DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

It-Tnejn, 15 ta' Ottubru 2018

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

It-Tnejn, 15 ta' Ottubru 2018

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fis-Sala tal-Parlament,

il-Belt Valletta, fis-6.02 p.m.

It-Tnejn, 15 ta' Ottubru 2018

L-ISPEAKER (Onor. Anġlu Farrugia): Ninforma lill-Kamra li s-Sedja ħadet inkonsiderazzjoni t-talba tal-Onor.

Marlene Farrugia sabiex tiġi rreġistrata bħala msiefra fuq xogħol tal-Partit fis-seduta 140 tad-9 ta' Ottubru 2018.

Is-Sedja qed tordna l-korrezzjoni relattiva fil-Minuti tas-seduta msemmija.

Il-Minuti tas-Seduta Nru 143, li saret fl-10 ta' Ottubru 2018, ġew ikkonfermati.

L-ISPEAKER: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Ir-rapport tal-parteċipazzjoni tas-Sedja fis-CPA Climate Change Workshop for Small Branches, li kienet ippreseduta mill-istess Sedja, li nżammet fil-Kenja bejn l-10 u t-13 ta' Ottubru 2018.

Nixtieq ukoll ninforma lill-Membri li proprju fid-daħla tal-Parlament tqiegħdet statwa ta' Kristu Rxoxt li hi opra artistika ta' Angelo Biancini mill-iskola ta' Faenza, li l-Qaddis Papa Pawlu VI, li kif nafu huwa ddikjarat qaddis, kien ta bħala rigal speċjali u uniku lill-Eks Prim Ministru Dom Mintoff f'Ġunju 1977.

Kif għidt, din l-istatwa qiegħda fid-daħla tal-Parlament.

DEĊIŻJONI TAS-SEDJA

L-ISPEAKER: Is-Sedja rat it-traskrizzjoni tas-seduta ta' nhar l-Erbgħa, 10 ta' Ottubru, 2018 li kienet ippreseduta mid-Deputy Speaker, l-Onor.

Claudette Buttigieg, speċifikament il-ħin tal-Aġġornament, li kien qed jittieħed mill-Onor.

Simon Busuttil, fejn saret it-talba għal ruling.

Mill-istess traskrizzjoni jirriżulta illi fuq point of order, il-Whip tal-Gvern l-Onor.

Byron Camilleri talab lis-Sedja sabiex, anke fi stadju ulterjuri, tagħti ruling ai termini tal-Ordni Permanenti 60 u se nikkwota mid-dibattitu:

SIMON BUSUTTIL: Sinjura President, huwa messaġġ fih innifsu li lanqas iħalluk titkellem!

Hija xi ħaġa li tibgħat messaġġ waħidha!

Sinjura President, ħalli ngħidlek għaliex emmint.

Emmint għaliex kien hemm rapport kredibbli minn Daphne Caruana Galizia, illum maqtula, dwar iż-żewġ kumpaniji l-oħra.

Fuq il-kumpanija ta' Keith Schembri kellha raġun Daphne!

Dwar il-kumpanija ta' Konrad Mizzi kellha raġun Daphne!

Għalhekk emmint jien!

Emmint għax il-Prim Ministru mar għand il-Maġistrat biex jiftaħ inkjesta, li talabha hu, wara li serraħ rasu li l-provi sparixxew!

Telaq l-ajruplan, il-Kummissarju mar il-fenkata, imbagħad sejjaħ inkjesta!

(Interruzzjonijiet)".

Hawnhekk il-Ministru Chris Cardona kien pront u qajjem point of order fejn qal hekk:

CHRIS CARDONA: Li qed jgħid l-eks Kap tal-Oppożizzjoni Simon Busuttil hija allegazzjoni ta' tampering with evidence!"

SIMON BUSUTTIL: Emmint għax il-Prim Ministru – din l-ikbar waħda, Sinjura President – jaf ta' min hi l-kumpanija Egrant!

Għaddiena minn inkjesta biex l-inkjesta ma qaltilna xejn fuq min hi, imma hu jaf, għax kull ma kellu jagħmel kien li jistaqsi lil Brian Tonna u lil Karl Cini, u jgħidilhom: Għiduli issa ta' min hija Egrant.

Kien imissu qalilna fil-mument meta ħarġet l-Egrant f'April 2016!

Impossibbli li ma jafx!

Impossibbli li ma jafx il-Prim Ministru!

(Interruzzjonijiet)".

Għal dan l-aħħar kliem, l-Onor.

Busuttil qed jinċita jew qed jipprova jagħti x'jifhem li l-Prim Ministru b'xi mod għamel attività kriminali.

Din hija serja ħafna, u se nikkwotalek Ordni Permanenti 60 li jimpedih milli jgħid dan fuq Membru ta' din il-Kamra.

Nitolbok tieħu azzjoni, għaliex l-Onor.

Busuttil qed jgħid li kien hemm xi azzjoni kriminali.

Għax kieku l-Prim Ministru mar għand il-Maġistrat Bugeja, kien jaf ta' min hija Egrant, kif qed jallega hu, u ma qallux, dik tiġi azzjoni kriminali!

Għaldaqstant qed nikkwota artiklu 60 … (Interruzzjonijiet)".

Hawnhekk id-Deputy Speaker aċċettat li jitressaq point of order li reġa' qajjem il-Whip tal-Gvern meta qalet hekk:

"ID-DEPUTY SPEAKER: Qed naċċetta l-point of order għax l-Onor.

Byron Camilleri kkwota eżattament liema Ordni Permanenti qed jirreferi għaliha.

BYRON CAMILLERI: Qed nikkwota artiklu 60 u qed inħalli f'idejn is-Sedja sabiex tiddeċiedi.

Grazzi ħafna.

ID-DEPUTY SPEAKER: Se nitlob lill-Onor.

Busuttil biex jikkjarifika dak li għadu kif qal.

L-Onor.

SIMON BUSUTTIL: Mela le, jekk l-Onor.

Camilleri ma fehemnix, nerġa' nispjegalu.

Inti temmen li l-Prim Ministru ma jafx ta' min hija Egrant, Sinjura President?

(Interruzzjonijiet) Temmen li ma jafx!

Il-Prim Ministru taħseb li ma setax jistaqsi lil Karl Cini u l-konsulent tiegħu Brian Tonna ta' min hi Egrant?

(Interruzzjonijiet) U żgur li …"

Hawnhekk il-Whip tal-Gvern talab lis-Sedja għal ruling:

BYRON CAMILLERI: Sinjura President, nitolbok tieħu azzjoni!

Artiklu 60 tal-Ordnijiet Permanenti jitkellem ċar.

Hawnhekk japplika ftit ukoll artiklu 57, però nemmen li aktar japplika artiklu 60 f'dan il-każ.

Jeħtieġ tieħu azzjoni billi tgħidlu "iċċara kliemek".

Ma naħsibx li huwa biżżejjed, għax jidher biċ-ċar li mhux qed josserva dak li s-Sedja qed tordnalu!

Għaldaqstant nitlob ruling min-naħa tiegħek sabiex tiddeċiedi dwar il-kliem li għandu jingħad hawn ġew, anke fir-rigward ta' dak li qed jgħid l-Onor.

Hawnhekk is-Sedja għamlet referenza u qrat l-Ordni Permanenti 60 u nikkwota:

"ID-DEPUTY SPEAKER: Artiklu 60 tal-Ordnijiet Permanenti jgħid hekk:

"Ebda membru ma għandu juża kliem offensiv jew mhux xieraq kontra l-karattru jew il-proċeduri tal-Kamra jew b'riferenza għal xi membru tagħha.

Ebda intenzjoni ħażina ma għandha tiġi attribwita lil xi membru.".

Jien qed nieħu li dik hija l-intenzjoni.

Għalhekk nitolbok li tiċċara l-intenzjoni tiegħek, Onor. Busuttil."

Hawnhekk, intervjena l-Onor Busuttil billi qal hekk:

SIMON BUSUTTIL: Sinjura President, għat-tielet darba se ngħidlek.

Jien emmint l-allegazzjoni fuq Egrant għax huwa ovvju li l-Prim Ministru jaf ta' min hi Egrant!

(Interruzzjonijiet) Fetaħha Brian Tonna u faċilment seta' jistaqsih!

Trid tkun stupidu biex ma temminx li l-Prim Ministru jaf!

Din tiġi waħedha!

Ilu jaf mill-ewwel!

F'dan il-punt, l-Onor.

Byron Camilleri reġa' tenna t-talba għar-ruling kif ġej:

BYRON CAMILLERI: Sinjura President, uffiċjalment qed nitlob ruling mis-Sedja dwar dak li qed jgħid l-Onor.

Busuttil, speċjalment imma mhux biss vis-à-vis artiklu 60 tal-Ordnijiet Permanenti!

Ħadd ma jista' jgħidilna li l-Onor.

Busuttil mhux qed jattribwixxi intenzjoni ħażina lill-Prim Ministru!

Bil-kliem tiegħu qed jattribwixxi intenzjoni ħażina lill-Prim Ministru!

Anke jekk dan ir-ruling ma jingħatax issa, jien nitlob li inti tieħu deċiżjoni f'din il-Kamra.

Nitolbok tieħu azzjoni f'dan ir-rigward.

Nirringrazzjak.".

Edward Zammit Lewis irrefera għall-kliem li kienu qed jiġu meqjusa bħala li huma oġġezzjonabbli:

EDWARD ZAMMIT LEWIS: … Li qed jattribwixxi l-Onor.

Busuttil hija xi ħaġa serja ħafna!

Kien hemm inkjesta maġisterjali fejn il-Prim Ministru xehed u ta depożizzjoni quddiem Maġistrat inkwerenti.

Xehed quddiem maġistrat.

Qed jgħidilna, qed jinsinwa, li meta l-Prim Ministru mar jixhed, xehed falz!

Qed jgħid li xehed quddiem il-Maġistrat inkwerenti meta kien jaf ta' min hi … Jekk dan li qed jgħid l-Onor.

Busuttil mhuwiex intenzjoni ħażina fuq membru ta' din il-Kamra, ma nafx x'jista' jkun! …".

Byron Camilleri kkonferma t-talba għar-ruling kif ġej:

BYRON CAMILLERI: L-Onor.

Busuttil qed jippersisti li jikser artiklu 60!

Hija ċara u tonda!

Jien nifhem u kważi naqbel miegħek li tlabt lill-Onor.

Glenn Bedingfield joħroġ mill-Kamra, iżda l-Onor.

Busuttil, għal darba, darbtejn, tlieta, mhux qed jisma' mis-Sedja u qed ikompli jitkellem daqslikieku xejn, daqslikieku dan ir-raġel, jagħmel x'jagħmel, għalxejn!

Qed jibqa' jgħid l-istess affarijiet!

Dan minkejja li inti stess tlabtu li jara li jsegwi artiklu 60 tal-Ordnijiet Permanenti!

Għaldaqstant dan mhux aċċettabbli, Sinjura President.

Mhux aċċettabbli, u nerġa' ninsisti li jingħata ruling imqar f'seduta oħra.

Nirringrazzjak.".

Is-Sedja rat ukoll l-Ordni Permanenti 60 li għamel referenza għalih l-Onor.

Camilleri fit-talba tiegħu u li nqara mill-istess Sedja fid-dibattitu hawn fuq ċitat, u ser nikkwotah:

Ebda membru ma għandu juża kliem offensiv jew mhux xieraq kontra l-karattru jew il-proċeduri tal-Kamra jew b'riferenza għal xi membru tagħha.

Ebda intenzjoni ħażina ma għandha tiġi attribwita lil xi membru.".

Qabel ma ngħaddi għall-konsiderazzjoni ta' din it-talba, nirreferi għall-appell li għamlet id-Deputy Speaker fir-ruling mogħti minnha aktar kmieni fl-istess seduta tal-10 ta' Ottubru 2018, dak sabiex il-Membri juru rispett lejn xulxin għaliex wara kollox, nuqqas ta' rispett lejn Membru tal-Kamra jikkwalifika bħala nuqqas ta' rispett lejn l-istituzzjoni tal-Parlament u wkoll lejn il-pubbliku Malti.

Dan huwa appell li sar diversi drabi, kemm minni, kif ukoll minn Speakers preċedenti.

Qiegħed nibda b'dan għaliex inħoss li inċidenti spjaċevoli bħal dawn qed ikunu wisq frekwenti f'din il-Kamra, u qegħdin iwasslu sabiex il-ħin prezzjuż tal-Kamra jinħela fuq battibekki politiċi minflok ma jintuża sabiex itejjeb il-ħajja taċ-ċittadini.

Is-Sedja tirrimarka illi l-kliem magħżul mill-Onor.

Membri biex jesprimu l-ħsibijiet tagħhom għandhom ikunu moderati u meqjusa, u ma jirreferux għall-karattru personali ta' xi Membru ieħor.

Dan insibuh ċar ukoll fl-Erskine May Parliamentary Practice (23rd Ed.), fejn f'paġna 440 jingħad li:

Is-Sedja tinnota li spiss id-distinzjoni bejn jekk kliem li jkun intqal għandux jitqies bħala attribuzzjoni ta' intenzjoni ħażina jew kumment politiku ma tkunx waħda ċara.

Dan kien ħareġ ukoll b'mod ċar f'ruling mogħti mill-Ispeaker Myriam Spiteri Debono fis-seduta tal-31 ta' Ottubru 1997, u ser nikkwota:

"Is-Sedja tirrikonoxxi li f'ħafna stanzi jeżisti fil irqiq ħafna bejn x'jista' jikkostitwixxi ksur ta' privileġġ u kliem li jiġi kkwalifikat bħala kumment politiku.

Sabiex tasal għall-ġudizzju tagħha, is-Sedja trid dejjem iżżomm quddiem għajnejha li l-privileġġi li kull Membru għandu f'din il-Kamra għandhom jitqiesu fl-ambitu tal- privileġġi tal-Kamra kollha.

Is-suġġett tal-iskambju tal-kliem li nqala' … kien jirriferi għal inċident li seħħ sitt xhur ilu, inċident li tista' tgħid wasal biex jiddominana tul dawn l-aħħar sitt xhur, inċident li kważi sar issue politika fiha nnifisha, li r-reazzjonijiet għalih affettwaw ix-xogħol ta' din il-Kamra u l-interpretazzjoni differenti minn kull naħa tal-Kamra ta' x'ġara kienet il-bażi ta' nuqqas ta' qbil u kummenti kemm-il darba f'din il-Kamra, fil-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra u anke f'fora 'l barra minn din il Kamra.

Għaldaqstant kieku dak li ġara … kellu jittieħed iżolatament waħdu b'mod skjett, seta' jagħti l-każ li jikkwalifika ta' offiża li setgħet tersaq għal ksur ta' privileġġ, iżda fid-dawl ta' dak kollu li ġara … minn meta nqala' l-inċident sal-lum is-Sedja jidhrilha li dak li okkorra … kien każ ta' political bickering, dak li fil-House of Commons jissejjaħ 'general political abuse,' ping pong politiku.".

Filwaqt li s-Sedja tiddikjara li l-argumenti magħmula mill-Onor.

Simon Busuttil fil-konfront tal-Onor.

Prim Ministru fil-parti l-kbira tagħhom jesprimu opinjoni tiegħu personali - li xorta tista' tkun meqjusa bħala oġġezzjonabbli - min-naħa l-oħra ma jistax Membru jkollu l-libertà li saħansitra jakkuża b'fatti li ma jirriżultawx, u li jpoġġu lil xi Membru ta' din il-Kamra, f'dan il-każ il-Prim Ministru, f'dawl li saħansitra huwa kkommetta reat.

Dan qed jingħad b'referenza għal meta l-Onor.

"Emmint għax il-Prim Ministru mar għand il-Maġistrat biex jiftaħ inkjesta li talab hu wara li serraħ rasu li l-provi sparixxew.".

Hawnhekk jidher ċar li f'din il-parti tad-diskors tiegħu, l-Onor.

Simon Busuttil qal b'mod kategoriku li l-Prim Ministru kellu b'xi mod parti f'tampering tal-evidenza tal-istess inkjesta meta effettivament dan ma jirriżulta minn imkien.

Dan is-Sedja qiegħda tgħidu wara li ħadet ukoll inkonsiderazzjoni l-konklużjonijiet prinċipali tal-inkjesta Egrant, li huma ppubblikati għall-konsum ta' kulħadd, inpartikolari paġna 1414, inpartikolari paragrafi 12 u 13, u paġna 1415 fejn il-Maġistrat ikkonkluda hekk:

"Minn dan is-CCTV footage jirriżulta li l-allegazzjoni li dakinhar tal-20 ta' April 2017 fil-għaxija Ali Sadr klandestiment ħareġ kwantità kbira ta' dokumenti li kellhom x'jaqsmu mal-allegazzjonijiet li kienet qed tippubblika Daphne Caruana Galizia ma rriżultatx ippruvata.".

Is-Sedja rat ukoll paġna 1451 fejn hemm l-għeluq tal-konklużjonijiet b'referenza għar-rapport tal-Kummissarju tal-Pulizija fl-inkjesta msemmija fejn il-Qorti fl-inkjesta li kkonkludiet f'żewġ paragrafi qalet hekk:

Ma nstabx li l-ishma fil-kumpanija Egrant Inc kienu jappartjenu lil Michelle Muscat jew li kienu rikonduċibbli lilha jew lil żewġha Dr Joseph Muscat, jew lil membri tal-familja tagħom.

Ma nstabx li Dr Joseph Muscat, Michelle Muscat, Keith Schembri, Konrad Mizzi jew John Dalli setgħu kienu involuti f'korruzzjoni u/jew f'ħasil ta' flus u/jew transazzjonijiet finanzjarji suspetti provenjenti minn kontijiet ta' politically exposed persons mill-Ażerbajġan, u dan tramite l-kontijiet fil-Bank Pilatus u dan kemm skont kif allegat minn Daphne Caruana Galizia …".

Għalhekk, is-Sedja tħoss li fiċ-ċirkostanzi kollha, anke wara li qrat l-Ordni Permanenti 60 li jgħid:

Ebda membru ma għandu juża kliem offensiv jew mhux xieraq kontra l-karattru jew il-proċeduri tal-Kamra jew b'riferenza għal xi membru tagħha.

Ebda intenzjoni ħażina ma għandha tiġi attribwita lil xi membru",

is-Sedja titlob lill-Onor.

Simon Busuttil biex dik il-parti tad-diskors tiegħu fejn qal:

"Emmint għax il-Prim Ministru mar għand il-Maġistrat biex jiftaħ inkjesta li talab hu wara li serraħ rasu li l-provi sparixxew",

jirtiraha jew jgħid sentenza oħra li ma tinkludi ebda intenzjoni ħażina li b'xi mod tiġi attribwita lil xi Membru ta' din il-Kamra, f'dan il-każ il-Prim Ministru.

Fl-aħħar nett is-Sedja tixtieq tirrimarka li meta studjat t-traskrizzjoni tas-seduta ħareġ ukoll illi d-diskors tal-Aġġornament kien interrott diversi drabi minn Membri oħra li kienu preżenti fil-Kamra, inkluż b'talbiet għal mhux inqas minn 13-il point of order.

Mingħajr ma nidħol fil-mertu jekk dawn kinux jikkwalifikaw bħala points of order jew le, nieħu din l-opportunità biex nirreferi għal ruling li tajt fil-31 ta' Mejju, 2018 dwar x'jikkostitwixxi fil-fatt point of order u għal liema skop din il-proċedura parlamentari għandha tintuża, u nikkwota:

"Għaldaqstant bis-saħħa tal-Ordni Permanenti 197 rajt id-definizzjoni ta' dan it-terminu fil-prattiċi parlamentari Ingliżi minn fejn joħroġ li:

Huwa ċar li:

"… point of order ma jistax jintuża – u jien mhux se nippermetti li jintuża – biex Membru jwieġeb Membru ieħor li jkun qed jindirizza lill-Kamra.

Jiġifieri li tqum biex twieġeb jew biex tispjega xi ħaġa, mhuwiex point of order u ma jistax jintuża biex jerġa' jsir argument ieħor politiku biex jirribatti dak li jkun qed jgħid il-Membru.

Point of order ma huwiex opportunità li Membru jintervjeni fil-Kamra waqt diskussjoni u ma jistax jintuża minn Membru bħala opportunità biex jerġa' jżid tweġiba oħra għaliex ikun diġà tkellem.

Jekk Membru jkollu l-opportunità li jitkellem aktar tard, allura mbagħad hemmhekk jista' jagħmel l-argumenti kollha tiegħu.

Dan qiegħed ngħidu sabiex il-pożizzjoni tkun ċara.".

Dan qed jingħad mill-ġdid illum bħala avviż mis-Sedja li kif diġà qalet f'ruling preċedenti, se tkun ferm attenta li ma jsir l-ebda abbuż minn din il-proċedura parlamentari tal-point of order.

Fid-dawl ta' dan kollu, is-Sedja għal darb'oħra tappella sabiex kull Membru jkun kawt fid-diskors tiegħu billi filwaqt li jwassal il-messaġġ tiegħu b'mod liberu, jagħmel dan b'osservanza sħiħa lejn l-Ordni Permanenti 60, li b'mod espliċitu jgħid li:

"Ebda intenzjoni ħażina ma għandha tiġi attribwita lil xi membru."

Ir-Ruling huwa deċiż.

L-ISPEAKER: L-Onor.

SIMON BUSTTIL: Sur President, peress li tlabtni biex nikkjarifika, tridni nagħmilha issa?

Qiegħed nifhem sew li mid-diskors li għamilt jien, is-Sedja ma sabitx oġġezzjoni ħlief għal sentenza li fiha għidt li l-Prim Ministru talab inkjesta wara li serraħ rasu li tneħħew il-provi.

Qiegħed nifhem sew li dik biss hija s-sentenza li tixtieqni nirrevedi?

L-ISPEAKER: Dik il-parti, jekk jogħġbok, jew irtiraha jew irranġaha.

Ma tistax tħalliha hekk, għax qed tattribwixxi affarijiet u qed tagħmilhom bħala fatti.

SIMON BUSUTTIL: Fhimtek, anzi nirringrazzjak talli kkonfermajt id-dritt tiegħi li nitkellem liberament fuq dan is-suġġett f'din il-Kamra.

Sur President, inbaxxi rasi għad-deċiżjoni tiegħek u fejn għandha x'taqsam is-sentenza li inti sibt oġġezzjonabbli, jien lest li nirrevediha, fis-sens li ngħid li jien deherli li l-imġiba tal-Prim Ministru dakinhar li sejjaħ l-inkjesta, għalija kienet suspettuża għal numru ta' raġunijiet.

Pereżempju, insemmi li l-inkjesta sejħilha għall-ħatba tas-1.00 a.m. u l-Pulizija ma marrux qabel l-għada filgħodu.

Dawn huma fatturi li lili wassluni biex nissuspetta l-imġiba tiegħu.

(Interruzzjonijiet)

L-ISPEAKER: Ippermettili.

X'se tagħmel fuqha?

SIMON BUSUTTIL: Jidhirli li b'hekk qed ngħaddi kumment politiku li huwa differenti mill-istatement li s-Sedja sabet oġġezzjonabbli.

Sur President, nirringrazzjak talli kkonfermajt id-dritt li membru jkun jista' jesprimi l-pożizzjoni politika tiegħu f'din il-Kamra.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Spjegajt ruħek.

Ngħaddu għall-Mistoqsijiet.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

POLICIES DWAR ŻBIR TA' SIĠAR

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI) staqsa lill-Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Gvern għandux xi policy dwar iż-żbir tas-siġar, kemm fir-rigward l-operat tiegħu nnifsu, kif ukoll bħala gwida għall-kunsilli lokali ta' Malta u Għawdex, billi spiss jaslu rapporti u kien hemm min ikkritika u kkummenta fil-midja indipendenti li ħafna drabi ż-żbir isir b'nuqqas ta' għaqal?

JOSÈ HERRERA (Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li meta l-Awtorità għall-Ambjent u r-Riżorsi toħroġ permessi għal żbir ta' siġar protetti skont LS 549.123, tirrikjedi li dan iż-żbir isir skont prattiċi tajba, fosthom li jsir fiż-żmien idoneu u bl-inqas impatt fuq is-siġar inkwestjoni.

Sabiex tkompli ssaħħaħ dawn il-prattiċi, l-Awtorità qiegħda fil-proċess li toħroġ linji gwida ta' kif għandhom isiru l-interventi fuq is-siġar, inkluż iż-żbir.

Dan l-abbozz tqiegħed għall-konsultazzjoni pubblika li għalqet fis-27 ta' Settembru, 2018 fuqis-sit u l-Awtorià se tippubblika dawn il-linji gwida u ddaħħalhom fis-seħħ f'qasir żmien.

L-Awtorità organizzat ukoll laqgħat għall-pubbliku f'diversi lokalitajiet f'Malta u Għawdex biex tispjega aħjar kemm ir-regolamenti l-ġodda kif ukoll il-linji gwida.

Dawn il-laqgħat se jiġu organizzati wkoll għall-kunsilli kokali.

L-ISPEAKER: L-Onor.

ALEX MUSCAT: Fir-rigward tal-pjan nazzjonali tal-immaniġġjar b'mod differenti tal-iskart, jista' l-Ministru jagħti ftit informazzjoni lil din il-Kamra dwar kemm qed jiġi kkalkulat li se jkun l-investiment?

Nassumi li biex nibdlu l-pjan ta' kif namministraw aħjar l-iskart f'pajjiżna, il-Ministeru jrid jagħmel investiment.

Jista' l-Ministru jitkellem dwar l-investiment li l-Ministeru tiegħu se jkun qed jagħmel f'dan is-sens?

JOSÈ HERRERA: Se nispjega l-viżjoni tagħna u ngħid x'qed nagħmlu f'dak li għandu x'jaqsam mad-direzzjoni li rridu nieħdu dwar investiment fuq l-iskart.

Bla dubju, irridu nirrikonoxxu li l-isfidi huma kbar u rridu nindirizzawhom.

Fl-immaniġġjar tal-iskart, l-ewwel u qabel kollox qegħdin nagħtu lill-pajjiż viżjoni iktar ħolistika f'dan is-settur.

Qegħdin nintroduċu sensiela ta' inizjattivi fejn b'mod realistiku nistgħu nindirizzaw l-isfidi marbuta mal-immaniġġjar tal-iskart.

S'issa, dan il-Gvern ħa numru ta' deċiżjonijiet importanti f'dan il-qasam.

Bdejna billi ħadna d-deċiżjoni li nimplimentaw faċilità ta' waste to energy (W2E) biex tittratta sa 40% tal-iskart.

Qegħdin indaħħlu s-separazzjoni tal-iskart organiku fuq bażi nazzjonali.

Bdejna l-proċess biex f'pajjiżna nintroduċu skema ta' rifużjoni fuq kontenituri tax-xorb, li fil-ġimgħat li ġejjin se tisimgħu iktar fuqha.

Ħloqna aġenzija ġdida li se sservi biex tara li f'pajjiżna naddottaw ekonomija iktar ċirkolari.

Illum għandna aġenzija li se tirregola wastestreams ġodda - pereżempju l-bottle refund scheme se tkun regolata minn din l-aġenzija - però rridu l-għodda biex inkunu nistgħu nippromovu wastestreams differenti biex nindirizzaw 60% tal-iskart u verament nibdew inħaddmu politika ta' ekonomija ċirkolari.

Fix-xhur li ġejjin se nressaq emenda għall-Att dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp biex il-kunċett ta' ekonomija ċirkolari jiġi stabbilit bil-liġi, għax bħala pajjiż għad m'għandniex circular economy act.

Kien kważi lest qabel is-sajf, però għamilna iktar konsultazzjoni u iktar fine tuning, u fil-ġimgħat li ġejjin se nkun qiegħed f'pożizzjoni li nressaqha.

Dan se jkun ifisser obbligi tas-separazzjoni tal-iskart at source, kif inhu intiż biex jindirizza l-kwestjoni tal-ġenerazzjoni tal-iskart.

L-ISPEAKER: L-Onor.

BYRON CAMILLERI: B'referenza għas-siti Natura 2000 u Ambjent Malta, jista' l-Ministru jgħidilna x'inhu r-rwol ġeneriku ta' Ambjent Malta, speċjalment b'referenza għal dawn is-siti li għandna minnhom madwar Malta u Għawdex meqjusa bħala Natura 2000?

L-ISPEAKER: Il-Ministru.

JOSÈ HERRERA: Ir-rwol ta' Ambjent Malta u r-rwol tal-ERA huma differenti, għalkemm jikkomplementaw lil xulxin.

Meta ħadt f'idi dan il-Ministeru, kull ma sibt għal dak li hu l-indokrar tal-kapital naturali ta' pajjiżna huwa d-Direttorat tal-Parks, li lanqas biss kien dipartiment.

Dan id-Direttorat oriġinarjament kien jifforma parti żgħira mill-Awtorità tal-Ippjanar, imbagħad snin ilu ġie estrapolat minnha u ġie kkreat direttorat li oriġinarjament ir-remit tiegħu kien biss li jieħu ħsieb ftit family parks u parks oħra li ġew mgħoddija lilu.

Illum naturalment il-pożizzjoni hija kompletament differenti.

Ambjent Malta hija l-viżjoni tiegħi personali u tal-Gvern, fejn għall-ewwel darba l-Ministeru għall-Ambjent għandu entità, għandu organizzazzjoni, għandu dipartiment biex jindokra u jieħu ħsieb il-kapital naturali kollu fil-pajjiż.

Qabel, il-Ministeru għall-Ambjent kien jiddependi fuq ministeri oħra biex jimplimentaw il-viżjonijiet tiegħu, filwaqt li issa għall-ewwel darba, kif għandu jkun u kif hemm f'pajjiżi oħra, il-Ministeru għandu Ambjent Malta biex jagħmel dan, jiġifieri nieħdu ħsieb in-natural kapitali kollu, bħall-kampajna, is-siti Natura 2000, il-widien, il-MELP u oħrajn.

Kull ma għandu x'jaqsam mal-ambjent, jaqa' taħt Ambjent Malta.

L-ERA hija r-regolatur.

Aħna qed nafdaw lill-Ambjent Malta l-ġestjoni u l-indukrar tas-siti Natura 2000 li minnhom għandna 'l fuq minn 30 u jistgħu jiżdiedu.

It-territorju tagħhom ukoll jista' jiżdied b'xi mod.

Hawn qed nitkellmu fuq madwar 12% tat-territorju Malti li x-xogħol fuqhom irid jiġi implimentat skont management plans li jħejju l-ERA.

Fir-rigward tas-siti Natura 2000 ma nistax nagħmel dak li rrid, għax huma sorveljati mill-Unjoni Ewropea u jrid isirilhom rapportaġġ kontinwu, allura l-ERA hija obbligata bil-liġi li tħejji dawn il-management plans.

Dawn il-management plans l-ERA ħejjiethom, ġew approvati mill-Kabinett u mill-Gvern, ġew ippreżentati lill-Parlament u llum għad jonqos biss li nimplimentawhom.

Qabel ma kien hemm Ambjent Malta ma stajtx nimplimentahom, għax ma kellix ir-riżorsi u ma kellix dipartiment.

L-ERA mhijiex qiegħda hemmhekk biex tħaddem in-nies, tnaddaf l-għelieqi, timpjanta arbuxelli u pjanti Maltin, tneħħi dak li mhuwiex indiġenu, tippromwovi l-fawna Maltija, tagħmel l-aċċessibbiltà iktar għan-nies, imma qiegħda hemmhekk biex tirregola.

Għaldaqstant l-ERA se tirregola u se ssegwi x-xogħol li għandu jsir, u ovvjament Ambjent Malta timplimenta l-management plans taħt il-gwida tar-regolatur.

L-ISPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Jason Azzopardi, mistoqsija supplimentari.

JASON AZZOPARDI: Peress li l-ġimgħa li għaddiet qrajna li Malta tilfet tmien postijiet fis-sustainable development rankings, jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-kummenti tiegħu, u x'qed isir biex minflok ninżlu 'l isfel, nitilgħu 'l fuq?

L-ISPEAKER: Il-Ministru.

JOSÈ HERRERA: Jien analizzajt ir-rankings sew u meta qrajt id-dokument tlabt rapport dettaljat mingħand id-Direttur għal dak li għandu x'jaqsam mas-sostenibbiltà, għax fi ħdan il-Ministeru għandna Direttur responsabbli mis-sostenibbiltà.

Tlabt ukoll il-veduti tal-Guardian Committee fuq dan il-konċett, u l-ewwel rapporti preliminari li għandi huma li r-rankings qegħdin hekk għax hemm default fil-mod kif ġew ikkalkulati.

Pereżempju, fejn jidħlu d-drittijiet ta' nies li huma f'minoranzi, bħal nies gay u oħrajn, ingħatajna zero, għax għal xi raġuni jew oħra ma ħadux ir-rapportaġġ.

Kieku kellek tieħu dak is-settur biss, mhux talli ma morniex lura fis-sostenibbiltà, talli għal darba wara l-oħra Malta ġiet ivvotata l-ewwel għal dawn l-affarijiet.

Jekk tara r-rapport li ħareġ, hemmhekk huwa indikat b'sing, jiġifieri m'għandniex informazzjoni.

Hemm raġunijiet, u jekk issegwi l-gazzetti fil-ġranet li ġejjin se nagħti tweġiba.

Inti għadek raġun tistaqsiha din il-mistoqsija pertinenti, għax għandek rapport fil-gazzetti u bħala Deputat għandek dritt li tagħmel dan.

Però nista' ngħidlek li hemm ineżattezzi kbar f'dak ir-rapport minħabba r-raġunijiet li qed ngħid u fil-ġranet li ġejjin se nkun f'pożizzjoni li nagħti rapport dettaljat fuq dak l-istħarriġ li huwa żbaljat.

L-ISPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

DAVID AGIUS: Sur President, għadna kemm approvajna l-Minuti.

Kien hemm talba għal ruling u fis-7.11 p.m. hawn imniżżel li l-Onor.

Glenn Bedingfield ġie mitlub jirtira mill-Kamra għal matul il-bqija tas-seduta fuq talba tad-Deputy Speaker, imbagħad huwa skuża ruħu għall-kliem li nstema' jgħid waqt li kien ħiereġ mill-Kamra.

B'referenza għall-Ordni Permanenti 63, nixtieq nistaqsik jekk hux beħsiebek tagħti r-ruling jew il-pożizzjoni tiegħek illum, inkella f'xi seduta oħra.

L-ISPEAKER: Qed niġi informat mill-Iskrivan tal-Kamra li d-Deputy Speaker ħadet pożizzjoni dakinhar stess.

Fil-fatt l-Onor.

Bedingfield daħal lura u talb apoloġija.

Naħseb li l-affarijiet qegħdin kif suppost.

Nirringrazzjak.

L-Onor.

FTEHIM TAL-KAMRA

BYRON CAMILLERI: Sur President, b'referenza għat-talba pubblika li saret fit-12 ta' Ottubru fit-2.50 p.m. mill-Membru tal-Oppożizzjoni l-Onor.

Jason Azzopardi, fejn issuġġerixxa li s-seduta parlamentari t'għada t-Tlieta tiġi kkanċellata fid-dawl li għada jaħbat l-anniversarju ta' sena mill-qtil brutali ta' Daphne Caruana Galizia, nixtieq ninfurmak li l-grupp Parlamentari ta' din in-naħa tal-Kamra naqblu ma' din il-proposta.

Għaldaqstant fl-Aġġornament tal-lum il-Kamra se tkun qed tiġi aġġornata għal nhar l-Erbgħa u mhux għal għada t-Tlieta.

Nirringrazzjak.

L-ISPEAKER: Grazzi.

TALBA GĦALL-PROTEZZJONI

CHRIS CARDONA (Ministru għall-Ekonomija, Investiment u n-Negozji Żgħar): Sur President, b'referenza għar-rulings li tat is-Sedja, kif ukoll għall-artikli 36, 60 u 61 tal-Ordnijiet Permanenti, qed nitlob il-protezzjoni tas-Sedja għal dak li ġie tweeted mill-Onor.

Jason Azzopardi fl-10 t'Ottubru, 2018 fis-7.35 p.m., fejn tkellem dwar dak li ġara fil-Parlament dakinhar stess u qal hekk:

"Illejla stajtu taraw kif iġib ruħu l-korrott u dak li jiekol il-kirxa mal-qattiela: ma jħallix jitkellem lil min jikxef il-gideb u l-ħażen tiegħu.".

Jien se nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tat-tweet li għamel l-Onor.

Jason Azzopardi u nagħmel referenza għall-artikli 36, 60 u 61 tal-Ordnijiet Permanenti, fejn jingħad li:

"Ebda membru ma għandu juża kliem offensiv jew mhux xieraq kontra l-karattru jew il-proċeduri tal-Kamra …".

Jien inħoss - imma nħalli dan f'idejn is-Sedja, u għalhekk qed nitlob il-protezzjoni tagħha – li dan huwa prima facie ksur ċar ta' privileġġ tal-Kamra, ovvjament barra mill-Kamra.

L-ISPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

JASON AZZOPARDI: Sur President, dak li għadu kemm qal il-Ministru jfakkarni f'dak li kienu jgħidu l-Latini, li skuża mhux mitluba turi ħtija, għax jien imkien ma semmejt ismu f'dak it-tweet.

Allura kif jaf li kont qed nirreferi għalih?!

L-ISPEAKER: Ministru Chris Cardona u Onor. Jason Azzopardi, ħadt il-kummenti tagħkom, issa s-Sedja tagħti ruling aktar il quddiem.

Grazzi.

Ngħaddu għat-Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

JOSEPH MUSCAT (Prim Ministru): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-kuntratt għal servizzi ta' konsulenza legali fuq ir-riforma ta' Identity Malta datat l-14 ta' Mejju 2018, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 7218.

L-ISPEAKER: Grazzi.

EVARIST BARTOLO (Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol): Sur Presdient, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 325 tal2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2010 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad, 2004 għall-Grad ta' Bachelor of Science (Honours) – B.Sc.

(Hons) – taħt il-patroċinju tal-Fakultà tax-Xjenzi tas-Saħħa;

Avviż Legali Nru 326 tal2018 – Ordinamenti tal-2018 skont ir-Regolamenti Ġenerali tal-2004 għar-Rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad għas-Certificate in Migration, Law and Society taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Liġi;

Avviż Legali Nru 327 tal2018 – Ordinamenti tal-2018 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad, 2004 għad-Diploma in Spatial Planning taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Ambjent Mibni;

Avviż Legali Nru 328 tal2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2014 skont ir-Regolamenti Ġenerali tal-2008 għar-Rikonoxximenti Universitarji ta' wara l-Ewwel Grad għall-Grad ta' Master of Architecture – M.Arch. - taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Ambjent Mibni; u

Tagħrif dwar il-Politka Nazzjonali għaż-Żgħażagħ għall-perjodu 2015-2020, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 7196.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Edward Scicluna.

EDWARD SCICLUNA (Ministru għall-Finanzi): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

L-ISPEAKER: Grazzi.

OWEN BONNICI (Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tabella li turi l-għadd ta' Ordnijiet ta' Servizz fil-Komunità li ngħataw fis-snin bejn l-2014 u l-2018 flimkien mal-għadd ta'sigħat u t-tip ta' xogħol li sar, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 7197; u

f'isem il-Ministru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tabella li turi l-għadd ta' talbiet li saru skont Artikolu 13 ta' Kap. 63 biex dar, ħanut, alloġġ, lukanda, appartament jew fond ieħor jinżammu magħluqa sakemm il-Qorti tagħti sentenza fil-perjodu bejn l-2013 u l-2018, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 7044.

L-ISPEAKER: Ninforma lill-Kamra li skont il-paragrafu (4) tal-artiklu 120B tal-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra, fil-laqgħa t'għada t-Tlieta 16 ta' Ottubru, 2018 tal-Kumtiat Permanenti dwar il-Kontijiet Pubbliċi, l-Onor.

Kristy Debono, Membru fil-Kumitat, se tippresiedi l-laqgħa minflok l-Onor.

David Agius se jkun qed jisostitwixxi lill-Onor.

L-Onor.

BYRON CAMILLERI: Sur President, kelli komunikazzjoni fil-Kamra mal-Whip tal-Oppożizzjoni, l-Onor.

Robert Cutajar fir-rigward ta' dak li għidt, li s-seduta t'għada li se tkun ikkanċellata, u fuq talba tal-Oppożizzjoni u bi ftehim magħhom, lanqas il-Kumitati mhuma se jiltaqgħu.

Xogħol parlamentari mhux se jkun hawn, imbagħad inkomplu bil-ħidma parlamentari minn nhar l-Erbgħa.

Nirringrazzjak, Sur President.

L-ISPEAKER: Onor. Robert Cutajar, tikkonferma li hawn dan il-ftehim?

ROBERT CUTAJAR: Iva, Sur President, nikkonferma.

L-ISPEAKER: L-Onor.

EDWARD ZAMMIT LEWIS (President tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej): Sur President, nixtieq nirrapporta li fil-laqgħa tal-Grupp ta' Ħidma 1 tat-3 ta' Ottubru, 2018 ġew ikkonsidrati 76 proposta leġiżlattiva indikati hawn taħt għall-fini ta' Protokoll 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u rriżulta li kollha kienu konformi mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u proporzjonalità.

Fil-fatt, il-parti l-kbira tagħhom kellhom id-data tiskadi waqt ir-recess tas-sajf u għaldaqstant kellhom jiġu eżaminati waqt ir-recess.

Ta' dan nirringrazzja lill-membri kollha tal-Working Group u lill-istaff tal-Parlament.

Sur President, id-dokumenti huma dawn li ġejjin:

Se nqiegħed ukoll fuq il-Mejda tal-Kamra 62 dokument maħruġa mill-Kummissjoni Ewropea u minn istituzzjonijiet oħra tal-Unjoni Ewropea pipeline acquis li sar skrutinju tagħhom u ġew mgħoddija mill-Grupp ta' Ħidma 1 fl-istess laqgħa tat-3 ta' Ottubru, 2018.

Id-dokumenti mgħoddija fir-rigward tas-sussidjarjetà se jiġu riflessi fil-Minuti ta' din il-Kamra, filwaqt li dawk li sar skrutinju tagħhom se jkunu fil-Minuti u se jitqiegħdu wkoll fuq il-Mejda tal-Kamra kif ġej:

MOZZJONIJIET

MOZZJONI TA' PROĊEDURA LI TIRREGOLA S-SEDUTA LI FIHA SSIR ID-DIKJARAZZJONI FINANZJARJA GĦAS-SENA 2019

CHRIS FEARNE (Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa): Sur President, nipproponi:

Illi fis-Seduta li fiha ssir id-Dikjarazzjoni Finanzjarja għas-sena 2019 (Ordni Permanenti Nru 71 (3) (a)), din id-Dikjarazzjoni u x-Xogħol li jista' jkun konness magħha jkunu, jekk meħtieġ, eżenti mill-Ordni Permanenti Nru 9 - Interruzzjoni ta' xogħol; u li d-Dikjarazzjoni tkun ukoll eżenti mill-Ordni Permanenti Nru 49 - Limiti ta' żmien għad-diskorsi — jew minn xi riżoluzzjonijiet oħra; u

Illi minkejja kull provvediment ieħor fl-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra u riżoluzzjonijiet oħra approvati mill-Kamra:

(l) jekk id-Dikjarazzjoni Finanzjarja ssir il-Ħamis, sew filgħodu, kif ukoll filgħaxija, isir biss xogħol tal-Gvern; u

(2) l-Aġġornament ma jitteħidx.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Il-mistoqsija hija l-mozzjoni kif imressqa u moqrija mid-Deputat Prim Ministru.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

L-ISPEAKER: Ngħaddu għall-Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA

L-ATT DWAR AWTORITÀ GĦAS-SERVIZZI FINANZJARJI TA' MALTA (EMENDA NRU 2)

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri.

SILVIO SCHEMBRI (Segretarju Parlamentari għas-Servizzi Finanzjarji, Ekonomija Diġitali u Innovazzjoni): Sur President, għandi Messaġġ mingħand il-President.

L-ISPEAKER: Se naqra l-Messaġġ:

Il-President wara li kienet informata dwar is-suġġett tal-Abbozz ta' Liġi "biex jemenda l-Att dwar Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta, Kap. 330", tirrakkomandah għall-konsiderazzjoni tal-Kamra tad-Deputati.

28 ta' Settembru, 2018

SILVIO SCHEMBRI: Sur President, nipproponi t-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta".

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Grazzi.

Is-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri.

SILVIO SCHEMBRI: Sur President, bi qbil mal-Oppożizzjoni se nkunu qegħdin nitkellmu fuq żewġ abbozzi ta' liġi, peress li tista' tgħid li jittrattaw fuq l-istess suġġett, però minħabba r-regoli tal-Kamra se jkunu qed jitressqu b'mod separat.

Għalhekk wara li jispiċċa t-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi li se ngħaddu għall-Abbozz ta' Liġi l, però l-argumenti waqt dan it-Tieni Qari se jkunu qed isiru fuq iż-żewġ Abbozzi ta' Liġi.

Bħalissa qegħdin nitkellmu dwar l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta (MFSA), però peress li din il-liġi għandha effetti fuq abbozzi ta' liġi oħra, se nkunu qed nittrattawhom waqt l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Swieq Finanzjarji.

Kif diġà semmejt qabel, l-argumentazzjoni se tkun qed issir kollha issa, imbagħad ngħaddu għat-tieni fażi.

Sur President, meta ngħatajt ir-responsabbiltà tar-regolamentazzjoni u l-promozzjoni għas-servizzi finanzjarji, mill-ewwel mumenti kelli l-ħsieb biex nibdew il-proċess ħalli naraw kif se nkomplu nsaħħu lil dan is-settur li diġà huwa b'saħħtu f'pajjiżna, għax jimpjega numru konsiderevoli ta' nies u jħalli introjtu b'saħħtu lill-pajjiż, però bħal kull ħaġa oħra, trid dejjem taġġorna maż-żmenijiet.

F'dan is-settur kellna bżonn naġġornaw ruħna f'dan l-ambitu ta' industrija li kull ma jmur kienet qed tinbidel.

Aħna ħassejna li dan seta' jsir biss billi nisimgħu lill-industrija u nesploraw segmenti ġodda li għandhom potenzjal kbir fil-pajjiż li fis-snin li ġejjin jistgħu jsiru mutur ekonomiku ġdid f'pajjiżna.

Is-settur finanzjarju huwa kumpless ħafna u huwa mfassal fuq diversi setturi.

Kif nistgħu naraw, matul is-snin inħolqu diversi opportunitajiet li offrew eluf ta' impjiegi lill-Maltin, lill-barranin u lid-diversi professjonisti li jaħdmu f'dan il-qasam.

Dan is-settur huwa magħmul minn diversi taqsimiet oħra.

Pereżempju, nista' nsemmi l-assigurazzjoni, il-fondi, is-settur bankarju u setturi oħrajn, però dan kollu ma seta' qatt isir li kieku Malta ma kellhiex regolatur b'saħħtu u effiċjenti.

Għalhekk irrid ngħid li l-MFSA kellha parti importanti ħafna f'dan kollu.

Naħseb li minn mindu twaqqfet fis-snin desgħin, kienet il-fattur ewlieni biex tkun tista' titwaqqaf l-industrija finanzjarja f'pajjiżna u maż-żminijiet tkompli tikber u tevolvi.

Din offriet superviżjoni b'saħħitha u kienet dejjem aċċessibbli.

Naħseb li din l-aċċessibilità hija importanti, għax xi ħaġa bħal din f'pajjiż żgħir bħal Malta tkun tista' tpoġġina f'vantaġġ.

Naħseb li l-fatt li tkun flessibbli u aċċessibbli mhuwiex attribwit f'pajjiżi ħafna ikbar, allura l-iżvantaġġi ta' pajjiż żgħir irridu naraw li npattu għalihom bil-vantaġġi tal-istess ċokon.

Naħseb li l-fatt li għandna regolatur żgħir meta kkomparat ma' regolaturi ta' pajjiżi oħra fid-dinja jagħmilna iktar attraenti.

Bħal kull ħaġa oħra, id-dinja esterna tbiddel kemm l-istituzzjonijiet u anke l-awtoritajiet.

Naħseb li hawnhekk irridu naraw li l-istess istituzzjonijiet u awtoritajiet jirriflettu t-tibdil li jkun għaddej b'mod parallel.

Matul l-ewwel ftit ġimgħat wara li nħtart Segretarju Parlamentari, konna varajna proċess ta' konsultazzjoni fejn flimkien mal-istakeholders kollha rajna kif nistgħu nsaħħu l-Awtorità u s-servizzi finanzjarji.

Dik kienet l-ewwel fażi, fejn konna ġejna quddiem il-Kamra u kkonsultajna mal-Oppożizzjoni - li qablet ma' dan - sabiex nibdew il-proċess li naġġornaw u nbiddlu dak li hemm bżonn fi ħdan l-istess regolatur sabiex naraw li jsir iktar effiċjenti.

Fil-fatt, f'Settembru 2017 konna ħriġna dokument ta' konsultazzjoni dwar it-tisħiħ tal-Awtorità, fejn matul dan il-proċess il-partijiet kollha li jmissu direttament jew indirettament u li kellhom interess, setgħu jressqu l-proposti tagħhom.

Kulħadd ta l-veduti tiegħu, anke mill-aspett ta' klijenti, u bħala Gvern ħadna nota tal-ideat li ġew espressi minn diversi partijiet, imbagħad rajna kif nimplimentawhom fuq livell ta' struttura tal-istess Awtorità, kemm biex naraw li l-Awtorità tkun iktar effiċjenti u effettiva, kif ukoll biex naraw li l-livell ta' superviżjoni jkun jista' jogħla 'l fuq.

L-industrija lokali hija waħda mill-istakeholders, għax ir-regolamentazzjoni tas-servizzi finanzjarji hi mifruxa mhux biss fuq bażi lokali, iżda wkoll fuq bażi internazzjonali.

Għalhekk, jogħġobna jew ma jogħġobniex, irridu nisimgħu b'attenzjoni kbira dak li jgħidu l-istituzzjonijiet internazzjonali.

Il-Gvern ħa nota wkoll tal-veduti espressi mill-Fond Monetarju Internazzjonali (IMF), il-Kummissjoni Ewropea u l-Awtorità Superviżorja Ewropea, tar-riżorsi tekniċi u umani tal-MFSA u l-firxa tas-superviżjoni tal-istess Awtorità.

Hawnhekk huwa tajjeb li nfakkru li l-IMF, fid-dikjarazzjoni konklużiva tal-missjoni tal-artiklu 4 tal-2017, stqarret li d-daqs dejjem jikber u l-kumplessità tas-settur finanzjarju jirrappreżentaw sfidi kbar għas-superviżjoni tal-istess Awtorità.

Dan is-settur f'Malta kiber ħafna, però l-Awtorità ma kibritx bl-istess rata li kiber is-settur.

Għalhekk hemm bżonn li jsiru t-tibdil u r-riformi li hemm bżonn fl-istess Awtorità u tingħata riżorsi li hemm bżonn biex naraw kif dan jista' jseħħ.

L-IMF qal ukoll li n-numru dejjem jikber ta' ditti finanzjarji taħt is-sorveljanza u l-iżvilupp mgħaġġel ta' prodotti ġodda qegħdin jagħmlu l-ambjent regolatorju ħafna iktar diffiċli u kompless.

Għalhekk irrimarka li l-MFSA għandu jkollha riżorsi adegwati biex tippreserva l-indipendenza operattiva tagħha, ittejjeb il-kapaċitajiet tagħha u żżomm is-superviżjoni effettiva.

Fl-2018, il-Kummissjoni Ewropea fir-rapport tagħha kienet kitbet fuq l-istess linji, fejn dwar Malta ddikjarat li r-riżorsi tal-MFSA għandhom bżonn jissaħħu biex jiġi assigurat li s-superviżjoni effettiva ta' numru kbir ta' kumpaniji finanzjarji barranin bħall-banek, l-assigurazzjonijiet u intrapriżi oħrajn li kienu qed jiġu regolati mill-istess MFSA ikompli jsir b'mod effiċjenti matul is-snin li ġejjin.

Wieħed jista' jinnota li diversi rimarki kienu qed jimbuttaw lejn direzzjoni waħda, bażikament lejn ir-ristrutturar tal-MFSA li rajna kif evolviet mis-snin desgħin għall-ġurnata tal-lum, però rajna li l-prodotti li kienu qed jiġu ssorveljati mill-MFSA kienu qegħdin jiżviluppaw b'rata mgħaġġla aktar milli kienet qed tiżviluppa l-istess Awtorità, għalhekk ħadna l-veduti tal-istakeholders u nidejna l-ewwel passi ta' kambjament.

Fil-fatt, niftakru li ftit tax-xhur ilu għaddejna l-ewwel proċess tal-emendi tal-MFSA, fejn emenda minnhom setgħet tibda l-proċessi l-oħrajn.

Ir-rwol taċ-Chairman, li dak iż-żmien kien Executive Chairman, qsamnieh fi tnejn, fejn ikollok in-non-executive chair u rwol ta' CEO.

Is-CEO ħa r-responsabbiltà tat-tmexxija ta' kuljum tal-Awtorità, l-implimentazzjoni tal-istrateġija ġenerali u l-policy kif stabbilit mill-Bord ta' Gvernaturi.

Allura għandek bord indipendenti, għandek non-executive chairperson li huwa indipendenti wkoll …

ID-DEPUTY SPEAKER (Onor. Claudette Buttigieg): Skużawni, qed qegħdin ittellfu lill-kelliem.

SILVIO SCHEMBRI: Sinjura President, kont qed għid li għandek bord li huwa indipendenti, għandek non-executive chair li huwa indipendenti wkoll, u huwa tajjeb li ngħidu li kien l-ewwel chairperson li tela' quddiem Kumitat maħtur apposta quddiem din il-Kamra magħmul mill-Gvern u l-Oppożizzjoni, fejn kien hemm qbil – naħseb li din kienet l-ewwel darba li tela' quddiem dan il-Kumitat u kien hemm qbil fuqu – fuq il-pożizzjoni taċ-chairperson tal-istess Awtorità, għax hija Awtorità regolatorja u, kif nafu, skont l-emendi li daħħal dan il-Gvern dan l-aħħar, chairperson ta' awtorità regolatorja jrid jitla' quddiem dan il-Kumitat għall-grilling.

B'hekk għandna aktar checks and balances fl-Awtorità, fejn naħa minnhom għandek il-bord li huwa indipendenti u n-naħa l-oħra għandek l-eżekuttiv rappreżentat mis-CEO li jieħu ħsieb it-tmexxija ta' kuljum.

Il-policy tiġi ssettjata min-naħa tal-bord, imbagħad l-implimentazzjoni tagħha tiġi mmexxija mis-CEO u dan wassal biex jibda proċess ta' immodernizzar fi ħdan l-MFSA.

Naħseb nista' ngħid li minkejja li għaddew biss ftit xhur, diġà bdejna naraw kambjament fi ħdan l-MFSA, b'mod partikolari fl-operat tagħha, speċjalment fejn tidħol komunikazzjoni u l-mod kif taħdem ma' operaturi oħrajn.

Jien dejjem sħaqt li qabel l-MFSA kienet tagħmel ħafna xogħol, però ma kentix tikkomunika biżżejjed fuqu.

Naħseb li kultant ċerta kritika kienet issir minħabba nuqqas ta' komunikazzjoni.

Forsi l-istakeholders ma kenux qed jiġu informati biżżejjed bix-xogħol kbir li kienet qed twettaq l-istess Awtorità, li mhijiex ħaġa sempliċi.

Tibdil ieħor li sar permezz ta' dan l-Abbozz kien li r-Reġistru tal-Kumpaniji tneħħa minn ħdan l-MFSA, għar-raġuni li l-operat tiegħu m'għandux x'jaqsam mar-regolatur għas-settur finanzjarju, u għalhekk ridna li r-regolatur ikun iffokat biss fuq l-iskop ewlieni tiegħu, dak li jkun regolatur u ma jkollux għalfejn jiddiskuti l-problemi tas-settur tar-Reġistru tal-Kumpaniji.

Illum ir-rwol tar-Reġistru tal-Kumpaniji kiber, speċjalment ir-rwol ġdid li jrid jara li jieħu ħsieb il-UBOs (Ultimate Beneficial Owners) però l-ispazju fiżiku ma kienx jippermetti li l-MFSA tikber u r-Reġistru tal-Kumpaniji jikber ukoll, tant li kellhom jikru parti separata għal żmien qasir fi ħdan l-MFSA.

Parti mil-proċess kien li r-Reġistru tal-Kumpaniji jinqala' 'l barra u jsir entità għaliha fejn ikun jista' jkompli jikber bil-proċess tiegħu, fejn jopera b'mod indipendenti mill-MFSA u l-MFSA topera b'mod indipendenti minnu.

Bħalma nafu, ir-Reġistru tal-Kumpaniji kien iforni parti sostanzjali mill-finanzi għall-operat tal-MFSA.

Irrid nagħmilha ċara li l-MFSA qatt ma kellha problemi ta' finanzi, u dejjem kienet tgħaddi s-surplus lill-Gvern.

Jiġifieri meta r-rapporti jgħidu li trid tingħata aktar riżorsi biex taħdem, ma kenitx kwestjoni li l-Gvern ma kienx qed jalloka flus, għax l-MFSA kienet tagħmel surplus u ma kellniex sitwazzjoni fejn kienet titlob il-flus u l-Gvern ma kienx qed jagħtiha, imma kellna s-sitwazzjoni fejn kien hemm bżonn tibdil fl-istruttura fil-mod kif topera u fil-mod kif isiru ċerti affarijiet.

Konxji tal-fatt li issa d-dħul tal-finanzi ġie iddistakkat mill-MFSA, ridna naraw kif insibu mudell ta' kif jaħdmu regolaturi oħrajn f'pajjiżi Ewropej.

Huwa tajjeb li ngħidu li l-uniku mudell fl-Ewropa kien ta' Malta, fejn ir-Reġistru tal-Kumpaniji jiffinanzja r-regolatur finanzjajru, allura rajna mudelli oħrajn, dawk li ngħidulhom cost recovery, fejn parti mill-finanzjament tal-MFSA isir kif isir illum, jiġifieri bil-liċenzji u bil-fees li tiġbor.

Jiġifieri parti minn dak il-finanzjament jibqa' taħt l-MFSA, imbagħad il-Gvern jikkordina l-kumplament.

Huwa tajjeb li ngħidu li qabel ma biddilna l-liġi din is-sena, il-Ministru responsabbli mis-settur finanzjarju kellu l-aħħar deċiżjoni ta' kemm jalloka fondi mill-MFSA.

Jien jidhirli li dik mhijiex ġusta għax jekk qegħdin nitkellmu fuq awtorità indipendenti, din ma tistax tkun tiddependi fuq il-ministru jekk jiffirmalhiex il-fondi jew jiddeċidix hu kemm jagħtiha fondi.

Għalhekk rajt li fl-emendi li għamilna, din biddilnieha, neħħejt is-saħħa minn taħt idi li jien niddeċiedi jekk nallokax fondi jew le lill-MFSA, u għedna li din għandha titla' għal aktar trasparenza u aktar ftuħ quddiem il-Kumitat tal-Kamra, l-istess kif jaħdem in-National Audit Office fejn illum il-ġurnata l-Kumitat għall-Affarijiet Finanzjarji u Ekonomiċi ta' din il-Kamra, magħmul minn Gvern u Oppożizzjoni, jiddeċiedi x'japprova wara li ssir diskussjoni fuq l-istess mudell tan-National Audit Office.

Fil-verità, dan il-Kumitat mhux se jiddeċiedi jekk għandhiex bżonn tibdil jew le, għax diġà jkunu saru ċ-checks and balances mill-bord u mill-Awtorità u jiġu awditjati, però l-Kumitat ikun jista' jistaqsi ċerti mistoqijiet u jkollu serħan il-moħħ li hemm value for money, allura għandek triple check, għax għandek l-executive arm li qed tagħmel l-awditjar u l-proġett tagħha li jitla' għall-approvazzjoni tal-Board of Governors u wara l-approvazzjoni tiegħu jerġa' jmur quddiem il-Kumitat tal-Kamra.

Hawnhekk qegħdin naraw li t-trasparenza tkun kemm jista' jkun miftuħa, u dan jagħti serħan il-moħħ li l-flus taċ-ċittadini, li fl-aħħar mill-aħħar huma public money, qed jintefqu b'mod ġust u allura l-poplu qed jieħu value for money.

Apparti minn hekk, qed naraw kif fl-istess operat qed isiru investimenti fit-teknoloġija u fl-infrastruttura, kemm fi ħdan l-MFSA u kif ukoll fir-Reġistru tal-Kumpaniji.

Bħalissa għaddej proċess biex ir-Reġistru tal-Kumpaniji jimxi fil-lokazzjoni ġdida tiegħu u qed naraw li ssir konsultazzjoni interna biex ikun hemm investiment f'dak is-sens.

Dak kien l-ewwel pass biex naraw ir-riżorsi.

Minkejja li anke r-recruitment process kien indipendenti, jista' jkun li din ma kenitx miktuba daqshekk ċara bħala direzzjoni.

Fil-fatt, wara diskussjoni kemm mal-Ministeru għall-Finanzi kif ukoll mal-Awtorità, stajna naraw li kemm l-MFSA u r-Reġistru tal-Kumpaniji huma marbutin ma' xulxin, allura jkun hemm il-kjarezza li fejn jidħol dak il-proċess, din tkun indipendenti awtomatikament.

Fil-fatt, f'diskussjoni mal-Ministeru għall-Finanzi qegħdin naraw li din tkun b'mod aktar ċar.

Dan kien biss l-ewwel pass, imma ma ninsewx li fl-aħħar xhur il-Parlament Malti għadda tliet Abbozzi ta' Liġi, dak dwar it-teknoloġija tal-blockchain u dak tal-virtual financial assets li se jiġu mħaddma b'mod dirett mill-MFSA.

Dan jirrikjedi li jkun hemm strutturi ġodda bex l-MFSA tkun tista' tkun aktar effiċjenti u effikaċi f'dan il-qasam.

Għal darb'oħra, l-emendi li qed jiġu proposti fl-Abbozz kif ippubblikat kienu suġġetti ta' diversi diskussjonijiet ma' ħafna stakeholders li ġew sottomessi lill-Bank Ċentrali Ewropew, li min-naħa tiegħu ma sab l-ebda oġġezzjoni biex inkunu nistgħu nressqu dawn l-emendi, għax ovvjament wieħed irid jiddiskuti mal-awtoritajiet superviżorji tal-istess Awtorità.

Kif semmejt qabel, apparti mir-regolatur lokali, l-MFSA hija regolata b'regoli Ewropej, fosthom mill-Bank Ċentrali Ewropew.

Fl-aħħar xhur kien hawn fostna delegazzjoni mill-IMF li għamlet studju dettaljat ħafna fuq is-settur finanzjarju ta' pajjiżna, dak li ngħidulu l-Financial Sector Assessment Programme (FSAP) fejn jidħlu fid-dettall fl-operat tas-settur kif topera l-MFSA, jitkellmu mal-Bank Ċentrali Ewropew u ma' diversi setturi u stakeholders involuti biex jaraw kemm hu robust is-settur u fejn nistgħu nintervjenu u nirranġaw.

Aħna poġġejna bilqiegħda magħhom u dorna emenda, emenda, u l-Abbozz ta' Liġi flimkien.

Jiġifieri dan l-Abbozz ta' Liġi li qegħdin nipproponu llum f'din il-Kamra, minkejja li qiegħed għad-diskussjoni, għedna li kif hawn din id-delegazzjoni daqshekk kbira u għolja mill-IMF, għandna nieħdu l-okkażjoni li niddiskutu magħhom minn issa, qabel ma jiġu implimentati l-affarijiet li qegħdin nipproponu, ħalli ġaladarba nipproponuh - u milli nista' nifhem se jkun hawn qbil fuqu - u mmexxu biex isir liġi naraw li jkollna l-konfort tal-IMF.

Wara li ddiskutejna fit-tul magħhom dwar l-aħjar mod kif nistgħu nsaħħu din l-istituzzjoni, nista' ngħid li l-FSAP kellhom kliem ta' approvazzjoni għall-emendi proposti, filwaqt li kellhom diversi proposti oħrajn li wħud minnhom diġà semmejthom, però l-emendi l-oħrajn se jkunu qed jitressqu fl-istadju ta' Kumitat.

Bħalma ġie ppubblikat, dawn kienu l-aħħar jiem li l-FSAP kienu qegħdin hawn u l-Abbozz ta' Liġi kien diġà ġie ippreżentat, allura qegħdin naraw li fl-istadju ta' Kumitat indaħħlu aktar emendi li ġew proposti min-naħa tal-IMF.

Dawn primarjament jirrigwardaw it-twaqqif ta' Enforcement Decision Committee, fejn se nkunu qegħdin ninvestu aktar biex jitwaqqaf dan il-kumitat.

Irrid ngħid li dan it-tibdil ulterjuri biex inwaqqfu dan il-kumitat diġà qed jiġi diskuss mal-industrija, primarjament mal-IFSP li ipproponejnielhom il-kambjament li qed naraw li jista' jsir aktar il quddiem.

Issa se nispjega l-għanijiet prinċipali ta' dan it-tibdil.

Dawn l-emendi għandhom l-għan li jindirizzaw erba' prinċipji partikolari, jiġifieri li jindirizzaw il-frammentazzjoni superviżorja li teżisti bħalissa.

Issa din mhijiex kritika għall-MFSA, għax kif semmejt qabel l-MFSA għamlet xogħolha tajjeb ħafna tul is-snin, però bħal kull prodott ieħor, meta jaġġorna ruħu jkun hemm bżonn li l-istruttura taġġorna ruħha miegħu.

Issa wasal iż-żmien li naġġornaw biex l-MFSA tkun in line mat-tibdil li sar fl-industrija u ċerta frammentazzjoni li kienet issir fis-settur tiġi aktar streamlined.

It-tieni għan hu li tissimplifika l-istess struttura organizzativa.

It-tielet għan hu li tiżgura l-effikaċja fil-proċess u t-teħid tad-deċiżjonijiet, filwaqt li r-raba' hu li jindirizza n-nuqqasijiet superviżorji u jelimina d-duplikazzjonijiet ta' proċessi superviżorji.

Kellna sitwazzjonijiet fejn prodott jevolvi ruħu, allura jkollok prodott li jkun interlinked mal-ieħor u l-istruttura kif kienet sal-lum setgħet twassal sabiex ċerti deċiżjonijiet ma jitteħdux b'mod spedit, allura rajna kif fl-istruttura li qegħdin nipproponu llum ikun hemm kumitat eżekuttiv, dak li qed ngħidulu Exco, li jissostitwixxi t-tliet korpi eżistenti.

Għaldaqstant qegħdin naraw li l-istuttura tiġi aktar simplifikata u streamlined.

Għandek il-Kumitat ta' Kordinazzjoni, il-Kunsill Superviżorju, u l-Management and Resources Board.

Dan issa se jingħaqad f'kumitat wieħed li qed ngħidulu Exco, fejn id-deċiżjonijiet ikunu aktar streamlined u simiplifikati u l-MFSA tkun tista' tieħu deċiżjonijiet b'mod aktar effikaċi.

Bħala parti mir-ristrutturar, se jkun qed jissaħħaħ l-Audit Committee li twaqqaf għall-ewwel darba din is-sena.

Kont sorpriż meta qrajt li l-istess Awtortà lanqas biss kellha Audit Committee dak iż-żmien.

Kien isir awditjar estern, imma internament ma kellniex Audit Committee u ħtarnieh ftit tax-xhur ilu.

Apparti minn dan, se jiġu stabbiliti wkoll Risk Committee u AML Committee.

Dan huwa in line mal-feeling li ħadna mill-IMF, fejn qegħdin naraw li se jkollna żewġ kumitati ġodda, wieħed li jara l-livell ta' riskju tal-istess superviżjoni tal-Awtorità, u kumitat li jittratta biss l-AML issues.

Dan biex nagħtu sinjal b'saħħtu ta' kemm din se tkun prijorità fi-ħidma tal-MFSA, jiġifieri dawn se jkunu integrali għalina biex l-MFSA titpoġġa f'qagħda b'saħħitha biex niġġieldu t-theddida internazzjonali tal-ħasil ta' flus.

Il-kwestjoni tal-ħasil tal-flus mhijiex problema nazzjonali, iżda hija problema internazzjonali.

Matul dawn l-aħħar ġimgħat smajna bi skandli kbar f'pajjiżi bħall-Ġermanja u d-Danimarka li qatt ma kienu assoċjati ma' money laundering, iżda l-ikbar skandli li smajna riċentement seħħew f'banek kbar ġejjin minn dawn il-pajjiżi.

Dan ikompli juri s-serjetà tal-problema internazzjonali tal-ħasil ta' flus, għalhekk irridu naraw li l-istruttura Maltija - għalina s-settur finanzjarju huwa importanti ħafna - kemm jista' jkun ikollha l-għodda neċessarja biex tkun tista' jiġġieled din it-theddida internazzjonali.

Hawnhekk l-appell tiegħi hu kemm lin-naħa tal-Oppożizzjoni kif ukoll lill-midja.

Ejja naraw li nħarsu lejn l-istampa l-kbira.

Huwa aċċettabbli li jkun hemm battibekki politiċi, però ejjew naraw x'qed isir f'pajjiżi oħra.

Ejja naraw kif jiġu indirizzati meta jkun hemm problemi simili f'pajjiżi oħra.

Jien ma smajt bl-ebda Membri Parlamentari Ewropej ta' dawn il-pajjiżi li semmejt li jagħmlu rapporti sħaħ kontra r-regolaturi tal-istess pajjiż.

Ma smajt l-ebda MEPs jew MPs tal-istess pajjiżi jgħajru lil pajjiżhom li huwa Mafja!

Hawnhekk qed nitkellmu fuq l-għejxien ta' eluf ta' persuni f'dan is-settur.

Ejja ma nitilfux dak li bnejna ż-żewġ partiti flimkien minħabba kwestjonijiet politiċi.

Ikun hemm mumenti ta' argumenti politiċi, però l-għejxien tal-familji, speċjalment f'dan is-settur, m'għandu qatt jidħol fl-argumentazzjoni tagħna.

Il-kumitat eżekuttiv se jkun qed jiġi mwaqqaf permezz tal-emendi li qegħdin niddiskutu llum u se jkun responsabbli għall-approvazzjoni tar-regolament, tal-implimentazzjoni tal-politika u l-awtorizzazzjoni tal-liċenzji.

L-emendi mressqa se jkunu qegħdin jipproponu numru ta' direttorati, bl-għan li jtejbu l-effiċjenza u li jilħqu l-isfidi għas-snin li ġejjin.

Id-direttorati proposti huma d-Direttorat għas-Superviżjoni, id-Direttorat għall-Istrateġija, Politika u Innovazjoni, id-Direttorat għall-Infurzar, id-Direttorat għall-Affarijiet Legali u Internazzjonali u d-Direttorat għas-Servizzi Koperattivi.

Nagħlaq billi ngħid li l-bidliet proposti se jsaħħu l-governanza tal-MFSA billi jipprovdu linji ċari ta' responsabbilità lid-direttorati individwali fl-eżekuttiv tal-mandat tal-Awtorità.

Għalhekk, ir-ristrutturar se jkun qed itejjeb l-effiċjenza, l-effettività u t-trasparenza permezz ta' tnaqqis sostanzjali tal-burokrazija u frammentazzjoni fit-teħid ta' deċiżjonijiet.

Finalment se nkunu f'sitwazzjoni li kull persuna li għandha rwol għoli fl-istess Awtorità se tkun persuna li jkollha s-saħħa li tieħu deċiżjoni, però mbagħad trid iġġorr ir-responsabbilità tad-deċiżjonijiet li se tkun qed tieħu.

Dan huwa l-mod kif dan il-Gvern jimplimenta bil-fatti dak li jkun qed jitkellem fuqu.

Nirringrazzjak, Sur President.

ID-DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

KRISTY DEBONO: Sinjura President, nirringrazzja lis-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri li ressaq quddiem din il-Kamra żewġ abbozzi ta' liġi li permezz tagħhom qed isiru emendi fl-istruttura organizzattiva tal-MFSA.

Dawn l-emendi, ngħid jien, minkejja li mad-daqqa t'għajn jidhru li huma superfluwi, nemmen li fir-realtà huma pożittivi u neċessarji, għax qed ikomplu jsaħħu l-istruttura organizzattiva li inizjalment approvajna anke bħala Oppożizzjoni fl-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta ftit tax-xhur ilu.

Nemmen li dawn l-emendi se jkomplu jikkomplementaw il-proċess ta' razzjonalizzazzjoni tar-riżorsi umani ta' din l-Awtorità.

Aħna qegħdin niddiskutu dawn l-emendi lil hinn minn kull kontroversja politika u l-Onor.

Schembri se jsib l-appoġġ minn din in-naħa tal-Kamra.

Qed ngħid li dawn l-emendi huma meħtieġa, għax kemm meta tifli l-istruttura organizzattiva preżenti tal-MFSA, kemm meta titkellem mal-ħaddiema tal-MFSA, kif ukoll meta titkellem mal-professjonisti, mal-prattikanti u mal-esperti li ta' kuljum iħabbtu wiċċhom mal-MFSA, tara li hemm overlap sostanzjali tal-kumitati fir-responsabbiltajiet u ir-rwoli tagħhom.

Fil-proċess ta' konsultazzjoni li sar fil-bidu ta' din il-leġiżlatura kien hemm diversi prattikanti li saħqu dwar l-importanza li jsir ristrutturar aktar relevanti u effiċjenti għall-operat tal-Awtorità tal-lum il-ġurnata, anke minħabba d-dinamika tant mgħaġġla li biha qed timxi d-dinja tas-servizzi finanzjarji.

Allura jien appellajt diversi drabi, kemm fil-Parlament u lil hinn minnu, biex dan isir u għalhekk qegħdin hawn biex niddiskutu dawn l-emendi li, nerġa' ngħid, huma pożittivi.

Schembri, permezz tal-ħatra tal-Kumitat Eżekuttiv, il-proċeduri se jsiru ferm aktar ċentralizzati u nemmen li permezz ta' dan il-Kumitat jistgħu jitnaqqsu diversi proċeduri burokratiċi b'mod sostanzjali.

Dan il-kumitat se jkollu firxa wiesgħa ta' responsabbilitajiet, fosthom li japprova r-regolamentazzjoni, l-implimentazzjoni tal-policies, is-superviżjoni, l-infurzar u l-Listing Authority, għalhekk se jkun qiegħed iħares l-aspetti professjonali u tekniċi kollha.

Twaqqaf ukoll Audit Committee u se jiġi mwaqqaf Risk Committee u Anti-Money Laundering Committee.

Nemmen li dawn huma neċessarji għat-tisħiħ ta' din l-Awtorità.

L-uniku tħassib li għandi huwa proprju li fejn tidħol l-istruttura preżenti tal-MFSA, is-superviżorju jaqa' taħt ir-responsabilità diretta tad-Direttur Ġenerali, filwaqt li r-rwoli l-oħrajn kollha, bħall-approvazzjoni ta' liċenzji, l-implimentazzjoni ta' policies u oħrajn jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tas-CEO.

Issa permezz ta' dan il-Kumitat Eżekuttiv li jaqa' kollu kemm hu taħt ir-responsabbiltà tal-Kap Eżekuttiv, mill-aspett ta' superviżjoni jista' jagħti l-każ li jkun hemm kunflitt fir-rwoli, għax il-Kap Eżekuttiv għandu l-aħħar kelma, mill-bidu sal-aħħar.

Dan ifisser li jekk nieħdu eżempju ta' bank, il-proċess tal-approvazzjoni ta' liċenzja, il-proċedura tad-due diligence, l-implimentazzjoni tal-policies u s-superviżjoni, jekk għall-argument jiġi deċiż li titneħħa l-liċenzja ta' dan l-istess bank, dan kollu jista' jsir bid-deċizjoni tal-kumitat li jista' jiġi overruled mill-Kap Eżekuttiv.

Dan huwa punt ta' tħassib, però nemmen li fl-aħħar mill-aħħar l-istruttura hija tajba u pożittiva, imbagħad jekk hemm lok għal iktar titjib biex forsi jitneħħa dan il-kunflitt tar-rwoli, I'm four-square behind it biex niddiskutu u nikkonsidraw dan il-punt.

Sfortunatament ma nistgħux ma ngħidux li l-ħidma tajba u importanti tal-MFSA ġiet imtappna f'dawn l-aħħar xhur.

L-aktar aħbar li nemmen li sfidat ir-reputazzjoni tajba li dejjem kellha din l-Awtorità kienet il-liċenzjar tal-Bank Pilatus u xi banek oħra, bħalma hu Satabank, li kienu u għandhom jissemmew for the wrong reasons.

Huwa fatt li l-kredibilità tal-MFSA għaddiet minn żmien diffiċli u qiegħda tipperikola l-fiduċja tal-investitur fl-Awtorità.

Għalhekk huwa neċessarju li l-Awtorità tkompli bil-proċess tar-redimensioning mhux biss fl-istruttura organizzattiva tagħha, imma wkoll sabiex il-pedamenti tagħha jkunu b'saħħithom biżżejjed biex joperaw bl-iktar mod effiċjenti possibbli.

Ir-redimensioning ta' din l-Awtorità huwa meħtieġ ukoll biex terġa' tissaħħaħ il-kredibilità u r-reputazzjoni tagħha, u tikkonvinċi li għadha serja u awtonoma bħalma kienet.

Jeħtieġ li nikkonvinċu li l-Awtorità tieħu deċiżjonijiet xprunati mill-ġid tas-settur finanzjarju u ma tittollera l-ebda indħil, b'mod partikolari indħil politiku.

Bl-ebda mod ma rrid ngħid li l-ħaddiema tal-MFSA mhumiex qegħdin jagħmlu l-almu tagħhom, anzi rrid nirringrazzja lill-professjonisti u l-istaff kollu tal-MFSA li naf li jaħdmu b'deadlines ebsin, b'workload ta' xogħol li dejjem jiżdied, u b'approċċ professjonali mill-aqwa.

L-MFSA twaqqfet fl-1994 u rat li b'mod ġenerali żżomm l-istandards għoljin taħt it-tmexxija ta' Prof. Bannister u sinċerament nemmen li s-suċċessur tiegħu s-Sur Joe Cushieri se jkompli jwettaq din il-ħidma bi professjonalità.

Qed ngħid dan, għax irrid nagħmilha ċara li fejn jeħtieġ xi kritika nagħmilha, però fejn ikolli l-opportunità li ngħaddi kummenti pożittivi, ngħaddihom ukoll, kif dejjem għamilt u kif se nibqa' nagħmel.

Fir-realtà tal-lum, meta qegħdin fuq l-għatba tal-Moneyval assessment u pajjiżna qiegħed jissemma mal-erbat irjieħ tad-dinja bħala anti-money laundering haven, meta s-settur bankarju f'pajjiżna għaddej minn sfidi ta' kredibilità, meta għandna banek taħt investigazzjoni u allegazzjonijiet ta' bad practices fil-proċeduri tal-ħasil ta' flus u oħrajn, nemmen li l-MFSA għandha l-obbligu li tibgħat messaġġ ferm iktar b'saħħtu li qed tagħti widen bis-serjetà, b'mod konvinċenti u fattwali għar-rakkmandazzjonijiet ta' istituzzjonijiet internazzjonali, kemm tal-Awtorità Bankarja Ewropea, kif ukoll tal-Kummissjoni Ewropea u oħrajn, speċjalment fejn isiru rakkmandazzjonijiet fuq il-proċeduri tad-due diligence u l-anti-money laundering.

Sfortunatament, l-isem tajjeb li kellhom istituzzjonijiet finanzjarji bħall-MFSA u l-FIAU ftit tas-snin ilu, m'għadx għandna l-privileġġ li ngħidu that we still enjoy it today, u għalhekk irridu nirrikonoxxu l-isfidi tant kbar li dawn għandhom biex jerġgħu jagħtu isem u jinjettaw lura dik il-kredibilità fl-istituzzjonijiet rispettivi.

Kif għidt, bħalissa ninsabu fuq l-għatba tal-Moneyval assessment, li semmejtu kemm-il darba fl-interventi parlamentari u f'diskussjonijiet oħrajn.

Dan huwa kumitat ta' esperti tal-Kunsill Ewropew li jevalwaw il-miżuri kontra l-ħasil tal-flus u l-iffinanzjar tat-terroriżmu, assessjar li se jgħaddi minnu pajjiżna fil-ġranet li ġejjin.

Dan huwa eżami kruċjali u importanti immensament, u jekk allaħares qatt ma nġibux il-pass, ikun katastrofiku għar-reputazzjoni ta' pajjiżna, imma, agħar minn hekk, ikun katastrofiku għall-operat ta' kuljum tal-istituzzjonijiet finanzjarji u tas-settur privat tal-financial practioners.

Lil hinn minn din il-liġi, nirrikonoxxu li isem pajjiżna sar kalamita għal kritika ħarxa minn madwar id-dinja.

Bħalissa ħafna qed jaraw pearlism qawwi bejn Malta u money laundering haven.

Il-perċezzjoni, l-impressjoni, ir-reputazzjoni li għandu pajjiżna llum hi li qed ikun laxk wisq biex jieħu bis-serjetà l-implimentazzjoni tal-miżuri u l-proċeduri kontra l-ħasil tal-flus.

Dan żgur li mhux qed jgħin għar-reputazzjoni tal-pajjiż, għas-sostenibbiltà tas-settur finanzjarju u għall-abbiltà li nattiraw lejn pajjiżna investiment dirett barrani serju u li jagħmlilna ġieħ.

Huwa importanti li kif għamilt kritika tajba u għaddejt kummenti pożittivi, ngħid li meta nitkellmu fuq it-tħassib tagħna li pajjiżna qed ikun laxk wisq fejn tidħol due diligence u fejn tidħol il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus bis-serjetà, ma niġux miżinterpretati li qisna qed nagħmlu kritika mhux ġustifikata, jew li qed nagħmlu xi spin min-naħa tal-Oppożizzjoni Nazzjonalista.

Ftit tal-jiem ilu pajjiżna kien taħt attakk inġust minn Membru Parlamentari Ewropew Ġermaniż li wissa li se ssir kampanja ħarxa biex il-bank globali HSBC jittermina l-operat minn pajjiżna.

Jien, bħala kelliema ta' dan is-settur u l-Onor.

Mario de Marco, konna minn tal-ewwel li kkritikajna dan il-kumment u bħala Partit Nazzjonalista ħriġna stqarrija ta' kundanna mill-ewwel.

Ejjew inkunu onesti u nammettu li attakk bħal dak ma waqax mill-ajru!

Tali kritika ma konniex naqilgħuha kieku l-Awtorità Bankarja Ewropea ma sabitx l-irregolaritajiet fl-FIAU u fl-MFSA.

Kieku l-Gvern verament qiegħed jibgħat messaġġ ċar dwar l-impenn tiegħu biex jiġġieled il-kriżi ta' ħasil tal-flus f'pajjiżna u l-implimentazzjoni ta' proċeduri kontra l-ħasil tal-flus, attakki bħal dawn ma kenux jaqgħu f'ħoġorna!

Irrid infakkar li pajjiżna kellu l-isfortuna li riċentament kien l-ewwel pajjiż fl-Unjoni Ewropea li ġie ppreżentat b'opinjoni formali mill-Kummissjoni Ewropea dwar il-ħasil tal-flus.

Dan wara li l-istess MFSA falliet milli tindirizza t-tħassib li qajmet l-Awtorità Bankarja Ewropea f'Lulju 2018.

Hija ħasra li l-awtoritajiet Maltin, kemm l-MFSA u kif ukoll l-FIAU, kellhom l-opportunità diversi drabi li jibagħtu messaġġ ċar that they mean business u li verament iridu jieħdu l-passi meħtieġa biex jiġġieldu l-ħasil ta' flus u jibdew proċess ta' tindif tar-reputazzjoni ta' pajjiżna.

Però l-Kummissjoni Ewropea laħqet ħarġitilna l-karta ħamra!

Irridu nkunu onesti u nistaqsu x'inhu l-messaġġ li qed nibagħtu hemm barra.

Jekk wieħed jistaqsi x'qed jagħmel pajjiżna biex jiġġieled il-ħasil tal-flus, sfortunatament il-messaġġ hu li l-awtoritajiet regolatorji fis-settur tas-servizzi finanzjarji tilfu l-indipendenza kompletament, allura żgur li l-emendi għal dan l-Att huma a small fry.

Jeħtieġ li jkollna regolamenti li verament jindirizzaw dak li hu importanti so we don't keep missing the wood for the trees, tal-inqas issa fil-preparazzjoni tal-Gvern għall-Moneyval assessment.

Ejjew ma nħallux il-prattikanti tas-settur privat ikunu l-vittmi ta' din il-laxkezza, għax huma se jkunu qed iħallsu prezz tant għoli flimkien ma' eluf ta' ħaddiema oħra għal-laxkezza tal-Gvern fil-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus.

L-MFSA, proprju din il-ġimgħa ħarġet linji gwida sabiex jissaħħu l-proċeduri kontra l-ħasil ta' flus, inkluż fuqna l-membri parlamentari, nies oħra fil-politika u l-familji tagħna, li huma tajbin, però żgur li mhumiex biżżejjed!

Il-gwidi huma tajbin u neċessarji, il-liġijiet u r-regolamentazzjoni rispettivi huma importanti, però l-iktar li hu neċessarju huwa proprju kemm tittieħed bis-serjetà l-implimentazzjoni ta' tali linji gwida u proċeduri.

Jien nieħu sehem f'diversi diskussjonijiet ma' professjonisti fis-servizzi finanzjarji, u dawn jgħidulek li hu tajjeb li l-Gvern u l-Oppożizzjoni qablu u raw li għandu jkollna l-first-mover advantage fit-teknoloġija tal-blockchain.

Però jekk l-MFSA falliet fl-implimentazzjoni tal-proċeduri ta' kontra l-ħasil tal-flus meta kienet qed taħdem f'settur bankarju bis-sistemi tradizzjonali, kif nistgħu nikkonvinċu ruħna li l-Gvern u l-istituzzjonijiet tagħna huma ppreparati u jiggarantulna li l-implimentazzjoni kontra l-ħasil tal-flus u sistemi li huma ferm iktar challenging u li mhumiex sistemi tradizzjonali, ma jfallux f'sistemi li bħalissa we are still testing the waters, bħall-cryptocurrencies?

Din il-mistoqsija qed tqajjem ħafna xettiċiżmu fuq is-settur tal-blockchain, li huwa settur li qbilna fuq il-qafas legali tiegħu, ħdimna tajjeb mas-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri, u qbilna fuq il-kunċett, però ma nlumx lil min qed jagħmel dawn il-mistoqsijiet, għax bejn il-liġi miktuba u l-implimentazzjoni tagħha hemm baħar jaqsam!

Fil-fatt, jien kont qajjimt dan it-tħassib, allura żgur li ma nlumx lill-prattikanti li qegħdin jagħmlu dawn il-mistoqsijiet, għax ovvjament mhux qed jikkonvinċu ruħhom bil-kunsens tagħna, kif ukoll bir-rieda u bl-impenn li l-Gvern irid jieħu għall-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus.

Kemm hu importanti li nsaħħu l-impenn tagħna biex innaddfu isem pajjiżna mit-tebgħa li għandu ta' money laundering tax haven.

Din l-isfida la tiddependi biss u b'mod dirett mill-MFSA, la mis-CEO jew miċ-Chairperson tal-MFSA, la mill-FIAU u lanqas mill-Onor.

Jekk verament irridu nkunu onesti, din tiddependi mir-rieda politika u mid-direzzjoni politika li jingħataw minn fuq biex verament niġġieldu l-money laundering u nħallu l-istituzzjonijiet jaħdmu bl-iktar mod awtonomu, kif għandu jkun u kif tippermettilhom il-liġi.

Jekk dan isir, sinċerament nemmen li jibdew isiru passi ta' ġgant.

Jien semmejt l-importanza li nagħtu widen lill-istituzzjonijiet barranin meta jagħmlu l-kritika u r-rakkomandazzjonijiet tagħhom lill-awtoritajiet finanzjarji.

Lill-istituzzjonijiet Ewropej, bħall-Kummissjoni Ewropea u l-Awtorità Bankarja Ewropea, ma rridux narawhom bħala għadu meta jikkritikaw il-mod kif qegħdin infallu fil-proċeduri tagħna, b'mod partikolari fil-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus, anzi r-rakkomandazzjonijiet li jagħmlulna għandna nagħtuhom widen, nevalwawhom u nwettquhom.

Apparti r-rakkmandazzjonijet, li by and large huma fuq il-proċeduri li jittieħdu dwar il-ħasil tal-flus u d-due diligence, l-istituzzjonijiet Ewropej jagħmlu diversi rakkmandazzjonijiet oħra.

Fil-fatt, il-ġimgħa li għaddiet kelli l-privileġġ li nattendi l-Parlament Ewropew biex niddiskutu rapport li ġie mħejji mill-Kummissjoni Ewropea dwar Malta, il-Country Specific Recommendations, imbagħad wara indirizzajt lil dan il-Parlament bir-reazzjonijiet tiegħi dwaru.

Fost ir-rakkomandazzjonijiet, kien hemm proprju din:

Jiġifieri hawnhekk il-Kummissjoni qiegħda tgħid li l-Awtorità jeħtiġilha tisħiħ qawwi fir-riżors uman, l-aktar biex timmoniterja u timplimenta superviżjoni adegwata fis-sistema finanzjarja internazzjonali.

Ir-rakkomandazzjoni tkompli tgħid li:

Sur President, dan ifisser li minkejja li s-settur tal-gaming iħalli miljuni kbar f'valur addizzjonali għall-pajjiż, jista' joħloq sfidi fl-integrità tas-sistema finanzjarja ta' pajjiżna, allura jeħtieg qafas ferm aktar b'saħħtu ta' anti-money laundering.

Din mhijiex l-ewwel darba li istituzzjonijiet internazzjonali għamlu osservazzjonijiet u rakkmandazzjonijiet dwar l-MFSA.

Tista' tgħid fl-aħħar sena, kif qal l-Onor.

Schembri, kellna rakkmandazzjonijiet simili mill-Fond Monetarju Internazzjonali (IMF), mill-Kummissjoni Ewropea u mill-Bank Centrali Ewropew.

Issa mmur lura għall-emendi li għandna quddiemna llum.

Jien nemmen li r-ristrutturar organizzattiv fi ħdan l-MFSA biex din l-awtorità ssir aktar effiċjenti u relevanti, għandu jsir illum qabel għada.

Lejn tmiem il-ġimgħa li għaddiet innotajt li l-MFSA ħarġet numru ta' applikazzjonijiet biex jimtlew postijiet vakanti, l-aktar għal analisti, f'dipartimenti varji.

Jien nemmen li dawn huma meħtieġa ħafna.

Nafu li hemm domanda kbira għal professjonisti f'dan is-settur, allura jekk hemm il-ħtieġa li dawn il-pożizzjonijiet joffru pakkett finanzjarju li jkun kompetittiv mas-settur privat, din għandha tiġi kkonsidrata.

Matul l-aħħar xhur, l-MFSA esperjenzat numru sostanzjali ta' turnover fl-istaff complement, allura tista' tgħid li xi ftit jew wisq għaddiet minn brain drain għax tilfet a wealth of experience.

Ovvjament, jeħtieġ li l-Awtorità tkompli tattira l-aħjar imħuħ u l-aqwa esperjenza, għax ma nkunx drammatika jekk ngħid li s-sostenibbilità ta' dan is-settur għandha ċerta dipendenza fuq ix-xogħol, l-effiċjenza u l-kredibilità ta' din l-Awtorità flimkien mal-FIAU u istituzzjonijiet oħrajn.

Jeħtieġ ukoll li l-Awtorità tinvesti ferm aktar fit-taħriġ tal-istaff tagħha mhux biss biex tpatti għal dak li ntilef bit-turnover, però hekk kif id-dinamika ta' dan is-settur qed tippermetti li l-Awtorità tidħol f'sistemi finanzjarji li mhumiex tradizzjonali, jeħtieġ li jkollha ferm aktar taħriġ, expertise u knowledge, speċjalment fid-due diligence u l-proċeduri kontra l-money laundering.

Sur President, meta ddiskutejna l-Att prinċipali tal-MFSA kont semmejt il-migration tar-Registry Department u staqsejt x'se jsir mill-impjegati ta' dak id-dipartiment u fejn se jiġu rilokati.

Illum nafu li r-Registry Department se jkun qiegħed fil-lokalità taż-Żejtun.

Irrid ngħid li kellmuni numru sostanzjali ta' ħaddiema mill-MFSA li, rightly so, qegħdin jilmentaw li din ir-rilokazzjoni fiż-Żejtun ma tantx tagħmel sens.

Parti kbira min-negozji, fosthom il-"big four" u oħrajn, jinsabu fiċ-ċentru ta' Malta, allura l-ivvjaġġar bejn ir-Registry Department u dawn il-kumpaniji mhuwiex mill-aktar ideali, speċjalment meta nafu li hemm problema massiċċa tat-traffiku f'kull ħin.

Nemmen ukoll li l-ħaddiema kellhom jiġu kkonsultati, għax din il-bidla għalihom ġrat ħabta u sabta, u l-problema tat-traffiku lil uħud minnhom tista' tħawdilhom ir-rutina tal-ġurnata tagħhom b'mod drastiku.

L-aħħar ħaġa li nixtieq niġbed l-attenzjoni għaliha hija proprju s-settur bankarju.

Qegħdin niffaċċjaw realtà fejn is-servizzi finanzjarji qegħdin jiżdiedu, il-kumpaniji qegħdin jiżdiedu, però s-servizz bankarju qiegħed jonqos.

Nafu li kemm f'dan is-settur, kif ukoll fis-settur tal-gaming u tista' tgħid f'kull settur ieħor, inkluż tal-kostruzzjoni, tal-hospitality, tal-IT u tant setturi oħrajn, in-numru ta' ħaddiema barranin li qed jiġu f'pajjiżna biex joffru s-servizzi tagħhom qiegħed jiżdied b'rata mgħaġġla ħafna.

Però, minkejja li d-domanda għax-xogħol qiegħda tiżdied u s-supply in one way or another permezz tal-ħaddiema barranin qiegħed jiġi milħuq, jiġifieri qegħdin nipprovaw inżommu l-bilanċ tad-demand u s-supply, meta dawn il-barranin jgħaddu mill-proċessi kollha ta' recruitment biex jibdew jaħdmu f'pajjiżna u l-employer jgħaddi mill-proċessi kollha biex iħaddimhom, dawn qegħdin isibu stumbling block komuni meta jmorru jipprovaw jiftħu kont bankarju.

Jien ngħid li sar martirju għal persuna barranija biex tiftaħ kont bankarju!

Dan ifisser li l-proċess tar-recruitment qed isib ostaklu kbir u minħabba dan qed jispiċċa tellief kemm min iħaddem kif ukoll min jixtieq jagħti s-servizz tiegħu.

Din il-problema teżisti across the board, kemm fuq individwi kif ukoll fuq kumpaniji kbar barranin li jixtiequ jirrilokaw f'pajjiżna.

Huwa fatt li l-banek qed ikunu ferm aktar kawti minħabba d-due diligence, li mhuwiex ħażin, però l-fatt li hawn ħafna nuqqas ta' banking services huwa t-tip of the iceberg.

Jekk mhux se nippreparaw ruħna sew biex is-servizz bankarju jissaħħaħ u jiżdied, f'qasir żmien nistgħu nidħlu fi kriżi.

Dan flimkien mal-fatt li l-problema tal-correspondent banking qiegħda ssir ferm aktar challenging.

Għalhekk nisħaq li għandu jkun hemm pjan konkret u effettiv biex dawn l-isfidi jiġu megħluba qabel ma jkun tard wisq.

Dan li qed ngħid ġie rifless fir-rapport li ppubblikat l-istess MFSA, fejn imbarkat f'eżerċizzju ta' mystery shoppers li permezz tagħhom ġie żvelat li l-maġġoranza tal-banek lokali qegħdin jiksru r-regolamenti Ewropej dwar il-proċeduri li jużaw fil-ftuħ ta' kontijiet bankarji, l-aktar għal bank clients ta' nazzjonalità barranija.

L-ewwel nett, irrid ngħid prosit lill-MFSA ta' dan ir-rapport, li qiegħed jgħid li kien hemm każijiet ta' banek li ddiskriminaw skont in-nazzjonalità tal-klijenti rispettivi, filwaqt li l-istess klijenti rari jkollhom għarfien suffiċjenti fuq il-prodotti li hemm disponibbli għalihom.

F'ħafna mill-każijiet, l-istaff ta' dawn il-banek ma kienx f'pożizzjoni li jipprovdi lill-klijenti tagħhom b'informazzjoni adegwata.

Hawnhekk, bla dubju ta' xejn, nappella biex l-Awtorità tinvesti bis-sħiħ f'kampanja edukattiva ta' għarfien fuq is-servizzi bankarji li wieħed jeħtieġ li jkollu, u fuq it-tipi varji ta' kontijiet bankarji li wieħed jista' jkun eliġibbli għalihom.

Għal ħafna dan is-suġġett mhuwiex a walk in the park u allura jeħtieġ li kulħadd ikun jaf x'inhu eliġibbli u x'mhuwiex eliġibbli.

Jien naħseb li huwa d-dritt ta' kull ċittadin Malti u Għawdxi u tal-barranin li qed jgħixu f'pajjiżna li jkollhom għarfien assolut dwar is-servizzi bankarji, aħseb u ara kemm għandu jkollhom għarfien l-istaff stess, li skont il-mystery shopper report jidher li lanqas huma ma kienu f'pożizzjoni li jgħaddu l-informazzjoni meħtieġa lill-klijenti tagħhom.

Minn dan ir-rapport joħroġ ukoll li numru kbir ta' banek mhumiex ekonomici biss fl-informazzjoni dwar it-tipi differenti ta' kontijiet bankarji, imma kienu ekonomiċi wkoll fl-informazzjoni fuq il-bank charges, biex ma nsemmix in-nuqqas ta' għarfien dwar il-bank charges inġenerali, bħal kif jogħlew u meta jkun hemm iċ-ċaqliq, fejn ħafna drabi l-klijent, hu min hu, isir jaf b'xi charge wara li jinnotaha fil-bank statement.

Sur President, qabel ma nikkonkludi d-diskors tiegħi, intenni li aħna naqblu mal-emendi li għandna quddiemna llum, u naqblu mal-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta li ddiskutejna ftit tax-xhur ilu, għax nemmen li dawn se jkunu qegħdin isaħħu l-operat tal-MFSA.

Huwa importanti ferm li din l-Awtorità tingħata l-għodod kollha, kemm mill-aspett ta' riżorsi kif ukoll mill-aspett ta' awtonomija biex verament tkun tista' twettaq il-ħidma tagħha b'mod oġġettiv u effiċjenti li fl-aħħar mill-aħħar isaħħaħ is-settur tas-servizzi finanzjarji u l-kredibilità ta' pajjiżna f'dan il-qasam.

Nirringrazzjak, Sur President.

L-ISPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

ALEX MUSCAT: Sur President, smajt sew dak li għadha kif qalet l-Onor.

Kristy Debono u b'onestà ngħid li meta tismagħha titkellem tagħmel ftit kuraġġ.

Jien illum għamilt ftit kuraġġ, għax jekk tara t-track record ta' kif qed jittrattaw dan is-settur tant importanti għal pajjiżna wħud mill-kollegi tal-Onor.

Debono, speċjalment dawk fil-Parlament Ewropew, tieħu impressjoni opposta minn kif tkellmet l-Onor.

Ħalli npoġġi kollox f'perspettiva u nispjega eżattament fuqiex qegħdin nitkellmu llum.

Illum qegħdin nitkellmu dwar settur importanti ħafna għall-ekonomija Maltija, dak tas-servizzi finanzjarji.

Illum kważi 11% tal-ekonomija tagħna ġejja proprju minn dan is-settur, jiġifieri bejn wieħed u ieħor qegħdin nitkellmu fuq madwar €1 biljun fis-sena ġġenerati minn dan is-settur.

B'mod dirett, dan is-settur iħaddem f'pajjiżna mhux inqas minn 10,000 ruħ.

Dan ifisser li għandna mhux inqas minn 10,000 familja li ta' kuljum l-għajxien tagħhom jiddependi minn dan is-settur tant importanti.

Huwa tajjeb li nkun ċar, kif inħobb inkun, u ngħid li kienu ż-żewġ partiti li ħadmu biex dan is-settur illum huwa fil-pożizzjoni li jinsab.

Bla dubju, f'dawn l-aħħar ftit snin rajna kemm dan is-settur kompla jissaħħaħ b'mod iktar progressiv, billi iktar operaturi ġodda bbażaw ruħhom f'pajjiżna u l-operaturi li kienu diġà f'pajjiżna qegħdin ikomplu jinvestu biex ikabbru l-operat tagħhom.

Dan huwa settur importanti ħafna f'pajjiżna, għax nafu li għandu valur miżjud għoli għal pajjiżna u l-pagi f'dan is-settur huma tajbin.

Fil-fatt, kull min b'xi mod jaħdem f'dan is-settur b'mod dirett jaqla' flus tajbin, għax huwa settur li f'pajjiżna jrendi sew.

Is-Segretarju Parlamentari fl-introduzzjoni tiegħu spjega fuq fuq l-istrateġija ta' kif ħdimna biex wasalna biex illum qegħdin nitkellmu dwar liġi oħra marbuta mal-MFSA.

Kif nafu, iktar kmieni f'din il-Leġiżlatura diġà kellna liġi oħra dwar din l-Awtorità, jiġifieri f'temp ta' ftit xhur f'din il-Leġiżlatura diġà qegħdin nitkellmu dwar it-tieni u t-tielet liġi f'dan is-sens.

F'Settembru tal-2017 il-Gvern kien nieda proċess ta' konsultazzjoni mal-operaturi kollha.

Ladarba qegħdin ngħidu li hemm iktar minn 10,000 ruħ jaħdmu f'dan is-settur, nifhmu li hemm stakeholders u hemm interess ġenerali, u tajjeb li meta tiġi biex timmodernizza liġi b'tali mod ħalli finalment tkun qed tirregola dan is-settur, għax hawn qegħdin nitkellmu dwar liġi marbuta mal-MFSA li hija l-awtorità li tirregola dan is-settur, ovvjament l-istakeholders kollha se jkollhom interess.

Fil-fatt, dak kien il-proċess li ġie addottat.

F'Settembru tas-sena li għaddiet tnieda proċess ta' konsultazzjoni biex l-operaturi kollha li jaħdmu f'dan is-settur ikollhom iċ-ċans jgħidu x'jixtiequ li jitjieb f'din l-Awtorità li ta' kuljum iħabbtu wiċċhom magħha.

Huwa tajjeb li ngħidu wkoll x'kien qed jintqal lilna minn awtoritajiet u organizzazzjonijiet importanti barranin li aċċenna għalihom is-Segretarju Parlamentari meta semma x'qalulna l-IMF u l-Kummissjoni Ewropea.

Jidher li punt importanti li semmew – naħseb li hawnhekk huwa importanti li nifhmu dak li ġie ssuġġerit lilna bħala pajjiż x'għandna nagħmlu – hu li possibbilment dan is-settur tant qed jikber li l-Awtorità mhijiex kbira biżżejjed proporzjonalment biex tlaħħaq miegħu.

Jekk għandna settur li llum il-ġurnata, kif diġà għedt, qed ilaħħaq madwar 11% tal-ekonomija tagħna, l-Awtorità trid tissaħħaħ u tikber biex tlaħħaq ma' dik ir-realtà.

Sur President, ma jistax ikollok awtorità li tibqa' ta' ċertu qies jekk is-settur partikolari li qed tirregola hi stess ikun qed jinbidel ta' kuljum.

Jiġifieri huwa tajjeb li ngħidu li jekk is-settur tas-servizzi finanzjarji qed jinbidel ta' kuljum u qed jiġu żviluppati għodod ġodda kull sena, jew tista' tgħid kull xahar, l-Awtorità trid tibqa' taġġorna ruħha mhux biss fejn jidħol ir-riżors uman, imma anke permezz tal-ħiliet ġodda li jkun hemm bżonn biex tibqa' żżomm ruħha aġġornata mar-realtajiet tas-suq.

Meta istituzzjonijiet bħall-IMF u l-Kummissjoni Ewropea taw ir-rimarki tagħhom dwar kif tista' tissaħħaħ din l-awtorità, il-Gvern ma ħax attitudni difensiva, ma deffisx rasu fir-ramel u qal li l-affarijiet kif inhuma huma tajbin u se nibqgħu naħdmu hekk, imma f'temp ta' ftit xhur illum għandna quddiemna liġi, u iktar tard se jkollna liġi oħra, li jindirizzaw uħud mir-rakkmandazzjonijiet li sarulna.

Dan juri li l-Gvern mhuwiex rasu iebsa f'dak li għandu x'jaqsam ma' tibdil.

Issa hawn qegħdin nitkellmu dwar settur li fix-xhur li għaddew, b'mod partikolari fl-elezzjoni ġenerali li għaddiet, kien fil-mira ta' numru ta' attakki politiċi u attakki ġejjin minn barra.

Irridu napprezzaw li dan huwa settur ekonomiku importanti, imma huwa settur sensittiv ukoll minħabba li kien hawn nies, sfortunatament anke Membri ta' din il-Kamra, li ddeċidew li jippolitiċizzaw settur li b'mod ġenerali dejjem imxejna bi qbil fuqu.

Naħseb li storikament, fis-settur tas-servizzi finanzjarji dejjem imxejna bi qbil u meta l-Partit Laburista kien fl-Oppożizzjoni kien jikkollabora mal-Gvern Nazzjonalista ta' dak iż-żmien biex dan is-settur ikompli jissaħħaħ u jikber, ikompli jiġi investiment minn barra, u aktar nies jiġu jaħdmu f'dan is-settur.

Issa l-affarijiet inbidlu, speċjalment kemm ilu l-Partit Laburista fil-gvern, imma minkejja l-approċċ pożittiv li tkellmet bih l-Onor.

Debono llum, fejn qalet li l-Oppożizzjoni beħsiebha tivvota favur din il-liġi għax, kif qalet hi stess, dawn huma emendi tajbin biex insaħħu din l-Awtorità, bejn l-attitudni li rajt illum min-naħa tal-Onor.

Debono u l-attitudni li qed nara fuq livell nazzjonali u fuq livell internazzjonali, hemm baħar jaqsam.

Jiġifieri minn banda għandek partit li llum qed jiġi f'din il-Kamra u jgħid li beħsiebu jivvota favur dawn l-emendi, u nieħu pjaċir li se jsir hekk, però mill-banda l-oħra għandek Membri Parlamentari Ewropej li jirrappreżentaw lill-Partit Nazzjonalista li ma jiddejqu xejn jattakkaw lil dan is-settur tant importanti.

Kien hemm min kien qed jaspira li jkun Prim Ministru, li waqt il-kampanja elettorali li għaddiet, jiġifieri ftit iktar minn sena ilu, ma ddejjaqx iżeffen lil dan is-settur u jilgħab l-imħatri li jekk jerġa' jitla' l-Partit Laburista fil-gvern dan is-settur kien se jaqla' daqqa kbira u numru ta' kumpaniji kienu se jitilqu minn pajjiżna.

Dik kienet il-kampanja ta' biżgħa u irresponsabbli li l-Partit Nazzjonalista, b'mod partikolari l-Kap tal-Partit Nazzjonalista ta' dak iż-żmien, kien qed imexxi fil-konfront ta' dan is-settur tant importanti.

Illum mhux talli mhux qegħdin nitkellmu dwar kemm ċkien dan is-settur, talli qegħdin ngħidu kemm issaħħaħ f'din l-aħħar sena u kif beħsiebna nemendaw l-Att dwar l-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta, biex din l-Awtorità tibqa' tkun aġġornata għaż-żmenijiet tal-lum u tibqa' tkun il-watchdog li hemm bżonn fuq dan is-settur tant importanti.

Xi ħaġa li tinkwetani hi meta jkollok min suppost qed jirrappreżenta l-interessi ta' pajjiżna u jgħaddi informazzjoni, jien ngħid mhux veritiera, lill-Membri Parlamentari Ewropej mhux nazzjonali, biex jattakkaw dan is-settur.

Kif nafu, ftit tal-ġranet ilu l-Membru Parlamentari Ewropew Sven Giegold għamel dikjarazzjoni b'saħħitha ħafna li hu jidhirlu li f'pajjiżna tant hawn abbuż sfrenat f'dan is-settur li se jħeġġeġ lill-HSBC biex jitlaq minn pajjiżna.

Din il-kampanja kien qed jippilotaha hu b'mod personali, però rrid nistaqsi min kienu dawk l-MEPs li normalment narawhom ma' Sven Giegold li marru jagħtuh informazzjoni u bdew iħeġġuh biex l-HSBC jitlaq minn pajjiżna.

Min kien qed jieħu pjaċir li pajjiżna kien se jgħaddi minn sitwazzjoni kerha, anke fuq livell internazzjonali, billi jsir attakk sistematiku minn fora Ewropej u internazzjonali biex bank kbir bħalma hu l-HSBC jitlaq minn pajjiżna?

L-ISPEAKER: L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Sur President, biex ikun in line mal-Ordnijiet Permanenti, nitlob lill-Onor.

Muscat jgħid min hu dak li qed jaċċenna għalih between the lines, għax qed jagħmel referenza għall-Oppożizzjoni.

ROBERT CUTAJAR: Sur President, nitlob lill-Onor.

Muscat ikun ċar fid-diskors tiegħu u jgħid għal min kien qed jirreferi.

Meta tagħmel point of order trid tgħidli li hemm ksur ta' regolament u tgħidli għalfejn, imma hawn m'hawn l-ebda ksur ta' regolament.

Onor. Muscat, nitolbok tkompli bid-diskors tiegħek.

ALEX MUSCAT: Sur President, jekk tara kemm-il darba dan il-Membru Parlamentari Ewropew Sven Giegold ġie f'pajjiżna u ma' min kien ikun, naħseb li tifhem sew min qed jikkordina l-attakk sistematiku li ġej fuq pajjiżna.

Issa jien qed inkun leali u nemmen li hemm parti mill-Oppożizzjoni Nazzjonalista li mhux qed tieħu pjaċir li qed issir din il-ħsara.

Milli smajt illum f'dan il-Parlament u minn kif tkellmet l-Onor.

Kristy Debono, jidher li hi waħda minn dawk li mhux qed jieħdu pjaċir li hemm faction fil-Partit Nazzjonalista li qed tattakka dan is-settur li minnu jiddependu mhux inqas minn 11,000 ruħ.

Jien naħseb li rridu nilħqu livell ta' maturità politika f'dan il-Parlament u f'dan il-pajjiż biex f'setturi importanti bħal dawn ħalli niġġieldu bejnietna, imma ejja npoġġu l-interess nazzjonali l-ewwel u qabel kollox.

Jekk verament inħobb lil pajjiżi u jinteressani dan is-settur kruċjali għal pajjiżna, ma mmurx barra minn Malta ngħaddi l-bastun lil Membru Parlamentari Ewropew ieħor biex isawwatni bih!

Le, din ma nagħmilha qatt!

Għaldaqstant, nappella lil sħabi min-naħa tal-Oppożizzjoni biex jekk jaraw lil min minn sħabhom qed jaħdem kontra l-interessi ta' pajjiżna f'dan is-settur tant importanti, irażżnuhom.

Sur President, il-liġi li għandna quddiemna, fost l-oħrajn, qed tara kif ittejjeb l-effiċjenza tal-Awtorità.

Issa f'setturi fejn għandek eluf kbar ta' kumpaniji li ta' kuljum ikollhom x'jaqsmu mal-MFSA, il-fatt li l-Awtorità qed tara li ttejjeb l-effiċjenza tagħha, huwa messaġġ importanti ħafna.

Meta ttejjeb l-effiċjenza ta' kif taħdem din l-Awtorità, lil ħafna nies li ta' kuljum jaħdmu mal-MFSA tkun qed tgħidilhom li se tnaqqsilhom ċerta burokrazija u se tagħmlilhom ħajjithom iktar faċli.

Naraw ukoll li parti minn dan it-tibdil propost fil-liġi huwa indirizzat biex jilqa' ċerti messaġġi li saru fuq pajjiżna, fosthom kif insaħħu l-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus.

Jiena nieħu pjaċir nara li f'temp ta' ftit ġimgħat, jew ftit xhur, il-Gvern qed jieħu konjizzjoni tal-fatti u qed jipproponi emendi fil-liġi biex insaħħu l-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus.

Fil-fatt jidher li se jkun hemm unit speċifiku fi ħdan l-MFSA li xogħlu se jkun proprju li jiffoka biex jipprevjeni l-ħasil tal-flus f'pajjiżna u jara li jkun hemm skrutinju iktar rigoruż fuq l-operaturi kollha li jaħdmu f'pajjiżna.

Naħseb li dak huwa l-messaġġ li rridu nwasslu.

Veru li dan huwa settur importanti, però naħseb li Malta bħala ġurisdizzjoni f'dan is-settur ma tridx tibgħat messaġġ li li aħna miftuħin għal kulħadd.

Aħna miftuħin għal kull min hu serju u jrid jaħdem b'mod nadif u jibbaża ruħu f'pajjiżna.

Min mhuwiex lest li jaħdem mal-liġijiet rigorużi tagħna, postu mhuwiex f'pajjiżna, inkluż dawk l-operaturi li diġà qegħdin hemm.

Jien ħadt pjaċir nisma' sal-lum stess li ttieħdet azzjoni mill-MFSA, għax tajjeb li turi li għandha s-snien.

F'dawn il-liġijiet li qegħdin nipproponu qed inkomplu nsaħħu snien l-MFSA biex fejn ikun hemm bżonn tieħu azzjoni biex kull min jopera minn pajjiżna jagħraf jirregola ruħu u jagħraf jimxi mal-ogħla standards possibbli.

Jekk inżommu l-ogħla standards possibbli, finalment pajjiżna jirnexxilu jattira l-aqwa players.

Nattiraw l-aqwa operaturi fis-suq mhux billi jkollna liġi flimsy, jew billi jkollna regoli li ma tantx huma ċari, imma billi niġu hawnhekk intejbu l-liġijiet li jkun hemm bżonn biex inkomplu nattiraw l-aqwa operaturi f'dan is-settur.

Jekk naraw il-fatti u l-figuri li ħarġu riċentement fuq dan is-settur partikolari, insibu li sal-bieraħ stess ġie kkwotat rapport ikkummissjonat minn PriceWaterhouseCoopers, li żgur ħadd ma jista' jgħid li hi xi entità li b'xi mod tiġbed lejn partit jew lejn ieħor.

Nafu li din hija waħda mill-ikbar kumpaniji tal-awditjar fid-dinja, li għamlet rapport flimkien ma' Finance Malta fost l-operaturi li jaħdmu f'dan is-settur.

Huwa interessanti ħafna li dak li jirriżulta minn dan l-istħarriġ jidher li matul is-sena 2018 f'pajjiżna żdied l-ottimiżmu vis-a-vis s-sena 2017.

Fil-fatt, madwar 62% tal-operaturi huma fiduċjużi u ottimisti fuq dan is-settur, għax qegħdin jaraw li dan is-settur se jibqa' jikber u l-operat tagħhom se jibqa' jitjieb, jibqa' stabbli u jibqa' miexi 'l quddiem.

Ovvjament, dawn huma affarijiet li jagħtuna kuraġġ.

Kien hemm min beżża' li kieku l-Partit Laburista jerġa' jirbaħ l-elezzjoni, kif effettivament għamel, dawn kienu se jaħarbu minn pajjiżna.

Ħaddieħor qalilna li jekk jerġa' jkollna Gvern Laburista, dawn l-operaturi kienu se jippakkjaw u jitilqu 'l hemm!

Issa llum, ftit iktar minn sena wara, qed isir survey ma' dawn l-istess operaturi u qegħdin naraw li mhux talli ma telqux 'l hemm, talli huma ottimisti li dan is-settur sejjer tajjeb.

Naħseb li fil-verità, l-uniku wieħed li spiċċa daħal ġo ħajt hu min għamel dawn it-tip ta' previżjonijiet qabel l-elezzjoni ġenerali li għaddiet!

Jekk naraw il-figuri ta' kif qed ikompli jikber dan is-settur, jidher li l-MFSA irreġistrat tkabbir sostanzjali fl-operaturi li qegħdin jaħdmu f'dan is-settur.

Fil-fatt, skont ir-rapport annwali tas-sena 2017, kellna reġistrazzjoni ta' kważi 5,300 kumpanija ġdida f'dan is-settur.

Kellna wkoll 109 partnerships, kellna numru ta' fondi ta' investimenti ġodda li bbażaw ruħhom f'pajjiżna, kif ukoll mhux inqas minn 106 kumpanija ġdida li ttrasferew l-operat tagħhom f'pajjiżna.

Dawn huma ċifri li nieħdu pjaċir bihom.

Jiena nieħu pjaċir niġi hawnhekk illum nitkellem dwar settur importanti għal pajjiżna.

Mhux hekk biss, imma nappella lil sħabi tal-Oppożizzjoni biex settur daqstant importanti għal pajjiżna ma nġibuhx ballun politiku.

Ejjew inkunu uniti.

Jekk ma naqblux dwar xi emendi li se nkunu qegħdin nagħmlu, m'għandniex problema li niddiskutuhom, anke fl-istadju ta' kumitat.

Anzi, nappella lill-Oppożizzjoni biex tgħin lill-Gvern biex jekk jista' jkun il-liġi tkun iktar ħolistika u iktar tajba, anke permezz tas-sehem tal-Oppożizzjoni.

Għaliex le?

Anzi, hekk għandu jkun.

Nerġa' ngħid li ħadt pjaċir li l-Onor.

Debono tenniet li l-Oppożizzjoni se tkun qed tivvota favur din il-liġi u nappella biex mhux biss f'dan il-forum, imma anke fil-fora internazzjonali, dak li qegħdin ngħidu hawnhekk insarrfuh bil-fatti.

Jien ma neħux pjaċir u ma nippretendi qatt li għandu jkun hemm Membri Parlamentari Ewropej magħżula mill-poplu Malti biex jirrappreżentaw l-interessi ta' pajjiżna li aktar huma medhija biex jipprovaw jimminaw lil dan is-settur milli biex jiġbdu l-investiment lejn pajjiżna.

Ejja bħala grupp politiku lkoll kemm aħna nelevaw ruħna 'l fuq mill-partiġjaniżmu politiku u ningħaqdu biex tassew naraw li nkomplu nsaħħu lil dan is-settur tant importanti.

Nawgura lill-MFSA biex fix-xhur u fis-snin li ġejjin tkompli ssaħħaħ l-operat tagħha, tkompli żżid it-trasparenza fil-mod kif taħdem, tkompli żżid l-iskrutinju fuq dan is-settur u tkompli tgħin biex tkompli tkattar dan is-settur.

Nirringrazzjak, Sur President.

L-ISPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

MARIO DE MARCO: Sur President, nieħu gost nitkellem dwar is-settur tas-servizzi finanzjarji, għax dan huwa settur li kiber u li qed ikabbar l-ekonomija ta' pajjiżna bis-saħħa tal-viżjoni ta' gvernijiet preċedenti u tal-koperazzjoni li eżistiet bejn Gvern u Oppożizzjoni biex iġib consensus f'dak li għandu x'jaqsam mal-qafas leġiżlattiv ta' dan is-settur tant importanti f'pajjiżna.

L-Onor.

Alex Muscat tkellem għan-nom tal-Gvern dwar l-importanza ta' dan is-settur ekonomiku li jikkontribwixxi viċin il-11% tal-Prodott Gross Domestiku ta' pajjiżna, li joħloq impjiegi għal eluf ta' familji u żgħażagħ Maltin u li joffri l-aħjar kondizzjonijiet ta' xogħol għall-familji u żgħażagħ Maltin u Għawdxin.

Dan ifisser li rridu nieħdu ħsiebu.

M'għandniex ninsew li dan huwa settur li ġie introdott fl-ewwel leġiżlatura Nazzjonalista li kienet ġiet eletta fl-1987.

Niftakru li dak iż-żmien is-settur kien wieħed bażiku, kien jagħmel distinzjoni bejn trading company u non-trading company, u kien iktar viċin l-offshore centres, però meta l-Amministrazzjoni Nazzjonalista riedet issieħeb lil Malta fl-Unjoni Ewropea kienet ittieħdet id-deċiżjoni li jekk verament rridu nkunu membri tal-Unjoni Ewropea, ir-regoli tas-settur tas-servizzi finanzjarji f'pajjiżna għandhom jinbidlu minn sistema offshore għal sistema onshore.

Fil-fatt, kienet saret bidla radikali fil-liġijiet li jirregolaw dan is-settur bl-approvazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea, allavolja fis-snin 90 Malta ma kenitx għadha saret membru sħiħ tal-Unjoni Ewropea.

Kien hemm min kien qal li bis-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea, is-settur tas-servizzi finanzjarji f'pajjiżna ma kellux futur, u li jekk nidħlu fl-Unjoni Ewropea, dak is-settur kien se jispiċċa.

Però rajna kif fir-realtà s-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea tat iktar kredibilità lil pajjiżna, għax kull min ried jinvesti f'Malta f'dak li għandu x'jaqsam ma' dan is-settur, kien jaf li l-istandards ta' pajjiżna ma kenux biss standards lokali, iżda wkoll Ewropej, li jridu jlaħħqu mal-qafas regolatorju Ewropew mhux biss f'dak li għandu x'jaqsam mat-tfassil tal-liġijiet tagħna, imma wkoll mal-infurzar tagħhom.

Il-fatt li wieħed kien jaf li l-qafas regolatorju tagħna kellu jilħaq l-istandards Ewropej kien parti mir-raġuni għalfejn dan is-settur kompla miexi għal iktar tkabbir.

U dan iġibni għad-diskors tiegħi.

Sur President, dawn l-emendi għall-Att dwar Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta mhumiex qegħdin isiru in a vacuum u d-diskussjoni li qiegħda ssir ma nistgħux nagħmluha kif donnu jixtieq l-Onor.

Alex Muscat in a vacuum, jew in isolation kif jgħidu l-Ingliżi.

L-isfortuna reali hi – hawnhekk nixtieq nagħmilha ċara li l-Oppożizzjoni qatt ma tieħu gost bl-għajb li b'xi mod jew ieħor huwa indirizzat lejn pajjiżna – li rridu nkunu konxji ta' dak li qed jingħad fuq pajjiżna barra minn xtutna, u dan mhux billi niċċensuraw dak li qed jiġri f'pajjiżna jew barra minnu, iżda billi nipprovaw nindirizzaw dak li jkun qed isir ħażin u li qed iwassal għal din il-kritika.

Allura, jekk wieħed jara l-kuntest ta' dan kollu, naħseb inkunu qegħdin nagħmlu ħażin jekk ninjoraw dak li l-Ingliżi jgħidulu the elephant in the room, li jeżisti iżda donnu l-Onor.

Muscat jixtieqna ninjorawh.

Jekk ninjorawh inkunu qegħdin nagħmlu ħażin għal pajjiżna.

Ħalli nispjega x'inhu dan il-qafas.

Qabel xejn, nafu li f'Lulju li għadda kienet saret rakkomandazzjoni mill-Awtorità Bankarja Ewropea (EBA) għal dak li għandu x'jaqsam mal-MFSA, anzi fir-realtà iktar għal dak li għandu x'jaqsam mal-FIAU rigwardanti s-superviżjoni dwar il-liċenzjar tal-Pilatus Bank u kemm dan aderixxa mal-kondizzjonijiet tal-liċenzja tiegħu, u l-infurzar tal-kondizzjonijiet tal-istess bank.

Ir-rapport li ħarġet l-EBA, li hi l-awtorità regolatorja Ewropea li qiegħda hemm biex tgħasses kif kull pajjiż jagħmel superviżjoni tal-banek liċenzjati minnu, f'Lulju li għadda kien kritiku ħafna fir-rigward ta' pajjiżna u tal-awtoritajiet ta' pajjiżna.

Hemm min jgħid li għax aħna nikkwotaw dan ir-rapport, qisna stimulajnieh aħna u qisna kuntenti bih, imma nassigurakom li aħna qatt m'aħna kuntenti b'rapport li jista' jkollu l-konsegwenzi għal settur li jagħti x-xogħol lill- eluf ta' Maltin u Għawdxin li ma nħarsux lejn il-kulur politiku tagħhom.

Naħseb li l-Onor.

Silvio Schembri jixtieq jagħmel point of order.

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri, bil-permess tal-Onor.

MARIO DE MARCO: Jekk huwa point of order, lest li nisimgħu, imma jekk hu intervent, nitolbu jagħmlu fl-aħħar.

L-ISPEAKER: Onor. De Marco, ħu paċenzja.

Jekk m'intix qed tagħtih il-permess li jispjega …..

(Interruzzjonijiet) Ħalli nara x'se jgħid.

Jekk hu point of order, irid jgħidli fejn hu l-point order, il-bqija mhux se jkompli jitkellem.

(Interruzzjonijiet) Dak se narah jien, toqgħodx tinkwieta.

Is-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri.

SILVIO SCHEMBRI: Għandi point of order fis-sens li l-Onor.

De Marco kien qed jitkellem dwar l-investigazzjoni tal-EBA, jekk qed nifhem sew, hux hekk?

SILVIO SCHEMBRI: Le, mhux se nitkellem dwar din.

Point of order għaliex qal li dak ir-rapport ma ġiex stimulat mill-Oppożizzjoni.

Jekk trid, imbagħad, x'ħin tagħmel ir-replika tiegħek, tkun tista' twieġbu.

Onor. De Marco, tista' tkompli bid-diskors tiegħek.

MARIO DE MARCO: Sur President, dak ir-rapport kien sab:

Sab kwantità ta' nuqqasijiet f'dak li għandu x'jaqsam mal-FIAU.

Schembri qed jgħidli li hawnhekk qegħdin nitkellmu dwar l-MFSA u mhux fuq l-FIAU.

Iva naqblu, iżda ejjew napprezzaw li dawn iż-żewġ awtoritajiet huma kruċjali u importanti għal pajjiżna jekk irridu nittieħdu bis-serjetà bħala ċentru tas-servizzi finanzjarji.

Allura ma naħsibx li s-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri jista' jiġi hawnhekk u jgħid li ma jdejqux dak ir-rapport li jikkundanna l-FIAU, għax hu qiegħed jitkellem dwar l-MFSA!

SILVIO SCHEMBRI: Sur President, għandi point of order.

L-ISPEAKER: Onor. Schembri, biex tagħmel point of order irid ikun hemm ksur ta' xi regolament tal-Ordnijiet Permanenti.

SILVIO SCHEMBRI: Mela nagħmel personal explanation, tajjeb?

L-ISPEAKER: Le, mhux tajjeb!

SILVIO SCHEMBRI: Għax qed jgħid xi ħaġa li m'għidthiex jiena.

L-ISPEAKER: Le, ħu paċenzja.

Biex tagħmel point of clarification irid jagħtik il-permess l-Onor.

Naf x'jien ngħid.

Onor. De Marco, tagħtih permess?

MARIO DE MARCO: Sur President, jista' jirribatti dak li qed ngħid jien meta nagħlaq id-diskors tiegħi.

L-ISPEAKER: Mela kompli bid-diskors tiegħek, Onor. De Marco.

MARIO DE MARCO: Dan ir-rapport kompla jgħid li l-FIAU ma ħaditx il-miżuri neċessarji ta' moniteraġġ.

Huwa rapport sħiħ ta' kundanna fir-rigward tal-FIAU.

Wara dak ir-rapport, fil-bidu ta' Ottubru ta' din is-sena ġie rrapportat li l-Kummissjoni Ewropea kienet se toħroġ opinjoni formali fuq l-azzjoni li Malta għandha tieħu sabiex issaħħaħ ir-regoli tagħha għal dak li għandu x'jaqsam mal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus, jiġifieri l-anti-money laundering rules.

Il-Kummissjoni Ewropea, permezz tal-Kummissarju għall-Ġustizzja Jourovà, qalet li kienet se tittieħed azzjoni formali fil-konfront ta' Malta minħabba n-nuqqasijiet tagħha relatati mar-regolamenti kontra l-ħasil tal-flus, b'mod partikolari tal-FIAU.

Apparti dan il-formal warning li kien se jinħareġ fil-konfront ta' pajjiżna, kien hemm ukoll ir-rapport tal-EBA rigward l-MFSA.

Is-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri, essenzjalment ġie rrapportat li qal kemm hu kuntent b'dan ir-rapport, għax skont kif intqal minnu stess, jikkonferma kemm hi robusta din l-Awtorità.

Jiġifieri skont is-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri, l-ittra taċ-Chairperson tal-EBA, Andrea Enria, tikkonferma kemm hi b'saħħitha l-Awtorità!

Jiena ngħid li jalla huwa hekk jew jalla kien hekk, iżda jekk wieħed irid ikun oġġettiv fil-qari ta' din l-ittra, naħseb li rridu nkunu daqsxejn iktar umli dwar in-nuqqasijiet li l-EBA sabet fil-konfront tal-MFSA, għax jekk wieħed jaqra attentament dak li kiteb iċ-Chairperson tal-EBA lill-MEPs, jara li fil-konfront tal-MFSA kien daqsxejn kritiku iktar milli rrealizza s-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri.

Huwa qal li:

Dan ifisser li kellhom tħassib sinifikanti dwar l-awtorizzazzjoni tal-MFSA fir-rigward tal-liċenzja – ma rridux ninsewx li l-liċenzja tal-Pilatus Bank ħarġitha l-MFSA f'temp rekord ta' ftit xhur – kif ukoll għal dak li għandu x'jaqsam mal-prattiċi superviżorji fir-rigward ta' Pilatus Bank.

Iċ-Chairperson tal-EBA kompla jgħid hekk:

Qed nikkwota verbalment u testwalment biex inkun fidil lejn dak li qal.

Hawn m'għandix dubju li qed jirreferi għall-fatt li sussegwentement, wara li ttieħdu proċeduri kriminali fil-konfront ta' Ali Sadr fl-Istati Uniti, l-MFSA għażlet li fl-aħħar – u hawn ma kellhiex triq oħra – l-ewwel tissospendi u mbagħad tneħħi l-liċenzja ta' Pilatus Bank.

L-EBA għamlet ukoll numru ta' rakkomandazzjonijiet fil-konfront tal-MFSA, u ċ-Chairperson qal ukoll li l-EBA għandha kull intenzjoni li tagħmel moniteraġġ biex tara li r-rakkmandazzjonijiet li hi għamlet fir-rigward tal-MFSA jiġu implimentati verament, u se tkun qiegħda tagħmel ukoll on site visits f'nofs is-sena d-dieħla biex tara li l-MFSA se tkun qiegħda timplimenta dawn ir-rakkmandazzjonijiet.

L-EBA indikat erba' areas li kienu ta' tħassib għaliha, u dawn kienu r-relazzjoni ta' bejn l-MFSA u l-FIAU waqt il-proċess ta' utilizzazzjoni; kemm kienu b'saħħithom id-due diligence checks li tagħmel l-MFSA – ma ninsewx li meta Pilatus Bank ġie liċenzjat mill-MFSA, Ali Sadr, sid dan il-bank, diġà kien qed jiġi investigat dwar suspett ta' ħasil ta' flus fl-Istati Uniti; "prudential supervisory response" tal-MFSA "to concerns about effectiveness of anti-money laundering and financing of terrorism controls"; u r-raba' tħassib kien ir-"risk prioritisation given to private banking business with non-resident clients".

Dawn kienu l-erba' areas li l-EBA qalet li kellha tħassib dwarhom fir-rigward tal-MFSA.

Għalhekk naħseb li meta s-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri qal li r-rapport tal-EBA jikkonferma kemm kienet b'saħħitha l-MFSA, forsi kien qed ikun daqsxejn ottimist jew pożittiv iż-żejjed.

Jien ma rridx inkun negattiv, imma rrid inkun realist, għax jekk ma nkunux realistiċi ma nkunux nistgħu nieħdu l-miżuri li tant huma bżonnjużi biex insaħħu l-MFSA ħalli nipproteġu u nkomplu nkabbru s-settur tas-servizzi finanzjarji f'pajjiżna.

L-EBA ikkonferma permezz taċ-Chairperson tagħha li l-MFSA se tkun qed taġġornaha kull tliet xhur fuq il-miżuri li se tkun qed tieħu biex issaħħaħ ir-rwol tas-superviżjoni li għandha tagħmel.

Ir-raba' punt li rridu noqogħdu attenti dwaru huwa r-rapport li ġie ppubblikat mill-Global Financial Centre Index 24 li huwa wieħed mill-ogħla commercial think tank centres ta' Londra, li qed juri li sfortunatament Malta waqgħet 11-il post fil-global ranking taċ-ċentri tas-servizzi finanzjarji globali.

Dan ifisser li jekk verament għandna għal qalbna dan is-settur u verament irridu nipproteġuh, kif m'għandix dubju li ż-żewġ naħat tal-Kamra jridu jagħmlu, irridu mmorru lil hinn mir-rettorika u mill-kritika li ssir dejjem fil-konfront tal-Oppożizzjoni meta nikkwotaw xi rapport bħal dan, għax jekk m'aħniex se nkunu sensittivi u konxji għar-rapporti ta' dawn l-istituzzjonijiet regolatorji Ewropej fil-konfront tagħna u se noqogħdu ngħidu li dawn qed jgħidu fuqna għax aħna żgħar u għax iridu jieħdu xogħolna, ejjew nikbru, inkunu maturi u ngħidu li jekk isir rapport fil-konfront tagħna għandna nagħrfu n-nuqqasijiet tagħna u nindirizzawhom.

Jekk verament irridu nkunu l-aħjar fl-Ewropa ma nistgħux naqgħu lura, u jekk hemm xi ħaġa ħażina li qiegħda ssir ejjew nindirizzawha u mhux ninjorawha, kif donnu jrid jagħmel dan il-Gvern.

Niġi issa għal dan l-Abbozz ta' Liġi li qed ikompli jgħin fir-ristrutturar li qed isir fl-MFSA.

Ftit tax-xhur ilu konna ġejna hawnhekk u għamilna ristrutturar billi neħħejna l-kunċett tal-Executive Chairperson biex ġie introdott ir-rwol ġdid ta' Chief Executive Officer (CEO).

Niftakar li dakinhar lill-Onor.

Silvio Schembri kont għedtlu li nispera li l-għajdut li hawn, li din il-bidla kollha qegħdin jagħmluha biex xi ħadd partikolari jilħaq CEO meta l-liġi għadha lanqas inbidlet, ma jkunx veritier.

L-Onor.

Schembri kien qalli li se jkunu trasparenti u se jagħmlu sejħa għall-applikazzjonijiet.

Ma nafx x'ma qalx, u r-realtà hi li dak l-individwu li fuqu kien hemm l-għajdut xhur qabel ma ġiet proposta din il-liġi fil-fatt laħaq CEO tal-MFSA.

Issa dan jista' jkun l-aħjar persuna fid-dinja, imma l-punt mhuwiex dak.

Il-punt hu li jekk verament irridu li jkollna awtoritajiet kredibbli f'pajjiżna u barra minn pajjiżna, l-affarijiet ma jistgħux ikomplu jsiru b'dan il-mod.

It-tieni punt tiegħi hu li hawnhekk il-bidla priċipali hija li r-rwoli li qabel kienu jeżistu fil-Coordination Committee, fis-Supervisory Council u fil-Board of Governors, issa qed jiġu amalgamati f'super committee li fl-Abbozz ta' Liġi huwa deskritt bħala the Executive Committee u se jkollu rwoli varji amalgamati flimkien.

Dan il-kumitat se jkun responsabbli għall-implimentazzjoni tal-istrateġija u l-politika tal-Awtorità, għall-approvazzjoni tar-regolamenti, għall-approvazzjoni u kwestjonijiet ta' liċenzji u awtorizzazzjonijiet oħrajn, għall-monitoreġġ u s-superviżjoni ta' persuni li jinħarġulhom liċenzji mill-Awtorità fis-settur tas-servizzi finanzjarji, għall-infurzar tal-qafas regolatorju ta' dan is-settur, għat-tmexxija ta' kuljum tal-Awtorità u għall-kordinazzjoni ġenerali tal-affarijiet amministrattivi tal-Awtorità.

Issa, bl-ikbar rispett lejn il-kollega tiegħi, jien naħseb li rridu noqogħdu attenti, għax meta jkollok kumitat responsabbli għall-ħruġ tal-liċenzji, għall-moniteraġġ ta' dawk il-liċenzji u għall-infurzar tal-qafas regolatorju, nistaqsi: Fejn huma ċ-checks and balances?

Fejn hu l-famuż four-eyed principle, meta l-istess kumitat huwa l-Issuing Committee, il-Monitoring Committee u l-Enforcement Committee?

Filwaqt li m'għandix dubju li din l-emenda qiegħda ssir biex itejjeb l-amministrazzjoni tal-Awtorità, meta għandek dawn il-poteri kollha amalgamati fl-istess entità, nerġa' ngħid bl-ikbar rispett li qegħdin noħolqu sitwazzjoni fejn jista' jkun hemm kunflitt, għax kumitat li jkun ħa l-briga li joħroġ liċenzja favur persuna, forsi xi drabi se jħossu skomdu biex jagħmel moniteraġġ tal-istess persuna u jekk jiġi biex jirrevoka dik l-istess liċenzja.

Għaldaqstant, il-parir jew is-suġġeriment ta' din in-naħa, ngħid għalija, hu li nistgħu nkunu qegħdin naqdu aħjar dawn il-funzjonijiet jekk minflok ma nneħħu l-kumitati kollha u namalgamawhom f'wieħed, insaħħu l-awtonomija ta' dawn il-kumitati diversi.

Fil-fehma tiegħi, il-moniteraġġ għandu jimxi b'mod indipendenti mill-approvazzjoni tal-liċenzji, u l-infurzar għandu jimxi b'mod indipendenti mill-moniteraġġ u l-approvazzjoni tal-liċenzji.

Issa jien m'iniex qed ngħid dan b'sens ta' kritika, imma qed ngħidu b'sens ġenwin biex insaħħu l-funzjoni vera tal-Awtorità u fid-dawl tal-kritika li saret fil-konfront ta' pajjiżna u fil-konfront tagħna lkoll, għal dak li għandu x'jaqsam mal-qafas regolatorju tal-awtoritajiet tagħna.

Sur President, hemm element ieħor li jinkwetani iktar minn dan kollu.

Jekk wieħed jara l-paragrafu ta' wara, dan jgħidlek li l-Kumitat Eżekuttiv li għandu dawn il-poteri kollha fi ħdanu jista' jiddelega l-poteri kollha tiegħu lill-Kap Eżekuttiv.

Mela neħħejna l-kumitati u amalgamajna dawn il-funzjonijiet f'kumitat wieħed li suppost huwa responsabbli għal kollox, u dan meta jrid jiddelega kollox, jew uħud mill-affarijiet, lic-CEO.

Jien naħseb li dan huwa perikoluż, għax qed noħolqu uffiċċju fi ħdan Awtorità li se jkun kważi omnipotenti jekk il-kumitat jagħżel li jagħmel din id-delegazzjoni.

Nerġa' ngħid li b'risq it-trasparenza, b'risq li jkollna awtorità verament awtonoma u b'risq li jkollna awtorità li fid-dawl tal-kritika kollha li qed issir fil-konfront tagħna rridu nirreaġixxu u nuru li we are above it, irridu nsaħħu l-kunċett ta' checks and balances.

Nerġa' ngħid li dan qed ngħidu b'sinċerità u mhux biex nagħmel il-ħsara.

Sur President, jekk verament irridu nkunu konxji u sensittivi għall-bżonnijiet ta' dan is-settur, irridu nkunu nafu li dan is-settur għandu bżonn l-attenzjoni.

Għandna nagħmlu minn kollox biex nipproteġu r-reputazzjoni ta' dan is-settur u ta' pajjiżna, iżda dan ma rridux nagħmluh billi ninjoraw il-kritika u billi nattakkaw lil min isemmi l-kritika, iżda billi nindirizzaw is-sors tal-kritika.

Ejja flimkien nindirizzaw in-nuqqasijiet tagħna u tal-Awtorità li qed jagħtu lok għal din il-kritika biex ikollna Awtorità aktar b'saħħitha li fl-aħħar mill-aħħar igawdi minnha dan is-settur li huwa għal qalb iż-żewġ naħat ta' din il-Kamra.

L-ISPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

CLAYTON BARTOLO: Sur President, illum qegħdin niddiskutu Abbozz ta' Liġi li dan il-Gvern qiegħed jgħaddi fost diversi oħrajn li jolqtu s-settur tas-servizzi finanzjarji li huma tant importanti għal pajjiżna.

Kienu diversi l-kelliema li tkellmu qabli li lkoll kemm huma elenkaw l-importanza li għandu dan is-settur.

Biex wieħed ikun jista' jidħol fil-qafas ta' dan kollu, huwa tajjeb li naraw kif dan is-settur qiegħed jipprovdi għal madwar 11% tal-GDP, dak li ħafna minna nsejħulu l-kejk nazzjonali, li hu l-ħolqien tal-ġid li dan il-Gvern qiegħed jagħraf joħloq u jqassam b'mod tajjeb ħafna u ekwu bejn kulħadd.

Huwa tajjeb li ngħidu li dan il-ġid li qiegħed jinħoloq u qiegħed jilħaq ammonti li qatt ma ntlaħqu qabel ġej ukoll minn setturi ġodda li qegħdin jinħolqu.

Għaldaqstant, wieħed m'għadux jiddependi biss fuq xi settur partikolari, għax dan il-Gvern qiegħed ifittex niċeċ ġodda li nistgħu nimirħu fihom u nikbru bħala pajjiż ilkoll kemm aħna, biex b'hekk inkomplu nimxu 'l quddiem u l-ekonomija tagħna tkompli tiżviluppa u tibqa' żżomm ir-rata ta' tkabbir li qegħdin nidraw u li fis-snin l-imgħoddija forsi ħadd qatt ma ħolom li jistgħu jintlaħqu f'pajjiżna.

Saħansitra kien hemm pajjiżi li spiċċaw jgħiru għal pajjiżna, imma dan se nżommu għal kumment politiku aktar tard fid-diskors tiegħi.

Qegħdin niddiskutu emendi għall-Att dwar l-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta (MFSA) li bla ebda dubju hija awtorità affidabbli u qiegħda twettaq ħafna xogħol li forsi xi kultant hemm min jieħdu for granted.

Forsi kultant niffokaw fuq affarijiet kbar li jkunu fl-aħbarijiet, imbagħad nonqsu milli nirringrazzjaw lill-ħaddiema ta' din l-Awtorità u lill-ħaddiema tar-Reġistru tal-Kumpaniji li lkoll kemm huma qegħdin jagħmlu xogħol tajjeb ħafna.

Hemm professjonisti, bħali l-ewwel wieħed, li niltaqgħu ma' dawn in-nies ta' kuljum, li nafu li allaħares m'hemmx dawn in-nies dedikati li jgħinuna nilħqu ċerti tragwardi biex inkomplu ngħollu 'l fuq isem pajjiżna.

Huwa stat ta' fatt li fejn tidħol l-MFSA, ix-xogħol żdied ħafna matul dawn l-aħħar snin, għax din l-Awtorità llum il-ġurnata m'għandhiex x'taqsam biss mal-ftuħ ta' kumpaniji, imma qed ikollha x'taqsam ma' setturi ġodda varji, fosthom l-assigurazzjoni u s-sigurtà.

Issa li qed jitfaċċaw setturi ġodda bħal blockchain u l-cryptocurrencies, din l-Awtorità ħadet ir-rwol tant importanti sabiex tkun tista' tgħin biex jiżviluppaw dan is-setturi ġodda għal pajjiżna.

Rajt intervista interessanti ħafna li ġiet ippubblikata, jekk m'iniex sejjer żball ilbieraħ, fuq il-ġurnal Malta Today, li aktar tard nixtieq inpoġġiha fuq il-Mejda tal-Kamra, mas-CEO il-ġdid tal-MFSA intitolata 'Supervising the Supervisors', li tgħinna nħarsu lejn l-MFSA minn lenti differenti.

Huwa tajjeb li niddiskutu l-liċenzjar u l-proċessi li saru fejn jidħol il-Pilatus Bank, imma llum il-ġurnata nafu li l-mod kif imxiet l-MFSA fuq il-liċenzjar u l-investigazzjonijiet li saru fuq dan il-bank kienu tajbin u skont il-liġi.

Ħalli nikkwota dak li qal s-CEO f'din l-intervista.

Dan qal hekk:

Hawnhekk għandna membri tal-Oppożizzjoni li kieku kien għalihom, qbadna u għalaqna dan il-bank mingħajr ma tajna kas x'jgħidu r-regolamenti u x'jgħidu l-liġijiet u mingħajr ma ttieħdu l-miżuri li kien hemm bżonn.

Issa qegħdin naraw li l-MFSA imxiet b'mod tajjeb u llum il-ġurnata għandha xejn inqas minn 310 impjegati magħha.

Allura meta wieħed jara li din l-Awtorità għandha dawn l-ammonti ta' impjegati u hemm il-ħsieb li bit-tfaċċar tal-Fintech u tal-cryptocurrencies jidħlu xejn inqas minn 150 impjegat ieħor f'din l-Awtorità, ikun jista' japprezza iżjed kemm din l-Awtorità hija importanti għal pajjiżna, awtorità li bla ebda dubju, ta' kuljum tiltaqa' ma' mijiet ta' klijenti.

Meta wieħed f'dan is-settur finanzjarju jiltaqa' ma' klijent minn barra minn pajjiżna – għax illum il-ġurnata nafu kemm żdiedet ix-xewqa ta' barranin li jiġu jiftħu kumpaniji f'pajjiżna – qegħdin nipprovaw nagħtuhom l-aħjar servizz possibbli.

Ħafna drabi meta klijent ikun irid jiftaħ kumpanija, il-proċess ikun maqsum fuq tlieta.

Hawn se nitkellem fuq kumpaniji normali u mhux fejn jidħlu blockchain, fintech u cryptos, għax dak il-proċess għadu qed jiġi definit mir-rule book li se jinfetaħ.

L-ewwel tibda bil-ftuħ tal-kumpanija ġdida mill-MFSA.

Hawn irrid infaħħar ix-xogħol siewi li jsir fejn fi ftit jiem minn meta ddaħħal id-dokumenti, ikollok il-kumpanija miftuħa u lesta.

Il-proċess ta' wara jkun dak li ġġib in-numru tal-VAT.

Għalkemm għal darb'oħra jsir xogħol tajjeb ħafna mid-Dipartiment tal-VAT, nappella lill-Ministru biex iħares sew il-bżonnijiet tal-personnel li hemm fid-diversi dipartimenti tal-VAT biex dejjem nassiguraw li iktar ma jiżviluppa dan is-settur, iktar ma jikber u jimraħ, iktar ma jiżdiedu l-opportunitajiet u iktar ma nattiraw lejn pajjiżna nies b'ideat ġodda, ikollna nies adegwati f'dawn dipartimenti li jkunu kapaċi jinterpretaw tajjeb ir-regolamenti, ikunu jistgħu jiggwidaw lilna l-professjonisti – qed ngħid lilna, għax hawnhekk qiegħed nilbes il-kappell ta' professjonist u ta' membru parlamentari – u fl-istess waqt tkun tista' tingħata gwida lill-klijenti wkoll.

Is-CEO tal-MFSA rrimarka wkoll li l-privat qiegħed jieħu l-maġġoranza ta' dawn in-nies li ħafna minnhom jingħataw pagi tajbin ħafna, imma sfortuntament meta jkunu jaħdmu mal-Gvern dawn l-istess nies ma jistgħux jieħdu l-istess tip ta' paga li jsibu mal-privat.

Allura huwa ovvju li dawn in-nies se jmorru jaħdmu mal-privat.

U x'qiegħed jiġri, Sur President?

Qed ikollna s-settur privat jiġri 'l quddiem u ħafna drabi d-dipartimenti tal-Gvern ikunu jridu jlaħħqu miegħu, meta fl-opinjoni tiegħi għandu jkun bil-maqlub.

Għandhom ikunu d-dipartimenti tal-Gvern li jkunu kapaċi jiftħu t-triq 'il quddiem, biex meta jiġu ideat innovattivi minn barra minn pajjiżna jkunu jistgħu jirregolaw dawn is-setturi ġodda.

Minkejja dan, irrid nirringrazzja lid-diversi ħaddiema f'diversi dipartimenti tat-taxxa u tal-VAT għax-xogħol tajjeb li jagħmlu.

It-tielet pass biex kumpanija tibda n-negozju tagħha jkun proprju l-ftuħ ta' kont bankarju.

Hawnhekk jibdew il-problemi, għax nafu kemm il-banek Maltin huma konservattivi, tant li ħafna drabi meta ġġib klijent minn barra biex tiftaħlu kont ikollok iġġib dokumenti fuq dokumenti!

M'hemm xejn ħażin jekk il-bank jitolbok referenza bankarja, passaport, karta tal-identità, jew CV, għax dawn huma kollha affarijiet tajbin, però ma nħossx li huwa ġust fuq il-klijenti u l-professjonisti li jkunu qegħdin jirrappreżentawhom mal-bank jibqgħu ma jingħatawx risposta għal diversi xhur.

Jiġifieri meta ddaħħal applikazzjoni biex tiftaħ kont bankarju ta' kumpanija li għandha shareholders barranin tispiċċa tistenna x-xhur biex tingħata risposta, bil-konsegwenza li ċerti nies jispiċċaw jaqtgħu qalbhom biex jiftħu kumpanija u jibdew in-negozju tagħhom hawn Malta.

Hawn min qed jipprova jagħti l-impressjoni li kont f'bank hawn Malta tiftħu kif ġieb u laħaq, però mhuwiex il-każ.

Għalhekk nappella lil kull min jiġi hawnhekk jitkellem fuq dan is-settur biex ikun jaf verament x'inhi x-xena hemm barra u jkun jaf sew minn xiex jgħaddu l-barranin li jiġu hawn Malta biex jibdew negozju.

Allura mbagħad waħedha tiġi l-mistoqsija jekk Malta hijiex tax haven, għax din smajnieha ħafna drabi!

Dan l-aħħar qisu kulħadd sar jaf xi tfisser tax haven, qisu kulħadd sar professjonist f'dan il-qasam.

Jien m'għandi l-ebda problema li jkun hemm min jesprimi l-opinjoni tiegħu, imma li jkollok min jesprimi l-opinjoni tiegħu daqslikieku jifhem iktar minn ħaddieħor, ikun tajjeb jekk iħares ftit lejn ċerti affarijiet.

Pereżempju, is-sistema ta' tassazzjoni tagħna hija konformi mal-OECD u saħansitra kienet approvata mill-Kummissjoni Ewropea.

Mela qegħdin naraw kif is-sistema tat-taxxa ta' pajjiżna kienet approvata saħansitra qabel ma pajjiżna daħal fl-Unjoni Ewropea u llum il-ġurnata għandna nies minn diversi pajjiżi li għax forsi ma jaqbilx għalihom, qegħdin jipprovaw jattakkaw din is-sistema ta' taxxa li qed tattira lejn pajjiżna persuni li kieku ma kenux jitħajru jinvestu f'pajjiżna.

Kieku forsi mingħajr dak id-dħul tal-Gvern, anke jekk huwa baxx, anke jekk fl-aħħar mill-aħħar jammonta għal 5%, jaf ma kenux ikunu qegħdin hawnhekk.

Irridu ngħidu wkoll li s-sistema tat-taxxa tagħna kienet deskritta mill-PANA Committee bħala sistema li fiha hemm livell għoli ta' trasparenza li jgħodd għal kulħadd, xi ħaġa li wieħed ma setax jgħidha għal sistemi ta' taxxa ta' pajjiżi oħrajn fl-Unjoni Ewropea.

Allura hawnhekk inħoss li jkun tajjeb li nispjega kif taħdem din is-sistema tat-taxxa, anke fid-dawl tad-dikjarazzjonijiet li smajt il-ġimgħa l-oħra f'dan il-Parlament minn diversi membri tal-Oppożizzjoni.

L-ewwel netthija l-fatt li l-kumpaniji kollha hawn Malta jħallsu t-taxxa bir-rata ta' 35%.

Jekk imbagħad jintlaħqu ċerti kondizzjonijiet, ikun hemm tqassim ta' dividendi lejn ix-shareholders u jingħata r-refund li jkun japplika skont il-każ u skont iċ-ċirkostanzi.

Ovvjament, dan wara li tkun saret applikazzjoni mal-International Taxation Unit, wara li tkun tħallset it-taxxa, u jekk ikun hemm, xi penali jew interessi.

Irrid niġbed l-attenzjoni li kemm ilu li ħareġ il-Base Erosion and Profit Shifting Action Plan (BEPS), illum il-ġurnata m'għadux daqshekk faċli li wieħed jevadi t-taxxa billi jmur jiftaħ kumpanija xi mkien u jħallas it-taxxa kollha hemmhekk.

Dan għax skont dan il-pjan jiddependi fejn jittieħdu d-deċiżjonijiet, fejn il-kumpanija jkollha s-sustanza, dak li huwa magħruf bħala substance over form, fejn isiru l-board meetings tad-diretturi, u hemm regoli ċari dwar it-transfer pricing.

Jiġifieri għal darb'oħra qegħdin naraw diversi liġijiet u frameworks li pajjiżna qiegħed jaqbel magħhom.

Dan iġibni għall-attakk sistematiku li għaddej fuq pajjiżna bħalissa, li la hu għaddej fuq il-Partit Laburista, la hu għaddej fuq il-Gvern jew fuq il-Membri Parlamentari tal-Gvern, imma dan l-attakk għaddej fuq il-familji kollha Maltin u Għawdxin.

Sur President, illejla smajt lil diversi membri tal-Oppożizzjoni, fosthom l-Onor.

Kristy Debono li bdiet titkaża b'dak li qal il-Membru Parlamentari Ewropew Sven Giegold, meta qal li se jmexxi kampanja biex l-HSBC jitlaq minn Malta, għax skont hu għandu jitlaq minn Malta.

Debono nistaqsiha fejn kienet meta kien hemm Membri Parlamentari Ewropej Maltin fuq quddiem biex jattakkaw lil pajjiżna!

Nistaqsi wkoll lill-Membri tal-Oppożizzjoni x'se jagħmlu fuq il-Membri Parlamentari Ewropej Nazzjonalisti li qegħdin jużaw kull fora possibbli fl-Unjoni Ewropea biex jattakkaw lil pajjiżna.

Illejla kien hemm min qalilna li ma jeħux gost b'dawn l-attakki.

Mela jekk ma jeħdux gost b'dawn l-attakki għalfejn qed iħalluhom isiru?

Għalfejn hawnhekk qed nisimgħu mod, imbagħad imorru fil-Parlament Ewropew u jgħidu mod ieħor?

Għalfejn hawn Malta qegħdin jiġu mistiedna ġurnalisti minn barra minn pajjiżna biex jattakkaw lil pajjiżna u jxerrdu ċerti xnigħat?

Ixerrdu x-xnigħat u jekk xniegħa tkun fuq ċertu membru parlamentari jgħidu li hija vera, imbagħad għax ikun hemm xniegħa fuq persuna oħra, jgħidu li mhijiex vera.

Skont il-kulur politiku!

Taf x'naf ngħid jien, Sur President, li qabel l-elezzjoni ġenerali li għaddiet kien hawn min qalilna li jekk jerġa' jkun elett Gvern Laburista, dan is-settur ser ikun qiegħed iżarma, imma minflok spiċċa biex żarma hu, għax il-futur politiku tiegħu ibbażah fuq gidba u fuq dokument li fih firem foloz.

Illum il-ġurnata dan qegħdin narawh b'inkjesta maġisterjali iswed fuq l-abjad, u minn fuq, l-Onor.

Simon Busuttil, biex ma jkollniex dubju għal min qiegħed nirreferi, ġie f'dan il-Kamra u qalilna li jemmen li l-kumpanija Egrant hija tal-Prim Ministru!

Fil-verità jista' jemmen li jrid l-Onor.

Jista' jemmen li filgħaxija tiġi t-tooth fairy u teħodlok is-sinna minn taħt l-imħadda!

Forsi għadu jemmen fil-Father Christmas ukoll, imma aħna ta' din in-naħa tal-Kamra nagħżlu li nibbażaw kollox fuq il-fatti, u naf li hemm diversi membri min-naħa tal-Oppożizzjoni li qegħdin jagħżlu li jibbażaw il-politika tagħhom fuq il-fatti.

Aħna nilqgħuh dan il-bdil fl-atteġġjament, għax irridu naraw Parlament magħqud li jaħdem favur pajjiżna.

Aħna m'aħniex hawnhekk biex infittxu l-kontroversja politika, imma qegħdin hawnhekk biex infittxu l-ġid għal pajjiżna.

Aħna qegħdin hawnhekk għax nemmnu li dan is-settur finanzjarju, li huwa tant importanti għal pajjiżna, għandna nibżgħu għalih, u bħalma kien hemm qbil miż-żewġ naħat tal-Kamra sa mill-1995 meta tpoġġa fuq quddiem nett tal-aġenda, ejja nkomplu naqblu lkoll kemm aħna biex naħdmu favur tiegħu, settur li, sfortunatament, żgur u mhux forsi, hawn min irid jagħmlu ballun politiku.

Hawn min qiegħed juża dawn il-ġranet biex jipproduċi dokumentarju wara l-ieħor u kien hawn min ħa l-opportunità u mar fuq stazzjonijiet tat-televiżjoni barranin biex ixerred dawk li llum il-ġurnata nafu li huma nofs veritajiet.

Xi kultant tibda tiġi bejn ħaltejn minn fejn ġiet dik l-informazzjoni, għax Alla jbierek tibda tisma' ċerti nies jitkellmu, imbagħad tisma' nies oħra jitkellmu u tarahom jieħdu l-istess linja!

Allura hawnhekk nistaqsi lill-Membri tal-Oppożizzjoni x'inhi l-linja uffiċjali tal-Oppożizzjoni li għandna llum, jekk hux dik li qed imexxu l-Membri Parlamentari Ewropej barra minn Malta, li qegħdin jużaw kull mezz possibbli biex jattakkaw lil pajjiżna, jew il-linja uffiċjali li smajna hawnhekk illejla li jafu li dan qed jagħmel il-ħsara lil pajjiżna u ma jeħdux gost b'dawn it-tip ta' kummenti.

Jew l-Oppożizzjoni lanqas hi kapaċi tiddeċiedi fuq din, għax forsi mhijiex kapaċi tiġbed linja dwarha?!

Allura nħeġġeġ lill-Membri tal-Oppożizzjoni biex jiddeċiedu fejn qegħdin, għax fl-aħħar mill-aħħar hawnhekk m'aħniex qegħdin nitkellmu fuq il-futur ta' persuna jew tnejn, imma qegħdin nitkellmu fuq eluf ta' familji u żgħażagħ.

Kien sar sforz kbir biex jiżdiedu ż-żgħażagħ fl-Università li jistudjaw fil-qasam tas-servizzi finanzjarji u llum dawn iż-żgħażagħ sabu posthom fid-dinja tax-xogħol f'dan il-qasam hekk importanti għal pajjiżna.

Għalhekk żgur mhux forsi li dan mhuwiex qasam li wieħed għandu jipprova jagħmlu ballun politiku.

Nagħlaq fuq dan l-appell lill-Kamra kollha.

Nittama li niġbdu lkoll kemm aħna ħabel wieħed favur dan is-settur hekk importanti għal pajjiżna.

Sur President, nitlob il-permess sabiex inqiegħed dokument fuq il-Mejda tal-Kamra.

L-ISPEAKER: Hawn permess?

Il-permess ingħata.

CLAYTON BARTOLO: Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' intervista mas-Sur Joseph Cuschieri, CEO tal-Malta Financial Services Authority, "Supervising the supervisors", li dehret fuq is-sit elettroniku fl-14 ta' Ottubru 2018.

L-ISPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

BYRON CAMILLERI: Sur President, nixtieq nivverbalizza ftehim li sar mal-Onor.

Robert Cutajar li fil-każ ta' dawn l-abbozzi se jsir l-istess kif konna għamilna f'żewġ abbozzi simili tal-istess Segretarju Parlamentari u se jiġu diskussi flimkien.

Għaldaqstant, hemm qbil li d-diskussjoni li qed issir bħalissa mill-kelliema kollha tal-Gvern u tal-Oppożizzjoni fuq dan l-Abbozz se tkopri wkoll id-diskussjoni fl-istadju tat-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Swieq Finanzjarji.

L-ISPEAKER: L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Nikkonferma dan il-qbil.

Fis-seduta ta' nhar l-Erbgħa se tibda d-diskussjoni min-naħa tal-Oppożizzjoni u nkomplu niddiskutu l-Abbozz li qed niddiskutu bħalissa.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Nitlob lis-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri biex iressaq l-Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

SILVIO SCHEMBRI: Sur President, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar l-Erbgħa, 17 ta' Otturbu 2018, fl-4.00 p.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

L-Ewwel Qari tal-Abbozz ta' Liġi biex jemenda Liġijiet Kriminali dwar it-Terroriżmu;

L-Ewwel Qari tal-Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Att dwar il-Patrimonju Kulturali; u

L-Ewwel Qari tal-Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Att dwar Kunsilli Lokali.

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta (Emenda Nru 2) – Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Swieq Finanzjarji – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Iżvilupp Sostenibbli – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet dwar is-Servizzi Finanzjarji (Emenda Nru 2) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar it-Trademarks - Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali – Tieni Qari.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili u l-Kodiċi Kriminali – Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Organizzazzjonijiet Volontarji – Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Armi – Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Servizzi ta' Impjieg u Taħriġ – Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar in-Negozji tal-Familja – Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi biex jemenda Diversi Liġijiet (Riforma dwar il-Pensjonijiet) - Kumitat Permanenti.

L-ISPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

CHRIS AGIUS (Segretarju Parlamentari għall-Ippjanar u Suq tal-Proprjetà): Grazzi, Sur President.

Illum xtaqt nitkellem fuq proġett fejn bħala Gvern ftit tal-ġranet ilu varajna għall-konsultazzjoni l-istrateġija għall-Kottonera u l-Kalkara.

Bħala persuna li twelidt, trabbejt u għadni ngħix f'dawn in-naħat, meta nara xi ħaġa sseħħ f'dawn in-naħat inkun minn ta' quddiem li nipparteċipa.

Naħseb li dan huwa proġett interessanti fejn qegħdin nitkellmu fuq reġjun f'Malta li għal ħafna snin tħalla fi stat ta' telqa u n-nies li jgħixu f'dawn in-naħat batew minn stigma, fejn għal ħafna snin kien hawn min forsi bi skop jew għal xi raġuni ħares lejhom minn lenti differenti.

Jista' jkun li għax in-nies ta' dawn in-naħat dejjem kienu segwaċi tal-Partit Laburista, kien hemm min kellu l-interess li jħallihom lura u jħares lejhom b'mod negattiv, għalhekk għaddew minn ħafna żmenijiet diffiċli.

Dawn in-naħat kienu magħrufa għan-negozju u għan-nies ta' professjoni, però fl-aħħar gwerra ħafna nies kellhom jitilqu minn hemm minħabba l-attakki feroċi li saru fil-viċinanzi tat-tarzna, u meta raw it-tkissir li kien hemm ma reġgħux ġew lura.

B'konsegwenza ta' dan, il-proprjetajiet li baqgħu ma ġġarrfux kellhom kirjiet baxxi u ma tantx kienu mfittxija minn min seta' jsib dar f'lokalitajiet oħra.

Sfortunatament, minn wara l-gwerra 'l hawn dawn in-naħat ġibdu lejhom nies bi dħul baxx li ġabu magħhom diffikultajiet u problemi soċjali.

Għalhekk, dawn in-naħat kienu qed iħarsu lejhom bħala li ma mxewx maż-żmenijiet kif imxew lokalitajiet oħra.

Naħseb li xi ħaġa li kienet tiddistingwina hi li minkejja dawn id-diffikultajiet u minkejja li xi kultant ikun hemm xi ftit piki minħabba l-festi, r-regatta u l-futbol, in-nies ta' dawn l-inħawi huma magħqudin u kulħadd jiġi minn xulxin.

Minkejja li ħafna minn dawn il-familji huma miżżewġin f'xi lokal jew ieħor, huma kburin li ġejjin minn din in-naħa ta' Malta.

Aħna qatt ma ċħadna jew ħbejna d-diffikultajiet li jeżistu f'dawn in-naħat, fejn għal numru ta' snin kien hemm l-akbar ammont ta' nies ifittxu impjieg u l-livell edukattiv ma tantx stajna niftaħru bih, għax kellna l-inqas ammont ta' studenti li jaslu sal-livell terzjarju u kien hemm konċentrazzjoni ta' problemi soċjali.

Ma rridx niftiehem li l-problemi soċjali kienu jeżistu f'dawn in-naħat biss, iżda sfortuntament lanqas il-midja m'għamlet ġustizzja ma' dawn in-naħat.

Matul l-aħħar snin saru ħafna tentattivi biex dawn in-naħat jimxu maż-żmenijiet.

M'iniex ngħid li għal dawn in-naħat ix-xemx telgħet fl-aħħar ħames snin ta' Gvern Laburista jew se tkompli titla' issa li għandna din l-istrateġija, għax matul is-snin saru numru ta' proġetti u tentattivi biex dawn il-lokalitjiet jimxu 'l quddiem.

Iżda minkejja dan kollu, jien ngħid li bil-mod kif saru l-proġetti ma kienx hemm ħidma kollettiva biex dan ikun jista' jseħħ.

Huwa tajjeb li ngħid li fl-aħħar għaxar snin saret il-Marina tal-Kottonera li tat spinta lil dawn in-naħat, sar il-kumpless sportiv li għal ċertu żmien kien l-uniku kumpless sportiv fin-Nofsinhar ta' Malta, inbniet dar tal-anzjani biex taqdi l-bżonnijiet tan-nies ta' dawn in-naħat, nbniet SmartCity li għal numru ta' snin ma tantx kienet popolari u kellu jkun dan il-Gvern biex illum hija dik li hi.

Komplejna l-proġett tal-Baċir Nru 1 li kien il-ħolma ta' ħafna anzjani, li minkejja li beda jitwettaq taħt Gvern Nazzjonalista, kellu jkun Gvern Laburista li wara ħafna torturi u wara li mietet persuna, lesta dan il-proġett.

Għamilna wkoll l-Esplora li naħseb li hu wieħed mill-ikbar investimenti li saru fin-Nofsinhar ta' Malta.

Riċentement il-Forti Sant'Anġlu nfetaħ għall-glorja li kien magħruf għaliha matul is-snin, u issa nfetħet ukoll l-American University of Malta.

Dawn huma proġetti li minkejja li hemm min għandu l-interess li dawn in-naħat ma jimxux maż-żmenijiet, taw spinta 'l quddiem u llum ħafna qed iħarsu lejn il-Kottonera bħala lokalità li tista' tinvesti fiha u tmur tgħix f'dar li qabel ma kontx toħlom li teżisti f'dawn in-naħat.

Illum ħafna barranin qed ifittxu dawn in-naħat biex jirtiraw jew biex isibu impjieg u jgħixu hemm ukoll.

Jien ngħid li dan xorta mhuwiex biżżejjed u għad jonqos ħafna x'isir.

Għalhekk naħseb li meta tara pajjiż għaddej minn tkabbir ekonomiku daqshekk kbir, li hu l-ikbar tkabbir fost il-pajjiżi kollha tal-Unjoni Ewropea, dan il-Gvern qed ivara strateġija għall-konsultazzjoni dwar dawn in-naħat li fihom storja kbira u li jisħoqqilhom ikomplu jimxu maż-żmenijiet.

Din l-istrateġija għandha tliet objettivi prinċipali: Li naraw titjib f'dawn in-naħat, li dawn in-naħat jimxu 'l quddiem u li jkun hemm titjib fil-kwalità tal-ħajja tan-nies.

Hemm ukoll tliet miri ewlenin.

L-ewwel mira hi l-kapital soċjali, fejn irridu naraw iktar żgħażagħ ikomplu bl-istudji tagħhom.

Kif diġà għidt, dawn in-naħat kellhom l-inqas ammont ta' studenti li jattendu l-Università, u sfortunatament illum għad għandna l-istess sitwazzjoni, u għalhekk irridu naraw li l-istudenti li ġejjin minn dawn in-naħat ikomplu jistudjaw għax l-edukazzjoni hija ċ-ċavetta għal futur aħjar.

Aħna rridu li n-nies ta' dawn in-naħat ikollhom titjib fil-ħajja tagħhom u jkollhom impjieg aħjar li jiġi permezz tal-edukazzjoni.

Irridu naraw ukoll li inqas nies ikunu jiddependu mis-servizzi soċjali.

Dan l-aħħar il-Gvern ħareġ numru ta' miżuri, fosthom is-sistema ta' tapering tal-benefiċċji soċjali fl-ewwel tliet snin għal min ikun ilu numru ta' snin jirreġistra għax-xogħol u jsib impjieg, flimkien mal-paga.

Dan għen biex f'dawn in-naħat rajna tnaqqis ta' nies ifittxu impjieg.

Tajna wkoll iċ-childcare b'xejn, li permezz tiegħu rajna ammont ta' nies jidħlu fid-dinja tax-xogħol.

Naħseb li dawn il-miżuri lin-nies ta' dawn in-naħat imbuttawhom biex jimxu 'l quddiem u l-ammont ta' dawk li qegħdin jaħdmu bi qligħ kompla jiżdied.

Naħseb li dan hu l-mod kif inħajru aktar nies jidħlu fid-dinja tax-xogħol sabiex itejbulhom l-livell ta' għejxien u l-kwalità ta' ħajjithom.

Objettiv ieħor huwa l-ambjent urban.

Naħseb li jekk hemm xi ħaġa li tispikka f'dawn in-naħat – jien ngħidilha an unpolished gem – hija li l-Kottonera tant għandha valur storiku u tant għandha rikkezzi u ġojjelli storiċi li naħseb li b'daqsxejn aktar attenzjoni nistgħu ndawruha f'hub għat-turisti.

Illum nafu li persentaġġ żgħir ħafna tat-turisti li jżiru Malta jżuru l-Kottonera.

Ma jagħmlux dan mhux għax m'hemmx x'tara, jew għax m'hemmx siti storiċi, imma għax m'aħniex inbigħu l-prodott tajjeb.

Naħseb li l-istrateġija trid tara kif tirrestawra l-unpolished gems li hemm fil-Kottonera.

Fosthom insemmi l-linja tas-swar, il-Cottonera Lines, il-Palazz tal-Verdala li kien użat għall-priġunieri tal-gwerra, il-Margherita Lines, Fort Ricasoli li wara snin ta' abbandun jistħoqqilha attenzjoni mmedjata – huwa tajjeb li ngħid li hemmhekk għandna l-ikbar parade arena li teżisti fil-Mediterran li kienet tintuża mill-Ingliżi – u Forti Sant'Anġlu, li huwa ġojjell li hemm bżonn inpoġġuh fost l-attrazzjonijiet biex aktar turisti jersqu lejh.

Hawn m'iniex nirreferi biss għat-turisti li ġejjin minn pajjiżi oħra, iżda hemm ħafna Maltin li sfortunatament qatt ma resqu lejn dawn in-naħat.

Dan jorbot ukoll ma' affarijiet oħra.

Niftakar li meta nbniet il-Marina tal-Kottonera, kellna l-kumitat konġunt tal-Kottonera u flimkien mal-kunsilli lokali ta' dawk in-naħat konna naraw li l-ambjent, il-livell edukattiv u l-kummerċ f'dawn in-naħat jimxi 'l quddiem.

Meta tkellimna man-nies li investew f'dawk in-naħat kienu qalulna li l-ikbar problema li kellhom kienet dik tal-parkeġġ.

Illum din il-problema għadha hemm, għax matul l-aħħar snin kompliet kibret, allura naħseb li għandna nimmiraw biex jinħoloq parkeġġ adegwat għal min jgħix f'dawn in-naħat u għal min jitħajjar iżurna.

Aħna ngħidu li meta toħloq xi ħaġa biex iġġib il-ġid, tista' toħloqlok id-diffikultajiet ukoll.

Meta nħolqot il-ferry li minn Bormla tieħdok għall-Belt, li saret popolari ħafna u sservi ta' mezz biex tnaqqas it-traffiku u biex ħafna nies fi ftit minuti minn Bormla jaslu l-Belt, ħolqot diffikultajiet ġodda għan-nies ta' dawn in-naħat.

Dan għax ħafna min-nies li jagħmlu użu minn din il-ferry, filgħodu jmorru hemm u jipparkjaw – hekk għandu jkun u ejja nkomplu nżidu dan is-servizz – biex imorru l-Belt.

Sfortunatament, dawn qegħdin jieħdu l-parkeġġ lil min jixtieq iżur dawn in-naħat u lil min jgħix f'dawn in-naħat, għalhekk waħda mill-isfidi li għandna quddiemna hija li noħolqu parkeġġ adegwat għall-Kottonera.

Irrid ngħid li l-American University of Malta tat spinta ġdida lil dawn in-naħat, kemm fl-investiment fil-proprjetà kif ukoll min-nies li qed jersqu lejn dawn in-naħat biex ikunu parti minn dan il-proġett.

L-aħħar mira għandha tkun dik ta' attrazzjoni kummerċjali.

Naħseb il-Kottonera hija waħda mill-ftit lokalitajiet li gawdiet mit-turiżmu.

Meta naraw l-ammonti kbar ta' turisti li jżuru lil pajjiżna, imma mbagħad is-sehem tal-Kottonera huwa daqshekk żgħir, irridu nagħmlu l-isforz tagħna biex inressqu aktar turisti lejn il-Kottonera li għandha ħafna x'toffri.

B'riżultat ta' dan ikollna żieda fil-bars, restaurants u boutique hotels li għalkemm qed jiżdiedu, naħseb li hemm potenzjal biex ikollna ħafna aktar, għax dawn mhux biss iressqu lejna aktar nies u turisti, iżda jkunu wkoll mezz ta' ħolqien ta' impjiegi ġodda.

Sur President, jien nemmen li n-nies ta' dawn in-naħat tant iħobbu dan ir-reġjun li minkejja li fih erba' lokalitajiet, għalina huwa reġjun wieħed u kulħadd iħares l-interessi tal-Kottonera.

Għalhekk l-appell tiegħi hu li jkollna parteċipazzjoni sħiħa f'din il-konsultazzjoni.

Aħna rridu li dak li se nkunu qegħdin inressqu 'l quddiem fil-ġimgħat li ġejjin inkunu nistgħu nwettquh flimkien għall-ġid tan-nies li jgħixu f'dawk in-naħat u għall-kumplament ta' Malta.

Naħseb li l-Kottonera matul iż-żmien tant tat lil dan il-pajjiż li jistħoqqilha aktar attenzjoni biex nimxu maż-żmenijiet u n-nies ta' dawk in-naħat ikollhom kwalità ta' ħajja aħjar.

Nirringrazzjak, Sur President.

L-ISPEAKER: Grazzi.

ANTHONY AGIUS DECELIS (Segretarju Parlamentari għal Persuni b'Diżabilità u Anzjanità Attiva): Sur President, peress li l-ġimgħa d-dieħla l-Gvern se jressaq il-Baġit, kelli l-ħsieb li niġi hawn u nitkellem fuq il-proposti li wettaqt matul is-sena li għaddiet flimkien ma' sħabi bħala team wieħed u nsemmi il-wegħdiet li ġew implimentati, kemm f'dak li għandu x'jaqsam mal-anzjanità attiva, kif ukoll mal-persuni b'diżabilità.

Xtaqt nitkellem ukoll fuq id-diversi miżuri li ħadna li permezz tagħhom aktar nies qegħdin jgħixu aħjar għax tejjibnielhom il-kwalità tal-ħajja tagħhom, però wara l-iżviluppi li seħħew dan l-aħħar, se jkolli nitkellem fuq il-ġustizzja u l-verità li dan l-aħħar tant smajna fuqhom.

L-episodji li rajna fl-aħħar jiem ma jistgħux jitħallew għaddejjin mingħajr ma nikkummentaw fuqhom.

Rajna wisq rabja mingħand nies onesti, nies tal-familja, nies li jbatu biex idawru l-ġurnata ta' kuljum.

Fl-aħħar jiem iltqajt ma' diversi persuni li xtaquni nwassal il-messaġġ tagħhom f'din l-ogħla istituzzjoni demokratika tal-pajjiż, għalhekk fil-ftit ħin li għandi se nitkellem fuq il-ġustizzja, il-verità u d-diskorsi li smajna fl-aħħar jiem, ħalli nwassal l-espressjonijiet ta' dawk li qiegħed hawn biex nirrappreżenta.

Dawn huma temi importanti u niżbaljaw jekk inħallu lil xi erba' min-nies li lanqas il-Partit Nazzjonalista m'għadu komdu bihom ipinġu xi stampa li ma teżistix.

Hawn irrid nistaqsi fuq min saret l-ikbar inġustizzja fl-aħħar xhur u min kien il-vittma tal-ikbar gidba fil-politika Maltija riċenti.

Ir-risposta hija ċara.

Il-Prim Ministru, is-Sinjura tiegħu, uliedu, u l-ġenituri tiegħu.

Kif rajna fl-aħħar jiem, il-gidba tal-Egrant ma kenitx unika, għax donnu hawn grupp żgħir ta' nies li jifformaw parti b'saħħitha mill-Oppożizzjoni li tpoġġi faċċata tagħna li jridu jagħmlu vendikazzjoni mill-poplu Malti u Għawdxi kollu, għar-raġuni li l-istess poplu b'saħħa għal darba, tnejn qalilhom: Ma rridkomx tibqgħu tmexxu lil pajjiżna!

Qalilhom: Warrbu, għax dan il-pajjiż jixraqlu ħafna aħjar minnkom.

Intom in-nies li bil-moħbi, minn wara dahar kulħadd, ħadtu f'butkom żieda ta' €500 fil-ġimgħa.

Intom in-nies li bellajtulna kontijiet tad-dawl u l-ilma għoljin u għidtulna li se nidrawhom.

Intom in-nies li għamiltu l-iskandlu taż-żejt.

Intom in-nies li għaffiġtu kemm flaħtu u ma rridukomx aktar fit-tmun ta' pajjiżna, għax Malta hi għażiża wisq għalina biex nafdawha f'idejkom.

Hekk qallhom il-poplu, u għax qallhom hekk mingħalihom iridu jsawtuh.

Il-poplu qallhom: Intom in-nies li sraqtu lil pajjiżna u l-arroganza tagħkom ma fihiex limitu.

Il-poplu tahom messaġġ ċar li ma jridhomx jibqgħu jmexxuh, imma dan il-messaġġ m'aċċettawhx u għalhekk ivvintaw gidba li jridu jibqgħu jippersistu fuqha.

Sur President, jien ma niġix hawn nitkellem fuq x'naħseb jien, kif għamel reċentement l-ikbar tellief fil-politika Maltija u l-iktar politiku bitter li qatt rat din il-Kamra, imma niġi nitkellem hawn bil-fatti f'idejja.

Jien qatt m'emmint li l-Egrant hi tal-Prim Ministru.

Ma kelli bżonn l-ebda inkjesta biex inkun naf li min riedna npoġġuh bħala l-alla tal-ġurnaliżmu kien qed jigdeb!

Kont naf, għax qabel dakinhar kienu diġà gidbu fuq persuni oħrajn.

Mhux se nsemmi kemm hemm nies li suppost huma diġà mejtin, għax hekk inkiteb.

Qabel dakinhar kienu diġà nkitbu stejjer li kont naf fiċ-ċert li ma kenux minnhom.

Allura, kbira kemm kienet kbira din il-gidba, ma neħodhiex bi kbira li kienet parti minn komplott maħsub u maħdum, però llum qed inħossni kkonfortat li nista' niġi hawn u nitkellem bil-fatti, għax jekk hawn min irid inessi, se ngħidilhom jien x'kien fiha l-konklużjoni tal-inkjesta li kienet ippubblikata b'mod sħiħ fis-sajf li għadda mill-ewwel linja sal-aħħar full stop.

Dawn huma l-istess konklużjonijiet li l-Kap tal-Oppożizzjoni nnifsu, fil-programm Iswed fuq l-Abjad f'Lulju li għadda, qal li m'hemm xejn x'tista' tbiddlilhom, għax fihom kienu involuti esperti ta' fama u saru investigazzjonijiet madwar id-dinja; marru l-Panama, il-Belġju, Dubai, il-Ġermanja u l-Istati Uniti.

Allura din tgħid ħafna affarijiet.

Il-maġistrat jgħid li l-inkjesta sabet kontradizzjonijiet kbar bejn ix-xhieda li tat is-Sinj.

Maria Efimova u s-Sinjura Daphne Caruana Galizia, li spiċċaw igiddbu lil xulxin, iżda aktar minn hekk, spiċċaw ma jaqblux mad-dikjarazzjonijiet tagħhom stess bejn xhieda u oħra quddiem il-Maġistrat.

Hekk qal il-Maġistrat, imma min jitkellem ħafna fuq is-saltna tad-dritt, ma tantx jinteressah x'qal il-Maġistrat li hu stess iddikjara fiduċja fih.

Il-konklużjonijiet tal-inkjesta mhux daqshekk biss qalu.

Dażgur li le!

Jingħad ukoll li d-dokument magħruf bħala Declaration of Trust li ttieħed għand il-Maġistrat kien analizzat darbtejn minn esperti fir-Renju Unit u nstab li l-firem li kien hemm fuqu kienu foloz.

L-inkjesta dwar id-Declaration of Trust tgħid li huwa dokument falz magħmul minn xi ħadd li f'dan l-istadju għadu mhux magħruf.

Il-Kap tal-Oppożizzjoni ġie jgħidilna li jrid il-kumplament tal-inkjesta ppubblikata.

Aħna wkoll hekk irridu, iżda ladarba ddeċieda li jmur il-qorti s-Sur Kap tal-Oppożizzjoni, ikollu jieħu paċenzja u jistenna l-eżitu ta' dik li hi s-saltna tad-dritt.

Aktar importanti minn hekk huwa l-fatt li anke student tal-iskola jgħidlek li jekk fil-konklużjoni l-Maġistrat jgħidlek li hemm dokumenti foloz, x'aktarx li fil-kumplament se jgħidlek kif wasal għall-konklużjoni li xi ħadd iffalsifika d-dokument.

M'għandniex bżonn it-teatrini tal-Oppożizzjoni, għax il-fatti sagri hawn qegħdin.

Il-kitba hija fuq il-ħajt!

Il-Maġistrat qal li l-informazzjoni mpoġġija fuq dan id-dokument falz setgħet faċilment tinkiseb minn open source fuq l-internet.

Sempliċi, issib ftit informazzjoni fuq Google u tibni storja!

Hekk sar il-komplott tal-Egrant!

Hekk ġiet imwielda l-ikbar gidba ta' żmienna fil-politika.

Daqshekk kien bla skruplu min għamlu, però llum spiċċa ż-żmien tal-films, spiċċa ż-żmien li jkun hawn min ipoġġi bilqiegħda u jfassal storja li biha jipprova jweġġa' lin-nies u jżeblaħ lil pajjiżna.

Naħseb li tiftakruh il-famuż filmat fejn bdew jiġru wara dak is-Sinjur iġorr il-bagalji.

Il-Maġistrat investiga l-allegazzjoni li kien hemm min ħareġ id-dokumenti fil-bagalji bil-lejl mill-fergħa ta' bank partikolari, dak il-lejl li faqqgħet il-gidba tal-Egrant, u qal ċar u tond li segwa l-filmat tas-CCTV camera li hemm ġewwa l-ħin kollu, u dan ma rriżultalux.

Qed insemmi din għax fakkritni kif ftit tal-jiem ilu l-Ministru Chris Cardona reġa' spiċċa vittma ta' stejjer mitmugħa minn ċerti Maltin lill-midja barranija.

Qisu hawn ċerti nies li huma lesti li jagħmlu kollox basta jagħmlu l-ħsara lil pajjiżna, biex imbagħad ilbieraħ, fil-ġurnal The Malta Independent on Sunday ġie rrapportat li l-allegata telefonata minn individwu partikolari lill-Ministru Chris Cardona ma saritx.

Dan kuntrarju għal dak li kienu allegaw f'gazzetti oħrajn bħal La Repubblica li minn dak li rrapportat jirriżulta li l-Malta Independent ġabet dan it-tagħrif min sorsi qrib l-investigazzjoni, u mhux biss dawk Maltin.

Aktar tard se npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra r-rapport tal-inkjesta tal-Egrant, kif ukoll il-gazzetta li tirrapporta din il-gidba fuq il-Ministru Cardona, biex jekk ikun hawn xi ħadd li jinteressah jara fiex kapaċi jaslu wħud min-nies li għandna quddiemna f'din il-Kamra, ikun jista' jara għall-affari tiegħu.

Bħalma missirijietna kibru fl-ikbar gidba ta' żmienhom, meta kienu waħħlu f'Terinu li ħa ġurament falz, uliedna se jkunu qegħdin jikbru fl-istess ambjent fuq il-gidba tal-Egrant, bid-differenza li din kienet aktar sofistikata, aktar bla skruplu, maħsuba mhux biss biex tweġġa' individwu, imma biex tkisser ekonomija ta' pajjiż u biex tkisser pajjiż sħiħ.

Mhux ta' b'xejn il-Maġistrat li investiga l-Egrant qal:

"Hemm verżjonijiet tant kontrastanti, iżda, agħar minn hekk, hemm oħrajn li kienu importanti u kruċjali għal din l-investigazzjoni li rriżultaw jew inkompatibbli ma' xulxin jew kompletament meruti bil-provi miġbura.".

Issa lil min għamel dan kollu nista' nsejjaħlu ħafna affarijiet jien u min jaf kemm indumu nargumentaw hawn ġew, għax meta nsejħulhom xi ħaġa, jiġu jgħidulna li kienet ġurnata sewda!

Allura jien ngħid: Għalfejn se nsejjaħlu jien?

Jagħtih it-titlu l-poplu.

U aħna nħallu f'idejn il-poplu biex jiddeċiedi hu!

Ilbieraħ il-Prim Ministru fil-Qala qal li hawn min għadu jemmen li d-dinja hija ċatta, iżda fil-verità x'issejjaħlu lil min jemmen li d-dinja hija ċatta?

Aħna nħallu f'idejn il-poplu biex il-poplu jiddeċiedi hu.

Issa li għandu l-fatti tal-konklużjoni tal-inkjesta, qed jara biċ-ċar li hemm pattern bejn ħaġa u oħra minn dan il-grupp ta' nies li dejjem jirrikorru għall-istess tattika.

Allura meta jasal iż-żmien, aħna nerġgħu mmorru quddiem il-poplu b'serenità u nħallu lilu jiġġudika fuq dak li nkunu għamilna.

Sur President, nitlob il-permess tal-Kamra biex inqiegħed dawn id-dokumenti fuq il-Mejda tal-Kamra.

L-ISPEAKER: Hawn permess?

Il-permess ingħata.

ANTHONY AGIUS DECELIS: Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-Konklużjonijiet Prinċipali tal-Inkjesta Maġisterjali dwar il-kumpanija Egrant Inc.; u

Estratt mill-gazzetta The Malta Independent tal-14 ta' Ottubru, 2018 li turi l-artiklu "No phone call between Pierre Darmanin and Minister Chris Cardona – investigation sources".

L-ISPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hi aġġornata għal nhar il-Erbgħa, 17 Ottubru 2018, fl-4.00 p.m. bl-aġenda kif ikkomunikata mis-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

AMBJENT - TNAQQIS FL-ISPIŻA TAL-GVERN

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima: Jista' l-Ministru jgħid jekk hux inkwetat bir-rapport li ħareġ l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika (NSO) li juru li s-sena li għaddiet l-ispiża tal-Gvern fuq l-Ambjent naqset b'€86 miljun, biex ġiet inqas minn dik tal-2012?

JOSÈ HERRERA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li d-dokument li qed jikkwota minnu, jiġifieri l-istqarrija għall-istampa maħruġa mill-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika (NSO) nhar it-30 ta' Jannar 2018, jindika b'mod ċar li meta wieħed jikkumpara n-nefqa ġenerali tal-Gvern fl-2016 ma' dik tal-2015 jirriżulta tnaqqis li kien dovut primarjament għall-fatt li fl-2015 ingħalaq il-Programming Period (2007-2013) tal-Fondi Ewropej.

Għaldaqstant fl-2015 u fis-snin ta' qabilha kienu qed jingħalqu proġetti maġġuri ta' natura kapitali li riedu jitlestew u jitħallsu sal-2015.

Minkejja li l-ħidma tal-Gvern baqgħet għaddeja b'ritmu mgħaġġel anke fl-2016, matul din is-sena ma kinitx teżisti r-realtà ta' daqstant proġetti maġġuri li mmaturaw f'daqqa.

Irrid ngħid li taħt in-nefqa ambjentali kif ikkwotata mill-NSO hemm inklużi proġetti kbar bħall-proġett nazzjonali għat-taffija tal-għargħar u proġetti oħra bħall-Mechanical and Biological Treatment Plants.

F'dan il-kuntest wieħed jifhem li, iktar minn tnaqqis fl-2016, matul il-perjodu li jsemmi r-rapport kien hemm spejjeż straordinarji matul is-snin ta' qabel, liema spejjeż ma setgħux jiġu replikati fl-2016.

IMĦALLFIN – ŻIEDA FL-ETÀ TAL-IRTIRAR

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Gvern għandux il-ħsieb li din is-sena jipproponi li tiżdied l-età tal-irtirar tal-imħallfin?

OWEN BONNICI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-materja hija għall-kunsiderazzjoni.

ŻONA TAT-TIEQA TA' WIED IL-MIELAĦ – SIT TA' NATURA 2000

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima: Jista' l-Ministru jara li jinbeda l-proċess biex iż-żona tat-Tieqa ta' Wied il-Mielaħ f'Għawdex tkun iddikjarata sit ta' Natura 2000?

JOSÈ HERRERA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li dan il-proċess fil-fatt diġà nbeda u l-ERA qed tagħmel il-kunsiderazzjonijiet teknici sabiex tkun tista' tinbeda l-konsultazzjoni pubblika meħtiega fil-futur mhux 'il bogħod.

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR – PROĊESS GĦAL REVIŻJONI TAL-PJANI LOKALI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jgħid fiex wasal il-proċess biex jiġu reveduti l-pjani lokali mill-Awtorità tal-Ippjanar?

IAN BORG (Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li x-xogħol fuq ir-reviżjoni komprensiva tal-Pjanijiet Lokali kollha għal Malta u Għawdex kompla għaddej u issa qed ikun hemm focus fuq numru ta' issues li huma ta' natura aktar strateġika u li jinħtieġ ġbir ta' aktar informazzjoni u evalwazzjoni ta' options differenti.

PARK TAL-FAMILJA SANT' ANTNIN – ENVIRONMENT FRIENDLY CLEANING SERVICES

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima: B'referenza għall-Avviż fil-Gazzetta tal-Gvern datata 13 ta' Frar 2018 (7/2013/44 Advert 5/2018) għal Environmentally Friendly Cleaning Services fil-Family Park ta' Sant'Antnin, jista' l-Ministru jispjega għala saret din is-sejħa u jindika kemm hu l-budget li l-Ministeru alloka għal dan is-servizz?

JOSÈ HERRERA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li s-sejħa ta' Environmentally Friendly Cleaning Services fil-Family Park ta' Sant'Antnin ġewwa Marsakala hija għal 'period contract biex isir it-tindif tal-blokka amministrattiva, il-latrini pubbliċi u l-partijiet esterni ġewwa l-istess Park permezz ta' materjali, fejn applikabbli, li jirrispettaw l-ambjent.

Il-budget allokat ghal dan is-servizz fuq perjodu ta' 12-il xahar huwa ta' €12,168.

WIED IX-XLENDI: TINDIF - SEJĦA GĦALL-OFFERTI

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid għaliex is-sejħa għall-offerti (tender) biex jitnaddaf parti mill-Wied tax-Xlendi ġiet ikkanċellata?

Tista' tgħid min ħa d-deċiżjoni li tiġi kkanċellata?

Tista' tgħid jekk din it-tender hijiex se terġa' tinħareġ u, jekk iva, meta hu maħsub li ser isir dan it-tindif fil-Wied tax-Xlendi?

JUSTYNE CARUANA (Ministru għal Għawdex): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li s-sejħa għall-offerti biex jitnaddaf parti mill-Wied tax-Xlendi ġiet ikkanċellata għax kienet over budget.

Id-deċiżjoni biex tiġi kkanċellata s-sejħa għall-offerti ġiet meħuda mill-Evaluation Committee u kkonfermata mid-Departmental Contracts Committee.

Din it-tender reġgħet ħarġet fit-2 t'Awwissu 2018 u għalqet fit-23 t'Awwissu 2018.

Ix-xogħol mistenni jibda meta tiġi awarded it-tender.

GĦAWDEX - PHARMACY OF YOUR CHOICE – FOND MINN FEJN JINGĦATA S-SERVIZZ

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa: Jista' d-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa jgħid x'inhi r-raġuni għalfejn is-servizzi tal-Pharmacy of Your Choice (POYC) f'Għawdex ma għadhomx jingħataw minn ġewwa l-binja li kienet iffinanzjata mill-Ministeru għal Għawdex u li kellha tkun iċ-Child Development Centre f'Tal-Ibraġġ ħdejn l-Isptar Ġenerali ta' Għawdex iżda beda jingħata minn binja li ġiet mikrija fi Triq l-Arċisqof Pietru Pace fir-Rabat, Għawdex?

Jista' jgħid mingħand min ġiet mikrija din il-binja u kemm qed titħallas kera tagħha fis-sena?

Kemm kienet l-ispiża biex ġiet irranġata din il-binja biex tintuża għal dan l-iskop?

CHRIS FEARNE: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li s-servizzi tal-Pharmacy of Your Choice (POYC) f'Għawdex qed jingħataw minn uffiċċju sabiex il-klijenti tal-POYC ikunu jistgħu jinqdew minn lok aktar aċċessibbli u addattat għall-bżonnijiet tal-klijenti kif ukoll tal-ħaddiema.

L-ispiża biex tranġat din il-binja sal-aħħar tal-Lulju kienet €33,903,13.

BIĊĊERIJA TAX-XEWKIJA – SECURITY OFFICERS

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid x'inhi r-raġuni għaliex f'dawn l-aħħar ġranet ġew ingaġġati security officers ta' kuntrattur privat fil-biċċerija fix-Xewkija, Għawdex meta sa ftit ilu dan ix-xogħol kien isir minn ħaddiema tal-Gvern?

Tista' tgħid jekk dan is-servizz hux qed jiġi pprovdut mill-kuntrattur 24 siegħa kuljum u, jekk le, għal kemm-il siegħa kuljum qed jingħata?

Tista' tgħid jekk saritx sejħa għall-offerti biex ingħata dan ix-xogħol lill-kumpanija privata u, jekk iva, meta ħarġet, kemm damet miftuħa u fejn ġiet ippubblikata?

Interpellant li wara inċidenti li seħħu fil-biċċerija l-impjegati talbu li jkollhom aktar sigurtà.

It-talba ġiet aċċettata.

CHILD DEVELOPMENT CENTRE – XOGĦLIJIET INFRASTRUTTURALI

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa: Jista' d-Deputat Prim Ministru u Ministru tas-Saħħa jgħid x'tip ta' xogħol infrastrutturali nbeda f'dawn l-aħħar ġimgħat ġewwa l-binja li kienet iffinanzjata mill-Ministeru għal Għawdex u li kellha tkun Child Development Centre f'Tal-Ibraġġ ħdejn l-Isptar Ġenerali ta' Għawdex?

Saru l-applikazzjonijiet meħtieġa mal-Awtorità tal-Ippjanar?

Ħarġu l-permessi kollha meħtieġa?

Jista' jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-pjanti u l-permessi approvati?

Minn min qed isir ix-xogħol?

Ħarġet tender għal dan ix-xogħol li qed isir?

Meta ħarġet it-tender, fejn ħarġet u kemm damet miftuħa?

Minn min qed ikun iffinanzjat dan ix-xogħol?

Għal liema raġuni qed isir dan ix-xogħol?

CHRIS FEARNE: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li ġewwa l-bini msemmi beda xogħol ta' renovar intenzjonat biex jakkomoda klassijiet tal-anotomija għal Barts Medical School.

L-applikazzjoniet neċessarji għax-xogħol ta' renovar ġew sottomessi lill-awtoritajiet ikkonċernati u x-xogħlijiet li saru s'issa ma jeħtiġilhomx permess mill-Awtorita tal-Ippjanar.

Ix-xogħlijiet qed jsiru minn kuntrattur li tqabbad minn Steward Malta u qed jiġi iffinanzjat minn l-istess Steward Malta.

IX-XAGĦRA GĦAWDEX: IL-QORTIN – TĦAWWIL TA' SIĠAR U ARBUXELLI

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-mijiet ta' siġar u arbuxelli li jinsabu mħawla ġewwa l-ex miżbla tal-Qortin fix-Xagħra Għawdex humiex qed jiġu msoqqija b'mod regolari u, jekk iva, kemm-il darba fil-ġimgħa qed jissaqqew matul is-sajf 2018?

JOSÈ HERRERA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li bosta mis-siġar u arbuxelli li jinsabu mħawlin ġewwa l-eks miżbla f'Tal-Qortin, ix-Xagħra, Għawdex ġew imsoqqija mill-kuntrattur li ħawwilhom għall-perjodu ta' tliet snin s'Awwissu 2017, hekk kif kien stabbilit fit-tender, u dan sakemm laħqu l-maturità tagħhom li jkomplu jikbru b'mod naturali.

MCCAA - KAŻIJIET TA' OVERBOOKING TA' TITJIRIET BL-AJRU

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm irċieva lmenti d-Direttur Ġenerali għall-Affarijiet tal-Konsumatur fi ħdan l-Awtorità ta' Malta għall-Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-Konsumatur (MCCAA) fir-rigward ta' każijiet ta' overbooking ta' titjiriet bl-ajru u dan billi jelenka l-kumpaniji kkonċernati u n-numru ta' lmenti magħmula fir-rigward ta' kull kumpanija tal-ajru mill-bidu tal-2018 sakemm tiġi mwieġba din il-mistoqsija, maqsuma xahar b'xahar?

OWEN BONNICI: Ninsab infurmat li kien hemm żewġ ilmenti rreġistrati mal-MCCAA dwar denied boarding (overbooking) bejn Jannar 2018 u 30 ta' Settembru, 2018 skont Regolament APR261/2004.

PROĠETTI ĠODDA - APPARTAMENTI

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid, fil-preżent, liema huma l-proġetti l-ġodda li qegħdin fi stat ta' kostruzzjoni?

F'liema lokalitajiet jinsabu?

Għal liema kategorija qed jinbnew u kemm hemm appartamenti f'kull binja?

MICHAEL FALZON (Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li fil-preżent għaddejjin numru ta' proġetti ġodda għall-bini ta' 687 appartament imferrxin ma' 16-il lokalità differenti.

Il-proġetti li jinsabu fi stat ta' kostruzzjoni huma dawk li jinsabu, Birkirkara u s-Siġġiewi.

Fil-lokalità ta' Birkirkara, se jinbdew 73 appartment, filwaqt li fil-lokalità tas-Siġġiewi se jinbnew 84 appartament ġdid.

TLESTIJA TA' APPARTAMENTI ĠODDA

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid meta mistennija jkunu lesti u okkupati l-appartamenti l-ġodda?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-appartamenti l-ġodda mistennija li jkunu lesti fl-2021.

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid minn meta ġie elett il-Gvern fl-2017, kemm-il skema ġdida ħarġet l-Awtorità tad-Djar?

Liema huma?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li mill-2017 'l hawn l-Awtorità tad-Djar ħarġet ħames skemi ġodda.

Dawn huma:

· Skema ta' Sussidju tal-Kera mill-Privat;

· Skema Restawr ta' Postijiet Battala biex jinkrew lill-Awtorità tad-Djar;

AWTORITÀ TAD-DJAR - GĦAJNUNA

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid b'liema mod l-Awtorità tad-Djar qed tgħin lil dawk li verament għandhom bżonn?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Awtorità tad-Djar qiegħda tgħin lil dawk li huma ġenwinament fil-bżonn b'diversi servizzi, inizjattivi u skemi.

L-iskemi li toffri l-Awtorità tad-Djar huma ;

· Skema Irranġar u Titjib (ADP)

· Skema għall-Persuni b'diżabilita` (DIS)

· Skema Strutturi Perikolużi f'postijiet mikrija qabel Ġunju 1995 (SSP)

· Skema ta' Sussidju tal-Kera mill-Privat (PRS)

· Skema ta' Installar ta' Lifts fi Blokkijiet tal-Gvern (LFT)

· Skema Għotja fuq l-Ewwel Residenza (GFR)

L-Awtorità tad-Djar talloka wkoll appartamenti ta' akkomodazzjoni soċjali, kemm tal-Gvern kif ukoll tal-privat permezz tal-iskema:

· Skema Restawr ta' Postijiet Battala biex jinkrew lill-Awtorità tad-Djar (RVU)

Skemi li jissupplixxu proprjetà tal-privat għall-skop ta' housing soċjali.

L-Awtorità tad-Djar tagħmel ukoll u tiffinanzja x-xogħlijiet neċessarji fil-komun tal-proprjetà tal-Gvern flimkien ma' proġetti ta' manutenzjoni, tisbiħ u tiswija.

WHITE PAPER DWAR IL-KERA - KONSULTAZZJONIJIET

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid min kien involut fil-White Paper dwar il-kera u ma' min kienet il-konsultazzjoni?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-White Paper dwar il-kera kienet inizjattiva tas-Segretarju Parlamentari għall-Akkomodazzjoni Soċjali bl-għajnuna tal-policy team fi ħdan l-istess Segretarjat.

Diversi individwi u entitajiet ġew ikkonsultati fosthom;

 Aġenzija Żgħażagħ

 Alleanza kontra l-Faqar

 Customer Care, Ministeru għall-Familja, Sigurtà Soċjali u d-Drittijiet tat-Tfal

 Dar Papa Franġisku

 Dar Suret il-Bniedem

 Industrija ta' min iħaddem

 Industrija tal-Avjazzjoni

 Kamra tal-Periti

 Mid-Dlam għad-Dawl

 Parroċċi

 Sidien tal-kera

AKKOMODAZZJONI SOĊJALI - INIZJATTIVI

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'inizjattivi ħarġu biex jinċentiva lill-privat biex jgħin fis-sitwazzjoni tal-akkomodazzjoni soċjali?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Awtorità tad-Djar, permezz ta' żewġ skemi varati fl-2017 u l-2018, qiegħda tħajjar sidien ta' proprjetà battala jikruha għall-perjodu ta' 10 snin.

Dawn l-iskemi huma:

· Skema Restawr ta' Postijiet Battala biex jinkrew lill-Awtorità tad-Djar.

Permezz tal-iskema Skema Restawr ta' Postijiet Battala, l-Awtorità tad-Djar tagħti għotja sa €25,000 għal xogħlijiet ta' restawr sabiex il-proprjetà battala tiġi rranġata u tinkera għal 10 snin bħala housing soċjali.

Inċentiv ieħor taħt din l-iskema huwa li sidien iħallsu taxxa fuq id-dħul mill-kirja mħallsa lilhom mill-Awtorità tad-Djar bir-rata ta' 5% fis-sena.

L-iskema 'Nikru Biex Nassistu' qiegħda toffri inċentiv li t-taxxa ta' 5% fuq id-dħul mill-kirja mħallsa lis-sidien mill-Awtortà tad-Djar qiegħda titħallas direttament mill-Awtorità tad-Djar.

LIBRERIJI PUBBLIĊI - KOTBA BIL-LINGWA TALJANA MISLUFA

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew mislufa kotba bil-lingwa Taljana li jinsabu fil-katalgu tal-libreriji pubbliċi tagħna tul dawn l-aħħar erba' snin?

EVARIST BARTOLO: Ninsab infurmat minn Malta Libraries li s-sistema preżenti għalissa ma tipprovdix it-tip ta' informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant għas-snin bejn l-2014 u l-2017.

Infurmat ukoll li n-numru ta' ebooks bil-lingwa Taljana li ġew mislufa minn Jannar sal-aħħar ta' Settembru 2018 kien ta' 29.

LIBRERIJI PUBBLIĊI - KOTBA BIL-LINGWA FRANĊIŻA MISLUFA

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew mislufa kotba bil-lingwa Franċiża li jinsabu fil-katalgu tal-libreriji pubbliċi tagħna, tul dawn l-aħħar erba' snin?

Infurmat ukoll li n-numru ta' ebooks bil-lingwa Franċiża li ġew mislufa minn Jannar sal-aħħar ta' Settembru 2018 kien ta' 23.

RAĦAL ĠDID: ĠNIEN DUMINKU MINTOFF - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid preżentement x'xogħol qiegħed isir mill-Ministeru tiegħu fi Ġnien Duminku Mintoff f'Raħal Ġdid?

OWEN BONNICI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirreferi il-mistoqsija tiegħu lill-Ministru kkonċernat.

LIBRERIJI PUBBLIĊI - KOTBA BIL-LINGWA ĠERMANIŻA MISLUFA

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew mislufa kotba bil-lingwa Ġermaniża li jinsabu fil-katalgu tal-libreriji pubbliċi tagħna tul dawn l-aħħar erba' snin?

Infurmat ukoll li n-numru ta' ebooks bil-lingwa Ġermaniża li ġew mislufa minn Jannar sal-aħħar ta' Settembru 2018 kien ta' 9.

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima: Jista' l-Ministru jgħid preżentement x'xogħol qiegħed isir mill-Ministeru tiegħu f'Ġnien Duminku Mintoff f'Raħal Ġdid?

JOSÈ HERRERA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzoni għadha qed tinġabar.

ĦADDIEMA LI RRIŻENJAW MILL-MINISTERU

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin u Promozzjoni tal-Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm ħaddiema li rriżenjaw mill-Ministeru tul dawn l-aħħar erba' snin u jista' jindika l-iskala tagħhom?

CARMELO ABELA (Ministru għall-Affarijiet Barranin u Promozzjoni tal-Kummerċ): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba tinsab fit-tabella hawn taħt.

POSTIJIET PRIVATI U ĦWIENET UŻATI GĦAL SKOP TA' PROSTITUZZJONI - PERSUNI MRESSQA L-QORTI

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid, sena b'sena, mis-sena 2013 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija parlamentari, kemm-il persuna tressqet il-Qorti akkużata li ippermettiet ħanut, alloġġ, lukanda jew appartament privat biex jiġi wżat bħala post ta' laqgħa għal skop ta' prostituzzjoni jew skopijiet oħra immorali bi ksur tal-artikolu 9 tal-Ordinanza dwar il-Qirda tal-Kummerċ fil-Prostituzzjoni (Kap. 63 tal-Liġijiet ta' Malta)?

Jista' jgħid kemm-il persuna nstabet ħatja, kemm kienu nisa u kemm kienu rġiel, ta' liema nazzjonalità kienet il-persuna u x'kienet il-piena li ngħatat mill-Qorti?

Jista' jgħid kemm-il każ kien jirreferi għal ħanut, kemm-il każ kien jirreferi għal alloġġ, kemm-il każ kien jirreferi għal lukanda, kemm-il każ kien jirreferi għal appartament privat u jindika f'liema lokalità kienu jinsabu?

MICHAEL FARRUGIA (Ministru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali): Ninsab informat li fil-perjodu indikat mill-Onor.

Interpellant kien hemm każ wieħed fejn persuna tressqet il-Qorti fuq ksur tal-artikolu 9 tal-Kap.

63 tal-Liġijiet ta' Malta.

Din hi l-istess persuna li tressqet ukoll fuq akkużi relatati mal-mistoqsijiet 7039 u 7042.

KIRI/UŻU TA' DAR JEW FOND UŻAT GĦAL SKOP TA' PROSTITUZZJONI - PERSUNI MRESSQA L-QORTI

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid, sena b'sena, mis-sena 2013 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija parlamentari, kemm-il persuna tressqet il-Qorti akkużata li tat b'kiri jew ippermettiet l-użu ta' dar jew fond għal skop ta' prostituzzjoni jew għal skopijiet oħra immorali bi ksur tal-artikolu 10 tal-Ordinanza dwar il-Qirda tal-Kummerċ fil-Prostituzzjoni (Kap. 63 tal-Liġijiet ta' Malta)?

Jista' jindika f'liema lokalità kienu jinsabu d-djar jew fondi?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li fil-perjodu indikat mill-Onor.

Interpellant kien hemm każ wieħed fejn persuna tressqet il-Qorti fuq ksur tal-artikolu 10 tal-Kap.

63 tal-Liġijiet ta' Malta.

Din hi l-istess persuna li tressqet ukoll fuq akkużi relatati mal-mistoqsija 7039 u 7041.

POSTIJIET PRIVATI U ĦWIENET UŻATI GĦAL SKOP TA' PROSTITUZZJONI AVVIŻ MILL-KUMMISSARJU TAL-PULIZIJA DWAR ŻGUMBRAMENT

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid, sena b'sena, mis-sena 2013 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija parlamentari, kemm-il avviż bil-miktub tal-Kummissarju tal-Pulizija biex sid jew persuna li għandha l-amministrazzjoni ta' dar jew lokal ieħor ta' proprjetà u li huma wżati għal skop ta' prostituzzjoni jew skopijiet oħra immorali, jieħu l-passi meħtieġa quddiem il-Qorti għall-iżgumbrament tal-persuni li jkunu qegħdin joqogħdu f'dak il-fond skont dak li jipprovdi l-artikolu 12 (1) tal-Ordinanza dwar il-Qirda tal-Kummerċ fil-Prostituzzjoni (Kap. 63 tal-Liġijiet ta' Malta)?

Jista' jgħid kemm-il persuna ġiet akkużata li naqset milli tieħu l-azzjoni mitluba mill-Kummissarju tal-Pulizija, kemm-il persuna nstabet ħatja, kemm kienu nisa u kemm kienu rġiel, ta' liema nazzjonalità kienet il-persuna u x'kienet il-piena li ngħatat mill-Qorti?

Jista' jindika f'liema lokalità kienu jinsabu d-djar jew proprjetà oħra?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li ma kien hemm ebda każ fejn ħareġ avviż bil-miktub tal-Kummissarju tal-Pulizija biex sid jew persuna li għandha l-amministrazzjoni ta' dar jew lokal ieħor ta' proprjetà u li huma wżati għal skop ta' prostituzzjoni jew skopijiet oħra immorali jieħu l-passi meħtieġa quddiem il-Qorti għall-iżgumbrament tal-persuni li jkunu qegħdin joqogħdu f'dak il-fond skont dak li jipprovdi l-artikolu 12 (1) tal-Ordinanza dwar il-Qirda tal-Kummerċ fil-Prostituzzjoni (Kap. 63 tal-Liġijiet ta' Malta) fil-perjodu indikat minnu.

POSTIJIET PRIVATI U ĦWIENET UŻATI GĦAL SKOP TA' PROSTITUZZJONI AVVIŻ MILL-KUMMISSARJU TAL-PULIZIJA DWAR GĦELUQ

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid, sena b'sena, mis-sena 2013 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija parlamentari, kemm-il ordni ta l-Kummissarju tal-Pulizija biex dar, ħanut, alloġġ, lukanda, appartament jew fond ieħor jinżammu magħluqa sa ma l-Qorti tagħti sentenza skont dak li jipprovdi l-artikolu 13 tal-Ordinanza dwar il-Qirda tal-Kummerċ fil-Prostituzzjoni (Kap. 63 tal-Liġijiet ta' Malta)?

Jista' l-Ministru jgħid kemm-il każ kien jirreferi għal dar, kemm-il każ kien jirreferi għal ħanut, kemm-il każ kien jirreferi għal alloġġ, kemm-il każ kien jirreferi għal lukanda, kemm-il każ kien jirreferi għal appartament, kemm-il każ kien jirreferi għal fond ieħor u jindika f'liema lokalità kienu jinsabu?

Interpellant kien hemm 19-il okkażjoni fejn intalbet ordni tal-Kummissarju tal-Pulizija permezz tal-Prosekutur biex dar, ħanut, alloġġ, lukanda, appartament jew fond ieħor jinżammu magħluqa sa mal-Qorti tagħti sentenza skont dak li jipprovdi l-artikolu 13 tal-Kap.

63 tal-Liġijiet ta' Malta li ġew milqugħa.

Dawn kienu kollha ħwienet u fil-lokalitajiet indikati fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

ORDINANZA DWAR IL-QIRDA TAL-KUMMERĊ FIL-PROSTITUZZJONI – TĦASSIR TA' LIĊENZJI MILL-QORTI

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid, sena b'sena, mis-sena 2013 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija parlamentari, f'kemm-il każ il-Qorti ħassret liċenza dwar xi lukanda, alloġġ, ħanut jew fond ieħor jew ta' liċenzja tas-sewqan tal-ħati jew liċenzi oħra f'każ ta' kundanna għal reati taħt tal-Ordinanza dwar il-Qirda tal-Kummerċ fil-Prostituzzjoni (Kap. 63 tal-Liġijiet ta' Malta)?

OWEN BONNICI: Ninsab infurmat li fil-Qorti ta' Malta u Għawdex ma tinżammx statistika dwar każijiet fejn il-Qorti ħassret liċenzja dwar lukanda, alloġġ, ħanut jew fond ieħor jew ta' liċenzja tas-sewqan tal-ħati jew liċenzji oħra f'każ ta' kundanna għal reati taħt l-Ordinanza dwar il-Qirda tal-Kummerċ fil-Prostituzzjoni (Kap. 63 tal-Liġijiet ta' Malta).

PORTIJIET MALTIN - DĦUL TA' BASTIMENTI ĊINIŻI

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin u Promozzjoni tal-Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm daħlu bastimenti Ċiniżi fil-portijiet Maltin mis-sena 2013 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija parlamentari, maqsuma sena b'sena?

Jista' jagħti l-isem ta' kull wieħed mill-bastimenti u jekk kienx bastiment militari jew inkella bastiment ċivili?

Jista' jgħid ukoll f'liema port Malti daħal kull wieħed mill-bastimenti Ċiniżi u kemm dam?

CARMELO ABELA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li bejn 2013 u t-2 ta' Ottobru 2018 f'Malta daħlu bastimenti navali Cinżi kif indikat f din it tabella hawn taħt:

L-informazzjoni dwar f'liema port Malti daħal kull wieħed mill-bastimenti Ċiniżi mhix fil-kompetenza ta' dan il-Ministeru.

KAŻIJIET TA' VJOLENZA DOMESTIKA - ĦRUĠ TA' AGGRESSURI MINN DJAR TAL-VITTMI

L-ONOR.

GODFREY FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari 6629, jista' l-Ministru jgħid għaliex tagħrif tant importanti ta' kemm ħarġu aggressuri mid-djar tal-vittmi ta' vjolenza domestika ma tinżammx mill-Pulizija?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li għalkemm tagħrif ta' kemm ħarġu aggressuri mid-djar tal-vittmi ta' vjolenza domestika huwa importanti, bħalma hu importanti tagħrif fuq diversi materji oħra li jintalbu permezz ta' interpellanzi, dan it-tagħrif qatt ma kien jinżamm taħt forma kompjuterizzata fis-sistema nazzjonali tal-Pulizija.

Għalkemm din tiġi upgraded regolarment, mhux possibbli li tkopri kull informazzjoni li tiġi mitluba.

Infurmat li biex tinġabar l-informazzjoni jrid isir eżami manwali li jinħtieġ ħafna żmien u riżorsi, u peress li ma teżistix din il-kategorija fis-sistema, il-figuri jista' ma jkunux veritieri.

Madankollu infurmat li qed isiru arrangamenti biex jekk ikun possibbli fil-futur tidħol kategorija ta' din ix-xorta fis-sistema nazzjonali tal-Pulizija.

IIP - KONTRIBUZZJONIJIET

L-ONOR.

GODFREY FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid fid-dettal kif intefqet is-somma ta' €430 miljun li ġew mill-fondi għall-kontribuzzjonijiet tal-IIP?

EDWARD SCICLUNA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirreferi l-mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

KORSIJIET TAL-FIRST AID

L-ONOR.

GODFREY FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid jekk hux possibbli li l-kors tal-First Aid isir obbligatorju fl-iskejjel sekondarji?

Kemm hemm għalliema u LSEs li għandhom taħriġ fl-Ewwel Għajnuna?

EVARIST BARTOLO: Ninsab infurmat li l-istudenti tas-suġġett VET Health and Social Care jingħataw il-kors tal-First Aid.

S'issa l-istudenti l-oħra ma jingħatawx dan il-kors.

Il-maġġoranza tal-iskejjel sekondarji jistiednu lill-għalliema tal-Health & Safety sabiex jagħtu dan it-taħriġ fuq erbat ijiem.

Ta' min jgħid li dawn l-għalliema tal-Health & Safety huma akkreditati li jistgħu jagħtu dan it-taħriġ mill-Malta Red Cross.

Fl-iskejjel tal-Istat għandna 165 edukatur kwalifikati bħala First Aiders.

Infurmat iżda, li hemm aktar edukaturi li huma kwalifikati bħala First Aiders minħabba li jkunu għamlu l-kors fil-ħin personali tagħhom.

Dawn l-edukaturi ma jkunux infurmaw lid-Dipartiment li jkollhom tali kwalifika minħabba li mhumiex obbligati jagħmlu dan.

CT SCAN, MRI U PET SCAN - SPEJJEŻ

L-ONOR.

GODFREY FARRUGIA staqsa lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa: B'referenza għall-investigazzjonijiet li saru fis-sena 2017 ta' CT Scan, MRI u PET Scan, jista' d-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa jgħid kemm tiġih tiswa lill-Gvern kull CT scan, MRI u PET scan?

Jista' jgħid kemm kienu dawk li twettqu l-MDH, GGH u fil-privat bħala PPP?

Jekk xi wieħed minn dawn l-investigazzjonijiet ingħatat lill-privat, x'kienet ir-raġuni?

Kemm hu l-prezz imħallas mill-Gvern meta jingħata lill-privat?

CHRIS FEARNE: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li bħalma jaf tajjeb hu, l-ispejjeż mitluba minnu huma ta' natura kummerċjali.

Matul l-2017 fis-servizz tal-Gvern saru 23,307 MRI's li minnhom 64 saru fil-privat, CT Scans saru 37,837 u ma kien hemm l-ebda CT Scan li sar fil-privat, filwaqt li PET Scans saru 1,731 li minnhom 47 saru fil-privat.

Ninfurmah ukoll li fl-2012 fl-aħħar sena ta' amministrazjoni Nazzjonalista, f'sena sħiħa kienu saru biss 8,580 MRI's,CT Scans 21,882 u PET Scan 1.

ŻGĦAŻAGĦ TA' TAĦT IT-18-IL SENA - KONĊEPIMENT

L-ONOR.

GODFREY FARRUGIA staqsa lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa: Peress li l-età taħt it-18-il sena hi meqjusa bħala minuri iżda dan ma jfissirx li din il-kategorija ma jistgħux jingħataw drittijiet ċivili li jkabbar youth empowerment, minkejja li l-ġenitur jibqa' obbligat iħares l-interessi ta' uliedu, kif ġara fil-każ ta' konsulta medika u fl-età tal-kunsens għas-sess, u peress li meta sar l-Abbozz dwar id-donazzjoni tal-organi, ċelloli u tessuti, l-età kienet ġiet stabbilita għal 18-il sena (sperma u ova ġew esklużi), jista' d-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa jgħid jekk meta niġu għal donatur ta' sperma jew ova hemmx ħsieb li l-wild għandux ikun jaf li hu ġie ikkonċepit f'dan il-mod qabel l-età ta' 18-il sena?

Jista' jgħid jekk sarx studju?

CHRIS FEARNE: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Artiklu 7 tal- Att li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni tal-Embrijuni, Kap. 524 jispeċifika li "d-dokumenti mediċi li jistgħu jaffettwaw is-saħħa tal-wild u l-identità tad-donatur jew tal-persuni li minnhom ikun oriġina embrijun adottat għandhom ikunu aċċessibbli għall-wild konċepit miċ-ċelloli germ line tal-imsemmi donatur jew meta l-wild jagħlaq it-18-il sena jew, bil-kunsens tal-Awtorità, f'xi stadju qabel f'ċirkostanzi eċċezzjonali fejn il-ħajja jew is-saħħa tal-wild li twieled minn dawk iċ-ċelloli germ line qiegħda fil-periklu.".

L-età ta' 18-il sena hija mfassla fuq l-età ta' addozzjoni.

Ninfurmah ukoll li l-ġenituri prospettivi huma liberi li jinfurmaw lill-wild li twieled minn proċeduri medikament assistiti bl-użu ta' donatur.

Hija l-identità tad-donatur li tingħata lill-wild ta' 18 il-sena jekk hu jfittex li jsir jafha mingħand l-Awtorità.

NAZZJONIJIET MAGĦQUDA – PREKAWZJONIJIET SPEĊJALI

L-ONOR.

GODFREY FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin u Promozzjoni tal-Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li jinbdew proċeduri fin-Nazzjonijiet Magħquda biex:

a. jittieħdu prekawzjonijiet speċjali meta gżejjer stati żgħar jiffaċjaw eskalazzjoni ta' persuni li jfittxu l-ażil;

b. jiġu limitati t-talbiet ta' min ifittex l-ażil għal wieħed li jkun ibbażatat fuq safe UN signatory country u mhux għażla ta' pajjiż?

CARMELO ABELA: Fl-istituzzjonijiet internazzjonali Malta dejjem taħdem favur soluzzjoni globali għal sfidi globali.

Fil-fatt, kif elenka l-Prim Ministru fid-diskors tiegħu lin-Nazzjonijiet Magħquda, hi meħtieġa l-għaqda, il-komunikazzjoni fostna u l-ftehim biex jinstabu soluzzjonijiet għall-isfidi tal-lum il-ġurnata.

B'hekk biss, permess ta' front magħqud, ikollna ċans ikbar li nħollu l-kobob li jeżistu.

Malta temmen li dawk li qed jagħlqu l-bibien għad-diskussjoni qegħdin biss jistħajlu li xi kwistjonijiet jistgħu jaħarbu minnhom, u pajjiżna żgur mhux wieħed minnhom.

Minbarra hekk, iżda, il-Ministeru tiegħi mhux informat bl-ebda proċeduri fin-Nazzjonijiet Magħquda kif indikat mill-Onor.

SENTENZA TAL-QORTI KOSTITUZZJONALI RIGWARD KAŻ

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Wara s-sentenza tal-Qorti Kostituzzjonali fil-każ li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament, deċiża fil-5 ta' Ottubru 2018, jista' l-Ministru jgħid x'qed jistenna li bħala l-Ministru responsabbli mill-Korp tal-Pulizija jerfa' r-responsabbiltà politika għal dak li ġie deċiż u ċjoè li kien u hemm ksur tal-artikolu 2 u 6 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem meta l-Assistent Kummissarju li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament ukoll ingħata l-inkarigu li jinvestiga l-qtil tal-persuna li d-dettalji dwarha qed jingħataw separatament?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li, kuntrarju għal dak allegat minnu, il-Qorti Kostituzzjonali ma sabitx ksur tal-Artiklu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem.

Sadanittant nirreferi lill-Onor.

Interpellant għall-istqarrija li ħareġ il-Gvern ftit minuti wara din is-sentenza.

KORP TAL-PULIZIJA – ĦLAS TA' OVERTIME

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm ħlas ta' overtime fil-Korp tal-Pulizija xahar b'xahar fis-sena 2017 kollha u kull xahar fis-sena 2018 minn Jannar sa Settembru 2018?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li l-ħlas ta' overtime fil-Korp tal-Pulizija għas-snin 2017 u sa Settembru 2018, maqsum xahar b'xahar kien kif jidher hawn taħt:

KORP TAL-PULIZIJA – ĦLASIJIET TA' EXTRA DUTIES

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru ħlasijiet ta' extra duties lill-membri tal-Korp tal-Pulizija fis sena 2017 xahar b'xahar, u kemm saru ħlasijiet ta' extra duties xahar b'xahar minn Jannar 2018 sa Settembru 2018?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li l-ħlasijiet ta' extra duties li saru lill-membri tal-Korp tal-Pulizija fis-snin 2017 u 2018 sa Settembru, xahar b'xahar għal kull sena, kien kif jidher fit-tabella t'hawn taħt:

FAĊILITÀ KORRETTIVA TA' KORDIN - PERSUNI DETENUTI LI GĦADDEJJIN BI PROĊEDURI FIL-QORTI

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm persuni preżentement detenuti fil-ħabs li għadhom għaddejjin bi proċeduri l-Qorti u li fil-konfront tagħhom għad ma hemmx sentenza definittiva?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li preżentament hemm 179 persuna detenuti fil-ħabs li għadhom għaddejjin bi proċeduri bil-Qorti u li fil-konfront tagħhom għad m'hemmx sentenza definittiva.

FAĊILITÀ KORRETTIVA TA' KORDIN – PERSUNI LI QED ISERVU SENTENZA

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm persuni preżentement fil-Faċilità Korrettiva ta' Kordin li qed iservu sentenza ta' ħabs?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li preżentament fil-Faċilità Korrettiva ta' Kordin, hemm 403 persuni li qed iservu sentenza ta' ħabs.

FAĊILITÀ KORRETTIVA TA' KORDIN - NISA

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm nisa fil-Faċilità Korrettiva ta' Kordin xahar b'xahar minn Jannar 2018 sa Settembru 2018?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-ammont ta' priġunieri nisa ġewwa l-Faċilità Korrettiva ta' Kordin minn Jannar 2018 sa Settembru 2018 huwa kif indikat:

APPLIKAZZJONI GĦALL-POST TAL-GVERN – KAŻ TA' PERSUNA

L-ONOR.

ETIENNE GRECH staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jara li ssir inspection fuq id-dar tal-persuna li d-dettalji dwarha qed jingħataw separatament li applikat għall-post tal-Gvern peress li hija għandha kera tal-privat ta' aktar minn €400 fix-xahar?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li fil-ġranet li għaddew sar kuntatt mal-applikanta.

PONT TAL-MISTRA – XOGĦOL

L-ONOR.

ROBERT CUTAJAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jgħid fiex kien jikkonsisti u kemm sewa x-xogħol li sar fl-aħħar xhur fuq il-Pont tal-Mistra u fl-istess waqt ipoġġi r-rapporti tal-perit fejn allura ċċertifika li l-perikli li seta kien hemm, issa ġew issorpassati?

IAN BORG: It-tiswijiet u r-restawr tal-pont tal-Mistra, li minn fuqu tgħaddi t-triq ewlenija li twassal għall-Mellieħa u għall-port tat-trasport lejn Għawdex, inbena fl-1884, tkabbar darbtejn fis-snin għoxrin u fis-snin ħamsin, iżda tħalla mingħajr manutenzjoni meħtieġa għal għexieren ta' snin.

Wara li bdew studji dwar ix-xogħol meħtieġ biex dan il-pont jiġi rrestawrat, f'April li għadda l-esperti internazzjonali imqabbda biex jgħinu lill-periti ta' Infrastructure Malta talbu biex parti mit-triq ta' fuq il-pont tingħalaq mill-ewwel, minħabba l-periklu li ċċedi.

Ix-xogħol meħtieġ beda mill-ewwel, f'April stess.

F'din il-ħidma, il-ħitan tal-ġenb tal-parti l-aktar antika tal-pont, li fuqha hemm il-korsija mix-Xemxija għall-Mellieħa, inħattu u nbnew mill-ġdid fuq pedamenti aktar adegwati.

Dawn ix-xogħlijiet neħħew il-periklu li din il-parti tal-pont tikkrolla, u għalhekk it-triq setgħet tinfetaħ mill-ġdid.

Fl-istess waqt, il-wiċċ tat-triq tranġa b'asfalt ġdid u ġiet installata sistema ġdida ta' crash barriers għal aktar sigurtà għal dawk li jivvjaġġaw f'din ir-rotta.

Dan ix-xogħol inizjali sabiex il-pont tal-Mistra jitranġa u jissaħħaħ tlestew fi ftit ġimgħat, qabel beda s-sajf, meta din it-triq tibda tintuża ferm aktar minn żminijiet oħra tas-sena.

Fl-istess waqt, l-istudji tekniċi dwar ir-restawr tal-kumplament tal-istruttura għadhom għaddejjin bl-għajnuna tal-esperti tekniċi internazzjonali, sabiex ix-xogħol ikun jista' jkompli għaddej.

S'issa investejna aktar minn €180,000 fit-tiswijiet u restawr ta' dan il-pont.

Ir-rapporti tekniċi tax-xogħlijiet li saru u tal-programm ta' restawr u manutenzjoni kontinwa li dan il-pont jeħtieġ biex nibqgħu nużawh fis-snin li ġejjin jiġi ffinalizzat meta jintemmu l-istudji kollha.

TRIQ LI TAGĦTI MIX-XEMXIJA GĦAT-TELGĦA TAL-MELLIEĦA - TARMAK

L-ONOR.

ROBERT CUTAJAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jgħid x'kienet ir-raguni li fit-triq li tagħti mix-Xemxija għat-telgħa tal-Mellieħa ngħataw biss partijiet minnha bit-tarmak meta fil-fatt jirriżulta li baqa' żoni fl-istess triq li għadhom qed jikkawżaw periklu għas-sewwieqa u ħsarat għall-vetturi li jgħaddu mill-istess triq minħabba l-ħofor li għadhom hemm?

IAN BORG: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari 7180, nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li fil-passat, it-triq indikata qatt ma nbniet b'pedamenti adatattati u b'saħħithom biżżejjed biex jifilħu għad-domanda tal-istess triq.

Fl-istess waqt, hemm diversi servizzi taħt il-livell tat-triq li jeħtieġ jinbidlu qabel ma' tkun tista' tinbena mill-ġdid bl-istess mod li qed naraw f'toroq arterjali oħra li fihom qed issir qabża 'l fuq fil-kwalità, l-effiċjenza u s-sigurtà.

Filwaqt li dan ix-xogħol jinsab fil-pjanijiet futuri ta' Infrastructure Malta, qabel is-sajf li għadda nħass il-bżonn li partijiet mit-triq jiġu rranġati b'mod temporanju waqt ħidma ta' titjib tar-rotot li jwasslu għal postijiet popolari tas-sajf.

Dan ix-xogħol sar biss f'dawk il-partijiet tar-rotta bejn il-bajja tax-Xemxija u l-Mellieħa li l-aktar li kellhom ħsarat.

Infrastructure Malta qed tkompli taħdem sabiex fiż-żmien li ġej isir aktar investiment infrastrutturali f'din it-triq u sabiex eventwalment jissolvew id-diffikultajiet ikkawżati mit-telqa u nuqqasijiet oħra tal-passat.

TA' MASRIJA U L-BYPASS TAL-MELLIEĦA

L-ONOR.

ROBERT CUTAJAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra d-dokumenti relatati ma' PC 42/15 b'rabta maż-żona Ta' Masrija u l-Bypass tal-Mellieħa?

Interpellant jirreferi għat-tweġiba mogħtija f'mistoqsija parlamentari 6645 tas-Seduta 137.

L-ONOR.

ROBERT CUTAJAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jindika preżentement lil min tgħajjat il-binja fil-Mellieħa magħrufa bħala "Ir-Razzett tax -Xjaten" u jekk il-Kunsill Lokali tal-Mellieħa qattx talab lid-Dipartiment tal-Artijiet biex dan is-sit jiġi devolut lilu?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-proprjetà magħrufa bħala "Ir-Razzett tax-Xjaten" hija mikrija għand terzi.

L-Awtorità tal-Artijiet ma kellha ebda talba mingħand ebda entità għal devoluzzjoni.

FORTI CAMPBELL FIL-LIMITI TA' SELMUN – TALBIET/INTERESS

L-ONOR.

ROBERT CUTAJAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi talbiet/interess minn entitajiet privati jew għaqdiet mhux governattivi lid-Dipartiment tal-Artijiet dwar il-binja magħrufa bħala Forti Campbell li tinsab fil-limiti ta' Selmun?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li fl-2010 saret talba minn għaqda non-governattiva permezz tal-Kunsill Malti għall-Isport sabiex l-inħawi ta' Fort Campbell jintużaw bħala Airsoft Range.

Fl-2014, id-Dipartiment tal-Artijiet irċieva rikjesta minn entità privata għal dettalji dwar tas-sit u dwar il-possibbiltà li Forti Campbell tiġi devoluta lilhom.

IL-MELLIEĦA – APPLIKAZZJONI GĦALL-BINI TA' LUKANDA

L-ONOR.

ROBERT CUTAJAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jindika f'liema stadju waslet l-applikazzjoni (PA 5909 / 17) ta' bini ta' lukanda u appartamenti fil-Mellieħa fiż-żona li tinsab bejn Triq il-Kbira, Triq il-Fortizza u Triq in-Nases?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll kemm kien hemm oġġezzjonijiet għal din l-applikazzjoni u jekk il-Kunsill Lokali tal-Mellieħa kienx wieħed minn dawk li formalment ressqu oġġezzjoni?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-applikazzjoni (PA5909/17) ġiet validata fit-13 ta' Lulju, 2018 u għaddiet mill-ewwel fażi ta' konsultazzjoni fejn irriżulta li jeħtieġ aktar informazzjoni kif ukoll emendi tal-pjanti.

Għaldaqstant, l-Awtorità tal-Ippjanar qiegħda tistenna s-sottomissjonijiet rikjesti biex b'hekk tkun tista' tgħaddi għat-tieni fażi ta' konsultazzjoni.

Matul il-konsultazzjoni pubblika l-Awtorità tal-Ippjanar irċeviet erba' rappreżentazzjonijiet li tinkludi waħda f'isem il-Kunsill Lokali tal-Mellieħa.

POLITIKA NAZZJONALI TAŻ-ŻGĦAŻAGĦ

L-ONOR.

SILVIO GRIXTI staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-Politika Nazzjonali taż-Żgħażagħ 2015 – 2020?

Xi twettaq s'issa minn din il-politika nazzjonali?

EVARIST BARTOLO: B'referenza għal din il-mistoqsija dwar xi twettaq s'issa mill-Politika Nazzjonali taż-Żgħażagħ 2015 - 2020, l-informazzjoni dettaljata dwar dawn imsemmija hawn taħt tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti:

Pjan ta' Azzjoni 1 - Spazji ġodda fil-komunità lokali għaż-żgħażagħ u organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ.

Pjan ta' Azzjoni 2 - Sensibilizzazzjoni, nisimgħu u nappoġġjaw il-vuċijiet taż-żgħażagħ.

Pjan ta' Azzjoni 3 - Inizjattivi għall-impenn attiv, l-empowerment u l-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ u organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ.

SENTENZI TA' SIGĦAT XOGĦOL FIL-KOMUNITÀ MOGĦTIJA MILL-ĠUDIKATURA

L-ONOR.

SILVIO GRIXTI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il sentenza ta' sigħat xogħol fil-komunità ngħatat mill-ġudikatura f'dawn l-aħħar ħames snin?

X'tip ta' xogħol twettaq mill-akkużati u f'liema lokalità sar dan ix-xogħol?

OWEN BONNICI: It-tabella bl-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

PERSUNI LI JIKKWALIFIKAW GĦALL-GĦAJNUNA LEGALI

L-ONOR.

SILVIO GRIXTI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid min huma dawk il-persuni li jikkwalifikaw għall-għajnuna legali?

Kemm huwa n-numru ta' avukati allokati biex jgħinu lil dawn il-persuni?

OWEN BONNICI: Ninsab infurmat li hemm 22 avukat tal-għajnuna legali f'Malta u 5 avukati tal-għajnuna legali f'Għawdex.

Jassistu lill-avukati f'Malta hemm 23 prokuratur legali.

Intant infurmat ukoll li persuna tikkwalifika għall-għajnuna legali skont din il-proċedura li ġejja:

Persuna li tikkwalifika mingħajr it-test tal-mezzi (means test):

Fil-kamp kriminali hija (kif stipulat fil-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta):

i. Persuna akkużata waqt l-interrogazzjoni mill-Pulizija;

Persuna akkużata li tinġieb quddiem il-Qorti f'kawżi kriminali u ġurijiet;

Bħala vittma tal-kriminalità hija:

i. Kull persuna li hija vittma tal-kriminalità kif stipulat fil-kapitolu 539;

Persuna li tikkwalifika wara li jsir it-test tal-mezzi:

Fil-kawżi ċivili (kif stipulat fil-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta) persuna eleġibbli trid tipprova li (u wara li jaħilfu l-applikazzjoni):

i. Minbarra l-oġġett fil-kawża, hi ma għandha ebda xorta ta' proprjetà li l-valur nett tagħhom jammonta għal, jew ikun aktar minn, €6988.12;

Li l-qligħ tagħha fis-sena huwa inqas mill-paga minima nazzjonali stabbilità għal persuni li jkunu għalqu 18-il sena

Fil-kawżi ċivili dwar l-Ordinanza li Tneħħi l-Kontroll tad-Djar kif stipulat fil-Kapitolu 158 persuni eleġibbli jridu jippruvaw illi (u wara li jaħilfu l-applikazzjoni):

i. Ma jkunux impjegati full-time bi qligħ.

KAŻIJIET FIL-QORTI LI ĠEW PRESKRITTI

L-ONOR.

SILVIO GRIXTI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm każijiet fil-Qorti li ġew preskritti f'dawn l-aħħar ħames snin?

Fuqiex kienu jittrattaw dawn il-każijiet?

OWEN BONNICI: Ninsab infurmat li fil-Qrati ta' Malta u Għawdex ma tinżammx statistika fir-rigward ta' każijiet li jiġu preskritti.

SPTAR MATER DEI - SPIŻA TAS-SODOD

L-ONOR.

SILVIO GRIXTI staqsa lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa: Jista' d-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa jgħid kemm hija kkalkulata li tiswa sodda għal kull lejl fl-Isptar Mater Dei?

CHRIS FEARNE: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li n-nefqa ta' kull sodda għal kull lejl fl-Isptar Mater Dei, dik li hija low dependency tvarja bejn €163 u €347 u għal high dependency tvarja bejn €283 u €1,291.

SERVIZZI U BENEFIĊĊJI SOĊJALI - LISTA

L-ONOR.

CLAUDIO GRECH staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari 7021 u ċjoè: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista ta' kull servizz/benefiċċju soċjali li jingħata mid-dipartimenti/entitajiet tiegħu u għal kull wieħed jgħid kemm kien hemm benefiċjarji f'Settembru ta' din is-sena?

MICHAEL FALZON: Ġentilment ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar.

L-ONOR.

CLAUDIO GRECH staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari 7018 u ċjoè: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm social workers jaħdmu fid-dekasteru tiegħu u jagħti l-informazzjoni skont ma' liema dipartiment/entità qed jagħmlu xogħolhom?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li hemm 278 Social Worker li huma mqassmin kif ġej:

L-ONOR.

CLAUDIO GRECH staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari 7019 u ċjoè: Jista' l-Ministru jgħid kemm inħarġu care orders mis-sena 2010 'l hawn sena b'sena (sal-aħħar ta' Settembru 2018)?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li bejn l-2010 u Settembru 2018, in-numru ta' Ordnijiet għal Ħarsien (Care Orders) huwa kif ġej:

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid meta f'każ ta' emerġenza għaqda ta' żgħażagħ, jew familja, jew kull persuna oħra, jirrapportaw lill-Awtoritajiet bħall-Pulizija jew id-Dipartiment tal-Protezzjoni Ċivili b'rapport li fil-premises daħlu insetti bħal żnażan li joħolqu periklu għal min jiffrekwenta l-premises, min minn dawn l-entitajiet jista' jerfa' r-responsabbiltà biex ikun jista' jneħħi dak il-periklu li jkun rapportat?

Qed insaqsi din il-mistoqsija peress li l-Mosta Girl Guides għamlu tali rapport u spiċċaw biex s'issa ma nstabet l-ebda entità tal-gvern li terfà din ir-responsabbiltà li tneħħi dawn l-insetti?

MICHAEL FARRUGIA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant sabiex jagħmel din il-mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

MOSTA: TRIQ FABRIZIO BARTOLO - AĊĊESSIBILITÀ

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru permezz ta' Transport Malta jgħid jekk Triq Fabrizio Bartolo, il-Mosta, li hija trejqa dejqa li minnha bilkemm tgħaddi vettura, issir "one way except for un/ loading by residents" u dan ifisser li din it-trejqa tkun għalhekk aċċessibbli biss għal ftit residenti fl-istess triq?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li Transport Malta kienet f'komunikazzjoni mal-Kunsill Lokali tal-Mosta fir-rigward ta' din it-triq fejn kienu ġew ssuġġeriti miżuri ta' traffic calming/management.

Fil-każ li hemm min jixtieq li din it-triq ikollha aċċess limitat, għandha ssir applikazzjoni mill-kunsill lokali minħabba li din it-triq hija responsabiltà tal-kunsill, u Transport Malta tkun tista' tevalwa l-applikazzjoni.

IN-NAXXAR: TRIQ GAETANO VITALE - XOGĦOL TA' KOSTRUZZJONI

L-ONOR.

CLAUDETTE BUTTIGIEG staqsiet lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: B'referenza għat-tweġiba tal-mistoqsija parlamentari 6256 u 6106 peress li għadu ma qalx meta se jibda x-xogħol fuq l-imsemmija triq fl-ebda risposta, jista' l-Ministru jgħid meta fil-fatt se jibda x-xogħol?

IAN BORG: Il-proġetti u l-ħidmiet tal-Aġenzija l-ġdida Infrastructure Malta, bħala parti mill-investiment bla preċedent tal-Gvern sabiex intejbu l-kwalità, l-effiċjenza u s-sigurtà tal-infrastruttura tat-toroq f'pajjiżna, qed jiġu ppjanati b'mod gradwali sabiex nilħqu din il-mira mill-aktar fis.

Fil-fatt, fil-jiem li għaddew din l-aġenzija li twaqqfet fis-sajf diġà ħabbret l-ewwel 120 mill-lista tat-toroq li se tkun qed tibni mill-ġdid is-sena d-dieħla.

Ix-xogħol meħtieġ għall-bini mill-ġdid ta' aktar toroq qed jiġi ppjanat bħalissa u ser jitħabbar fiż-żmien li ġej.

L-Aġenzija ser tieħu ħsieb li wara li jkunu saru l-konsultazzjonijiet meħtieġa tgħarraf id-dati ta' meta jkunu ser jibdew xogħlijiet f'toroq speċifiċi lill-pubbliku u lil dawk konċernati direttament.

PROĠETT TA' TWESSIGĦ TA' TOROQ – RABA'

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jgħid fil-proġett ta' twessigħ ta' toroq, kemm-il biċċa raba' ġiet mittiefsa, bħala numru, f'kull triq?

Jista' jgħid ma' min ikkonsulta għal kull biċċa art jew raba'?

Jista' jgħid x'kontribut finanzjarju Transport Malta jew il-Ministeru spiċċa ħallas bħala kumpens?

IAN BORG: Nitlob lill-Onor.

Vassallo biex ġentilment jispeċifika eżattament għal liema toroq qed jirreferi, u f'liema żmien saru x-xogħlijiet indikati sabiex ikun jista' jinġabar it-tagħrif mitlub.

LAQGĦAT F'MALTA MA' RAPPORTEUR TAL-ASSEMBLEA PARLAMENTARI TAL-KUNSILL TAL-EWROPA

L-ONOR.

DAVID STELLINI staqsa lill-Prim Ministru: Peress li r-rapporteur tal-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-qtil ta' Daphne Caruana Galizia u l-istat tad-dritt f'Malta huwa s-Sur Pieter Omtzigt u se jżur Malta fil-ġimgħa tat-22 ta' Ottubru u peress li l-Kunsill tal-Ewropa jinsab fi Strasburgu u huwa ddedikat fuq id-drittijiet tal-bniedem, demokrazija u stat tad-dritt u huwa d-dar tal-Qorti Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem u peress li l-Prim Ministru kemm-il darba qal pubblikament li se jikkopera mal-istituzzjonijiet Ewropej fuq dan il-qtil makabru, jista' l-Prim Ministru jikkonferma li l-Gvern se jikkopera bis-sħiħ mas-Sur Omtzigt?

Jista' jikkonferma li hu se jagħmel minn kollox biex jiżgura li r-rapporteur ikun jista' jiltaqa' ma' dawk l-uffiċjali u politiċi kollha li l-kontribut tagħhom huwa meħtieġ biex jitħejja dan ir-rapport?

JOSEPH MUSCAT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li se jsiru laqgħat mas-Sur Omtzigt kif kien mitlub minnu, inkluż miegħi u Ministri oħra tal-Gvern.

Irrid ngħid li se jsiru dawn il-laqgħat minkejja r-riżervi serji li għandu l-Gvern dwar l-integrità tas-Sur Omtzigt biex jespedixxi l-inkarigu tiegħu tenut kont tal-agir ċensurabbli tiegħu fir-rigward ta' tixrid ta' fake news relattiv għall-kraxx tal-Malaysia Airlines Flight 17.

L-ONOR.

SIMON BUSUTTIL staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid fiex jikkonsistu s-servizzi ta' konsulenza li l-individwu li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament qed jagħti lil Identity Malta u x'xogħol sar minnu mid-data tal-bidu tal-kuntratt sad-data ta' din il-mistoqsija?

JOSEPH MUSCAT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li x-xogħol tal-persuna kkonċernata jikkonsisti f'konsulenza legali marbuta mal-Aġenzija Identity Malta.

Flimkien ma' uffiċjali oħra tal-Aġenzija, il-persuna kkonċernata kienet u għadha involuta, fost affarijiet oħra, f'diskussjonijiet u tħejjijiet ta' numru ta' riformi li għamlet u li ser twettaq din l-Aġenzija, kif ukoll emendi għall-abbozzi ta' liġi (inkluż Leġiżlazzjoni Sussidjarja) li tressqu jew li se jitressqu quddiem din il-Kamra.

Dan sabiex jiġu aġġornati l-liġijiet u policies li jirregolaw is-servizzi relatati mal-istess Aġenzija, inkluz entitajiet u materji li tagħhom hi responsabbli l-Aġenzija Identity Malta.

Dan apparti xogħol relatat mat-twaqqif ta' żewg Aġenziji ġodda, tfassil ta' memos minn żmien għal żmien u pariri anċillari li jkunu meħtieġa.

L-ONOR.

SIMON BUSUTTIL staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-kuntratt li bih Identity Malta ingaġġat is-servizzi ta' konsulenza tal-individwu li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament?

JOSEPH MUSCAT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li kopja tal-kuntratt preżenti tal-individwu li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

L-ONOR.

SIMON BUSUTTIL staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm tħallset minn Identity Malta l-persuna li isimha qed jingħata separatament mid-data meta ġiet ingaġġata sad-data ta' din il-mistoqsija u jista' jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-invoices u riċevuti relevanti?

JOSEPH MUSCAT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li minn Awwissu 2017 sal-lum, il-persuna kkonċernata tħallset €29,200 (eskluża VAT) għax-xogħol li għamlet.

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR – MEMBRU MIĠJUB MALTA - IT-TIENI PASSIĠĠIER

L-ONOR.

SIMON BUSUTTIL staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: In vista tal-fattura (invoice) ppreżentata mill-Ministru għat-Trasport għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 7090, jista' l-Ministru jgħid min kien it-tieni passiġġier li twassal minn Sqallija għal Malta dakinhar tal-vot fl-Awtorità tal-Ippjanar dwar l-applikazzjoni numru PA/03807/17 magħruf bħala 'City Centre' u jista' jgħid ukoll għaliex kien meħtieġ li jinġieb it-tieni passiġġier?

IAN BORG: Infurmat mill-Awtorità tal-Ippjanar li t-tieni passiġġier kien il-minuri li kien qiegħed fuq il-btala mal-persuna kkonċernata.

L-Awtorità infurmatni li s-servizz jkopri t-titjira magħmula u mhux kemm-il passiġġier ivvjaġġa.

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR: MEMBRU MIĠJUB MALTA – GĦAŻLA TAL-KUMPANIJA

L-ONOR.

SIMON BUSUTTIL staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Invista tal-fattura (invoice) ppreżentata mill-Ministru għat-Trasport għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 7090, jista' l-Ministru jgħid għaliex u fuq liema bażi ntgħażlet kumpanija Svizzera bbażata f'Ġinevra?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li wara li l-Awtorità ġabet żewġ kwotazzjonijiet, il-kumpanija ntgħażlet peress li kienet l-irħas offerta.

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR: MEMBRU MIĠJUB MALTA – ĦLAS TA' VAT FUQ INVOICE

L-ONOR.

SIMON BUSUTTIL staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Invista tal-fattura (invoice) ppreżentata mill-Ministru għat-Trasport għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari 7090, jista' l-Ministru jgħid għaliex ma tħallasx VAT fuq din il-fattura?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-VAT dovuta se titħallas f'Malta fid-denunzja tal-VAT tal-Awtorità għall-perjodu relattiv.

Dan minħabba l-fatt li l-kirja ta' ajruplan hija meqjusa bħala servizz ta' trasport.

Il-post tal-provvista ta' servizz huwa rregolat mir-regoli tal-post ta' tgawdija.

Dawn ir-regoli jistabbilixxu li servizz jiġi ntaxxat fil-post fejn is-servizz huwa meqjus li jseħħ.

Ir-regola ġenerali hija li l-post tal-provvista ta' servizz lil persuna taxxabbli (provvista B2B) huwa l-post fejn il-klijent huwa stabbilit.

SISTEMA TA' LIĊENZJI TA' NEGOZJI

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru għall-Ekonomija, Investiment u Negozji Żgħar: Jista' l-Ministru jgħid ladarba l-Gvern neħħa s-sistema tal-liċenzja tan-negozji, jista' l-Ministru jgħid illum xi struttura għandu l-istess Ministeru sabiex jgħinu jippjana l-ħidma tiegħu ladarba bla sistema tal-liċenzja ta' negozji u l-istess Ministru ma għandu l-ebda informazzjoni dwar x'qed jiġri fil-komunitajiet tagħna?

CHRIS CARDONA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Ministeru huwa konoxxenti ta' din l-isfida, tant li anke kienet fuq l-aġenda ta' waħda mil-laqgħat tal-kunsill konsultattiv għall-Intrapriża.

Insegwitu tal-feedback miġbur mill-istakeholders preżenti ttieħdet azzjoni u nista' nikkonferma li sar progress notevoli f'dan ir-rigward.

LIĠI TAN-NEGOZJI TAL-FAMILJA

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru għall-Ekonomija, Investiment u Negozji Żgħar: Jista' l-Ministru jgħid fiex tikkonsisti l-ispiża tal-Uffiċċju li qed imexxi l-Liġi ta' Negozji tal-Familja?

Jista' jgħid:

a. kemm hemm nies jaħdmu f'dan l-Uffiċċju;

b. fejn huwa dan l-Uffiċċju;

c. x'inhi l-ispiża ta' salarji għal kull min jaħdem f'dan l-Uffiċċju;

d. x'inhi l-ispiża tal-kirja ta' dan l-Uffiċċju;

e. kemm hemm negozji tal-familja reġistrati ma' dan l-Uffiċċju; u

f. fiex kienet tikkonsisti l-ħidma ta' dan l-Uffiċċju b'risq in-negozji tal-familja?

CHRIS CARDONA: Ninforma lil-Onor.

Interpellant li hemm tlieta min-nies jaħdmu ġewwa l-Family Business Office, li jinsab Mimcol Clock Tower, Level 1, Tigne Point, Sliema.

L-ispiża ta' salarji għal kull min jaħdem f'dan l-uffiċċju huma ta' Regolatur – Scale 3, Is-salarji taż-żewġ uffiċjali l-oħra jifformaw parti minn ftehim komprensiv mal-Mimcol.

Rigward l-ispiża tal-kirja ta' dan l-uffiċċju hemm ftehim komprensiv tas-somma ta' €42,000 per annum li jinkludi l-kirja ta' dan l-uffiċju, inkluż kontijiet tad-dawl u ilma, partijiet komuni bħal boardrooms, kċina eċċetra, is-salarji ta' żewġ uffiċjali, servizzi anċillari bħal servizzi tar-reception u dawk amministrattivi, tindif, manteniment, użu tas-servizzi ta' informatika u kwalunkwe użu ta' riżorsi umani oħra.

Hemm 84 negozji tal-familja reġistrati ma' dan l-Uffiċċju u l-ħidma hija dik skont l-artiklu 20 tal-Att Dwar in-Negozji tal-Familja.

PERSUNI LI QED JISKONTAW SENTENZA TA' ĦABS

L-ONOR.

BYRON CAMILLERI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm persuni li qed jiskontaw sentenza ta' ħabs?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li preżentament fil-Faċilità Korrettiva ta' Kordin hemm 403 persuni li qed iservu sentenza ta' ħabs.

PERSUNI TA' ANQAS MINN 35 SENA LI QED JISKONTAW SENTENZA TA' ĦABS

L-ONOR.

BYRON CAMILLERI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm persuni taħt il-35 sena li qed jiskontaw sentenza ta' ħabs?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi preżentament fil-ħabs hemm 141 persuna taħt il-35 sena li qed jiskontaw sentenza ta' ħabs.

UNIVERSITÀ, MCAST U ENTITAJIET EDUKATTIVI: PRIĠUNIERI - KORSIJIET

L-ONOR.

BYRON CAMILLERI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm priġunieri li qed isegwu kors l-Università, l-MCAST jew xi entità edukattiva oħra?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi fil-preżent hemm erba' priġunieri li qed isewgu studji.

SKEJJEL TAL-KNISJA U SKEJJEL INDIPENDENTI – SKEMA TA' TRASPORT B'XEJN GĦALL-ISTUDENTI

L-ONOR.

SILVIO GRIXTI staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jagħti rendikont tal-għadd ta' studenti mill-iskejjel tal-Knisja u skejjel Indipendenti li mill-ftuħ tas-sena skolastika bdew jibbenefikaw mill-iskema ta' trasport b'xejn għall-istudenti kollha?

Jista' jgħid ukoll kemm huwa kkalkulat l-għadd ta' studenti li għalihom għadha ma nstabitx soluzzjoni biex huma wkoll ikollhom trasport b'xejn?

EVARIST BARTOLO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li qed jitħejja sommarju tal-inizjattiva ta' servizz ta' trasport b'xejn lill-istudenti kollha, inkluż l-iskejjel tal-Knisja u Indipendenti.

Dan se jkun maħruġ pubblikament din il-ġimgħa.

ARMS LTD - ĦADDIEMA LI RRIŻENJAW

L-ONOR.

DAVID AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Enerġija u Immaniġġar tal-Ilma: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm ħaddiema li applikaw jew tefgħu r-riżenja tagħhom fl-ARMS Ltd fl-aħħar sena?

Jista' jgħid x'kienu r-raġunijiet għal dawn r-riżenji?

JOE MIZZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li kien hemm 28 ħaddiem li rriżenjaw minn Novembru 2017 sat-12 t'Ottubru, 2018.

Ir-raġuni tar-riżenji huma dawn:

9 : Fil-perjodu tal-probation tagħhom;

18: Sabu xogħol alternattiv;

1 : Skandenza tal-kuntratt.