħalma huma dawk tal-health, tal-welfare u tal-housing, għaliex jekk bis-serjeta' rridu nsostnu lil dawk li bir-raġun it-tieni abbozz isemmi li għandha ssir għażla preferenzjali dwarhom, dawk li l-aktar għandhom bżonn, inkunu qed noħolmu jekk naħsbu li nistgħu nintervjenu biss fil-qasam edukattiv u ma nintervjenux ukoll fl-oqsma u fl-ambjenti soċjali, ekonomiċi u kulturali li fihom jgħixu.

A/CHAIRPERSON: Naħseb li sar il-ħin u aħjar li naġġornaw għal-lejla fis-7.00 p.m. meta Dr. Borg ikollu ċans jirrispondi għall-mistoqsijiet li sarulu.

Nirringrazzja lil kulħadd.

F'nofsinhar il-Kumitat aġġorna għal nhar l-Erbgħa, 3 ta' Novembru 1999 fis-7.00 p.m. bl-istess aġenda.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU.

L-Erbgħa, 3 ta' Novembru, 1999

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fl-10.08 a.m

L-Onor.

Dolores Cristina, Aġent President tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI

L-Iskrivana qalet it-talba.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru. 20 li saret fit-2 ta' Novembru, 1999 kienu konfermati.

ABBOZZ FINALI TAL-KURRIKULU MINIMU NAZZJONALI - KONTINWAZZJONI

Il-Kumitat irriżuma mit-2 ta' Novembru 1999 id-diskussjoni fuq l-abbozz finali tal-kurrikulu minimu nazzjonali.

Il-Kumitat stieden lis-Sur John Bencini, President, Malta Union of Teachers, u lil Dr Carmel Borg, Lecturer fl-Universita' ta' Malta, jieħdu sehem fid-diskussjoni u jirrispondu għall-mistoqsijiet magħmula mill-membri tal-kumitat dwar il-kurrikulu minimu nazzjonali.

Dr Carmel Borg ippreżenta lill-Kumitat tabella li turi d-differenzi bejn l-abbozz tal-kurrikulu minimu nazzjonali maħruġ f'Marzu 1998 u dak maħruġ f'Ottubru 1999.

F'nofsinhar il-Kumitat aġġorna għal nhar l-Erbgħa, 3 ta' Novembru fis-7.00 p.m.

PAULINE ABELA GĦALL-ISKRIVAN TAL-KAMRA

AĠENT PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 22

L-Erbgħa, 3 ta' Novembru 1999 fis-6.00 p.m.

Il-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali ser jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 3 ta' Novembru 1999 fis-6.00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Diskussjoni fuq l-abbozz finali tal-Kurrikulu Minimu Nazzjonali - Kontinwazzjoni.

3 ta' Novembru 1999 SKRIVAN TAL-KAMRA