KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru. 18

It-Tlieta, 26 ta' Ottubru, 1999

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz Lm1

Laqgħa Nru. 18

It-Tlieta, 26 ta' Ottubru, 1999

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.15 p.m.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru. 17 li saret fil-25 ta' Ottubru, 1999 ġew konfermati.

ABBOZZ FINALI TAL-KURRIKULU MINIMU NAZZJONALI

IĊ-CHAIRPERSON (Onor. Helen D'Amato): Bħas-soltu nirringrazzjakom talli erġajtu ġejtu hawnhekk u nibda mill-ewwel billi nitlob lil Ms. Salvina Muscat tagħlaq id-diskors li kienet qed tagħmel il-bieraħ qabel ma nisimgħu lill-kapijiet ta' skejjel oħra.

SALVINA MUSCAT (Kap ta' skola studenti bniet b'diffikultajiet fit-tagħlim): Sinjura President, nixtieq insemmi aspett li huwa nieqes fid-dokument, id-drama.

Naħseb li b'xi mod jew ieħor id-drama għandha tiddaħħal fid-dokument għaliex id-drama toħroġ ħafna l-ħiliet tat-tfal u tgħinhom isaħħu l-istima tagħhom lejhom infushom.

Fl-opinjoni tiegħi, waħda mill-affarijiet l-aktar importanti fid-dokument, hija li l-iskejjel isiru ċentri ta' riċerka.

Aħna nemmnu ħafna fil-bżonn ta' riċerka għax ir-riċerka tagħti riżultati immedjati u fl-iskola tiegħi għamilna ħafna tipi ta' riċerka li kollha taw riżultati li wieħed jista' jaħdem fuqhom u nħoss li huwa aħjar jekk l-iskola tagħmel ir-riċerka hija stess.

Sfortunatament, fl-iskola tiegħi, minkejja li din is-sena saru sitt tipi ta' riċerka, ma nafx x'kien ir-riżultat tagħhom.

Inħoss li l-iskejjel fejn tkun saret ir-riċerka għandhom jiġu magħrfa bir-riżultati miksuba.

Id-dokument isemmi r-rwol tal-ġenituri.

Ma naħsibx li f'ċerti skejjel huwa daqshekk faċli li tinvolvi l-ġenituri daqskemm jagħti x'jifhem id-dokument.

Jien kull mezz għamilt biex nara li l-ġenituri ta' l-istudenti jattendu għal-laqgħat li nagħmlu.

Per eżempju minn riċerka li għamilt sibt li l-ġenituri ma jkunux jistgħu jattendu għal-laqgħat filgħaxija allura l-laqgħa tal-kunsill nipprovaw nagħmluha f'ħin li huwa konvenjenti għall-ġenituri, pero' minkejja dan, fil-laqgħa tal-kunsill tas-sena l-oħra, kien hemm numru ta' tfal li ħadd mill-ġenituri tagħhom ma attenda.

Jiġifieri biex tagħmel kunsill ta' l-istudenti ssib diffikultajiet u waħda mid-diffikultajiet hija li fi skejjel sekondarji, it-tfal ikunu ġejjin minn rħula differenti.

Per eżempju, għamilt lezzjonijiet għall-ġenituri wara l-ħin ta' l-iskola biex it-tfal stess ikunu mal-ġenituri tagħhom, pero' l-istudenti jibqgħu u l-ġenituri ma jiġux.

Anke lezzjonijiet għall-ġenituri filgħodu għamilt biex forsi jiġu, pero' l-istess, ma jiġux.

Din is-sena, għandna jiġu għal-lezzjonijiet, miżerja ta' 16-il parent u jekk darba fix-xahar il-kunsill ta' l-iskola jagħmel attivita' għall-ġenituri, huma biss 20 jew 25 ġenituri li jitfaċċaw.

X'inhuma l-attivitajiet li jirrikorru għalihom il-ġenituri?

Normalment il-ġenituri jiġu fil-parents day meta jkollna attivita' immensa, jattendu għall-prize day - dakinhar l-iskola tkun imballata - u ġeneralment jattendu meta jkollna open day, pero' hemm diffikultajiet fejn jidħlu l-ġenituri.

Nikkonkludi billi nirriferi għal dak li qed jgħid id-dokument, li l-iskejjel sekondarji bħal tagħna, bil-mod il-mod iridu jiġu phased out.

Jekk tistaqsuni naqbilx mal-phasing out, ngħid li kif inhi s-sistema llum, it-tfal ta' l-iskejjel bħal tiegħi xorta qed jiġu esklużi minn ħafna affarijiet.

Nixtieq nara dawn it-tfal jiġu nklużi iktar.

Illum qed ngħidu li dawn it-tfal qed jimpruvjaw u qed jitgħallmu, imma fil-fatt, min qiegħed jiċċertifika din il-ħaġa?

Nixtieq li b'xi mod l-affarijiet jinbidlu.

Inħoss li huwa importanti ħafna li mat-tibdil ikun hemm is-support neċessarju għall-kapijiet.

Ma nafx kemm-il darba tidher il-kelma ''kapijiet'' fid-dokument, imma l-kap timxi skond il-bsaten li jkollna mdawrin magħha.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi, Ms. Muscat.

MIRIAM CAPPELLO (Kap ta' skola sekondarja tal-bniet): Meta qrajt dan il-kurrikulu minimu nazzjonali, ħadt pjaċir għaliex għedt li fl-aħħar għandna kurrikulu li hu miktub minn edukaturi u mhux min nies li jridu jieħdu xi vantaġġ minnu.

In-nies li kitbu dan id-dokument huma veru edukaturi, pero' meta erġajt qrajtu deherli li l-kurrikulu qed jiddiskrivi sitwazzjoni li hija pjuttost ideali, utopian.

Fir-realta' hemm ħafna affarijiet li jenħtieġu jinbidlu.

Jiena ili naħdem fil-qasam ta' l-edukazzjoni għal ħafna snin u t-tibdiliet kollha li saru f'dawn l-aħħar 40 sena, kollha għexthom.

Niftakar meta ddaħħlet l-iskola sekondarja għal kulħadd, meta tellgħina l-eta' ta' l-edukazzjoni obbligatorja għal 16-il sena, niftakar il-comprehensive schools u niftakar meta neħħejna l-eżamijiet.

Dawn il-miżuri kollha kienu implimentati mingħajr ħsieb.

F'Ġunju jew f'Lulju kien ingħad li l-iskola sekondarja se tkun għal kulħadd, imbagħad ridna nattwaw dik id-deċiżjoni f'Settembru ta' wara.

Xahrejn mhux biżżejjed biex wieħed jimplimenta miżura bħal din.

La kien hemm pjanijiet, la kien hemm strutturi u lanqas in-nies ma kienu preparati.

Jiena għallimt tfal ta' 14-il sena li f'Ġunju ħasbu li dik kienet l-aħħar ġurnata ta' l-iskola għalihom mentri f'Settembru ta' wara kellhom jerġgħu jiġu l-iskola, u kellhom imorru fi skola ġdida għaliex l-iskola li kienu jmorru fiha qabel ingħalqet.

Tistgħu timmaġinaw id-disprament li taw lilna t-teachers.

Dik kienet il-baptism of fire għalina bħala teachers għaliex ma konniex ippreparati għalihom.

Teacher li kienet tgħallem ġo grammar school kif kont ngħallem jien u mbagħad sabet ruħha ffaċċata b'dawn it-tfal, was not able to cope.

Jiena nispera li qabel ma' l-kurrikulu jiġi implimentat, jitwaqqfu l-istrutturi li hemm bżonn jitwaqqfu.

Jekk taqra d-dokument sewwa, tirrealizza li jekk ma jkunx hemm - jien qed nirriferi għal-livell ta' l-iskejjel sekondarji - departmental meetings regolari, organizzati b'mod tajjeb u li jsiru f'ħin kwiet, dan il-kurrikulu ma jistax jitħaddem.

Fit-timetable tagħna għandna slot ta' lezzjoni waħda fil-ġimgħa fejn l-għalliema jkunu free fl-istess ħin.

Imma t-tliet kwarti free time, jiddiġeneraw f'nofs siegħa.

Sakemm teacher toħroġ mill-klassi, tmur fl-istaff room, tiltaqa' u titkellem ftit ma' sħabha, ma jibqax ħafna ħin minn dawk it-tliet kwarti u naturalment f'nofs siegħa ma jsirx ħafna xogħol.

Anzi, jekk ma jkunx ippjanat minn qabel x'hemm ħsieb li jsir, ma jsir xejn.

Barra minn hekk, jiena nara li mhux departmental meetings biss irid ikun hemm imma anke interdepartmental meetings.

Jekk immorru f'paġna 48 tad-dokument naraw:

''Fid-dawl tal-prinċipju ħolistiku ta' dan id-dokument, huwa mistenni li l-għalliema tas-suġġetti differenti jingħaqdu flimkien u jippjanaw proġetti madwar temi partikolari.''.

Fi x'ħin se jsiru dawn l-interdepartmental meetings?

Fit-timetable hemm slot waħda for departmental meetings, not for interdepartmental meetings għaliex ovvjament ma tistax tqiegħed xi 30 teacher free fl-istess ħin.

Huwa importanti wkoll li jkun hemm interschool meetings.

Aħna qed ngħidu li kull skola se tkun awtonoma u se tipprepara l-kurrikulu tagħha, u allura nimmaġina li se tipprepara wkoll is-syllabus tagħha.

Imma jekk kull skola se taħdem b'mod iżolat, se tħossha mitlufa u nibża' li l-istandards jinżlu.

Għalhekk qed ngħid li għandu jkun hemm interschool meetings u li jkunu regolari.

Bħal-lum tmient ijiem, Ms. Vella qalet li huwa diffiċli biex issib il-ħin, imma jiena ngħid li jekk mhux se nsibu l-ħin, dan il-kurrikulu se jibqa' biss dokument miktub b'mod sabiħ mingħajr ma jsir reali.

Ħaġa oħra li għandna bżonn jekk verament irridu li dan il-kurrikulu jaħdem, hija li f'kull skola jkun hemm subject coordinator għal kull suġġett.

Fl-opinjoni tiegħi, il-mod kif qegħdin imqassmin is-subject coordinators is very unfair.

Ċertu skejjel għandhom numru kbir ta' subject coordinators, għandhom bejn 10 jew 12, oħrajn, bħali, għandhom biss waħda, u oħrajn m'għandhom l-ebda subject coordinator.

Jiena nipprova nieħu d-departmental meetings, imma jien m'iniex esperta f'kull suġġett u allura ma nistax niggwida lit-teachers fis-suġġetti kollha, u lanqas ma nista' niċċerja kull departmental meeting għaliex ix-xogħol tal-ġurnata ma jippermettilix li nagħmel dan, waqt li subject coordinator ikun jista' jagħmel dan ix-xogħol.

Bħalma għedt, huwa importanti li f'kull skola jkun hemm subject coordinator għal kull suġġett.

Jekk dan is-suġġeriment jiġi milqugħ, jien nissuġġerixxi li l-applikazzjoni għal mili ta' dawn il-postijiet tkun site specific għaliex aħna qegħdin f'sitwazzjoni fejn is-subject coordinators ma jkunux iridu jiġu fl-iskejjel tagħna, jippreferu jibqgħu jew fil-higher secondary jew inkella fil-junior lyceum.

Jiddispjaċini ngħid li l-iskejjel tagħna huma s-cinderella ta' l-iskejjel.

Hemm preġudizzju kontra tagħhom li fl-opinjoni tiegħi ma tistħoqqilhomx.

Suġġeriment ieħor huwa li l-kap ta' l-iskola fejn se jintbagħtu s-subject coordinators, tkun fuq l-bord ta' l-għażla.

S'issa, bħala heads, qed inkunu fuq il-bord ta' l-għażla ta' casual cleaners u allura għandek ċertu kontroll fuqhom.

Jekk il-head of school tkun fuq il-bord ta' l-għażla ta' subject coordinators għall-iskola tagħha u forsi japplikaw teachers li jkunu diġa' parti mill-istaff tagħha, il-head of school tkun tista' tevalwa eżatt il-potenzjal ta' l-għalliema li jkunu qed japplikaw għall-post.

Jien inħoss li għandna nagħtu ċans lill-għalliema ż-żgħar li wrew li huma kapaċi.

Kultant aħna ngħidu li l-esperjenza hija l-aktar ħaġa importanti.

Veru li l-esperjenza hija sabiħa u importanti, imma hawn min jilħaq ċertu eta' u l-esperjenza jibqa' ma jeħodha qatt, u hawn min ikun ilu jgħallem tlieta jew erba' snin biss u jkollu aktar esperjenza minn persuna li tkun ilha tgħallem 30 sena.

Jiena nippreferi persuna żagħżugħa bl-enerġija, bil-kariżma, taf x'inhi tgħid u li għandha rapport mat-tfal u ma' l-għalliema l-oħra, milli xi ħadd li huwa ikbar fl-eta' u għandu biss l-esperjenza.

Ħaġa oħra li jien nara l-bżonn tagħha, hija li fl-iskola jkun hemm persuna, tista' tkun il-head jew assistant head, li tkun in charge mill-kurrikulu.

Xogħolha jkun speċifikament curriculum planning.

Naturalment biex tikteb kurrikulu trid ħafna ħin u jinvolvi ħafna xogħol.

Mhux se toqgħod bilqiegħda u tiktbu f'minuta.

Trid il-ħin u trid tikkonċentra u toqgħod attenta.

La qed ngħidu li l-kurrikulu se jkun f'idejna, qed nassumi li anke s-syllabus se jkun f'idejna u jekk is-syllabus se jkun f'idejna, nixtieq li l-kotba nixtruhom aħna u mhux jixtrihomna d-dipartiment u mbagħad aħna niġu lumped b'kotba li la jkunu ta' interess għat-tfal tagħna u lanqas ma jkunu ta' livell għalihom.

Imbagħad diżgrazzjament, biex ikun ġustifikat il-fatt li nxtraw dawk il-kotba, ċertu EOs jinsistu li fin-national paper - veru li xi darba n-national paper se tispiċċa, imma s'issa għadha magħna - ikun hemm mistoqsijiet speċifiċi fuq topics speċifiċi li nsibu fil-kotba li nkunu qed nużaw.

Per eżempju, bilfors irid ikun hemm mistoqsija fuq poeżija li tkun f'ċertu ktieb ta' l-Ingliż biex ikunu żguri li aħna wżajna dak il-ktieb.

Issa jista' jkun hemm ċerti sitwazzjonijiet fil-klassijiet fejn xi poem ma tkunx tista' tagħmilha.

Per eżempju, poeżija ''My Mother'', ma tistax tagħmilha jekk hemm tifla li għadha kif tilfet lill-ommha, imma jkollok tagħmilha għax fl-eżami toħroġlok mistoqsija dwar dik il-poeżija u jekk ma tkunx għamiltha fil-klassi, l-istudenti ma jkunux jafu jirrisponduha.

Naturalment tista' toħroġ minn dik is-sitwazzjoni jekk il-mistoqsija ma tagħmilhiex speċifika, imma mhux hekk isir.

Jekk nixtru l-kotba aħna, neħilsu mill-ħafna raċanċ ta' kotba li għandna li ilhom jintużaw is-snin, u li l-kondizzjoni tagħhom ma tantx hija tajba, u neħilsu mill-ħafna kotba li m'għadhomx daqshekk ta' interess għat-tfal.

Punt ieħor li rrid ngħid huwa li jekk kull skola se tkun awtonoma u se jkun hemm biss one national paper fl-aħħar tal-Form 5, hemm bżonn ta' monitoring kontinwu u monitoring li jsir minn xi ħadd barra l-iskola.

Il-monitoring ma jridx isir biss minni jew mill-coordinator, imma trid tinħoloq xi sistema fejn persuni kwalifikati - u nenfasizza fuq il-bżonn li l-persuni jkunu kwalifikati - jagħmlu monitoring ta' l-istandards ta' dik l-iskola.

Jekk l-iskejjel jitħallew waħedhom, wisq nibża' li l-istandards jinżlu għax kulħadd jixtieq li t-tfal tiegħu jmorru tajjeb u allura jista' jkun hemm it-tendenza li wieħed jibda jniżżel l-istandard biex aktar tfal imorru tajjeb fl-eżamijiet.

Hemm bżonn ta' re-training qawwi ta' għalliema u l-bżonn li tinbidel il-mentalita' li l-għalliema hija responsabbli biss għal-lezzjoni tal-klassi tagħha ta' dak il-ħin.

Bħala għalliema, ma nistgħux nibqgħu naħsbu biss mil-lat ta' klassi, imma rridu naħsbu mil-lat ta' skola.

L-għalliema għandhom bżonn ukoll taħriġ fuq l-assessment system u l-eżamijiet.

Li tagħmel assessment huwa daqsxejn diffiċli għaliex aħna bnedmin u allura kultant inkunu aktar soġġettivi milli oġġettivi.

Biex isir l-assessment, irid ikun hemm ċertu regoli li kull persuna trid timxi magħhom.

Jien naqbel ma' dan is-suġġeriment.

Dan id-dokument isemmi wkoll ir-reliġjon u jgħid li t-tagħlim tar-reliġjon huwa importanti għaliex lit-tfal jagħtihom conduct of living, jgħinhom jagħrfu kif għandhom jgħixu.

Issa jekk aħna verament irridu li t-tfal nuruhom ċertu triqat li għandhom jimxu minnhom, nixtieq nissuġġerixxi li s-suġġett tar-reliġjon ma jkunx examinable għaliex jekk se tagħmillu eżami, se jkun bħal kwalunkwe suġġett ieħor.

Fl-opinjoni tiegħi, is-suġġett tar-reliġjon għandu jkun unexaminable kif inhu l-PSE, biex it-teacher ma tkunx restrained b'syllabus u allura tkun tista' tiddiskuti u tgħin lit-tfal isolvu d-diffikultajiet li jkollhom.

Ma nafx iniex nesaġera, imma naħseb li jekk ma nkomplux ngħidulha l-"lesson tar-religion'' imma nagħtuha isem ieħor, aktar inkunu qed nilħqu l-iskopijiet tagħna għaliex malli t-tfal jisimgħu l-kelma ''religion'' itellgħu barrier.

Fl-opinjoni tat-tfal, is-suġġett m'huwiex interessanti u jgħidu li mhux importanti għalihom, u allura fil-klassi jkun hemm ċertu inkwiet.

Il-PSE, minkejja li m'għandux eżamijiet, jaħdem, jimxi u jgħin lit-tfal, allura għaliex m'għandniex nagħmlu l-istess fil-każ tar-reliġjon?

Hawnhekk huwa suġġerit li l-PSE jibqa' tiela' sa Form 5.

Sal-lum, il-PSE jiġi mgħallem sa Form 3, u jien nixtieq li jibqa' tiela' sa Form 5, imma jekk jibqa tiela' sa Form 5, x'suġġetti se nneħħu?

Il-PSE se jieħu żewġ lezzjonijiet fil-ġimgħa, allura mil-liema suġġetti se nnaqqsu dawn iż-żewġ il-lezzjonijiet?

Jien ilni 20 sena kap ta' skola sekondarja u naf x'inhi l-atmosfera fihom, allura fl-opinjoni tiegħi - u din hija soġġettiva - jekk neżaminaw dan il-kurrikulu tajjeb, naħseb that we have to query il-validita' ta' l-eżami għad-dħul fil-junior lyceum.

Min-naħa qegħdin ngħidu li ma jridx ikun hemm diskriminazzjoni, u min-naħa l-oħra se nagħmlu eżami li se jiddiskrimina kontra tfal minn meta jkollhom 11-il sena.

Qed ngħidu li min hu tajjeb imur il-junior lyceum u min mhux daqshekk tajjeb, jiġi fl-iskejjel tagħna.

Aħna qegħdin ngħidu li rridu l-inclusive education, imma fl-istess waqt, lit-tfal tagħna qed ngħidulhom, ''intom akkademikament żvantaġġati għaliex sejrin f'dik l-iskola u sejrin f'dik l-iskola għaliex dik hija tajba għalikom''.

Qegħdin ngħidu li nneħħu l-istreaming, imma aħna stess qegħdin nagħmlu streaming tat-tfal meta jagħlqu 11-il sena.

Dawk li huma kkonsidrati bħala tajbin, imorru l-junior lyceum u dawk li m'humiex daqshekk tajbin, qed jiġu fl-iskejjel tagħna.

Issa lit-tfal li qegħdin fl-iskejjel tagħna, diġa' jkunu ħadu żewġ skussaturi li tefgħuhom lura.

L-ewwel skossatura kienet li meta kellhom tlett snin ħadu parti fil-lotterija biex jidħlu fl-iskejjel privati u ma telgħux, u mbagħad nisimgħu l-ġenituri jgħidu li t-tifla tagħhom għal imkien ma telgħatilhom u kollhom jibagħtuha fi skola tal-gvern.

Jiġifieri l-fatt li t-tifla qiegħda fi skola tal-gvern, għalihom, diġa' is second best.

Imbagħad il-ġenituri jittamaw li forsi t-tifla tgħaddilhom mill-eżami għad-dħul fil-junior lyceum.

Allura biex forsi tgħaddi mill-eżami, tibda l-farsa tal-privatijiet.

Jibgħatuhom għall-privat minn mindu jkunu għadhom Year 1, u jibqgħu jibgħatuhom il-privat sakemm jaslu biex jagħmlu l-eżami għad-dħul fil-junior lyceum.

Jekk it-tifla ma tgħaddix minn dak l-eżami u tkun għadha ftit żgħira, tirrepeti l-Year 6 u jekk terġa' ma tgħaddix, idaħħluha fl-iskejjel tagħna.

Din is-sena kelli każ fejn l-omm, quddiem it-tifla stess qaltli: ''Diġa' għamlet żewġ eżamijiet u m'għadditx issa din is-sena se tagħmel l-eżami it-tielet darba u jekk ma tgħaddix, ma naħfrilhiex!''.

Immaġina kemm hija demoralizzata t-tifla u x'tensjoni għandha fuqha.

Pero' kultant mhux il-ġenituri biss jagħmlu din it-tip ta' pressure fuq it-tfal imma sfortunatament anke xi għalliema tal-primarja.

Jgħidulhom li jekk ma jistudjawx imorru fi skejjel bħal tiegħi.

Allura għat-tfal, il-fatt li ġew fl-iskola tagħna, diġa' huwa punishment u dan m'huwiex fair.

It-tfal tagħna jistħoqqilhom aħjar.

Qegħdin niġġudikaw it-tfal li jkunu ilhom tmien snin jew aktar fil-primary school, fuq ġimgħa eżamijiet u qegħdin nikkundannawhom fuq ir-riżultat li jġibu.

Pero' l-kelma ''nikkundannawhom'', m'hijiex il-kelma ġusta għax fl-opinjoni tiegħi, li jiġu fl-iskola tagħna m'humiex ikkundannati minkejja li għal ħafna min-nies huwa hekk.

Naħseb għandna naraw jekk l-eżami għad-dħul fil-junior lyceum għadux validu.

Mhux qed ngħid li nabolixxu l-eżamijiet għaliex meta għamilna hekk, kien hawn diżastru sħiħ fl-edukazzjoni.

L-eżamijiet għandhom jibqgħu, pero' għandna nistudjaw is-sitwazzjoni fejn tfal ta' 11-il sena qed jagħmlu tliet eżamijiet fi żmien xahar, l-eżami tal-junior lyceum, l-annual exam, u l-common entrance exam.

IĊ-CHAIRPERON: Skużani se ninterompik, pero' l-annual examination tal-Year 6 isir fi Frar u mhux f'Mejju bħall-eżami għad-dħul fil-junior lyceum.

MIRIAM CAPPELLO: Veru, imma xorta waħda jkollhom żewġ eżamijiet fi żmien ftit xhur, il-junior lyceum exam u l-common entrance exam għas-subien.

Barra minn hekk, ikun hemm ħafna tensjoni u pika bejn il-ġenituri stess u tfal li jkunu ilhom numru ta' snin fl-istess klassi, ikollhom jinfirdu u jmorru fi skejjel differenti.

Issemmiet l-inclusive education u naħseb li hemm tfal li ma semmejnihomx u li għandhom bżonn l-għajnuna tagħna, u qed nirriferi għat-tfal li huma emotionally disturbed.

Aħna għandna ħafna minn dawn it-tip ta' tfal.

Dawn it-tfal ikollhom bżonn back-up system u psychological help iżda l-iskejjel tagħna ma jipprovudx dan it-tip ta' support.

Fid-dipartiment ta' l-edukazzjoni hemm biss school pyschologist wieħed u art therapist waħda li daħlet din is-sena.

Naf b'din l-art therapist għaliex bħalissa qiegħda tiġi l-iskola tiegħi kuljum għal tifla li għandna.

Ma nafx kif taħdem is-sistema ta' l-art therapy għax it-therapist ilha tiġi biss minn nhar it-Tnejn li għadda u meta tiġi, tieħu t-tifla fil-guidance room u ġġegħelha tpinġi biex toħroġ l-emozzjonijiet tagħha permezz tat-tpinġija.

She has no sense of indentity, she doesn't feel she belongs to anyone u tħossha li ħadd ma jridha, pero' nista' ngħid li f'dawn il-ftit ġranet li ilha tiġi l-art therapist, diġa' bdejna naraw ftit improvement fl-imġieba tagħha fil-klassi.

It-tifla tiddisturba l-klassi, m'għandhiex kwiet u sabar f'ġisimha.

Bħalma tafu, fi ħdan id-diviżjoni ta' l-edukazzjoni hemm il-welfare department u l-guidance department u fl-istruttura tal-pajjiż, għandna l-SWDP, iċ-Ċentru Ħidma Soċjali, l-Aġenzija sedqa u l-Caritas.

Dawn huma organizzazzjonijiet differenti li kollha qed jaħdmu għall-istess għan u kollha jaħdmu separatament.

Issa allaħares tirriferi lil xi ħadd x'imkien meta suppost irriferejtu x'imkien ieħor għax jinfetħu bibien is-sema.

Naħseb li hemm ħafna tensjoni bejniethom, allura ma nistgħux naraw x'nistgħu nagħmlu biex minflok ma jkollna sitt aġenziji jkollna biss aġenzija waħda li tikkoordina x-xogħol kollu hi?

Ara kemm tirbaħ manpower.

Jekk inti għandek 20 persuna f'kull aġenzija, b'kollox għandek 120 persuna li tista' tqassamhom fi skejjel differenti biex b'hekk kull skola jkollha tip ta' għajnuna.

Tkellimna ħafna fuq kemm għandhom bżonn għajnuna t-tfal u x'għandna nagħmlu biex ngħinuhom, imma fl-istess waqt ma rridux ninsew it-teachers.

L-għalliema huma bnedmin u burn-out tat-teachers jeżisti.

Huwa diffiċli tikkontrolla klassi ta' 30 tifla li kollha għandhom problemi.

Jien naħseb li jkollok 30 tifla fi klassi, huwa wisq.

Aħna jkollna tfal li meta jiġu għandna lanqas biss ikunu jafu jiktbu u jaqraw u bi 30 tifla ġol-klassi, it-teacher ma tistax tagħtihom individual attention, bilfors ikollha tħalli lil xi ħadd barra.

Possibbli li jkollna klassijiet iżgħar, imqar b'25 jew 20 tifla biex it-teacher tkun aktar tista' tagħtihom individual attention?

Diġa' qed noħolqu support services għat-tfal, imma nistgħu noħolqu xi support service għat-teachers?

Anke t-teachers ikollhom problemi u jkollhom bżonn min jgħinhom.

Wara li tkun ilek ma nafx kemm tagħti lezzjonijiet u mbagħad ma tara l-ebda riżultat, titfgħek lura.

Jien ma nixtieqx nitfa' dell ikrah jew nispiċċa b'togħma ħażina.

Dan il-kurrikulu huwa tajjeb u jekk jaħdem, fl-iskejjel tagħna jkollna stat ideali u tispiċċa l-idea li ħafna nies għandhom li l-iskejjel ta' l-Istat huma second rate.

Jekk tippermettuli nixtieq nikkwota minn artiklu bit-titlu ''Parents fight for facilitators'' li deher il-bieraħ f'gazzetta lokali.

F'dan l-artiklu ntqal li l-gvern ma jħallasx għal facilitators ta' tfal bi bżonnijiet speċjali li jmorru fi skejjel indipendenti u l-bieraħ wieħed mill-persuni li ġie intervistat qal:

Jien noġġezzjona għall-aħħar kumment.

Ma naħsibx li l-iskejjel ta' l-Istat huma ħżiena, l-image tagħhom huwa ħażin u allura għandu jkun hemm kampanja konċentrata biex ngħollu l-image ħalli kif għedt fil-bidu, ma nibqgħux niġu kkonsidrati s-cinderella ta' l-iskejjel kollha.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

Nitlob issa lil Ms. Ciappara tagħmel l-intervent tagħha.

MARIA CIAPPARA (Kap ta' junior lyceum): Qabel ma kont head ta' junior lyceum, kont kemm f'ex-opportunity school u kemm fi skola sekondarja allura nista' nifhem dak li ntqal hawnhekk.

Jien qassamt il-presentation tiegħi fi tliet taqsimiet, f'apprezzament in ġenerali għal dan l-abbozz tal-kurrikulu, f'mistoqsijiet u f'suġġerimenti.

Meta qrajt dan l-abbozz, ħassejt li m'huwiex tqil biex jinftiehem pero' narah bħala proġett ambizzjuż.

Is-suċċint huwa interessanti bħala riferenza waqt li l-abbozz finali jagħti d-dettalji kollha.

Jagħti ħafna u ħafna punti u jaħseb għal-livelli kollha, jaħseb għat-tfal ta' bejn it-tlieta u s-16-il sena.

Il-kurrikulu jagħti importanza l-bżonn li d-dipartment u l-Universita' jaħdmu flimkien u fl-opinjoni tiegħi din hija importanti ħafna.

Jogħġobni l-konċett li l-istudent huwa ċ-ċentru tas-sistema u li nqisu lill-istudent bħala bniedem sħiħ.

Id-dokument fih numru ta' espressjonijiet li huma tassew sbieħ u li laqtuni; it-thematic approach, learning by doing, il-kurrikulu huwa proprjeta' pubblika u li t-tfal m'humiex flixkun biex jimtela', imma fjamma biex tinxtegħel.

Fl-opinjoni tiegħi, din is-sentenza tfisser ħafna u hija interessanti ħafna.

F'paġna 23 ta' l-abbozz naraw x'inhuma dawk il-kwalitajiet li jagħmlu teacher tajba, motivata u kompetenti u f'paġna 20 naraw li skola tajba, timmira għall-iżvilupp sħiħ ta' l-istudent.

L-abbozz juri l-importanza tal-portfolio - ħaġa li naqblu ħafna magħha - u jitkellem dwar l-assessjar summativ flimkien ma' l-assessjar informattiv, u l-għoti ta' aktar awtonomija lill-iskejjel.

Niġi issa għal xi mistoqsijiet li nixtieq nagħmel.

Liema bidliet huma immedjati?

Liema huma l-areas li se jkunu assessed?

Se jkollhom eżami?

L-għalliema se jilħqu jkunu ppreparati għal dawn il-bidliet li jridu jidħlu fis-seħħ f'Settembru 2000?

L-iskejjel kbar u klassijiet kbar se jibqgħu, jew huwa maħsub li l-popolazzjoni ta' kull skola u klassi tonqos?

Xi proġetti importanti se jsiru f'ċerti skejjel?

Jista' xi ħadd jara bis-serjeta' li l-ħin tagħna, kapijiet ta' l-iskejjel, ma jibqax jittieħed għal xogħol klerikali li jista' jagħmlu ħaddieħor kompetenti?

Jista' xi ħadd jiggarantixxi li s-support resources li bħala kapijiet ta' l-iskejjel għandna bżonn biex jitħaddem dan il-proġett, jingħatawlna?

Jista' xi ħadd jiggarantilna li l-problemi li jista' jkollna ma' impjegati jew nies oħra ta' madwarna, jittieħdu bis-serjeta' u jitqiesu bħala urġenti?

Aħna rridu naħdmu u nħabbtu wiċċna magħhom kuljum, allura ma nistgħux nistennew ix-xhur biex il-problemi jinqatgħu.

Niġi issa għal xi suġġerimenti.

Irridu napprezzaw li aħna bħala junior lyceums qed nieħdu ħsieb il-high achievers.

Fl-iskejjel privati jmorru mat-30% ta' l-istudenti kollha f'pajjiżna allura 70% qed imorru fl-iskejjel ta' l-Istat, pero' anke l-high achievers li jgħaddu għall-iskejjel tagħna għandhom bżonn support.

Irridu naħsbu sewwa qabel ngħidu li nneħħu l-eżami għad-dħul fil-junior lyceums, ma mmorrux nitilfu lil dawn il-high achievers.

Jien nieħu pjaċir ngħid, per eżempju, li kellna studenti fil-Form 5K li għaddew minn tmien suġġetti, u m'iniex ngħodd il-Grade 6.

Dawn mhux riżultati tajbin?

Naturalment mhux qed ngħid biss għall-iskola tiegħi, imma qed nitkellem bħala rappreżentanta tal-junior lyceums f'pajjiżna.

X'jiġrilhom dawn it-tfal jekk ma neħdux ħsiebhom, jekk ma nqisumhomx bħala individwi u mhux bħala numru?

Irridu nikkultivawhom ukoll lil dawn it-tfal.

Huwa d-dover tagħna li nagħmlu hekk la aħna konvinti li se jaslu.

Irridu mmexxuhom u nġebbduhom kemm nistgħu ħalli ma nitilfuhomx.

Dawn huma riżorsi umani li m'għandniex nitilfuhom.

Huma kapaċi u ċertament li jaslu jekk ngħinuhom u ngħollulhom il-livell tagħhom.

Dawn se jkunu l-professjonisti ta' għada u ladarba l-professjonisti huma importanti fis-soċjeta', irridu ngħinuhom minn issa.

La kapaċi jiġru u mhux jimxu, iridu nġerruhom.

Irridu nagħtuhom is-support bħalma nagħtu s-support lil dawk li huma batuti jew li ma jaslux.

It-tfal batuti qegħdin in-naħa ta' wara tal-graph waqt li l-istudenti tagħna qegħdin in-naħa ta' quddiem tal-graph.

Huma importanti u allura rridu nieħdu ħsiebhom bħalma nieħdu ħsieb lil min qiegħed fin-nofs jew qiegħed fuq wara tal-graph.

Fl-abbozz għandna miktub ''aktar żgħażagħ jagħżlu x-xjenza'', imma min qed jagħżel is-suġġetti tax-xjenza?

Mhux l-istudenti tagħna qed jagħżlu s-suġġetti tax-xjenza?

Jekk ma neħdux ħsiebhom, jintilfu u fl-aħħar mill-aħħar, min se jitlef?

Mhux is-soċjeta' se titlef?

Naturalment bħal kull skola oħra, għandna wkoll problemi u għalhekk naqbel li l-PSD għandu jibqa' sal-Form 5 u l-istudenti tagħna għamlu l-parti tagħhom billi darbtejn għamlu petizzjoni biex il-PSD jibqa' magħhom sal-Form 5.

Fil-junior lyceums, il-PSD m'huwiex sal-Form 3 kif inhu fl-iskejjel sekondarji, imma sal-Form 2.

Qishom sal-Form 2, il-problemi jiġu solvuti waqt li bħalma nafu, fil-Forms 3, 4, u 5 ikun hemm tip ta' problemi totalment differenti.

Dan id-dokument qed jipproponi li kull skola jkollha l-kurrikulu tagħha.

Jien naqbel, imma bħalma diġa' ntqal minn heads of school oħra, wara ċertu snin għandha ssir karta nazzjonali bħala benchmark that will cater for all students.

Jagħmel ħafna sens ukoll li l-karta tkun graded biex it-tfal mhux mill-ewwel domanda jaqtgħu qalbhom.

Jekk tkun graded, l-ewwel domandi jkunu jistgħu jiġu tackled minn ċerti tfal waqt li d-domandi l-oħra jkunu jistgħu jiġu tackled minn tfal oħra skond l-intelliġenza tagħhom.

Nixtieq nissuġġerixxi li fil-junior lyceums nesiġu, u mhux nipproponu, li f'ċerti suġġetti jintuża l-Ingliż.

Jekk nesiġu li jkun hekk, it-tfal ikunu iktar exposed għal-lingwa Ingliża imma jekk nipproponuha biss, hemm il-probabbilta' li wieħed ma jimplimentahiex.

It-tfal m'humiex qed ikunu exposed biżżejjed għal-lingwa Ingliża u jekk nesiġu li f'xi suġġetti - mhux fis-suġġetti kollha - t-teachers jitkellmu bl-Ingliż, il-livell żgur li jitjieb.

Nixtieq ukoll li l-istudenti jieħdu sehem f'extracurriculur activities u mhux jagħmluhom bis-serqa.

L-istudenti joħorġu l-identita' tagħhom f'dawn l-attivitajiet, bħalma huma d-drama, sports, eċċ. Dawn l-attivitajiet huma importanti daqs l-istudju akkademiku.

L-istudenti jitgħallmu ħafna permezz tagħhom, jitgħallmu jaħdmu fi gruppi u jaħdmu ma' ħaddieħor, jistrieħu mix-xogħol li jkun tal-moħħ u fl-istess waqt jiddevertu u jieħdu pjaċir.

Permezz tal-media nixtieq li ssir kampanja biex il-ġenituri li għandhom kontribut x'jagħtu, ma jibqgħux lura imma jmorru l-iskola ta' wliedhom u jaraw fejn jistgħu jagħtu l-kontribut tagħhom.

Wara kollox, l-iskola m'hijiex biss tat-tfal iżda anke tal-ġenituri.

Huma klijenti tagħna daqskemm huma wliedhom.

Il-ġenituri huma wkoll riżors u aħna nistmawhom u ninkluduhom f'ħafna attivitajiet għaliex inħossu l-bżonn tas-support tagħhom u l-bżonn li jiġbdu l-istess ħabel tagħna.

Fil-fatt, kull meta jkollna xi attivita', dejjem nibagħtu parent mat-teacher biex il-parents ikunu jafu kif qed iġibu ruħhom uliedhom, x'qed jitgħallmu u fl-istess waqt jitgħallmu huma wkoll.

Jien jiddispjaċini għal min m'għandux coordinators.

Fl-iskola tagħna għandna sitt coordinators u x-xogħol u l-esperimenti li jagħmlu u l-inizjattivi li jieħdu, huma inkredibbli.

Ms. Cappello tkellmet fuq il-kotba li jintużaw fl-iskejjel u jien se nieħu eżempju wieħed.

It-teachers tagħna indunaw li l-ktieb "Espaces" li kien jintuża għas-suġġett tal-Franċiż, kien tqil wisq u allura t-teacher u l-coordinator ħadmu flimkien u xtaqu li nibdew nużaw ktieb ieħor li kien aktar illustrat u ta' interess għat-tfal tagħna.

F'dan il-ktieb, minflok ma kien hemm xi ħadd xiħ bit-toppu qed ikellem lit-tfal, kien hemm waħda bil-jeans qed tkellem tifel.

Kellmuni dwar ix-xewqa tagħhom li nibdew nużaw dan il-ktieb, għamilna appuntament ma' Ms. Vella, kellimniha u qaltilna biex nipprovawh.

Ipprovajnih, morna tajjeb, sar rapport wara s-sena li użajnih u issa dan il-ktieb ġie introdott fi skejjel oħra.

Din kienet inizjattiva tal-coordinator.

Mhux jien għedtilhom biex inbiddlu l-ktieb imma l-coordinator kienet il-persuna responsabbli.

Min se jiggwadanja minn inizjattivi bħal dawn?

Naturalment, seta' mar ħażin, seta' l-ktieb ma kienx tajjeb għalihom, imma tajjeb li jittieħdu ċertu inizjattivi.

Jiġifieri nista' nara u napprezza x-xogħol li jagħmlu l-coordinators u jiddispjaċini għall-iskejjel li m'għandhomx nies li jistgħu jikkoordinaw ix-xogħol għaliex jien, ġo junior lyceum, nara l-utilita' tagħhom, aħseb u ara l-bżonn tagħhom fi skejjel oħrajn.

Per eżempju min għamel il-plan ta' l-isports area li għandna?

Kienu t-teachers li ħadmu u għenu biex jirranġaw l-area u tieħu pjaċir tarahom jaħdmu flimkien għax dik tagħna, aħna bdejniha, aħna għexniha.

Inizjattivi bħal dawn juru li l-iskola tkun miexja 'il quddiem.

Dan huwa x-xogħol li jagħmel kull coordinator.

Dan ix-xogħol ma jsirx biss fl-iskola tagħna imma anke fi skejjel oħra.

M'humiex magħluqin fil-junior lyceums, aħna nemmnu fix-sharing.

Ġieli ġie xi ħadd għandi u staqsieni jekk niddejjaqx jekk xi ħadd imur jara l-lezzjoni tiegħu.

Dażgur li ma niddejjaqx.

Aktar ma naqsmu bejnietna, aktar aħjar.

Jien mhux se ngħir għal dak li jkun qed jagħmel ħaddieħor.

L-aħjar li naqsmu u niftiehmu bejnietna.

Jien kont inħoss meta kont ġo ex-opportunity school u kont nitlob l-għajnuna ta' heads u għalliema li kienu fi skejjel oħra u ma kontx insib għajnuna.

Jien dejjem ngħidilhom: Iva, ejjew ilgħabu magħna, ejjew nagħmlu xi ħaġa flimkien.

Naf x'jiġifieri meta kont ġo livell ieħor u ma kontx insib l-għajnuna li kont nixtieq.

Dak kien it-team tiegħi, b'dak kont irrid inġerri, dawk it-teachers kelli u b'dawk it-tip ta' tfal imxejt u ġrejt.

Forsi I learnt it the hard way, imma issa li qiegħda f'post ieħor u f'ambjent ieħor, ma rridx ninsa dak iż-żmien u jiddispjaċini meta nisma' xi ħaġa kontra l-iskejjel sekondarji jew kontra l-ex-opportunity schools għaliex dawk huma parti minni wkoll.

Jiena ħdimt u għext fi skejjel differenti u ma nistax ninsa ż-żmien li għaddejt minnu.

Kien żmien sabiħ ukoll u qatt ma ngħid kontra dawk l-iskejjel li kont fihom.

Riżors ieħor huma t-technicians fil-laboratorju.

Fl-iskola tagħna għandna tliet computer labs u t-technician li kellna ttieħdet mill-iskola u bqajna mingħajr technician.

Naturalment jien ma nistax naffordja li teacher ta' l-IT nagħtih load inqas biex jekk tinqala' xi problema fil-laboratorji, nibagħtu dejjem għalih u jekk għandu l-load kollha, ma nistax nippretendi li għal kull problema li tinqala' bilfors nibagħtu għalih.

Importanti li ċertu riżorsi jkunu at hand.

Ovvjament, apsett importanti huwa l-aspett finanzjarju.

Illum il-ġurnata kulħadd jitkellem dwar l-internet u jiena bħala head ta' skola ma jistax ikun li jkolli tfal jitkellmu dwar l-internet u jien ma nafx x'inhu computer!

Kif jista' jkun!

Bilfors ikollok iddaħħal l-internet ħalli almenu tkun taf fuq xiex qed jitkellmu.

Ma nistax naffordja li n-neputijiet tiegħi jitkellmu dwar l-internet u jien ma nafx x'inhuwa dan l-internet.

Imma l-kontijiet tat-telephones, min se jħallashom?

Ma jistax ikun li jkollna persuna waħda biss li tista' tuża l-internet.

Jekk irridu nimxu 'l quddiem f'dawn l-affarijiet … Per eżempju ħmistax ilu ġiet delegazzjoni minn Oslo - mhux fl-iskola tagħna biss ġew imma marru fi skejjel oħra ukoll - u tkellmu dwar networking bejn skejjel minn kull post fid-dinja.

Studenti jingħataw proġett, iniżżlu Alla biss jaf xiex mill-internet u imbagħad jippreżentaw lil xulxin il-proġett li jkunu għamlu.

Imma kif jista' jitwettaq proġett bħal dan meta hemm studenti li m'għandhomx computer id-dar?

Dawn ma jistgħux jipparagunaw ruħhom ma' min għandu computer.

Naqbel ma' ideat bħal dawn, dawn huma affarijiet pożittivi, imma għandna bżonn għajnuna biex nimxu 'l quddiem.

Ħalli ngħid xi ħaġa dwar il-paperwork.

Jiena nħoss li ħafna mill-paperwork li nagħmlu aħna, jrid jispiċċa.

Ma jistax ikun inqattgħu daqstant ħin fuq paperwork.

Aħna rridu nkunu persuni li nissapportjaw l-għalliema kontinwament għaliex nemmnu fit-tibdiliet li qed jiġu suġġeriti.

Jekk inħalluhom jaħdmu waħedhom jew 'il bogħod minna, se jaqtgħu qalbhom.

Irridu li l-abbozz jagħmluh tagħhom għaliex b'hekk ikunu jistgħu jħaddmuh.

Aħna rridu nkunu magħhom il-ħin kollu biex jekk tinqala' xi problema nkunu nistgħu nissapportjawhom u ngħinuhom.

Irid ikun hemm kull għajnuna għalina bħala kapijiet ta' l-iskejjel biex mill-esperjenza li għandna, jiggwadanja kulħadd, jiggwadanjaw l-istudenti, id-dipartiment, it-teachers, ġenituri u anke l-komunita'.

Irridu l-għajnuna mhux biex aħna ma naħdmux jew biex inneħħu mir-responsabbilta' li għandna, imma biex inkunu nistgħu ngħinu lil dawk in-nies li jridu jimxu 'l quddiem.

Irridu nkunu qrib in-nies tagħna, irridu mmorru fil-klassijiet.

Jien l-iktar ħaġa li ddejjaqni hija meta nagħmel ġurnata ġewwa l-uffiċċju.

Ikolli nervi tal-ġenn!

Meta ġieli nċempel lil xi kap ta' skola oħra u jgħiduli li m'hijiex qiegħda fl-uffiċċju tagħha, ngħid: Xi pjaċir.

Jien niddejjaq inkun ġo l-uffiċċju.

Jien ma rridx inkun fl-uffiċċju.

Jien irrid inkun madwar l-iskola tiegħi imma ġieli ma nsibx ħin indur fl-iskola.

Ġieli tiġi studenta u tgħidli li tixtieq tkellimni.

X'nagħmel?

Inressaq kollox fil-ġenb u noqgħod nismagħha.

Hekk nieħu gost u mhux meta tiġi xi studenta ssib il-bieb magħluq u ma tkunx tista' tkellimni.

Qatt ma nibgħat lil xi ħadd lura, imma mbagħad x'qed jiġri?

Mhux qed nitkellem għalija personali bħala Maria Ciappara imma bħala rappreżentanta tal-heads u li qed jiġri hu li jkollna nieħdu x-xogħol id-dar u jekk hemm faċenda, irridu nagħmluha aħna, jekk hemm xi mard id-dar, irridu nieħdu ħsiebu aħna u qegħdin nitkissru.

Qed ikollna tensjoni fuqna u ma jistax ikun li nibqgħu ngħixu hekk.

Bħala kapijiet ta' skejjel, nafu għaliex ħadd ma jrid japplika għal post ta' kap ta' skola u l-affarijiet iridu jirranġaw ruħhom jekk ma rridux nibqgħu f'din is-sitwazzjoni.

Naturalment nitolbu għal ftit għajnuna, imma l-għajnuna mhux dejjem tiġi.

Irridu nlaħħqu ma' wisq affarijiet.

Ħafna nies jippretendu wisq mingħandna u għaliex aħna ma rridux li dak li bdejna jaqgħalna, nipprovaw nagħmlu aktar aħna u qed inbatu aħna.

Qed nispiċċaw fis-sitwazzjoni fejn l-ewwel tgħid "Mela dik ma nagħmilhiex", imbagħad terġa' pass lura u tgħid "imma ili tant biex nipprova nagħmel dik, allura mhux aħjar nagħmel sforz u nagħmilha jien?"

Imma li niġu abbużati għaliex nagħmlu affarijiet bħal dawn, m'hijiex fair.

Aħna nafu x'hemm bżonn isir imma hemm wisq x'tiddelega u tispiċċa tagħmel xogħol li suppost jagħmel ħaddieħor.

Nies biex jagħmlu ċertu xogħol m'għandniex, u allura tispiċċa biex tagħmel ħafna mix-xogħol inti stess u ssir tifhem fil-katusi, issir tifhem fit-tarmak, issir tifhem fil-maintenance u ssir tifhem fil-ħġieġ!

F'kollox trid tifhem, għaliex kollox responsabbilta' tiegħek.

U jekk ma tagħmilx hekk, ma' wiċċek jibqa'.

Kif jista' jkun nagħmlu kollox aħna?

Madankollu, xorta waħda nidħlu għal ċerti challenges u inizjattivi għax naħsbu fis-sodisfazzjon li jagħtina x-xogħol li nagħmlu.

Issemma t-taħriġ ta' l-għalliema u fl-opinjoni tiegħi, it-taħriġ ta' l-għalliema huwa ferm importanti.

L-ischolarships li jieħdu t-teachers jgħinu immens.

Meta jiġu lura minn barra, jkunu mimlija entużjażmu.

Kull meta toħroġ call for applications għal xi scholarship, nagħmel mezz biex nistaqsi lil kulħadd jekk rahiex l-applikazzjoni għaliex naf kemm hu ta' ġid għall-għalliema li jmorru barra.

Per eżempju għandna teacher li sejra Switzerland u se tieħu l-load ta' teacher li bħalissa jinsab fl-iskola tagħna.

U fl-aħħar mill-aħħar min se jiġġwadanja minn din l-exchange?

Mhux it-teacher biss se tiggwadanja imma anke t-tfal qed jiggwadanjaw għaliex it-teacher barrani qed ikellimhom bil-Ġermaniż u qed jgħidilhom fuq is-sistema edukattiva f'pajjiżu.

Anke jien qed nieħu gost li qiegħed hawn magħna għaliex qed nisma' fuq is-sistema tagħhom u nieħu gost narah jitkellem mat-teachers l-oħra fl-istaff room.

Il-ġid li nieħdu meta t-teachers tagħna jiġu lura minn barra minn Malta, hija xi ħaġa li ma nistax niddiskriviha.

Inħoss li hemm bżonn li nagħtu inċentivi lil min ikun qed ikompli jistudja xi suġġett li għandu x'jaqsam ma' professjoni partikolari.

Teacher li qiegħda tagħmel diploma jew degree, agħtuha inċentiv ħalli tagħmel oħra.

Dan mhux investiment għad-dipartiment?

Dawn huma l-affarijiet li jiġbdu lit-teachers.

Dawn huma inċentivi li jgħinu ħafna lit-teachers.

GĦar-rigward ta' transfers, jien inħoss li t-transfers għandhom jingħataw jekk ikunu ġustifikati.

Għalhekk naqbel li l-applikazzjonijiet isiru site specific.

Mela jekk qed tapplika għall-iskola taż-Żejtun, l-iskola taż-Żejtun sejra u mhux l-ewwel iddaħħal rasek iż-Żejtun, imbagħad tibda tara fejn se tmur u lil min se tkellem ħalli miż-Żejtun tmur iż-Żurrieq, jew tmur Ħal Tarxien, jew x'imkien ieħor.

Inti applikajt għaż-Żejtun u ż-Żejtun trid tibqa'.

Ġieli transfer ikissirlek dak li tkun ilek tibni s-snin.

Il-ħsara li jista' jikkaġunalek transfer hija enormi u ddum is-snin biex issewwiha.

Interessanti wkoll li perjodikament isir speċi ta' assessment jew eżami biex naraw jekk ċerti impjegati, clerical staff jew ancillary staff, għadhomx effiċjenti.

Ħa nieħu bħala eżempju l-caretakers.

Waħda ma terfgħax, l-ieħor ma jitlax taraġ, l-oħra ma tagħmilx hekk, l-oħra għax ommha hekk; allura kemm fil-fatt għandek caretakers, erba' jew wieħed?

Mhux għal caretakers biss qed ngħid imma jista' jkollok teacher li ma tistax tagħmel xi ħaġa jew clerk li ma tafx tuża' l-computer, u nibqgħu sejrin hekk.

Dawn x'affarijiet huma!

Imbagħad kull meta jinqala' xi ħaġa, iduru fuqna.

Ma jistax ikun li nibqgħu sejrin hekk.

Biex nagħtu servizz effiċjenti, jenħtieġ li jkollna nies effiċjenti madwarna.

Smajna dwar l-evalwazzjoni tax-xogħol li jkun qed isir fl-iskola.

Dejjem tajjeb li jiġi xi ħadd jagħmel evalwazzjoni tax-xogħol li nkunu qed nagħmlu fl-iskola.

Tajjeb li kultant jiġu nies mid-dipartiment jaraw x'qed nagħmlu, kemm bħala affarijiet li għandhom x'jaqsmu mal-kurrikulu u kemm ma' affarijiet li għandhom x'jaqsmu, per eżempju, ma' maintenance.

Tajjeb li jkun hemm assessment, audit u accountability exercise ta' l-amministrazzjoni u tat-teachers fl-iskola.

U rridu naraw kif nistgħu ngħinu lil min mhux responsabbli biżżejjed.

Hemm bżonn li ngħinu lil min m'huwiex responsabbli biżżejjed u x-xogħol tiegħu m'huwiex jagħmlu.

Nissuġġerixxi wkoll li jkun hemm iktar liaison bejn l-Universita' u l-iskejjel.

Mhux sewwa li l-Universita' tidħol biss permezz ta' l-istudenti li jiġu jagħmlu t-teaching practice għandna.

Naħseb li l-istudenti ta' l-Universita' jistgħu jagħmlu xi studju relatat ma' l-iskejjel li jitqies bħala assignment jew credit għalihom.

Jekk fl-aħħar tas-sena jiena għamilt questionnaire ħalli nara l-istudenti ta' l-iskola tagħna x'jixtiequ jirranġaw fl-iskola, inkun nixtieq naf l-istudenti ta' din is-sena humiex iktar kuntenti minn dawk tas-sena l-oħra.

Nixtieq inkun naf x'affarijiet jixtiequ jaraw jinbidlu.

Jien nagħmel questionnaires u naqrahom ir-risposti tal-questionnaires imma kieku jkolli studju minn xi ħadd li se jgħoddu bħala credit jew assignment għalih, mhux tajjeb?

Mhux għajnuna għall-iskejjel?

Kieku dawn jiġu l-iskola u jagħmlu questionnaires, imma r-riżultati tal-questionnaires qatt, jew rari, jaslulna.

Tajjeb li ngħid li għal kuntrarju, l-ġimgħa l-oħra ġie l-iskola wieħed Russu li għamlilna xi testijiet ta' l-atlethics u l-bieraħ irċevejt ir-rapport.

Mill-Ġimgħa sat-Tnejn ħa biex bagħat ir-rapport tiegħu!

Nirċievu tant questionnaires u nieħdu tant ħin biex niktbu l-ideat tagħna għal kull mistoqsija li jkun hemm, imma x'jiġri minnhom?

Għaliex ma tisma' xejn dwarhom?

Jiġu tant nies l-iskejjel tagħna, imma fejn huma r-rapporti li jagħmlu?

Jien jinteressani nkun naf x'ħareġ mill-questionnaires li jkunu tawna biex nimlew.

Jien nieħu pjaċir inkun naf x'nista' nirranġa.

Jien anke lill-istudenti li jiġu nistaqsihom jaħsbux li hemm xi ħaġa li nista' nirranġa fl-iskola.

Jien jinteressani nkun naf, għaliex l-iskola hija tagħna, aħna ngħixu fiha, għidulna xi ħaġa, mhux xejn.

Hemm bżonn li l-istudenti ta' l-Universita' jkunu aktar qrib ta' l-iskejjel u jkunu jafu aktar x'qed isir fihom.

Ġieli tinħass li l-istudenti ta' l-Universita' jkunu maqtugħin wisq mill-iskejjel u nħoss li l-Universita' tenħtieġ tkun fl-iskejjel permezz ta' l-istudenti tagħha.

Dan jgħinhom biex meta jibdew jgħallmu huma, iħossuhom at home fl-iskola għaliex ikunu diġa' jafuh l-ambjent ta' l-iskola.

U xi ngħidu dwar l-eżamijiet tal-MATSEC?

Fl-opinjoni tiegħi, l-eżamijiet tal-MATSEC għandhom ikunu aktar student friendly.

It-tfal ġieli jkunu mwerwrin u mimlija tensjoni għaliex se jagħmlu l-eżami tal-MATSEC u allura tistgħu timmaġinaw kemm jiddispjaċihom meta jsiru jafu li huma kienu kapaċi jirrispondu l-mistoqsija li kellhom fl-eżami imma għaliex kienet impoġġija b'mod ambigwu, jew inkella b'mod mhux ċar, ma fehmuhiex.

Ejja naraw l-istudenti x'jafu u mhux x'ma jafux.

Ħaġa oħra interessanti hija li fl-eżamijiet tal-MATSEC hemm paper A u paper B, mela jekk studenta tagħżel li tagħmel il-Maths f'paper A, se ġġib jew grade 1, grade 2, grade 3 jew grade 4 u jekk ma tilħaqx il-grade 4, din tkun qisha qatt ma studjat dak is-suġġett għaliex mhux se jkollha ċertifikat.

Waqt li jekk studenta oħra tagħżel li tagħmel il-Maths f'paper B, se ġġib jew grade 4, grade 5, grade 6 jew grade 7, jew unclassified.

Jiġifieri se jidher li xi darba din l-istudenta studjat il-Maths.

Nistgħu nagħmlu karta waħda which will range from grade 1 to grade 7?

Għallinqas jekk studenta ma ġġibx il-marka meħtieġa għal grade 4 se jidher li xi darba studjat il-Maths.

Naturalment dawk it-tfal li għamlu paper A iżda ma ġabux grade 4, jiddispjaċihom li ma għamlux is-suġġett f'paper B. Min ma jġibx grade 4 f'paper A, jispiċċa biex qisu qatt ma studja s-suġġett.

Fid-dokument insibu miktub il-kliem "inħarrġu t-tajjeb li jkollna".

Aħna mhux "nixtiequ" imma "rridu" li l-awtonomija li se tgħaddulna, nużawha, iżda f'ġieh is-sewwa, tħalluniex waħedna.

Irridu nidħlu għal din il-biċċa xogħol imma għandna bżonn ta' ħafna għajnuna.

Ċerti kwalitajiet tajba li diġa' nħaddmu, irridu nkompluhom, irridu nqisu lil kulħadd bħala individwu u mhux biss bħala numru.

Kull studenta hija individwu.

Mhux in-numru ta' tfal li għandek huwa importanti, imma l-importanti hu li tkun tafhom.

Irridu nkunu nafu l-bżonnijiet ta' kull studenta.

Sfortunatament kultant, minħabba ċerti ċirkostanzi, nittraskurawhom - mhux nitilquhom imma nittraskurawhom daqsxejn.

Irridu nsibu iktar ħin għalihom.

Irridu nagħmlu l-learning process wieħed pjaċevoli u mhux xi ħaġa li ddejjaq lill-istudenti.

Irridu li jkollna life long education biex ikollna soċjeta' sana u responsabbli.

Nagħlaq b'espressjoni li bdejt biha u li nsibu f'dan l-abbozz.

L-istudenti m'humiex fliexken biex jimtlew imma fjamma biex jinxtegħlu, ngħinuhom flimkien, fejn, u kemm nistgħu.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi, Ms. Ciappara.

Nistieden issa lis-Sur Zahra li huwa kap ta' skola tas-snajja'.

IS-SUR EMANUEL ZAHRA (Kap ta' skola tas-snajja'): Jien ma tantx għandi xi ngħid ġdid wara dak li diġa' ntqal minn sħabi.

Waqt li naqbel mal-punti pożittivi kollha li semmew il-kollegi tiegħi, nixtieq ngħid li jidher li r-riforma li bdiet fir-rigward ta' l-iskejjel tas-snajja', se tkompli.

Jiġifieri se tixxiftja, se tkun post-sekondarja, u allura ma tantx għandi xi ngħid fuq il-kurrikulu.

Filwaqt li fi ftit snin oħra trid titneħħa minn magħha dik il-ftit sekondarja li għad fadlilna - u se nispjega x'inhu l-"ftit" għaliex fil-fatt m'huwiex daqstant "ftit" - l-iktar ħaġa importanti, anke issa li t-trade school se tkun post-sekondarja, hi li se jkollna interess kbir fil-pre-sixteen year old students.

Ir-rappreżentant ta' l-ETC, il-kollega Felix Borg, il-bieraħ semma l-istigma li hawn f'pajjiżna għat-technical education.

Fil-pajjiż kien hawn stigma fil-konfront ta' l-iskejjel tas-snajja', l-istigma għadha magħna u nispera li ma tibqax.

Għandna bżonn studenti b'potenzjal jagħżlu t-technical education.

Għaliex?

Għaliex fil-futur, min se jħaddem, per eżempju, l-isptarijiet?

Jekk l-industrija ta' pajjiżna trid timxi 'l quddiem u pajjiżna jrid ilaħħaq ma' pajjiżi barranin, irridu ninvestu fi studenti b'potenzjal biex jidħlu fl-edukazzjoni tat-teknoloġija.

Il-punt pożittiv li nara f'dan id-dokument, barra l-punti li diġa' ssemmew, huwa li għandna kurrikulu li rridu nibnuh aħna l-edukatturi u għandna kurrikulu li ċ-ċentru tiegħu huwa l-istudent.

U bi pjaċir ngħid li fit-trade schools, bid-diffikultajiet kollha u bis-cindirelli tad-dipartiment kollu, dan il-programm diġa' beda.

Bi pjaċir ngħid ukoll li f'paġna 47 ta' dan id-dokument, insibu li d-design and technology se jibda fl-iskejjel kollha.

Pero' nispera li meta qed ngħidu l-iskejjel kollha, qed ninkludu wkoll il-junior lyceums tal-bniet u tas-subien, biex ma nillimitawhx biss għal xi skejjel li forsi huma ftit zopop bħalma kienu t-trade schools tagħna.

Dan il-programm li se jidħol fl-iskejjel sekondarja kollha, diġa' ħalla riżultati pożittivi u importanti ħafna.

Forsi ħadd ma jdoqq trombi fuqhom pero' diġa' rajna ċertu riżultati.

Il-proċess kollu għadu ma spiċċax, għad jonqos sentejn oħra biex l-industrija tkun tista' tgħid jekk il-prodott huwiex qed joħroġ aħjar jew agħar.

Minn aptitude test li sar mill-ETC, ħareġ li f'dawn is-sentejn li għaddew, l-average mark ta' l-istudenti telgħet b'10 points li hija xi ħaġa li lanqas aħna ma konna qegħdin nistennew.

Tajjeb ngħid ukoll li saħansitra kellna żgħażagħ li ressqu għall-eżamijiet tas-SEC.

Jiena wkoll membru tat-trade school review working group u diġa' għamilna r-rakkmandazzjonijiet biex kif it-technology education tidħol fl-iskejjel sekondarja, tkun fuq saqajn tajba.

Ma tantx inħobb inkun negattiv, imma tajjeb li ngħidu anke n-negattiv biex minnu joħroġ il-pożittiv.

Li kieku ma kienx għall-involviment u għad-dedikazzjoni ta' xi wħud mill-għalliema tagħna, kieku dan il- programm żgur li sfaxxa bħalma sfaxxa l-programm tas-CDT - craft, design and technology - li pprovaw idaħħlu snin ilu fl-iskejjel sekondarja u li reġa' spiċċa f'woodwork and metal work.

B'impenn ta' l-għalliema fl-iskejjel tagħna, qed inkomplu niżviluppawh, imma ma konniex mitmugħin b'mod tajjeb il-prinċipji li wħud minnhom kienu tajbin.

Wara, bdejna ndaħħlu wkoll id-disinn u l-istudenti fl-iskejjel komplew jevolvu u komplew jaħdmu fuq dan il-proġett, iggwadanjaw u hemmhekk fejn bdiet issir il-veru technology education.

Sfortunatament, ma kien hemm l-ebda support min-naħa taċ-ċentru u allura fejn ma kienx hemm l-impenn min-naħa ta' l-għalliema, il-programm ma mexiex.

Dan qed ngħidu b'dispjaċir kbir u għalhekk fl-interim report tat-23 ta' Lulju għamilna bħala l-ewwel prijorita' l-bżonn li t-technology education tidħol fl-iskejjel kollha biex l-istudenti ta' Malta kollha jkunu exposed għal dan il-programm.

Jekk 'il quddiem irridu niggwadanjaw minnu, irid ikun hemm struttura organizzata.

Irid ikun hemm staff imħarreġ u fit-teknoloġija, aktar minn f'suġġetti oħra, huwa aktar meħtieġ li l-istaff ikun trained bis-serjeta'.

Punt negattiv dwar il-kurrikulu hu li fid-dokument m'hemm xejn miktub dwar dan, lanqas biss żewġ linji, anzi kultant, huwa pjuttost ambigwu.

Tant hu hekk, li xi ħadd staqsieni jekk it-teknoloġija daħħluhiex mas-science.

Mhux suppost li sar hekk, u nispera li ma jkunx hekk.

Hemm bżonn ta' PR qawwi fost il-ġenituri, fost l-għalliema u fost l-istudenti.

Barra minn hekk, hemm bżonn kbir ta' riżorsi, u meta qed ngħid ''riżorsi'', m'iniex ngħid għal riżorsi finanzjarji kbar, imma li r-riżorsi jintużaw b'mod tajjeb biex dan il-programm li qed narah bħala wieħed importanti ħafna jitpoġġa fuq sisien tajba.

Il-working group issuġġerixxa wkoll time-frame kif nidħlu fis-sekondarja, pero' wisq nibża' li għadu ma sar xejn.

Is-sena 2000 qiegħda magħna u s-sena 2005 hija wkoll magħna u jekk ma jsirx tajjeb mill-bidu, se jkollu jibqa' fit-trade schools.

Aħna nixtiequh li jibqa' hemmhekk imma ma jistax ikun li nkomplu nħalltu tfal ta' 13 u 14-il sena ma' ġuvintur u rġiel miżżewġa ta' 20 sena.

Din it-taħlita m'hijiex healthy għall-edukazzjoni.

Aħna ssuġġerejna li dan is-suġġett jidħol ukoll fil-primarja, pero' l-unika riferenza li rajt għalih fir-rigward ta' l-iskejjel primarji, hija f'paġna 37 fejn insibu ''xjenza u teknoloġija fis-soċjeta''' Jidher li d-dokument jagħti aktar enfasi fuq ix-xjenza.

Naħseb li jkun tajjeb jekk nistudjaw ir-riżultati li kellhom pajjiżi barranin li addottaw dawn il-programmi, naraw l-output tagħhom u nitgħallmu mill-iżbalji tagħhom.

Barra l-miżuri ta' preparazzjoni li hemm bżonn nikkonsidraw biex dan il-programm jirnexxi, bħalma huma t-transition period biex naqilbu minn sistema għal oħra, l-istaff training u r-riżorsi, nixtieq ngħid xi ħaġa dwar l-ambjent u jekk hawn xi ħadd li jista' jitkellem fuq l-ambjent, huwa żgur jien.

Bħalma tafu, ma' ġemb l-iskola tagħna, hemm industrija, u veru li l-istaff ta' l-iskola tagħna huwa kwiet.

Jidher li qiegħed isir xi xogħol b'impenn u ġew periti fuq il-post u għamlu programm, pero' nisperaw li s-somma flus li ċertament se jkun hemm bżonn li tintnefaq ma tbeżżax lil xi ħadd biex ma jitteħdux il-passi li jenħtieġ li jittieħdu.

Għar-rigward ta' parteċipazzjoni min-naħa tal-ġenituri, jien inħoss li l-ġenituri jridu jiġu edukati ħafna.

Jien nissimpatizza ma' Ms. Muscat u ma' Ms. Cappello imma nista' ngħidilkom li huma qegħdin ftit aħjar minni.

Jien agħar minnhom qiegħed imma mhux se noqgħod neqred fuq dawn l-affarijiet.

Niġi issa għall-industrija.

Jien naħseb li l-industrija tista' tagħmel aktar milli fil-fatt qed tagħmel u fl-opinjoni tiegħi huma ftit, skużawni għall-espressjoni, egoisti.

Meta jkollhom bżonn l-istudenti, tarahom ġejjin imma meta m'għandhomx bżonnhom, ma jersqux u ma tantx jagħtuna biex naħdmu.

Pero' rridu ngħidu wkoll li l-industrija f'pajjiżna qed taħdem b'dawk li ħarġu mill-iskejjel tas-snajja' tagħna u aħna kburin b'dan, imma ovvjament ma jistax ikun li kulħadd jiġbed lejh biss.

Ħalli ngħid xi ħaġa fuq l-istudenti li huma ħafna għal qalbna.

Nitkellmu ħafna fuq persuni b'nuqqasijiet u b'diżabilita', imma fl-iskejjel tagħna għandna wkoll studenti li għandhom problemi, forsi mhux problemi fiżiċi imma problemi oħra li huma wkoll kbar.

Ma ssemmiex, per eżempju, kif se jiġu tackled dawk li ma jiġux l-iskola u ma ssemmiex ukoll kif se jiġu tackled dawk li qed jikkaverjaw lil dawk li ma jiġux l-iskola.

Jiddispjaċini li jkolli nagħmel dawn ir-rimarki imma dawn huma problemi reali li niltaqgħu magħhom ta' kuljum.

X'hemm ippjanat għal dawk li huma demotivated u għandhom problemi?

Veru qtajna s-snajja' mill-iskejjel u jiena nemmen li m'għandux ikun hemm speċjalizzazzjoni minn kmieni imma naħseb irridu naraw kif nimmotivaw l-istudenti u naħseb li l-kreattivita' tista' tkun mezz kif tqanqal xi ftit l-interess fl-istudenti.

Minn riċerka li għamilna fl-iskola f'dawn l-aħħar sentejn, sibna li minn intake ta' 150 student, 30 kienu purament illiterati, 30 kienu kważi illiterati, 30 kellhom problemi ta' falliment u problemi soċjali, u s-60 l-oħra kienu l-potential students u għalina dawn m'huma second għal ħadd.

Veru li dawn ma jġibux l-As jew il-Bs fl-eżamijiet, imma dawn għandhom say fis-soċjeta' u meta ħadu sehem f'attivitajiet, bħalma huma quizzes, anke ma' skejjel privati, kienu minn ta' quddiem.

Niftakar li fl-aħħar quiz li ħadu sehem fih, l-iskejjel tas-snajja' ma ġewx l-ewwel, imma ġew it-tieni.

Il-programm li għamilna aħna fl-ischool development programme m'aħniex insejħulu remedial, imma qed insejħulu SSP, students' support programme, u d-dipartiment għenna ħafna f'dan il-programm.

Li ngergru dwar id-dipartment huwa li m'hemmx struttura.

L-awtonomija ilna li ħadniha fl-iskejjel tas-snajja'.

Iċ-ċentru ma jtellifniex u jħallina nimxu, pero' meta kellna bżonn dejjem tana l-għajnuna u bis-saħħa ta' hekk li bdejna programm fl-iskola tagħna.

Qabel inkompli fuq dan il-programm nixtieq ngħid xi ħaġa dwar l-għalliema ġodda li għandna.

L-aqwa ċertifikat għall-iskejjel tagħna, tawhuli t-tmien għalliema ġodda - erbgħa minnhom nisa - li ġew fit-22 jew 23 ta' Settembru li għadda.

L-ewwel ħaġa li għedtilhom kienet li l-istudenti tridu turuhom li tħobbuhom għaliex iż-żgħażagħ tagħna huma neqsin mill-imħabba.

L-għalliema jidhru li qed jidraw magħna u qed jaħdmu b'entużjażmu kbir u żgur li l-proġett li għamilna għal din is-sena li nagħmlu t-teaching and learning prijorita' fl-iskola tagħna, qed jagħtuh forza u entużjażmu kbir.

Bdejna programm ta' SSP fi tliet suġġetti, fil-Maths, fl-Ingliż u fil-Malti, u matul dan ix-xahar li ilna għaddejjin bih, qed nagħmlu sitt lezzjonijiet.

Qed nilħqu numru ta' tfal tas-second year - meta ngħid "second year" jiġifieri equivalent għal Form 5 - li kienu se jispiċċaw l-iskola ma jafu xejn u bi pjaċir ngħid li dan il-programm jidher li miexi.

Issemmiet l-istigma lejn studenti li jagħżlu s-snajja'.

L-istigma hemm bżonn titneħħa darba għal dejjem.

Hemm bżonn li nedukaw lil kulħadd għax b'dispjaċir ikolli ngħid li ċertu żgħażagħ li jiġu fl-iskola tagħna, ikunu ilhom ittimbrati li se jmorru fit-trade school minn meta jkunu għadhom fil-primarja.

Kif nistgħu mit-trade school noħorġu n-nies tas-sengħa kif nixtiequ aħna meta għad għandna din il-mentalita'?

Għar-rigward tal-PSE li ssemma minn diversi kollegi, irrid ngħid li fl-iskola tagħna l-PSE ma jeżistix meta kif kulħadd japprezza, l-iktar li hemm bżonnu huwa proprju fl-iskejjel tagħna.

Qabel nagħlaq nixtieq nagħmel appell minn hawnhekk għax naħseb li hawnhekk hawn l-iktar nies importanti tal-pajjiż, fis-sens li hawn preżenti membri parlamentari, edukaturi u anke rappreżentant tal-knisja.

Nixtieq insemmi l-istudenti bi problemi, dawk li erbat ijiem oħra se jkunu l-kriminali ta' pajjiżna.

Nafu li aktar ma mmorru, aktar qed jonqos ir-rispett lejn l-awtorita', allura se ssir xi ħaġa kollettiva biex ngħinu lil dawn iż-żgħażagħ?

Jekk ngħaqqdu flimkien ir-riżorsi li jeżistu, żgur li nkunu qed ninvestu għall-futur.

Veru li l-programm ta' l-Aġenzija Sedqa li din is-sena qed isir post-sekondarju fl-iskola tagħna u li ilu biss xahar li beda u se jkun hemm follow-up wara l-ewwel sitt ġimgħat, qed iħalli l-ġid, pero' l-problema m'hijiex biss id-droga.

Dawn iż-żgħażagħ huma at risk minn ħafna affarijiet oħra.

Nagħlaq billi ngħaddi kumment pjuttost negattiv.

Mhux veru li qed nagħtu l-aħjar għalliema u l-aħjar riżorsi lit-tfal l-aktar batuti.

A case in point kien is-suġġett tal-physics fejn fl-iskola tiegħi huwa diżastru.

Bir-rispett kollu lejn min qed jgħallem il-physics, minkejja li qed jagħti l-output tiegħu, dak li qed isir mhux biżżejjed.

Kelli teacher li kien għadu kemm iggradwa pero' wara ftit ħaduh mill-iskola tiegħi.

Ma nafx għala ħaduh, forsi kellu dritt jagħżel li jmur fi skola aħjar għaliex ġie minn ta' quddiem, imma min jagħmilha l-order of preference?

Id-dipartiment, il-politiċi, il-unions, min?

F'dan il-kurrikulu qed jingħad li lill-batut nagħtuh l-aħjar u b'aħjar nifhmu wkoll l-aħjar għalliema.

Grazzi.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjakhom u ngħaddi mill-ewwel għad-domandi.

L-Onor.

MICHAEL ASCIAK: Nixtieq nagħmel ftit domandi u ftit suġġerimenti.

Dwar is-suġġett tar-reliġjon, nifhem il-punt li għamlet Ms. Cappello, pero' inħoss li jekk ma jkunx hemm eżami, jiġri bħalma jiġri fis-suġġetti li ma jkollhomx eżami fuqhom u l-istudenti jispiċċaw biex ma jsegwuhx.

Sfortunatament, hekk jiġri.

Dwar il-PSE, naqbel li għandu jibqa' sal-ħames sena fl-iskejjel sekondarja u li jkun fl-iskejjel kollha.

Per eżempju l-problema tad-droga li għandna, bażikament hija failure of personality.

Dwar l-emotionally disturbed, naħseb tista' tgħaqqadha mal-PSD u kif għedt diġa', naħseb li l-education department jista' jutilizza l-ħafna gradwati li għandna fil-psikoloġija u li qed jgħidu li mhux qed isibu xogħol.

Veru li dawk li jkollhom BA fis-psychology ma jistgħux jaraw tfal jekk ma jkollhomx superviżjoni, imma naħseb li jekk ikun hemm wieħed b'MA in charge minn numru ta' gradwati, tista' ssir xi forma ta' struttura biex jiġu assessed u mgħejuna t-tfal li jkunu emotionally disturbed.

Naqbel li l-label li ħafna nies jagħtu li l-iskejjel tal-gvern m'humiex tajbin, trid tispiċċa.

F'Birkirkara hemm 11-il skola, kemm tal-privat u kemm tal-gvern, u meta kont sindku ta' Birkirkara u kont inżur l-iskejjel li għandna fil-lokalita', nista' ngħid li kont impressjonat immens bix-xogħol li kien isir fl-iskejjel tal-gvern, mhux biss fin-New Lyceum ta' Santa Tereża imma anke fl-iskola ta' Bishop Labini Street f'Ta' Paris.

Naqbel ħafna li l-audit huwa importanti immens.

L-audit huwa importanti f'diversi oqsma, mhux biss fil-qasam ta' l-edukazzjoni imma anke fl-isptarijiet inħossu l-bżonn tiegħu.

Sfortunatament f'pajjiżna qatt ma jsir audit fuq il-professjonalita' ta' min qed jagħti s-servizz u allura jirriżulta li min qed jagħmel xogħol tajjeb u min qed jagħmel xogħol ħażin, jiġi kkonsidrat l-istess.

Bħalma ntqal, importanti li l-eżamijiet tal-MATSEC ikunu student friendly.

Jiena rajt karti ta' l-eżami u ma naħsibx li l-karta ta' l-eżami hija l-medium li tippreżenta materjal ġdid lill-istudenti.

Ma naħsibx li l-eżami huwa l-mument li tippreżenta format ġdid lill-istudenti li jkunu f'mument ta' ansjeta'.

Veru li b'hekk tista' tagħraf l-As, il-Bs u s-Cs, imma l-iskop ta' eżami hu li l-istudenti jgħaddu u mhux li jeħlu.

Ftit tas-snin ilu fil-Parlament kont għamilt suġġeriment u nixtieq nirrepetih hawnhekk.

Aħna dejjem ngħidu li rridu ngħollu t-tagħlim fil-livell sekondarju u naħseb tajjeb nikkonsidraw nistgħux nagħmlu ġurnata ta' gradwazzjoni bħalma jsir barra minn Malta.

Jekk nagħmlu xi ħaġa f'dan is-sens b'mod serju, naħseb jista' jservi ta' inċentiv għal ħafna studenti biex forsi anke permezz tal-peer pressure, jagħmlu sforz ikbar, jagħmlu l-aħħar sforz qabel jispiċċaw l-iskola sekondarja.

Naħseb tajjeb li dan is-suġġeriment jiġi studjat, wara kollox fl-Amerika hemm riżultati pożittivi.

Issemma l-ambjent madwar l-iskejjel.

Ħafna mill-iskejjel tas-sekondarja huma mdawra b'art agrikola li naħseb tista' tkun ferm aktar utilizzata.

Ħafna drabi l-art ma tkunx mitluqa imma tkun under utilised u allura naħseb nistgħu naħdmu biex l-areas ta' madwar l-iskejjel jiġu rranġati.

Qabel nagħlaq nixtieq ngħid xi ħaġa dwar id-dixxiplina fl-iskejjel tal-gvern.

Fi skejjel privati normalment ikun hemm bniedem responsabbli speċifikament mid-dixxiplina.

Fl-opinjoni tiegħi, l-aħjar tip ta' dixxiplina hija dik li hi marbuta mal-konċett li semma s-Sur Zahra, ċioe' li d-dixxiplina hija biex tgħin lill-istudent u teżerċita d-dixxiplina għaliex tħobbu and not simply to punish him.

Ma nafx kif titħaddem id-dixxiplina fl-iskejjel tal-gvern.

Id-dixxiplina jagħmilha l-għalliem waħdu fil-klassi, jirreferi l-każ lill-headmaster, jew hemm xi ħadd li jikkoordina s-sistema ta' dixxiplina?

IĊ-CHAIRPERSON: Hawn xi ħadd li jixtieq jirrispondi għall-aħħar mistoqsija ta' l-Onor.

DR. ALFRED ELLUL (Kap ta' skola primarja): Fl-iskola tiegħi kellna ftit problemi minħabba some seedy characters li kellna u allura rrevedejna l-ktieb tad-dixxiplina ta' l-1994 li għandna għall-iskola tagħna u mis-sena li għaddiet waqqafna kumitat magħmul miċ-chairman li hija senior assistant head u minn tliet membri li huma senior female teacher, senior male teacher u parent representative.

Il-kumitat jiltaqa' every alternate Friday u naħseb li mexjin tajjeb.

Kien hemm każi meta splodejt u anke kelli telefonati mid-dipartiment ta' l-edukazzjoni because I did not budge imma darba li tkun ittieħdet id-deċiżjoni, ħażina jew tajba, trid teżegwiha u għalkemm mhux jien kont li ħadt id-deċiżjoni, I am fully responsible għad-deċiżjonijiet li jittieħdu.

Naħseb li llum is-sitwazzjoni kkwietat ħafna u lill-ġenituri bagħtnilhom kodiċi ta' etika li nixtiequ jiġi adottat.

F'każi bħal dawn, il-kumitat jissuġġerixxi l-azzjoni li għandha tittieħed u mbagħad jien nieħu dik l-azzjoni.

Veru li kultant tħammar wiċċek imma naħseb li llum solvejna 90% tal-problemi li kellna kemm ili fl-iskola għal dawn l-aħħar tliet snin.

Nista' ngħid li l-ewwel sentejn kienu koroh, pero' llum l-affarijiet pjuttost inbiddlu.

IĊ-CHAIRPERSON: Naturalment intom qed iġġorru l-esperjenza u l-problemi ta' l-iskola tagħkom, pero' nixtieq li d-domandi tirrisponduhom kemm jista' jkun b'mod ġenerali.

Jekk noqogħdu nitkellmu biss fuq x'qed jiġri fi skola partikolari, nistgħu nagħtu l-impressjoni li fi skejjel oħra l-affarijiet ...

DR. ALFRED ELLUL: Naturalment ħafna skejjel għandhom il-kodiċi tagħhom u qabel ħriġna l-kodiċi tagħna rajna kodiċi ta' diversi skejjel, anke kodiċi ta' skola sekondarja, u din is-sena aġġornajna l-kodiċi tagħna għaliex dehrilna li xi affarijiet li kellna fil-kodiċi ta' qabel kienu pwerili.

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

EVARIST BARTOLO: Il-kummenti tiegħi fuq il-bidliet li hemm maħsuba biex jispiċċaw dawk l-hekk imsejħa trade schools, se nindirizzawhom lil Ms. Muscat u Mr Zahra.

Waqt li jiena naqbel ma' Ms. Muscat li għandna nippruvaw ninkludu lit-tfal kollha, naħseb li s-Sur Zahra għamel punt importanti ħafna meta staqsa x'se jiġri minn dawk it-tfal li huma diġa' maqbudin fis-sistema, dawk li diġa' qegħdin f'Form 1 jew Form 2 u diġa' qed joħolmu kif se jispiċċaw kmieni mill-iskola u kif ma jmorrux l-iskola minkejja li xi heads ġieli jniżżluhom li jmorru l-iskola.

(Interruzzjonijiet) Mhux qed ngħid għal heads kollha, imma hemm xi heads li jagħmlu hekk biex ir-rata ta' assentejiżmu ma tidhirx daqshekk kerha.

Apparti minn din il-botta, x'se jiġri minn dawn l-addoloxxenti li kif kienet qed tgħid Ms. Muscat il-bieraħ, tfal differenti jitgħallmu b'mod differenti jekk mill-esperjenza skolastika se nneħħulhom kull tip ta' hands-on experience, kull tip ta' esperjenza tanġibbli li jagħmlu meta jiġu l-iskola?

Ma taħsibx li hemm il-periklu kbir li minkejja l-intenzjonijiet tajba tagħna, dawn it-tfal aktar se jħossuhom 'il bogħod mill-iskola?

Jiġifieri jekk wieħed jaqbel li jibda jneħħi skejjel li jiġu immarġinalizzati fis-sistema għaliex huma meqjusa bħala sink schools, bħala the sink option, li mort hemm għaliex ma rnexxielekx tmur x'imkien ieħor - lkoll kemm aħna nixtiequ li noħorġu minn dik is-sistema - kif se niżguraw li d-design and technology li se jidħol fl-iskejjel sekondarji se jpatti għaċ-ċans li għandhom bħalissa biex jagħmlu affarijiet hands-on?

Il-periklu kbir li nara hu li jekk se nżidu l-kontenut "astratt" ta' l-edukazzjoni, hemm ċans akbar li ħafna mit-tfal li diġa' jħossu li l-iskola ma tilqagħhomx, se jkomplu jippruvaw jaħarbu minnha u allura iktar milli pass 'il quddiem, se nagħmlu pass, mhux wieħed imma aktar, lura.

It-tieni punt hu li jekk se ndaħħlu d-design and technology, kif se niżguraw li fil-livell ta' SEC u MATSEC dawn is-suġġetti se jkollhom l-istess stima u l-istess rispett li jgawdu suġġetti oħra?

Aħna nafu li sfortunatament l-istigma hija ripetuta f'kull livell.

Biex l-istudenti tagħkom jidħlu l-Universita', mhux il-ħmar irid jitla' l-arblu .… Naturalment m'hijiex fair is-sistema ta' Apartheid li min qabad ir-rotta tagħkom huwa meqjus inqas minn oħrajn li ħafna drabi jkunu ġejjin minn familji li tippermettilhom li jkollhom ċertu kapital kulturali w allura jimxu 'l quddiem, waqt li l-oħrajn ma jimxux 'il quddiem.

Bħala heads li għandkom ċertu esperjenzi, tistgħu tgħidu x'taħsbu li għandna nagħmlu biex waqt li nneħħu dak li bħalissa huwa ħażin, ma mmorrux għal sitwazzjoni agħar minkejja l-intenzjonijiet tajbin li jista' jkollna?

SALVINA MUSCAT: Jien qed nara transition period, pero' ovvjament it-tfal li bħalissa għaddejjin minn din il-fażi, se jibqgħu għaddejjin mis-sitwazzjoni preżenti.

Jien qed nara - forsi qed noħlom, jista' jkun li minħabba l-istress li għandna aħna bħala kapijiet, moħħi spiċċa wkoll! - li fil-primarja t-tfal se jkollhom ħafna support u allura se jintlaħqu minn eta' żgħira.

Qegħdin ngħidu li bħala kapijiet se jkollna iktar awtonomija, pero' l-awtonomija nixtieq naraha iktar fis-sistema primarja u għalhekk jiena semmejt illi jrid ikun hemm professional team biex it-tfal li għandhom xi diffikultajiet jiġu identifikati minn eta' żgħira.

Jien nemmen li jekk is-support jibda minn eta' żgħira, it-tfal ma nilħquhomx ta' 11-il sena.

Għalija, li tilħaqhom ta' 11-il sena, diġa' jkun tard wisq.

Għar-rigward ta' attendenza, nista' ngħid li qabel, meta kienet tkun ġurnata tajba kien ikolli 38% attendance, mentri illum għandi l-unur ngħid li għandna 94% attendance u s-6% absenteeism huma kollha każi serji u jien personalment xbajt niġri wara nies professjonali biex naraw x'nistgħu nagħmlu dwarhom.

Jien qed nittama li jekk lil dawn it-tfal naqbduhom minn kmieni, bl-awtonomija li qed ngħidu li se jkollna, jien inkun nista' ngħid li għandi tfal li jinħtieġu ċertu tip ta' support, u allura bħala kap ta' skola, flimkien mal-ġenituri tagħhom, se niddeċiedi xi programm se nħaddem - fil-fatt dan diġa' qiegħed isir fl-iskola tagħna - programm li jkun aktar indirizzat lejn każi speċifiċi.

Għalija, li nibdew nagħmlu xi ħaġa meta t-tfal ikollhom 11-il sena, hu tard wisq.

L-Onor.

Jiena nittama li ma jkollniex il-bżonn ta' second chance schools, imma jekk is-sitwazzjoni tibqa' kif inhi llum, it-tfal tagħna ma rridhomx jibqgħu emarġinati u lanqas ma rridhom jintilfu f'sistema sekondarja u jispiċċaw il-vittmi tas-sistema.

Għax jekk inhu hekk, jien naqbel miegħek li mhux pass se nagħmlu lura imma aktar.

Bħalma għedt, l-ikbar responsabbilta' trid tkun fil-primarja biex it-tfal jinqabdu minn kmieni u jekk ikun hemm bżonn, jingħataw support emozzjonali, kemm lilhom kif ukoll lill-familja tagħhom, qabel ma t-tfal jaslu fl-iskejjel tagħna meta jkollhom 11-il sena, għax fl-opinjoni tiegħi, ikun perijodu qasir wisq biex it-tfal tipprova ssalvahom waqt li jkunu fis-sekondarja.

Għar-rigward ta' edukazzjoni terzjarja, jekk se jiftaħ kulleġġ post-16, nixtieq nara tfal minn tagħna hemmhekk għaliex huma kapaċi jkomplu jistudjaw u hija s-sistema preżenti li m'hijiex tajba and is not catering for them.

Fl-opinjoni tiegħi, it-tibdil irid jibda minn eta' żgħira.

Ovvjament minn qiegħed fit-transition period ma nistgħux nilħquh, din dejjem tiġri, imma almenu wieħed ikun jista' jaħdem u jirsisti ma' min se jiġi wara biex is-sitwazzjoni tinbidel milli kif inhi llum.

IS-SUR EMANUEL ZAHRA: Nixtieq inserraħ moħħ Ms. Muscat li jekk il-proposti msemmija fid-dokument se jiġu attwati, l-istudenti fi skejjel bħal tagħha se jkollhom post fil-livell post-sekondarju u jkollhom ċans jibqgħu telgħin għaliex mhux se jkun hemm barriers biex jidħlu għal level one.

Fuq dak li qal l-Onor.

Bartolo, nixtieq ngħidlu li fil-każ tad-design and technology diġa' qed jiġri dak li qal.

Għalkemm l-output li ħiereġ għall-ESTS baqa' konsistenti, in-numru ta' studenti fit-trade schools diġa' naqas.

U naqas għall-fatt li peress li dawk li kienu qed jiġu fit-trade schools biex jaħarbu l-iskola sabu li s-sistema ta' design and technology hija differenti, warrbu mill-iskejjel tas-snajja'.

Ma nafx x'qed jiġri minnhom fl-iskejjel sekondarja, pero' dan il-kurrikulu jrid jagħtina spazju biex kull skola li taf l-istudenti tagħha, toħloq programmi ta' hands-on experience, joħolquhom u mhux inaqqsuhom, iżda fl-istess waqt irridu nneħħu l-mentalita' li se ngħallmuhom is-sengħa.

Naturalment mhux qed ngħid li ma nużawx il-medium tas-snajja', imma ma jistax ikun li żagħżugħ ta' 12, 13 jew 14-il sena se tgħidlu raġel tas-sengħa.

Ħafna mill-ħsara li saret fl-iskejjel tas-snajja' kienet li lanqas wara ma żagħżugħ jagħmel erba' snin fl-iskola tas-snajja' l-antika, ma kien ikun raġel tas-sengħa għaliex kien ried jagħmel tliet snin apprendistat.

U li kien qed jiġri kien li wieħed li jagħmel biss sena fi skola tas-snajja', kien qed imur l-ETC u jirreġistra bħala welder għaliex fl-iskola tas-snajja' kien ikun ħa l-kors tal-welding u din hi l-ħsara li saret lill-iskejjel tas-snajja'.

Ma nixtiequx li din terġa' tirriperti ruħha, pero' ovvjament nistgħu nużaw is-snajja' bħala medium biex nagħtuhom hands-on experience u nimmotivawhom biex jitgħallmu l-Ingliż u l-Malti through concepts tas-snajja'.

Għaliex le?

Jekk it-technology education inħaddmuha b'mod tajjeb, tagħti spazju għal dan.

Jiena favur li nużaw il-medium tas-snajja' biex nimmotivaw u niġbru dawn l-istudenti u jien naħseb li dan diġa' qiegħed inkorporat fid-dokument.

IĊ-CHAIRPERSON: Ms. Cappello.

MIRIAM CAPPELLO: It-technology qiegħda tiġi mgħallma fi tliet skejjel tal-bniet, fl-iskola tiegħi, f'St.Andrews u fir-Rabat u bdiet l-iskola tiegħi tliet snin ilu bħala pilot scheme.

L-ewwel żball li sar kien li qasmuh f'technology A u technology B; technology A għas-subien u technology B għall-bniet.

Sinjura President, naf li kemm jista' jkun aħjar ma noqogħdux nirriferu għall-iskola tagħna, imma jiena x'qed jiġri fl-iskola tiegħi naf u għalhekk se nirriferi għall-iskola tiegħi.

Fl-ewwel sena kellna ħamest itfal li għażlu dan is-suġġett u nista' ngħid li kellna problemi kbar għaliex it-tfal kienu misled x'se jkunu qed jistudjaw.

Min għamlilhom it-talks ma kienx jaf eżatt fiex se jikkonsisti s-suġġett tat-technology u l-istudenti ħadu l-impressjoni li se jagħmlu needlework and home economics billi semmewlhom it-textiles and nutrition, u meta marru għal-lezzjonijiet u sabu li la għandhom needlework u lanqas cooking, kellna rivoluzzjoni sħiħa anke mill-ġenituri.

Kellna bojkott, strikes, ma riedux jidħlu għal-lezzjonijiet, and so on and so forth.

Bil-mod irnexxielna nsolvu l-problema u llum is-suġġett tat-technology daħal fl-iskejjel imma l-istudenti m'humiex jingħataw ċertifikat allura dawn it-tfal qed jagħmlu sentejn jistudjaw it-technology - illum qed ngħidulha ''technology'' u mhux aktar ''technology B'' - bla ma jingħataw ebda ċertifikat.

Fil-fatt il-bieraħ kelli meeting mat-teacher li qed tgħallimhom is-suġġett u ddeċidejna li l-iskola toħroġilhom ċertifikat.

Ma nafx kemm se jkun validu dan iċ-ċertifikat imma almenu t-tfal se jkollhom ċertifikat li juri xi jkunu studjaw, kemm-il project ħadmu u xi grad ġabu f'kull project.

Il-ħsieb tagħna huwa li nagħtuhom marka maqsuma fuq pratical work li jkunu għamlu, fuq projects, u fuq written paper biex ma jaħsbux li technology is not a subject like any other subject.

Irrabbjaw wkoll li għal ħafna nies it-technology mhux konsidrat bħala option subject normali.

Aħna tajniehulhom bħala option subject imma biex jieħdu t-technology iridu jwaqqgħu l-foreign language, jiġifieri dawn it-tfal m'humiex jistudjaw it-Taljan jew Franċiż.

It-tagħlim ta' foreign language jibdewh minn Form 1 imma jkollhom iwaqqgħuh meta jaslu Form 4.

L-unika opening li għandhom it-tfal bniet - ma nafx kif inhi s-sitwazzjoni fil-każ ta' l-istudenti subien - li qed jagħżlu t-technology, huwa l-ispecialized course in cooking fl-ITS li huwa organizzat minn l-ETC.

Imma anke meta jmorru hemmhekk, it-tfal qed iħossuhom disadvantaged għaliex m'għandhomx l-istess kwalifiki li għandhom l-istudenti ta' l-ITS.

Allura dawn it-tfal qed iħossu li qed jieħdu kors ta' sentejn … Fl-opinjoni tiegħi, dan il-kors huwa importanti ħafna u jogħġobni ħafna l-metodu ta' kif qed jiġi mgħallem.

It-tfal qed jiġu mgħallma jaħsbu u mhux qed jiġu spoonfed.

It-tfal jibdew mix-xejn imbagħad jispiċċaw bi prodott.

Stiednu lili, l-assistant heads u l-guidance teachers u flimkien għamilna brainstorming.

Bdew jaraw x'għandhom jagħtuhom u bdew jaħdmu l-proġett.

Ikkonsidraw is-suġġerimenti u l-menus kollha u mbagħad iddeċiedu huma stess xi jridu jagħmlu and later they presented us with the refreshments.

Qagħdna mal-mejda flimkien, kilna u tkellimna mat-tfal u talbuna biex nevalwaw ix-xogħol tagħhom.

Kien hemm evaluation min-naħa tagħhom u evaluation min-naħa tagħna.

Jien inħoss li importanti li nagħtuhom certification u min iħaddem għandu jiġi mġiegħel jaċċetta s-certification li tkun inħarġitilhom.

The certificate has to be recognised għaliex inkella se nitilfu l-iskop kollu li qed naħdmu għalih.

IS-SUR EMANUEL ZAHRA: Naqbel li jingħata ċertifikat, imma ara ma nagħmlux xi written examination għaliex inkella se nwaqqgħu l-prinċipju tat-technology education.

Naċċettaw li l-MATSEC Board jagħmlu eżami kif suppost, bil-portfolio, bil-proġetti u bl-affarijiet l-oħra kollha, imma mhux li jsir biss eżami tal-kitba fl-aħħar, inkella nkunu qegħdin inwaqqgħu l-prinċipju ta' technology education.

EVARIST BARTOLO: Il-ħsieb li jkun hemm kooperazzjoni ma' l-Universita' ta' Londra, kien minħabba li dawk għandhom l-esperjenza tal-B.Tech u ġabu flimkien, fi stream waħda, ir-rotta akkademika u r-rotta vokazzjonali.

Kif inhi l-Universita' u kif inhu l-Matsec bħalissa, żgur li ma jagħmluhx.

IĊ-CHAIRPERSON: Hawn min jixtieq jagħmel iktar domandi?

L-Onor.

MARIE LOUISE COLEIRO: Punt li laqatni ferm mill-ħafna punti li semmew diversi kapjiet ta' skola, huwa l-fatt li f'diversi skejjel il-ġenituri ma jikkoperawx.

Forsi l-mistoqsija li se nagħmel ma tantx tistgħu twieġbuha intkom bħala kapijiet ta' skola, forsi aktar jista' jirrispondiha xi ħadd li jirrappreżenta lill-ġenituri, imma xtaqt nisma' xi ftit ideat dwar x'taħsbu li jista' jsir.

Kif taħsbu li l-ġenituri jistgħu jiġu motivati biex jikkoperaw u jinvolvu ruħhom fis-sistema edukattiva?

Għandkom ideat kif xi ħaġa bħal din tista' tiżviluppa u tmur għall-aħjar?

Kważi kulħadd semma l-bżonn ta' training ta' għalliema as an ongoing process.

Dan it-tip ta' taħriġ qed tarawh bħala xi ħaġa li għandu jkun organizzat fuq livell ta' dipartiment, bħala xi ħaġa li tistgħu teħduh on board intom bħala an individual school, jew forsi bħala xi ħaġa li tkun shared bejn numru ta' skejjel li forsi mill-ambjent u min-natura tagħhom huma xi ftit qrib xulxin?

Smajna ħafna dwar il-bżonn ta' riżorsi.

X'intom tifhmu b'riżorsi?

Il-problema hija waħda finanzjarja?

Hija nuqqas ta' komunikazzjoni?

Naħseb li hemm bżonn li jkun hemm tifsira ċara għaliex kulħadd jgħid li hemm bżonn ta' aktar riżorsi, imma x'taħsbu li hija l-problema?

Issemma wkoll l-assentejiżmu.

Naħseb li l-assentejiżmu hija problema serja u ma nafx għaliex l-abbozz ma ssemmihiex.

Ma nafx jekk dan in-nuqqas sarx apposta, forsi għaliex it-text huwa miktub b'mod pożittiv immens, imma naħseb li b'xi mod il-kwestjoni ta' l-assentejiżmu trid tiġi tackled.

Il-problema ta' assentejiżmu hija relatata biss ma' secondary schools, jew hija relatata wkoll ma' primary schools u ma' junior lyceums?

Xtaqt ngħid xi ħaġa fuq il-kwestjoni ta' bullying.

Jien naħseb li anke din hija problema reali.

Ta' spiss nisimgħu b'każijiet ta' bullying u nixtieq nisma' mingħandkom kemm fil-fatt hija reali din il-problema.

Xtaqt nistaqsi jekk intkomx tiffaċċjaw xi forma ġdida ta' bullying.

Riċentement fil-Parlament konna qed niddiskutu r-ratifika ta' żewġ konvenzjonijiet dwar abduction ta' tfal u jiena kont intervjenejt u semmejt - għalkemm dan m'għandux x'jaqsam mal-kurrikulu - il-mixed marriages li qed ikollna f'Malta b'mod partikolari ma' persuni ta' razza li għandha kulur differenti minn tagħna.

Xi ħaġa li tista' tinnota fit-triq hija li llum għandna Maltin ta' karnaġġjon differenti minn dak li aħna mdorrijin bih.

Dan il-fatt qed tinnotawh?

Qed tinnotaw ukoll xi affarijiet li jistgħu jkunu ta' problema aktar 'il quddiem, f'sens ta' forma ġdida ta' bullying?

Qed ngħid dan għaliex jien inħobb inkun saqajja ma' l-art u f'dan il-pajjiż għandna intolleranza għal ċertu affarijiet u teżisti intolleranza minn ċertu setturi tal-poplu għal nies ta' kulur.

Ma rridx niġġeneralizza imma nixtieq nisma' xi ħaġa dwarha mingħandkom.

Smajna ħafna wkoll dwar il-bżonn ta' strutturi għax inutli li jkollna text sabiħ jekk imbagħad mhux se jkollna l-istrutturi biex iħaddmu l-proposti li qed nagħmlu, imma l-aktar strutturi li aċċennaw għalihom kienu dawk marbutin mas-suġġetti akkademiċi u dan l-abbozz żgur li jmur 'il bogħod mill-parti akkademika.

X'tip ta' strutturi oħra taraw li m'humiex marbutin mal-parti akkademika u li hemm bżonnhom ħalli din il-viżjoni tmur off the ground?

IĊ-CHAIRPERSON: L-Onor.

CARMELO ABELA: L-ewwelnett nixtieq ngħid prosit u grazzi ta' l-esperjenzi li għaddejtulna.

Naħseb li l-ewwel kummenti li smajna madwar din il-mejda kienu proprju kif dan it-text sabiħ se jiġi implimentat fil-prattika.

Naħseb tajjeb nirrikonoxxu l-fatt li daqskemm għandkom kuntatt dirett mat-tfal intom, m'għandu ħadd.

Intom qajjimtu ħafna mistoqsijiet u qed inħossni skomdu nagħmel mistoqsijiet meta intom għandkom bżonn risposti, pero' l-ewwel punt li nixtieq nagħmel b'mod ġenerali, huwa dwar ir-rwol ta' kap ta' skola.

Ms. Ciappara semmiet lista sħiħa ta' fiex kellha ssir tifhem u li qalet hija verita'.

Nimmaġina li intom kollha tistgħu ssemmgħu l-istess lista, imma issa, kif hemm f'paġna 51 tal-kurrikulu, il-kapijiet ta' l-iskejjel, aktar minn qatt qabel, iridu jiffukaw fuq xogħol ta' natura kurrikulari.

M'għandix esperjenza fil-qasam edukattiv, ħlief bħala student, imma naħseb irridu naraw x'għandu jkun ir-rwol ta' kap ta' skola jekk qed ngħidu li jrid jagħmel daqstant xogħol.

Faċli ngħidu diskors sabiħ, imma meta mbagħad niġu għall-prattika, u l-pratika għedtuhielna intom stess, hemm storja differenti.

Fr. Mallia semma l-problema ta' finanzi fir-rigward ta' ċertu tibdil li jrid isir.

Fid-dawl ta' l-awtonomija li se tingħata lill-iskejjel, ċertament li l-finanzi huma importanti u filwaqt li wħud mill-iskejjel privati u tal-Knisja għandhom moħħhom daqsxejn mistrieħ, ma naħsibx li jista' jingħad l-istess għall-iskejjel tal-gvern.

Ma' l-iskejjel privati hemm ftehim li jrid jiġi onorat, waqt li ma' l-iskejjel ta' l-Istat m'hemm l-ebda ftehim li jrid jiġi onorat bil-konsegwenza li l-iskejjel statali jista' jkollhom nuqqasijiet ta' finanzi.

Ma rridux ninħbew wara subgħajna imma l-finanzi huma importantissimi jekk verament irridu li jsir tibdil fis-sistema preżenti u jekk verament irridu li l-iskejjel ikunu awtonomi.

Dwar l-edukazzjoni fiżika u l-isport, nifhem li ċertu skejjel għandhom diffikultajiet biex jibnu strutturi ġodda, anzi huwa kważi impossibbli għalihom li jagħmlu dan, pero' naħseb li għandu jinstab xi metodu kif l-istudenti jkollhom l-opportunita' u l-faċilita' li jipprattikaw edukazzjoni fiżika.

Ms. Cappello qalet li jekk il-PSE jibqa' sa Form 5, l-istudenti jridu jwaqqgħu xi suġġett ieħor, imma liema suġġett se jwaqqgħu?

Jekk irridu nagħtu edukazzjoni sħiħa lill-istudenti, x'se nnaqqsu meta nafu li l-ħin ta' l-iskola huwa sas-2.30 p.m.?

Dwar l-iskejjel speċjali, forsi din il-mistoqsija aktar tikkonċerna lil Mr Borg, nixtieq nisma' l-ħsieb tagħkom dwar il-prinċipju ta' inklużjoni u dwar il-futur ta' l-iskejjel speċjali.

Il-bieraħ intqal li tajjeb jekk l-iskejjel speċjali jservu bħala ċentri ta' riżorsi, pero' inutli nfajru diskors sabiħ mingħajr ma nagħmlu pjanijiet serji għaliex inkella nispiċċaw biex noħolqu aktar problemi milli diġa' għandna llum.

Nixtieqek li inti bħala head li għandek esperjenza vasta f'dan il-qasam, tgħidilna xi ħaġa dwar dan.

Fil-bidu ta' dawn il-laqgħat, l-Onor.

Bartolo semma il-MATSEC Board u l-eżamijiet.

Naħseb li qabel ma bdejna niddiskutu dan il-kurrikulu, aħjar staqsejnihom jekk humiex lesti jiċċaqqalqu mill-pożizzjoni tagħhom.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq xi ħaġa sabiħa li jaqbel magħha kulħadd, pero' s-suċċess jiddependi minn ħafna nies u jekk dawn in-nies mhux se jiċċaqalqu, inutli li qed nitkellmu u naħlu l-ħin hawnhekk barra l-ħafna ħin li qattgħu dawk li fasslu dan l-abbozz sabiħ.

Jiġifieri hemm bżonn ta' koordinament wiesa'.

Jekk ħadd mill-MATSEC Board m'hu lest li jiċċaqlaq, inutli noqogħdu nitkellmu hawnhekk.

L-aħħar punt li nixtieq insemmi huwa l-bżonn ta' gwida għall-istudenti.

Povra studenti u povra żgħażagħ li jispiċċaw mill-iskola u ma jafux x'se jagħmlu.

Forsi issa qed noqogħdu attenti li ma tantx nagħmlu streaming ta' studenti, imma b'mod ġenerali, inħoss il-bżonn ta' gwida għall-istudenti, liema gwida għandha tibda mill-primarja.

Nafu li t-tfal għandhom abbiltajiet differenti u huwa fatt li mhux kulħadd se jispiċċa l-Universita' - wara kollox allaħares kulħadd jispiċċa l-Universita' għalkemm allaħares ukoll ma jkollniex numru ta' persuni li jispiċċaw mill-Universita' - imma kif qal is-Sur Zahra, it-technical education hija importanti ħafna għall-pajjiżna u ma rridux nitkellmu biss fuq studenti li jaslu sa l-Universita'.

Naħseb li t-tfal tagħna għandhom bżonn ta' ċertu gwida.

Li t-tfal jiġu segwiti minn skola għal oħra, forsi huwa utopiku aktar minn dak li qalgħet Ms. Cappello fil-bidu ta' l-intervent tagħha, imma ejja nimmiraw lejn hemmhekk, ħalli mbagħad naslu għal livell ftit iktar 'l isfel.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi.

SALVINA MUSCAT: Se nirrispondi fuq fuq għall-punti kollha li ssemmew.

Onor. Abela, meta jiena applikajt għal kap ta' skola, fl-applikazzjoni kelli li r-rwol ta' kap ta' skola huwa li rrid nagħmel mill-A sa Z, pero' ngħidlek ukoll li kull ittra kellha (i), (ii) u (iii)!

Donnu issa anke l-alfabet jista' jiżdied!

Per eżempju m'hijiex ċajta li wara ġurnata hawnhekk, il-bieraħ mort id-dar nagħmel l-accounts ta' l-iskola għaliex se jagħlqu din il-ġimgħa.

Veru li tawhomlna f'Mejju, imma l-għeluq ta' l-accounts irid isir fl-aħħar ta' Ottubru.

Per eżempju jien personalment qattajt is-sajf nixtri l-għamara ta' l-iskola.

Għall-mistoqsija ta' l-Onor.

Coleiro dwar tipi differenti ta' bullying, nista' ngħid li fl-iskola tagħna, għandna tfal ta' kulur differenti imma m'għandniex problemi ta' razez.

Lanqas m'għandna problema ta' bullying.

Għar-rigward ta' inklużjoni ta' tfal, dalgħodu stess kelli każ ieħor ta' inklużjoni.

Minn Mejju sal-lum, kelli seba' każi differenti u jiddispjaċini ngħid li qed ngħejjew fis-sens li ma nistgħux nibqgħu nagħfsu lill-istess staff f'perijodu tant qasir.

Nemmen li ma kellniex ħsara fit-tfal l-oħra għaliex naturalment anke t-tfal trid tippreparahom meta jkun se jkollhom magħhom tfal bi bżonnijiet differenti.

Nista' ngħid li aċċettawhom u l-unika diffikulta' li kellna kien dwar każ li ma konniex nafu bih.

It-tifla bi bżonnijiet speċjali bdiet mat-tfal l-oħra imma hi kienet imdorrija mod, per eżempju, li l-baskett jerfgħulha l-oħrajn, u meta għedtilha li fl-iskola tiegħi kulħadd iġorr il-baskett tiegħu, għajbitni.

Hekk kienet tagħmlilhom lit-tfal l-oħra, tgħajjibhom.

Pero' bil-mod il-mod qed nimxu għaliex nemmen li t-tfal iridu jiġu mgħallma jaċċettaw is-sitwazzjoni.

Dwar l-involviment tal-ġenituri, irridu nifhmu li hawn ġenituri li l-prijorita' tagħhom m'hjiex l-edukazzjoni għall-uliedhom.

Probabbilment huma stess kienu fallew fis-sistema edukattiva, allura kif iridu jagħtu prijorita' lill-edukazzjoni ta' wliedhom?

Dawn jiġu jaqgħu u jqumu minn uliedhom u mis-sistema edukattiva u tagħmlilhom x'tagħmlilhom, m'huwiex importanti għalihom.

Għalihom l-importanti huwa jekk it-tfal tagħhom humiex se jitgħallmu jsajru, u jekk humiex se jġibulhom l-ikel id-dar.

Hekk alright.

M'iniex qed ngħid li l-ġenituri kollha ma jipparteċipawx għaliex inkun qed nigdeb.

Fl-iskola tiegħi, ta' spiss jiġu ġenituri u hemm ġenituri li jċempluli u jkellmuni regolarment u l-kritika li qed naqla' hija li qatt ma jsibuni biex ikellmuni.

Jien nagħmel sigħat fuq it-telefon nitkellem ma' ġenituri.

Għar-rigward ta' staff training, illum kull skola għandna d-development plan tagħha li tinkludi l-metodi ta' dixxiplina li tkun se ssegwi l-iskola, iżda fir-rigward ta' training jiena għandi diffikultajiet.

Jekk nagħmel ġurnata staff training, nagħmilha barra mill-iskola u nipprova li l-kunsill iħallas mill-anqas Lm1 għal kull persuna li tattendi.

Nara li dejjem ikolli grupp ta' ġenituri jattendu u lil dawn inħallsulhom ukoll, imma għandi staff li għandhom diffikultajiet finanzjarji u ma jaffordjawx iħallsu għal ġurnata seminar barra mill-iskola.

Jiġifieri aħna għandna bżonn ta' finanzi biex nibqgħu nagħmlu dawn l-affarijiet.

Jien nemmen li jrid isir training nazzjonali għaliex il-viżjoni ta' dan id-dokument tfisser li l-mod kif jaħdmu l-għalliema jrid jinbidel.

Żgur li ma nistgħux nagħmlu l-affarijiet waħedna imma jrid ikollna nies imħarrġa biex flimkien inwettqu dak li hemm propost.

Għar-rigward ta' riżorsi, per eżempju, meta jien ħadt promozzjoni, jien ma kontx assistant head administration, iżda kont assistant head li dak iż-żmien kien head of department u bqajt fl-istess skola li kont.

Iċċaqlaqt meta applikajt għall-post ta' kap ta' skola.

Dan huwa t-tip ta' tqassim li għandna.

IĊ-CHAIRPERSON: Jiddispjaċini jkolli ninterrompik iżda ġejt informata li ntalbet votazzjoni fil-Parlament.

Nixtieq li naġġornaw għal għada filgħaxija għax ma nixtieqx li nwaqqfu l-momentum li qbadna .… (Interruzzjonijiet) Veru li bħalissa fil-Parlament għaddejja l-Liġi dwar Opportunitajiet Indaqs għal Persuni b'Diżabilita', pero' ma jistax wieħed jibdel ftit lil ieħor?

Naturalment mhux se jitkellem kulħadd f'daqqa.

Anke jien nixtieq nitkellem fuq il-liġi għaliex hija liġi li proprju tolqot mill-qrib il-qasam soċjali.

CARMELO ABELA: Ippermettili ftit.

Lanqas aħna min-naħa tagħna ma nixtiequ li nieqfu minn din id-diskussjoni, pero' bħalissa fil-Parlament għaddejja liġi dwar il-qasam soċjali u bħalma taf, dan il-kumitat għandu ftehim li ...

IĊ-CHAIRPERSON: Ħa ngħiduha kif inhi.

Il-ftehim sar b'mod biex kemm jista' jkun niftehmu bejnietna.

M'hemm xejn xi jgħid li waqt li fil-Parlament tkun għaddejja xi liġi li għandha x'taqsam mal-qasam soċjali, il-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali ma jistax ikompli għaddej bil-laqgħat tiegħu.

M'hemm xejn xi jgħid li l-kumitat ma jistax jiltaqa'.

MARIE LOUISE COLEIRO: Bir-rispett kollu, dan il-ftehim konna lħaqnih is-sena l-oħra meta fil-Parlament konna qed niddiskutu emendi għal-liġi dwar is-sigurta' soċjali u dan il-kumitat kien baqa' jiltaqa' minkejja li Membri ta' l-Oppożizzjoni kienu qegħdin jitkellmu fil-Parlament.

Jien kont nieqsa mil-laqgħat ta' dan il-kumitat, allavolja jiena membru tiegħu, għaliex kont qed nitkellem fil-Parlament.

Fil-laqgħa tal-House Business Committee ta' wara tqajjem dan il-punt u kien intlaħaq il-ftehim li meta fil-Parlament tkun għaddejja leġislazzjoni li għandha x'taqsam mal-qasam soċjali, dan il-kumitat ma jiltaqax.

Bir-rispett kollu, Madam Chairperson, qed nitkellmu fuq liġi importantissima.

Mhux qed ngħid li x-xogħol ta' dan il-kumitat m'aħniex nagħtuh prijorita', kulħadd jaf li attendejna għal ħames seduti wara xulxin, imma l-liġi li għaddejja bħalissa fil-Parlament hija l-ewwel waħda ta' dan it-tip f'pajjiżna u rridu nkunu fil-Kamra mhux sempliċement għax irridu nitkellmu imma għax irridu nisimgħu dak li qed jintqal mill-kelliema diversi.

IĊ-CHAIRPERSON: Jien napprezza dak kollu li għadek kemm għedt, pero' xtaqt li kieku jirnexxielna ....

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni): Naħseb li rridu niftehmu dwaru huwa li jekk fil-Parlament hemm l-Abbozz ta' Liġi dwar Opportunitajiet Indaqs għal Perusni b'Diżabilita' u lkoll kemm aħna, inkluż jien, nixtiequ li nsegwuha u nipparteċipaw fid-diskussjoni, nistgħu ngħidu li l-membri ta' dan il-kumitat ikunu jistgħu jattendu għad-diskussjoni fuq dik il-liġi.

Pero' nibqgħu miftehmin li sakemm fuq l-aġenda tal-Parlament m'hemmx dik il-liġi, inkomplu a tambur battente niddiskutu dan l-abbozz tal-kurrikulu.

IĊ-CHAIRPERSON: Qatt ma kellna problema dwar dik.

(Interruzzjonijiet) Jiena nifhem, u nerġa' ngħid ''nifhem'' li kollha kemm aħna nixtiequ nkunu fil-Parlament biex insegwu d-dibattitu fuq l-Abbozz ta' Liġi dwar Opportunitajiet Indaqs għal Persuni b'Diżabilita' u għalija, huwa ta' dispjaċir li kelli nagħmel dan is-suġġeriment, pero' mill-banda l-oħra lanqas ma xtaqt li nitilfu l-momentum li qbadna f'dan il-kumitat.

Naturalment kien hemm suġġeriment li biex ma tieqafx id-diskussjoni f'dan il-kumitat, minflok l-Abbozz ta' Liġi dwar Opportunitajiet Indaqs għal Persuni b'Diżabilita', titla' fuq l-aġenda xi liġi oħra, imma milli jidher, min-naħa tagħkom, Onor. Abela, kien hemm xi diffikultajiet.

CARMELO ABELA: Bil-permess tiegħek, nixtieq ngħid li fuq l-aġenda m'hemmx biss l-Abbozz ta' Liġi dwar Opportunitajiet Indaqs għal Persuni b'Diżabilita' u l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Arbitraġġ.

Il-whip tagħna tkellem mal-Kap tal-Kamra, u naħseb li kien hemm options oħra, jiġifieri mhux il-każ li jkollna biss il-liġi dwar l-arbitraġġ jew xejn.

Il-kelliem ewlieni ta' l-Oppożizzjoni fuq dak l-abbozz ta' liġi se jkun imsiefer u normalment dejjem hekk isir, jekk il-kelliem ewlieni ta' l-Oppożizzjoni ma jistax ikun preżenti, il-liġi tinqabeż.

IĊ-CHAIRPERSON: Jien se naġġorna dan il-kumitat għal data li tiġi komunikata aktar tard.

Fid-9.00 p.m. il-Kumitat aġġorna għal data li kellha tiġi komunikata aktar tard.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU.

It-Tlieta, 26 ta' Ottubru, 1999

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.15 p.m

L-Onor.

Helen D'Amato, President tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI

L-Iskrivana qalet it-talba.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru. 17 li saret fil-25 ta' Ottubru, 1999 kienu konfermati.

ABBOZZ FINALI TAL-KURRIKULU MINIMU NAZZJONALI - KONTINWAZZJONI

Il-Kumitat irriżuma mill-25 ta' Ottubru 1999 id-diskussjoni fuq l-abbozz finali tal-kurrikulu minimu nazzjonali.

Il-Kumitat stieden lil Ms Salvina Muscat, Kap ta' Skola tal-Bniet; lil Ms Miriam Cappello, Kap ta' Skola Sekonardja tal-Bniet; lil Ms Maria Ciappara, Kap ta' Junior Lyceum; lil Mr Emanuel Zahra, Kap ta' Skola tas-Snajja'; lil Dr Alfred Ellul, Kap ta' Skola Primarja u lis-Sur George Borg, Kap ta' Skola Speċjali, sabiex jieħdu sehem fid-diskussjoni u jirrispondu għall-mistoqsijiet magħmula mill-Membri tal-kumitat dwar il-kurrikulu minimu nazzjonali.

Billi fid-9.00 p.m. intalbet votazzjoni fis-seduta tal-Parlament, il-Kumitat aġġorna għal data li kellha tiġi komunikata aktar tard.

GĦALL-ISKRIVAN TAL-KAMRA

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 19

It-Tlieta, 2 ta' Novembru 1999 fl-10.00 a.m.

Il-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali ser jiltaqa' nhar it-Tlieta, 2 ta' Novembru 1999 fl-10.00 a.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Diskussjoni fuq l-abbozz finali tal-Kurrikulu Minimu Nazzjonali - Kontinwazzjoni.

29 ta' Ottubru 1999 SKRIVAN TAL-KAMRA