(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

Laqgħa Nru. 15

It-Tlieta, 19 ta' Ottubru, 1999

Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan

Prezz Lm1

Laqgħa Nru. 15

It-Tlieta, 19 ta' Ottubru, 1999

Il-Kumitat iltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.10 p.m.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru. 14 li saret fit-18 ta' Ottubru, 1999 ġew konfermati.

IĊ-CHAIRPERSON (Onor. Helen D'Amato): Qabel nibdew bil-laqgħa tal-lum, nixtieq ninforma lill-kumitat li kelli talba mill-Public Broadcasting Services sabiex jidħlu jieħdu filmat qasir tal-laqgħa.

Naħseb li bħas-soltu m'hawnx oġġezzjoni.

Nixtieq nitlobkom ukoll il-permess f'każ li xi ħaddieħor mill-media jitlob jieħu filmat tal-proċeduri biex ma jkollix għalfejn inwaqqaf id-dibattitu ħalli nitlobkom il-permess.

IĊ-CHAIRPERSON: Ninformakom illi llejla waslitli ittra mingħand is-Sur Joseph Camilleri, chairperson tal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita', fejn qed jgħid illi llum ma jistax jattendi, pero' bagħtilna l-kummenti li l-Kummissjoni kienet għamlet fil-5 ta' Lulju dwar il-kurrikulu meta kien għadu iktar fi draft form.

Is-Sur Camilleri qed jirrimarka li xi affarijiet li huma ssuġġerew sabiex jidħlu fil-kurrikulu ma jidhrux fl-abbozz finali.

Ma stajtx nivverifika dal li qal peress li r-riferenzi għal paġni ma jaqblux mal-paġni li għandna fid-dokument quddiemna.

Naturalment għada nivverifika mad-dokument oriġinali kif kien intbagħat lill-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabailita' u wieħed ikun jista' jiddeċiedi dwar punti li forsi setgħu jiġu mdaħħla iżda baqgħu barra.

Se ngħaddilkom kopja tal-kummenti sottomessi mill-kummissjoni pero' bħali se ssibuha diffiċli biex tkunu tistgħu tiċċekkjaw ir-riferenzi.

Il-bieraħ waqafna bid-diskors ta' Ms. Mary Vella, Direttur għall-Iżvilupp tal-Kurrikulu.

M'iniex se nagħmel resume' bħalma nagħmel is-soltu fuq dak li jintqal fil-laqgħa preċedenti għall-fatt illi l-laqgħa kienet biss il-bieraħ u allura kulħadd għadu jiftakar dak li ntqal; m'għandkomx bżonn lili biex infakkarkom!

Nitlob lil Ms. Mary Vella tersaq mal-mejda biex tirrispondi għall-mistoqsijiet li jistgħu jsirulha mill-membri tal-kumitat.

Hawn xi ħadd li jixtieq jagħmel xi kummenti jew domandi?

L-Onor.

EVARIST BARTOLO: Id-dokument jitkellem dwar il-proċess ta' edukazzjoni ta' tfal ta' bejn it-tlieta u s-sitt snin, u fl-aħħar ta' dan il-proċess isiru l-eżamijiet li jagħmilhom korp li huwa estern għas-sistema li qed nitkellmu dwarha, jiġifieri l-Bord tal-MATSEC u allura l-Universita'.

Kif se niżguraw li l-eżamijiet tal-MATSEC ikunu ddisinjati b'mod illi jirriflettu l-filosofija li nsibu fid-dokument?

Meta konna għadna fil-proċess bikri ta' tfassil ta' kurrikulu ġdid, smajt kumment mingħand nies illi għandhom x'jaqsmu ħafna mal-MATSEC, li xxukkjani.

Il-kumment kien "intom agħmlu l-kurrikulu, imma l-eżamijiet ta' l-aħħar aħna nissettjawhom u aħna niddeterminaw x'jiġri u x'ma jiġrix".

Kif se niżguraw illi ma jkunx hemm żganċar bejn dan li qed nagħmlu u x'jiġri fil-livell tal-Bord tas-SEC u tal-MATSEC ta' l-Universita'?

Ikun diżastru jekk l-ewwel nippreparaw liż-żgħażagħ tagħna b'ċertu mod imbagħad isibu bieb differenti.

Ma nafx jekk hux il-każ illi f'waħda minn dawn is-seduti jkun hawn xi nies mill-Bord tal-MATSEC biex inqanqlu magħhom din il-kwestjoni li naħseb hija strateġika; żgur li m'hijiex xi ħaġa leġġera.

Naħseb din hija l-ewwel mistoqsija li għandna nikkonsidraw.

Ħaġa oħra li tajjeb nikkonsidraw hija l-kwestjoni tal-lingwa.

Jien inkwetat daqsxejn illi f'dan id-draft m'hemmx iktar enfasi fuq l-Ingliż.

M'iniex qed ngħid li huwa eskluż, jew li huwa mwarrab, iżda naħseb li għal ħafna raġunijiet hemm bżonn ta' iktar enfasi fuq l-Ingliż, pero' m'iniex se noqgħod nirrepeti r-raġunijiet għax inkella nkun qiegħed ninsulenta l-intelliġenza tagħkom.

Semmejna l-importanza ta' l-iżvilupp bejn l-iskola u l-komunita' u l-education business needs.

S'issa, meta tkellimna fuq education business needs, dejjem ħsiebna fil-livell post-sekondarju.

Naħseb illi wasal iż-żmien, u biex inkun fair ngħid li l-abbozz tal-kurrikulu jissuġġerixxi dan, li l-kuntatt mad-dinja tax-xogħol u mad-dinja ekonomika jidħol fil-livell primarju u fil-livell sekondarju.

Kif naħsbu li għandna niżviluppaw dawn il-links u kif irridu niżviluppawhom b'mod strutturat?

Irridu naraw ukoll jekk naħsbux li parti mill-problema - naħseb Ms. Vella għamlet aċċenn tajjeb ħafna għaliha l-bieraħ - hi li ħafna mill-iskejjel tagħna għadhom bħas-sanatorji li kienu jippruvaw ifejqu t-TB fil-bidu tas-seklu.

Kienu jaħsbu li aktar ma l-iskejjel ikunu mbiegħda mis-soċjeta' u f'arja rarefikata li m'għandha x'taqsam xejn ma' x'qed jiġri fir-realta', aktar se jfejqu lin-nies meta fil-fatt nstab li aktar kienu qed idgħajfuhom.

Fid-dokument insibu s-suġġeriment li s-soċjeta' u l-iskola jitħalltu ħafna flimkien.

L-aħħar punt tiegħi huwa jekk naħsbux li hemm bżonn ta' bidla radikali fis-sistema tal-career guidance.

Minbarra li trid tikber l-interaction bejn l-iskola u d-dinja ekonomika, is-sistema li għandna bħalissa hija li ħafna drabi teachers jissuġġerixxu x'għandu jsir mingħajr ma jkunu jafu sewwa kif inhi d-dinja tax-xogħol u kif se tiżviluppa.

Ħafna drabi jagħtu pariri fuq il-preġudizzji personali tagħhom u lil bright students jgħidulhom biex jaqbdu ċertu triq, waqt li lil dawk illi huma batuti, jgħidulhom jagħżlu s-snajja' jew jieħdu linja industrijali, xi ħaġa li fid-dinja tal-lum ċertament ma tagħmilx sens.

X'bidliet naħsbu li hemm bżonn fis-sistema tal-career guidance biex aktar tkun marbuta mad-dinja tax-xogħol milli mad-dinja ta' l-edukazzjoni?

Ms. Vella, inti taf iżjed minni li ħafna drabi nies li jaħdmu fil-qasam edukattiv ikunu qattgħu xi 90% ta' ħajjithom, jew bħala studenti, jew teachers, jew assistant heads, jew heads, jew inkella EOs u allura ma tantx ikunu ġew f'kuntatt mad-dinja ekonomika.

X'naħsbu li għandu jkun hemm fis-sistema tal-career guidance biex għallinqas sieq waħda tkun fid-dinja ekonomika?

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak, Onor. Bartolo.

MARY VELLA (Direttur għall-Iżvilupp tal-Kurrikulu, Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni): L-ewwel punt tiegħek kien dwar l-eżamijiet tal-MATSEC.

Bla dubju ta' xejn, l-eżamijiet tal-MATSEC se jkollhom backwash effect kbir fuq is-snin tas-sekondarja, partikolarment l-aħħar snin, għalkemm żgur li se jmissu wkoll l-ewwel snin tas-sekondarja.

Id-diviżjoni ta' l-edukazzjoni għandha rappreżentanti fuq il-MATSEC Board, fosthom jien, u allura hemm nies biex iwasslu l-għanijiet ta' dan il-kurrikulu u l-iskopijiet illi qed nagħtu lill-assessjar fl-iskejjel tagħna.

Jiġifieri nistgħu nwasslu mhux biss leħinna imma l-leħen tal-korp kollu ta' nies li jaħdmu fl-iskejjel tagħna.

Barra minn hekk, fuq panels hemm il-parteċipazzjoni, li llum qiegħda tiżdied u din ngħidha b'sodisfazzjon, ta' għalliema, subject coordinators, education officers u anke kapijiet ta' skejjel, jiġifieri parteċipazzjoni ta' nies li qegħdin qrib ħafna tal-klassi.

Dawn qegħdin fuq syllabus panels u huma paper setters.

Nisperaw ukoll li t-tip ta' taħriġ li jkunu ħadu nies fid-diviżjoni u l-metodi li jkunu ħaddnu fis-snin ta' qabel, per eżempju, fl-entrance exams tal-junior lyceum, jidħlu wkoll u jibda jkollhom effett konkret f'dawn il-postijiet, partikolarment meta hemm parteċipazzjoni verament attiva.

Dan l-aħħar rajna żieda f'dan ir-rigward u naturalment din nixtiequha ħafna u se nsostnuha kemm jista' jkun.

Pero' irrid nagħmel ukoll il-punt li finalment, wara li l-Bord tal-MATSEC jiddibatti, iwassal ideat u jiddiskuti, id-deċiżjoni finali hija tas-Senat.

Inħossni li din għandi ngħidha wkoll.

Rigward il-punt tal-lingwa u l-enfasi fuq l-Ingliż.

Naħseb li f'dan id-dokument, il-politika tal-lingwa, prinċipalment tibda mis-sitwazzjoni u mill-bżonnijiet tat-tfal.

Hemm miri; altru li hemm miri u waħda mill-miri tagħna hi li t-tfal ikunu kapaċi jikkomunikaw fil-lingwa tagħhom, li jkunu kburin biha u li fl-aħħarnett tgħinhom fl-identita' tagħhom.

Jekk ma jkunux kapaċi jesprimu ruħhom fil-lingwa tagħhom, se jsibu ruħhom infushom maqtugħin minn ċertu attivita' f'pajjiżhom stess.

Jiġifieri li jkunu jafu sew il-lingwa tagħhom, nixtiequha ħafna, pero' jekk aħna verament għandna l-ġid tagħhom għal qalbna, nafu wkoll illi mal-lingwa tagħna trid titla' magħha kompetenza qawwija ħafna fl-Ingliż u f'lingwi oħra barranin.

Għalina, l-kompetenza fl-Ingliż hija importanti ferm.

Jekk ma jkollhomx kompetenza fl-Ingliż, se jkollhom ċavetta nieqsa għal ħafna opportunitajiet.

Jien nittama li dan id-dokument wassal messaġġ.

Kull fejn hemm riferenza għal-lingwa, naħseb illi d-dokument wassal il-messaġġ li m'hemmx għalfejn li biex insaħħu lingwa, nitilfu s-saħħa tal-lingwa l-oħra.

Dan huwa messaġġ illi d-dokument qed jipprova joħroġ.

Iż-żewġ lingwi jistgħu jitilgħu sħaħ.

Anzi, fid-dokument insibu riferenza kif l-akkwist ta' l-ewwel ilsien għandu jservi ta' bażi tajba għall-akkwist tat-tieni lsien u huwa ttamat ukoll li l-iskejjel ikunu jistgħu jtellgħu politika ta' lingwa li verament ikollha bżonn dik l-iskola partikolari.

Hemm skejjel fejn l-attenzjoni lejn l-Ingliż hija importanti immens u dan anke minħabba l-ambjent minn fejn ikunu ġejjin l-istudenti.

Jekk tfal għandhom ħafna kuntatt ma' lingwa, ovvjament li dik il-lingwa se jakkwistawha iżjed.

Għandna tfal li l-kuntatt li għandhom mal-lingwa Ingliża, minħabba l-ambjent ta' fejn jgħixu, huwa intensiv waqt li mbagħad għandna tfal oħrajn li l-uniku kuntatt li għandhom mal-lingwa Ingliża huwa bejn il-ħitan ta' l-iskola.

EVARIST BARTOLO: Li qed ngħid huwa proprju biex nikkumpensaw għal dik id-differenza għaliex hemm ċans kbir li fejn l-użu intensiv ta' l-Ingliż qiegħed fil-komunita', se jkun ukoll fl-iskola, filwaqt illi fejn fil-komunita' ma jkunx daqshekk intensiv, iċ-ċans huwa li ma jkunx ukoll daqshekk intensiv fl-iskola.

MARY VELLA: Dan il-punt irid jiġi kkonsidrat fil-programm ta' kull skola.

L-iskejjel se jagħmlu l-ischool development plan tagħhom.

Se janalizzaw is-sitwazzjoni tat-tfal u se jaraw x'inhuma l-bżonnijiet ta' l-iskola tagħhom u mbagħad jaraw x'inhuma l-prijoritajiet.

Jien nifhem li fi skola fejn l-istudenti ġejjin minn ambjent fejn il-lingwa Ingliża hija mitkelma biss bejn il-ħitan ta' l-iskola, waħda mill-prijoritajiet fid-development plan ta' dik l-iskola għandha tkun proprju t-tisħiħ tal-lingwa Ingliża.

Naħseb li l-iskejjel se jkollhom bżonn għajnuna ta' kif se jagħmlu dan it-tisħiħ fil-bini tal-programm tagħhom, pero' dan l-aspett irid jidħol.

L-ischool development plan irid ikun għodda kruċjali f'idejna.

Min se jfassal dan il-pjan, huma l-istess nies li qegħdin jaħdmu f'dak l-ambjent u allura huma konxji tal-bżonnijiet tagħhom.

Żgur li se jkun hemm ownership għax huma stess iridu jagħmlu l-pjan tagħhom u naturalment huma l-aktar li jafu t-tfal tagħhom.

L-ischool development plan huwa importanti, pero' ovvjament aħna rridu nkunu attenti għall-prijoritajiet li jagħtu l-iskejjel.

Issemmew il-business links, kuntatti mad-dinja tax-xogħol, u jien se ngħaqqad dan il-punt mal-career guidance u nsemmi xi ħaġa għaż-żewġ punti.

Irridu nagħtu kas l-eta' tat-tfal li qed nitkellmu dwarha.

Qed nitkellmu fuq tfal li għandhom bejn it-tlieta u s-16-il sena.

Huwa importanti ħafna li f'dan iż-żmien nagħtuhom curriculum li huwa wiesa' ħafna.

Il-wasa' u l-bilanċ fil-curriculum ta' tfal ta' bejn it-tlieta u s-16-il sena, huwa importantissimu.

Jien nibża' illi ndaħħluhom ġo xi sqaq, biex ngħid hekk, kmieni.

Forsi dan isir minħabba opportunitajiet illi naraw, jew forsi minħabba xejriet ta' dak il-post partikolari, jew forsi minħabba interess partikolari tal-ġenituri, imma jien nibża' jekk minn kmieni nibdew ngħadduhom minn channel illi se jwassal għal post wieħed.

Dik tbeżżagħni.

Din kont naraha fil-career guidance ta' snin ilu.

Infatti l-mistoqsijiet illi kienu jagħmlu l-ġenituri lill-kap ta' l-iskola meta konna nkellmuhom dwar għażla ta' suġġetti, kienu jkunu: Jekk it-tifla tagħżel dawn is-suġġetti, x'se tkun tista' taħdem?

Naħseb importanti li nifhmu li dawn is-snin huma s-snin illi t-tfal se jieħdu bażi kemm jista' jkun wiesgħa possibbli li iżjed 'il quddiem isservihom għal speċjalizzar.

Per eżempju, kien hemm suġġerimenti ta' xjenza koordinata.

L-ispeċjalizzar kmieni - aħseb u ara meta naħsbu li se norbtuh ma' karriera - jista' jkun perikoluż.

Għar-rigward ta' business links, jien narahom illi dawn il-kuntatti jridu jkunu parti integrali f'ċerti sillabi.

Ma nilludux ruħna li dak li nħallu to chance se jiġri.

Ma nilludux ruħna li se nwasslu kollox permezz ta' l-extracurricular, espressjoni li jien ma tantx għandi grazzja magħha.

Jien nemmen li mill-mument li t-tfal jaslu l-iskola, jibda l-curriculum.

Il-ħin li jgħaddu l-iskola hija esperjenza.

Anke f'liema ambjent deħlin, x'tip ta' gate għandhom, huwa parti mill-curriculum.

Dawn huma kollha messaġġi.

Kulma jsir bejn il-ħitan ta' l-iskola, huwa kollu curriculum.

Jekk il-business links se nħalluhom għall-extracurricular, hemm iċ-ċans, jew li ma jiġrux jew inkella li l-istudenti jassoċjawhom ma' xi ħaġa one-off, bħal speċi ġrat darba, jekk ma jassoċjawhomx ukoll ma' ħruġ, qisu reward, meta għal kuntrarju aħna rriduha tkun esperjenza tat-tfal.

Nixtieq li fil-bini tas-syllabus il-ġdid dan il-għan ikun highlighted.

Min ikun qed jibni s-syllabus għandu jara li dan ikun inkluż fiċ-checklist.

Pero' l-business links narahom integrati f'numru ta' suġġetti, u mhux qed naħseb biss fis-suġġetti tal-business studies, jew tal-matematika, jew tas-social studies, imma fit-tagħlim tal-lingwi, fil-komunikazzjoni u fl-IT.

Nixtieq li din tkun parti strutturata fl-esperjenza tat-tfal.

Dwar il-career guidance, nixtieq illi meta niġu biex naħsbu għal programmi ġodda ta' career guidance nagħtuhom lista kemm jista' jkun wiesgħa, pero' għalija l-akbar assigurazzjoni tal-karrieri huwa t-tip ta' pakkett li ngħinuhom joħorġu bih mill-iskola.

Meta nħarsu lejn il-parti li tittratta l-ugwaljanza bejn is-sessi, naraw li hawn ħafna riferenzi dwar dan, anke li għandna nneħħu l-idea ta' sterjotipi fejn jidħlu karrieri, li nimmaġinaw li nistgħu norbtu suġġett ma' karriera partikolari biss.

Kif nistgħu ndaħħlu ġo moħħ it-tfal l-idea ta' life-long learning, l-idea li inti dejjem se tibqa' titgħallem, li se jkollok bżonn tittrasferixxi ħiliet minn ħaġa għal oħra, li se jkollok bżonn tiffaċċja bidla, jekk ikollna career guidance li tgħidilhom li tip ta' kors - hawn qed nitkellmu sa l-eta' ta' 16-il sena - se jagħtihom tip ta' impjieg?

Jekk hu hekk, inwaddbu l-baħar l-idea li inti trid tibqa' titgħallem u li żgur f'xi ħin jew ieħor irid ikollok ħiliet biex tiffaċċja bidla li kull wieħed minna irid jiffaċċja fil-karriera tiegħu.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak, Ms. Vella.

MARIE LOUISE COLEIRO: M'hemmx dubju li t-text li għandna quddiemna huwa miktub bi stil mill-isbaħ, l-għanijiet li hemm warajh huma bellezza, imma meta taqrah kollu tirrealizza kemm attwalment, anke kif qed taċċenna Ms. Vella, hemm bżonn illi jkun hemm koordinament assolut mhux biss ma' min qiegħed fil-korp edukattiv, jiġifieri d-dipartiment innifsu, il-kapijiet, l-għalliema u anke l-istudenti, imma anke ma' nies estranji jew inkella korpi estranji għad-dipartiment u l-korp edukattiv, u fosthom id-dinja tax-xogħol, l-aġenziji, u anke, kif naraha jien, l-għaqdiet volontarji u t-trade unions.

Se ninċita mill-istess text għaliex lili jinteressani ħafna kif dan kollu se jiġi translated on the ground.

Tkun ħasra jekk mhux kulħadd jagħmel l-isforz tiegħu biex dawn l-għanijiet sbieħ jintlaħqu.

U nibda billi nirreferi għall-aħħar paragrafu ta' paġna 16 tal-kurrikulu fejn qed jirriferi għad-dinja tax-xogħol.

''Biex nilħqu aħjar din il-mira, id-dinja tax-xogħol trid tagħraf l-obbligu tagħha li tissieħeb b'mod attiv u tinvesti mill-aħjar li tista' fis-sistema edukattiva.''.

B'liema mod id-dipartiment qed jaħdem, jew se jaħdem, biex id-dinja tax-xogħol - għandi nifhem li hawnhekk qed nirreferu għall-employers - tikkoopera, tikkoordina u taħdem mill-qrib mad-dipartiment biex toffri l-esperjenzi lill-istudenti?

Jien naħseb li anke t-trade unions, b'xi mod, irid ikollhom ċertu koordinament u ċertu funzjoni għaddejja biex il-kurrikulu jkun jista' jiġi mwettaq.

F'paġna 18 insibu:

"Studenti mċaħħda minn sistemi ta' appoġġ barra mill-iskola għandhom jingħataw attenzjoni speċjali.''.

X'tip ta' sistemi ta' appoġġ qed jara d-dipartiment li jista' jagħti lil dawn it-tip ta' studenti?

Hawnhekk qed nitkellmu b'mod ġeneriku, imma m'hemmx dubju li bil-mod kif dan il-kurrikulu qed jagħraf l-individwalita' ta' kif isir it-tagħlim u l-metodu li jintuża fit-tagħlim, se jkun hemm studenti differenti li se jkollhom bżonn appoġġi differenti barra l-iskola.

Kif se jingħata fil-konkret dan l-appoġġ?

F'dan it-text jiena rajt li hemm enfasi fuq l-individwaliżmu ta' l-istudenti u fil-fatt f'paġna 18 taħt Prinċipju 2: Rispett għad-Diversita', hemm:

''L-għalliema għandhom ikunu konxji ta' dawn id-differenzi u l-implikazzjonijiet pedagoġiċi tagħhom b'mod li jkunu f'pożizzjoni aktar informata biex jippjanaw għal dawn l-isfidi pedagoġiċi billi jipprovdu esperjenzi differenti ta' tagħlim.''.

Fil-fehma tiegħi, biex jipprovdu esperjenzi differenti ta' tagħlim, irid ikollhom l-opportunita' ta' aġġornament.

U meta jkun hemm dawn l-opportunitajiet, li nifhem irid jagħtihom id-dipartiment, hemm bżonn li jittieħdu minn kulħadd.

Meta qrajt din il-parti, ġietni f'rasi l-esperjenza sfortunata li kien hemm ftit ilu ta' in-service course fuq gender equality li kellu jitħassar minħabba li ma kienx hemm biżżejjed għalliema li nteressaw ruħhom fis-suġġett.

Fil-kuntest wiesa' u intensiv ta' dan il-kurrikulu, kif se nassiguraw li dawn l-affarijiet ikunu jistgħu jitwettqu u l-għalliema jkunu jistgħu jżommu lilhom infushom informati biżżejjed?

Biex l-għanijiet sbieħ li hawn imniżżla fl-abbozz jintlaħqu, kulħadd irid ikun fine-tuned u mħejji għall-esiġenzi u l-isfidi li qed jippreżentalna.

Jekk ma jkunx hemm strutturi li jipprovdu l-appoġġ, minn dan kollu li qed jiġi propost, ma jsir xejn u l-abbozz ikun biss text sabiħ, qisu essay riċerkat, li żgur ma kienx l-iskop ta' min tant ħadem matul dawn l-aħħar tlett snin.

F'paġna 19, taħt il-Prinċipju 4: Edukazzjoni Rilevanti għall-Ħajja, insibu:

''F'dan il-kuntest l-edukazzjoni tmur lil hinn mill-iskola.

Il-monumenti storiċi, il-mużewijiet, il-wirjiet permanenti u temporanji, il-postijiet tax-xogħol, l-istituzzjonijiet, u l-inħawi naturali joffru kuntest edukattiv importanti, u għandhom jiffurmaw parti integrali mill-iskemi tax-xogħol ta' l-għalliema.''.

Anke dan il-paragrafu qed narah jirrifletti l-bżonn ta' koordinament sħiħ.

M'huwiex sempliċement li l-miri jkunu jifformaw parti integrali mill-iskemi tax-xogħol ta' l-għalliema, imma kif se jsir dan il-koordinament?

L-għalliema se jkunu responsabbli li jagħmlu l-koordinament, jiġifieri se jkun fuq livell individwali ta' l-għalliema, jew inkella se jkun il-kap ta' l-iskola li se jieħu din ir-responsabbilta' fuqu?

Se jkun hemm xi tip ta' struttura min-naħa ċentrali li mbagħad forsi tiġi diċentralizzata?

F'paġna 19, taħt il-Prinċipju 5: Stabbilta' fl-Ambjent tat-Tagħlim, hemm riferenza għal ċentri ta' riżorsi ta' speċjalizzazzjoni.

M'hemmx dubju li hemm bżonn kbir għal dawn iċ-ċentri u kif għedt qabel, hemm bżonn li l-għalliema jkunu aġġornati u li jkollhom l-opportunitajiet kollha biex jaġġornaw ruħhom, imma again, din tħassibni ftit għax kif se jiġi assigurat illi se jkun hemm fondi biżżejjed għal ċentri ta' riżorsi u ta' speċjalizzazzjoni meta din is-sena stess rajna tnaqqis fil-budget ta' affarijiet bażiċi għall-edukazzjoni?

Prinċipju 8 jitkellem dwar l-edukazzjoni inklużiva.

Bħalissa, il-Parlament għandu quddiemu l-Abbozz ta' Liġi dwar Opportunitajiet Indaqs għal Persuni b'Diżabilita', kien hemm koordinament mad-dipartiment tal-politika soċjali dwar dan l-aspett meta kien qed jiġi fformolat il-kurrikulu?

Huwa sabiħ li ngħidu kulħadd għandu dritt għall-edukazzjoni u kulħadd għandu dritt għal dak kollu li tipprovdi s-sistema edukattiva tagħna, imma mbagħad naraw li fl-iskejjel tagħna għandna problemi mill-aktar bażiċi, fosthom l-aċċessibilita' ta' l-iskejjel.

Żgur li ħafna mill-iskejjel tagħna m'humiex aċċessibbli.

Per eżempju naf b'każ ta' tifla mir-Rabat, Għawdex li għal xhur sħaħ ma setgħetx tattendi l-iskola għaliex l-iskola m'hijiex aċċessibbli għal tfal li m'humiex mobile.

L-aħħar punt li xtaqt nagħmel huwa dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi u f'paġna 22 insibu:

''L-ugwaljanza bejn is-sessi mhix tema li l-iskola tista' tittratta f'iżolament, jew f'xi suġġett partikolari.

L-ugwaljanza għandha titqies bħala tema interdixxiplinarja, li l-għalliema kollha jistgħu jittrattawha mill-perspettiva tas-suġġett tagħhom u jikkumbattu l-preġudizzji kif ukoll joffru mudelli ġodda.''.

Naħseb li anke f'dan ir-rigward hemm bżonn ta' taħriġ.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq kwestjoni ta' mentalita', kwestjoni ta' kultura, jiġifieri mhux la kemm ngħidu li fit-tagħlim hemm bżonn jiġi trasmess l-ugwaljanza bejn is-sessi.

Jekk il-persuna stess li qed tagħti t-tagħlim ma tkunx temmen f'dan il-ħsieb, ma tistax tgħaddih lil ħaddieħor.

Veru li hemm bżonn a cultural change, imma jrid jinbeda l-proċess.

Kif se niġġieldulu s-sillabu moħbi?

Jien kelli esperjenza partikolari tat-tifla tiegħi.

It-tifla tiela' f'ambjent fejn m'għandniex bżonn nitkellmu dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi għax hija naturali fl-ambjent tagħna, imma meta kienet tmur il-kindergarten kienet tgħid li blue is for boys u pink is for girls.

Lit-tifla ridt infehemha li l-kuluri huma ta' kulħadd, tas-subien u tal-bniet.

Qed nieħu dan bħala eżempju u żgur li l-għalliema li kienet qed tgħaddilha dan il-messaġġ lanqas biss kienet konxja ta' x'diffikulta' kienet toħloq lili biex nerġa' npoġġi lit-tifla tiegħi fuq il-linja li kont ili ngħallimha minn ċkunita.

Il-punt hu li m'hemmx dubju li dan il-proċess irid isir ukoll ma' l-għalliema biex il-mentalita' u l-kultura li ilha magħna għexieren ta' snin, tispiċċa.

Naturalment din ma tistax issir mil-lum għal għada, imma almenu rridu nibdew.

F'dan il-kurrikulu għandna filosofija sabiħa immens u għandna ideali mill-isbaħ, imma jrid ikollna saqajna ma' l-art u nagħrfu li hemm affarijiet li meta jiġu on the ground se jkunu diffiċli biex jitwettqu.

Jien nemmen li intom l-esperti - jiena żgur li lanqas nibda ħdejkom - ħsiebtu dwar il-punti li qajjimt u nixtieq li jkolli risposti għall-mistoqsijiet li għamilt biex isserħuli rasi.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak, Onor. Coleiro.

MARY VELLA: Ħalli nibda fuq il-koordinament mad-dinja tax-xogħol, l-għaqdiet volontarji, eċċ. S'issa, il-koordinament kien aktar isir b'mod sporadiku u inċert milli bħala ħaġa strutturata.

M'iniex ngħid li ma kienx qiegħed isir, pero' mhux b'mod daqshekk ippjanat.

Bħal kull ħaġa oħra, l-idea li tressaq liż-żewġ oqsma flimkien trid tinbena għaliha.

Li żgur li għandna lest fl-iskejjel tagħna, hi l-idea ta' ftuħ lejn ambjenti oħra barra mill-iskola.

Dan il-konċett diġa' nbena u diġa' saret differenza.

Dwar id-dinja tax-xogħol, per eżempju, l-industrija, nixtieq nagħmel tlett tipi ta' interventi.

Nixtieq li meta aħna nħarsu lejn l-esperjenzi li nkunu qegħdin nagħtu lit-tfal, anke permezz ta' syllabus f'suġġetti differenti, inkunu diġa' identifikajna fejn noqorbu ħafna lejn dak li jiġri barra mill-iskola.

Nistgħu, meta nkunu qed nippjanaw ix-xogħol ta' l-istudenti naraw fejn hemm qbil bejn dak illi jkun qed jiġri fit-tagħlim tagħna fuq il-bank tal-klassi ma' dak li qed jiġri barra?

L-istudenti jista' jkollhom esperjenzi prattiċi, per eżempju, mil-lat ta' xjenza, ta' business studies u ta' matematika?

Jista' jkollna okkażjonijiet meta l-ambjent tat-tagħlim ma jibqax il-klassi ta' l-iskola imma jkun laboratorju jew post ta' xogħol?

Nistgħu nagħmlu dan?

Qatt ħsiebna fuq dawn il-linji?

Meta qed ngħidu koordinament mad-dinja tax-xogħol, m'iniex qed nara illi lill-istudenti se nagħmluhom xi apprendisti, xejn minn dan, imma li qed nara huwa li dak li nħaddmu b'mod teoretiku fl-ambjent tal-klassi, jarawh jiġri fil-verita'.

Ħalli nieħu bħala eżempju l-management.

Fl-iskejjel nagħtuhom lezzjonijiet fuq management, imma kieku l-istudenti kellhom imorru f'post ta' xogħol fejn il-management jarawh jiġri fil-verita', kieku jkun ferm aħjar għalihom u hemm skejjel fejn dan diġa' beda jseħħ.

Jien nixtieq illi l-postijiet tax-xogħol iservu ta' laboratorji prattiċi għal hands-on experiences.

Nerġa' nirrepeti, mhux qed ngħid li t-tfal ikunu qishom xi apprendisti, xejn minn dan.

Fid-dinja tax-xogħol jeżisti ħafna expertise.

Nistgħu nġibu lil dawn in-nies jaqsmu l-expertise li għandhom ma' l-istudenti tagħna?

Mhux neċessarjament f'lezzjonijiet jew f'xi talks, infatti, personalment, l-effett ta' talks narah very short lived.

Inġibu grupp ta' tfal ġo sala, jiġi xi ħadd jagħmlilhom talk u daqshekk.

It-talks iħallu effett, imma jien mhux f'talks kont qed naħseb imma aktar li jkun hemm topic scheduled fit-timetable where teachers can tap l-expertise li jeżisti barra l-iskola.

Li għandi f'moħħi huwa li dawn in-nies jiġu l-iskola u jgħallmu ma' l-għalliema, per eżempju, permezz ta' proġetti.

Sfortunatament l-istudenti jaqbadhom paniku meta jkollhom jippreparaw proġett u l-ġenituri tarahom imorru għal leaflet mingħand dak u leaflet mingħand l-oħra!

Jien qed naħseb li jkun hemm tip ta' partnership bejn grupp ta' studenti u xi ħadd mid-dinja tax-xogħol.

Dawn iridu jinbnew, pero' jien ma naqtagħx qalbi.

Jekk l-affarijiet isiru pass wara l-ieħor, naslu.

Per eżempju, qed naħseb fi proġett li jinbena bejn grupp ta' studenti - mhux qed ngħid student wieħed, imma grupp ta' studenti - ma' xi ħadd barra mill-iskola, jew xi ħadd fid-dinja tax-xogħol, jew xi ħadd fil-volontarjat.

Qed nara l-possibbilita' li dawn jaħdmu l-proġett flimkien f'numru ta' laqgħat bejniethom, jaħdmu bil-qiegħda ħdejn xulxin u jaħdmu id f'id.

Meta naħseb f'koordinament, anke ma' trade unions, dan hu t-tip ta' koordinament li jkollu f'moħħi u mhux dik il-laqgħa ta' darba li mbagħad tissemma biss fid-djarju ta' l-iskola u tispiċċa hemm.

Bħala wieħed mill-proġetti tal-millennju, se nagħmlu proġett ta' demokrazija fost l-istudenti fejn l-istudenti se jagħżlu l-kunsill tagħhom.

Hawn tant kunsilli f'pajjiżna!

Jekk l-istudenti jaħdmu mal-kunsilli, jiltaqgħu magħhom, jaraw kif jiffunzjonaw, jaraw ir-regolamenti tagħhom, jiddraftjaw regolamenti huma and they pilot them għal band'oħra, żgur li jkun qed jitwettaq l-għan ta' koordinament.

Dan hu t-tip ta' koordinament li nixtieq li jkun hemm.

Kien hemm riferenza dwar kif se nagħtu support lill-istudenti li għal xi raġuni għandhom bżonn ta' iżjed support minn ħaddieħor għaliex forsi huma iżjed fqar, jekk nista' nsejħilhom hekk.

Naħseb illi rridu ndaħħlu kuxjenza li rridu nagħtu kas tal-bżonnijiet tat-tfal li għandna u mhux ngħidu biss illi se nsibu xi rimedju barra mill-klassi.

Dan hu l-ewwel punt li xtaqt nagħmel.

Faċli naħsbu għal xi ħaġa rimedjali għal min għandu ċertu bżonn għax għandu tip ta' nuqqas, billi, per eżempju, nibagħtuhom għand il-complementary teacher, pero' s-support li jrid jingħata narah iżjed minn hekk.

Hija responsabbilta' ta' kulħadd il-ħin kollu li dawn jingħataw is-support li għandhom bżonn.

Ħalli jkun hemm tiela' programm komplimentari mas-support li jkun qed jingħata, pero' ma nixtieq qatt illi jkollna każ fejn ir-responsabbilta' ta' support għal dawn it-tfal tixxiftja immedjatament.

Xi drabi jkun hemm bżonn ta' support partikolari ħafna, support partikolarment imfassal għalihom u mogħti minn nies imħarrġa.

Kif nispiċċaw il-kors illi qegħdin nagħmlu bħalissa, se nagħmlu kors ieħor għall-complementary teachers.

Is-support li għandhom bżonn dawn it-tfal irid ikun kontinwu.

Bħalissa l-complementary education qed nagħmluha at Year 2 bit-tama li kemm jista' jkun malajr it-tfal jidħlu fil-mainstream u għandna studju li juri li qed jiġri hekk, pero' rridu nżommu għajnejna miftuħin li dawn iżommu fil-mainstream u li qed jibqgħu jingħataw is-support li jkollhom bżonn.

Is-support huwa responsabbilta' ta' kulħadd.

Iva, fl-iskola kulħadd huwa responsabbli jissapportja kull fejn hemm bżonnijiet partikolari.

Ħadd m'għandu jfarfar ir-responsabbilta' ta' support lejn xi ħaġa jew xi ħadd għax jenħtieġ support speċjalizzat.

Jiena naqbel li jkun hemm għajnuna speċjalizzata, pero' s-support li jrid jingħata lit-tfal, hija responsabbilta' ta' kulħadd.

Hemm ċerti ħinijiet u ċerti każi fejn is-support irid ikun iżjed intensiv u iżjed programmat għall-bżonn partikolari u jrid jingħata min-nies li huma kwalifikati, pero' ma rridux li s-support jingħata għal perijodu qasir imbagħad ma nkomplux inżommu għajnejna fuqhom.

Naturalment ma rridux nilludu ruħna li dan ma jitlobx ħafna minna, dan jitlob immens minna.

Issemma l-aspett tad-diversita'.

Kif se nsibu mezz biex nilħqu għad-diversita'?

Id-diversita' titlob metodi u pedagoġiji differenti u jeħtieġ li jkollna taħriġ għaliha.

U l-mistoqsija kienet kif se nagħtu taħriġ u appoġġ lit-teachers li jridu jiġu edukati fir-rigward tad-diversita'.

Jien ħadt gost illi dan id-dokument isemmi wkoll il-bżonn li anke l-ġenituri jridu jiġu edukati għad-diversita', aħseb u ara kemm hu kbir il-bżonn li nħarrġu lill-għalliema.

Preżentement għandna ċertu perijodi ta' taħriġ.

L-in-service courses li jinżammu darbtejn fis-sena jridu jiġu wżati b'mod għaqli u intensiv billi naraw x'inhuma l-akbar bżonnijiet li għandna.

Irridu ninvestu sew f'korsijiet ta' dan it-tip u naraw fejn wasalna, mhux nagħmlu kors darba u daqshekk.

Jekk inħarsu lejn il-programm ta' in-service courses li kellna f'Lulju u f'Settembru, naraw li sar ħafna xogħol kemm fil-mod ta' kif intgħażlu l-korsijiet u kemm fil-mod ta' kif kienu mogħtija l-korsijiet.

Barra minn hekk, qegħdin nagħmlu ukoll korsijiet matul is-sena, per eżempju bħalissa għandna tliet korsijiet li qed isiru filgħaxija matul il-ġimgħa.

Innegozjajna u t-teachers qegħdin jiġu.

It-taħriġ qed ikun programmat u dan fl-opinjoni tiegħi hu importanti ħafna.

Naturalment ikollna diffikultajiet; dan irid isir b'agreement ma' l-union, hemm ċertu limitu ta' kemm jista' jsir taħriġ.

It-taħriġ li jsir matul is-sena huwa importanti ħafna, mhux għax it-taħriġ li jsir f'Lulju u f'Settembru m'huwiex importanti, imma daqskemm hu importanti t-taħriġ li jingħata filgħaxija lill-għalliem li filgħodu jkun fil-klassi, u allura jkun jista' jħaddem dak li jkun tgħallem il-ġurnata ta' qabel u filgħaxija jerġa' jmur lura bil-kontribut u bl-esperjenza tiegħu, m'hemm xejn.

Din is-sena għandna tliet korsijiet għaddejjin u qed nużaw ukoll il-perijodu meta jkun hemm teaching practice, pero' dak il-perijodu jrid jintuża b'mod għaqli.

Jiena waħda minn dawk illi nibża' li t-teaching practice ndajfulu l-għan tiegħu jekk nużawh biex ikollna release ta' teachers, pero' qed nagħmlu taħriġ għall-għalliema matul it-teaching practice, per eżempju, taħriġ fuq information technology.

Jien nibqa' nsostni li l-initial teacher training li nagħtuhom, huwa importanti u għalhekk irridu noqogħdu attenti kif nużaw it-teaching practice period li huwa perijodu intensiv u li jdum numru ta' ġimgħat.

Fil-fehma tiegħi, l-iżjed importanti u li nixtieq nibdew inħaddmu b'mod tajjeb, hu t-training fl-iskejjel stess.

Nixtieq li l-istaff development plan ikollu wkoll in-built ġo fih, staff development li jiġi parti mill-ħajja ta' l-iskola.

S'issa, il-perijodi li għandna għalih huma qosra u huma ftit, biss ħadt gost nara li fl-ischool development plans li qrajt, hemm skejjel li diġa' identifikaw areas li l-iskola partikolari tagħhom għandha l-iżjed bżonn ta' taħriġ.

Naħseb dan hu l-isbaħ, li jirrealizzaw huma u jagħżlu u jimpenjaw ruħhom huma għall-bżonnijiet partikolari ta' l-iskola tagħhom.

Mistoqsija oħra kienet dwar tip ta' strutturi li se jkollna bżonn għar-rigward ta' taħriġ.

Sibna li t-taħriġ huwa daqsxejn iżjed faċli fil-livell tas-sekondarja milli fil-primarja.

Irrid nammetti li hekk kif tersaq lejn skola primarja, issib ħajt.

Fil-livell tal-primarja, huwa diffiċli pero' fl-iskejjel sekondarji diġa' qed naħdmu ftit aħjar.

Id-departmental meetings li jkollna huma sors ta' taħriġ, l-impatt ikun bil-mod pero' jħalli ħafna effett.

L-education officers tagħna qed jinfilsaw kemm jista' jkun fl-iskejjel biex jgħinu.

Personalment ħadt ħafna gost meta mort fi skejjel u rajt ċertu xogħol isir.

Per eżempju, skola tidentifika xi suġġett li tixtieq taħriġ dwaru, tiltaqa' ma' l-għalliema, jinżammu sessions fejn ikun hemm input minn xi ħadd, imbagħad ikun hemm workshops u jerġgħu jiltaqgħu fi plenary sessions.

Għalija, dan hu t-tip ta' taħriġ li se jkollu ħafna effett, taħriġ stabbilit u mibni ftit ftit.

Pero' bħalma għedt, id-diffikulta' hija ikbar fl-iskejjel primarji milli fl-iskejjel sekondarji u nixtieq li nsibu soluzzjonijiet.

Mistoqsija li saret kienet min se jagħmel il-koordinament, humiex l-għalliema, l-iskola jew iċ-ċentru.

Naħseb li ċ-ċentru jrid jgħin u dwar dan insibu wkoll riferenza fil-kurrikulu.

Per eżempju, jista' jsir tip ta' direttorju u ċertu xogħol isir min-naħa ta' ċentru u xogħol ieħor isir min-naħa ta' fakulta'.

Pero' iżjed ma l-koordinament jsir mill-għalliema, iżjed se jkun qrib tal-bżonnijiet attwali ta' l-iskola.

U għalhekk qed ngħidu li l-għalliema huma players importanti u l-affarijiet li jsiru m'għandhomx ikunu affarijiet li sempliċement ġew minn fuq.

Jien niftakar żmien meta kien ikollna lista ta' l-ispeakers li kienu se jinġabu fl-iskola biex jagħtu xi talk fuq ċertu suġġett u l-ewwel sensazzjoni li kien ikollna, kienet tkun waħda kważi ta' ribelljoni.

Ħalli xorta waħda konna se nagħżlu lil dak l-ispeaker, imma l-fatt li kien impost fuqna, kien idejjaqna.

Naturalment min-naħa taċ-ċentru ma rridux naħslu idejna imma rridu ngħinu anke fil-bini ta' direttorju, pero' l-koordinament proprju jrid isir minnhom.

B'riferenza għaċ-ċentri ta' riżorsi u ta' speċjalizzazzjoni, naħseb li dawn iċ-ċentri għandna bżonnhom, partikolarment ċentri fejn tkun tista' ssir ċertu riċerka, u riċerka li ssir b'serjeta'.

Diġa' għandna resource centres, għandna dawk tal-lingwi, tax-xjenza u ta' taħriġ, pero' ovvjament qegħdin nipprovaw inġibu kemm nifilħu attivita' għaddejja hemmhekk.

Anke l-curriculum centre li għandna fil-Furjana nixtiequh ikun ħaj u dinamiku.

Nieħu gost li meta nkun hemm nara subject coordinators jiddiskutu bejniethom u nara għalliema li jkunu ġew sabiex jiltaqgħu ma' education officers biex jiddiskutu karti ta' l-eżami, jew biex jiddiskutu xi ħaġa li jkunu qed jaħdmu fuqha.

Qed noħorġu wkoll newsletter dwar ir-resource centres tagħna.

Naturalment nixtiequ li ntejbuhom biex inqajmu aktar interess fost min jista' jagħmel użu minnhom.

Tajjeb li ngħid li anke studenti qed jiġu fiċ-ċentri ta' riżorsi u speċjalizzazzjoni, pero' hija ħasra li meta stedinna l-ġenituri ġew ferm inqas milli s-soltu jmorru fl-iskejjel.

Issemmew it-tfal bi bżonnijiet speċjali u kien hemm aċċenn partikolari għall-aċċess.

Jien nixtieq ħafna li l-iskejjel ikunu aċċessibbli fiżikament, pero' aktar nixtieq nara l-aċċess lejn il-kurrikulu.

Ma nkunx kuntenta jekk ikun hemm l-aċċess fiżiku imma ma jkunx hemm l-aċċess veru għall-esperjenzi li joffri l-ambjent ta' tagħlim.

Nixtieq li dan inżommuh f'moħħna.

Jien nara l-kurrikulu bħala bir bla qiegħ.

Hemm ħafna xi jsir u hemm bżonn ta' ħafna fondi biex jitwettaq.

Diġa' qed isir ħafna iżda nkunu qed nidħku bina nfusna jekk ngħidu li wasalna.

L-Onor.

Coleiro semmiet l-aċċess fiżiku u l-aċċess għal-laboratorji.

Qed nagħtu ħafna ħsieb biex naraw kif lil dawn it-tfal nagħtuhom aċċess, per eżempju, għall-eżamijiet.

Irridu nibnu bil-mod; l-affarijiet iridu jsiru waħda wara l-oħra.

L-esperjenza tgħin; dak li tibni f'sena normalment issibu s-sena ta' wara pero' nkunu qed nilludu ruħna jekk naħsbu li m'hemmx ħafna xi jsir.

B'riferenza għall-ugwaljanza bejn is-sessi, l-Onor.

Hemm aspetti ta' ugwaljanza li qegħdin speċifikament fis-syllabus u hemm syllabus differenti fejn it-tema hija speċifikament għal hekk.

Jien nixtieq li l-ugwaljanza naraha mibnija fl-esperjenza tat-tfal u se ngħid għaliex.

Kull meta pprovajna ndaħħlu xi aspett, anke tip ta' valur, billi ngħallmuh, it-tfal bdew jassoċjawh ma' l-għalliema li tkun tat it-tagħlim, jassoċjawh ma' dik il-lezzjoni partikolari u mal-ħin partikolari.

Imbagħad tispiċċa s-sena skolastika u jgħaddi l-eżami fejn ikun hemm xi mistoqsijiet dwar it-tagħlim mogħti matul is-sena, u jispiċċa kollox.

Per eżempju, l-għarfien ta' l-ambjent, l-edukazjzoni dwar it-traffiku u t-tagħlim dwar il-konsumatur, dawn kollha jaqgħu, imma għaliex jaqgħu?

Għaliex jibqa' jiġri hekk?

Jibqa' jiġri hekk għaliex kienu xi ħaġa tal-mument, kienu lezzjonijiet partikolari, kienu ta' suġġett partikolari, kienu assoċjati ma' teacher partikolari u ma nternajnihx.

Bħalma qalet l-Onor.

Coleiro, din hija kultura sħiħa.

Hija semmiet il-kulur roża għall-bniet u l-blu għas-subien, pero' huwa fatt li s-suġġett tal-physics iħobbuh is-subien u s-suġġett tal-biology iħobbuh il-bniet.

Trid tibni bil-mod; kemm min-naħa ta' l-iskola u kemm min-naħa tal-komunita'.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak, Ms. Vella.

Nitlob biex kemm jista' jkun id-diskors li tagħmlu żżommuh fil-qosor.

FRANCIS AGIUS: Il-kummenti tiegħi se nżommhom b'mod ġenerali.

Dan id-dokument huwa verament estensiv u l-firxa u d-depth tiegħu ċertament iqanqlu ħafna issues.

Bħala l-persuna responsabbli mill-iżvilupp tal-kurrikulu, xtaqtek tgħidilna xi ħaġa dwar l-evalwazzjoni ta' dan id-dokument.

Aħna għandna notions ta' fejn qegħdin f'dan il-qasam kemm mil-lat ta' strutturi, kemm mil-lat ta' l-iskejjel li għandna - inkluż l-ambjent fiżiku tagħhom - u kemm mil-lat ta' l-abbiltajiet tat-teachers tagħna, insomma, il-proċess kollu li t-tfal ta' bejn it-tlieta u s-16-il sena jgħaddu minnu.

Fl-opinjoni tiegħi, dan id-dokument narah li pjuttost iħares mill-esperti għall-esperti.

L-esperjenza tiegħi dwar dan is-settur hija esperjenza bħal ta' kull wieħed minna li ma jaħdimx f'dan il-qasam - għaddejna mill-proċess edukattiv u llum għandna t-tfal tagħna li qegħdin fi stadji differenti tal-proċess edukattiv; fil-każ tiegħi, it-tfal huma bejn it-tlieta u s-16-il sena - pero' jien inħoss li jekk verament se nimplimentaw dak propost fl-abbozz, pajjiżna se jiffjorixxi bil-kbir.

Dan id-dokument qed insejħulu "minimu" u allura tajjeb li wieħed jaċċenna fuq dan għax il-kelma "minimu" tagħti dimensjoni li hemm xi ħaġa oltre minn hekk, hemm massimu, jiġifieri livell li l-iskejjel jipprovaw jilħqu u jtejbu fuqu.

Aħna qegħdin naċċettaw dan l-abbozz bħala l-minimu u kif spjegajt tajjeb inti, il-kurrikulu huwa nazzjonali u żgur li l-kontribut tagħna lkoll hawnhekk u tagħkom li qegħdin taħdmu f'dan il-qasam, huwa biex il-kurrikulu ikun wieħed verament nazzjonali.

Nixtieqek tidħol ftit fuq il-konċett li kull skola se tipprova ttejjeb fuq l-idea li toħroġ tant tajjeb mill-kurrikulu.

Kważi kważi, dan id-dokument narah li huwa perfezzjonista, pero' bħalma nafu hemm problemi enormi biex jiġi implimentat, mhux biss min-naħa tat-teachers imma anke min-naħa tal-ġenituri.

X'inhuma l-problemi prattiċi li jeżistu?

U x'kontribut se jagħtu l-ġenituri biex dak li hemm mniżżel ikun jista' jitwettaq?

Naf li m'hijiex il-kompetenza tad-dipartiment li jara x'se jiġri wara l-ħinijiet ta' l-iskola, pero' ċertament li biex pjan li jħares fit-tul bħalma hu dan jirnexxi, bilfors li wieħed jikkonsidra l-kontribut tal-ġenituri.

Waħda mill-affarijiet li l-aktar tinkwetani fl-iskejjel tagħna, huwa n-numru ta' studenti li hemm fil-klassijiet.

Il-kurrikulu huwa marbut ma' xi numru partikolari ta' tfal fil-klassi?

Inutli nitkellmu fuq bżonnijiet partikolari tat-tfal jekk in-numru ta' tfal f'kull klassi jibqa' wieħed għoli.

Hawnhekk qegħdin ngħidu li t-tfal jiżviluppaw b'mod differenti; f'kull eta' hemm min ikun aktar avvanzat minn oħrajn ta' l-istess eta', hemm min għandu ċertu ħiliet, hemm min għandu ċertu xeħtiet u hemm min għandu ċertu attitudnijiet, imma kif se jkunu indirizzati l-bżonnijiet partikolari tat-tfal jekk fil-klassi jkun hemm 15, 20, 32, jew anke iżjed, studenti?

Naħseb li n-numru ta' tfal f'kull klassi huwa kruċjali.

Kelma li ma smajtx hawnhekk matul id-diskussjoni - ma nafx jekk hijiex xi kelma li m'għadhiex tintuża - hija l-istreaming.

L-istreaming, kif jinfilza fil-kurrikulu minimu nazzjonali?

Bħalma diġa' għedt, id-dokument huwa wieħed tajjeb, pero' kif se nimplimentaw dak li jgħid meta fi klassi jkollok tant u tant differenzi?

Fi klassi waħda jista' jkollok numru ta' tfal b'ċirkostanzi diversi, jista' jkollok tfal bi bżonnijiet speċjali, oħrajn b'ġenitur mejjet u oħrajn b'ġenituri separati.

Dawn huma problemi li trid tagħti kashom jekk trid timplimenta dak kollu li qed jipproponi l-kurrikulu għax naturalment, fi klassi bi tfal bi bżonnijiet diversi, ikollok biss teacher waħda, għaldaqstant lill-għalliema wieħed irid ibigħilhom, biex ngħid hekk, dan il-pjan fit-tul.

Issemma l-kuntatt ta' l-iskola mad-dinja tax-xogħol u nista' ngħid li jiena kelli esperjenza mħallta f'dan ir-rigward, mhux fuq livell sekondarju imma immedjatament post-sekondarju.

Illum kulħadd jirrikonoxxi l-importanza li t-tfal ikollhom exposure mad-dinja tax-xogħol u kif aċċennajt tant tajjeb inti, il-one-off talk jew visit li ssir, ma tantx tħalli impatt.

Mela żgur illi hawnhekk qed tindirizzaw problema fondamentali.

Għar-rigward ta' l-ambjent ta' l-iskejjel, jien inħoss li l-ambjent fiżiku huwa ostili ħafna - forsi din tirrifletti l-area li jiena naħdem fiha.

Hawn numru ta' tfal li ma jattendux skola għal ħafna żmien u llum qed naraw li t-tfal qed jibdew ifittxu biex joħorġu mill-iskola minn etajiet żgħar.

Mill-esperjenza personali tiegħi ta' dawn l-aħħar għaxar snin kemm ili nipprattika l-professjoni medika, nista' ngħid li għaxar snin ilu kont nara tfal li jipprovaw joħorġu mill-iskola meta jkollhom 14 jew 15-il sena, mentri llum, qed nara tfal li jipprovaw joħorġu mill-iskola meta jkun għad għandhom biss 11 jew 12-il sena.

F'dawn il-każijiet wieħed malajr jara li għal dik il-familja partikolari, l-edukazzjoni ċertament m'hijiex prijorita'.

Ma tantx tkellimt fuq l-abbozz per se, pero' żgur li jekk se nimplimentaw dan kollu li qed nipproponu, huwa challenge kbir u nixtieq li tikkumenta ftit dwar kif qed jiġi mfassal it-twettiq tal-kurrikulu bir-riżorsi li għandna.

MARY VELLA: Kif għedt inti, hija sfida, pero' dan huwa ukoll impenn.

Ma naħsibx li rridu ngħidu "jekk" se nimplimentaw, imma "kif" se nimplimentaw.

Din hija viżjoni u jrid ikollok viżjoni u trid tkun l-aqwa viżjoni li tixtieq għat-tfal.

Allaħares ma jkunx hekk u fil-bini ta' dik il-viżjoni jrid ikun hemm kemm hu possibbli idea ta' x'dinja se jgħixu fiha.

Naturalment ma tantx tista' tkun ċerta, imma jrid ikollok viżjoni u impenn kbir.

Mela għalija, mhux "jekk" se nimplimentaw, imma "kif" se nimplimentaw, għax iva, se nimplimentaw.

Ħaġa oħra li għedt huwa li dan id-dokument pjuttost iħares mil-lat ta' esperti għall-esperti.

Jien bl-ebda mod ma nsejjaħlu dokument minn esperti għal esperti.

Magħġun fid-dokument hemm l-input kemm ta' għalliema u kemm ta' ġenituri.

L-ideat ħarġu mid-diversi laqgħat li nżammu u kieku kont magħna f'laqgħa li saret fil-Mosta, kont tara fil-prattika dan li qed ngħid.

Kien mument sabiħ ħafna meta qamet omm u qalet li tixtieq li xi ħadd ifehemha aktar xi jfisser eżattament id-dokument għax il-lingwa li ntużat ma kenitx qed tiftiehem kollha għaliha, pero' minkejja dan, tat l-ideat tagħha u qalet x'messaġġi ġġib magħha d-dar it-tifla tagħha u kif ċerti affarijiet qed jaffettwaw lilha u lit-tifla tagħha.

B'xi mod, l-ideat u l-ħsibijiet kollha li ħarġu, sawru l-għanijiet li nsibu fid-dokument.

Naturalment tlaħħmu minn nies esperti, pero' kienu l-ħsebijiet, l-ideat, l-attitudnijiet u l-qalb ta' numru kbir ta' nies.

Barra minn hekk, kien hemm ukoll l-input ta' esperti f'oqsma oħra minbarra l-qasam ta' l-edukazzjoni.

Naturalment naqbel ma' dak li ntqal li rridu nkunu mħarrġin biex inħaddmuh.

Semmejt ukoll il-punt ta' l-evalwazzjoni.

Bla dubju, l-evalwazzjoni hija important u jrid ikollha żewġ faċċati, l-evalwazzjoni interna u l-evalwazzjoni esterna.

Ħa nkunu sinċieri; jekk nimmaġinaw li se nserrħu biss fuq l-evalwazzjoni esterna, se nfallu.

L-aqwa evalwazzjoni li verament għenet lit-tfal kienet l-evalwazzjoni interna.

Għaliex anke fi żmien ta' evalwazzjoni stretta ħafna ta' kif forsi konna nafuha fil-passat, kien hemm mod kif tgħaddi madwarha.

Mibni, minsuġ fl-ischool development plan, irid ikun hemm ukoll l-evalwazzjoni.

L-iskejjel tagħna għaddejjin minn fażi ta' evalwazzjoni, jiltaqgħu, jagħmlu assessment huma stess, anke tagħhom infushom u jaraw fejn waslu.

Pero' ma naqtagħx barra l-bżonn ta' evalwazzjoni esterna.

Naħseb ilkoll għandna bżonn li nsinnu daqsxejn u nqabblu l-ideat tagħna ma' dawk ta' nies oħrajn.

Importanti li jkun hemm ukoll xi linja, xi tip ta' benchmark illi aħna nistgħu nkejlu magħha.

Dik għad trid tinbena.

Flok il-kelma "evaluation", hawn min juża l-kelma "audit", pero' jien nippreferi l-kelma "evaluation".

Naħseb li rridu nħaddmu kemm l-evalwazzjoni interna u kemm dik esterna.

Inti għedt li l-kurrikulu huwa "minimu".

Il-kurrikulu suppost jassigura dak li kull tifel u tifla huma intitolati għalih.

Anke fil-qafas tiegħu, iħalli moviment differenti għal skejjel ta' tipi differenti u b'neċessitajiet differenti.

Dak irid jiggarantih ukoll u t-tifsila tagħtiha l-iskola skond il-bżonnijiet tagħha.

Per eżempju l-bieraħ issemmiet l-awtonomija.

L-awtonomija hija neċessarja u importanti - xi kultant in-nies jeħduha b'idejhom - pero' l-awtonomija ma tfissirx li aħna nistgħu, b'xi mod, inqiegħdu fil-perikolu dak li t-tfal għandhom dritt għalih, l-entitlement tat-tfal.

Il-kurrikulu jrid jassigura dan ukoll.

Għall-kumment tiegħek li l-kurrikulu huwa pjuttost perfezzjonist, jien nistaqsi, liema missier u liema omm ma jixtequx l-iżjed ħaġa perfetta għat-tfal tagħhom?

Għidli min irid xi ħaġa mxellfa?

Jekk fil-viżjoni, fil-pjan, ma nkunux perfetti, aħseb u ara kemm se nkunu perfetti fit-twettiq ta' dik il-viżjoni.

Minn hemm irridu nitilqu.

Bħalma aħna meta nippjanaw għall-familji tagħna nippjanaw il-perfett, hekk ukoll f'dan il-qasam.

Irridu naħdmu biex nipprovaw nilħqu dejjem dak il-livell.

Staqsejt x'kontribut se jagħtu l-ġenituri.

Importanti ħafna li l-ġenituri jissapportjaw b'kull mod, pero' barra li jagħtu support nixtieqhom ukoll jipparteċipaw kemm hu possibbli f'dak kollu li jkun qed isir.

Diġa' għedna li ċertu kulturi għad iridu jinbnew u anke din hija kultura, u ma nieħduhiex bi kbira li rridu nibnuha.

Sa ftit ilu l-klassi kienet ir-renju għall-iskola u għaċ-ċentru.

Il-klassi kienet ir-renju ta' l-għalliema.

Forsi kien hemm ċertu kburija wkoll f'dan il-ħsieb.

Kien hemm ċertu impenn, u l-ġenituri kellhom sehem mod ieħor imma llum qed nirrealizzaw illi nfallu jekk ma ndaħħlux lill-ġenituri.

Kif se nġibu lill-ġenituri jipparteċipaw?

Forsi għadna lura minn parteċipazzjoni li ġieli tara f'pajjiżi barranin fejn il-ġenituri jissapportjaw anke t-tagħlim, pero' qegħdin nipprovaw.

Per eżempju se nagħmlu kors għall-ġenituri ta' tfal li għandhom id-dyslexia.

U bħalma se nagħmlu għall-ġenituri ta' tfal li għandhom id-dyslexia, … Kif jista' jkun li t-tifel jingħata support mit-teacher jew mill-unit tad-dyslexia u mbagħad meta jmur id-dar biex jagħmel il-homework ma jkun hemm ħadd min isostni dawk il-prinċipji kollha li jkunu ngħataw mill-għalliema matul il-ġurnata?

Dan huwa biss eżempju imma dan il-konċett irid jidħol f'ħafna iżjed oqsma.

Issemma n-numru ta' studenti fil-klassi.

Jiena m'għandix in-numri f'idejja; huwa dipartiment ieħor li jżomm dik l-istatistika, iżda jiena nuża dik l-istatistika għal ħafna raġunijiet u żgur li ma jirriżultalix li fl-iskejjel ta' l-Istat hemm klassijiet b'iżjed minn 30 tifel u tifla.

GĦal kuntrarju, hemm numru sostanzjali ta' klassijiet li huma ferm iżgħar minn hekk.

IĊ-CHAIRPERSON: Skużani qed ninterrompik, Ms. Vella, iżda tajjeb jingħad li jekk fil-klassi jkun hemm tfal bi bżonnijiet speċjali, in-numru massimu ta' 30, jonqos.

MARY VELLA: Jekk inqiegħdu fuq din il-mejda statistika li turi n-numru ta' studenti fi klassijiet ta' l-Istat, naħseb li naraw li m'għandniex daqshekk inkwiet.

Punt ieħor li ssemma huwa dak dwar l-istreaming.

Fil-kurrikulu minimu nazzjonali hemm riferenza li fl-aħħar sentejn tal-primarja tieqaf is-sistema ta' abbiltajiet imħallta, jiġifieri jkun hemm l-istreaming.

L-istreaming huwa maħsub biex joħloq klassijiet kemm jista' jkun omegeni, meqjusa minn ħafna għalliema bħala l-klassijiet li l-iżjed jiffavorixxu t-tagħlim.

Naf ukoll illi f'numru ta' skejjel qed tidħol il-prattika tas-setting, jiġifieri għal biċċa l-kbira tal-ħin, it-tfal ikunu fi klassi ta' ħiliet imħallta, pero' mbagħad għal ċerti suġġetti jitqassmu fi gruppi differenti.

L-istreaming kien wieħed mis-suġġetti li l-iżjed irċevejna feedback dwaru, sew qabel ma ħareġ l-ewwel abbozz u sew qabel ma ħareġ it-tieni abbozz.

U naħseb li bħala nazzjon irridu nibdew sistema ta' riċerka dwar dan is-suġġett.

Irridu naraw kif inħaddmuh u x'effetti għandu - mhux bilfors effetti negattivi - pero' barra minn hekk, irridu naraw x'inhu l-aħjar mezz biex inħaddmuh.

S'issa, m'hemm l-ebda riċerka magħmula b'mod xjentifiku, huma iżjed impressjonijiet li għandna u għalhekk hemm bżonn ta' riċerka magħmula b'mod xjentifiku u b'ċerta serjeta' anke fuq perijodu ta' żmien.

Mistoqsija oħra li saret kienet kif għalliema se tlaħħaq ma' klassi ta' diversita' kbira.

Ovvjament dan jirrikjedi taħriġ, pero' jien nemmen li min ħiereġ mill-Universita' llum, għandu dan it-taħriġ.

Naturalment ma rridux nidħku bina nfusna; irridu nammettu li dan jirrikjedi impenn kbir u ħafna preparazzjoni.

Dalgħodu stess smajt teacher ġdida titkellem dwar kif qed tara l-klassi tagħha.

Qed tara numru ta' tfal li huma gifted, oħrajn li huma ftit anqas gifted u oħrajn li għandhom bżonn aktar għajnuna.

Qed tara li x-xogħol tagħha jitlob impenn kbir u jitlob ukoll preparazzjoni kbira.

Per eżempju, għadna m'aħniex kapaċi nużaw ir-riżorsi tat-tfal stess f'dik li hi peer help li tgħin iż-żewġ naħat.

Dan huwa kollu taħriġ li hemm bżonn isir.

Issemma wkoll l-ambjent ta' l-iskola u l-fatt li l-ambjent ta' ċerti skejjel huwa pjuttost ostili.

Bħala persuna li sa ftit taż-żmien ilu kont kap ta' skola, dan il-punt laqatni għax hija ħasra jekk l-ambjent ta' l-iskejjel tagħna ikun wieħed ostili.

Jista' jkun ostili, kemm l-ambjent fiżiku u kemm l-ambjent soċjali ta' kif jilqgħek il-post.

Inti għedt li forsi t-tfal qed joħorġu kmieni mill-iskola minħabba l-ambjent ostili ta' l-iskejjel pero' rrid ngħid li qed isiru numru ta' programmi li l-għan tagħhom huwa li tingħata għajnuna lit-tfal, per eżempju, programmi li għandhom x'jaqsmu ma' bullying.

Jekk irridu naraw għala l-istudenti qed joħorġu kmieni mill-iskola, irridu nħarsu lejn il-kwestjoni ta' rilevanza.

L-ambjent jista' jkun ostili jekk mhux qiegħed ikun rilevanti.

Kieku kellna nqisu lilna nfusna f'sitwazzjoni li m'aħniex nifhmu, kemm se ndumu mingħajr ma naraw x'nistgħu nagħmlu?

Jiġifieri importanti li wieħed jikkonsidra wkoll il-kwestjoni ta' rilevanza u naħseb li l-iskejjel diġa' qegħdin jipprovaw jindirizzaw din il-problema.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak, Ms. Vella.

L-Onor.

CARMELO ABELA: Se nipprova nkun fil-qosor u ma nirrepetix dak illi diġa' staqsew sħabi.

Ċertament illi ħadd m'għandu xi jgħid kontra l-għanijiet u prinċipji sbieħ li nsibu fid-dokument.

Forsi xi wħud minnhom jistgħu jitjiebu jew jinstabu metodi differenti ta' kif jitwettqu, pero' forsi l-ikbar problema hija kif se naslu biex inwettqu l-prinċipji u għanijiet sbieħ li qed nipproponu.

Żgur li dan ma jiddependix biss minn naħa ta' min fassal il-curriculum jew mid-dipartiment tiegħek biss, imma jiddependi wkoll minn dipartimenti oħra li wkoll iridu jagħtu l-parti tagħhom.

U fost il-prinċipji li nsibu f'dan l-abbozz, hemm l-ambjent tat-tagħlim.

Jekk l-ambjent ikun wieħed komdu, it-tfal se jħossuhom aktar at home u l-għalliema se jħossuhom kważi kważi mbuttati u mġiegħla li jagħtu their utmost.

M'għandix dubju li ħafna mill-għalliema diġa' jagħtu their utmost, imma jekk l-ambjent ikun wieħed komdu, żgur li se jħossuhom illi jridu jagħtu iktar.

Kif se naslu biex l-ambjent fiżiku ta' l-iskejjel - dan ma jiddependix direttament minnek jew mis-sezzjoni li tmexxi - li jirrikjedi wkoll finanzi, jingħata l-prijorita' mhux biss mil-lat ta' aċċessibbilta' imma anke mil-lat ambjentali ġenerali?

Jien inħoss li anke dan jgħin biex l-aspett komunitarju jikber u l-idea li l-iskola hija segregata mill-bqija tal-komunita', bil-mod il-mod tibda tinqata' meta l-iskejjel isiru iktar friendly għal kulħadd, inkluż għall-komunita'.

Punt ieħor li xtaqt nagħmel huwa dwar l-edukazzjoni inklużiva.

Ċertament illi f'dan l-għan hemm diffikultajiet, pero' naħseb illi hemm long-term objectives f'dan ir-rigward u nixtieq nistaqsi jekk il-long-term objective huwiex li l-iskejjel speċjali jispiċċaw.

Forsi jkun tajjeb illi nisimgħu opinjonijiet ta' nies oħrajn li nifhem huma wkoll preżenti hawnhekk u li żgur għandhom ideat x'jgħaddu.

Il-kurrikulu jagħmel riferenza għall-edukazzjoni inklużiva u f'paġna 21 taħt il-Prinċipju 8: Edukazzjoni Inklużiva, qed jingħad li:

"Sakemm il-pajjiż jasal biex iwettaq il-proġett ta' inklużjoni sħiħa ...'',

allura qed nifhem illi l-mira tagħna hija li xi darba l-iskejjel speċjali jispiċċaw jew għallinqas jonqsu?

Nixtieq il-kummenti tiegħek dwar dan.

Punt ieħor li nixtieq insemmi huwa dwar il-preparazzjoni ta' l-għalliema, mhux biss l-għalliema li ilhom li ggradwaw u ilhom snin jaħdmu f'dan il-qasam u li forsi hemmhekk hemm l-akbar diffikultajiet, imma anke l-għalliema li qed jiggradwaw issa jew li se jiggradwaw fil-futur.

Fl-intervent tiegħek diġa' aċċennajt illi suppost li l-għalliema li ħerġin mill-Universita' huma ppreparati, jew inkella orjentati aktar lejn l-għanijiet u l-prinċipji li nsibu fil-curriculum, imma naħseb irridu naraw jekk hemmx bżonn ta' aktar titjib sabiex l-għalliema li għadhom se jiggradwaw mill-Universita' joħorġu aktar orjentati lejn it-tip ta' ħsibijiet u għanijiet li nsibu f'dan il-curriculum.

L-aħħar punt li nixtieq insemmi huwa dwar l-edukazzjoni fiżika u l-isports fl-iskejjel.

Jiena nħoss illi fil-maġġoranza ta' l-iskejjel tagħna, għandna nuqqas ta' attivita' sportiva.

Qisha l-attivita' sportiva tiddependi mill-interess li jieħdu l-għalliema jew kapijiet ta' l-iskejjel.

Bil-kliem ngħidu ħafna li l-isports huwa importanti, imma mbagħad fil-prattika ..… Naħseb li mhux il-lingwi u s-suġġetti akkademiċi biss huma essenzjali, iżda anke l-isports allura paripassu mas-suġġetti kollha mgħallma fl-iskola, tajjeb li l-istudenti jifhmu l-importanza ta' l-isports u forsi fuq dan is-suġġett tajjeb nisimgħu l-opinjonijiet ta' ħaddieħor, fosthom l-EO inkarigat mill-edukazzjoni fiżika u anke l-president tal-Kunsill Malti għall-Isport.

Forsi nistgħu nġibu hawnhekk lil dawn iż-żewġ persuni sabiex jesprimu l-ideat tagħhom fuq dan il-punt.

Importanti naraw kif l-iskejjel tagħna jkunu aktar friendly għat-tfal.

Dan il-kurrikulu jirrigwarda tfal ta' bejn it-tliet snin u s-16-il sena u allura żgur li għandhom ħafna enerġija x'jaħlu, imma ma naħsibx illi qed nagħtuhom spazju biżżejjed … Jien niftakar li meta kont f'Year 6 ma kenux iħalluna nilagħbu l-football għax fl-opinjoni tagħhom kien ħela ta' ħin; kien aktar importanti li ngħaddu għall-junior lyceum!

IĊ-CHAIRPERSON: Pero' nassigurak illi llum is-sistema m'għadhiex hekk.

Nista' ngħidlek li t-tifla tiegħi li qiegħda Year 6, minkejja li se tagħmel l-eżami għad-dħul fil-junior lyceum, tilgħab in-netball, u t-tifel jilgħab il-football l-iskola.

CARMELO ABELA: Illum għandi 27 sena u allaħares l-affarijiet ma nbidlux minn meta kont l-iskola jien!

Jien għedt kif kienet il-mentalita' dak iż-żmien, pero' nħoss li anke llum l-attivita' sportiva fl-iskola tiddependi ħafna mill-għalliema jew kap ta' l-iskola.

Forsi t-tfal tiegħek fortunati għax sabu min iħeġġiġhom f'dan il-qasam, imma ma naħsibx illi kulħadd hu bħalhom.

Nixtieq li l-isports jingħata iktar attenzjoni għax għalkemm fil-curriculum insibu riferenza għall-attivitajiet sportivi, ma nħossx li l-isports qed jingħata l-importanza mistħoqqha.

L-aħħar ħaġa li nixtieq nistaqsi hija jekk hemmx schedule ta' kemm se jingħata ħin għal kull suġġett.

Fil-kurrikulu jissemmew is-suġġetti ta' importanza għall-iskola, pero' nixtieq nistaqsi jekk hemmx dettalji bħalma huwa t-tul ta' lezzjonijiet, eċċ.

IĊ-CHAIRPERSON: Dak hu proprju li qed jipprova ma jagħmilx il-kurrikulu.

Ma tridx tħallat il-kurrikulu ma' sillabi u ma' numru ta' lezzjonijiet.

CARMELO ABELA: Mhux qed ngħid li dawn id-dettalji jkunu inklużi fil-kurrikulu, pero' forsi bħala addenda għalih, għax fl-aħħar mill-aħħar trid tingħata indikazzjoni ta' kemm għandu jingħata ħin għal kull suġġett.

Ċertament mhux il-għan tal-kurrikulu li jiffissa ħinijiet, il-kurrikulu jitkellem b'mod ġenerali, pero' l-ħin ta' l-iskola huwa stipulat u allura la hemm ċertu importanza għal ċertu suġġetti, hemm limitazzjonijiet ta' ħin ukoll.

Jekk din l-informazzjoni hija available, forsi tajjeb jekk tingħatalna, ovvjament mhux issa, imma f'xi laqgħa oħra.

IĊ-CHAIRPERSON: Ms. Vella, fin-nofs siegħa li baqa' nixtieqek tirrispondi l-mistoqsijiet kollha li sarulek.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni): Jekk tippermettili, Madam Chairperson, mhux aħjar li l-ewwel isirilha l-mistoqsijiet kollha imbagħad twieġeb għalihom f'daqqa?

IĊ-CHAIRPERSON: Hekk kont se nissuġġerixxi; li Ms.Vella tieħu l-mistoqsijiet kollha, imbagħad tgħaqqad kollox, pero' ma xtaqtx nagħti l-impressjoni li qed nipprova neħles.

Nixtieq li llum nisimgħu wkoll lil Fr. Charles Mallia.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Qabel xejn, irrid ngħid illi fl-opinjoni tiegħi dan id-dokument jagħmel ġieh kbir lill-poplu Malti lejliet il-millennju l-ġdid.

M'għandix dubju li dan jirrifletti s-serjeta' u l-impenn sħiħ ta' kull min ipparteċipa u kkontribwixxa biex jitlesta dan id-doklument.

Filwaqt li hemm enfasi ripetuta fuq il-viżjoni ħolistika, problemi li lili jinkwetawni meta nħares lejn l-edukazzjoni kemm bħala missier u kemm bħala politiku, m'humiex indirizzati.

L-ewwel problema hija l-kwestjoni tal-privat.

Jiena naf illi l-biċċa l-kbira ta' tfal li għandhom għaxar snin, imorru l-privat.

Illum you are the odd one out jekk ma tmurx għal-lezzjonijiet tal-privat meta jkollok għaxar snin.

Għalija, din hija sitwazzjoni li m'hijiex normali.

Naturalment nemmen illi jista' jkun hemm tfal li jkollhom bżonn privat jekk ikollhom ċertu diffikultajiet, pero' żgur li fi żmieni l-privat ma kienx jingħata lil tfal ta' għaxar snin daqskemm qed jingħata llum.

Din hija preokkupanti ħafna.

Il-ġimgħa l-oħra nzertajt kont waqt parent's encounter u rajt omm ta' tifel ta' għaxar snin, literally breaking down għaliex it-tifel tagħha kien se jagħmel l-eżami għal skola sekondarja ftit tax-xhur wara.

Naħseb li l-istress li hemm fuq it-tfal minn eta' daqshekk żgħira, m'hijiex indirizzata fil-kurrikulu.

Naħseb li hemm ħafna aspetti ta' prevenzjoni li m'humiex indirizzati.

Is-Sibt li għadda kont qiegħed ngħin lit-tifel tiegħi fis-suġġett ta' l-istudji soċjali u waħda mid-domandi li kellu fuq il-preistorja kienet fejn jinsab Skorba.

Ma nafx kemm minnkom tafu fejn jinsab, jiena personalment ma kontx naf li jinsab fl-Imġarr u meta mort inżur il-post il-Ħadd wara nofsinhar, sibt illi l-bini megalitiku jinsab fi stat delapidat, m'hemm l-ebda spjegazzjoni dwar il-post u l-post m'huwiex miżmum fl-istat li jixraqlu.

Hemm bżonn li tifel ta' għaxar snin jidħol f'ċertu dettalji?

Jekk tidħol fil-website tal-gvern u tmur fuq siti storiċi, issib paragrafu jew tnejn fuq iż-żmien preistoriku, imma t-tfal ta' għaxar snin qed ikollhom jistudjaw paġni u paġni u dettalji u dettalji li forsi m'humiex daqstant importanti għalihom.

Mhux qed nitkellmu fuq il-Ġgantija imma fuq Skorba li għalkemm ukoll huwa importanti … La semmejt it-tempji tal-Ġgantija tajjeb ngħid ukoll li dan is-sajf mort inżurhom u anke f'dawn it-tempji, ma kien hemm l-ebda spjegazzjoni dwar il-post.

Jekk hawnhekk qed ngħidu li rridu nsibu l-ħin biex it-tfal iżuru l-monumenti storiċi, nippretendi li fis-siti jkun hemm spjegazzjoni ċara għal min ikun qed iżurhom, sew jekk huma turisti, u sew jekk huma Maltin.

It-teknoloġija anke hawn trid tidħol.

Nemmen li għandu jkun hemm viżjoni iktar ħolistika.

Il-viżjoni m'għandhiex tibda biss mill-grada ta' l-iskola 'l ġewwa.

Hemm fejn wieħed jiftaħ b'mod iktar sħiħ.

Problema oħra li tinkwetani u li frankament ma rajthiex enfasizzata, huwa l-preġudizzju li jista' jkun hemm kontra tfal li jagħżlu s-snajja'.

Hawn tfal li għandhom potenzjal kbir f'dan il-qasam, imma wisq nibża' li għad hemm preġudizzju fl-imħuħ ta' xi nies dwar tfal li jagħżlu s-snajja'.

Ovvjament li m'għandux ikun hekk.

Kulħadd huwa bżonnjuż, irrispettivament liema linja wieħed jagħżel.

Li jinkwetani huwa l-fatt li minkejja li forsi minn fuq, din il-problema ma tidhirx, din il-problema hija reali u tinħass fost in-nies in ġenerali.

L-aħħar punt illi nixtieq nagħmel huwa dwar il-proposti li saru mill-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita'.

Fost affarijiet oħra, il-kummissjoni tgħid li fir-rigward tat-tfal li huma l-aktar fil-periklu, imkien ma jissemmew b'isimhom tfal b'diżabilita' meta huma fost l-ikbar grupp ta' tfal vulnerabbli fil-popolazzjoni skolastika.

Naturalment il-kummissjoni għandha raġun, imma anke hawn, wieħed irid jiftaħ aktar.

Jekk se nitkellmu fuq tfal b'diżabilita', ma rridux naraw ukoll tfal ta' ġenituri b'diżabilita'?

L-enfasi li nixtieq nagħmel huwa l-bżonn li wieħed ikun iktar miftuħ u li l-viżjoni, bil-fatti u mhux bil-kliem biss, tkun iktar ħolistika.

Id-dokument isemmi diversi aspetti, per eżempju, prevenzjoni u screening ta' diversi problemi, imma importanti li wieħed jidentifika.

Dan il-kumitat għamel numru ta' sessjonijiet jitkellem dwar children at risk u minn dawk il-laqgħat deher ċar illi l-id il-leminija ma kenitx taf x'inhi tagħmel l-id ix-xellugija.

Hemm ħafna modi kif id-dipartiment ta' l-edukazzjoni jidentifika t-tfal li huma f'riskju u jiena nemmen li filwaqt li għandu jkun hemm prevenzjoni u screening b'mod ġenerali, aktar attenzjoni għandha tingħata lit-tfal f'riskju.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak, Onor. Farrugia.

Ms. Vella, se nipprova nitlob l-impossibbli minn għandek!

Jekk tista' tirrispondi għall-mistoqsijet kollha li sarulek f'għaxar minuti, napprezza ħafna.

MARY VELLA: Se nipprova nirrispondi fil-qosor il-mistoqsijiet kollha li saruli.

L-ewwel waħda kienet fuq l-ambjent fiżiku tat-tagħlim.

Normalment ikun hemm programmi ta' xogħol li jridu jsiru fl-iskejjel biex l-ambjent fiżiku jinżamm fi stat tajjeb.

Isir pjan tal-bżonnijiet ta' l-iskejjel u ħafna drabi dan jitwettaq matul il-vaganzi tas-sajf biex kemm jista' jkun l-istudenti ma jitqiegħdux f'periklu.

Naf li għal ħafna raġunijiet, kull ministru ta' l-edukazzjoni jitwaħħax minn dan il-programm.

Il-problema m'hijiex biss dik ta' fondi imma hija wkoll in-nies illi jkunu se jaħdmu fl-iskola.

Naħseb irridu nammettu li din hija waħda mill-areas li tagħti ħafna ħsieb u ħafna inkwiet.

Ma rridux ninsew l-immensita' ta' dak li nkunu dħalna għalih.

Aħna lkoll kemm aħna għandna dar u nafu li biex inżommuha fi stat tajjeb, tirrikjedi ħafna xogħol, aħseb u ara kemm jirrikjedu xogħol il-kwantita' kbira ta' skejjel li għandna.

Irridu nżommu dan il-fatt quddiem għajnejna.

Jiena kont kap ta' skola kbira u nista' ngħidilkom li diffiċli ħafna biex tlaħħaq magħha.

Ix-xogħol irid isir b'mod kontinwu, pero' naħseb li l-attenzjoni li qiegħda tingħata hija waħda kontinwa.

Jekk tistaqsini aħniex sodisfatti b'dak li qed isir, ngħid li le, u ngħid li le, għaliex aħna dejjem nixtiequ l-aħjar għall-istudenti tagħna.

Mistoqsija oħra li saritli kienet jekk aħniex se naslu biex xi darba nwarrbu l-iskejjel speċjali.

Mill-esperjenza ta' madwarna nistgħu naraw li għalkemm għandna l-edukazzjoni iklużiva, li hija pożittiva ħafna, l-iskejjel speċjali li jieħdu każijiet partikolari għadhom jeżistu u naħseb li se jkomplu jeżistu.

Hawn nies illi huma ħafna iżjed esperti minni fuq dan il-punt, pero' minn dak li naqra nsib illi f'pajjiżi barranin, dawn it-tip ta' skejjel inżammu.

Punt ieħor kien fuq kemm huma ppreparati n-newly appointed teachers.

Jien naħseb illi hemm bżonn inħarsu lejn żewġ aspetti.

Wieħed minnhom huwa li naraw kif nistgħu nutilizzaw aħjar l-induction year li hija l-ewwel sena ta' l-għalliema, u l-ieħor huwa li nikkonsidraw l-idea li fl-iskola jkollok mentors u teachers li jistgħu jgħinu anke lill--għalliema ġodda u f'paġna 52 tal-kurrikulu hemm ħjiel, hemm bidu, ta' l-idea ta' development schools.

M'għandix ħin nidħol fid-dettall, pero' dan il-ħsieb jinsab f'paġna 52.

Punt ieħor li ssemma kien dwar l-isports u ġie mistoqsi jekk huwiex il-każ illi jiġu hawnhekk nies involuti f'dan il-qasam sabiex jagħtu l-kontribut tagħhom.

Naturalment m'hijiex f'idejja min jiġi mistieden għal dawn il-laqgħat, pero' naf żgur illi għandna sezzjoni li qiegħda taħdem ħafna dwar dan, qiegħda taħdem permezz ta' subject coordinators u peripatetic teachers.

Għalkemm ma rridx nieħu fit-tul, irrid ngħid li ma nixtieqx illi t-teachers tal-klassi jabdikaw id-dmrijiet tagħhom meta jkollhom l-għajnuna ta' peripatetic teachers.

Nixtieq illi ndaħħlu ħafna iżjed support u qed nipprovaw inkabbru l-grupp ta' peripatetic teachers, u nkabbruh mhux biss fin-numru, imma anke f'dawk il-ħiliet li jkunu qegħdin joffru.

Xi wħud minn nies li għandna huma imħarrġa ħafna pero' ma nixtieqx illi naslu fi stat fejn it-teachers jabdikaw, għax inkella ma naslux.

Issemmiet ukoll it-timetable u ġie mistoqsi jekk għamilniex ħin stipulat għal kull suġġett.

Fl-ewwel abbozz dan il-punt kien wieħed mill-punti illi qajjem reazzjoni.

Jekk naraw x'jiġri f'pajjiżi barranin naraw li hemm pajjiżi fejn il-ħin huwa kważi preskritt u hemm pajjiżi oħrajn li jistipulaw li ċertu suġġetti m'għandhomx jingħataw anqas minn ċertu persentaġġ ta' ħin.

Per eżempju l-bieraħ konna qed nisimgħu li fl-Iskozja hemm numru ta' sigħat, qisu 80% tal-ħin, li huwa preskritt għal ċertu suġġetti bħalma huma l-lingwi, matematika, xjenza, arti espressiva, eċċ., u l-20% l-oħra jmorru għal dawk l-affarijiet li tiddeċiedi fuqhom l-iskola.

Hemm modi differenti kif tista' taħdem.

Naħseb importanti li nżommu gwida, qafas, pero' fl-istess ħin irridu nagħtu ċans għall-għażliet illi għidna li se nagħtu lill-iskejjel.

L-Onor.

Farrugia semma l-punt dwar il-privat.

Il-kwestjoni tal-privat ma ssemmietx fil-kurrikulu, pero' nixtiequ jirriferi għal kull fejn jissemma l-assessjar.

Mhux għal xejn qed jingħad illi se jkun hemm assessjar formattiv u f'ċertu waqtiet imsieħeb ma' dak summattiv.

Parti mill-problema tal-privat ġejja mis-sistema ta' assessjar summattiv u fil-verita' qed nipprovaw ngħinu wkoll bit-tipi ta' karti ta' l-eżami li qed nagħmlu.

Irrid ngħid li tajna ħafna attenzjoni lill-karti ta' l-eżami għad-dħul fil-junior lyceum u jekk tmur tara l-karti ta' l-eżami ta' dawn l-aħħar tliet snin u tara l-partijiet fuq il-preistorja, tara li t-tifel tiegħek ma kienx ikollu bżonn jidħol fid-dettall li qed tgħid illi kellu jidħol fih, pero' għadna ma nistgħux infiehmu dan il-punt.

Nixtieqek tħares lejn il-mistoqsijiet li kien hemm fuq il-preistorja fl-aħħar eżami.

Kienu skill-based ħafna u bil-background li jkunu tawhom it-teachers, ikunu jistgħu jaslu għal ċertu konklużjonijiet u jkunu jistgħu jesprimu ruħhom.

Naturalment m'iniex ngħid illi wasalna.

Meta ħriġna l-ewwel karta b'dan it-tip ta' mistoqsijiet, xi ħadd iltaqa' ma' għalliem u qallu: Dak mhux eżami kellu, dak jaħseb ried!

Tant aħna imdorrija li rridu nitgħallmu u nagħtu lura, li ċertu affarijiet huma diffiċli tfehemhom.

L-Onor.

Farrugia semma wkoll l-istat fiżiku ta' postijiet storiċi bħalma huma Skorba u l-Gġantija, pero' mhux se nidħol f'dan l-aspett.

Qed inħajru lill-iskejjel biex meta jieħdu t-tfal għal żjajjar f'dawn it-tip ta' postijiet, it-tfal ikollhom xi tip ta' hands-on experience.

Fis-sens li jieħdu xi materjal magħhom u jidentifikaw xi ħaġa, pero' mhux illi jidħlu f'dettall.

Nixtieq li ġibt miegħi materjal li kien suġġerit għal tfal ta' Year 5.

Nista' ngħidilkom li huwa ferm differenti minn xi ħaġa xotta xotta ta' ktieb illi nippretendu li t-tfal ikunu jafu.

Fis-suq hawn kotba kummerċjali li qed jgħabbu lit-tfal b'ċertu dettall li m'għandhomx bżonn.

Dawn m'humiex il-kotba li qed nissuġġerixxu aħna.

Għamilna syllabus li jagħti indikazzjoni ta' x'aħna nistennew mit-tfal, pero' donnu għad hawn min ma jistax jemmen li t-tfal m'għandhomx bżonn tant dettall minkejja li jkun hemm bil-miktub li sa ċertu dettall biss għandek tasal.

Sfortunatament il-mistoqsija "Imma jekk imbagħad toħroġ xi ħaġa fl-eżami?", xorta għadna nisimgħuha.

M'hijiex se toħroġ.

Lit-tfal qed ngħabbuhom ħafna iżjed milli qed nitolbu.

Ħriġna teaching material għas-social studies, għandna CD għas-suġġett tal-geography, qed nippreparaw oħra għal history … Ejja nagħtu ħarsa lejhom.

Nixtiequ li nistgħu nagħmluhom bil-kulur, pero' nixtieqkom tħarsu lejhom u taraw illi t-tfal m'għandhomx bżonn dettalji daqs kemm taħsbu intom.

Issemma l-preġudizzju kontra t-tfal li jagħżlu s-snajja'.

Iva, ċerti preġudizzji jeżistu u semmejniehom ukoll.

Irridu nibdew nifhmu li s-snajja' m'humiex xi ħaġa li tgħallimthom u se tużahom f'ħaġa partikolari biss.

Naħseb li anke t-tip ta' terminoloġija li nużaw trid tinqata'.

Il-preġudizzji jinbnew bil-mod fuq numru ta' snin u jinħattu daqshekk ieħor bil-mod.

Issemma l-punt li l-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita' talbet għal riferenza iżjed diretta għal tfal b'diżabilita'.

Naħseb li l-kurrikulu juri kemm hu ħolistiku meta qed iqis it-tfal b'diżabilita' bħala tfal f'riskju mingħajr ma jagħti label lil xi grupp partikolari.

Naħseb huwa s-sens ħolistiku tiegħu li ma jġegħlekx tara biss f'riskju lit-tfal b'diżabilita'.

Tafu li fl-iskejjel tagħna għandna tfal li huma fost l-iżed gifted u fost the highest achievers, li huma f'riskju?

Donnu ħadd ma jimmaġina li anke dawn it-tfal jistgħu qed isibu diffikultajiet.

Meta jien kont head ta' junior lyceum u kont nibni ċertu għajnuna għall-istudenti, kien hemm min kien jgħidli li fil-junior lyceum m'hemmx tfal f'riskju.

Lili jogħġobni l-fatt li meta għedna "it-tfal f'riskju" ma konniex qed nirriferu biss għal dawk it-tfal b'diżabilita' imma għat-tfal kollha li huma f'xi tip ta' riskju.

Per eżempju llum semmejt leħen ta' xi ħadd li forsi s'issa għadu ma nstemax, il-leħen tal-high achievers.

L-Onor.

Farrugia qal li kien hemm każi fejn l-id il-leminija ma kenitx taf x'inhi tagħmel l-id ix-xellugija.

Nispera li jien ma kontx waħda minnhom, tal-lemin jew tax-xellug!

Ma nixtieqx illi nkun id li ma tkunx taf x'inhi tagħmel l-oħra!

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzjak, Ms. Vella.

Wara din il-laqgħa fejn għamilna gruelling session ta' kważi sagħtejn nibbumbardjaw lil Ms. Vella biex tagħti l-veduti tagħha, nirrealizza għaliex il-kurrikulu huwa daqshekk perfezzjonist!

Jien naħseb illi Ms. Vella ħaqqha prosit wara l-inkjesta li rnexxielna ngħadduha!

Kif għedt qabel, xtaqt li llum nisimgħu lil Fr. Charles Mallia, pero' ma nafx jekk Fr. Mallia jippreferix jibda bid-diskors tiegħu llum jew inkella għada.

Wieħed jifhem illi meta qed niddiskutu l-kurrikulu u jkollna magħha d-Direttur għall-Iżvilupp tal-Kurrikulu, żgur li se jsiru għadd ta' domandi.

Dak huwa l-mod kif nieħdu feedback u nitgħallmu mis-sitwazzjoni.

Naħseb aħjar jekk naġġornaw u għada nibdew bil-kontribuzzjoni ta' Fr. Charles Mallia.

Nirringrazzjakom ilkoll.

Il-lejl it-tajjeb.

Fit-8.55 p.m. il-Kumitat aġġorna għal nhar l-Erbgħa, 20 ta' Ottubru, 1999 fis-7.00 p.m. bl-istess aġenda.


KUMITAT PERMANENTI DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

LAQGĦA NRU.

It-Tlieta, 19 ta' Ottubru, 1999

Il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali ltaqa' fil-Palazz, il-Belt Valletta, fis-7.10 p.m

L-Onor.

Helen D'Amato, President tal-Kumitat, ippresediet.

PREŻENTI

L-Iskrivana qalet it-talba.

Il-Minuti tal-laqgħa Nru. 14 li saret fit-18 ta' Ottubru, 1999 kienu konfermati.

Il-President tal-Kumitat talbet il-permess tal-Kumitat sabiex membri mill-mezzi tax-xandir ikunu jistgħu jieħdu filmat ta' parti minn din il-laqgħa.

Il-permess ingħata.

ABBOZZ FINALI TAL-KURRIKULU MINIMU NAZZJONALI - KONTINWAZZJONI

Il-President tal-Kumitat informat lill-Kumitat li rċeviet ittra mingħand is-Sur Joseph M Camilleri, Chairman tal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita', b'riferenza għar-rakkmandazzjonijiet li l-istess Kummissjoni bagħtet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni fir-rigward ta' persuni b'diżabilita' fil-Kurrikulu Minimu Nazzjonali.

Il-Kumitat stieden lil Ms Mary Vella, Director Curriculum Development, Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni, tieħu sehem fid-diskussjoni dwar il-Kurrikulu Minimu Nazzjonali.

Fit-8.55 p.m. id-diskussjoni kienet interrotta u l-Kumitat aġġorna għal nhar l-Erbgħa, 20 ta' Ottubru 1999 fis-7.00 p.m. bl-istess aġenda.

GĦALL-ISKRIVAN TAL-KAMRA

PRESIDENT TAL-KUMITAT

Proceedings, agenda, minutes and transcripts of the parliamentary committees docx


KUMITATI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

KUMITAT DWAR L-AFFARIJIET SOĊJALI

AVVIŻ

Laqgħa Nru. 16

L-Erbgħa, 20 ta' Ottubru 1999 fis-7.00 p.m.

L-Onor.

Helen D'Amato, President tal-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali, tavża li l-Kumitat ser jiltaqa' nhar l-Erbgħa, 20 ta' Ottubru 1999 fis-7.00 p.m. fil-Kamra tal-Kumitati fil-Palazz il-Belt b'din l-aġenda:-

Diskussjoni fuq l-abbozz finali tal-Kurrikulu Minimu Nazzjonali - Kontinwazzjoni.

20 ta' Ottubru 1999 SKRIVAN TAL-KAMRA