DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

It-Tlieta, 11 ta' Diċembru 2018

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

It-Tlieta, 11 ta' Diċembru 2018

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fis-Sala tal-Parlament,

It-Tlieta, 11 ta' Diċembru 2018

Il-Minuti tas-Seduta Nru 179, li saret fl-10 ta' Diċembru 2018, ġew ikkonfermati.

INFORMAZZJONI MILL-ISPEAKER

L-ISPEAKER (Onor. Anġlu Farrugia): Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Ir-rapport dwar il-parteċipazzjoni tal-Onor.

Rosianne Cutajar u l-Onor.

Mario Galea fil-139th Inter-Parliamentary Union General Assembly Meeting, li nżammet f'Ġinevra bejn l-14 u t-18 ta' Ottubru 2018.

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI

RESIDWI FI PRODOTTI TA' ORIĠINI VEĠETALI - RIŻULTATI

L-ONOR.

Jason Azzopardi) staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi l-proċedura u l-policy stabbilita ta' meta jinstab riżultat pożittiv ta' residwi fi prodotti ta' oriġini veġetali?

Jista' jgħid x'isir f'xenarji differenti, inkluż dik ta' sejħa lura tal-prodott?

DEO DEBATTISTA (Segretarju Parlamentari għall-Protezzjoni tal-Konsumatur u Valletta 2018) (f'isem il-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li jista' jkun hemm tliet xenarji wara li joħroġ riżultat ta' pestiċidi fil-kampjuni ta' oriġini veġetali.

Dawn huma:

Residwu ta' pestiċidi awtorizzat f'ammont inqas mill-MRL.

F'dan il-każ ma tittieħed l-ebda azzjoni minbarra li s-sid tal-prodott ikun informat b'dan ir-riżultat.

Residwu ta' pestiċidi awtorizzat f'ammont aktar mill-MRL.

F'dan il-każ il-produttur jiġi mgħarraf bir-riżultat u li se jittieħdu passi legali kontra tiegħu u sabiex ma jpoġġix il-prodott affettwat fuq is-suq.

F'dan il-każ ukoll il-Ministeru tal-Agrikoltura jkun informat sabiex jieħu l-passi skont il-liġi sabiex il-kumplament tal-ħsad tal-prodott konċernat għall-kumplament tal-istaġun ma jkunx jista' jitpoġġa fuq is-suq.

Jibdew proċeduri legali kontra dak il-produttur konċernat.

Residwu ta' pestiċidi li jkun mal-limitu tal-MRL (within the uncertainty limit).

Għalkemm ma tittieħed l-ebda azzjoni legali, is-sid tal-prodott jiġi mgħarraf bir-riżultat u jiġi ordnat sabiex ma jpoġġix il-prodott affettwat fuq is-suq.

F'dan il-każ ukoll il-Ministeru tal-Agrikoltura jkun informat sabiex jieħu l-passi skont il-liġi sabiex il-prodott ma jkunx jista' jitpoġġa fuq is-suq.

Dan biex ikun protett aħjar il-konsumatur (precautionary principle).

L-ISPEAKER: L-Onor.

BYRON CAMILLERI: Sur President, dan l-aħħar smajna li kien hemm xi prodott lokali li sfortunatament m'għaddiex minn dawn it-testijiet.

Proprjament fiex jikkonsisti l-proċess li bih jintgħażlu l-prodotti li jiġu ttestjati u b'liema kriterji jiġu eżaminati l-produtturi?

Jista' s-Segretarju Parlamentari jagħti overview lill-Kamra dwar dan il-proċess kollu?

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari, l-Onor.

DEO DEBATTISTA: Fil-fatt, Sur President, ilbieraħ tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra mistoqsija parlamentari simili għax kienet tirrigwarda liema prodotti jiġu ttestjati u kif dawn il-prodotti jiġu magħżula.

Sintendi hawnhekk aħna m'aħniex qed nitkellmu biss fuq il-prodotti lokali għax anke prodotti importati jiġu analizzati.

M'hemmx proporzjon speċifiku li jiġi analizzat u dan aktar isir b'mod aberrant.

Li nista' ngħid lill-Onor.

Interpellant huwa li skont il-figuri li ngħataw ilbieraħ, mill-179 kampjun li ħadna fl-2018, 105 kienu prodotti lokali filwaqt li 74 kienu prodotti importati.

Hawnhekk ta' min ifakkar ukoll li ċerti prodotti li jiġu mis-suq barrani diġà jkunu ġew iċċertifikati, speċjalment jekk dawn ikunu ġejjin minn xi pajjiż membru tal-Unjoni Ewropea, u allura f'dan il-każ aħna marbutin bil-liġi biex nużaw il-values li jkunu ġew stabbiliti minn pajjiżi oħra.

Madankollu jkun hemm każi fejn ikun hemm bżonn li ssir verifika.

Dan apparti li, naturalment, aħna nanalizzaw ukoll dawk il-prodotti li jkunu għadhom ma ġewx iċċertifikati.

Wieħed irid jiġbed l-attenzjoni anke fuq dak li huwa organiku u dak li mhuwiex.

Fil-fatt jekk prodott organiku jkun ġie analizzat u nstab li m'għandu l-ebda pestiċida, dan irid jiġi mniżżel bħala 100% organic għax hemm kriterju li jgħid li għalkemm prodott ikun organiku, xorta waħda jistgħu jintużaw ċerti pestiċidi fuqu u huwa biss meta jiġi mniżżel 100% organic li ma jkunu ntużaw l-ebda pestiċidi.

L-ISPEAKER: L-Onor.

ROSIANNE CUTAJAR: Sur President, peress li rajt li l-Membri tal-Oppożizzjoni huma interessati ferm fis-suġġett tal-pestiċidi, jista' s-Segretarju Parlamentari jgħidilna jekk hux minn dejjem kien hemm il-prassi li jsiru dawn ir-riċerki fuq l-użu tal-pestiċidi?

Jista' jgħidilna wkoll jekk isirux testijiet simili fuq prodotti li jiġu minn barra minn Malta?

DEO DEBATTISTA: Sur President, kif diġà għedt, dan l-ittestjar isir ukoll fuq prodotti importati.

Fil-fatt tajjeb nibda billi ngħid li l-pestiċidi ilhom jintużaw minn eluf ta' snin qabel Kristu.

Biss biss il-kubrit ilu jintuża minn żmien il-Mesopotamia.

Sa żminijiet riċenti l-kubrit kien għadu jintuża, imma mhux fuq il-prodotti veġetali li jiġu kkonsmati.

Pereżempju, meta kien ikollok xi warda li kont tkun trid tibża' għaliha, kont tuża l-kubrit!

Imbagħad wara l-kubrit kien jintuża wkoll il-merkurju, iċ-ċomb, l-arseniku, eċċetra.

Fil-fatt, sal-ħamsinijiet dawn kienu għadhom jintużaw.

Pereżempju, l-arseniku kien jintuża bħala rejuvenating medicine qabel ma ġew ivvintati l-antibijotiċi, u anke l-merkurju.

Iċ-ċomb biss le.

Imbagħad wara l-ħamsinijiet daħal fis-sistema d-dichlorodiphenyltrichloroethane (DDT), imma f'daqqa waħda abbandunajnieh għax kien qed jagħmel ħażin liċ-ċikli elementari kollha, sakemm finalment ġew skoperti dawn il-ħafna mijiet, biex ma ngħidx eluf, ta' kimiċi li jintużaw bħala pestiċidi.

Issa wieħed irid jgħid li llum jeżistu diversi tipi ta' pestiċidi għax, pereżempju, hemm l-insecticides, l-herbicides, il-fungicides, l-algaecides, il-bactericides u oħrajn.

Kif għedt diġà, hemm lista sħiħa minnhom li jintużaw b'modi differenti u skont il-prodott.

Pereżempju, jekk inti tkun trid li l-frott ma jimmoffax, trid tesponih aktar għall-fungicide ħalli jżomm aktar, ma tattakkahx il-moffa u jibqa' tajjeb sakemm jiġi esportat u kkonsmat.

L-MRL huwa l-minimum residual li hu permess bil-liġi.

Dawn ikunu n-normal values li tagħtina l-Kummissjoni Ewropea wara riċerka li ssir.

Jiġifieri dan mhuwiex xi każ fejn wieħed jivvinta dawn il-valuri hu.

Imbagħad jagħtuk il-plus u l-minus ta' kemm il-minimum residual jista' jvarja biex dan ma jkunx ta' ħsara għall-bniedem jew għal min se jikkonsmah.

L-ISPEAKER: L-Onor.

BYRON CAMILLERI: Sur President, is-Segretarju Parlamentari semma dawk il-prodotti tal-ħaxix li jissejħu organiċi, li f'pajjiżna qed isiru dejjem aktar popolari, għalkemm normalment bħala prezz ikunu daqsxejn aktar għoljin.

Xi kultant wieħed jidħollu wkoll daqsxejn id-dubju dwar jekk dawn il-prodotti jkunux verament organiċi jew le għax hawn min jargumenta li fi gżira bħal Malta, li hija daqstant żgħira, huwa diffiċli ħafna li jkollok prodott li huwa verament organiku.

Għalhekk nixtieq nistaqsi lis-Segretarju Parlamentari jekk f'Malta jsirux dawn it-tip ta' testijiet u hijiex l-Malta Competition and Consumer Affairs Authority (MCCAA) li tiċċertifika prodott bħala organiku.

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari, l-Onor.

DEO DEBATTISTA: Il-prodotti organiċi wkoll jiġu analizzati minna, iżda ħafna drabi, speċjalment dawk li jiġu minn barra minn xtutna, jiġu biċ-ċertifikat lest.

Issa sakemm ma jidħlilniex dubju fuq dak iċ-ċertifikat, ma nerġgħux nirrepetu l-istess test għax aħna fiduċjużi li min ikun ħareġ dan iċ-ċertifikat ikun għamel dan in buona fede.

Madankollu, jekk ikollna konsumatur li jibda jiddubita jekk prodott huwiex verament 100% organiku jew inkella huwiex organiku within stipulated criteria, allura bla dubju aħna nagħmlu l-ittestjar fuq dak il-prodott.

L-ISPEAKER: L-Onor.

BYRON CAMILLERI: Nixtieq nistaqsi jekk meta jiġu importati f'pajjiżna prodotti li jkunu mmarkati bħala organiċi, dawn jiġux ittestjati hawn Malta jew inkella jekk aħna nagħrfux dak iċ-ċertifikat li jkun ġie minn barra.

Nixtieq inkun naf ukoll liema huma dawk il-pajjiżi li aħna nagħrfu ċ-ċertifikat tagħhom, jekk humiex biss dawk il-pajjiżi li huma membri tal-Unjoni Ewropea bħalna jew inkella nagħrfux anke ċ-ċertifikat ta' dawk il-pajjiżi li mhumiex membri tal-Unjoni Ewropea.

DEO DEBATTISTA: Is-sampling li nagħmlu aħna nibagħtuh barra f'laboratorji akkreditati mill-Unjoni Ewropea.

Dak li jiġi mill-Unjoni Ewropea u jkun iċċertifikat ukoll jiġi aċċettat filwaqt li dawk il-prodotti li jiġu minn barra l-Unjoni Ewropea jsirilhom random sampling għax naturalment ma nistgħux nittestjaw il-prodotti kollha li jiġu f'pajjiżna.

Fil-fatt proprjament aħna nagħmlu random sampling tal-prodotti kollha li jiġu minn barra minn xtutna, u mhux ta' dawk li jiġu minn barra l-Unjoni Ewropea biss, bħalma wara kollox nagħmlu random sampling tal-prodotti li jiġu manifatturati lokalment.

L-ISPEAKER: L-Onor.

BYRON CAMILLERI: Sur President, l-MCCAA m'għandhiex biss ir-rwol li tittestja l-pestiċidi jew il-prodotti organiċi li huma marbuta mal-ikel li nieklu, imma għandha wkoll ir-rwol li tittestja affarijiet oħra bħal, ngħidu aħna, il-konkos jew l-asfalt li jkunu se jintużaw biex issir xi triq ġdida.

Għalhekk nixtieq inkun naf x'tip ta' testijiet tagħmel l-MCCAA kif ukoll jekk dawn it-testijiet isirux f'Malta jew f'xi pajjiż ieħor.

DEO DEBATTISTA: Sur President, minbarra l-laboratorju tal-metroloġija li għandna ġewwa Kordin, liema laboratorju huwa akkreditat u jagħmel standardisation tal-kejl kollu li nużaw f'Malta, għandna wkoll laboratorji oħrajn ġol-Mosta fejn issir analiżi dwar medical gases, bħal ossiġnu jew tipi oħra ta' gassijiet li jiġu wżati fl-isptarijiet tagħna, kemm f'dawk tal-gvern kif ukoll f'dawk privati.

Barra minn hekk, kif qal tajjeb l-Onor.

Interpellant, għandna wkoll il-laboratorju tal-kostruzzjoni, fejn jiġu analizzati l-konkos, il-madum, l-asfaltar u materjal ieħor biex nassiguraw li l-kwalità ta' dan il-materjal hija skont l-ispeċifikazzjonijiet tal-liġi.

Ta' min jgħid ukoll li anke l-ħwejjeġ li jintużaw għas-sigurtà u l-ġugarelli jaqgħu taħt dan l-iskrutinju biex jiġi assigurat li dawn huma sikuri u huma konformi mal-liġijiet Ewropej.

L-ISPEAKER: L-Onor.

ROSIANNE CUTAJAR: Is-Segretarju Parlamentari għadu kif semma l-ġugarelli.

Dan l-aħħar jiena segwejt anke kampanji internazzjonali li jisħqu kemm huwa importanti li kull tip ta' ġugarell li jilagħbu bih it-tfal ikun iċċekkjat mill-awtoritajiet konċernati, fil-każ tagħna min-naħa tal-MCCAA.

Jista' s-Segretarju Parlamentari jitkellem aktar fid-dettall dwar dan is-suġġett li jolqot mill-viċin lill-familji Maltin u Għawdxin kollha li għandhom it-tfal?

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari, l-Onor.

DEO DEBATTISTA: Sur President, l-aktar li nagħmlu aħna huwa macro-examination, jiġifieri naraw jekk, pereżempju, il-ġugarelli humiex konformi mal-liġijiet Ewropej.

Niċċekkjaw anke l-labelling tal-prodott għax dan jista' jkollu biċċiet żgħar li jkunu ta' periklu għat-tfal.

Din is-sena kkonċentrajna b'mod partikolari fuq id-dwal tal-Milied biex naraw li dawn għandhom l-ispecifications neċessarji, speċjalment dawk id-dwal li jiġu minn barra l-Unjoni Ewropea, biex nassiguraw li dawn il-prodotti huma sikuri.

Fil-fatt aħna ninkoraġġixxu wkoll lin-nies biex jaqraw l-ispeċifikazzjonijiet li jkun hemm fuq il-labelling ħalli jassiguraw li dawn huma konformi ma' dawk tal-Unjoni Ewropea.

Ta' min jgħid li aħna nagħmlu analiżi anke ta' dawk il-prodotti li jiġu minn pajjiżi tal-Unjoni Ewropea biex inkunu ċerti li l-prodott ikun jaqbel mal-labelling tiegħu.

L-ISPEAKER: L-Onor.

ROSANNE CUTAJAR: Sur President, nixtieq nagħmel mistoqsija supplimentari fuq nota totalment differenti.

Din is-sena waslet fi tmiemha, kif dalwaqt tasal fi tmiemha wkoll il-Valletta 2018.

Naf li bħalissa hemm diversi preparamenti għaddejjin biex il-legat ta' Valletta 2018 jitkompla.

Nixtieq li s-Segretarju Parlamentari jagħtina aktar informazzjoni dwar dan kif ukoll dwar il-proġetti li hemm ippjanati.

DEO DEBATTISTA: Din is-sena kienet sena mimlija ħafna.

Fil-fatt konna ilna nippreparaw għal din is-sena sa mill-2011, jiġifieri sa minn meta saret il-bid, għax wieħed ma jridx jinsa li l-bid kienet saret minn Amministrazzjoni preċedenti, li nixtieq nirringrazzjahom minn hawnhekk għax kienet idea brillanti.

Ta' min ifakkar li minn meta pajjiżna rebaħ dan il-bid fl-2011 u minn meta ġiet imwaqqfa l-Valletta 2018 Foundation fl-2013 aħna ma ħarisniex lura.

Wieħed jista' jgħid, anke mill-istatistika, li l-Valletta 2018 kienet suċċess, kemm mill-aspett ta' attivitajiet fejn organizzajna 'l fuq minn 400 attività madwar Malta u Għawdex, kemm mil-lat ta' dawk l-attivitajiet li għamilna barra minn xtutna, li wkoll kienu parti mill-Valletta 2018, kif ukoll mil-lat ta' investiment qawwi li sar ta' madwar €60 miljun li kompla biddel lill-Belt Valletta.

Il-Belt Valletta ilha għaddejja minn dan il-proċess, u infatti wieħed minn dawn il-proċessi huwa l-bini li ninsabu fih, li wkoll sar jifforma parti mis-sbuħija tal-Belt Valletta.

Madanakollu, Sur President, wara din l-esperjenza aħna ma jidhrilniex li għandna nieqfu hawnhekk.

Infatti waqqafna l-Valletta Cultural Agency proprju biex nikkonċentraw aktar fuq l-aspett kulturali tal-belt kapitali tagħna.

Għal dik li hija l-infrastruttura tal-Belt Valletta hemm responsabbli l-Ministeru li jien nagħmel parti minnu kif ukoll Heritage Malta, li se jaraw li nibqgħu nħarsu dan il-wirt li għandna fil-Belt Valletta, li huwa wkoll sit tal-United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO).

Aħna qed nawguraw li b'dak li li għamilna u b'dak li se nagħmlu għall-Belt Valletta dan ma jkunx it-tmiem ta' sena kulturali imma jkun għadu biss il-bidu ta' ġejjieni sabiħ.

L-ISPEAKER: L-Onor.

ROSIANNE CUTAJAR: Jista' s-Segretarju Parlamentari jgħidilna x'tip ta' lmenti qed jidħlu fil-customer care tal-Cleansing Department?

Jiena bħala eks sindku nitkellem ma' sindki oħrajn ukoll, u dawn jgħiduli li kemm ilu mwaqqaf il-customer care tal-Cleansing Department, numru kbir ta' lmenti qed jonqsu milli jidħlu direttament għand il-kunsilli lokali.

Nixtieq inkun naf ukoll x'qed isir biex jiġi promoss dan is-servizz u b'hekk aktar ċittadini jkunu jistgħu jċemplu direttament lill-Cleansing Department.

Jiena ċerta li dan id-Dipartiment qed jieħu azzjoni fuq l-ilmenti li jirċievi.

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari, l-Onor.

DEO DEBATTISTA: Aħna evalwajna s-sitwazzjoni u minn dak li rajna rrealizzajna li l-kunsilli lokali ma jistgħux ilaħħqu waħedhom, u dan għaliex il-popolazzjoni ta' Malta kibret, in-numru ta' turisti li jżuru Malta kiber u għalhekk id-demand kibret ukoll, bħalma b'mod naturali kiber anke l-ammont ta' skart li jiġi prodott.

Aħna, flimkien mal-kunsilli lokali u mal-Ministeru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil ifl-Klima, nieħdu ħsieb nassiguraw li nżommu lil Malta nadifa kemm jista' jkun, jiġifieri għalina mhuwiex biżżejjed li Malta tkun nadifa imma rriduha wkoll tidher tajba.

Bħalissa dan il-Ministeru għaddej bil-proġett "Sort It Out" bil-għan li nedukaw lin-nies f'dan ir-rigward u b'hekk ikollna waste management aħjar.

Wieħed irid ifakkar li dan il-proġett inbeda riċentement.

L-Iżvizzera ilhom mit-tmeninijet iħaddmu din is-sistema ta' separazzjoni tal-iskart.

Madankollu aħna m'aħniex l-aħħar pajjiż fl-Ewropa li bdejna dan il-proġett għax hemm pajjiżi oħrajn li għadhom qed jibdew iħaddmu din is-sistema, però mingħajr ma trid tħares lejjn pajjiżi bħall-Iżvizzera u l-Iżvezja li mxew tant 'il quddiem f'dan il-qasam.

Pereżempju, fl-Iżvizzera biex tidħol taħdem mal-Cleansing Department trid tagħmel kors u mhux sempliċement toħroġ call for applications u japplika kull min ikun interessat.

Jien naħseb li aħna hemm irridu naslu.

Dan bħal meta tidħol taħdem bħala security guard; f'dan il-każ ma tistax taqbad u tmur toqgħod għassa ma' bieb iżda qabel ma tibda taħdem f'dan il-qasam trid iġġib il-liċenzja.

Għalhekk jien naħseb li 'l quddiem irridu naslu biex min jidħol jaħdem mal-Cleansing Department għall-inqas qabel irid jagħmel kors sabiex b'hekk ikollu idea ċara ta' x'inhu mistenni minnu.

Imbagħad il-Maintenance Division hija strutturata b'mod differenti għax biex tidħol taħdem f'din id-diviżjoni trid tkun bniedem tas-sengħa.

Jekk bniedem ikun tas-sengħa, jiġifieri, ngħidu aħna, ikun jifhem fl-elettriku, ikun jaf jiwweldja jew inkella jkollu s-sengħa ta' mastrudaxxa, dan għandu post mal-Maintenance Division.

Fil-fatt issa ġaladarba twaqqfet din id-Diviżjoni se noħorġu sejħa biex indaħħlu nies tas-sengħa ma' din id-Diviżjoni li għandhom jgħinuna nżommu lil Malta aktar nadifa u tidher aħjar.

L-ISPEAKER: L-Onor.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Sur President, nixtieq nagħmel mistoqsija pjuttost sempliċi.

Qed nisma' lis-Segretarju Parlamentari jitkellem fuq dan is-suġġett li hu verament interessanti u li bħalissa hawn Malta hu topiku ħafna għax in-nisa tad-dar qed jitkellmu l-ħin kollu fuq liema affarijiet għandhom idaħħlu f'liema borża u f'liema ġurnata għandhom joħorġuha.

Għalhekk jista' s-Segretarju Parlamentari jinforma lill-Kamra x'diskussjonijiet qed isiru bejn is-Segretarjat Parlamentari tiegħu, il-Ministeru għas-Saħħa u l-Ministeru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima dwar din il-ħaġa?

Qed nagħmel din il-mistoqsija għax illum għandna wkoll sitwazzjoni fejn hemm numru ta' boroż li qabel kienu jinġabru kuljum u li llum qed jitħallew mitluqin fit-toroq tagħna.

Bħalissa qed tipprevali wkoll sitwazzjoni - sakemm m'iniex qed nosserva ħażin jien - fejn qed jiġu mormija numru ta' boroż f'postijiet fejn m'għandhomx jintremew.

Nixtieq li s-Segretarju Parlamentari jgħidilna jekk il-Ministeru għas-Saħħa huwiex qed jikkollabora mas-Segretarjat Parlamentari tiegħu fuq din il-ħaġa u humiex qed isiru diskussjonijiet f'dan ir-rigward, għax dan huwa importanti għall-pajjiż.

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari, l-Onor.

DEO DEBATTISTA: Sur President, mingħajr ma għandi intenzjoni li nweġġa' lil ħadd, huwa fatt li qabel il-Cleansing Department kien parti minn ministeru li kulħadd kien jistħi jgħid li jaħdem fih.

Ma rridx ninstema' li qed niftaħar, imma matul din l-Amministrazzjoni ħloqna aktar awareness f'dan ir-rigward bir-riżultat li llum kulħadd sar jitkellem aktar fuq l-indafa pubblika.

Għal dak li għandu x'jaqsam ma' public health, dażgur li dejjem insibu kull kollaborazzjoni min-naħa tal-Ministeru għas-Saħħa!

Jien ma noqgħodx indejjaq lill-Ministru għas-Saħħa imma nitkellem mas-Supretendent tas-Saħħa Pubblika, u mbagħad jekk ikollna xi diffikultajiet li, pereżempju, ikollhom x'jaqsmu ma' rodent control, f'dak il-każ jieħu ħsieb kollox il-Ministeru għas-Saħħa.

Madankollu, il-qasam tal-cleansing jaqa' taħt ir-remit tas-Segretarjat Parlamentari tiegħi filwaqt li l-Ministeru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima jieħu ħsieb il-waste management.

Il-ġbir isir min-naħa tagħna jew inkella minn entitajiet privati, imbagħad dawn imorru l-Wasteserv u hemmhekk isir is-sorting.

L-ISPEAKER: L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici, bil-permess tas-Segretarju Parlamentari l-Onor.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jien li qed nistaqsi huwa jekk twaqqafx xi kumitat jew xi struttura oħra għal dan il-għan.

DEO DEBATTISTA: Aħna ma qgħadniex inwaqqfu entitajiet oħra imma nikkomunikaw ħafna bejnietna.

Pereżempju, qabel ma l-Ministeru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima beda jħaddem din is-sistema l-ġdida tas-separazzjoni tal-iskart kellna diversi taħdidiet sabiex naraw kif se nindirizzawha.

L-Onor.

Interpellant għandu raġun għax qabel ma ġiet introdotta din is-sistema ta' sorting konna litteralment niġbru kollox, imma l-għan ewlieni tas-sorting out huwa li nilħqu l-miri tal-Unjoni Ewropea dwar waste management.

Bħalissa qegħdin fi probation period sabiex in-nies jilħqu jidraw din is-sistema.

Qabel jiena semmejt lill-Iżvizzera, u fil-fatt meta dan il-pajjiż introduċa s-sistema ta' sorting out fit-tmeninijiet, wara li għadda l-probation period huwa għamel ħames snin sħaħ jagħti l-multi, u l-multi kienu kbar.

Issa jien, bħall-kollegi tiegħi l-Ministru għas-Saħħa u l-Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima, qed nittama li n-nies jilħqu jidraw din is-sistema u ma jkollniex għalfejn naslu biex nagħtu multi kbar.

Wara kollox mhuwiex l-iskop tagħna li nagħtu l-multi.

L-iskop tagħna hu li n-nies jitgħallmu u jsiru jafu kif jisseparaw u jimmaniġġjaw l-iskart b'mod intelliġenti, imma mbagħad bilfors li trid tagħmel deterrent.

Dan bħal meta introduċejna l-obbligu li s-sewwieqa u l-passiġġieri jilbsu s-seat belt.

Bilfors kellna nagħmlu deterrent għax minkejja li konna għamilna kampanji sħaħ ta' edukazzjoni fuq l-importanza tas-seat belt, xorta waħda kien hawn min kien għadu ma jilbisx is-seat belt.

Għalhekk l-istess se nagħmlu fejn jidħol l-immanniġġjar tal-iskart biex b'hekk neħilsu mill-iskart.

L-ISPEAKER: L-Onor.

ROSANNE CUTAJAR: Jista' s-Segretarju Parlamentari jinforma lill-Kamra x'kien l-eżitu tal-konsultazzjoni li naf li ġiet varata dwar il-ħinijiet tal-ġbir tal-iskart fil-Belt Valletta?

Kif nafu, fil-Belt Valletta joperaw mijiet ta' ristoranti u hemm ukoll numru żgħir ta' residenti.

Naf li din kienet issue importanti għalihom u qajmuha diversi drabi.

Nixtieq inkun naf ukoll jekk minn wara din il-konsultazzjoni tteħditx xi azzjoni fuq dak li ħareġ mill-istess konsultazzjoni.

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari, l-Onor.

DEO DEBATTISTA: Din il-konsultazzjoni ilha li spiċċat, u fil-fatt wara li din il-konsultazzjoni spiċċat, aħna konna emendajna l-Litter Act, li jaqa' taħt il-Ministeru għas-Saħħa.

Ta' min ifakkar li meta emendajna din il-liġi bdilna l-ħinijiet u bdilna wkoll il-qisien tat-trakkijiet tal-iskart li jidħlu fil-belt kapitali tagħna għax ħassejna li dawn huma aktar ideali għall-Belt Valletta.

Illum m'għadniex naraw jidħlu fil-Belt Valletta trakkijiet kbar tal-iskart imma qed jidħlu trakkijiet żgħar li la jniġġsu l-ambjent u lanqas jagħsru ż-żibel waqt li jkunu l-Belt.

Permezz tal-emendi li daħħalna, għamilnieha mandatorja li l-catering outlets jobdu l-liġi.

Ir-residenti tal-Belt mill-ewwel draw il-ħinijiet il-ġodda li fihom qed jinġabar l-iskart.

Xi kultant jista' jkun li qed jitgerfxu xi ftit b'din is-sistema l-ġdida tas-separazzjoni tal-iskart minħabba li tesiġi xi ftit attenzjoni.

Fil-fatt, ngħid il-verità, anke jien u l-mara noqogħdu attenti x'nitfgħu fil-boroż differenti.

Imma kif għedt diġà, issa permezz ta' dawn l-emendi qed nagħmluha mandatorja li l-catering outlets jisseparaw l-iskart kif suppost.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-Mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għat-Tqegħid ta' Karti.

Id-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa Chris Fearne.

TQEGĦID TA' KARTI

CHRIS FEARNE (Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa): Sur President, f'isem il-Prim Ministru nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 416 tal-2018 - Ordni tal-2018 li jemenda t-Tieni Skeda tal-Att għat-Twaqqif tal-Awtorità ta' Malta dwar il-Komunikazzjoni;

Avviż Legali Nru 420 tal-2018 - Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar Awtorizzazzjonijiet Ġenerali (Apparat tar-Radjokomunikazzjoni); u

Il-Ħames Rapport Annwali dwar lIndividual Investor Programme (IIP) talGvern ta' Malta maħruġ f'Novembru 2018 għall-perjodu bejn l-1 ta' Lulju 2017 u t-30 ta' Ġunju 2018, millUffiċċju tarRegolatur tal-istess programm, skont l-Artikolu 25 talAtt dwar iċĊittadinanza Maltija, Kap. 188;

Tagħrif dwar ir-remunerazzjoni u benefiċċji marbutin mal-ogħla karigi tal-Istat, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 8130; u

f'isem l-Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 421 tal-2018 - L-Ordinamenti tal-2018 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji ta' wara l-Ewwel Grad, 2008 għall-Postgraduate Certificate in Teaching Maltese as a Foreign Language – P.G. Cert. - taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Edukazzjoni;

Avviż Legali Nru 422 tal-2018 - L-Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2014 skont ir-Regolamenti Ġenerali tal-2008 għar-Rikonoxximenti Universitarji ta' wara l-Ewwel Grad għall-Grad ta' Master of Advocacy – M.Adv. – u għall-Grad ta' Master of Notarial Studies – M.Not.St. -taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Liġi;

Avviż Legali Nru 423 tal-2018 - L-Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2013 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad tal-2004 għall-Grad ta' Bachelor of Fine Arts (Honours) – BFA (Hons) - in Digital Arts - taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Midja u x-Xjenzi tal-Għarfien;

Avviż Legali Nru 424 tal-2018 – L-Ordinamenti tal-2018 skont ir-Regolamenti tal-2008 għall-Grad ta' Doctor of Philosophy - Ph.D. – għall-Grad ta' Doctor of Philosophy – Ph.D. - taħt il-patroċinju taċ-Ċentru għall-Edukazzjoni u Riċerka Ambjentali;

Avviż Legali Nru 425 tal-2018 – Ir-Regolamenti tal-2018 biex jemendaw ir-Regolamenti tal-Kors għall-Grad ta' Doctor of Medicine and Surgery - M.D.;

Avviż Legali Nru 426 tal-2018 – Ir-Regolamenti tal-2018 biex jemendaw ir-Regolamenti tal-2014 għall-Għażla tal-Applikanti għad-Dħul fil-Kors għall-Grad ta' Master of Dental Surgery – M.D.S.; u

Kopja tal-kuntratti li l-Kunsill Malti għall-Isport għamel mal-Valletta United Waterpolo Club, Marsa Football Club u l-Birżebbuġa Foundation, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 8132.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Edward Scicluna.

EDWARD SCICLUNA (Ministru għall-Finanzi): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 411 tal2018 – Regolamenti tal-2018 li jimplimentaw id-Direttivi tal-Unjoni Ewropea kontra l-Evitar tat-Taxxa;

Avviż Legali Nru 412 tal-2018 - Ordni tal-2018 li jemenda l-Ordni dwar Eżenzjoni mit-Taxxa fuq Donazzjonijiet ta' Valuri Negozjabbli u Proprjetà Immobbli li Tintuża għan-Negozju (Emenda Nru 3);

Avviż Legali Nru 413 tal-2018 - Ordni tal-2018 li jemenda l-Ordni dwar Eżenzjoni mit-Taxxa fuq Trasferimenti (Eżenzjoni Nru 2);

Avviż Legali Nru 414 tal-2018 - Ordni tal-2018 li jemenda l-Ordni dwar Eżenzjoni mit-Taxxa fuq l-Akkwist tat-Tieni Proprjetà Immobbli għal Skop ta' Residenza Unika (Emenda Nru 2);

Avviż Legali Nru 415 tal-2018 - Ordni tal-2018 li jemenda l-Ordni dwar Eżenzjoni mit-Taxxa għall-Finijiet tal-Artikolu 23 (Emenda Nru 2); u

L-ISPEAKER: Grazzi.

Is-Segretarju Parlamentari, l-Onor.

CHRIS AGIUS (Segretarju Parlamentari għall-Ippjanar u s-Suq tal-Proprjetà): Sur President, f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Ewropej u l-Ugwaljanza nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar in-nefqa tal-Uffiċċju taċ-Chairman tal-Awtorità għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol (OHSA), bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 8142;

Tagħrif dwar l-għadd ta' membri fuq il-bord tal-Awtorità għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol u l-ħlas tagħhom, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 8143;

f'isem il-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 419 tal 2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar id-Drittijiet li jitħallsu fid-Dipartimenti tal-Gvern (Emenda Nru 3);

f'isem il-Ministru għal Għawdex nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-għadd, il-grad u x-xogħol tal-ħaddiema li jaqgħu taħt il-Ministeru għal Għawdex li jagħmlu xogħol ta' tindif u manutenzjoni f'diversi lokalitajiet f'Għawdex, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 8126; u

f'isem is-Segretarju Parlamentari għas-Servizzi Finanzjarji, Ekonomija Diġitali u Innovazzjoni nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 418 tal2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Raba' Skeda li tinsab mal-Att dwar il-Logħob.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Il-Kap tal-Oppożizzjoni.

PUNT IMQAJJEM MILL-KAP TAL-OPPOŻIZZJONI

ADRIAN DELIA (Kap tal-Oppożizzjoni): Sur President, matul il-jiem u l-ħinijiet li għaddew ħarġet informazzjoni ġdida fuq il-mezzi tal-midja dwar is-saga ta' Neville Gafà, li kien, sakemm m'għadux ukoll, fl-eżekuttiv tal-Partit Laburista.

Huwa kellu wkoll kuntratt mal-Fondazzjoni tas-Servizzi Mediċi, imma minn dak li smajna dalgħodu jidher li dan ġie tterminat mid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa l-Onor.

Chris Fearne, li qiegħed hawnhekk preżenti.

Neville Gafà kien jaħdem ukoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru jieħu ħsieb il-customer care, fejn nimmaġina li għadu jaħdem.

Għalhekk nixtieq inkun naf jekk id-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa l-Onor.

Chris Fearne għandux xi stqarrija ministerjali x'jagħmel fir-rigward ta' din it-terminazzjoni.

Dan anke fid-dawl tal-fatt li din il-persuna kienet fuq il-mezzi tal-midja, anke fuq il-mezzi tal-midja internazzjonali, u qed iġġarraf ir-reputazzjoni ta' pajjiżna f'settur tant delikat.

L-ISPEAKER: Ħalli nistaqsi jekk hijiex se ssir stqarrija ministerjali u nieqfu hemmhekk.

(Interruzzjonijiet) Fil-fatt ninsab informat li mhijiex se ssir stqarrija ministerjali.

Il-Kap tal-Oppożizzjoni.

Jekk jogħġbok tkellem fil-qosor għax qiegħed out of order.

ADRIAN DELIA: Sur President, tajjeb infakkar li matul dawn l-aħħar ġranet ħarġet ukoll informazzjoni sensittiva ħafna dwar il-pożizzjoni tal-Gvern, li jidher li ma ħariġx visas għan-nies li kellhom jixhdu f'każ ikkonċernat ta' Neville Gafà …

ADRIAN DELIA: … u allura nixtieq nistaqsi jekk humiex se jsiru stqarrijiet ministerjali rigward il-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali, rigward il-Ministru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali … (Interruzzjonijiet)

L-ISPEAKER: Diġà għedtlek li m'hawnx stqarrijiet ministerjali, u għalhekk m'hemmx x'tiddiskuti.

(Interruzzjonijiet) Onor. Delia, agħmel il-mistoqsija u mhux tagħmel statements!

ADRIAN DELIA: Nixtieq nistaqsi lill-Prim Ministru Joseph Muscat jekk għandux stqarrija ministerjali hu fid-dawl illi qal li x-xogħol ta' Neville Gafà huwa xogħol tajjeb u importanti!

L-ISPEAKER: Onor. Delia, nerġa' ngħidlek li qiegħed kompletament out of order!

M'hawnx stqarrijiet ministerjali!

L-Onor.

(Interruzzjonijiet) Jien immexxiha s-seduta!

Ir-risposta diġà tajtha, li m'hawnx stqarrijiet ministerjali!

(Interruzzjonijiet) Onor. David Agius, inutli tipprova tagħmel pressjoni għax l-Ordnijiet Permanenti huma ċari.

L-Onor.

GODFREY FARRUGIA: Sur President, nixtieq infakkar lil din il-Kamra li din hija t-tieni darba f'anqas minn ġimgħa li tlabna biex issir stqarrija ministerjali fuq dan is-suġġett.

L-ISPEAKER: Grazzi, imma anke inti qiegħed kompletament out of order!

Mozzjonijiet.

MOZZJONIJIET

MOZZJONI DWAR ŻIEDA TA' TRATTATI U KONVENZJONIJIET MAL-ATT DWAR IL-BASTIMENTI MERKANTILI, KAP.

MICHAEL FALZON (Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali): Sur President, f'isem il-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali, nipproponi li:

Billi permezz tal-artikolu 375 (1) tal-Att dwar il-Bastimenti Merkantili (Kap. 234 tal-Liġijiet ta' Malta), għall-għanijiet tal-Att dwar ir-Ratifika ta' Trattati (Kap. 304 tal-Liġijiet ta' Malta), il-Gvern ta' Malta għandu s-setgħa li jirratifika, jew li jaċċedi għat-trattati jew konvenzjonijiet (inklużi protokolli, annessi u appendiċi relattivi) li jirriferu għall-bastimenti merkantili elenkati fis-subartikolu (2) tal-artikolu 375;

Billi hemm il-ħtieġa illi l-Gvern ta' Malta jirratifika jew jaċċedi għal numru ta' trattati jew konvenzjonijiet (inklużi protokolli, annessi u appendiċi relattivi) li jirriferu għall-bastimenti merkantili u li mhumiex imsemmija fis-subartikolu (2) tal-artikolu 375;

Billi s-subartikolu (4) tal-artikolu 375 jipprovdi illi "Il-Kamra tar-Rappreżentanti tista' b'riżoluzzjoni żżid mal-lista ta' trattati jew konvenzjonijiet fis-subartikolu (2)";

Billi t-trattati u l-konvenzjonijiet li mhumiex imsemmija fis-subartikolu (2) tal-artikolu 375 huma s-segwenti:

(1) Konvenzjoni Internazzjonali ta' Hong Kong dwar ir-Riċiklaġġ tal-Bastimenti li jkun Sikur u li Jħares 1-Ambjent, iffirmata f'Hong Kong fil-15 ta' Mejju, 2009;

(2) Protokoll tal-2010 għall-Konvenzjoni Internazzjonali dwar ir-Responsabbiltà u l-Kumpens għall-Ħsara li għandha x'taqsam mal-Ġarr bil-Baħar ta' Sustanzi Perikolużi u Noċivi, 1996 iffirmat f'Londra fit-30 ta' April 2010;

(3) Konvenzjoni Internazzjonali dwar Standards ta' Taħriġ, Ċertifikazzjoni u Għassa, għall-Baħħara fuq Bċejjeċ tas-Sajd, iffirmata f'Londra fis-7 ta' Lulju 1995;

(4) Ftehim dwar il-Ħtiġiet Speċifiċi ta' Stabbilità għal Bastimenti ro-ro li jwettqu vjaġġi internazzjonali skedati regolari bejn u lejn portijiet magħżula fil-Majjistral tal-Ewropa u l-Baħar Baltiku ffirmat fi Stokkolma fis-27-28 ta' Frar, 1996;

(5) Konvenzjoni dwar l-Organizzazzjoni Internazzjonali ta' Satelliti Mobbli, iffirmata f'Londra fit-3 ta' Settembru 1976;

(6) Protokoll tal-1996 għall-Konvenzjoni dwar il-Prevenzjoni ta' Tniġġis Marittimu permezz ta' Rimi ta' Skart u Materja Oħra tal-1972, iffirmat f'Londra fis-7 ta' Novembru, 1996;

(7) Ftehim ta' Cape Town tal-2012 dwar l-implimentazzjoni tal-provvedimenti tal-Protokoll ta' Torremolinos tal-1993 dwar il-Konvenzjoni Internazzjonali ta' Torremolinos tal-1977 għas-Sigurtà ta' Bċejjeċ tas-Sajd, iffirmat f'Cape Town fil-11 ta' Ottubru 2012.

Il-Kamra tirriżolvi li tawtorizza li minnufih wara s-subartikolu (2) (kk) tal-artikolu 375 tal-Att dwar il-Bastimenti Merkantili, Kap. 234, tiżdied il-lista ta' trattati u konvenzjonijiet li tinkludi t-trattati u konvenzjonijiet fuq imsemmija illi fl-imsemmija lista għandhom ikunu numerati minn (ll) sa (rr) rispettivament skont kif muri fil-lista annessa ma' din ir-Riżoluzzjoni.

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l-Mozzjoni kif imressqa u moqrija mill-Ministru Michael Falzon.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

PERMESS TAL-KAMRA

L-ISPEAKER: L-Onor.

BYRON CAMILLERI: Sur President, nitlob il-permess tal-Kamra sabiex titressaq mozzjoni li ma tidhirx fuq l-aġenda.

L-ISPEAKER: Hawn permess?

Il-permess ingħata.

GĦALL-PROTOKOLL DWAR

IL-ĠESTJONI INTEGRATA

TAŻ-ŻONA KOSTALI

FIL-MEDITERRAN

L-ISPEAKER: Il-Ministru Michael Falzon.

MICHAEL FALZON: Sur President, f'isem il-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali nipproponi li:

Malta għandha tirratifika l-Protokoll dwar il-Ġestjoni Integrata taż-Żona Kostali fil-Mediterran li jifforma parti mill-Konvenzjoni għall-Ħarsien tal-Ambjent tal-Baħar u tar-Reġjun Kostali tal-Mediterran u jispjega l-motivi.

Peress li Malta rratifikat kemm il-Konvenzjoni għall-Ħarsien tal-Ambjent tal-Baħar u tar-Reġjun Kostali tal-Mediterran kif ukoll ħamsa (5) mis-seba' (7) Protokolli marbuta magħha;

Peress li l-Unjoni Ewropea rratifikat dan il-Protokoll fit-13 ta' Settembru 2010 u għaldaqstant torbot l-Istati Membri biex jimxu mal-istess miri, prinċipji u obbligi;

Peress li b'konsegwenza tar-ratifika mill-Unjoni Ewropea, dan il-Protokoll daħal fis-seħħ fl-24 ta' Marzu 2011;

Peress li ħafna mill-miri, prinċipji u obbligi fil-Protokoll huma komplementari ma' oħrajn simili li diġà qegħdin fis-seħħ, kemm Mediterranji, Ewropej u nazzjonali, f'diversi oqsma bħall-ippjanar, il-ħarsien tal-ambjent, u l-ġestjoni t'art pubblika, fost l-oħrajn;

Għalhekk issa din il-Kamra tirriżolvi li tapprova r-Ratifika ta' Malta għall-Protokoll dwar il-Ġestjoni Integrata taż-Żona Kostali fil-Mediterran li jifforma parti mill-qafas leġiżlattiv tal-Konvenzjoni għall-Ħarsien tal-Ambjent tal-Baħar u tar-Reġjun Kostali tal-Mediterran.

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Rimarki?

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

L-ISPEAKER: Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA

L-ATT DWAR IL-LOGĦOB

L-ISPEAKER: Il-Ministru Michael Falzon.

MICHAEL FALZON: Sur President, f'isem is-Segretarju Parlamentari għas-Servizzi Finanzjarji, Ekonomija Diġitali u Innovazzjoni, nipproponi t-Tielet Qari tal-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar il-Logħob, Kap. 583".

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Se npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar il-Logħob, Kap. 583" ikun moqri t-Tielet Darba.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tielet Darba u għadda.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR

L-AMMINISTRAZZJONI PUBBLIKA

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mill-mill-10 ta' Diċembru 2018.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

L-ISPEAKER: Aktar rimarki?

L-Onor.

FREDERICK AZZOPARDI: Sur President, nibda biex ngħid li l-iskop tal-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna llum huwa li jaġġorna u jissostitwixxi l-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika.

Il-fatt li s-servizz pubbliku huwa l-qalba tal-amministrazzjoni tal-pajjiż u allura jrid ikun mgħammar biex jaqdi l-ħtiġijiet tal-oqsma kollha tas-soċjetà ma nistgħux ma naqblux miegħu.

Dan għax nemmnu li l-ħarsien u l-promozzjoni tal-ġid komuni għandu jkun il-qofol tar-raġuni għall-eżistenza tal-amministrazzjoni pubblika.

Kull impjegat fis-settur pubbliku hu mistenni jwettaq dan bi tħaddim ta' sensiela ta' valuri li jinkludu servizz imparzjali, kontabbli, effiċjenti u kompetenti fil-ħarsien tal-liġi u fis-servizz tas-soċjetà inġenerali.

Meta nitkellmu dwar is-servizz pubbliku, dan id-diskors m'għandux ikun limitat biss biex jesprimi s-sodisfazzjon tal-Gvern għas-sitwazzjoni preżenti f'dan il-qasam.

Huwa importanti ħafna li dan id-diskors iħares ukoll lejn minn fejn telqet ir-riforma fis-servizz pubbliku, liema riforma bdiet fl-1990.

Ma nistgħux ninjoraw il-fatt li 28 sena ilu nbdiet riforma fl-istrutturi u fis-sistemi tas-servizz pubbliku, servizz li dak iż-żmien kien deskritt bħala wieħed demotivat, mingħajr tmexxija effettiva u mifni b'esperjenzi diffiċli.

Dan li qegħdin niddiskutu llum huwa r-raba' fażi fil-proċess ta' riforma fis-servizz pubbliku.

L-ewwel fażi, li kif għedt diġà bdiet fl-1990, kienet intiża sabiex titnaqqas il-burokrazija u sabiex is-servizz ma jibqax fl-istat statiku li kien.

Dak iż-żmien inħass il-bżonn li dan is-servizz ikun iżjed dinamiku, iżjed effiċjenti u iżjed magħġun biex jaqdi lin-nies.

Għal dan il-għan il-Gvern ta' dak iż-żmien ikkonċentra fuq is-sistemi interni tat-tmexxija tad-dipartimenti tal-gvern.

Biex jintlaħaq dan il-għan, kienet ġiet introdotta sistema ta' ppjanar ta' xogħol fit-tul, jiġifieri mhux biss xogħol sena b'sena.

Sar ukoll ristrutturar fil-proċess tal-promozzjonijiet biex min hu kapaċi javvanza, speċjalment fil-gradi ta' fuq.

Sar investiment qawwi fl-informatika u l-ħatriet maniġerjali bdew isiru b'kuntratti għal tliet snin.

It-tieni fażi tar-riforma fis-servizz pubbliku nbniet fuq il-kisbiet tal-ewwel fażi, iżda issa l-enfasi kienet fuq miżuri li jwasslu għal riżultati li seta' jarahom u jgawdihom kulħadd.

Dawn ir-riformi wasslu biex ħafna dipartimenti tejbu s-servizz billi ntrabtu pubblikament li jilħqu miri ta' kwalità.

Bis-sistema ta' gvern elettroniku, il-pubbliku beda jinqeda mill-kumdità ta' daru u permezz tal-Public Private Partnership (PPPs) il-ħaddiema tal-gvern bdew jiġu utilizzati b'mod iżjed produttiv.

Dan wassal biex fl-2008 għaddiet il-Liġi dwar l-Amministrazzjoni Pubblika, liġi li wkoll kienet imressqa minn gvern immexxi mill-Partit Nazzjonalista.

Dakinhar kienet saret konsultazzjoni pubblika mal-entitajiet kollha kkonċernati fuq White Paper dwar dan is-suġġett, imma jiddispjaċini ngħid li kontra kull stennija minn dawk kollha involuti, xi ħaġa daqstant importanti ma saritx qabel ma ġie ppreżentat dan l-Abbozz ta' Liġi.

L-Att tal-2008 li ġie approvat wara din il-konsultazzjoni fela sew is-suġġerimenti kollha kif ukoll l-isfidi u l-opportunitajiet li l-iżviluppi ġodda kienu ġabu magħhom, speċjalment bis-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea.

L-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika għadda minn dan il-Parlament fi Frar tal-2009, u minn dakinhar 'l hawn beda jiġi fis-seħħ gradwalment.

Sur President, minkejja dan l-aġġornament, servizz bħalma hu s-servizz pubbliku jeħtieġ li jtejjeb il-kapaċità tiegħu kontinwament sabiex jiffunzjona skont il-bżonnijiet tal-ġurnata u skont l-aspettattivi tal-pubbliku.

Minkejja d-deċentralizzazzjoni li seħħet fis-servizz pubbliku matul is-snin, jien nifhem li xorta waħda jkun hemm il-bżonn li dan jibqa' jiġi aġġornat, liema aġġornament għandu jagħmel enfasi fuq diversi aspetti, fosthom fuq dak li għandu x'jaqsam mal-performance management.

Dan jirrikjedi li jitwaqqfu mekkaniżmi sabiex il-kordinament bejn l-entitajiet pubbliċi, il-ministri u d-dipartimenti li jaqgħu taħthom jissaħħaħ.

Għaldaqstant bidliet fl-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika jkunu intiżi biex itejbu l-effiċjenza fl-operat tal-gvern kif ukoll il-kontabbiltà fl-għoti tas-servizzi mill-uffiċjali pubbliċi.

Niġi issa biex nagħti ħarsa lejn xi bidliet li hemm proposti fl-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna llum, u se nibda proprju minn klawsola 5.

Din il-klawsola qed tipproponi li dawk l-impjegati pubbliċi li jkollhom post li jinvolvi funzjonijiet regolatorji u ta' spettorat ikunu meħtieġa li jintrabtu b'dikjarazzjoni li ma jkollhomx relazzjoni ta' profitt għal perjodu li ma jkunx aktar minn dak ta' sentejn minn wara li jirriżenjaw, jirtiraw jew jitterminaw l-impjieg pubbliku tagħhom ma' xi intrapriża privata jew inkella ma' xi korp mhux governattiv li miegħu jkunu ttrattaw matul perjodu ta' mhux aktar minn ħames snin minnufih qabel it-terminazzjoni tal-impjieg tagħhom.

Dan l-Abbozz ta' Liġi jispeċifika wkoll il-penali li tkun tapplika jekk dawn il-kondizzjonijiet ma jiġux osservati, liema penali tkun ekwivalenti għal salarju ta' tliet snin.

Filwaqt li mad-daqqa t'għajn din tidher li hi miżura tajba, fl-istess waqt nibża' li din tista' toħloq problemi lil ċerti kategoriji ta' mpjegati.

Bħala eżempju qed jiġu f'moħħi l-periti u l-planners li jaħdmu fl-Awtorità tal-Ippjanar.

Impjegati oħra li jistgħu jiġu affettwati huma l-professjonisti fis-saħħa ambjentali, bħall-environmental health inspectors.

Hawnhekk tqum il-mistoqsija: Dawn se jispiċċaw f'sitwazzjoni fejn ma jkunux jistgħu jipprattikaw il-professjoni tagħhom għal sentejn sħaħ?

Fl-opinjoni tiegħi, dawn il-professjonisti qed jiġu mċaħħda mill-job mobility għax professjonisti li jkunu f'ċerti pożizzjoni bħal dak ta' regolatur jew dak ta' spettorat tista' tgħid li jkunu missew ma' kulħadd minħabba ċ-ċokon ta' pajjiżna.

Ma nafx jekk dawn iċ-ċirkostanzi ġewx ikkonsidrati u, jekk ġew ikkonsidrati, jien nistaqsi hux se jkun hemm xi tip ta' għajnuna finanzjarja għal dawn il-professjonisti li kienu se jiċċaqilqu minn mas-servizz pubbliku jew minn ma' xi entità governattiva.

Bidla oħra li qed issir f'dan l-Abbozz ta' Liġi qed issir permezz ta' subklawsola (4) ta' klawsola 4, li tagħmel riferenza għas-Sitt Skeda u li telenka dawk il-postijiet fi ħdan l-amministrazzjoni pubblika li minħabba fin-natura tar-rwol u r-responsabbiltajiet tagħhom jitqiesu bħala li huma postijiet ta' riskju għoli.

F'din is-subklawsola hemm ukoll proviso li jgħid hekk:

"Iżda s-Segretarju Permanenti Ewlieni jista' joħroġ direttivi li jkunu applikabbli għal postijiet hekk identifikati.".

Minkejja dan, l-Abbozz ta' Liġi jagħmel riferenza għal relazzjoni ta' profitt u ma jispeċifikax jekk tali relazzjoni tinkludix ukoll il-karigi ta' direttur amministrattur għall-fini ta' klawsola 5.

Xi ħaġa oħra ġdida li qed tiddaħħal permezz tal-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna tinsab fi klawsola 9, li qed tipproponi li l-Prim Ministru jista', b'ordni fil-Gazzetta tal-Gvern, jemenda t-Tielet Skeda sabiex jistabbilixxi korpi speċjalizzati u jiddetermina l-funzjoni tagħhom li għandha tiġi eżegwita f'perjodu definit.

Din il-klawsola qed tipproponi wkoll li għandu jkun il-Prim Ministru li jiddetermina l-pożizzjoni li taħtha l-kap tal-korp jiġi maħtur.

Imbagħad f'subklawsola (2) tal-istess klawsola qed jiġi speċifikat ukoll li l-kap tal-korp għandu jirrapporta lis-superjur dirett tiegħu u/jew lis-segretarju permanenti.

Barra minn hekk l-impjegati kollha fi ħdan il-korpi speċjalizzati għandhom ikunu regolati bil-valur tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika u l-kodiċi tal-etika stabbilita bl-Att prinċipali.

Hawn irid jiġi nnotat li l-uniku korp speċjalizzat li huwa mniżżel fit-Tielet Skeda huwa l-Privatisation Unit, li issa ilu mwaqqaf għal diversi snin.

Minkejja li l-Abbozz ta' Liġi jipproponi t-twaqqif ta' dawn il-korpi speċjalizzati, bl-ebda mod ma jispeċifika f'liema oqsma hu maħsub li jistgħu jitwaqqfu t-tali korpi.

Barra minn hekk, filwaqt li klawsola 25 tispeċifika d-dispożizzjonijiet tat-titolu dwar il-Kummissjoni għall-Ħarsien tal-Mertu u li dawn għandhom japplikaw biss għall-aġenziji u għall-entitajiet tal-gvern, din il-klawsola ma tagħmel l-ebda riferenza għall-korpi speċjalizzati.

Għalhekk hawn tqum il-mistoqsija ta' jekk dawn il-korpi speċjalizzati humiex se jiġu eżentati mill-iskrutinju tal-Kummissjoni għall-Ħarsien tal-Mertu.

Sur President, klawsola 31 tal-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna tipproponi li kull aġenzija għandha tkun regolata bid-dispożizzjonijiet tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Finanzjarja u l-Verifika, iżda fl-istess waqt tgħid li l-Prim Ministru jista', wara konsultazzjoni mal-Ministeru responsabbli għall-Finanzi, jiddeċiedi li jeżenta aġenzija mid-dispożizzjoni tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Finanzjarja u l-Verifika.

Jingħad ukoll li għandhom japplikaw xi dispożizzjonijiet għal dawk li jiġu eżentati.

Ma nistgħux ninjoraw il-fatt li sabiex l-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika jassigura li kull aġenzija tirrispondi għall-isfidi ta' governanza, huwa importanti li kull aġenzija tkun regolata mingħajr eċċezzjoni bid-dispożizzjonijiet tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Finanzjarja u l-Verifika.

Barra minn hekk, wieħed jista' jinnota li xi materji li huma mniżżlin fl-Att eżistenti jew inbidlu, jew tnaqqritilhom l-importanza, jew inkella saħansitra ma tniżżlux f'dan l-Abbozz ta' Liġi.

Hawnhekk irrid ngħid li klawsola 4 ssemmi dawk il-valuri tal-amministrazzjoni pubblika li l-impjegati pubbliċi għandhom iħarsu u jippromwovu fit-twettiq ta' dmirijiethom, valuri li jinkludu l-integrità, ir-rispett, il-lealtà, il-fiduċja, il-kwalità u l-kontabbiltà.

Xi ħaġa li tissorprendik hi kif l-imparzjalità u l-evitar tad-diskriminazzjoni tneħħew minn din il-lista ta' valuri.

Ta' min jgħid li dawn iż-żewġ valuri tal-aħħar huma speċifikati f'subartiklu (1) ta' artiklu 4 tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika u f'artiklu 10 tal-Ewwel Skeda tal-istess Att iżda nerġa' ngħid li dawn ma jidhrux fil-lista tal-valuri li qed jiġu proposti f'dan l-Abbozz ta' Liġi.

Ma nistgħux ma nirrikonoxxux li dawn iż-żewġ valuri huma inerenti fid-dmirjiet ta' kull uffiċjal pubbliku, irrispettivament mill-grad tiegħu jew tagħha, u għaldaqstant għandhom jiġu mħarsa kontinwament.

Dawn is-sitt valuri proposti huma riprodotti fis-sezzjoni intitolata "Il-Valuri ta' Impjegati Pubbliċi u Membri ta' Bordijiet" fil-Kodiċi ta' Etika dwar l-impjegati pubbliċi u l-membri tal-bordijiet, li tinsab fl-Ewwel Skeda ta' dan l-Abbozz ta' Liġi.

Però f'dan il-Kodiċi ta' Etika d-dmir li l-uffiċjali pubbliċi "ma jimxux bil-favuri jew bin-nepotiżmu" u li jagħtu "Trattament Xieraq u Ġust", kif inhu msemmi fl-Ewwel Skeda tal-Att eżistenti ma jissemmewx f'dan l-Abbozz ta' Liġi għajr għal riferenzi qosra f'sezzjoni intitolata "Raġuni Fundamentali" taħt l-Ewwel Skeda u f'artiklu 13 (b) tal-istess Skeda.

Għalhekk huwa importanti li dan l-Abbozz ta' Liġi jisħaq fuq dawn iż-żewġ aspetti li huma kardinali sabiex l-uffiċjali pubbliċi jilħqu l-prinċipji ta' ġustizzja naturali fit-twettiq tad-dmirijiet tagħhom.

Sur President, klawsola 19 tal-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna tipproponi t-twaqqif ta' Servizz Eżekuttiv Ogħla fi ħdan kull ministeru li jkollu bħala kap lis-segretarju permanenti.

Kif jingħad fl-Abbozz ta' Liġi, dan is-Servizz Eżekuttiv Ogħla se jkun magħmul mill-kapijiet ta' dipartimenti elenkati fit-Tieni Skeda, minn diretturi ġenerali, minn detenturi ta' pożizzjonijiet ekwivalenti li s-segretarju permanenti jista' jindika fi ħdan kull ministeru u minn persuni li jkunu nkarigati bir-responsabbiltà primarja għal xi waħda mill-funzjonijiet bħal mhuma l-immaniġġjar ta' servizzi korporattivi, l-iżvilupp ta' policy, l-issorveljar tal-implimentazzjoni u l-immaniġġjar tal-informazzjoni.

Ta' min jgħid ukoll li uffiċjali f'ministeru li jkunu membri tas-Servizz Eżekuttiv Ogħla għandhom jikkostitwixxu l-grupp anzjan tat-tmexxija ta' dak il-ministeru.

Wieħed jista' faċilment jinnota li dan is-Servizz Eżekuttiv Ogħla mhu xejn ħlief is-Servizz Eżekuttiv Anzjan li hu msemmi f'artiklu 19 tal-Att eżistenti.

Hawnhekk wieħed jistaqsi wkoll jekk l-uffiċjali kollha li huma kklassifikati bħala category "A" officers, li huma minn skala 5 'l fuq u li huma mpjegati f'ministeri partikolari humiex se jkunu parti minn dan is-Servizz Eżekuttiv Ogħla.

Barra minn hekk, jidher li dan is-Servizz Eżekuttiv Ogħla xorta mhux se jkun forum li fih jittieħdu d-deċiżjonijiet.

Sur President, klawsola 21 ta' dan l-Abbozz ta' Liġi tipproponi li:

"Il-Ministru responsabbli għall-amministrazzjoni pubblika jista', wara konsultazzjoni mal-Prim Ministru, b'Ordni fil-Gazzetta, …",

jiġifieri fil-Gazzetta tal-Gvern,

"… jistabbilixxi, jabolixxi jew jagħti titoli ġodda lill-gradi u l-istrutturi fi ħdan l-amministrazzjoni pubblika.".

Hawnhekk irrid ngħid li s'issa dejjem inżammet il-prassi li kuntrarju għall-pożizzjonijiet, il-gradi fl-amministrazzjoni pubblika jiġu stabbiliti wara konsultazzjoni u ftehim mal-unions.

Però dan l-Abbozz ta' Liġi qed jipproponi li tali azzjoni tittieħed mit-tali ministru mingħajr l-ebda konsultazzjoni mal-unions.

F'Taqsima III tal-Abbozz ta' Liġi, eżattament taħt Titolu I, insibu li dan qed jipproponi t-twaqqif ta' "Kummissjoni għall-Ħarsien tal-Mertu, Aġenziji u Entitajiet tal-Gvern".

Wieħed irid jirrikonoxxi l-fatt li din il-kummissjoni hija msemmija wkoll fl-Att attwali, iżda dan l-artiklu baqa' ma daħalx fis-seħħ.

Imbagħad klawsola 23 qed tispeċifika l-funzjonijiet ta' din il-kummissjoni.

Wieħed jinnota li dawn il-funzjonijiet huma simili għal dawk li jinsabu f'artiklu 33 tal-Att prinċipali bid-differenza li filwaqt li l-kummissjoni m'għandhiex tisma' jew tinvestiga lmenti fuq ħwejjeġ li huma assenjati esklużivament minn xi liġi oħra lil xi korp ieħor jew xi tribunal industrijali msemmi fl-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali, f'dan il-każ l-Abbozz ta' Liġi ma jagħtix lill-kummissjoni l-poter li ssegwi deċiżjonijiet jew rimedji tat-Tribunal Industrijali bil-ħsieb li tieħu azzjoni ta' rimedju addizzjonali, bħalma wara kollox kien jipproponi l-Att eżistenti.

Huwa importanti ħafna li din il-kummissjoni tassigura li l-mertu jkun il-prinċipju fundamentali f'deċiżjonijiet ta' ħatriet fl-amministrazzjoni pubblika.

Sur President, subklawsola (2) ta' klawsola 22 tal-Abbozz ta' Liġi tgħidilna li:

"Il-membri tal-Kummissjoni għandhom jinħatru mill-President li jaġixxi skont il-parir tal-Prim Ministru mogħti wara li jkun ikkonsulta mal-Kap tal-Oppożizzjoni.".

Minkejja dan, il-Kamra għandha tikkonsidra jekk din il-kummissjoni għandhiex tkun magħmula minn numru indaqs ta' membri maħtura direttament mill-gvern u mill-oppożizzjoni filwaqt li ċ-chairperson ikun maħtur mill-gvern.

Subklawsola (3) ta' klawsola 28 tal-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna hija riprodotta kelma b'kelma minn subartiklu (3) t'artiklu 38 tal-Att eżistenti bid-differenza li din is-subklawsola qed tħalli barra l-frażi li tgħid:

"Is-Segretarju Permanenti Ewlieni għandu jfittex li jinkwadra d-direttivi tiegħu fl-aħjar interess tal-konsumatur …"

li qiegħda mniżżla fl-Att attwali.

Hawnhekk wieħed jistaqsi: Għalfejn tħalliet barra din il-frażi partikolari minn dan l-artiklu meta l-amministrazzjoni pubblika għandha tkun intiża sabiex kemm jista' jkun tħares l-interess tal-konsumatur?

Irrid ngħid ukoll li għalkemm klawsola 39 tal-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna hija riprodotta kelma b'kelma minn artiklu 49 tal-Att attwali, tħalla barra paragrafu (ċ) ta' dan l-artiklu, li jikkonċerna l-mod li bih għandu jsir l-akkwist ta' servizzi u oġġetti mill-aġenziji u l-entitajiet tal-gvern.

Sur President, bħala Oppożizzjoni aħna nemmnu f'servizz pubbliku li tassew iservi lill-poplu.

Irridu servizz pubbliku li jkun aktar trasparenti, kontabbli, effiċjenti, b'value for money u flessibbli.

Fuq kollox irridu li kull min jaħdem fis-settur pubbliku jkun tassew qiegħed hemmhekk għas-servizz tal-poplu kollu.

Fl-aħħar nett wieħed jispera li l-bidliet fl-Att eżistenti ma jkunux sempliċement bidliet kożmetiċi iżda jkunu jipprovdu l-ingredjenti neċessarji għal servizz aktar effiċjenti, aktar trasparenti u aktar kontabbli, kemm fl-operat kif ukoll fid-deċiżjonijiet li jittieħdu.

L-aħħar punt li rrid nagħmel huwa dan.

Gvernijiet differenti jista' jkollhom policies, prijoritajiet u programmi differenti, iżda dan m'għandux jimpinġi fuq il-mod ta' kif jitmexxa s-servizz pubbliku.

Mhuwiex assolutament aċċettabbli li aktar ma jgħaddi żmien, aktar qed tiġi addottata politika li taħtar b'mod dirett persuni biex jamministraw taqsimiet tad-dipartimenti jew awtoritajiet oħra bl-iskuża li l-policies tal-Gvern iridu jiġu mwettqa.

Ħatriet bħal dawn spiss ma jkunux limitati biss għall-ogħla karigi fl-amministrazzjoni pubblika iżda wkoll għal karigi inferjuri.

Dawn qed iwasslu għal sitwazzjonijiet ta' nuqqas ta' trasparenza u għal diffikultajiet ta' kontabbiltà.

Dan proprju għaliex dawn il-ħatriet qed isiru b'mod dirett mingħajr l-ebda sejħa għall-applikazzjonijiet b'kondizzjonijiet ta' servizz li mhux dejjem ikunu magħrufa u li jkunu 'l barra għalkollox mill-proċeduri stabbiliti għall-ingaġġ ta' persuni fis-servizz pubbliku kif jidhru fil-Kostituzzjoni, f'liġijiet u f'regolamenti oħra applikabbli fil-każ.

Meta ħatriet fis-servizz pubbliku jimtlew direttament mingħajr ma tintuża l-proċedura stabbilita f'artiklu 110 tal-Kostituzzjoni ta' Malta, tali prattika żgur li tiddemoralizza lill-uffiċjali pubbliċi li jkunu qed jaqdu dmirhom lealment.

Huwa inaċċettabbli li nibqgħu nisimgħu bi stejjer ta' mpjegati kkwalifikati li ma jingħatawx promozzjonijiet bl-iskuża li huma Għawdxin, li huma nisa jew saħansitra li għadhom żgħar fl-età.

Dawn mhuma xejn ħlief skużi biex niġġustifikaw promozzjonijiet li jeħduhom individwi partikolari mingħajr ma jkun ħaqqhom.

Malta hi żgħira wisq biex tkun tista' taffordja li fis-servizz pubbliku nies ta' partit politiku jew ieħor jkunu mbarrati milli jokkupaw ċerti pożizzjonijiet minħabba t-twemmin politiku tagħhom jew saħansitra minħabba t-twemmin apolitiku tagħhom.

Jekk se naqbdu t-triq li biex tokkupa kariga pubblika jrid ikollok it-tessera tal-partit fil-Gvern inkunu qbadna triq diżastruża li żgur ikollha konsegwenzi negattivi fuq il-futur tal-pajjiż.

Huwa inutli li l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna jitkellem ħafna dwar il-valuri jekk imbagħad ma jiġix assigurat li kull sistema ta' ngaġġ fis-servizz pubbliku, kemm f'dak li hu servizz ċivili fis-sens tradizzjonali tal-kelma kif ukoll fis-servizz tal-awtoritajiet pubbliċi, ma tkunx trasparenti għalkollox u soġġetta għal regoli ċari.

Nirringrazzjak, Sur President.

L-ISPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

PERMESS TAL-KAMRA

GLENN BEDINGFIELD: Nitlob il-permess tal-Kamra għal sospensjoni tad-diskussjoni sabiex inkun nista' nirrapporta progress mill-Kumitat Permanenti li tiegħu jien il-President.

L-ISPEAKER: Hawn permess?

Il-permess ingħata.

Fil-5.15 p.m. bil-permess tal-Kamra, id-diskussjoni ġiet interrotta.

GLENN BEDINGFIELD (President tal-Kumitat għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi Aġġunt): Sur President, nirrapporta li l-Abbozz ta' Liġi li jemenda Liġijiet Kriminali dwar it-Terroriżmu - Abbozz Nru 64 - għadda mill-istadju ta' Kumitat mingħajr emendi.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR

L-AMMINISTRAZZJONI PUBBLIKA – TIENI QARI (KONT.)

Il-Kamra rriżumiet id-diskussjoni fuq dan l-Abbozz ta' Liġi li ġiet interrotta ftit tal-mumenti qabel.

L-ISPEAKER: Aktar rimarki?

L-Onor.

GODFREY FARRUGIA: Sur President, jien naħseb li kien tajjeb li ħarisna mill-ġdid lejn l-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika u nkiteb mill-ġdid Abbozz ta' Liġi għalih, liema Abbozz ta' Liġi jħares b'lenti aktar iffokata fuq ix-xenarju li għandna llum f'dak li għandu x'jaqsam ma' amministrazzjoni pubblika.

Ix-xenarju li għandna llum huwa li l-ministeru jagħmel il-policy-making tiegħu, jimxi skont il-manifest elettorali, u allura skont id-direzzjoni politika tal-ġurnata, imma mbagħad il-ministeru għandu jieqaf hemm.

Min-naħa tagħha l-amministrazzjoni pubblika, li għandha tingħata r-riżorsi neċessarji biex taħdem, trid timplimenta l-policy tal-gvern tal-ġurnata skont skeda, skont time-scale ukoll, imma mingħajr indħil politiku.

Fil-fatt nixtieq nenfasizza l-frażi li għadni kemm għedt, "mingħajr indħil politiku", għax milli bdejt nara matul dawn l-aħħar snin u anke qabel il-Leġiżlatura tal-2013, l-indħil politiku minn Leġiżlatura għall-oħra qiegħed dejjem jiżdied.

Biex inkompli ma' dak li kont qed ngħid, l-implimentazzjoni mill-aspett ta' amministrazzjoni pubblika għandu jkun wieħed li jkun fidil għad-direzzjoni politika filwaqt li jħares ukoll il-ġid komuni.

Sur President, aħna nafu li fl-amministrazzjoni pubblika għandek is-servizz pubbliku, li huwa ċ-Ċivil, u għandek is-settur pubbliku.

Nafu wkoll li l-enfasi, b'mod partikolari ta' dan il-Gvern, hija dik li jitfa' aktar piż fuq is-settur pubbliku u fuq il-konsulenzi.

Issa jekk dan huwiex tajjeb jew le għad irridu naraw, imma fil-fehma tiegħi qegħdin inwarrbu liċ-Ċivil u minflok qegħdin nitfgħu l-piż fuq is-settur pubbliku għax il-Gvern qed ikun jista' jimraħ aħjar minn dan l-aspett milli mis-servizz pubbliku nnifsu.

Xi darba kien hemm żmien fejn min kien jaħdem fiċ-Ċivil kien iħossu kburi li qiegħed jagħti dan is-servizz għax kien jaf li kien qiegħed iservi lill-poplu u lil Malta, u filwaqt li kien qiegħed iservi lill-poplu u lil Malta f'isem il-gvern tal-ġurnata, fl-istess ħin kien distakkat minnu.

Madankollu jien ma nħossx li qegħdin f'dik is-sitwazzjoni preżentement.

Jidher li l-Gvern qiegħed jitlef il-fiduċja fiċ-Ċivil u qiegħed jitfa' iktar il-piż fuq is-settur pubbliku, u għaldaqstant fuq l-aġenziji u anke fuq il-konsulenzi.

Sur President, qabel ma niġi għall-punt kruċjali tad-diskors tiegħi nixtieq insemmi żewġ affarijiet li jien xtaqt li daħlu fl-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna u għalhekk inħoss li dan l-Abbozz ta' Liġi huwa nieqes minn dan l-aspett.

Tradizzjonalment, wara kull elezzjoni ġenerali l-prassi politika hija li l-Prim Ministru jaħtar bord ta' inġustizzji li jiġi appuntat b'mod politiku, u dan il-bord jidħol fil-każijiet li jqajmu n-nies, b'mod partikolari fis-sezzjoni amministrattiva, biex jara jekk ikunux saru inġustizzji jew le.

Issa wieħed jista' jobsor kif jinħatar dan il-bord jekk dan jiġi appuntat b'mod politiku!

Għalhekk kienet tkun xi ħaġa sabiħa li kieku dan l-istess bord ta' inġustizzji kien jifforma parti integrali minn dan l-Att li qegħdin niddiskutu llum.

Daqstant ieħor kienet tkun xi ħaġa sabiħa li kull segretarju permanenti ta' kull ministeru jkun kontabbli meta jiġi għall-finanzi ġaladarba l-gvern huwa l-personalità legali f'isem is-settur pubbliku.

Għada se nieħdu l-vot fuq il-Baġit.

Kemm tkun ħaġa sabiħa li kieku dan l-Abbozz ta' Liġi joħloq il-kontabbiltà billi s-segretarju permanenti jkun kontabbli għall-immaniġġjar tal-finanzi tad-dipartimenti li hu jirrappreżenta u għaldaqstant ikun hemm regoli li jiddeterminaw dawn il-funzjonijiet!

Dawn huma żewġ osservazzjonijiet żgħar li jien innotajt li ma jissemmewx f'dan l-Abbozz ta' Liġi.

Sur President, l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna jitkellem dwar il-valuri u dwar il-Kodiċi ta' Etika.

Kemm huma sbieħ il-valuri tal-integrità, tar-rispett, tal-lealtà, tal-fiduċja, tal-kwalità u tal-kontabbiltà.

Huma sbieħ meta tismagħhom, u huma sbieħ aktar u aktar jekk ikunu l-għemil proprju!

Għaldaqstant meta l-qofol tal-amministrazzjoni pubblika huwa l-ġid komuni, it-trasparenza, il-kontabbiltà, li tara lil kulħadd b'mod ugwali, li tħares lejn il-Maltin u l-Għawdxin kollha bl-istess mod, huma min huma, u għandhom dritt jisservew, mela iva, dawn il-valuri jgħoddu ħafna.

Imma dawn l-istess valuri jissemmew ukoll f'liġi oħra fejn il-kejl mhuwiex għal kulħadd l-istess imma hemm two weights and two measures.

Mela għal dak li għandu x'jaqsam maċ-Ċivil qed ngħidu li jekk wieħed ma josservax dawn il-valuri, ikun hemm ċertu element ta' dixxiplina, u hekk għandu jkun, għax jien nemmen li hekk trid timxi kwalunkwe liġi serja.

Imma hawnhekk irrid infakkar lil din il-Kamra wkoll li m'ilux wisq għaddejna liġi li hija simili għal dawk li huma valuri u prinċipji.

Qiegħed nirriferi għall-Att dwar Standards fil-Ħajja Pubblika.

U tafu ta' min hi din il-ħajja pubblika?

Tagħna l-Membri Parlamentari, u dawn l-istandards jaqgħu taħt kummissarju li jaqa' taħt din il-Kamra.

Ejjew inqabblu dawn iż-żewġ liġijiet għal dak l-impjegat li huwa fiċ-Ċivil u għal min hu rappreżentant tal-poplu, biex ma nidħolx f'affarijiet oħrajn.

Għandek liġi tal-amministrazzjoni pubblika li tħares il-ġid komuni bis-snien u għandek liġi tal-istandards fil-ħajja pubblika, jiġifieri tar-rappreżentanti tal-poplu b'kummissarju u b'kumitat bla snien, li jiddetermina kollox kif jaqbel lill-Gvern.

Fuq naħa jissemmew ir-revolving doors, jiġifieri fejn ikollok persuna li jista' jkollha konflitt ta' interess, għax waqt li tkun qiegħda tirrappreżenta l-amministrazzjoni pubblika, tkun qiegħda tagħmel xogħol ma' terzi, liema xogħol jista' jkun jaqbel għall-interessi tagħha jew inkella għall-interessi ta' butha.

Ta' min ifakkar li f'dan il-każ hemm ukoll it-time-frames ta' sentejn u ħames snin fejn wieħed lanqas biss jista' jingaġġa ruħu ma' terzi.

Madankollu mbagħad fuq in-naħa l-oħra, jiġifieri mil-lat ta' standards fil-ħajja pubblika, fejn hu l-lobbyist register?

Għandna liġi li suppost qed tħares l-interessi tal-integrità, ir-rispett, il-lealtà, il-fiduċja, il-kwalità u l-kontabbiltà tar-rappreżentanti tal-poplu filwaqt li mbagħad aħna qed inħalluhom jagħmlu li jridu meta jiġu għal-lobbying man-negozjanti.

U nafu x'hawn f'din il-Kamra, b'mod partikolari fiż-żewġ partiti l-kbar, meta niġu għal-lobbying, kif nafu wkoll li dan m'għandux ikun!

Għalhekk il-mod kif qed inħarsu lejn l-Att dwar Standards fil-Ħajja Pubblika huwa differenti mill-mod kif inħarsu lejn l-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika, u dan il-kuntrast li qiegħed noħloq huwa importanti.

Fil-fatt jien għalhekk għedt aktar kmieni li fil-każ tal-Att dwar Standards fil-Ħajja Pubblika l-kejl mhuwiex l-istess imma hemm two weights and two measures!

Sur President, hawnhekk qed ngħidu li d-dixxiplina għaċ-Ċivil hija mod filwaqt li d-dixxiplina għal persuna pubblika, li suppost tħares l-interessi komuni daqskemm tħarishom dik tal-amministrazzjoni pubblika, ma teżistix!

Anzi, mhux hekk biss; dixxiplina minnhom hija inforzata, kif għandu jkun, għax qed ngħidu li jista' jitwaqqaf anke bord ta' dixxiplina, filwaqt li fil-każ tar-rappreżentanti tal-poplu, meta dawn ikunu qegħdin jagħmlu lobbying b'konflitt ta' interess, il-lobbyist register lanqas biss jeżisti!

Issa naħseb li kulħadd jaf li dan il-lobbyist register għandu dejjem ikun hemm biex jekk l-interess tat-tali persuna jkun għat-tali azjenda jew entità, inti jkollok għażla jekk tiltaqax ma' dik il-persuna jew le.

Jista' jkun li t-tali persuna ma jkollhiex f'moħħha l-interessi tal-pajjiż imma jkollha f'moħħha interessi oħra bħal, pereżempju, l-interessi ta' xi entità, u allura bil-gwida tal-lobbyist register - u anke mingħajr din il-gwida, għax Malta hija ċkejkna u kulħadd ikun jaf ma' min qed jiltaqa'! - aħna hawn preżenti f'din il-Kamra għandu jkollna r-responsabbiltà li nħarsu dawn il-valuri kif suppost.

Għaldaqstant, Sur President, jien nixtieq nikkonkludi l-intervent tiegħi b'dan il-ħsieb.

Jien qiegħed nitlob għal darb'oħra lill-Gvern biex kif mexa mal-amministrazzjoni pubblika, mas-settur pubbliku u mas-settur ċivili, hekk ukoll għandu jimxi magħna għax aħna hawnhekk m'aħniex xi allat differenti.

Aħna lkoll l-istess, aħna lkoll ugwali, u iva, il-kontabbiltà, it-trasparenza u l-ugwaljanza għandhom jgħoddu wkoll għalina.

Għalhekk l-appell li qed nagħmel jien min-naħa tiegħi huwa biex dak li nkiteb fir-rigward tal-amministrazzjoni pubblika jiġi segwit ukoll f'dak li għandu x'jaqsam mal-istandards fil-ħajja pubblika.

Nirringrazzjak.

L-ISPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Sur President, matul l-intervent tiegħi nixtieq nieħu ftit tal-ħin biex nagħmel numru ta' osservazzjonijiet żgħar dwar l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna llum.

L-ewwel nett irrid ngħid li l-Oppożizzjoni hija pożittiva u mhijiex negattiva dwar dan l-Abbozz ta' Liġi.

Bażikament dan l-Abbozz ta' Liġi qiegħed jaqbad dak li kien hemm diġà żviluppat u implimentat fl-2009 u qiegħed iżid xi affarijiet oħra miegħu, però ninnota b'sodisfazzjon li ħafna minn dak li hemm fl-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna diġà kien qiegħed fil-liġi preċedenti.

Huwa importanti li kull stat ikollu servizz pubbliku organizzat u ppreparat li jkollu dejjem viżjoni waħda quddiemu, dik li semma tajjeb ħafna l-kollega tiegħi l-Onor.

Frederick Azzopardi, jiġifieri li jkun qiegħed hemmhekk għas-servizz tal-poplu.

Għalkemm aħna hawnhekk qed inħarsu wkoll lejn l-organizzazzjoni interna tas-servizz pubbliku, il-viżjoni esterna tas-servizz pubbliku trid tkun waħda li tkun f'pożizzjoni aħjar li tagħti għajnuna lill-poplu inġenerali, jiġifieri kemm lil dawk li huma edukati ħafna kif ukoll lil dawk li huma anqas edukati.

Għalhekk huwa importanti ħafna li min ikun qiegħed imexxi liċ-Ċivil, l-ewwel u qabel kollox jassigura li meta l-poplu jmur fid-dipartimenti tal-gvern, dan jinqeda.

Naħseb li hawnhekk, Sur President, għandna nħarsu lejn tliet punti importanti, lejn il-kwalità, lejn il-veloċità u lejn il-ġustizzja.

Ħalli nibdew bil-kwalità fis-servizz li wieħed jagħti, jiġifieri li meta wieħed imur ikellem lil xi ħadd f'xi dipartiment, huwa jiġi rispettat u jiġi mogħti wkoll id-dinjità billi jingħata spjegazzjoni xierqa.

Ħafna drabi għad hemm ċerti mentalitajiet antiki li ċ-Ċivil iħares lejn il-pubbliku b'mod li jindika li mhuwiex jifhem biżżejjed li huwa qiegħed għas-servizz tiegħu.

Għalhekk il-kwalità tal-impjegati taċ-Ċivil hija essenzjali.

Kull min jistudja l-istorja jaf li ċ-ċiviltà tikber jew tispiċċa skont kemm is-servizz pubbliku jkollu nies ta' kwalità.

Fil-fatt wieħed mill-ġuristi kbar ta' żmien l-Imperu Ruman, Ulpiano, jgħid preċiżament hekk:

"Fiċ-Ċivil għandu jkollna aktar nies li huma mgħallma l-liġi għax bil-preżenza tagħhom fiċ-Ċivil, is-servizz tal-Istat Ruman jikber fil-konfront tal-poplu.".

Għalhekk l-ewwel għan irid ikun preċiżament il-kwalità u r-rispett lejn in-nies.

Xi drabi għadni nisma' stejjer ta' nies li, tajjeb jew ħażin, ma jħossuhomx stmati minn min ikunu marru biex jieħdu s-servizz mingħandu f'xi dipartiment tal-gvern.

Fortunatament dawn mhumiex fil-maġġoranza u huma fil-minoranza, però naħseb li lkoll kemm aħna rridu nieħdu ħsieb li s-sustanza tal-kwalità fiċ-Ċivil tikber kontinwament.

Iċ-Ċivil huwa kompost minn ħafna nies, u allura element essenzjali li jrid ikollu min jaħdem fiċ-Ċivil huwa li jkun kapaċi jsolvi problema u mhux jikkrea problema jew addirittura jsir problema huwa stess għan-nies li jiġu għandu.

Hija xi ħaġa essenzjali għaċ-Ċivil li meta wieħed jirrikorri għandu biex jitlob l-għajnuna, dik l-għajnuna tingħatalu, jew almenu tingħatalu direzzjoni jew spjegazzjoni preċiża għaliex ma jkunx intitolat għal ċertu servizz jew għal ċerta talba li jkun għamel.

Naturalment din hija xi ħaġa li tirrikjedi preparazzjoni, paċenzja u attenzjoni, però huwa essenzjali li llum is-soċjetà tagħna jkollha servizz pubbliku li jkun ippreparat u li jiġi mħarreġ kontinwament.

Wieħed jifhem ukoll li meta mpjegat taċ-Ċivil ikun qiegħed iqatta' l-maġġoranza tal-ħin tal-ġurnata jisma' l-ilmenti tal-poplu, xi ftit jew wisq huwa jrabbi ċerta qoxra, imma wieħed irid jattakka dik il-qoxra kemm jista' jkun ħalli l-kwalità tas-servizz pubbliku tkun dejjem aħjar.

Il-kollega tiegħi l-Onor.

Frederick Azzopardi semma s-service charters, u fil-fatt dawk kienu u għadhom għodda essenzjali fil-proċess tagħna biex nagħtu lill-poplu Ċivil aħjar.

Dan il-punt proprju jwassalni għall-punt tal-veloċità.

Sfortunatament illum għadna f'sitwazzjoni fejn numru ta' dipartimenti jew inkella numru ta' setturi jbatu biex jagħtu risposta f'ċertu time-frame, mhux neċessarjament malajr.

F'diversi stati oħrajn hemm protokoll li bih meta inti tagħmel talba lil xi dipartiment, id-dipartiment jgħidlek minnufih min hu l-uffiċjal li qiegħed jieħu ħsieb il-każ tiegħek.

Dan barra li jkun hemm żmien partikolari stabbilit li fih inti għandek tirċievi risposta, u trid tingħata spjegazzjoni għal dik ir-risposta, sew jekk dik ir-risposta tkun pożittiva kif ukoll jekk tkun negattiva.

Jiddispjaċini ngħid li llum il-ġurnata għad għandna ħafna każi fejn ċittadini jibagħtu email jew jiktbu ittra lil xi dipartiment partikolari, u dawn idumu biex jieħdu risposta.

Din hija xi ħaġa li fl-opinjoni tiegħi fil-mument attwali għandna nnaqqsuha drastikament.

M'għandux ikun li membri tal-pubbliku jitolbu risposti fuq ċerti affarijiet u jibqgħu ma jiħdux risposti bil-konsegwenza li jħossu li t-talbiet tagħhom ikunu qed imorru f'xi bir tas-skieken.

Dan ma jiġrix fil-maġġoranza tal-każi, però għadu jiġri, u jien naħseb li llum il-ġurnata, bl-apparat elettroniku u bl-iżvilupp kollu li għamilna, għandna ndaħħlu protokoll f'kull dipartiment biex wieħed ma jibqax jirċievi biss l-acknowledgements tradizzjonali taż-żminijiet l-antiki - meta jirċevihom! - imma jirċievi wkoll risposta malajr kemm jista' jkun.

It-tielet punt huwa dak tal-ġustizzja, jiġifieri li min ikun qiegħed jitlob rimedju jew xi ħaġa liċ-Ċivil, jingħata risposta motivata abbażi tal-ġustizzja, u dan huwa kriterju importanti li jrid imexxina 'l quddiem.

Infakkar li wieħed mill-kriterji tal-arbitru tas-servizzi soċjali huwa li dan jiddeċiedi l-affarijiet abbażi tal-ġustizzja u tal-ekwità.

Sfortunatament dawn iż-żewġ kriterji mhumiex meħuda inkonsiderazzjoni biżżejjed fil-proċess li wieħed irid jagħmel biex jimxi 'l quddiem, u allura jien nittama li l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna llum se jċaqlaq 'il quddiem u se jagħti dimensjoni, impetu u forza akbar sabiex is-servizz pubbliku ta' pajjiżna jerġa' jagħmel qabża oħra fis-servizz li hu jagħti lill-poplu.

Sal-lum għad hawn ħafna nies li jew jirċievu ittri li ma jifhmuhomx, jew jirċievu ittri li fihom ma jkunx hemm spjegazzjoni tajba jew inkella ma jirċivux risposti għat-talbiet leġittimi tagħhom, u allura huwa essenzjali, anzi jien ngħid li huwa determinanti, li min imexxi ċ-Ċivil mhux biss iħalli l-impronta tiegħu imma jkun qiegħed jagħti pass ieħor 'il quddiem f'din it-tastiera importanti tat-tmexxija tal-pajjiż.

Jien rajt numru ta' principal permanent secretaries li ħadmu b'dedikazzjoni u b'attenzjoni u li ċertament għamlu l-parti tagħhom biex imexxu liċ-Ċivil 'il quddiem.

Nittama biss illi l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna jgħin sabiex din il-ħaġa titwettaq u l-affarijiet jimxu 'l quddiem.

Huwa fl-interess ta' din in-naħa tal-Kamra li ċ-Ċivil jingħata l-għodda biex jimxi 'l quddiem, u allura hemm bżonn li l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna jiġi implimentat b'mod sħiħ u b'mod intelliġenti.

Jien ħadt pjaċir li reġgħet daħlet il-Kummissjoni għall-Ħarsien tal-Mertu, Aġenziji u Entitajiet tal-Gvern għax din hija kummissjoni importanti.

Issa hemm bżonn li din tibda titħaddem b'mod tajjeb sabiex wieħed ikun jista' jieħu l-benefiċċju li jkollu organizzazzjoni interna li tkun qiegħda tara x'inhu jagħmel u x'mhuwiex jagħmel kull impjegat taċ-Ċivil.

Madankollu nammetti li dejjaqni l-fatt li issa qed indaħħlu l-konċett li jista' jkun hemm ordnijiet li ma jkunux miktuba fiċ-Ċivil.

Kemm jista' jkun fiċ-Ċivil l-ordnijiet għandhom ikunu bil-miktub.

Dan għaliex meta l-ordnijiet isiru bil-miktub, dawn jiġu segwiti ferm aħjar minn meta jsiru b'mod verbali għax filwaqt li meta ordni ssir bil-miktub, din tkun aktar preċiża u tkun qed tagħti direzzjoni, hemm it-tendenza li meta ordni ssir b'mod verbali, din ittir mar-riħ.

Għalhekk jien naħseb li fi stadju ta' kumitat, ma' dak li qegħdin ngħidu f'paragrafu (e) t'artiklu 14 tal-Code of Ethics for Public Employees and Board Members, fejn qed ngħidu:

għandna nżidu wkoll li meta dawn id-direzzjonijiet leġittimi jkunu verbali, wara ċertu żmien għandhom jiġu tradotti bil-miktub.

Huwa vitali għaċ-Ċivil li jkun hemm a chain of command għax minbarra l-fatt li wieħed mhux dejjem jista' joqgħod fuq il-memorja, huwa fatt ukoll li meta tgħid xi ħaġa bil-fomm wieħed jista' jifhmek mod ieħor.

Inkwetajt ftit ukoll fuq żewġ affarijiet li nixtieq niġbed l-attenzjoni tas-Segretarju Parlamentari għalihom.

L-ewwel nett qed nirriferi għall-emenda li qegħdin nintroduċu għal artiklu 94 tal-Kostituzzjoni.

Bażikament din il-klawsola qed tipprova ddaħħal il-konċett li l-principal permanent secretary għandu jkun the most senior public officer and shall act as Secretary to the Cabinet.

Jien naħseb li dan huwa konċett li qatt ma ġie mħaddem fis-sens li kien hemm gvernijiet li ħassew li għandhom jaraw min kien l-aktar senior u kien hemm gvernijiet oħra li ħassew li għandhom jaraw lil min huma jistgħu jagħtu l-akbar fiduċja.

Issa kif inhi qiegħda l-Kostituzzjoni llum, din diġà qed tgħid l-istess affarijiet li qed jgħid dan l-Abbozz ta' Liġi għax artiklu 94 tal-Kostituzzjoni jgħid li:

"Għandu jkun hemm Segretarju tal-Kabinett li għandu jkun uffiċjal pubbliku hekk nominat mill-Prim Ministru.",

mentri subartiklu (1) t'artiklu 94 tal-Kostituzzjoni kif propost fi klawsola 41 jgħid li:

"Is-Segretarju Permanenti Ewlieni jkun l-iktar uffiċjal pubbliku anzjan u għandu jaġixxi bħala Segretarju għall-Kabinett:

Iżda l-Prim Ministru jista' jaħtar persuna differenti biex taġixxi bħala Segretarju għall-Kabinett, u f'dan il-każ is-Segretarju għall-Kabinett għandu jinħatar bl-istess mod bħal Segretarju Permanenti …".

Jien ngħid li l-liġi kif inhi qiegħda tajba għax diġà qiegħda f'pożizzjoni li tagħti lill-Gvern il-fakultà li jagħżel il-persuna li jrid bħala Segretarju għall-Kabinett.

Imbagħad wieħed jista' jikkonsidra dawk is-sitwazzjonijiet fejn jista' jkun hemm vacuum.

Pereżempju, jista' jkun li s-Segretarju Permanenti jirriżenja, jintalab jirtira jew jiġrilu xi ħaġa u jkun hemm perjodu ta' żmien li fih il-gvern ikun għadu ma ħatarx lil xi ħadd biex jieħu over.

F'dak il-każ ikun tajjeb jekk wieħed jgħid li meta ma jkunx hemm Segretarju Permanenti maħtur mill-Prim Ministru u l-pożizzjoni tkun vakanti, għal dak il-perjodu temporanju u tranżitorju jkopri dik il-pożizzjoni l-ogħla wieħed fiċ-Ċivil.

Madanakollu qatt ma kellna problemi bil-mod kif inhi l-Kostituzzjoni llum għax din dejjem ħadmet.

Qatt ma kellna komplikazzjonijiet jew xi kriżi kostituzzjonali dwar jekk il-Prim Ministru għandux, jew inkella kif il-Prim Ministru għandu, jaħtar a principal permanent secretary.

Għall-kuntrarju, fiċ-Ċivil ġieli kellna sitwazzjonijiet ta' xi żewġ impjegati jew tlieta li kollha ppretendew li huma the most senior public officers.

Għalhekk jien naħseb li aħjar nindirizzaw din is-sitwazzjoni minflok ma nagħmlu emenda kostituzzjonali għal xi ħaġa li ħadmet.

Kull Prim Ministru u kull gvern li kellna ħatar Segretarju Permanenti Ewlieni bla problemi ta' xejn, u għalhekk ikun aħjar jekk ma nbagħbsux din il-proċedura bil-konsegwenza li mbagħad jibdew jinqalgħu l-komplikazzjonijiet.

Punt ieħor li nkwetani u jidhirli li għandna nħarsu lejh ftit aktar fid-dettall huwa d-dispożizzjoni tranżitorja li hemm fi klawsola 43 għax m'iniex konvint biżżejjed illi l-ħatriet, l-għażliet, id-drittijiet u dak kollu li kien stabbilit taħt il-liġi prinċipali humiex se jibqgħu protetti kollha b'din il-liġi.

Kemm jista' jkun huma ġew koperti, però onestament ma ħassejtnix sodisfatt biżżejjed b'dan l-Abbozz ta' Liġi għar-rigward tal-kwestjoni tat-temporary provisions.

Punt li nħoss li għandi nressaq għall-attenzjoni tal-Principal Permanent Secretary ġaladarba huwa jinsab preżenti hawnhekk isegwi dan id-dibattitu parlamentari – u sewwa qiegħed jagħmel - huwa dwar dawk il-membri tal-Ċivil li jsirulhom mandati ta' sekwestru fuq is-salarju tagħhom.

Kien hemm żewġ każijiet fejn jien sibt li n-nies li kienu soġġetti għal dawn il-mandati ta' sekwestru ma sabux lid-dipartimenti partikolari ppreparati biex isiru d-depożiti ta' flus li kienu qed jiġu miżmuma mis-salarji tagħhom fil-qorti, u għalhekk jien nappella lill-Principal Permanent Secretary preżenti biex meta jirritorna lura fuq il-post tax-xogħol tiegħu f'Kastilja jara sewwa sew x'inhi s-sitwazzjoni u jara wkoll li jkun hemm forma ta' protokoll għad-diversi ħaddiema li jsibu lilhom infushom f'sitwazzjonijiet ta' mandati ta' sekwestru minħabba kwestjonijiet ta' manteniment, minħabba kwestjonijiet ta' debiti u minħabba diversi raġunijiet oħra.

Qed nagħmel dan l-appell minħabba li hemm diversi sitwazzjonijiet ta' nies fejn parti mis-salarju tagħhom jinżamm, jiġi akkumulat, dik il-parti tas-salarju tibqa' ma tiġix iddepożitata l-qorti u mbagħad b'konsegwenza ta' dan, min ikun qiegħed jitlob li jitħallas mingħandhom jara li l-flus ma jkunux ġew iddepożitati l-qorti u allura jibqa' ma jneħħix dak il-mandat ta' sekwestru.

Fi kliem sempliċi, minkejja li wieħed ikun qed jitteħidlu mis-salarju tiegħu dak li ħaddieħor ikun qed jitlob mingħandu, il-mandat ta' sekwestru kontra tiegħu xorta jibqa' effettiv bil-konsegwenza li dan l-individwu ma jkunx jista' jirċievi s-salarju kollu kemm hu.

Ovvjament, Sur President, din in-naħa tħoss li kull pass li jsir biex jissoda ċ-Ċivil huwa pass tajjeb.

Aħna l-Membri ta' din in-naħa tal-Kamra nafu x'jiġifieri li tkun taħdem maċ-Ċivil, u hawnhekk ma nistax ma ngħaddix rimarka.

L-esperjenza tiegħi bħala Ministru kienet pożittiva ħafna maċ-Ċivil.

Iċ-Ċivil ta' pajjiżna huwa mimli b'nies tajbin, b'nies ta' esperjenza u b'nies li huma leali kemm lejn il-gvern tal-ġurnata, kemm lejn il-poplu kif ukoll lejn min ikun qed imexxi l-pajjiż.

Fil-fatt, il-lealtà ta' diversi nies li qegħdin fis-servizz pubbliku taraha meta l-gvern joħroġ bi proposta, huma jkun jidhrilhom li hija diffiċli biex titwettaq jew inkella jaraw li hemm numru ta' problemi fiha u allura huma stess jiġbdu l-attenzjoni għal dan filwaqt li jippreparaw il-pożizzjonijiet u r-rapporti partikolari biex kemm jista' jkun il-gvern tal-ġurnata, ikun min ikun, jiġi protett fl-affarijiet tiegħu.

Għalhekk jien nista' ngħid li l-maġġoranza kbira tal-ħaddiema fiċ-Ċivil huma nies tal-affari tagħhom li huma leali lejn il-gvern tal-ġurnata, u l-intenzjoni prinċipali tagħhom hija dik li jservu sew fil-pożizzjoni li għandhom.

Id-diffikultà tiegħi hi li l-Istat mhux dejjem jirrikonoxxi l-lealtà ta' kull min ikun leali lejh.

Jien personalment rajt sitwazzjonijiet fejn numru ta' persuni dejjem kienu leali u servew lill-Istat, u mbagħad l-Istat ma tahomx il-mertu li huma ħaqqhom jew addirittura twarrbu mhux għax m'għamlux dmirhom, mhux għax ma kenux kapaċi u mhux għax ma servewx, imma għax ħaddieħor kellu intenzjonijiet differenti fil-konfront tagħhom.

Għalhekk, Sur President, iċ-Ċivil irid jassigura li jibqa' għaddej b'mod tajjeb u jassigura wkoll - se jkolli nuża din il-kelma - il-purità tiegħu, fis-sens illi jrid jassigura li ladarba n-nies li qegħdin fiċ-Ċivil jaħdmu mal-gvern tal-ġurnata, huma mhu se jiġrilhom xejn, anzi għall-kuntrarju se jiġu mogħtija l-mertu u rispettati minn kwalunkwe ministru li jiġi fid-dipartiment partikolari għal dak li kienu kapaċi jagħmlu taħt kull gvern partikolari.

F'dan il-pajjiż hemm stejjer kbar ta' nies fiċ-Ċivil li għamlu ħafna xogħol tajjeb, però dan mhux dejjem joħroġ barra, anzi ħafna drabi ma narawhx ħiereġ barra.

Hawnhekk jien nappella lis-Segretarju Permanenti Ewlieni biex jassigura dawn il-linji gwida fil-ħidma futura tiegħu għax il-moral fiċ-Ċivil jogħla dejjem aktar meta ċ-Ċivil iħoss li hemm din l-istruttura ta' mertu u ta' rikonoxximent tal-mertu tielgħa 'l fuq.

Mill-esperjenza tiegħi nista' ngħid li ċ-Ċivil jaf min huma r-role players tiegħu, jaf il-kwalitajiet ta' kull persuna li taħdem fiċ-Ċivil u jaf ukoll li kull persuna li taħdem fiċ-Ċivil għandha l-abbiltajiet u l-kapaċitajiet tagħha, imma mbagħad sta għall-gvern tal-ġurnata li jagħmel użu tajjeb min-nies li għandu fit-tim tiegħu.

Iċ-Ċivil huwa tim kbir, u huwa essenzjali li wieħed jara fejn l-aħjar għandhom jintlagħbu n-nies biex wieħed jieħu l-aħjar li jista' mingħandhom.

B'mod ġenerali wieħed ma jistax ikun kontra dan l-Abbozz ta' Liġi, però ovvjament naħseb li fi stadju ta' kumitat l-Oppożizzjoni se tkun qed tressaq numru ta' suġġerimenti u proposti lill-Gvern.

Li nispera huwa li issa l-Gvern jaċċetta t-tibdil jew il-modifiki li hemm bżonn isiru għax l-Oppożizzjoni qed tagħmel dawn is-suġġerimenti abbażi tal-onestà u tal-għan tagħha li fil-pajjiż ikun hawn l-aqwa amministrazzjoni possibbli.

Nirringrazzjak, Sur President.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Julia Farrugia Portelli biex tagħmel il-winding up.

JULIA FARRUGIA PORTELLI (Segretarju Parlamentari għar-Riformi, Ċittadinanza u Simplifikazzjoni tal-Proċessi Amministrattivi): L-ewwel nett, Sur President, nixtieq nirringrazzja lis-Sedja u lil kull min ipparteċipa fid-dibattitu li kellna fil-Parlament biex niddiskutu l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna.

Imma l-Membri tal-Oppożizzjoni verament ħelwin!

Naħseb li din id-darba Santa Klaws ġie xi ftit kmieni għall-Milied għax dan diġà ta lil żewġ kelliema li smajna bejn ilbieraħ u llum photocopier kull wieħed!

Qed ngħid dan għax kumbinazzjoni kien hawn żewġ kelliema li għamlu copy and paste tal-Minuti li kien hemm waqt laqgħa bejn il-Forum!

Mank almenu ndenjajna ruħna nbiddlu l-karigi li ntużaw bħala eżempju waqt it-taħdidiet!

Imma ħalli nkun xi ftit aktar pożittiva u nibda proprju billi nirrispondi għar-rimarki li għamel l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici, li ħadt pjaċir li fejn kien hemm bżonn għamel il-kritika b'mod kostruttiv u rrikonoxxa wkoll il-pass tajjeb li ttieħed li tiġi mwaqqfa l-Kummissjoni għall-Ħarsien tal-Mertu, Aġenziji u Entitajiet tal-Gvern.

Għall-inqas kellna kelliem li semma dak li f'għajnejh deher li huwa pożittiv, u nixtieq li kif għadu hawnhekk ngħidlu li aħna ħadna nota ta' argument li semma proprju ftit tal-minuti ilu …

L-ISPEAKER: L-Onor.

FREDERICK AZZOPARDI: Sur President, is-Segretarju Parlamentari qed tallega li aħna kellna xi laqgħa ma' xi union.

Jien min-naħa tiegħi niżguraha li ma tkellimt u ma kelli l-ebda laqgħa ma' xi union, u għalhekk nitlobha tirtira dak li qalet.

L-ISPEAKER: Inti għamilt il-pożizzjoni tiegħek ċara, Onor. Azzopardi.

Onor. Farrugia Portelli, tista' tkompli bid-diskors tiegħek.

(Interruzzjonijiet) Jekk jogħġobkom tagħmlux battibekki!

JULIA FARRUGIA PORTELLI: Sur President, jien kont qed nirringrazzja lill-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici li għamel argument validu ħafna.

Fil-fatt is-Segretarju Permanenti Ewlieni informani li ttieħdet nota ta' punt partikolari li għamel l-Onor.

Mifsud Bonnici u proprju fil-ġimgħat li ġejjin se jsiru l-ħidmiet neċessarji sabiex jiġi assigurat li din l-anomalija tiġi kkoreġuta.

Qed nirriferi għar-rimarka li għamel l-Onor.

Mifsud Bonnici fejn qal li llum għandna numru ta' ħaddiema taċ-Ċivil li jew għax ikollhom xi kawża ta' manteniment jew inkella għax ikollhom kwestjonijiet oħra relatati ma' sekwestru, jitnaqqsulhom il-flus mis-salarju tagħhom u dawn il-flus ma jiġux iddepożitati fil-qorti.

Din hija xi ħaġa li għandha tibda ssir u jiena ġejt aċċertata li se jiddaħħlu fis-seħħ il-mekkaniżmi neċessarji biex dan jibda jsir.

Issa se nirriferi wkoll għad-diskorsi li saru lbieraħ.

Ilbieraħ l-Onor.

Aquilina qalilna li hawnhekk għandna sitwazzjoni li l-Parlament qatt ma kellu bħalha qabel għax normalment isiru l-emendi u dawn jiddaħħlu fil-liġi waħda waħda u mhux isir abbozz ta' liġi ġdid.

Dwar jekk kellhomx jiġu ppreżentati emendi għal-liġi eżistenti minflok ma sar abbozz ta' liġi ġdid jiena se nirriferi għal diversi każijiet oħra fejn liġi ġiet sostitwita b'abbozz ta' liġi ġdid.

Jiena personalment ma niftakarx dawn il-każijiet għax dawn ma sarux fi żmienna imma nzertaw saru fi żmien amministrazzjonijiet Nazzjonalisti, però jekk l-Onor.

Aquilina ma jiftakarhomx se nfakkarhomlu.

Ħalli naraw liema kienu.

Għandek l-Att dwar is-Saħħa Mentali tal-2012, li ssostitwixxa l-Att dwar is-Saħħa Mentali tal-1976, għandek l-Att dwar il-Libreriji Maltin, li ssostitwixxa l-Ordinanza dwar il-Bibljoteki Pubbliċi, Kap 92, għandek l-Att dwar l-Awtorità għat-Trasport f'Malta, li ssostitwixxa att ieħor dwar l-Awtorità tat-Trasport f'pajjiżna u għandek ukoll l-Att tal-2005 dwar Arkivji Nazzjonali, li sostitwixxa, u mhux emenda, l-Att dwar l-Arkivji Nazzjonali, Kap. 339.

Dan il-kelliem ikkontradixxa wkoll lilu nnifsu għax l-ewwel qal li l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna llum mhu qed jagħmel l-ebda tibdil u mbagħad sekonda wara qalilna li tant hemm tibdil f'dan l-Abbozz ta' Liġi li dawn iridu jiġu trattati fi stadju ta' kumitat.

Għall-inqas għandna niddeċiedu jekk hux "vi" jew "va" u mhux noqogħdu nilagħbu għall-gallarija!

Sur President, intqal ukoll li ma saritx konsultazzjoni.

Xi kultant jien ma nafx f'liema pjaneta nkunu biex kien hemm min qalilna li dan l-Abbozz ta' Liġi nżamm mistur u li ma saret l-ebda konsultazzjoni fuqu!

Ftit tal-ġimgħat ilu, jiġifieri mhux xi seklu ilu, kellna lill-Prim Ministru li minn ftit bankijiet 'il bogħod minn fejn qiegħda bħalissa jiena f'din il-Kamra qalilna li se jsir dan l-Abbozz ta' Liġi.

Jiġifieri min qal hawnhekk li dan l-Abbozz ta' Liġi nżamm mistur diġà beda bl-ewwel falza stikka!

Saret ukoll konsultazzjoni waqt konferenza annwali tas-Servizz Pubbliku li matulha sar saħansitra workshop fejn dan l-Abbozz ta' Liġi ġie diskuss fid-dettall.

Issa jekk il-Membri tal-Oppożizzjoni ma segwewx l-aħbarijiet jew inkella ma ġewx informati b'dak li għaddej, dik allura hija kwestjoni differenti!

Saru wkoll diversi konsultazzjonjiet fi ħdan l-amministrazzjoni pubblika fuq oqsma speċifiċi skont il-każ u saru anke diskussjonijiet li diġà rriferejt għalihom fid-diskors tiegħi tal-bieraħ - u ma nixtieqx noqgħod nirripeti dak li għedt diġà - fejn kellek stakeholders akkademiċi differenti, fosthom avukati, li għamlu teżijiet b'rabta ma' dan is-suġġett u li kollha kienu involuti f'workshops apposta.

Issa jekk wieħed imur lura għal meta sar l-Att preżenti jsib li dan ġie ppreżentat fil-Parlament darbtejn, fl-2007 u wara l-elezzjoni ġenerali tal-2008, u dan sar mingħajr konsultazzjonijiet mal-pubbliku.

Għalhekk jekk qed ngħidu li ma saritx konsultazzjoni pubblika, xi ħaġa li jien qed nirribattiha, irrid nirrimarka li diġà kien hemm preċedent għal dan mill-Gvern ta' qabilna.

Nixtieq issa nirriferi għall-valuri u għall-Kodiċi ta' Etika.

Intqal illi l-valuri fl-Abbozz ta' Liġi tnaqqsu jew inkella qalulna li dawn ġew imdgħajfa għax ġew ippreżentati b'kelma waħda.

Mhux talli dan mhuwiex il-każ, Sur President, iżda talli dawn ġew imsaħħa permezz ta' Kodiċi ta' Etika li huwa aktar ċar u li, kuntrarjament għal dak li ntqal mill-kelliema tal-Oppożizzjoni, jaħseb biex jevita d-diskriminazzjoni u jsostni l-imparzjalità.

Ilbieraħ l-Onor.

Karol Aqulina staqsiena lejn min hu indirizzat il-valur tal-fiduċja li qed jissemma f'dan l-Abbozz ta' Liġi.

Bir-rispett kollu, tgħid mhuwiex indirizzat lejn il-ħajbu l-valur tal-fiduċja!

U tgħid mhux kif ipprovajt tinsinwa, Onor. Aquilina, fejn qisna qed inżommu lill-ħaddiema biċ-ċinġa biex naċċertaw irwieħna li l-fiduċja u l-lealtà tagħhom tkun lejn il-politikant?!

Naħseb illi kieku l-Onor.

Karol Aquilina għamel ftit homework kien jinduna li l-valuri li huma msemmija fi klawsola 4 huma msejsa fuq sitt kelmiet partikolari li rriferejna għalihom ilbieraħ, li huma l-integrità, ir-rispett, il-lealtà, il-fiduċja, il-kwalità u l-kontabbiltà.

Dawn għandhom jinqraw flimkien mal-Kodiċi ta' Etika li hemm fl-Ewwel Skeda.

Biex nagħmilhielu aktar faċli u jsibha malajr, lill-Onor.

Karol Aquilina ngħidlu li f'paragrafu (ċ) t'artiklu 9 tal-Ewwel Skeda, taħt il-valur tal-integrità, insibu li l-impjegati pubbliċi u l-membri tal-bordijiet għandhom:

"jagħmlu użu minn awtorità uffiċjali, informazzjoni jew riżorsi sabiex jilħqu l-miri tagħhom u jwettqu r-responsabbiltajiet tagħhom b'mod ġust, imparzjali u b'ekwità; …"

Il-Kodiċi ta' Etika, taħt il-valur tar-rispett, ikompli jgħidilna wkoll li l-impjegati pubbliċi u l-membri tal-bordijiet għandhom:

"…jevitaw diskriminazzjoni jew fastidju fi kwalunkwe forma, diretta jew indiretta;".

Carmelo Mifsud Bonnici, li qalilna li d-diskriminazzjoni sparixxiet, ngħidlu li din il-kwotazzjoni ħadha minn paragrafu (b) t'artiklu 13 tal-Ewwel Skeda, fejn allura hawnhekk qed naċċertah li d-diskriminazzjoni ma sparixxiet xejn u għadha hawnhekk.

Paragrafu (d) t'artiklu 16 tal-Kodiċi ta' Etika, taħt il-valur tal-fiduċja, jgħidilna wkoll li l-impjegati pubbliċi u l-membri tal-bordijiet għandhom:

"ikunu newtrali fil-konfront ta' politika partiġġjana …".

Issa ħalli nitkellem dwar ir-revolving doors.

L-ewwel nett irrid ngħid li ħadt gost li għalkemm is-suġġett li ddibattejna bejn ilbieraħ u llum huwa tqil u kkomplikat, anke għaliex it-terminoloġija li ntużat tul is-snin kienet waħda komplikata, kien hemm numru ta' ħaddiema li fil-kuntatt dirett li kellhom magħna kkummentawlna anke permezz ta' facebook u tal-emails kemm kien tajjeb dak il-punt li tkellimna fuqu fil-Parlament dwar ir-revolving doors.

Min ġej mis-settur privat jgħidlek li hija xi ħaġa normali li din il-klawsola tintuża fil-kuntratti.

M'iniex se nsemmi ismijiet ta' kumpaniji internazzjonali, imma snin twal ilu segwejna każijiet u kawżi kbar li kien hemm barra minn Malta ta' kumpanija ta' xarba partikolari - u hawn mhu se nsemmi l-ebda ismijiet - li kellha klawsola li tgħid li wara li ħaddiem jispiċċa jaħdem ma' dik il-kumpanija, ma jistax imur jaħdem ma' kumpanija oħra fl-istess linja minħabba li b'hekk ikun qed ipoġġi l-kumpanija li kien jaħdem magħha oriġinarjament f'periklu peress li hu jkun jista' juża l-informazzjoni li jkollu għall-iżvantaġġ tal-istess kumpanija li jkun impjegat magħha.

Dwar dan il-punt l-Onor.

Karol Aquilina semma każ ta' restraint of trade u mhux każ ta' konflitt ta' interess jew ta' dawk ir-riskji li fl-Abbozz ta' Liġi qed jiġu indirizzati permezz tar-revolving doors.

Infatti ġurisprudenza fil-Qrati Maltin turi l-kuntrarju ta' dak li ntqal ilbieraħ.

Il-kwestjoni ta' kuntratt ta' mpjieg ta' persuna mpjegata fis-settur privat fejn il-kuntratt kellu fih klawsola li nkorporat dik li hija magħrufa bħala "a revolving door policy" ġiet ikkonsidrata mill-Qorti tal-Appell riċentement, u l-Qorti tal-Appell sabet li tali klawsola ma tkunx waħda li xxekkel lill-impjegat fil-ħajja tal-ħidma tiegħu meta tali klawsola tkun għal perjodu limitat ta' żmien u meta din ir-restrizzjoni tkun limitata biss għall-klijenti tal-prinċipal.

Ta' min jgħid, Sur President, li din l-analiżi saret fis-sentenza bl-ismijiet Mark Bugeja vs Mellyora Grech, li ġiet deċiża mill-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) - Appell Ċivili Nru 144/2011 - fis-27 ta' Mejju, 2015.

Il-kwestjoni li kellha quddiemha l-Qorti kienet dwar klawsola fil-kuntratt ta' mpjieg li biha l-impjegata ma setgħetx timpjega ruħha ma' klijenti ta' ditta appellanti fit-terminu ta' sentejn mid-data ta' terminazzjoni tal-impjieg tagħha.

Ta' min jgħid li wara t-terminazzjoni tal-impjieg tagħha, Mellyora Grech impjegat ruħha mal-Malta Financial Services Authority (MFSA), li kienet klijent tad-ditta appellanti.

Il-Qorti tal-Maġistrati ta' Malta, permezz tas-sentenza li tat fl-20 ta' Ġunju tal-2012, iddeċidiet li din il-klawsola tmur kontra l-public policy u li kienet għalhekk klawsola illeċita u mingħajr validità.

Madanakollu l-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) ma qablitx mar-raġunament tal-Qorti tal-Maġistrati ta' Malta, u dan peress li l-Qorti tal-Appell kienet tal-fehma li din il-klawsola ma kenitx waħda in restraint of trade iżda kienet kondizzjoni raġonevoli u r-restrizzjoni kienet għal żmien limitat.

Il-Qorti tal-Appell osservat ukoll li din il-klawsola ġiet aċċettata mill-impjegata b'mod volontarju.

Il-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) daħlet saħansitra fl-eżami tar-raġuni għaliex jiddaħħlu dawn it-tip ta' klawsoli fil-kuntratt ta' mpjieg u osservat li tali klawsola hija ntiża sabiex tiskoraġġixxi mpjegat milli hekk kif iwaqqaf l-impjieg tiegħu jsib xogħol ma' klijenti ta' min qed iħaddmu llum, liema klijenti jistgħu jkunu wkoll kompetituri ta' min qed iħaddmu, bir-riskju li l-impjegat jgħaddi informazzjoni sensittiva.

Fil-fatt il-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) għamlitha ċara li tali klawsola mhijiex restrizzjoni totali tal-kapaċità lavorattiva tal-impjegat, iżda hija limitata inkonfront tal-klijenti tal-prinċipal bil-konsegwenza li l-impjegat jista' jew jaħdem għal rasu jew inkella ma' kompetitur tal-prinċipal tiegħu.

Lanqas l-ammont ta' danni li għalihom taħseb il-klawsola fil-kuntratt ta' mpjieg ma ġew ikkonsidrati bħala irraġonevoli.

Din tar-revolving doors, Sinjura President, mhijiex xi ħaġa li qed nivvintawha aħna.

Proprju lbieraħ diġà għamilna riferenza f'din il-Kamra għal dan fejn tajna anke eżempji, u huwa tajjeb li nerġgħu nsemmu għall-benefiċċju ta' min qed isegwina mid-dar x'mekkaniżmi għandhom pajjiżi oħra.

Fil-fatt dawn il-mekkaniżmi huma ħafna aktar ħorox minn dak li qed nipproponu aħna permezz ta' dan l-Abbozz ta' Liġi.

Pereżempju, fl-Irlanda persuni li xi darba kienu jokkupaw karigi għolja partikolari ma jistgħux, għal perjodu ta' sena wara li jispiċċaw mill-impjieg pubbliku, jagħmlu lobbying ma' dipartimenti li kienu jaħdmu fihom sa sena qabel.

Ta' min jgħid li ħaddiem fis-servizz pubbliku li jikser din ir-regola jista' jeħel sa €2,500 multa u sentejn ħabs.

Fis-Slovenja persuni li kienu jokkupaw karigi partikolari ma jistgħux, għal perjodu ta' sentejn wara li jispiċċaw mill-impjieg pubbliku, jikkuntattjaw lid-dipartiment li kienu jaħdmu fih f'isem entitajiet privati.

Fil-Bulgarija persuni f'karigi pubbliċi ma jistgħux, sa sena wara li jispiċċaw mill-kariga, ikunu partners, diretturi jew inkella jkollhom ishma f'kumpanija li bħala parti mix-xogħol tagħhom kienu jidderiġuha, jikkontrollawha jew jikkonkludu kuntratti magħha.

Jekk dawn il-persuni kienu involuti f'xi istituzzjoni li timmaniġġja fondi Ewropej, huma ma jistgħux jirrappreżentaw persuni li huma involuti fil-proċeduri quddiem dik l-istituzzjoni, u min jikser din ir-regola ma jitħalliex jerġa' jassumi kariga pubblika għal perjodu ta' 12-il xahar.

L-Awstralja u l-Kanada għandhom regoli simili wkoll.

Fi Franza, li huwa pajjiż pjuttost viċin tagħna, uffiċjali pubbliċi li parti minn xogħolhom kienet li jissorveljaw, jikkontrollaw, jikkonkludu kuntratti ma' entitajiet privati jew inkella jagħtu pariri fuq entitajiet privati ma jistgħux jaċċettaw impjieg ma' dawn l-istess entitajiet għal perjodu ta' tliet snin wara li jitilqu mill-kariga pubblika tagħhom.

Min jikser din ir-regola jista' jeħel sa tliet snin ħabs u €200,000 multa.

Naħseb hawnhekk, Sur President, nistgħu naraw is-serjetà li dħalna biha fuq din il-liġi u nirrealizzaw li l-istampa reali hi kompletament differenti mid-dubji li pprovaw jiżirgħu l-kelliema tan-naħa l-oħra.

Jidhirli li anke llum l-Onor.

Frederick Azzopardi qal li hemm sitwazzjonijiet fejn il-ħatriet isiru bla ebda sejħa u min jinħatar jitqiegħed biex imexxi xi sezzjoni jew dipartiment.

Din hija gidba, Sur President, u jiena nitolbu jissostanzja l-argument tiegħu billi jekk għandu xi informazzjoni ta' dan it-tip jgħaddihielna ħalli nkunu nistgħu nagħtuh tweġiba uffiċjali!

L-Onor.

Frederick Azzopardi qalilna wkoll li hemm diskriminazzjoni fil-mod kif in-nisa jingħataw karigi fiċ-Ċivil.

Dan mhuwiex veru u din hija gidba oħra, għaliex in-nisa f'pajjiżna huma bejn wieħed u ieħor 1% anqas mil-livell li huwa milħuq fuq livell Ewropew ta' nisa li jokkupaw karigi għolja fiċ-Ċivil!

Jiena nixtieq intemm hawnhekk l-argumentazzjoni tal-Gvern b'rabta ma' dan is-suġġett.

Irrid nirringrazzja b'mod ġenwin lil kull min ikkontribwixxa f'dan il-proċess, fosthom lill-kelliema tal-Oppożizzjoni.

Issa l-pass li jmiss huwa li waqt li nkunu qegħdin fi stadju ta' Kumitat ngħarblu dan l-Abbozz ta' Liġi aktar fid-dettall ħalli fejn hemm bżonn norqmu u ntejbu anke dak li hemm miktub.

Dan aħna nagħmluh bil-qalb għax wara kollox aħna qegħdin hawnhekk biex naħdmu.

Nixtieq nirringrazzja b'mod partikolari lill-ħaddiema kollha taċ-Ċivil li fl-istrutturi differenti tagħhom tul dawn l-aħħar xhur taw il-kontribut tagħhom f'dan il-proċess.

Nirringrazzja wkoll lis-Segretarju Permanenti Ewlieni flimkien mal-Permanent Secretary Joyce Dimech, li t-tnejn li huma għamlu xogħol tajjeb ħafna proprju biex stajna naslu fejn wasalna f'dak li għandu x'jaqsam ma' dan l-Abbozz ta' Liġi.

Nirringrazzjak.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jaġġorna u jissostitwixxi l-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika, Kap. 497, biex jafferma l-valuri tal-amministrazzjoni pubblika bħala strument għall-ġid komuni, biex jipprovdi għall-applikazzjonji ta' dawk il-valuri fis-settur pubbliku kollu, biex jipprovdi għall-organizzazzjoni u t-tmexxija tiegħu, u biex jaħseb għal materji oħra li għandhom x'jaqsmu ma' dawn jew li huma anċillari għalihom" ikun moqri t-Tieni Darba.

L-ISPEAKER: Din id-Division għandha tittieħed fis-seduta tal-Erbgħa, 12 ta' Diċembru 2018, skont il-ftehim milħuq.

L-Onor.

BYRON CAMILLERI: Sur President, fid-dawl li llum hija l-aħħar seduta qabel dik ta' għada, li fil-maġġoranza tagħha se tkun allokata għal diversi voti, nipproponi li ma nibdewx dibattitu fuq xi abbozz ta' liġi ġdid u għaldaqstant nipproponi li ngħaddu mill-ewwel għall-Aġġornament.

Għaldaqstant nipproponi wkoll li l-Kamra tiġi sospiża għal ftit minuti.

L-ISPEAKER: Hawn qbil biex isir hekk?

(Onor. Membri: Iva) Mela l-Kamra se tiġi sospiża għal ftit minuti.

Fis-6.14 p.m. il-Kamra ġiet sospiża u rriżumiet fis-6.44 p.m.

L-ISPEAKER: L-Onor Stefan Zrinzo Azzopardi.

STEFAN ZRINZO AZZOPARDI (President tal-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi): Sur President, bil-permess tal-Kamra nirrapporta li l-Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet dwar is-Servizzi Finanzjarji (Emenda Nru 2) - Abbozz Nru 59 - għadda mill-istadju ta' Kumitat b'emendi.

Grazzi.

L-ISPEAKER: Nifhem li hawn qbil biex jitressaq l-Aġġornament immedjatament u li l-ħin tal-Aġġornament ma jitteħidx?

Fis-6.46 p.m. il-Kamra qablet li l-ħin tal-interruzzjoni tax-xogħol ikun dak il-ħin, li jitressaq l-Aġġornament u li l-ħin tal-Aġġornament ma jitteħidx..

L-ISPEAKER: Nitlob lis-Segretarju Parlamentari Julia Farrugia Portelli biex, jekk jogħġobha, tressaq l-Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

JULIA FARRUGIA PORTELLI: Sur President, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar l-Erbgħa, 12 ta' Diċembru 2018, fl-4.00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda Liġijiet Kriminali dwar it-Terroriżmu – Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet (Rilokazzjoni ta' Uffiċċji u Notifika b'mezzi Elettroniċi) - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet dwar is-Servizzi Finanzjarji (Emenda Nru 2) –Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni Pubblika - Tieni Qari -Votazzjoni;

Mozzjoni tal-Oppożizzjoni sabiex jinħatar Bord ta' Inkjesta dwar l-assassinju tal-ġurnalista Daphne Caruana Galizia – Votazzjonijiet;

Estimi Ġenerali 2019 - Kumitat ta' Provvista:

Votazzjonijiet fuq l-emendi u l-voti mressqa taħt kull Ministeru;

Approprjazzjoni għas-sena 2019 u Tieni Approprjazzjoni għas-sena 2018;

Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Att dwar il-Patrimonju Kulturali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet dwar il-Ħarsien Soċjali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi dwar il-Liġijiet tal-Pulizija – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Professjoni Medika u l-Professjonijiet li għandhom x'jaqsmu magħha u l-Ordinanza dwar Mediċini Perikolużi - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li Jimplimenta Miżuri tal-Estimi - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Żoni Ħielsa f'Malta – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorità għall-Iżvilupp Reġjonali ta' Għawdex – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta (Emenda Nru 2) – Tielet Qari; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Swieq Finanzjarji – Tielet Qari.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili u l-Kodiċi Kriminali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar it-Trademarks - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Iżvilupp Sostenibbli - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi biex jemenda Diversi Liġijiet (Riforma dwar il-Pensjonijiet) - Kumitat Permanenti.

L-ISPEAKER: Skont il-ftehim milħuq, il-Kamra hija aġġornata għal għada l-Erbgħa, 12 ta' Diċembru 2018, fl-4.00p.m. bl-aġenda kif ikkomunikata mis-Segretarju Parlamentari għar-Riformi, Ċittadinanza u Simplifikazzjoni tal-Proċessi Amministrattivi.

Fis-6.47 p.m. il-Kamra aġġornat skont il-ftehim milħuq.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

STANDARD OPERATING PROCEDURES – RESIDWI TA' PESTIĊIDI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jelenka l-proċedura stabbilita biex jinġabru kampjuni biex jiġu ttestjati għal preżenza ta' residwi ta' pestiċidi u jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-iStandard Operating Procedures li qed jiġu segwiti f'dan ir-rigward?

OWEN BONNICI (Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali): Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari 6821.

RESIDWI TAL-PESTIĊIDI – APPARAT U PROĊEDURA

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' jelenka l-proċedura, kif ukoll l-apparat li qed jiġi wżat biex jiġi aċċertat li kull kampjun ipprelevat biex jiġi analizzat għall-preżenza ta' residwi tal-pestiċidi huwa rappreżentattiv skont l-ammont tal-lott jew kunsinja partikolari ta' produttur?

OWEN BONNICI: Ninsab infurmat li ma jintużax apparat sabiex jinġabru l-kampjuni.

Il-kampjun li jintuża huwa skont Subsidiary Legislation 430.04 European Community Methods Of Sampling For Official Control Of Pesticide Residues In And On Products Of Plant And Animal Origin Regulations.

UŻU TA' PESTIĊIDI – PROĊEDURI AMMINISTRATTIVI/KRIMINALI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ittieħdu proċeduri kemm amministrattivi kif ukoll kriminali fil-konfront ta' persuni dwar użu ta' pestiċidi, ittikkettjar ta' pestiċidi u kummerċ jew traffikar ta' pestiċidi mhux skont il-liġi matul il-perjodu li jkopri mis-sena 2013 sal-ġurnata tal-lum maqsuma sena b'sena skont in-natura tal-każ?

OWEN BONNICI: L-informazzjoni mitluba tinsab hawn taħt.

· Proċeduri amministrattivi – Il-pitkalija jiġu avżati kull darba li kien hemm każ ta' frott jew ħaxix li eċċeda l-MRL.

2013 - 3 każijiet

2015 - każ wieħed

2017 - 7 każijiet

2018 - 4 każijiet

· Proċeduri kriminali –

2013 - 3 każijiet ta' frott u ħaxix li eċċedew l-MRL

2014 - 12-il każ ta' frott u ħaxix li eċċedew l-MRL

1 każ ta' mportazzjoni ta' prodott mhux reġistrat

2015 - każ wieħed ta' frott u ħaxix li eċċeda l-MRL

2016 - 12-il każ ta' frott u ħaxix li eċċeda l-MRL

2017 - 7 każijiet ta' frott u ħaxix li eċċedew l-MRL

2018 - 4 każijiet ta' frott u ħaxix li eċċedew l-MRL (sa 30 ta' Novembru 2018)

SPEZZJONIJIET FUQ DISTRIBUTURI TA' PESTIĊIDI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru spezzjonijiet fuq distributuri ta' pestiċidi u kemm instabu pestiċidi mhux reġistrati jew mhux konformi mal-liġi matul il-perjodu li jkopri mis-sena 2013 sal-ġurnata tal-lum maqsuma sena b'sena?

BEJGĦ TA' PESTIĊIDI - DISTRIBUTURI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jelenka x'miżuri qed jittieħdu biex jiġi żgurat li d-distributuri tal-pestiċidi jbigħu biss pestiċidi lill-persuni li jkunu kwalifikati fl-użu tal-pestiċidi jew li jkunu attendew kors rikonoxxut ta' kif għandhom jiġu applikati korrettement dawn il-pestiċidi?

OWEN BONNICI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li s'issa hemm 'il fuq minn 3,513 utent professjonali li attendew taħriġ fuq 'Użu Sostenibbli tal-Pestiċidi'.

Avviż Legali jitlob li utenti professjonali jridu jattendu dan it-taħriġ u li l-Awtorità timplimenta din is-sistema ta' ċertifikazzjoni tal-utenti professjonali wara li dawn tal-aħħar jattendu tali taħriġ b'suċċess.

Qed tiġi kkunsidrata ukoll emenda ġdida għal-leġiżlazzjoni nazzjonali attwali biex id-distributuri jiżguraw li l-utenti professjonali tal-pestiċidi jippreżentaw iċ-ċertifikat maħruġ mill-Awtorità qabel ix-xiri, kif wkoll li l-utenti professjonali jkunu legalment obbligati li jippreżentaw dan iċ-ċertifikat.

MINISTERU GĦALL-EKONOMIJA, L-INVESTIMENT U N-NEGOZJI Ż-ŻGĦAR - TRASFERIMENTI/PAGAMENTI F'BANK

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Ekonomija, Investiment u Negozji Żgħar: Jista' l-Ministru jgħid jekk sarux trasferimenti u/jew pagamenti, inkluż iżda mhux biss, ta' pagi, f'kontijiet li jinsabu fil-bank li l-isem u d-dettalji tiegħu qegħdin jingħataw separatament, mill-Ministeru u/jew mill-entitajiet kollha li jaqgħu taħtu mis-sena 2013 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija parlamentari?

Jekk iva, jista' jgħid dwar xiex kienu dawn it-trasferimenti u/jew pagi u kemm kien it-total tal-ammont li ġie trasferit?

CHRIS CARDONA (Ministru għall-Ekonomija, Investiment u Negozji Żgħar): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni għadha qed tinġabar.

MINISTERU GĦALL-EDUKAZZJONI U X-XOGĦOL - TRASFERIMENTI /PAGAMENTI F'BANK

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid jekk sarux trasferimenti u/jew pagamenti, inkluż iżda mhux biss, ta' pagi, f'kontijiet li jinsabu fil-bank li l-isem u d-dettalji tiegħu qegħdin jingħataw separatament, mill-Ministeru u/jew mill-entitajiet kollha li jaqgħu taħtu mis-sena 2013 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija parlamentari?

EVARIST BARTOLO (Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol: Ninsab infurmat li mis-sena 2013 sal-lum, mill-Ministeru u d-Direttorati/Dipartimenti li jaqgħu taħtu, sar ħlas ta' pagi ta' persuna waħda f'kont fil-bank li d-dettalji tiegħu ngħataw separatament, kif ġej:

Rigward l-entitajiet li jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħi, ħlief għal entità waħda li l-informazzjoni dwarha qed tingħata fil-paragrafu li jmiss, ma saru ebda trasferimenti u/jew pagamenti f'kontijiet li jinsabu fil-bank li d-dettalji tiegħu ngħataw separatament.

L-unika entità li mill-2013 sal-lum għamlet trasferimenti lejn kontijiet bankarji ta' oriġini fil-bank indikat mill-Onor.

Interpellant kienet l-Università ta' Malta li għamlet tliet trasferimenti, kollha fl-aħħar sena.

Il-pagamenti kollha kienu għal servizzi jew oġġetti li nxtraw mingħand entitajiet.

L-ammonti tat-tliet tranżazzjonijiet kienu €5,097.60, €152.22 u €29.50.

MINISTERU GĦALL-ENERĠIJA U L-IMMANIĠĠJAR TAL-ILMA - TRASFERIMENTI/PAGAMENTI F'BANK

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Enerġija u Immaniġġjar tal-Ilma: Jista' l-Ministru jgħid jekk sarux trasferimenti u/jew pagamenti, inkluż iżda mhux biss, ta' pagi, f'kontijiet li jinsabu fil-bank li l-isem u d-dettalji tiegħu qegħdin jingħataw separatament, mill-Ministeru u/jew mill-entitajiet kollha li jaqgħu taħtu mis-sena 2013 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija parlamentari?

JOE MIZZI (Ministru għall-Enerġija u Immaniġġjar tal-Ilma): Ninsab infurmat li ma saru l-ebda trasferimenti u/jew pagamenti mill-Ministeru tiegħi u l-entitajiet mis-sena 2013 sal-lum fir-rigward tal-bank imsemmi.

MINISTERU GĦALL-AFFARIJIET EWROPEJ U L-UGWALJANZA - TRASFERIMENTI/PAGAMENTI F'BANK

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza: Tista' l-Ministru tgħid jekk sarux trasferimenti u/jew pagamenti, inkluż iżda mhux biss, ta' pagi, f'kontijiet li jinsabu fil-bank li l-isem u d-dettalji tiegħu qegħdin jingħataw separatament, mill-Ministeru u/jew mill-entitajiet kollha li jaqgħu taħtha mis-sena 2013 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija parlamentari?

Jekk iva, tista' tgħid dwar xiex kienu dawn it-trasferimenti u/jew pagi u kemm kien it-total tal-ammont li ġie trasferit?

HELENA DALLI (Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza): Ninforma l-Onor.

Interpellant li ma saru l-ebda trasferimenti u/jew pagamenti lill-bank imsemmi fil-perjodu konċernat.

MINISTERU GĦALL-FINANZI - TRASFERIMENTI/PAGAMENTI F'BANK

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid jekk sarux trasferimenti u/jew pagamenti, inkluż iżda mhux biss, ta' pagi, f'kontijiet li jinsabu fil-bank li l-isem u d-dettalji tiegħu qegħdin jingħataw separatament, mill-Ministeru u/jew mill-entitajiet kollha li jaqgħu taħtu mis-sena 2013 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija parlamentari?

Jekk iva, jista' jgħid dwar xiex kienu dawn it-trasferimenti u/jew pagi u kemm kien it-total tal-ammont li ġie trasferit?

EDWARD SCICLUNA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Ministeru għall-Finanzi u l-entitajiet li jaqgħu taħtu ma għamlu ebda trasferimenti u/jew pagamenti lill-bank imsemmi fil-mistoqsija.

MINISTERU GĦAT-TURIŻMU - TRASFERIMENTI/PAGAMENTI F'BANK

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid jekk sarux trasferimenti u/jew pagamenti, inkluż iżda mhux biss, ta' pagi, f'kontijiet li jinsabu fil-bank li l-isem u d-dettalji tiegħu qegħdin jingħataw separatament, mill-Ministeru u/jew mill-entitajiet kollha li jaqgħu taħtu mis-sena 2013 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsijia parlamentari?

KONRAD MIZZI (Ministru għat-Turiżmu): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li ma saru l-ebda trasferimenti u/jew pagamenti f'kontijiet li jinsabu fil-bank imsemmi.

IX-XAGĦRA: L-GĦAR TA' CALYPSO – GĦELUQ TA' AKKWATI GĦALL-PUBBLIKU

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid x'inhi r-raġuni li parti mill-akkwati tal-Għar ta' Calypso ġewwa x-Xagħra ngħalqu għall-pubbliku?

Kemm ilhom li ngħalqu u x'azzjoni qed jieħu l-Ministeru biex jerġgħu jinfetħu mill-aktar fis possibbli?

JUSTYNE CARUANA (Ministru għal Għawdex): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li din il-parti ngħalqet sabiex jitnaqqas l-aċċess għal din parti mill-pubbliku inġenerali u għalhekk titnaqqas il-possibbiltà ta' iktar ħsarat lis-sit filwaqt li tassigura li l-veduta minn dan il-post tibqa' titgawda.

Bħalissa għaddejjin 3D scanning tas-sit u tal-għar biex, flimkien ma' studji oħra, tiġi ddeterminata l-aħjar triq li għandu jieħu l-Ministeru sabiex jiġu kkonsolidati l-għar u s-sit tal-madwar.

L-IMĠARR GĦAWDEX - XOGĦLIJIET TA' DREDGING FUQ IL-PORT

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li x-xogħol ta' dredging u xogħol ieħor ġewwa l-Port tal-Imġarr Għawdex għadu ma bedix?

F'liema xahar u f'liema sena hu ppjanat li jibda u jitlesta dan ix-xogħol?

IAN BORG (Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li skont ma' jien infurmat, Infrastruttura Malta se tibda x-xogħol indikat, li jinkludi dredging, bini ta' mollijiet ġodda u tibdil tal-pontoons eżistenti b'oħrajn ġodda, fit-tieni kwart tas-sena 2019, hekk kif jintemmu l-proċessi tal-għażla tal-kuntratturi meħtieġa, wara li nħarġu sejħiet għall-offerti, u l-appelli relatati li hemm jew jista' jkun hemm.

IX-XLENDI, MARSALFORN, RAMLA, DWEJRA U ĦONDOQ IR-RUMMIEN – ĦADDIEMA LI JAGĦMLU XOGĦOL TA' CLEANING

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid sena b'sena u xahar b'xahar mis-sena 2013 sal-lum kemm kien hemm ħaddiema mid-diversi Direttorati li jaqgħu taħt il-Ministeru għal Għawdex li jagħmlu xogħol ta' cleaning u manutenzjoni ġewwa l-areas tax-Xlendi, Marsalforn, Ramla, Dwejra u Ħondoq ir-Rummien, x'inhu il-grad tagħhom u dawn il-ħaddiema taħt min huma responsabbli?

Tista' tgħid ukoll x'ħinijet u ġranet jaħdmu dawn il-ħaddiema?

Interpellant li l-informazzjoni mitluba hija kif murija fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

KEMMUNA – ĦADDIEMA TAL-MINISTERU GĦAL GĦAWDEX

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid jekk hemmx Skrivana, Executive Officers, Assistant Principals u Principals li jaħdmu ġewwa Kemmuna u jekk iva kemm hu n-numru?

X'tip ta' xogħol klerikali jagħmlu, fejn huma dawn l-uffiċini ġewwa Kemmuna u kif inhuma attrezzati?

X'inhuma l-ħinijiet tax-xogħol tagħhom fix-xitwa u fis-sajf u meta jkun il-maltemp fejn jirrapportaw għax-xogħol?

X'tip ta' xogħol jagħmlu u taħt liema Direttorat jaqgħu?

Min hu responsabbli għal dawn il-ħaddiema?

Interpellant li fil-gradi msemmija l-Ministeru għandu uffiċjal wieħed li qed jagħmel superviżjoni f'Kemmuna kuljum mit-Tnejn sas-Sibt bejn is-7.00 a.m u s-2.00 p.m. Bħala uffiċċju hu juża l-kamra li hemm fil-Blue Lagoon u jissorvelja u jintervjeni skont l-esiġenza tas-servizz mitlub minnu.

Dan l-uffiċjal jirrapporta lill-uffiċċju tal-Intervention Team li jaqa' taħt ir-responsabbiltà tas-Segretarju Permanenti tal-Ministeru.

Kull meta t-temp ma jippermettix, hu jirrapporta l-Uffiċċju tal-Intervention Team f'Għawdex.

GĦAWDEX – PROĠETT TA' AIRFIELD

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid fiex wasal il-proġett ta' Airfield ġewwa Għawdex?

Fiex waslu l-preparamenti biex jitwettaq dan il-proġett?

Meta hu mistenni li jibda jintuża?

Interpellant li qegħdin f'taħditiet avvanzati flimkien mal-Ministeru għat-Turiżmu dwar il-possibbiltà ta' servizz bil-ħelikopter bejn iż-żewġ gżejjer.

SKOLA PRIMARJA TAN-NADUR: FTS - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid jekk matul l-aħħar xhur u eżattament minn Ġunju 2018 sal-lum sarux xi xogħlijiet fl-Iskola Primarja tan-Nadur mill-Foundation for Tomorrow's School (FTS) u dan peress li hemm partijiet minn din l-iskola li jinsabu fi stat ħażin ħafna?

Jista' jgħid jekk il-periti tal-FTS lestewx ir-rapporti li kellhom ilestu fl-aħħar xhur u, jekk iva, jista' jpoġġi kopja tagħhom fuq il-Mejda tal-Kamra?

Jista' jgħid x'passi se jittieħdu f'din l-iskola sal-aħħar tas-sena skolastika kurrenti u matul is-sajf li ġej?

EVARIST BARTOLO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li qegħdin isiru l-preparamenti sabiex tinħareġ it-talba permezz tad-Dynamic Purchasing System biex Perit ikun inkarigat biex jagħmel ix-xogħlijiet meħtieġa.

Għalkemm il-Fondazzjoni għall-Iskejjel t'Għada m'għamlet l-ebda xogħlijiet fl-Iskola Primarja tan-Nadur, saru xogħlijiet ta' manutenzjoni f'din l-iskola kif muri fit-tweġiba li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari 7820.

KARIGI – REMUNERAZZJONI, ALLOWANCES U BENEFIĊĊJI

L-ONOR.

CLAUDIO GRECH staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari 7969 li oriġinarjament saret lill-Ministru għall-Finanzi u li issa ġiet riferuta lilu u jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra r-remunerazzjoni, allowances u l-benefiċċji li huma marbutin mal-karigi li ġejjin:

- Awditur Ġenerali

- Segretarju Parlamentari

- Segretarju Permanenti Ewlieni; u

- Segretarju Permanenti?

JOSEPH MUSCAT (Prim Ministru): It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

PENSJONIJIET MILL-ISTAT

L-ONOR.

CLAUDIO GRECH staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari 7968 u jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra tabella li turi kemm hawn pensjonanti li jirċievu xi forma ta' pensjoni mill-Istat u jaqsam tali informazzjoni fi brackets kif ġej:

- Anqas minn €400 fix-xahar;

- Bejn €401 u €500 fix-xahar;

- Bejn €501 u €600 fix-xahar;

- Bejn €601 u €700 fix-xahar;

- Bejn €701 u €800 fix-xahar;

- Bejn €801 u €900 fix-xahar;

- Bejn €901 u €1,000 fix-xahar;

- Bejn €1,001 u €1,100 fix-xahar; u

- Aktar minn €1,101 fix-xahar?

MICHAEL FALZON: Ġentilment ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar.

GĦAQDIET SPORTIVI – TRASFERIMENT TA' ART/PROPRJETÀ MILL-GVERN

L-ONOR.

CLAUDIO GRECH staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari 7959 u jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopji tal-kuntratti/Memorandum of Understanding biex jgħaddilhom art u/jew proprjetà pubblika li daħal fihom ma' għaqdiet sportivi fl-2017 u din is-sena?

EVARIST BARTOLO: Ninsab infurmat minn SportMalta li l-kuntratti li saru fl-2017 u 2018 huma s-segwenti:

Birżebbuġa Foundation.

Dawn il-kuntratti tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

KUMMERĊJALIZZAZZJONI TAL-FAĊILITAJIET SPORTIVI - APPLIKAZZJONIJIET

L-ONOR.

CLAUDIO GRECH staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra d-dettalji ta' kull applikazzjoni li rċeviet il-Kummissjoni responsabbli skont l-Avviż Legali rispettiv, b'rabta mal-kummerċjalizzazzjoni tal-faċilitajiet sportivi?

Għal kull każ, jista' l-Ministru jgħid:

a. min applika;

b. fejn huwa s-sit li fuqu qed issir l-applikazzjoni u x'daqs fih il-footprint tas-sit;

c. fiex tikkonsisti l-applikazzjoni u jekk tikkonsisti fi żvilupp kemm se jiġi żviluppat spazju f'termini ta' metri kwadri;

d. jekk il-Kummissjoni responsabbli approvatx il-proposta, għadhiex qed tevalwa jew irrifjutathiex; u

e. f'każ li ġiet approvata, x'inhuma l-kundizzjonijiet ewlenin tal-kuntratt?

EVARIST BARTOLO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Kummissjoni tal-Faċilitajiet Sportivi Kummerċjali, wara talba minn diversi għaqdiet sportivi għal direzzjoni dwar jekk proġett jistax ikun vijabbli jew le, ħolqot sistema ta' pre-applications li permezz tagħha dawn l-għaqdiet, b'nefqa minima, jingħataw risposta prima facie dwar jekk proġett huwiex sportivament u kummerċjalment vijabbli jew le.

Il-Kummissjoni s'issa rċeviet tmien pre-applications (sebgħa minn klabbs tal-futbol u waħda minn assoċjazzjoni nazzjonali) u bħalissa qiegħda tikkonsulta kemm mal-għaqdiet rispettivi kif ukoll mal-Awtorità tal-Ippjanar u l-Awtorità dwar l-Artijiet il-vijabilità ta' dawn il-proġetti.

Kif ikun konkluż dan il-proċess, jekk il-Kummissjoni tagħti approvazzjoni prima facie għall-proġett, l-għaqda sportiva kkonċernata tkun tista' tgħaddi sabiex tagħmel l-applikazzjoni skont il-lġi, u ċjoè r-Regolamenti għall-Kummerċjalizzazzjoni tal-Faċilitajiet Sportivi.

S'issa l-Kummissjoni approvat prima facie, pre-application waħda, u ċjoè dik ippreżentata minn Sliema Wanderers FC, u bħalissa qed tistenna lill-klabb jippreżenta l-applikazzjoni proprja.

GĦAQDIET SPORTIVI – TRASFERIMENT TA' ART/PROPRJETÀ MILL-GVERN LILL-VALLETTA FC

L-ONOR.

CLAUDIO GRECH staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari 7959, jista' l-Ministru jikkonferma li s-sit li qed jirreferi għalih fit-tweġiba huwa dak li Valletta FC preżentement għandhom il-kuntratt ta' ċens fuqu fil-lokalità ta' Ħal Farruġ?

Jekk iva, jista' jagħti rendikont aktar dettaljat ta' x'sar fil-ħidma li qed jirreferi għaliha fl-istess tweġiba?

EVARIST BARTOLO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-art li saret riferenza għaliha fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari 7958 (mhux 7959 kif erronjament indikat fil-mistoqsija) mhijiex l-art ta' Ħal Farruġ.

MFSA: KUMPANIJI - UBOs

L-ONOR.

CLAUDIO GRECH staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm trusts jew kumpaniji nominee li l-Ultimate Beneficial Owners (UBOs) tagħhom huma reġistrati mal-Awtorità Maltija għas-Servizzi Finanzjarji (MFSA)?

JOSEPH MUSCAT: In-numru ta' kumpaniji li l-ishma tagħhom, jew parti mill-ishma tagħhom, huma miżmumin minn kumpaniji liċenzjati f'Malta bħala fiduċjarji (trustees/nominees) u li dwarhom ġew sottomessi in-notifiki tal-Ultimate Beneficial Owners jammontaw għal 1,430.

SKEJJEL PRIMARJI - GĦOTI TA' ĦALIB

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba suppost jingħata l-ħalib fl-iskejjel primarji?

EVARIST BARTOLO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li kull skola primarja tingħata ħalib darba fil-ġimgħa.

RAĦAL ĠDID: SKOLA PRIMARJA - GĦOTI TA' ĦALIB

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jivverifika kemm-il darba f'ġimgħa qed jingħata ħalib fl-iskola primarja ta' Raħal Ġdid?

EVARIST BARTOLO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li kull skola, inkluż iż-żewġ skejjel A u B tar-Raħal Ġdid, jieħdu ħalib darba fil-ġimgħa bħal kull skola primarja oħra.

UFFIĊĊJU TAL-PRIM MINISTRU - IMPJEGAT

L-ONOR.

CLAUDETTE BUTTIGIEG staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk l-individwu li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament huwiex impjegat fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru?

Jekk iva, jista' jgħid x'inhu xogħlu?

JOSEPH MUSCAT: L-individwu li d-dettalji dwaru ngħataw separatament mhuwiex impjegat mal-Uffiċċju tal-Prim Ministru.

MINISTERU GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN U L-PROMOZZJONI TAL-KUMMERĊ - IMPJEGAT

L-ONOR.

CLAUDETTE BUTTIGIEG staqsiet lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin u Promozzjoni tal-Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-individwu li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament huwiex impjegat mal-Ministeru għall-Affarijiet Barranin u l-Promozzjoni tal-Kummerċ, fis-Segretarjat jew f'xi dipartiment li jaqa' taħt ir-responsabbiltà tiegħu?

MINISTERU GĦAS-SAĦĦA - IMPJEGAT

L-ONOR.

CLAUDETTE BUTTIGIEG staqsiet lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa: Jista' d-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa jgħid jekk l-individwu li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament huwiex impjegat mal-Ministeru għas-Saħħa, fis-Segretarjat jew f'xi dipartiment li jaqa' taħt ir-responsabbiltà tiegħu?

CHRIS FEARNE: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-individwu msemmi minnu mhuwiex parti mis-segretarjat tal-Ministru għas-Saħħa.

OHSA: UFFIĊJALI – XOGĦOL TA' INFURZAR

L-ONOR.

CLAUDETTE BUTTIGIEG staqsiet lill-Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza: Tista' l-Ministru tgħid kemm hemm uffiċjali li jagħmlu xogħol ta' infurzar fl-Awtorità għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol (OHSA)?

HELENA DALLI: Infurmata li bħalissa fl-Awtorità għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol (OHSA) hemm 16-il persuna li jwettqu spezzjonijiet u xogħol ta' nfurzar b'rutina.

OHSA – SPIŻA TAL-UFFIĊĊJU TAĊ-CHAIRMAN

L-ONOR.

CLAUDETTE BUTTIGIEG staqsiet lill-Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza: Tista' l-Ministru tgħid, fi ħdan l-Awtorità għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol (OHSA), kemm qed jiswa l-Uffiċċju taċ-Chairman, inkluż l-onorarja, il-car allowance u ż-żewġ persons of trust għal kull sena?

HELENA DALLI: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

L-ONOR.

CLAUDETTE BUTTIGIEG staqsiet lill-Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza: Tista' l-Ministru tgħid kemm hemm membri fil-Bord tal-Awtorità għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol (OHSA)?

Kemm qed jitħallas kull membru fis-sena u kemm qed jiswa l-Bord tal-OHSA kull sena fit-total?

L-ONOR.

DAVID AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk hux minnu li għadu ma tax il-flus stipulati għas-sena akkademika 2018-2019 lill-Academic Work Resource Fund (AWRF)?

Kif jispjega li ħalla l-akkademiċi bla riżorsi ta' fondi?

Kemm u meta se jingħataw dawn il-fondi?

EVARIST BARTOLO: Rigward din il-mistoqsija parlamentari, irid jiġi ppreċiżat li dawn ir-riżorsi ma jingħatawx mill-Ministru iżda huma parti mill-baġit tal-Università u jingħataw mill-Università fil-ħin approprijat.

Infurmat li bħal snin oħra passati din l-allokazzjoni ġiet mogħtija fl-ewwel ġimgħa ta' Diċembru, din is-sena preċiżament fis-7 ta' Diċembru, lil dawk li kienu mxew kif suppost mar-regoli, inkluż li ssottomettew ir-rapport tagħhom fil-ħin u għamlu użu mir-rizorsi skont ir-regoli.

FORZI ARMATI TA' MALTA – STOCK TA' FLOKKIJIET TA' TAĦT U KALZETTI

L-ONOR.

GLENN BEDINGFIELD staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk fl-istores tal-Forzi Armati ta' Malta kienx hemm dejjem stock għall-membri tagħha u, jekk iva, kemm kien hemm bħala bilanċi fl-aħħar ta' kull sena għal dawn l-aħħar tliet snin, dawn l-imsemmija oġġetti:

- flokkijiet ta' taħt; u

MICHAEL FARRUGIA (Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li fil-perjodu msemmi flokkijiet u l-kalzetti kienu disponibbli.

L-istokk li baqa' fl-aħħar ta' kull sena, fil-perjodu msemmi, huwa kif ġej:

Flokkijiet

L-istokk fl-aħħar tas-sena 2016 – total 1963

L-istokk fl-aħħar tas-sena 2017 – total 3990

L-istokk skont l-aħħar stocktake fil-11 ta' Settembru, 2018 – total 3656

L-istokk fl-aħħar tas-sena 2016 – total 1592

L-istokk fl-aħħar tas-sena 2017 – total 488

L-istokk skont l-aħħar stocktake fil-1 ta' Novembru, 2018 – total 654

L-istokk fl-aħħar tas-sena 2016 – total 918

L-istokk fl-aħħar tas-sena 2017 – total 284

L-istokk skont l-aħħar stocktake fil-27 ta' Novembru, 2018 - total 378

APPLIKAZZJONI GĦALL-IPPJANAR FIŻ-ŻONA

L-ONOR.

SILVIO GRIXTI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jagħti l-ħsibijiet tiegħu dwar l-applikazzjoni li d-dettalji dwarha qed jingħataw separatament u għaldaqstant jgħid jekk hijiex skont il-policies li jirregolaw l-ippjanar fiż-żona?

IAN BORG (Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali): Ninforma lill-Onor.

Interpellant skont ma jien infurmat mill-Awtorità tal-Ippjanar li l-Applikazzjoni PA 9516/18 ġiet ippublikata fil-Gazzetta tal-Gvern fis-7 ta' Novembru, 2018.

Dan ifisser illi l-ewwel perjodu ta' 30 ġurnata, li jwassal għall-konklużjoni tal-ewwel fażi ta' konsultazzjoni u fl-istess ħin jagħti ċans għall-kummenti tal-pubbliku, għalaq fis-7 ta' Dicembru, 2018.

Id-Direttorat tal-Ippjanar, f'isem ic-Chairperson Eżekuttiv, irid jifli l-każ sew issa li ngħata ċans lill-entitajiet kollha li jagħtu sehemhom fid-deliberazzjoni ta' din l-applikazzjoni.

Irid jieħu wkoll konjizzjoni tal-kummenti kollha li ntbagħtu mill-pubbliku.

Dawn kienu numerużi, aktar minn 1,700.

Il-proċess jista' jinkludi wkoll fażi fejn l-applikanti u l-periti jkollhom jissottomettu informazzjoni ulterjuri.

Dan jista' jiskatta t-tieni fażi ta' konsultazzjoni.

Meta l-proċess ikun sħiħ u komplut, id-Direttorat jikteb ir-rapport finali li jkun jinkludi rakkmandazzjoni sħiħa dwar il-każ.

Ikun f'dan l-istadju li l-Awtorità jkollha l-fatti kollha neċessarji sabiex tkun tista' tiddelibera u tagħmel rakkmandazzjoni favur jew kontra dan il-proġett.

Dan ir-rapport imsemmi għandu jitlesta u jintbagħat għand il-Kummissjoni għall-Ippjanar sa mhux aktar tard mill-25 ta' Frar 2019, sakemm ma jkunx hemm talba mill-perit sabiex jissospendi l-applikazzjoni.

Il-Ministru, minn naħa tiegħu, jista' biss jiżgura ruħu mill-fatt li l-proċess isir tajjeb u bis-sħiħ, u jieħu konjizzjoni tal-eżitu tal-proċess meta tittieħed deċiżjoni mill-Awtorità, u dan billi josserva u jirrispetta l-awtonomija assoluta li għandha din l-istess Awtorità.

Madankollu, mingħajr preġudizzju għal dak li jista' jirriżulta fir-rapport finali, u għad-deċiżjoni li għad trid tittieħed mill-Awtorità, il-Ministru diġà ħa konjizzjoni tal-fatt li prima facie, il-proposta ta' żieda ulterjuri fl-għoli tal-bini eżistenti jista' jkollha mpatti negattivi fuq dan il-bini storiku u fuq l-"Area of High Landscape Value" illi fiha tinstab is-Saqqajja.

Għaldaqstant, anke f'dan l-istadju hekk bikri, jidher ċar li din l-applikazzjoni sabiex jiżdied l-għoli tal-binja eżistenti ma tikkwalifikax bħala waħda minn dawk li tista' tisfrutta l-policy imsemmija hawn fuq.

FORZI ARMATI TA' MALTA - SPIŻA TA' XATBA GĦAR-RANGES TAL-ISPARAR

L-ONOR.

GLENN BEDINGFIELD staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġiet tiswa x-xatba li tagħti għar-ranges tal-isparar tal-Forzi Armati ta' Malta?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li tliet xatbiet ġew installati fir-ranges ta' Pembroke.

It-tlieta kienu manifatturati u installati mill-FAM.

B'kollox, it-tliet xatbiet swew lill-FAM €1642.

FORZI ARMATI TA' MALTA - INGWANTI TAĊ-ĊERIMONJAL

L-ONOR.

GLENN BEDINGFIELD staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm dejjem stock u, jekk iva, kemm kellu fl-istores tal-Forzi Armati ta' Malta għall-membri tagħha, bħala bilanċi fl-aħħar tas-sena għal dawn l-aħħar tliet snin, ingwanti taċ-ċerimonjal?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li fil-perjodu msemmi, ingwanti taċ-ċerimonjal kienu disponibbli.

L-istokk li baqa' fl-aħħar ta' kull sena fil-perjodu msemmi huwa kif ġej:

L-istokk fl-aħħar tas-sena 2016 – total 1

L-istokk fl-aħħar tas-sena 2017 – total 32

L-istokk skont l-aħħar stocktake fit-8 ta' Novembru 2018 – total 71