DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

L-Erbgħa, 17 ta' Ottubru 2018

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

L-Erbgħa, 17 ta' Ottubru 2018

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fis-Sala tal-Parlament,

L-Erbgħa, 17 ta' Ottubru 2018

Il-Minuti tas-Seduta Nru 144, li saret fil-15 ta' Ottubru 2018, ġew ikkonfermati.

DEĊIŻJONI TAS-SEDJA

L-ISPEAKER (Onor. Anġlu Farrugia): Fisseduta parlamentari tatTnejn, 15 ta' Ottubru 2018, filħin talMozzjonijiet, ilMinistru għallEkonomija, lInvestiment u nNegozji Żgħar, lOnor.

Chris Cardona, qajjem dan ilksur ta' privileġġ, u nikkwota:

CHRIS CARDONA: Sur President, nagħmel riferenza għal rulings li tat din isSedja kif ukoll għallartikli 36, 60 u 61 taliStanding Orders.

Jien qed nitlob ilprotezzjoni tasSedja għal dak li ġie rrapportat fi tweet talOnor.

Jason Azzopardi fl10 ta' Ottubru, 2018 fis7.35 p.m. fejn dan tkellem dwar dak li ġara filParlament dakinhar stess u qal:

"Ilejla stajtu taraw kif iġib ruħu lkorrott u dak li jiekol ilkirxa malqattiela: ma jħallix jitkellem lil min jikxef ilgideb u lħażen tiegħu."

IlMinistru Cardona qiegħed fuq ilMejda talKamra ttweet li għamel lOnor.

Jason Azzopardi u, filwaqt li rrifera għallOrdnijiet Permanenti 36, 60 u 61 u kkwota lOrdni 60, għalaq lintervent tiegħu billi qal:

CHRIS CARDONA: Inħoss ukoll, imma nħalli f'idejn isSedja u għalhekk qed nitlob ilprotezzjoni tagħha, li huwa prima facie ksur ċar ta' privileġġ talKamra li ġara barra millKamra."

Immedjatament wara lOnor.

Jason Azzopardi talab ilkelma u qal hekk:

JASON AZZOPARDI: Sur President, dak li għadu kemm qal ilMinistru jfakkarni f'dak li kienu jgħidu lLatini qabel, li skuża mhux mitluba turi ħtija.

Għaliex jien imkien ma semmejt ismu f'dak ittweet.

Kif jaf li qed nirriferi għalih?!"

Filkonsiderazzjoni tagħha sSedja lewwel irriferiet għal dak li jgħid lOrdni Permanenti 36 u ċjoè:

Mozzjoni dwar kwistjoni ta' privileġġ li tinqala' waqt isseduti talKamra għandha dritt għallpreċedenza fuq kull xogħol ieħor.

Mozzjoni dwar kwistjoni ta' privileġġ li ma tkunx inqalgħet waqt isseduta talKamra għandha ssir malewwel opportunità u tista' ssir qabel ilbidu ta' xogħol pubbliku."

IsSedja tinnota millewwel li ttalba għallksur ta' privileġġ tressqet f'waqtha għaliex isseduta tatTnejn, 15 ta' Ottubru 2018 kienet lewwel opportunità li fiha setgħet titressaq din ittalba wara lpubblikazzjoni tattweet li qed issir riferenza għaliha.

IsSedja rat ukoll lOrdnijiet Permanenti 60 u 61 u tikkwota:

Ebda membru ma għandu juża kliem offensiv jew mhux xieraq kontra lkarattru jew ilproċeduri talKamra jew b'riferenza għal xi membru tagħha.

Ebda intenzjoni ħażina ma għandha tiġi attribwita lil xi membru.

Kull membru li jkun uża kliem oġġezzjonabbli u li ma jirtirax listess, jew ma joffrix apoloġija għallużu tagħhom, għassodisfazzjon talKamra, għandu jiġi ċensurat jew trattat xort'oħra kif ilKamra jidhrilha xieraq, u kull membru msejjaħ għallordni għandu joqgħod bilqiegħda kemmil darba ma jitħalliex jispjega ruħu."

IsSedja rriferiet ukoll għallOrdinanza dwar ilPrivileġġi u sSetgħat talKamra tadDeputati, Kap. 113, senjatament lartikolu 11 subinċiż (4) paragrafi (d) u (j) li jgħidu li jkun reat kontra dan lAtt:

"(d) kull min jaħbat għal Membru, ifixklu jew jinsultah filwaqt li jkun sejjer jew ġej lura millKamra jew minħabba ddmirijiet tiegħu filKamra, jew kull min, b'forza, b'insult jew b'theddid, ifittex li jġiegħel Membru illi jiddikjara ruħu favur jew kontra proposta jew xi ħaġa li tkun għadha miexja jew li tkun sejra tinġieb quddiem ilKamra;

(j) ilpubblikazzjoni ta' kull libell li jagħti malafama lilliSpeaker jew lil xi membru li tolqot xi ħaġa magħmula minnu jew li ntqalet minnu bħala Speaker jew bħala Membru filKamra jew f'kumitat tagħha;"

Dan talaħħar insibuh ukoll flErskine May Parliamentary Practice (24 edizzjoni) f'paġna 263, u nikkwota:

IsSedja hawnhekk tixtieq tirrileva li millqari ta' dawn iddispożizzjonijiet, ittweet inkwistjoni jista' jitqies bħala li huwa derogatorju u malafamanti filkonfront talpersuna li għalkemm mhux imsemmija b'isimha dwarha kien qed isir ilkumment.

IsSedja ħadet nota wkoll tattalba għal stqarrija ministerjali li lOnor.

Jason Azzopardi kien għamel fisSeduta 141 tat8 ta' Ottubru 2018 meta qal hekk:

JASON AZZOPARDI: Mr Speaker, nixtieq nistaqsi lillGvern: In vista talaħbarijiet li ħarġu nofs siegħa ilu, fuq issit talgazzetta La Repubblica, li lMinistru Chris Cardona qed jiġi kkwotat li filfatt kien iltaqa' ma' wieħed millakkużati flomiċidiju ta' Daphne Caruana Galizia f'bachelor's party f'Ġunju tassena li għaddiet, kif ukoll telefonata li kien hemm minn fuel smuggler eżatt kif qata' minn ma' Daphne Caruana Galizia f'Ottubru 2016, wara ċempel lillMinistru Cardona, u wara lil Alfred Degiorgio illum akkużat, jekk ilGvern huwiex se jagħmel stqarrija ministerjali fuq dawn laffarijiet li huma ta' portata nazzjonali."

Kif esprimiet diversi drabi f'rulings preċedenti filkonfront ta' Membri tażżewġ naħat talKamra, isSedja qiegħda terġa' tenfasizza li hija marbuta blistess Ordnijiet Permanenti u lOrdinanza dwar ilPrivileġġi u sSetgħat talKamra meta tiġi kemm biex tippresiedi filKamra, kif ukoll biex tiddeċiedi dwar punti li jitqajmu millOnorevoli Membri minn żmien għal żmien.

Dan, isSedja qed tgħidu peress li skont listess Ordnijiet Permanenti u lKap.

113, ilkummenti li dwarhom tkun qed issir oġġezzjoni jridu jkunu indirizzati lejn persuna identifikabbli minn fost ilMembri talKamra.

F'dan irrigward se tagħmel referenza għal ruling li kien ingħata għal talba li kienet saret millOnor.

"Sabiex isSedja tasal għal dak li ntalab millOnor.

Mario de Marco, jiġifieri biex tara jekk hemmx ilħtieġa li lMinistru Refalo jissostanzja dak li qal, isSedja tagħmel riferenza prinċipalment għal dak li hemm f'artiklu 11, subinċiż (4), paragrafu (b) talOrdinanza dwar ilPrivileġġi u sSetgħat talKamra tadDeputati, Kap. 113, u nikkwota:

"kull insult jew nuqqas ta' qima lillpersuna li tkun tippresiedi laqgħa talKamra jew ta' xi Kumitat tagħha u kull insult jew nuqqas ta' qima lil wieħed millMembri talKamra, ukoll jekk dak ilMembru ma jkunx preżenti filwaqt talinsult jew tannuqqas ta' qima, meta filkaż ilwieħed jew lieħor linsult jew innuqqas ta' qima jsiru quddiem ilKamra jew ta' xi Kumitat tagħha waqt xi laqgħa tagħhom".

Illiġi hawnhekk tagħmilha ċara li biex dak li jkun qal Membru, f'dan ilkaż allura dak li qal lOnor.

Anton Refalo, jitqies bħala insult, irid ikun insult li jkun indirizzat lejn persuna identifikabbli bħala Membru ta' din ilKamra.

Filfatt illiġi tgħid "lil wieħed millMembri talKamra", jiġifieri lpersuna trid tiġi identifikata.

Dan joħroġ ukoll ċar minn artiklu 252(1) talKodiċi Kriminali fejn jingħad li linġurja trid tkun indirizzata lejn persuna identifikabbli, u nikkwota:

"Kull min, bilħsieb li jtellef jew inaqqas ilġieħ ta' xi ħadd, iweġġgħu bi kliem, b'ġesti, b'kitba, b'disinji jew b'xi mod ieħor, jeħel, meta jinsab ħati, ilpiena ta' priġunerija għal żmien mhux aktar minn tliet xhur jew ilmulta.".

Filkaż li għandna quddiemna, lOnor.

Chris Said qal li huwa sema' lillOnor.

Anton Refalo jgħid iddiskors "ġuramenti foloz" off mike, filwaqt li jindirizza linnaħa talKamra fejn hemm lOppożizzjoni u fejn kien hemm numru sostanzjali ta' Membri preżenti.

Chris Said, għamel lOnor.

Anton Refalo, as such ut sic ma jikkwalifikax bħala insult lil xi persuna partikolari identifikabbli minn dawk preżenti."

Għaldaqstant, f'dan irrigward u f'dan il-każ isSedja se tara jekk dak li kiteb lOnor.

Azzopardi fittweet jistax jinftiehem b'mod li kien qed jagħmel riferenza għal Membru Parlamentari partikolari.

IsSedja tinnota li għalkemm ma kienx qed jgħid b'mod dirett x'kien ġara filKamra, effettivament b'dak li kiteb lOnor.

Azzopardi fittweet ftit minuti wara - preċiżament fis7.35 p.m., wara li ntemm ilħin talAġġornament tasSeduta tal10 ta' Ottubru 2018 - u ċjoè:

"Ilejla stajtu taraw kif iġib ruħu lkorrott u dak li jiekol ilkirxa malqattiela: ma jħallix jitkellem lil min jikxef ilgideb u lħażen tiegħu.",

kien qed jagħmel riferenza b'mod indirett għal dak li seħħ filħin ta' dan listess Aġġornament.

Bla dubju, għal kull min kien preżenti għasSeduta tal10 ta' Ottubru 2018 jew kien qed isegwi listazzjon talParlament, b'dan ittweet fehem li lOnor.

Azzopardi kien qiegħed jirriferi għal Membru partikolari li kien qed iqajjem numru ta' points of order waqt iddiskors talOnor.

Simon Busuttil filħin talAġġornament; listess Membru li lOnor.

Azzopardi kien irrifera għalih fisSeduta 141 tat8 ta' Ottubru 2018 fuq ċitata filkontest talinvestigazzjonijiet li għaddejjin dwar ilqtil tasSinjura Daphne Caruana Galizia.

Biex tasal għal deċiżjoni dwar jekk ittweet talOnor.

Azzopardi jistax jinftiehem li qed jirriferi għal xi Membru talKamra, isSedja rriferiet ukoll għal dak kollu li ġara flAġġornament tasSeduta tal10 ta' Ottubru 2018.

F'dan leżerċizzju sSedja ħadet nota taddiversi Membri Parlamentari li qajmu points of order waqt li lOnor.

Simon Busuttil kien qed jindirizza lKamra, b'mod manifest ilMinistru Chris Cardona, lOnor.

Edward Zammit Lewis - f'okkażjoni waħda - u jinstema' wkoll lOnor.

Off mic jinstemgħu wkoll lOnor.

Rosianne Cutajar u lOnor.

IsSedja nnotat li preżenti waqt ilħin kollu ta' dan lAġġornament kien hemm ukoll lOnor.

Jason Azzopardi u lOnor.

IsSedja nnotat ukoll li lOnor.

Chris Cardona kien fost liktar Membri li beda jqajjem points of order u jinterrompi, tant li f'mument minnhom idDeputy Speaker talbet sabiex jintefa lmicrophone talOnor.

Cardona, u f'mument ieħor qaltlu sabiex jikkontrolla ruħu għaliex kien se jkollha titolbu jirtira millKamra.

IsSedja semgħet ukoll lillOnor.

Simon Busuttil jagħmel riferenza għallMinistru Cardona meta lisSedja qalilha dan li ġej:

SIMON BUSUTTIL: Sinjura President, qed jimpressjonani ħafna lMinistru Cardona llejla!

Vera qed jimpressjonani!"

u aktar tard jgħid ukoll:

SIMON BUSUTTIL: Infakkar lillMinistru Cardona li hawnhekk la qegħdin bachelor's party u lanqas burdell!".

IsSedja qieset dak li ntqal flAġġornament hawn fuq ċitat ukoll fiddawl tattalba għallistqarrija ministerjali li saret millOnor.

Jason Azzopardi jumejn qabel filParlament.

Abbażi ta' dan, isSedja qed tasal għallkonklużjoni li allura ttweet talistess Onor. Azzopardi ma kienx wieħed ġeneriku - kif kien ilkaż firruling imsemmi aktar 'il fuq - iżda kien qed jirriferi għal Membru Parlamentari identifikabbli, ilMinistru Chris Cardona.

Għaldaqstant, fiddawl talOrdnijiet u dispożizzjonijiet hawn fuq ċitati, kif ukoll fiddawl ta' kif kienet obbligata tiddeċiedi sSedja firruling imsemmi, din isSedja qiegħda tiddeċiedi li lkliem kontenut fittweet imur kontra lOrdni Permanenti numru 60 u li lkaż imqajjem jammonta għal prima facie ksur ta' privileġġ taħt lartikolu 11 talOrdinanza dwar ilPrivileġġi u sSetgħat talKamra, Kap 113.

Minkejja dan, abbażi ta' dak li jgħid lOrdni Permanenti 61, isSedja hija lesta li tirrevedi ddeċiżjoni tagħha kemmil darba lOnor.

Azzopardi - li preżentement mhux qiegħed hawnhekk - joffri apoloġija għallużu talkliem użat fittweet inkwistjoni, għassodisfazzjon talKamra.

INFORMAZZJONI MILL-ISPEAKER

L-ISPEAKER: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Korrispondenza li s-Sedja rċeviet mingħand l-Ombudsman datata 16 ta' Ottubru 2018 dwar il-każ tas-Sinjura Maryanne Spiteri b'riferenza għar-riżultat tal-interviews għall-kariga ta' Principal fis-Servizz Pubbliku.

TWEĠIBIET ORALI

UFFIĊĊJU TAL-PRIM MINISTRU – INGAĠĠ TA' KONSULENTI

L-ONOR.

Jason Azzopardi) staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jelenka l-ismijiet u l-ħlasijiet rispettivi ta' kull konsulent ingaġġat minn kull entità li għaliha hu responsabbli?

JULIA FARRUGIA PORTELLI (Segretarju Parlamentari għar-Riformi, Ċittadinanza u Simplifikazzjoni tal-Proġetti Amministrattivi) (f'isem il-Prim Ministru): Qed inpoġġi t-tagħrif fuq il-Mejda tal-Kamra.

L-ISPEAKER: L-Onor.

BYRON CAMILLERI: Sur President, nixtieq nirreferi lis-Segretarju Parlamentari għal stqarrija li ħarġet dan l-aħħar, liema stqarrija tirrigwarda suġġett kontroversjali li aħna hawn ġew forsi jista' jkollna opinjonijiet differenti dwaru, però jien se nirriferi għal dik il-parti tal-istqarrija li naħseb li jaqbel magħha kulħadd, ċjoè dik il-parti li titkellem dwar il-programm Exit.

Tista' s-Segretarju Parlamentari tagħti aktar informazzjoni lil din il-Kamra dwar dan il-programm?

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari Julia Farrugia Portelli.

JULIA FARRUGIA PORTELLI: Sur President, dak li ħabbarna nhar is-Sibt li għadda huwa parti minn proċess li ma bediex issa.

Fl-elezzjoni ġenerali li għaddiet, wara l-wegħda elettorali li kien għamel, il-Gvern ingħata mandat li mhux biss jiddiskuti s-suġġett tal-prostituzzjoni iżda wkoll imur lil hinn minn hekk.

Fil-fatt l-aħħar manifest elettorali tal-Partit Laburista jgħid b'mod ċar li għandna nsibu mekkaniżmi biex bihom ngħinu lill-vittmi, kemm fil-każ ta' prostituzzjoni kif ukoll fil-każ ta' traffikar uman.

Matul din l-aħħar sena u nofs aħna tkellimna ma' diversi stakeholders u anke ma' nies li qegħdin fiċ-ċirku tal-prostituzzjoni, u l-aktar ħaġa li jgħidulek in-nies li messew mal-prostituzzjoni hija kemm hu diffiċli li jieqfu minn dak li qegħdin jagħmlu.

Dan għal raġunijiet differenti.

Pereżempju, fost il-biżgħat li jsemmulek, dawn jgħidulek li jekk jieqfu minn dan ix-xogħol, ma jafux x'tip ta' xogħol ieħor jistgħu jagħmlu għax huma trabbew f'dik il-ħajja, jiġifieri jkunu raw lil ommhom u nannithom jagħmlu dak ix-xogħol.

Kif għedt diġà, aħna tkellimna wkoll ma' stakeholders li jaħdmu direttament mal-prostituti, fosthom ma' dawk in-nies li qed jagħtu ħajjithom biex jgħinu lil min hu mdaħħal fil-prostituzzjoni.

Qed nirreferi għan-nies li jmexxu Dar Hosea, li nixtieq insellmilhom minn hawnhekk.

Bħala Gvern aħna nħossu li wasal iż-żmien li ninvestu fl-ewwel parti tal-programm Exit, u għalhekk qed nagħtu l-kelma tagħna li għall-ewwel darba matul ix-xhur li ġejjin aħna, bħala Gvern, flimkien ma' Dar Hosea, se naraw li jinbeda dan il-programm, li ta' min jgħid li se jkun iffinanzjat kompletament mill-Istat.

Il-ħsieb tagħna hu li l-programm Exit jinbeda fil-Faċilità Korrettiva ta' Kordin, u dan billi dawk li qegħdin jiskontaw sentenza b'rabta mal-prostituzzjoni jew inkella dawk il-priġunieri li xi darba jew oħra missew mal-prostituzzjoni - jiġifieri mhux neċessarjament qegħdin il-ħabs fuq hekk - jingħataw l-iskills neċessarji permezz ta' modules li jkunu qed jitmexxew mill-esperti ta' Dar Hosea.

Aħna ddeċidejna li l-programm Exit jitmexxa proprju min-nies ta' Dar Hosea għax nemmnu li huma għandhom the right knowledge and the right expertise.

B'hekk lil dawn in-nies se nkunu qed nagħtuhom ftit mill-ħafna għodda li għandhom bżonn biex iqumu fuq saqajhom ġaladarba huma joħorġu mill-ħabs.

L-ISPEAKER: L-Onor.

HERMANN SCHIAVONE: Sur President, bħalissa fi Brussell għaddej summit li fih qed jiġi diskuss Brexit, u donnu li l-probabbiltajiet li jkun hemm deal dejjem qed jonqsu.

Bħalissa l-gvernijiet Ewropej qegħdin jippreparaw il-pożizzjonijiet tal-pajjiżi rispettivi u jinformaw lill-poplu dwar l-eventwalità li ma jkunx hemm qbil.

Tista' s-Segretarju Parlamentari tgħid jekk il-Gvern Malti huwiex qed jagħmel dawn il-preparamenti u jekk huwiex beħsiebu jinforma lill-poplu dwar l-arranġamenti li qed isiru?

Fil-fatt proprju ftit tal-minuti ilu għadha kif ħarġet l-aħbar li Franza tellgħet fuq il-website numru ta' direttivi lill-poplu biex fl-eventwalità li ma jkunx hemm qbil ikun jista' jimxi magħhom.

Schiavone, dan il-qasam ma jaqax direttament taħt il-portafoll tiegħi, però hawn kollegi preżenti li jistgħu jidħlu fid-dettall ta' dan is-suġġett b'mod tekniku.

Li nista' ngħid jien hu li l-Gvern qed isegwi mill-qrib il-ħidma li qed issir f'dan il-qasam, anke permezz ta' kumitat tekniku li hu ffokat dwar dan is-suġġett.

Kienu komunikati wkoll mekkaniżmi differenti ta' kif dawk il-Maltin li jaħdmu u jgħixu l-Ingilterra għandhom jaġġustaw irwieħhom għal tali bidla.

L-ISPEAKER: L-Onor.

BYRON CAMILLERI: Sur President, jista' jkun li ċrieki ta' prostituzzjoni jew ta' human trafficking ikunu għaddejjin minn pajjiżna kif ukoll minn pajjiżi oħra Ewropej, u parti mir-responsabbiltà ta' Identity Malta hi li jekk ikun hemm xi abbuż, mhux biss dwar human trafficking imma dwar kwalunkwe abbuż ieħor, din ikollha persuni mħarrġin biex tara li kemm jista' jkun min ikun qed iwettaq dawk l-abbużi jiġi rrapportat lill-Pulizija u lill-awtoritajiet kompetenti.

Tista' s-Segretarju Parlamentari tinforma lill-Kamra dwar ix-xogħol li jsir f'dan ir-rigward?

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari Julia Farrugia Portelli.

JULIA FARRUGIA PORTELLI: Fil-fatt din il-mistoqsija tikkonċerna wegħda elettorali oħra tal-Partit Laburista qabel l-aħħar elezzjoni ġenerali.

Kif għedt meta kont qed nirrispondi l-mistoqsija preċedenti tal-Onor.

Byron Camilleri, il-Gvern huwa mpenjat biex l-ewwel u qabel kollox jaħdem fuq mekkaniżmi li jgħinu lil min jisfa vittma ta' traffikar uman, u hawnhekk nixtieq nagħti overview qasira ħafna dwar dak li sar s'issa.

Mill-applikazzjonijiet ta' xogħol li saru minn ħaddiema Maltin u barranin bdejna naraw li l-maġġoranza ta' dawn l-applikazzjonijiet kienu ta' ħaddiema li ġejjin minn pajjiżi barranin u allura ħassejna l-ħtieġa li lill-ħaddiema ta' Identity Malta, li huma hands-on u li jkunu huma li jagħmlu l-ewwel kuntatt ma' dawn il-persuni, nagħtuhom taħriġ li jkun speċjalizzat.

Ġibna esperti li wħud minnhom kienu anke involuti f'ħidma investigattiva barra minn Malta, fosthom minn Scotland Yard, u dawn spjegaw pass pass lill-ħaddiema tagħna x'inhuma l-ewwel sinjali li wieħed jista' jara f'persuna li tkun vittma.

Għal dan it-taħriġ aħna nżilna mal-ħaddiema għax ridna nibagħtu messaġġ ċar li għalkemm din hija waħda mill-aktar sitwazzjonijiet li wieħed jibża' minnha minħabba li, kif nafu, dawn huma ċrieki li fl-aħħar mill-aħħar qegħdin jagħmlu miljuni ta' ewro, aħna qegħdin hemm spalla ma' spalla mal-ħaddiema tagħna.

Fil-fatt nixtieq nieħu din l-opportunità biex nirringrazzja minn hawnhekk lill-ħaddiema ta' Identity Malta għax fl-ewwel ftit xhur wara dan it-taħriġ intensiv li ħadu kienu identifikati l-ewwel 14-il persuna li potenzjalment kienu f'ċirku ta' traffikar u li bħalissa għaddejjin proċeduri fil-qorti b'rabta ma' dan il-każ.

Sur President, jien tkellimt ukoll mal-Membri tan-naħa l-oħra tal-Kamra f'dan ir-rigward, fosthom mal-Onor.

Claudette Buttigieg li tinsab preżenti hawnhekk.

Fil-fatt sal-ġimgħa l-oħra stess konna qegħdin nitkellmu fuq hekk, u jiena wegħidt l-impenn tiegħi min-naħa tal-Gvern biex meta fil-ġimgħat li ġejjin ikollna l-ewwel draft dwar fejn sejrin bħala pajjiż f'din ir-riforma, inkunu spalla ma' spalla mal-Oppożizzjoni għax aħna l-Membri ta' din il-Kamra jrid ikollna front wieħed komuni.

Illum, għall-ewwel darba f'pajjiżna, għandna sitwazzjoni fejn l-entitajiet kollha tal-Gvern huma miġbura madwar mejda biex ifasslu flimkien l-ewwel pjan nazzjonali kontra t-traffikar uman.

Kif semmejna f'diversi ċirkostanzi oħra, jien nixtieq nara mekkaniżmu li bih il-poplu Malti u Għawdxi għall-ewwel darba jkollu l-opportunità li jara x'inhuma s-sinjali tat-traffikar uman billi nagħmlu kampanja li tkun iffokata proprju fuq hekk b'mekkaniżmu u b'helplines, eċċ. ta' fejn wieħed jista' jirrapporta.

Sfortunatament uħud mil-liġijiet ta' pajjiżna mhumiex aġġornati u allura aħna rridu nipprovdu mekkaniżmu biex jekk hemm vittma li għandha bżonn tingħata identità ġdida minħabba li tkun kixfet ċrieki ta' traffikar uman, wara li nagħtuha isem ġdid u nagħmlulha passaport ġdid jew karta tal-identità ġdida, imbagħad irridu naraw li ma nitfgħuhiex fil-villaġġ ta' maġenbna għax inkella llum jew għada din tista' tiltaqa' mal-aggressur jew ma' min ikun ittraffikaha.

Għalhekk aħna rridu mekkaniżmu fejn ikollna witness' protection programme b'saħħtu fil-veru sens tal-kelma.

L-ISPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: L-ewwel nett, Sur President, nixtieq nikkonferma li jien u s-Segretarju Parlamentari Julia Farrugia Portelli diġà tkellimna ftit bejnietna, u dik kienet xi ħaġa pożittiva, għalkemm ovvjament għad fadlilna ħafna x'niddiskutu.

Però ġaladarba saret mistoqsija dwar it-traffikar tal-persuni, nixtieq ngħaddi rimarka żgħira.

Peress li r-rapport li kien ħareġ mill-United States Department of State (U.S. Department of State) kien qal li Malta għad jonqosha ħafna x'tagħmel f'dan ir-rigward, tista' s-Segretarju Parlamentari tgħidilna x'qed isir min-naħa tal-Gvern dwar dak li għandu x'jaqsam ma' traffikar tal-persuni?

U wara dak li ħareġ ukoll minn konferenza li saret riċentement fl-Università u li għaliha konna preżenti t-tnejn li aħna, x'qed isir fuq it-traffikar intern tal-persuni?

Hawnhekk ta' min jgħid li waqt din il-konferenza ħareġ b'mod ċar li f'pajjiżna qed isir traffikar ta' persuni, speċjalment f'dak li għandu x'jaqsam ma' pimps, li prattikament qed ipartu u jinnegozjaw persuni li huma mdaħħla fil-prostituzzjoni.

Issemmew ukoll il-gentlemen's clubs - li ma tantx huma gentlemanly at all - u allura m'hemmx dubju li wieħed irid jara ftit x'qed jiġri f'pajjiżna minn dawn il-lati.

Jekk jogħġobha, tista' s-Segretarju Parlamentari twieġeb dwar dan?

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari Julia Farrugia Portelli.

JULIA FARRUGIA PORTELLI: Dawn huma mistoqsijiet tajbin ħafna li m'għandniex niddiskutuhom f'din il-Kamra biss imma għandna nwessgħu d-diskussjoni dwarhom mal-pubbliku inġenerali.

X'messaġġ irridu nagħtu bħala pajjiż u bħala soċjetà b'saħħitha li tgħid "le" għal valuri mkissrin u mnawrin?

Ħalli nibda billi nwieġeb mistoqsija mistoqsija.

Ġustament l-Onor.

Buttigieg għamlet referenza għall-fatt li kull sena l-Istat Amerikan joħroġ ir-rapport li rreferiet għalih.

F'dak ir-rapport hemm affarijiet illi jekk inti Maltija u għandek għal qalbek il-valuri li aħna tant nemmnu fihom, dawn l-affarijiet se jdarrsuk.

Għalhekk l-ewwel ħaġa li għamilt is-sena li għaddiet kienet li tkellimt man-nies li jiktbu dan ir-rapport, li kienu qegħdin f'laqgħa magħna fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru, u għamilt mistoqsijiet li, fl-opinjoni tiegħi, huma serji anke abbażi ta' dak li kien iddikjarat.

Pereżempju fost affarijiet oħra kien iddikjarat li jiġu traffikati tfal minn Malta.

Dakinhar jien kont ċara u għedtilhom li jekk jafu b'xi każijiet fejn Malta qed tintuża għal dan il-għan, huma fl-obbligu li jagħmlu rapporti lill-Pulizija.

Fil-fatt jekk inħarsu lejn ir-rapporti ta' qabel dawk, li ħarġu proprju ftit tax-xhur ilu, ninnotaw li kien hemm korrezzjoni jew emenda f'dak is-sens jiġifieri li l-lingwaġġ u n-narrattiva li kienet tintuża qabel ġiet ikkoreġuta.

Anke l-kliem li qed jintuża għad-definizzjoni ta' "traffikar" mhuwiex dak it-traffikar li nafu aħna fil-forma klassika tiegħu, imma jista' jagħti l-każ li l-kelma "traffikar" qed tiġi interpretata wkoll bħala traffikar minn kamra għal oħra jew minn hawnhekk għal faċċata għax dak ukoll huwa kklassifikat bħala traffikar.

Tajjeb li nenfasizza - u nkun ċara - li m'iniex qed ngħid li dan huwa tajjeb.

Jien nemmen li dawn it-tip ta' taħditiet u l-impenn li qegħdin nuru aħna bħala Gvern, li nagħtuhom overview dwar il-ħsibijiet tagħna, dwar fejn irridu mmorru aħna bħala pajjiż u dwar kif il-maġġoranza assoluta tal-istakeholders li ltqajna magħhom ..

Għax ikun tajjeb li ngħid, Sur President, li jien kelli għażla quddiemi.

Kieku ridt stajt nagħmel laqgħa waħda, inlaqqa' 500 ruħ, - wieħed għal kull entità - nagħmlu laqgħa ta' siegħa, sagħtejn, tlieta u kulħadd hotchpotch jargumenta ma' xulxin.

Madanakollu t-triq li għażilna kienet li ninvestu f'one-on-one meetings.

Kif jaf kulħadd, dan jieħu aktar ħin u enerġija, imma b'hekk kull stakeholder kellu ċ-ċans li jagħmel diskussjoni b'saħħitha verament.

Ta' min jgħid li aħna għamilna għexieren minn dawn il-meetings tant li bqajna għaddejjin anke matul is-sajf.

Kif spjegajt lil din il-Kamra, jien irrid mekkaniżmi anke fuq il-gentlemen's clubs, biex ma naħrabx mill-mistoqsija.

Jien m'iniex qiegħda hawn biex nipponta subgħajja lejn xi ħadd imma hemm bżonn li dak li sar fl-imgħoddi taħt Amministrazzjoni Nazzjonalista meta fetħu l-ewwel gentlemen's clubs, li nfetħu taħt il-qasam tal-catering, jiġi rrranġat.

Jien nistaqsi: Se nibqgħu ngħidu li dawn jaqgħu taħt il-qasam tal-catering?

X'qegħdin ibigħu, il-muffins jew id-doughnuts?

M'hemmx dubju li għandna bżonn nirriformaw u naġġustaw anke dak kollu li jirrigwarda l-gentlemen's clubs.

Nirringrazzjak.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-Mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti u nsejjaħ lill-Ministru Chris Cardona.

TQEGĦID TA' KARTI

CHRIS CARDONA (Ministru għall-Ekonomija, l-Investiment u n-Negozji ż-Żgħar): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar konsulenti ingaġġati ma' entitajiet fid-dekasteru li għalih hu responsabbli l-Ministru għall-Ekonomija, l-Investiment u n-Negozji Żgħar, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 4302.

L-ISPEAKER: Grazzi.

EVARIST BARTOLO (Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Informazzjoni addizzjonali għall-mistoqsija parlamentari numru 7133 li turi l-għadd ta' studenti fi skejjel primarji u sekondarji, li bbenefikaw mill-inizjattiva tas-sajf relatata mal-assenteiżmu, fis-snin bejn l-2016 u l-2018; u

Tagħrif dwar konsulenti ingaġġati ma' entitajiet fid-dekasteru li għalih hu responsabbli l-Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 4303.

L-ISPEAKER: Grazzi.

MICHAEL FARRUGIA (Ministru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar il-proġetti ta' natura kapitali li saru fil-Faċilità Korrettiva ta' Kordin matul l-2018, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 7163.

L-ISPEAKER: Grazzi.

JOSÈ HERRERA (Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 330 tal2018 – Regolamenti tal-2018 li jirrevokaw ir-Regolamenti dwar prodotti għall-Ħarsien tal-Pjanti; u

Avviż Legali Nru 331 tal2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar l-Implimentazzjoni tar-Regolamenti dwar prodotti għall-Ħarsien tal-Pjanti.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet.

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI BIEX JEMENDA LIĠIJIET KRIMINALI DWAR

IT-TERRORIŻMU

OWEN BONNICI (Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali): Sur President, nipproponi l-Ewwel Qari tal-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att tal-2018 biex jemenda Liġijiet Kriminali dwar it-Terroriżmu".

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Il-mistoqsija hija li l-Abbozz ta' Liġi biex jemenda Liġijiet Kriminali dwar it-Terroriżmu jkun moqri l-Ewwel Darba.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

ABBOZZ TA' LIĠI BIEX JEMENDA

L-ATT DWAR IL-PATRIMONJU KULTURALI

OWEN BONNICI: Sur President, nipproponi l-Ewwel Qari tal-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar il-Patrimonju Kulturali, Kap. 445".

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Il-mistoqsija hija li l-Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Att dwar il-Patrimonju Kulturali jkun moqri l-Ewwel Darba.

ABBOZZ TA' LIĠI BIEX JEMENDA L-ATT DWAR KUNSILLI LOKALI

SILVIO PARNIS (Segretarju Parlamentari għall-Gvern Lokali u Komunitajiet): Sur President, f'isem il-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali nipproponi l-Ewwel Qari tal-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar Kunsilli Lokali, Kap. 363, biex jipprovdi sabiex persuni li għalqu sittax-il sena jkunu jistgħu jwettqu l-funzjoni ta' Assistent Kummissarju Elettorali waqt l-Elezzjonijiet tal-Kunsilli Lokali".

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Il-mistoqsija hija li l-Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Att dwar Kunsilli Lokali jkun moqri l-Ewwel Darba.

PERMESS TAL-KAMRA

CHRIS FEARNE (Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa): Sur President, nitlob il-permess sabiex inressaq mozzjoni mingħajr avviż.

L-ISPEAKER: Hawn permess?

Il-permess ingħata.

L-ISPEAKER: Id-Deputat Prim Ministru.

MOZZJONI TA' PROĊEDURA LI TIRREGOLA S-SEDUTI KONNESSI MAL-ESTIMI ĠENERALI 2019 U

L-ESTIMI SUPPLIMENTARI 2018

Illi minkejja kull provvediment ieħor fl-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra u riżoluzzjonijiet oħra approvati mill-Kamra, dan li ġej għandu jirregola l-proċedura dwar l-Estimi Ġenerali tal-Ispiża għas-sena 2019 u dwar l-Estimi Supplimentari tal-Ispiża għas-sena 2018.

A. Provvedimenti Ġenerali

Illi jkunu jistgħu jittieħdu aktar minn seba' seduti għall-konsiderazzjoni tal-Estimi Ġenerali fil-Kumitat ta' Provvista (Ordni Permanenti Nru 71 (3) (ċ)).

Illi l-Kamra tista' tiltaqa' filgħodu, wara nofsinhar u filgħaxija fl-istess jum.

Illi matul il-jiem tad-dibattiti dwar l-Estimi Ġenerali 2019, kif ukoll fil-jiem tal-Kumitat ta' Provvista għall-Estimi Ġenerali 2019, u l-Estimi Supplimentari għas-sena 2018, il-ħin li fih għandha tiltaqa' l-Kamra hu kif ġej:

(i) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Ministeru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali, ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat bid-dibattitu jibda fid-9.00 am u jispiċċa f'nofsinhar.

Is-seduta tkun mingħajr mistoqsijiet u l-ħin tal-aġġornament ma jitteħidx;

(ii) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Ministeru għall-Finanzi, ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat bid-dibattitu jibda fis-2.00 pm u jispiċċa fil-5.00 pm. Is-seduta tkun mingħajr mistoqsijiet u l-ħin tal-aġġornament ma jitteħidx;

(iii) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Ministeru għall-Ekonomija, l-Investiment u n-Negozji ż-Żgħar, ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat bid-dibattitu jibda fis-6.30 pm u jispiċċa fid-9.30 pm. Il-Kamra tiltaqa' fis-6.00 pm, il-mistoqsijiet jistgħu jiġu magħmula lill-Ministri sa mhux aktar tard mis-6.30 pm u l-ħin tal-aġġornament ma jitteħidx;

(iv) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Uffiċċju tal-Prim Ministru, ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn ħames sigħat bid-dibattitu jibda fid-9.00 am u jispiċċa fis-2.00 pm. Is-seduta tkun mingħajr mistoqsijiet u l-ħin tal-aġġornament ma jitteħidx;

(v) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Ministeru għat-Turiżmu, ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat bid-dibattitu jibda fis-6.30 pm u jispiċċa fid-9.30 pm. Il-Kamra tiltaqa' fis-6.00 pm, il-mistoqsijiet jistgħu jiġu magħmula lill-Ministri sa mhux aktar tard mis-6.30 pm u l-ħin tal-aġġornament ma jitteħidx;

(vi) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Ministeru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali, ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat bid-dibattitu jibda fid-9.00 am u jispiċċa f'nofsinhar.

(vii) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Ministeru għall-Affarijiet Barranin u Promozzjoni tal-Kummerċ, ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat bid-dibattitu jibda fl-4.30 pm u jispiċċa fis-7.30 pm. Il-Kamra tiltaqa' fl-4.00 pm, il-mistoqsijiet jistgħu jiġu magħmula lill-Ministri sa mhux aktar tard mill-4.30 pm u l-ħin tal-aġġornament ma jitteħidx;

(viii) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Ministeru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol, ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat bid-dibattitu jibda fid-9.00 am u jispiċċa f'nofsinhar.

(ix) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Ministeru għall-Affarijiet Ewropej u l-Ugwaljanza, ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat bid-dibattitu jibda fis-2.00 pm u jispiċċa fil-5.00 pm. Is-seduta tkun mingħajr mistoqsijiet u l-ħin tal-aġġornament ma jitteħidx;

(x) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Ministeru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima, ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat bid-dibattitu jibda fis-6.30 pm u jispiċċa fid-9.30 pm. Il-Kamra tiltaqa' fis-6.00 pm, il-mistoqsijiet jistgħu jiġu magħmula lill-Ministri sa mhux aktar tard mis-6.30 pm u l-ħin tal-aġġornament ma jitteħidx;

(xi) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Ministeru għas-Saħħa, ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat bid-dibattitu jibda fid-9.00 am u jispiċċa f'nofsinhar.

(xii) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Ministeru għall-Enerġija u l-Immaniġġjar tal-Ilma, ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat bid-dibattitu jibda fis-2.00 pm u jispiċċa fil-5.00 pm. Is-seduta tkun mingħajr mistoqsijiet u l-ħin tal-aġġornament ma jitteħidx;

(xiii) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Ministeru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali, ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat bid-dibattitu jibda fis-6.30 pm u jispiċċa fid-9.30 pm. Il-Kamra tiltaqa' fis-6.00 pm, il-mistoqsijiet jistgħu jiġu magħmula lill-Ministri sa mhux aktar tard mis-6.30 pm u l-ħin tal-aġġornament ma jitteħidx;

(xiv) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Ministeru għal Għawdex ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat bid-dibattitu jibda fid-9.00 am u jispiċċa f'nofsinhar.

(xv) fil-ġurnata mħollija għad-diskussjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Ministeru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali, ix-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat bid-dibattitu jibda fl-4.30 pm u jispiċċa fis-7.30 pm. Il-Kamra tiltaqa' fl-4.00 pm, il-mistoqsijiet jistgħu jiġu magħmula lill-Ministri sa mhux aktar tard mill-4.30 pm u l-ħin tal-aġġornament ma jitteħidx;

Illi l-ħin li jittieħed għal xi sospensjoni waqt id-diskussjonijiet kollha fuq l-Estimi Ġenerali 2019, Kumitat ta' Provvista, Estimi Supplimentari 2018, kif ukoll waqt iż-żewġ approprjazzjonijiet, għandu jiżdied mal-ħin stabbilit għall-interruzzjoni tax-xogħol.

Illi minbarra t-Tnejn, it-Tlieta u l-Erbgħa, il-Kamra tista' tiltaqa' wkoll il-Ħamis, il-Ġimgħa u s-Sibt, kemm filgħodu, wara nofsinhar u filgħaxija fl-istess jum.

Illi meta l-Kamra tiltaqa' nhar ta' Ħamis, kemm filgħodu, kemm wara nofsinhar u kemm filgħaxija, isir biss xogħol tal-Gvern.

Illi fis-seduti kollha li għandhom x'jaqsmu mal-Estimi Ġenerali 2019 jew l-Estimi Supplimentari 2018, jista' jsir xogħol ieħor tal-Gvern, inklużi mozzjonijiet u riżoluzzjonijiet, kif ikun jidher fuq l-Aġenda, wara li jispiċċa x-xogħol finanzjarju fil-ħin tal-interruzzjoni tax-xogħol u wara li jgħaddi x-xogħol kollu li jkun jidher fuq l-Aġenda, jitressaq l-Aġġornament u l-ħin tal-Aġġornament ma jitteħidx.

Il-ħinijiet u d-dati tad-dibattiti kif spjegati fl-iskeda murija aktar 'l isfel jistgħu jinbidlu bi ftehim milħuq fil-Kamra.

Estimi Ġenerali 2019

Illi jkun hemm żewġ seduti fuq il-mozzjoni biex il-Kamra tmur f'Kumitat ta' Provvista għas-sena 2019; u l-ewwel seduta minn dawn tkun għall-Oppożizzjoni, waqt li t-tieni waħda tkun għall-Gvern; u ż-żewġ seduti jkunu eżenti mil-limiti ta' ħin għad-diskorsi skont l-Ordni Permanenti Nru 49 jew xi riżoluzzjoni oħra.

Il-ħin tal-interruzzjoni tax-xogħol ta' dawn iż-żewġ seduti jkun fit-8.30 pm u l-ewwel votazzjoni tittieħed ħames minuti wara li tintalab, waqt li l-votazzjonijiet l-oħra kollha li jistgħu jintalbu, jittieħdu immedjatament wara.

Il-ħin tal-Aġġornament ta' dawn is-Seduti ma jitteħidx.

Illi fil-jiem tal-Kumitat ta' Provvista:

(i) Kull Ministru jressaq ir-Riżoluzzjonijiet tiegħu fil-Kumitat fil-bidu tad-diskussjoni dwarhom; u mbagħad il-ħin disponibbli għad-diskussjoni jinqasam indaqs bejn Gvern u Oppożizzjoni, bl-aħħar nofs għall-Gvern;

(ii) Fil-ħin tal-interruzzjoni tax-xogħol finanzjarju, id-diskussjoni tiġi meqjusa bħala konkluża salv għal xi rikonsiderazzjoni li jista' jipproponi l-Gvern dakinhar jew f'data ulterjuri sabiex jitressqu emendi għal xi vot jew voti partikolari; u t-tqegħid tal-mistoqsija fuq il-voti tal-estimi kif jidhru fuq l-Aġenda, u fuq l-emendi li jista' jkun hemm għalihom jiġu posposti għal seduta/i li d-dati tagħhom jiġu deċiżi mill-Gvern, f'liema seduta/i Ministru jista' wkoll iressaq emendi li jitqiegħdu għall-vot mingħajr diskussjoni.

(iii) Fis-seduta/i allokati għar-rikonsiderazzjoni ta' xi vot/i jew/u għat-teħid tal-votazzjonijiet u l-emendi li jista' jkun hemm, skont il-paragrafu preċedenti, l-ewwel votazzjoni għandha tittieħed ħames minuti wara li tintalab waqt li l-votazzjonijiet l-oħra, jekk ikun hemm, jittieħdu immedjatament warajha, sakemm ma jkunx hemm ftehim mod ieħor.

Illi l-voti tal-Ministeru fil-Kumitat ta' Provvista jistgħu jittieħdu għad-diskussjoni mhux fl-ordni u fid-dati kif jidhru hawn taħt u iktar minn voti ta' Ministeru wieħed jistgħu jiġu diskussi f'seduta waħda.

Illi matul il-perjodu li fih ikunu qed isiru s-seduti kollha li għandhom x'jaqsmu mal-Estimi Ġenerali 2019, l-Estimi Supplimentari 2018 kif ukoll waqt iż-żewġ approprjazzjonijiet, il-Kamra tista' tiltaqa' wkoll biex isir xogħol ieħor tal-Gvern, inklużi mozzjonijiet u riżoluzzjonijiet, kemm filgħodu, wara nofsinhar u anke filgħaxija, kif ikun jidher fuq l-Aġenda.

DISKORS TAL-BUDGET

It-Tnejn, 22 ta' Ottubru 2018 fis-6.30 pm

RISPOSTA MILL-KAP TAL-OPPOŻIZZJONI

It-Tnejn, 29 ta' Ottubru 2018 mis-6.30 pm sat-8.30 pm

RISPOSTA MILL-PRIM MINISTRU

It-Tlieta, 30 ta' Ottubru 2018 mis-6.30 pm sat-8.30 pm

L-EWWEL JUM

MINISTERU GĦALL-ĠUSTIZZJA, KULTURA U GVERN LOKALI

L-Erbgħa, 31 ta' Ottubru 2018 mid-9.00 am sa nofsinhar

MINISTERU GĦALL-FINANZI

L-Erbgħa, 31 ta' Ottubru 2018 mis-2.00 pm sal-5.00 pm

MINISTERU GĦALL-EKONOMIJA, L-INVESTIMENT U N-NEGOZJI ŻGĦAR

L-Erbgħa, 31 ta' Ottubru 2018 mis-6.30 pm sad-9.30 pm

UFFIĊĊJU TAL-PRIM MINISTRU

Il-Ħamis, 1 ta' Novembru 2018 mid-9.00 am sas-2.00 pm

IL-ĦAMES JUM

MINISTERU GĦAT-TURIŻMU

Il-Ħamis, 1 ta' Novembru 2018 mis-6.30 pm sad-9.30 pm

MINISTERU GĦALL-INTERN U S-SIGURTÀ NAZZJONALI

Il-Ġimgħa, 2 ta' Novembru 2018 mid-9.00 am sa nofsinhar

MINISTERU GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN U L-PROMOZZJONI TAL-KUMMERĊ

Il-Ġimgħa, 2 ta' Novembru 2018 mill-4.30 pm sas-7.30 pm

MINISTERU GĦALL-EDUKAZZJONI U X-XOGĦOL

It-Tnejn, 5 ta' Novembru 2018 mid-9.00 am sa nofsinhar

MINISTERU GĦALL-AFFARIJIET EWROPEJ U L-UGWALJANZA

It-Tnejn, 5 ta' Novembru 2018 mis-2.00 pm sal-5.00 pm

L-GĦAXAR JUM

MINISTERU GĦALL-AMBJENT, ŻVILUPP SOSTENIBBLI U TIBDIL FIL-KLIMA

It-Tnejn, 5 ta' Novembru 2018 mis-6.30 pm sad-9.30 pm

IL-ĦDAX-IL JUM

MINISTERU GĦAS-SAĦĦA

It-Tlieta, 6 ta' Novembru 2018 mid-9.00 am sa nofsinhar

MINISTERU GĦALL-ENERĠIJA U L-IMMANIĠĠAR TAL-ILMA

It-Tlieta, 6 ta' Novembru 2018 mis-2.00 pm sal-5.00 pm

MINISTERU GĦAT-TRASPORT, INFRASTRUTTURA U PROĠETTI KAPITALI

It-Tlieta, 6 ta' Novembru 2018 mis-6.30 pm sad-9.30 pm

L-ERBATAX-IL JUM

MINISTERU GĦAL GĦAWDEX

L-Erbgħa, 7 ta' Novembru 2018 mid-9.00 am sa nofsinhar

IL-ĦMISTAX-IL JUM

MINISTERU GĦALL-FAMILJA, DRITTIJIET TAT-TFAL U SOLIDARJETÀ SOĊJALI

L-Erbgħa, 7 ta' Novembru 2018 mill-4.30 pm sas-7.30 pm

Voti u Emendi għal Voti relatati mal-Kumitat ta' Provvista

Approprjazzjoni għas-sena 2019 – L-istadji kollha

Estimi Supplimentari 2018 – L-istadji kollha

Data li tiġi deċiża mill-Gvern skont il-paragrafu B.(2)(ii).

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

DAVID AGIUS: Sur President, nifhem li hemm xi dati li jistgħu jinbidlu bi qbil bejn iż-żewġ naħat tal-Kamra.

L-ISPEAKER: L-Onor.

Fil-fatt din qiegħda mniżżla fil-Mozzjoni stess.

L-Oppożizzjoni għamlet talba biex tinbidel xi data minnhom imma għadni qed nistenna risposta dwarha.

Ftit minuti ilu tkellimt ftit mal-Whip tal-Oppożizzjoni dwar dan ukoll.

L-ISPEAKER: Il-Mozzjoni tipprovdi wkoll għal tibdil.

Issa se npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hija l-Mozzjoni kif imressqa u moqrija mid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

L-ISPEAKER: Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA

L-ATT DWAR AWTORITÀ GĦAS-SERVIZZI FINANZJARJI TA' MALTA (EMENDA NRU 2)

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mill-15 ta' Ottubru, 2018.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

L-ISPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

GODFREY FARRUGIA: Sur President, hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq settur li huwa mutur ewlieni fl-ekonomija Maltija, u għaldaqstant għandna responsabbiltà politika li nipproteġu lil dan is-settur.

Qegħdin niddiskutu żewġ Abbozzi ta' Liġi li jipprovdu struttura, responsabbiltajiet u deċiżjonijiet li jekk jiġu implimentati kollha kif suppost, jiġifieri b'korrettezza, għandhom jgħinu lill-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta tkabbar ġieħha.

Sur President, fil-klinika tiegħi jien ta' kuljum nitkellem kontra r-riskji li jkun qed jieħu min ipejjep, u issa ilni nagħmel hekk għal aktar minn 35 sena għax inħoss li dak huwa wieħed mill-obbligi tiegħi bħala tabib.

Għalhekk wieħed għandu jifhem li meta aħna min-naħa tal-Oppożizzjoni, kemm min-naħa tal-Partit Demokratiku kif ukoll min-naħa tal-Partit Nazzjonalista, nitkellmu fuq l-iskrutinju tas-settur finanzjarju tagħna huwa obbligu tagħna li nagħmlu hekk, u b'daqshekk ma nkunux qegħdin nitkellmu kontra Malta.

Issa ejjew ngħiduha kif inhi; illum qed ngħixu f'dinja globalizzata u Malta hija membru sħiħ tal-Unjoni Ewropea.

Dan huwa suq kompetittiv immens, u wħud mill-pajjiżi kbar jgħiru għall-mod kif aħna rnexxielna navvanzaw fih, jiġifieri mingħajr ma trid se jkun hemm kemm skrutinju internazzjonali kif ukoll skrutinju lokali.

Għalhekk jien ma nistax nifhem għalfejn il-Membri min-naħa tal-Gvern jikkritikawna partikolarment meta nqiegħdu lil dan is-settur fl-għajn pubblika ta' din il-Kamra.

Issa hawnhekk irridu noqogħdu attenti wkoll li meta nikkritikaw lil dan is-settur barra minn xtutna ma mmorrux overboard, u din hija xi ħaġa li aħna, min-naħa tal-Partit Demokratiku fl-Oppożizzjoni, qgħadna ferm attenti għaliha.

Hemm linja; irridu nħarsu l-interess ta' Malta imma fejn hemm bżonn nikkritikaw l-aġir u l-għemil tal-Gvern iva, hemmhekk nidħlu romblu.

Jien jiddispjaċini ninnota żewġ affarijiet; il-mod kif il-Gvern irrisponda nonchalantly lill-Kummissjoni Ewropea jew lill-Unjoni Ewropea dwar is-settur finanzjarju tagħna meta kien fil-limelight tagħhom u l-mod kif il-Gvern ipponta subgħajh lejn din in-naħa tal-Kamra, qisna aħna qegħdin nagħmlu xi disprezz lil dan is-settur.

Din is-sena diġà kellna l-opportunità li nagħmlu emenda f'din il-liġi, u nfakkar lil din il-Kamra li fl-aħħar ta' seduta li saret fix-xitwa li għaddiet, f'40 minuta aħna, bħala Gvern u Oppożizzjoni, għamilna bidla f'dan l-istess Abbozz ta' Liġi li kienet tirrikjedi dibattitu aktar b'saħħtu hawnhekk.

Biżżejjed ngħid li b'dik il-bidla ċ-chief executive officer (CEO) tal-MFSA beda jinħatar direttament mingħajr sejħa mill-Prim Ministru.

Dan ma jfissirx li jien m'għandix fiduċja fil-Prim Ministru imma rridu niftakru li anke l-board of governance ta' din l-Awtorità jinħatar mill-Prim Ministru, u allura li jkollok CEO li jinħatar direttament mill-Prim Ministru mingħajr l-ebda sejħa hija xi ħaġa li fid-demokrazija tal-lum ma tgħoddx.

Għall-inqas għandu jkollna d-diċenza li nagħmlu sejħa!

Imma sfortunatament dik hi s-sitwazzjoni tal-lum.

Sur President, din is-sena dħalna fil-Fourth Money Laundering Directive.

Huwa fatt li s-settur tas-servizzi finanzjarji hawn Malta joffri servizzi u opportunitajiet ta' xogħol lil ħafna Maltin u Għawdxin, u għalhekk aħna għandna responsabbiltà politika li nipproteġuh, imma huwa wkoll fatt li pajjiżna għandu quddiemu opportunitajiet kbar ta' żvilupp li tlifniehom.

Permezz ta' Brexit, aħna suppost ġbidna lill-banek 'l hawnhekk, però sfortunatament tlifna opportunitajiet kbar ta' żvilupp.

Aħna nistgħu nikkontribwixxu wkoll biex il-kwalità tal-ħajja ta' kull wieħed u waħda minna f'pajjiżna tkompli togħla u tilħaq l-ogħla livell.

Jien ninnota, Sinjura President, li quddiem dawn l-isfidi aħna, b'mod partikolari aħna li għandna responsabbiltà politika, għandna interess komuni li nagħmlu minn kollox biex negħlbuhom, imma biex dan iseħħ għandu jiġi żgurat li l-awtoritajiet ta' viġilanza jkunu qed jaħdmu b'kompetenza u bi professjonalità, li nkunu qed inħarsu l-istandards, li nkunu qed inħarsu l-good practices, li nkunu qed naraw x'jgħidu l-konvenzjonijiet internazzjonali imma fuq kollox li nkunu qed noperaw mingħajr indħil politiku u mingħajr kull xorta ta' ndħil jew xkiel ieħor.

Meta se nitgħallmu?!

Hemm bżonn li dan l-indħil ma jibqax iseħħ!

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq Awtorità li hija awtonoma u indipendenti, u għaldaqstant jekk timxi għal riħha kapaċi toħroġna anke minn din is-sitwazzjoni li għandna bħalissa fejn is-settur finanzjarju huwa mħares b'mod imċajpar minn swieq internazzjonali oħrajn jew membri sħab tal-Unjoni Ewropea.

Xħin ħarist lejn din il-liġi u kkonsultajt – għax filwaqt li fuq it-tabakk u fuq is-sigaretti jien nifhem sew u m'għandix għalfejn nikkonsulta, ma nistax ngħid l-istess ħaġa fuq is-settur finanzjarju – sibt li l-istruttura li biha qed isiru l-emendi qed tfakkarni f'dak li kien hemm fil-liġi li kellna fl-1994.

Jiġifieri qed ninnota li għal dik li hija struttura qegħdin noqorbu sew għall-good practices li kellna meta kien twaqqaf il-Malta Financial Services Centre (MFSC).

Imma apparti minn hekk m'hemmx dubju li, kif għedt diġà, awtorità indipendenti u awtonoma trid tkun imsaħħa b'kontabbiltà trasparenti filwaqt li r-responsabbiltajiet tagħha għandhom jiġu mħaddma f'waqthom u b'mod effettiv.

Jien ma nixtieqx nerġa' nħares lura u nixtieq li fid-dibattitu ta' din il-liġi nħarsu 'l quddiem ilkoll flimkien, imma ta' min isemmi żewġ okkażjonijiet minħabba l-mod kif jidher li sar indħil u l-affarijiet ma sarux f'waqthom u b'mod effettiv apposta.

Qed nirriferi għall-Pilatus Bank - ikollok issemmih mingħajr ma trid! - kif ukoll għall-mod kif bank ieħor ewlieni – m'iniex se nsemmi ismu biex inkun korrett f'għemili - li kont għamilt mistoqsijiet parlamentari dwaru minħabba li kien magħruf għall-iskorrettezza tiegħu f'pajjiż ieħor li huwa barra l-Unjoni Ewropea imma li qiegħed fl-Ewropa, ġie aċċettat f'pajjiżna minkejja li kellu problemi ta' ħasil ta' flus anke fis-South America.

Il-Membri tan-naħa l-oħra jafu għal liema bank qed nirreferi, Sinjura President!

Kif semmejt diġà, ħaġa oħra li tinkwetani hija s-sitwazzjoni li fiha jinsab is-settur finanzjarju ta' pajjiżna.

Ngħid għalija jien inħoss li bl-indħil politiku li kien hemm fih, bħalissa dan is-settur ħa majnata u tilef xi ftit mir-reputazzjoni tiegħu.

Huwa proprju għalhekk li fil-bidu tad-diskors tiegħi jien għedt li aħna qegħdin nitilfu l-opportunitajiet għal meta l-Ingilterra toħroġ bħala Stat Membru mill-Unjoni Ewropea; għax jien kont nistenna li għall-inqas mill-Brexit konna se nattiraw xi bank jew tnejn kbar biex jiġu lejn Malta.

Għalhekk jien nemmen li iva, hemm bżonn nitfgħu s-salvauomo, u fil-fatt is-salvauomo se nitfgħuh, kemm permezz tal-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna llum kif ukoll permezz ta' xi ħaġa oħra li se nipproponi jien.

Xi ħaġa li nnotajt li hemm fl-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna u li jien xħin rajtha ddarrast hija li l-kumitat eżekuttiv, li jixbah ħafna lil dak tal-gaming, se jkollu l-poteri li joħroġ il-liċenzja, li jagħmel monitoring u li jagħmel l-enforcement, jiġifieri dan il-kumitat se jkun qed jagħmel tliet affarijiet f'daqqa.

Issa din għandha kemm il-lat pożittiv tagħha kif ukoll il-lat negattiv tagħha.

Kollox sew, fil-gaming irnexxa kumitat eżekuttiv simili, u allura jalla dan jirnexxi wkoll.

Imma ngħid jien, hemm bżonn li f'dan l-artiklu nżidu klawsola u ngħidu li jekk dan il-kumitat jiġi xolt, il-poteri tal-kumitat għandu jeħodhom il-Kap Eżekuttiv, li huwa s-CEO?!

U ejja!

Ejjew ma ninsewx li l-Kap Eżekuttiv huwa mqabbad mill-Prim Ministru, u allura f'dan il-każ jerġa' jiġi kollox f'idejn persuna waħda!

Jekk aħna verament nibżgħu għas-settur finanzjarju kif suppost u jekk verament nemmnu f'teamwork professjonali, dan qatt m'għandu jkun, u allura għalija din il-klawsola żgħira hija bħalma hi r-riċetta fil-mediċina; jiġifieri hija importanti daqs il-ħsieb tajjeb u ġenwin tal-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna.

Sinjura President, nixtieq nagħmilha ċara li min-naħa tal-Gvern u tal-Oppożizzjoni, inkluż aħna bħala Partit Demokratiku, esprimejna qbil dwar materji strateġiċi, jiġifieri f'dan il-qasam għandna kunsens dwar materji strateġiċi għax dan huwa fl-interess nazzjonali.

Għalhekk għandna nħarsu lejh b'mod li nbegħduh mill-kriminalità kif ukoll mill-ħasil tal-flus.

Hemm bżonn ukoll li s-superviżjoni u l-inforzar min-naħa ta' din l-entità jsir b'mod professjonali, b'good practices u kif suppost.

L-ewwel semmejt is-salvauomo u għedt ukoll b'wiċċi minn quddiem li dan l-Abbozz ta' Liġi huwa tajjeb, imma l-Partit Demokratiku ppropona xi ħaġa li hija wkoll salvauomo f'dan is-settur, u ż-żewġ naħat tal-Kamra, kemm in-naħa tal-Gvern kif ukoll in-naħa tal-Oppożizzjoni tal-Partit Nazzjonalista, donnhom ma tantx taw kas dak li pproponejna aħna.

Qed nirriferi għall-mozzjoni privata ppreżentata minni u mill-Onor.

Marlene Farrugia, liema mozzjoni tirrigwarda t-twaqqif ta' kumitat permanenti għas-sorveljanza tal-entitajiet regolatorji fis-settur finanzjarju u fis-settur tal-gaming.

Għaliex?

Għax minbarra l-liġi, minbarra s-saff ta' liċenzjar u minbarra s-saff ta' moniteraġġ u inforzar hemm bżonn li jsir skrutinju wkoll minn din l-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż.

Hawnhekk nixtieq nappella b'ħeġġa kemm lill-Partit Nazzjonalista kif ukoll lill-Partit Laburista biex jitwaqqaf dan il-kumitat permanenti ad hoc ġdid, li m'iniex se noqgħod naqra d-dettalji tiegħu, għax fost l-oħrajn dan se jiddiskuti l-policies, se jiddiskuti l-operat tas-settur, se jiddiskuti u janalizza l-impatt u d-deċiżjonijiet tal-Gvern anke rigward dak li jkun qiegħed jiġri fl-Unjoni Ewropea kif ukoll se jirċievi u jisma' opinjonijiet anke minn korpi kostitwiti.

Għalhekk dan huwa kumitat li bis-saħħa tiegħu u tal-għodod parlamentari li jeżistu se jkun hemm konsultazzjoni u sorveljanza aktar wiesgħa.

L-Oppożizzjoni se tagħti sehemha flimkien mal-Gvern ukoll f'kumitat bħal dan biex dan is-settur ikun jista' jissaħħaħ.

Għalhekk fuq din in-nota tal-mod kif wieħed għandu jħares lejn il-qasam finanzjarju, jien nixtieq nappella lis-Segretarju Parlamentari biex jekk għadu ma rax din il-Mozzjoni li qed nirreferi għaliha jifliha.

Sintendi nixtieq nappella wkoll lill-Whip tal-Oppożizzjoni biex meta niġu għall-House Business Committee u jkollna ċ-ċans li nressqu din il-Mozzjoni min-naħa tal-Oppożizzjoni għax ikun wasal iż-żmien tagħna, jikkonsidra li għall-inqas mit-tliet mozzjonijiet li għandna pendenti - ta' min jgħid illi t-tlieta huma mirquma sew; pereżempju, waħda minnhom hija fuq in-national masterplan li pajjiżna qiegħed jistenna li jkollu bil-ħerqa; xi ħaġa li qatt ma saret s'issa - titressaq din il-mozzjoni li tirrigwarda s-settur finanzjarju.

Wara kollox jekk aħna verament nemmnu li rridu ndaħħlu l-integrità u nagħmlu dak li jistħoqqilha Malta għażiża tagħna, dan huwa saff ieħor ġdid li la jiddupplika x-xogħol tal-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji u lanqas ix-xogħol tal-Kumitat Permanenti dwar il-Kontijiet Pubbliċi għax dan huwa kumitat li jagħti struttura u saħħa ta' sorveljanza lil dan is-settur finanzjarju, li huwa s-sies tal-ekonomija Maltija.

Nirringrazzjak.

ID-DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

CLAUDIO GRECH: Sinjura President, l-Abbozz ta' Liġi li qed niddiskutu llum jittratta l-istrutturi t'awtorità ewlenija f'pajjiżna, awtorità li għandha funzjoni importanti ħafna fl-isfond ekonomiku li pajjiżna żviluppa fih mis-snin disgħin 'il hawn.

L-ekonomija Maltija evolviet f'waħda mibnija fuq is-servizzi ta' valur miżjud.

Wieħed jista' jgħid li dan huwa l-pern tal-qafas ekonomiku ta' pajjiżna.

Imbagħad sussegwentement wieħed jista' jgħid li s-setturi l-oħra bnew fuq il-blueprint li kien hemm fil-qasam tas-servizzi finanzjarji biex minn pajjiż li kien relattivament ġdid fix-xena tas-settur finanzjarju, illum bla ebda dubju pajjiżna huwa wieħed mill-aktar pajjiżi ta' suċċess.

Dan is-suċċess ma ġiex b'kumbinazzjoni imma lkoll kemm aħna ħdimna għalih.

Illum jien nixtieq nitkellem fuq aspett partikolari li dan l-Abbozz ta' Liġi, anke bl-istrutturi li qed joħloq, qed jirrikonoxxi l-importanza tiegħu, filwaqt li nixtieq nieħu ottika differenti minn dik li ġeneralment nieħdu kemm f'din il-Kamra kif ukoll barra minnha dwar dan is-suġġett.

Fil-fatt jien se niffoka fuq is-suġġett tal-ħasil tal-flus, però se nieħu perspettivi xi ftit differenti minn dak li ġeneralment inkunu qegħdin niddiskutu s-soltu.

Qabelxejn huwa importanti li wieħed jifhem għaliex istituzzjoni bħall-MFSA hija importanti għal pajjiżna.

Dan għaliex, Sinjura President, fuq dan is-settur għandek l-ekonomija ta' pajjiżna li qed tkompli tevolvi u tinbena.

Dan huwa settur li minnu ma jgħixux biss dawk li jaħdmu fih direttament imma għandek eluf ta' familji oħrajn li jaqilgħu l-għajxien tagħhom minn xogħol li huwa relatat mas-servizzi ta' din l-industrija.

Dan il-qasam huwa importanti wkoll għaliex jien nemmen li l-ġenerazzjonijiet futuri ta' pajjiżna jridu jaħdmu fih u jridu jaraw li l-identità ekonomika u globali ta' pajjiżna tkun mibnija fuq dan is-settur kif ukoll fuq l-areas marbutin miegħu.

Jien nieħu pjaċir li l-Gvern jidher li huwa kommess f'dawk l-oqsma li jikkonverġu t-teknoloġija mas-servizzi finanzjarji u f'oqsma oħra li huma relatati.

Kif taf inti, Sinjura President, u kif jafu anke Membri min-naħa l-oħra, jien nemmen li meta tkun qed issir xi ħaġa tajba nagħmlu żball kbir jekk nipprovaw ngħidu li hija ħażina, u m'hemmx dubju li l-mod kif pajjiżna qed jiġi proġettat internazzjonalment f'dan il-qasam huwa pożittiv.

Din it-tip ta' politika qed tkompli tibni fuq il-viżjoni li kellhom Gvernijiet Nazzjonalisti.

Pereżempju, jien niftakar li fil-bidu tas-snin 2000 Dr Eddie Fenech Adami kellu l-viżjoni li jagħmel minn pajjiżna ċentru bbażat fuq it-teknoloġija, anke jekk dak iż-żmien l-internet kien għadu fil-bidu tiegħu nett.

Għalhekk huwa tajjeb li issa qed inkomplu nibnu bit-teknoloġiji u bl-evoluzzjonijiet il-ġodda fuq dan is-settur, u jien m'għandix dubju li pajjiżna se jkompli jagħmel suċċess kbir f'dan il-qasam minkejja l-isfidi u l-kompetizzjoni kollha li qed tiffaċċja d-dinja f'dan il-qasam.

Madanakollu l-isforz li aħna għandna nagħmlu fuq l-aspett tal-ħasil tal-flus huwa importanti għax irridu naraw li t-tkabbir ekonomiku ta' pajjiżna ma jiġix a skapitu tal-ġid komuni imma jkun tkabbir sostenibbli bla ma jkollu ebda tnawwir taħtu għax dak jista' jwassal għal problemi kbar f'pajjiżna.

Jien nemmen li l-ekonomija tagħna m'għandha qatt, lanqas remotament, tiġi dipendenti fuq l-outcome ta' ekonomija li warajha jista' jkollha xi forma ta' ħasil ta' flus għaddej.

Sinjura President, dan is-suġġett huwa rilevanti wkoll fil-kontest ta' dak li fakkarna lbieraħ.

Ilbieraħ ħafna nies fakkru - u m'għandix dubju li lbieraħ kull Malti u Maltija ftakru - għeluq is-sena mill-assassinju ta' Daphne Caruana Galizia, li lil hinn minn jekk taqbilx magħha jew le, żgur li kienet ġurnalista ewlenija li kellha the eye for detail dwar dawk l-aspetti li huma marbutin mal-ħasil tal-flus.

Jekk kien hawn ġurnalista li kienet kapaċi tinterpreta dawk is-sinjali, ċertament li din kienet Daphne Caruana Galizia.

Jien minn hawnhekk nixtieq insellem il-memorja tagħha filwaqt li nagħti l-kondoljanzi lill-familja tagħha għax bla dubju ġurnata bħal dik tal-bieraħ hija ġurnata iebsa għal din il-familja, bħalma wara kollox hija iebsa kull ġurnata oħra li tgħaddi.

Ikun hawn min jgħidlek: X'inhu l-big deal dwar il-ħasil tal-flus?

X'differenza tagħmillek lilek, jew x'differenza tagħmel lill-individwu, lill-ħaddiem, lill-imprenditur u lil sid ta' ħanut jekk ikun hawn il-flus maħmuġin fl-ekonomija?

U hawn min jgħidlek ukoll: Aktar ma jkun hawn flus fl-ekonomija, aktar aħjar!

Hawn diversi argumenti u dibattiti f'dan ir-rigward.

Fortunatament dawn it-tip t'argumenti ma jsirux f'din il-Kamra għax naħseb li f'din il-Kamra hawn kunsens unanimu li rridu nagħmlu l-almu kollu tagħna kontra l-ħasil tal-flus.

Min jargumenta b'dak il-mod ikun qed jargumenta b'mod żbaljat, u jien nemmen li aħna għandna wkoll l-obbligu li nispjegaw u nfiehmu lin-nies għaliex dak huwa argument żbaljat.

Aħna nitkellmu hawnhekk, nitkellmu barra minn hawnhekk, nitkellmu fuq ħasil tal-flus u nitkellmu fuq ħafna affarijiet, però forsi ftit li xejn nirrealizzaw li mhux neċessarjament kulħadd ikun qed jifhem x'inhu l-impatt ta' argumenti bħal dawn, u jien fuq din il-perspettiva nixtieq nitkellem.

Għaliex il-ħasil tal-flus huwa ħażin għas-soċjetà, Sinjura President?

Għax prinċipalment is-suċċess tal-ħasil ta' flus ifisser il-ħolqien ta' motivazzjoni għal kriminalità organizzata.

U dan xi jfisser?

Dan ifisser li, kif jgħidu bl-Ingliż, crime starts paying!

Mela dan iwassal għal aktar reati kriminali serji, għal aktar frodi, għal aktar serq, għal aktar traffikar ta' persuni, għal aktar traffikar ta' armi u għal aktar traffikar tad-droga għax minnu nnifsu s-suċċess tal-ħasil tal-flus joħloq is-supply fis-suq għall-kriminalità.

Dak hu li joħloq is-suċċess tal-ħasil tal-flus!

Terġa' mbagħad dak is-supply fil-qasam tal-kriminalità joħloq bżonn akbar ta' inforzar tal-liġijiet, u naturalment xi ħadd irid iħallas għal dan l-inforzar tal-liġijiet għax aktar ma jkun hemm bżonn ta' inforzar, aktar se jkollok taxpayers leġittimi li jkollhom iħallsu għal dik iż-żieda fl-inforzar.

Aktar ma jkun hemm nies joperaw fi kriminalità organizzata u jgawdu l-qligħ tagħha, aktar it-taxpayers se jispiċċaw ikollhom iħallsu għal dik il-kriminalità.

Huwa għalhekk li l-ħasil tal-flus huwa ħażin u li bħalissa l-mexxejja tad-dinja kollha, irrispettivament mil-liema kamp politiku ġejjin minnu, qed jagħmlu ħafna sforzi.

Fil-fatt, Sinjura President, jekk hemm settur li jaqblu fuqu l-partiti tal-lemin, tax-xellug kif ukoll il-partiti liberali, dan huwa s-settur tal-ħasil tal-flus.

Kull politiku li jrid imexxi lin-nies tiegħu jirrealizza li huwa għandu obbligu li ma jħallix dan iċ-ċiklu li jwassal biex min qiegħed jagħmel flusu mill-miżerja ta' ħaddieħor ikun qiegħed igawdi l-frott ta' dak li qed jagħmel.

Dan li qed ngħid ma japplikax biss għall-qasam soċjali li jirrigwarda lit-taxpayer għax anke, pereżempju, meta wieħed jiġi għall-qasam tal-businesses, jekk wieħed jargumenta li l-fatt li jkun hemm il-ħasil tal-flus, dan ifisser li hawn aktar flus fl-idejn fl-ekonomija, ngħidlu li dan mhux neċessarjament ifisser hekk għax jista' jkollok businesses żgħar li jispiċċaw ifallu minħabba kompetizzjoni inġusta.

Għaliex?

Għax jekk inti għandek a front economic activity li tista' tissussidja l-operat tagħha mhux għax hija kompetittiva fis-suq imma għaliex qiegħda front f'affarijiet oħrajn, billi din għandha sussidju li ġej minn attivitajiet oħra li huma illeċiti, peress li ovvjament affarijiet illeċiti ma jkunux qed jiġu intaxxati, dak il-business ikun qed jiġi driven 'il barra mis-suq tiegħu.

Mela allura f'dan il-każ inti għandek sitwazzjoni fejn businessman leġittimu, li aħna minn din il-Kamra nagħmlu minn kollox biex ninċentivawh, tista' tgħid li jiġi eliminat mis-suq għar-raġuni li finalment min ikun qiegħed jikkompeti miegħu jkun qed jirnexxielu jagħmel dan minħabba li jkun jista' jissussidja l-operat tiegħu bil-ħasil tal-flus.

Fil-fatt huwa għalhekk li aktar milli intervent tekniku llum, jien nixtieq nagħmel intervent fuq is-sustanza għax nemmen li għandna bżonn nieħdu approach ġdid fuq dan is-settur billi filwaqt li nirrealizzaw dak li għaddejjin minnu, ma nistgħux sempliċement ninjoraw is-sinjali kollha li hawn madwarna.

Dan għaliex meta wieħed joqgħod jara dak kollu li ġara; is-sinjali kollha li kellna u d-deċiżjonijiet kollha li ttieħdu matul dawn l-aħħar xhur, wieħed jirrealizza li hemm sinjali inkwetanti għal dan is-settur f'pajjiżna.

Jien, kemm bħala Deputat ta' din il-Kamra imma anke bħala Malti u bħala missier ta' tfal Maltin, nixtieq nara li aħna lkoll hawnhekk - u mhux il-Gvern biss - nieħdu l-azzjonijiet li għandna bżonn nieħdu biex insaħħu u nnaddfu dan il-qasam.

Sinjura President, jien nemmen li aħna għandna obbligu kbir li nfittxu għan komuni fuq dan is-settur.

Aħna għandna obbligu li nassiguraw li l-qligħ li jiġi ġġenerat mill-miżerja tan-nies ma jitgawdiex, kemm jekk dik il-miżerja tan-nies ġejja minn pajjiżna kif ukoll jekk dik il-miżerja tan-nies ġejja minn x'imkien ieħor fid-dinja.

Aħna m'għandniex inkunu jew ma nistgħux inkunu strument għal min igawdi dak il-qligħ.

Min-naħa tiegħi, I'm all for li l-businesses ikomplu jikbru, ikomplu jinvestu u jkomplu jissaħħu.

Jien nieħu pjaċir ukoll li s-settur kummerċjali jkompli jespandi u li nġibu aktar investiment kif ukoll investiment innovattiv, però jien għandi naborixxi enormement lil min jagħmel il-qligħ tiegħu mill-miżerja ta' ħaddieħor u mbagħad jipprova juża istituzzjonijiet, fosthom l-istituzzjonijiet ta' pajjiżna, biex ikun jista' jgawdi dawk il-flus.

Sur President, jien nemmen li dan l-għan komuni jinsab fuq kull naħa politika ta' pajjiżna.

Naħseb li aħna għandna x-xorti li minkejja perspettivi differenti, dan l-għan komuni jeżisti.

Jien ma naqbilx ma' min jipprova jagħti stampa li l-ħasil tal-flus jitfaċċa taħt xi gvern jew taħt xi gvern ieħor għax fil-verità l-ħasil tal-flus m'għandu l-ebda kulur politiku.

Il-ħasil tal-flus jiġi biss mill-qligħ u l-qligħ m'għandux kulur politiku.

Jien nemmen li dan aħna rridu nirrikonoxxuh u nirrealizzawh hawnhekk u l-għan komuni tagħna għandu jkun li nagħmlu sforzi leġiżlattivi - għax aħna dik il-funzjoni li għandna hawnhekk filwaqt li l-Gvern għandu wkoll l-Eżekuttiv - biex il-parti tagħna nkunu qed nagħmluha wkoll.

Jien nemmen li lil hinn mill-argumentazzjoni politika, li naħseb għamilnieha kemm-il darba hawnhekk, kull wieħed u waħda minna jrid ikun mexxej billi jidentifika x'inhuma dawk l-elementi li aħna f'dan il-pajjiż nistgħu nindirizzaw ekonomikament u l-ewwel ħaġa li għandna nagħmlu hija li nsaħħu aktar strutturi.

Pereżempju, pajjiżna għad m'għandux struttura bħall-Guardia di Finanza li għandhom l-Italja.

Niftakar li darba l-Ministru Josè Herrera kien irrefera għal dan l-element ukoll.

Il-pulizija ta' Malta huma mgħobbijin b'reati li huma relattivament żgħar u reati li huma komplikati enormement, u allura mbagħad f'dawn il-każi x'jiġri?

Imbagħad il-kritika tibda taqa' fuq il-persuni li jaħdmu f'dawn is-setturi, fosthom fuq dawk li jaħdmu fil-Financial Intelligence Analysis Unit (FIAU), li jkollhom jiffaċċjaw kritika kostanti, anke jekk huma jkunu qed jagħmlu l-parti tagħhom.

Għalhekk jien nemmen li rridu nilleġiżlaw f'dan is-sens.

M'għandniex aktar x'naħsbu!

Dawn il-korpi jeżistu fid-dinja kollha, u aħna f'pajjiżna rridu korpi li għandhom il-fakultà li jinvestigaw u jagħmlu l-prosekuzzjoni tagħhom jekk verament irridu nsaħħu s-settur tas-servizzi finanzjarji.

Irridu nagħtu għodod leġiżlattivi aktar b'saħħithom u aktar qawwija biex min jagħmel il-qligħ tiegħu mill-kriminalità ma jkunx jista' jgawdi dak il-qligħ, u b'hekk inti ma tkunx qed tiffrustra lil min qiegħed jinforzah.

Dawk l-affarijiet irridu nagħmlu aħna hawnhekk, u dak hu li rridu naraw li nwasslu.

Dak huwa r-rwol tagħna.

Illum pajjiżna għandu bżonn dawn l-istrutturi.

L-istrutturi li qed ngħaddu llum huma tajbin u għandhom ikunu ta' għajnuna, però huma weħidhom mhumiex se jindirizzaw il-problemi ewlenin.

Nerġa' ngħid li se jservu ta' għajnuna, u bl-ebda mod m'aħna qed ngħidu li aħna kontrihom, anzi kif qalu l-kelliema ewlenin, aħna favurihom, però hemm bżonn li din il-problema nindirizzawha verament.

Fil-fatt jien għalhekk fil-bidu tad-diskors tiegħi bdejt insemmi r-raġunijiet għalfejn il-ħasil tal-flus huwa ħażin għas-soċjetà; għaliex dan joħloq il-miżerja tant li wieħed jista' jorbot il-punt tal-ħasil tal-flus mal-miżerja tan-nies li m'għandhomx fejn joqogħdu, li qed jitilfu xogħolhom u li qed jabbużaw aktar mid-droga.

Għalhekk jien nemmen li aħna f'dan il-Parlament għandna obbligu li aktar milli nitkellmu u sempliċement nagħmlu d-diskorsi, indaħħlu istituzzjonijiet li jistgħu jinforzaw filwaqt li lil dawk in-nies li jpoġġu ħajjithom f'riskju biex jagħmlu dak ix-xogħol ma nagħtuhomx il-paroli u t-tgħajjir imma minflok nagħtuhom l-għodod biex għall-inqas bihom ikunu jistgħu jmorru lura fi djarhom u jaraw li dak li qed jagħmlu qed jagħmluh għall-ġid komuni.

Nirringrazzjak, Sinjura President.

ID-DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

DAVID STELLINI: Sinjura President, nixtieq nibda dan l-intervent billi f'isem l-Oppożizzjoni nuri s-solidarjetà tiegħi mal-familjari tal-vittmi tal-Krimea fejn kif nafu, hemmhekk sar attakk terroristiku li fih mietu xi 17 jew 18-il student.

Dan l-attakk fakkarni f'esperjenza personali li għaddejt minnha jien meta saru l-attakki fi Brussell, esperjenza li tkellimt dwarha fil-Parlament proprju l-ġimgħa l-oħra.

Jien, il-familja tiegħi u sħabi kellna ngħixu sentejn minn ħajjitna taħt it-theddida tat-terroriżmu, u kif għedt il-ġimgħa l-oħra, biex sempliċement immorru nixtru minn shopping arcade kien ikollna s-suldati jduru madwarna bir-rifles.

Din hija sitwazzjoni li jiddiskutuha l-Belġjani u jien nemmen li jiddiskutuha wkoll il-Franċiżi u d-Daniżi għax dawn l-attakki saru wkoll fi Franza u fid-Danimarka.

Hekk kif aħna meta nkunu madwar il-mejda tal-ikel niddiskutu l-politika u l-immigrazzjoni, dak iż-żmien il-Belġjani, il-Franċiżi u d-Daniżi meta jpoġġu madwar il-mejda tal-ikel kienu jiddiskutu t-theddida tat-terroriżmu.

Hija xi ħaġa verament kerha li tgħaddi sentejn dejjem tistenna li xi darba se tidħol ġo metro jew tirkeb xi ferrovija u jsir xi attakk ieħor.

Sinjura President, qed inġib dan l-eżempju għax kien proprju minħabba t-tip ta' terroriżmu li kien hemm fi Brussell u f'Pariġi li l-Unjoni Ewropea, flimkien ma' organizzazzjonijiet internazzjonali oħrajn, bħal pereżempju l-OECD (Organisation for Economic Cooperation and Development) – li se nerġa' nsemmiha aktar 'il quddiem - l-FATF (Financial Action Task Force) u l-Moneyval, li qisha hija l-FIAU fuq livell Ewropew, matul dawn l-aħħar snin bdew jagħfsu ħafna fuq il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u fuq il-finanzjament ta' kontra t-terroriżmu.

Bħalma qalilna l-kollega tiegħi li tkellem qabli l-Onor.

Claudio Grech, aħna hawn Malta nagħtu ħafna importanza lill-ħasil tal-flus proprju minħabba li dan iġib miegħu miżerja, fosthom minħabba li ħafna nies jisfaw vittmi u jmutu proprju b'konsegwenza tat-terroriżmu.

Jekk lit-terroristi tneħħilhom is-sors ta' finanzjament tagħhom tkun qed toqtolhom.

Għalkemm aħna sirna nafu li dawk it-terroristi li għamlu l-attakki fi Brussell u f'Pariġi kellhom identità u ċittadinanza Belġjana u Franċiża, dawn kienu tħarrġu fis-Sirja u f'ċerti każi anke fis-Saudi Arabia.

Dan ifisser li qabel ma dawn it-terroristi għamlu l-attakki fl-Ewropa, huma marru jitħarrġu fis-Sirja billi marru jiġġieldu mal-moviment tal-Istat Islamiku "Daesh", li aħna lkoll nafu l-miżerja li joħloq u li qabel kien joħloq aktar mil-lum.

Għalhekk l-Unjoni Ewropea flimkien mal-G7 (Group of Seven) u ma' organizzazzjonijiet oħra, bħall-FATF (Financial Action Task Force) għamlu minn kollox biex l-organizzazzjonijiet terroristiċi jiqfilhom kull tip ta' finanzjament.

F'Malta għandna sitwazzjoni partikolari, Sinjura President.

F'Malta minn dejjem konna pajjiż avvanzat ħafna fis-servizzi finanzjarji però l-aktar ħaġa li konna magħrufin għaliha kienet li kellna r-reputazzjoni tagħna intatta.

Fil-fatt ħafna nies, fosthom Franċiżi, Taljani u Ġermaniżi, speċjalment dawk li huma ġejjin mix-xaqliba tad-dinja politika tax-xellug, kienu jqisu lil Malta bħala ġenna fiskali għar-raġuni li aħna għandna sistema li tattira lill-kumpaniji barranin biex jiġu f'pajjiżna minħabba li dawn iħallsu inqas taxxa minn pajjiżi oħra li jinsabu fil-kontinent Ewropew.

Għalhekk aħna konna meqjusin - u sa ċertu punt għadna meqjusin b'dan il-mod - bħala ġenna fiskali minn din is-sezzjoni tas-soċjetà, u r-reputazzjoni ta' Malta kienet b'saħħitha.

Madanakollu fis-sena 2018 rajna r-reputazzjoni ta' Malta tieħu daqqa 'l isfel, u għalhekk f'dan l-intervent nixtieq nagħmel appell wieħed biss; appell lill-Gvern biex issa, li ġejjin uffiċjali mill-Moneyval mill-5 sa 7 ta' Novembru, il-Ministru jagħti struzzjonijiet lill-uffiċjali Maltin biex jikkooperaw kemm jistgħu mal-uffiċjali tal-Moneyval.

Huwa importanti li Malta tikkoopera mal-Moneyval għax b'hekk biss nistgħu ntejbu r-reputazzjoni ta' Malta.

Issa ejjew ngħiduha kif inhi; Malta għandha Prim Ministru li meta faqqa' l-iskandlu tal-Panama Papers u ta' Mossack Fonseca, huwa ddeċieda li lill-Ministru Konrad Mizzi u liċ-Chief of Staff Keith Schembri, li kienu parti minn dan l-iskandlu, iżommhom miegħu xorta waħda, kif baqa' jagħmel sal-lum, u din hija xi ħaġa li tat lir-reputazzjoni ta' Malta daqqa ta' ponn.

Però minkejja kollu, naħseb li llum Malta xorta waħda tista' tagħmel ħafna għax il-Gvern qiegħed iżid kemm riżorsi umani kif ukoll teknoloġiċi.

Nerġa' nappella li issa huwa importanti li nsegwu r-rakkmandazzjonijiet tal-Moneyval filwaqt li nkunu miftuħin u nikkooperaw magħhom.

L-attitudni tal-Gvern Malti għandha tkun tajba.

Wara kollox, Sinjura President, jien naħseb li l-attitudni hija kollox fil-ħajja.

Li turi li inti tinsab miftuħ għas-suġġerimenti u li trid taħdem fuqhom hija xi ħaġa li ttejbilna r-reputazzjoni tagħna, u hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu dwar affarijiet frivoli.

Ma nixtieqx nidħol f'battibekk politiku proprju fuq is-settur finanzjarju meta naf li hawnhekk qed nitkellmu fuq l-għajxien ta' eluf kbar ta' nies li jaħdmu f'dan is-settur f'pajjiżna.

Nies oħra bħali, li għandna konsulenza u li aħna marbutin ma' dan is-settur indirettament ukoll inħossuha d-daqqa jekk kemm-il darba jkun hemm rakkmandazzjoni negattiva min-naħa tal-Moneyval.

Issa nixtieq immur ftit lura għal kif bdejna bħala pajjiż f'dan is-settur.

Kif kont qed ngħid qabel, aħna bdejna billi daħħalna ħafna tipi ta' servizzi finanzjarji.

Pereżempju, illum il-ġurnata aħna qegħdin nitkellmu dwar il-blockchain u dwar il-cryptocurrencies, u aħna min-naħa tagħna appoġġjajna din il-liġi u se nkomplu nappoġġjawha.

Il-blockchain, il-gaming u s-servizzi finanzjarji l-oħra kollha huma tajbin, u jien narahom bħala low risk, imma jekk min-naħa l-oħra nitkellmu fuq il-cryptocurrencies, hemmhekk qed tattira aktar high-risk investors.

Hawn ta' min isemmi wkoll ir-rakkmandazzjoni li qed tagħmlilna l-OECD llum fejn qed tgħidilna li l-iskema tal-bejgħ tal-passaporti tista' tkun tieqa għall-ħasil tal-flus.

Issa meta jkollok dawn it-tip ta' kummenti minn organizzazzjonijiet internazzjonali, fosthom Bloomberg li titkellem fuq ir-riskji li għandhom il-cryptocurrencies … Irrid nerġa' nagħmilha ċara li hawnhekk qed nitkellem fuq il-cryptocurrencies u mhux fuq il-blockchain għax dik hija xi ħaġa oħra.

Li qed ngħid jien huwa li jekk f'Malta addottajna dawn l-affarijiet - u aħna mill-Oppożizzjoni aċċettajniehom u vvotajna favurihom - allura aktar u aktar huwa importanti li jissaħħu l-istituzzjonijiet u li r-regolaturi, li f'dan il-każ huma l-MFSA u l-FIAU, ikollhom biex jaħdmu, ikunu b'saħħithom u jkunu awtonomi.

Aktar ma naraw is-settur tas-servizzi finanzjarji jikber, anke b'elementi li huma high-risk, aktar u aktar irridu nżidu s-saħħa tar-regolatur u noqogħdu attenti kif nitkellmu anke fuq livell internazzjonali.

Sinjura President, il-fatt li l-European Banking Authority (EBA) qaltilna li l-FIAU, l-aġenzija ta' kontra l-ħasil tal-flus f'Malta, kisret direttiva tal-Unjoni Ewropea jew inkella li l-MFSA m'għamlitx xogħolha tajjeb u setgħet għamlitu aħjar, ifisser li għandna nieqfu nirriflettu biex naraw kif se nżidu u nsaħħu dawn l-istituzzjonijiet.

Li tagħmel żball darba ma jimpurtax.

L-importanti huwa li ma tkomplix tagħmel l-istess żball sena wara l-oħra.

Għalhekk kif għedt diġà, l-attitudni tagħna hija importanti, hekk kif inhu importanti wkoll li jkollna r-rieda li nsaħħu dawn l-istituzzjonijiet.

Issa meta qed ngħid li rridu nsaħħu l-istituzzjonijiet tagħna rrid infisser li rridu nassiguraw li, pereżempju l-MFSA tkun kapaċi tifli tajjeb u bir-reqqa lil min tagħti liċenzja ta' bank jew liċenzja lil operaturi oħrajn, u wara li tagħti dik il-liċenzja u tirrifletti u tifli tajjeb, għandha żżomm sorveljanza b'saħħitha fuq dak il-bank jew fuq dawk l-operaturi partikolari.

Barra minn hekk imbagħad il-liġijiet u r-regolamenti tagħna għandhom jagħtu spazju għal xi ħaġa li għalina hija importanti ħafna, bħalma hi, pereżempju, l-innovazzjoni fit-teknoloġija tas-settur finanzjarju Fintech.

Huwa importanti li aħna, bħala leġiżlaturi, noqogħdu attenti li nżommu spazju għall-kreattività u għall-innovazzjoni.

Fi ftit kliem, għalkemm irridu noqogħdu attenti ħafna li s-sorveljanza u l-iskrutinju jkunu b'saħħithom, aħna xorta waħda rridu nibqgħu nkunu innovattivi, u jien naqbel mal-Prim Ministru meta jesprimi x-xewqa tiegħu li nidħlu fl-AI (artificial intelligence).

Fil-fatt niftakar li madwar sena u nofs ilu l-Parlament Ewropew għadda wkoll xi riżoluzzjoni dwar kif l-AI u r-robots għandhom jiġu regolati anke fuq livell morali.

Il-Parlament Ewropew kien l-ewwel parlament fid-dinja kollha li daħal f'dan is-settur u nixtieq li l-Parlament Malti jkun it-tieni Parlament li jagħmel dan.

Huwa importanti li ma ninsewx ukoll ir-riċerka u l-innovazzjoni għax dak huwa settur li huwa tajjeb li nkomplu nagħfsu ħafna aktar fuqu.

Jidher li d-direzzjoni hi li l-fondi Ewropej li jiġu vvotati għal research and development fil-multiannual financial framework tas-seba' snin ta' wara l-2020 għandhom jikbru qatigħ għax s'issa l-ammont ta' fondi Ewropej li kienu ddedikati għal dan il-għan ma tantx kienu kbar, u allura mbagħad Malta se tkun tista' tgawdi minn dawn il-fondi biex tkompli tiżviluppa dan is-settur anke f'Malta.

Jekk kemm-il darba jirnexxilna nagħmlu dan, ix-xjenzati, l-inġiniera u l-lecturers tal-Università Maltin ikollhom aktar fondi sabiex jaħdmu u joħorġu b'soluzzjonijiet għall-problemi tal-lum.

Sinjura President, l-ewwel semmejt li s-sena 2018 kienet waħda diffiċli għas-servizzi finanzjarji f'Malta, u jien niddeskriviha bħala sena ta' tħassib għax Standard & Poor's - li l-Membri tan-naħa l-oħra jsemmuha ħafna minħabba li tat anke riżultati pożittivi mil-lat ekonomiku - qalet li l-global ratings banking industry risk score, li fi żmien il-Gvern Nazzjonalista kien ta' erbgħa minn għaxra, fl-2018 sar ta' sitta minn għaxra, jiġifieri r-riskji kibru, u dan ifisser li r-reputazzjoni ta' Malta marret lura, anzi xxellfet.

Għalhekk huwa importanti li noqogħdu attenti ħafna kif nindirizzaw din is-sitwazzjoni għax hawn ħafna nies jaħdmu f'dan is-settur; qegħdin nitkellmu dwar l-għajxien ta' eluf ta' familji f'Malta.

Sinjura President, jien nixtieq li nikkonkludi dan l-intervent b'appell u anke b'mistoqsija biex imbagħad inkomplu napprofondixxu aktar fuqha.

Kif għedt kemm-il darba, huwa importanti li jkollna attitudni tajba meta naħdmu f'dan is-settur għax hawn qed nitkellmu dwar l-għajxien tan-nies.

Għalhekk huwa importanti li jkollna rieda b'saħħitha li nipproteġu isem pajjiżna u li jkollna r-rieda li ebda telefonata minn xi ministru jew minn xi segretarju parlamentari ma ġġegħelna nħaffu l-proċess ta' xi applikazzjoni ta' regolatur jew inkella li nagħlqu għajnejna għal xi forma ta' applikazzjoni li forsi tkun għadha b'xi question mark fuqha.

Huwa importanti li nkunu viġilanti ħafna u li f'dawn l-affarijiet ma tidħolx il-politika.

Huwa importanti wkoll li nkunu nafu ngħidu "le" lill-kumpaniji, lill-banek jew lil operaturi oħra – jistgħu jkunu insurance companies jew trust funds - jekk kemm-il darba naħsbu li dawn ma jkunux jikkonformaw mar-regolamenti ta' pajjiżna.

Nerġa' nirrepeti li l-attitudni u r-rieda tajba huma importanti ħafna.

Pereżempju, bħalissa qed niftakar f'każ partikolari li ma ġarax issa fi żmien il-Gvern tal-ġurnata imma ilu li ġara, jiġifieri hawnhekk ma qed nagħmel l-ebda akkuża.

F'dan il-każ kellek kumpanija li r-regolatur mar jinvestigaha, waqqafha mill-operat … Għax f'dawn il-każijiet hekk jiġri.

L-MFSA għandha l-poter li twaqqaf kumpanija mill-operat tagħha jew inkella ġġegħelha tieqaf minn xogħolha sakemm tiċċekkjalha l-computers, eċċ. Jekk ma twaqqafx lill-kumpanija kompletament, l-MFSA tista' wkoll tillimitalha l-operat tagħha minħabba l-proċessi legali u ġuridiċi li jkunu għaddejjin.

Għalhekk jien nistaqsi: Tgħid wasal iż-żmien li d-diretturi, iċ-chairman u s-CEOs tal-MFSA, jiġifieri dawk li għandhom kariga ta' tmexxija, jagħtu rendikont lill-Parlament dwar l-interessi finanzjarji tagħhom?

Ejjew ngħidu li l-MFSA jidhrilha li xi kumpanija partikolari mhijiex qed topera tajjeb, qed topera b'mod illegali, u allura tmur twaqqafha.

L-operatur ta' dik il-kumpanija jista' jgħid li hu jidhirlu li qed jagħmel kollox tajjeb u li ġara kien minħabba li hemm direttur partikolari li għandu interessi finanzjarji fil-kompetitur tiegħu.

Allura jibqa' jkun hemm dak id-dubju.

Issa jista' jkun li dan ma jkunx veru, imma jien naħseb li jkun jagħmel sens li niddiskutu u nirriflettu dwar jekk it-tmexxija tal-MFSA għandhiex tagħti rendikont tal-interessi finanzjarji tagħha lill-Parlament.

Nirringrazzjak.

ID-DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

IVAN BARTOLO: Sinjura President, jien m'iniex se nitkellem b'mod tekniku fuq l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna, l-ewwel nett għax din mhijiex il-linja tiegħi u t-tieni nett għax x'jiswa li nitkellmu fuq il-financial services meta l-image ta' pajjiżna hija totalment differenti?

Effettivament jien nixtieq nagħmel mistoqsija waħda fuq dan is-suġġett: X'qed tieħu mill-financial services l-aktar klassi vulnerabbli tas-soċjetà tagħna?

Din il-mistoqsija twassalni għal mistoqsija oħra: Il-flus li qed irendi dan is-settur għal pajjiżna fejn qed imorru eżattament?

Kif nisimgħu ta' spiss, l-ekonomija ta' pajjiżna sejra tajjeb tant li qed tiġġenera aktar minn €1 biljun, jiġifieri dan huwa settur li qiegħed jikber ħafna.

Però l-aktar persuni vulnerabbli tas-soċjetà tagħna, dawk li aħna nsejħulhom "foqra", x'qed jieħdu minn dan kollu?

Aħna nieħdu gost nisimgħu ta' kuljum li dan huwa l-aqwa żmien għall-ekonomija u għas-servizzi finanzjarji, għalkemm hawn nixtieq nagħmel parentesi żgħira.

Għax filwaqt li llum il-Gvern spiss jiftaħar b'dawn is-servizzi, irridu nirrikonoxxu li dan is-settur kellu l-bidu tiegħu fiż-żmien meta kien hemm fil-gvern il-Partit Nazzjonalista.

Illum, li jaħbat il-Jum Internazzjonali għall-Qerda tal-Faqar, irridu nfakkru wkoll li aħna konna ġejna mwiegħda li l-faqar kien se jiġi eradikat għalkollox, madanakollu sal-lum f'pajjiżna għad għandna 72,000 persuna li qed jgħixu f'faqar relattiv.

Ħalli nsemmi xi eżempji.

Pereżempju, illum waqt li kont miexi fit-triq xi ħadd tani rċevuta ta' persuna biex jurini li biex jgħix qed ikollha tixtri ikel li mhuwiex daqstant nutrittiv.

Fil-fatt l-irċevuta turi li din il-persuna xtrat soft drink, li jiswa €1.50, u tliet pastizzi tal-piżelli għal 75ċ-il wieħed, u meta tara li għal soft drink u tliet pastizzi din il-persuna kellha tħallas total ta' €3.75 tibda tirrealizza li llum anke dak l-ikel li sa ftit żmien ilu kien meqjus bħala rħis, il-prezz tiegħu għola u m'għadux dak li kien.

Forsi għalina €3.75 ma jfissru xejn, imma għal dawk il-persuni li d-dħul finanzjarju tagħhom huwa limitat, li jħallsu €3.75 biex forsi jitrejqu jħossuha ħafna.

Sinjura President, ilbieraħ għadha kif ġiet ippreżentata White Paper dwar il-kera li saret anke konferenza stampa dwarha, imma jien nistaqsi: Ġaladarba qed ngħidu li hawn dan il-ġid kollu f'pajjiżna, għalfejn hemm barra għandna nies li qed imissu l-qiegħ u li mhuma qed igawdu xejn minn dan kollu?

Jien nieħu gost meta nisma' li pajjiżna miexi 'l quddiem f'diversi setturi.

Fil-fatt dan l-aħħar meta kont fuq programm mal-Onor.

Silvio Schembri, fraħtlu għax-xogħol u s-suċċessi li qed iġibu lejn pajjiżna, kif għandu jkun.

Madanakollu mbagħad jiddispjaċini nisma' stejjer ta' familji fejn il-koppja tinfired u filwaqt li l-omm u t-tfal tagħhom imorru ġo shelter home li fiha jaċċettaw nisa u tfal, il-missier ikollu jorqod fuq wieħed mill-bankijiet li għandna fil-ġonna tagħna!

U din l-istorja mhijiex unika għax hawn diversi koppji li qed ikollhom jgħaddu mill-istess sitwazzjoni minkejja s-surplus u l-ġid li kontinwament nisimgħu dwaru u niftaħru bih.

Sinjura President, il-Kap tal-Oppożizzjoni Adrian Delia, kien ilu jwissi lill-Gvern li qiegħed ikabbar l-ekonomija tal-pajjiż bil-popolazzjoni u mhux bil-produzzjoni, u fil-ħin li għad fadalli għad-dispożizzjoni tiegħi jien se nispjega x'ried jgħid l-Onor.

Tajjeb ngħidu wkoll li minkejja li l-Gvern m'għandux pjan fit-tul għas-settur tas-servizzi finanzjarji, huwa qiegħed iġib 15,000 barrani fis-sena biex jaħdem f'dan is-settur bil-konsegwenza li dan qed iħalli impatt negattiv fuq ċerti oqsma, fosthom il-kirjiet.

Kulħadd jaf kemm għolew il-kirjiet matul dawn l-aħħar snin.

Fil-fatt il-Gvern qiegħed jiddiskuti mat-52 NGO li taw is-sehem tagħhom biex setgħet issir il-White Paper dwar il-kera – u jagħmel sew! - u li lkoll jinsabu inkwetati bis-sitwazzjoni tal-kera f'pajjiżna, kif wara kollox huma nkwetati l-Membri kollha ta' din il-Kamra, kemm min-naħa tal-Oppożizzjoni kif ukoll min-naħa tal-Gvern, għax mhux l-ewwel darba li tkellimna bejnietna dwar din l-issue.

Bla ebda dubju dawn il-15,000 barrani li qed jiġu kull sena, fejn allura qed jiġu medja ta' madwar 42 u 50 persuna kuljum, qed iħallu impatt negattiv fuq il-kirjiet.

Ilkoll nafu kemm il-faqar qed jiżdied anke minħabba din iż-żieda fil-kera.

Issa jien inħoss li ma nkun qed ngħid l-ebda sigriet li ħafna drabi dawn il-barranin jiġu jaqilgħu lira f'pajjiżna u mbagħad jibagħtu l-flus li jaqilgħu lill-familjari tagħhom barra minn xtutna, partikolarment jekk il-familjari tagħhom ikunu jgħixu f'xi pajjiż tat-tielet dinja, jiġifieri wara li jibagħtu ammont sostanzjali mill-flus li jaqilgħu lill-familjari tagħhom, prattikament dawn il-barranin ikunu qed jgħixu f'pajjiżna fl-għaks u fil-faqar.

Ikun tajjeb li ngħidu wkoll li minkejja s-slogan tal-Partit Laburista fl-aħħar elezzjoni ġenerali li għaddiet "L-Aqwa Żmien", li llum sar popolari ħafna, fl-2018 għadna qed immissu b'idejna t-tbatijiet, il-feriti u l-ġerħiet ta' diversi Maltin u Għawdxin.

Hawnhekk qed nirreferi partikolarment għal dawk li qed ifittxu proprjetà biex jikruha għax kif nafu, illum il-kera saret waħda mill-aktar oqsma kruċjali, b'mod speċjali fejn jidħol il-faqar.

Sfortunatament illum għandna ħafna persuni li qed ikollhom jibqgħu jgħixu fi proprjetajiet li jinsabu f'kondizzjonijiet li mhumiex xierqa, u kif nafu meta persuna tkun qed tgħix fi proprjetà li mhijiex kuntenta biha, din tħossha dipressa u maż-żmien tmur għall-agħar.

Minħabba s-sitwazzjoni tal-kera f'pajjiżna, ħafna huma dawk li qed ikollhom jitbiegħdu mill-ambjent li huma mdorrijin fih ukoll għax billi l-kera f'ċerti lokalitajiet hija ogħla minn oħrajn, dak li jkun qed ikollu jiċċaħħad mil-lokal li għex dejjem fih, jiġifieri qed ikollu jinqata' mill-għeruq li jkun trabba fihom.

Ta' min jgħid li anke din hija forma ta' faqar għax persuna ma tkunx qed tħossha kuntenta, u allura żgur li dan ma jkunx "L-Aqwa Żmien" għaliha!

Hawnhekk nixtieq nagħmel referenza wkoll għal dawk il-familji li għandhom xi wild li għandu xi diżabilità jew kondizzjoni u li allura ma jkunux jistgħu joħorġu jaħdmu ż-żewġ ġenituri biex ġenitur minnhom jibqa' d-dar jieħu ħsieb lil dak il-wild li jkun jeħtieġ ċerta attenzjoni.

Issa huwa veru li hawnhekk qed nitkellem fuq sezzjoni żgħira tal-poplu imma din ir-realtà wkoll tkompli ġġib aktar faqar.

Ġieli jkun hemm każijiet fejn familja tant ma tkunx tista' tkampa bil-benefiċċji soċjali biss li għalkemm ikollha wild b'diżabilità jew b'xi kondizzjoni, ikollhom joħorġu jaħdmu ż-żewġ ġenituri u jagħtu lil dan il-wild lill-qraba tagħhom biex jieħdu ħsiebu huma sakemm ikunu x-xogħol.

Għalhekk jien ma nixbax nisħaq kemm huwa importanti li ma nkomplux inpoġġu pressjoni fuq dawn il-familji li ħajjithom diġà hija diffiċli biżżejjed u li diġà jinsabu għaddejjin minn diversi tbatijiet.

Kulma jkun jonqoshom dawn il-familji huwa li nkomplu nkabbru l-uġigħ tagħhom billi nkomplu nżidulhom aktar pressjoni!

Ma naħsibx li din hija Malta li l-Membri tal-Gvern, li l-Membri tal-Oppożizzjoni u li l-awtoritajiet Maltin iridu jaraw u żgur li l-ebda Malti li jħossu kburi b'Malta tagħna ma jrid jaraha f'din is-sitwazzjoni.

Sinjura President, il-lista ta' Maltin u Għawdxin li qed jgħixu fit-tbatija llum qiegħda dejjem titwal, fosthom dawk l-anzjani li qed ikollhom irabbu t-tfal ta' wliedhom huma minħabba li wliedhom qed ikollhom joħorġu jaħdmu biex jipprovaw ilaħħqu mal-ħajja.

Ta' min jagħmel referenza wkoll għal dawk l-anzjani li għandhom diffikultà ta' mobbiltà u li minħabba li d-dar tagħhom hija bit-taraġ qed jispiċċaw maqfula fi djarhom.

Ma ninsewx li dawk li marru jgħixu fil-housing estates tal-gvern matul is-snin sebgħin, illum għandhom 'il fuq minn 70 sena, u ħafna minn dawn il-housing estates illum għadhom bla lift.

Għalhekk ngħid jien, ġaladarba għandna dan il-ġid kollu li qed ngħidu li għandna f'pajjiżna u ġaladarba l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna, li jirrigwarda s-servizzi finanzjarji, qed jagħti lil wieħed x'jifhem li dawn is-servizzi qed irendu ħafna flus lil pajjiżna, għaliex m'għandniex insibu l-flus neċessarji biex il-units li għandna f'dawn il-housing estates f'Malta u Għawdex ikollhom lift?

Forsi issa l-Membri tal-Gvern se jweġbuni billi jgħiduli li l-Gvern diġà qed jistalla l-lifts fil-housing estates, u jekk inhu hekk dan huwa tajjeb, però xorta ma naħsibx li huwa biżżejjed għax aħna qed nisimgħu lmenti kontinwament f'dan ir-rigward.

Hawn ta' min isemmi wkoll lil dawk l-anzjani li jgħixu waħedhom u li jkollhom joħorġu minn djarhom ta' kuljum sabiex jagħmlu x-xirja minħabba li m'għandhomx min jagħmilhielhom, għalkemm jien naf li bħalissa s-Segretarju Parlamentari Anthony Agius Decelis, li nixtieq insellimlu minn hawnhekk, beda proġett pilota fil-Mosta, fiż-Żurrieq u fil-Gżira billi introduċa s-servizz tat-tuk tuk għal dawk l-anzjani li jkollhom bżonn jagħmlu xi qadja fil-lokal tagħhom stess.

Jien nawgura li dan il-proġett jirnexxi ħalli jibdew igawdu minn dan is-servizzi anke anzjani tagħna li jgħixu f'lokalitajiet oħra.

Fil-fatt il-Kunsill Lokali tan-Naxxar ilu diversi snin li introduċa dan is-servizz.

Irridu nirrikonoxxu wkoll id-diversi tbatijiet li għaddejjin minnhom iż-żgħażagħ, li xi drabi qed jaqtgħu qalbhom anke miż-żwieġ minħabba li ma jistgħux ilaħħqu mal-pressjoni tal-ħajja.

Jien naf li hemm diversi skemi indirizzati għaż-żgħażagħ min-naħa tal-qasam tal-akkomodazzjoni soċjali, però ħafna żgħażagħ qed isibu li meta jiġu għall-fatti, jiġifieri meta l-Foundation for Social Welfare Services (FSWS), l-Awtorità tad-Djar u l-bank qed jaraw x'loan jifilħu, dawn qed jispiċċaw isellfuhom somma ta' xi €86,000.

Issa għidli inti b'€86,000 x'jista' jagħmel bniedem fqir!

Hawn qed nirreferi għal "bniedem fqir" għax biex wieħed jirrikorri għal din l-iskema, sinjal li ma jkunx jaffordja li jixtri proprjetà ta' ċertu ammont ta' flus.

Għalhekk nistgħu ngħidu li dan huwa forma ta' faqar ieħor.

Tbatija oħra qed ikollhom jgħaddu minnha dawk il-persuni li kienu l-ħabs u li issa skontaw is-sentenza tagħhom.

Donnu li għax żbaljaw fil-passat, ħadd mhu qed iqis id-diffikultajiet u l-isfidi li qed ikollhom jgħaddu minnhom dawn il-persuni, bħallikieku issa ħajjithom għandha tieqaf.

Għalhekk jien nistaqsi: Għaliex m'għandniex inwittu t-triq lil dawn il-persuni wkoll ħalli jsibu kuraġġ ikomplu mexjin b'ħajjithom?!

Meta naraw li dawn il-persuni qed jerġgħu jipprovaw jibnu ħajjithom u forsi jixtiequ jibdew jaħdmu għal rashom ukoll minħabba li qed isibuha diffiċli biex xi ħadd iħaddimhom miegħu, għaliex m'għandniex ngħinuhom?

Dawn huma każijiet li aħna niltaqgħu magħhom kontinwament.

Jekk dawn il-persuni li jkunu għadhom kif ħarġu mill-ħabs lanqas biss ikunu jistgħu jiftħu kont tal-bank, aħseb u ara kemm jistgħu jixtru post, dawn kif jistgħu f'daqqa waħda jsiru indipendenti u jibqgħu għaddejjin b'ħajjithom?!

Sinjura President, m'hemmx dubju li fis-soċjetà ta' klijenteliżmu li qed ngħixu fiha, irridu nindirizzaw l-isfidi li qed iħabbtu wiċċhom magħhom dawk li m'għandhomx skola biżżejjed li qed jispiċċaw jiġu ingannati, jew inkella dawk li m'għandhom l-ebda titolu f'isimhom, li qed jispiċċaw fit-triq b'ta' fuqhom senduqhom!

Irridu nidħlu fiż-żarbun ta' dawn in-nies vulnerabbli li m'għandhomx mezzi finanzjarji, li m'għandhomx fejn jikru, li m'għandhomx fejn joqogħdu u li qed jipprovaw ilaħħqu mas-settur privat.

M'hemmx dubju li dawn jeħtieġu li l-Istat jagħtihom imbottatura 'l quddiem.

Kif għedt fil-bidu, matul dan l-intervent jien ftit li xejn qed nagħmel referenza għall-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna llum għax minflok qed nagħmel riflessjoni fuq it-tbatijiet ta' dawn in-nies foqra biex huma jkunu jistgħu jgawdu mill-ġid li qed niftaħru li qed igawdi minnu pajjiżna.

Nerġa' nappella biex l-Istat Malti jagħtihom imbottatura.

Hawnhekk ta' min jiftakar ukoll f'dawk il-persuni li huma morda, f'dawk il-persuni li huma waħedhom, f'dawk il-persuni li ġew operati u f'dawk in-nies li għandhom xi kondizzjoni, bħall-ażżma, u li minħabba li ma jaffordjawx jixtru jew jikru proprjetà oħra qed ikollhom jgħixu f'postijiet li mhumiex addattati għalihom minħabba li għandhom it-taraġ jew l-umdità.

Huwa tajjeb li naħsbu f'dawn in-nies ukoll ġaladarba l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna qed jitkellem fuq dan il-ġid, liema ġid nerġa' ngħid li kien inbeda fi żmien il-Gvern Nazzjonalista u li mbagħad il-Gvern preżenti kompla jibni fuq it-tajjeb li diġà sab.

Huwa tajjeb li naraw ftit x'qed jieħdu l-foqra minn dan il-ġid kollu.

Il-Gvern għandu jkun ikona tar-ruħ soċjali.

Aħna dejjem kellna f'moħħna l-perċezzjoni li l-Gvern Laburista huwa l-Gvern taż-żgħir, il-Gvern tal-batut u l-Gvern tal-fqir, però kif qalet ilbieraħ l-MEP Soċjalista Ana Maria Gomes waqt konferenza li saret f'Dar il-Mediterran għall-Konferenzi (MCC), m'hemm xejn li huwa Soċjalista f'dak li qed jiġri f'Malta.

Dan huwa ċ-ċertifikat li ħadna lbieraħ!

Ikun tajjeb li ngħidu wkoll li wħud minn ħutna Maltin mhumiex sidien ta' darhom.

Fil-fatt minkejja li xi wħud minnhom ilhom aktar minn 30 sena jgħixu f'darhom, huma għadhom bla titolu.

Dan biex ma nsemmux ukoll it-tbatija kbira li qed tinħoloq meta dawn imutu u l-familjari tagħhom ikunu jridu jaqsmu l-proprjetà.

Jekk f'pajjiżna hawn dan il-ġid kollu li qed insemmu, il-Gvern għandu jalloka miljuni ta' ewro fis-sena lill-Awtorità tad-Djar biex din tkun tista' tgħin lil dawk il-persuni li qed ifittxu akkomodazzjoni soċjali permezz ta' skemi ġodda u innovattivi, aktar u aktar meta nafu li llum għandna madwar 3,500 applikazzjoni għal akkomodazzjoni soċjali.

Ejjew ma ninsewx li kull applikazzjoni għandha l-istorja tagħha, u tant hemm stejjer diżappuntanti li ħafna drabi tkun tixtieq tqabbeż il-kju lil diversi nies.

Issa hawn irrid inkun ċar u ngħid li hemm applikazzjonijiet li ilhom quddiem l-Awtorità tad-Djar aktar minn 15-il sena, jiġifieri minn qabel ma tela' fil-gvern il-Partit Laburista, imma llum dan il-qasam jinsab f'sitwazzjoni allarmanti.

Jien għamilt mistoqsija parlamentari biex inkun naf meta se jkunu lesti l-1,000 unit li l-Gvern se jipprovdi f'akkomodazzjoni soċjali, u t-tweġiba li ngħatajt kienet li dawn se jkunu lesti fl-2021.

Imma dawn in-nies x'se jagħmlu sal-2021?

Pereżempju, x'se tagħmel dik l-anzjana li ċemplitli lbieraħ u qaltli li l-kera ta' fejn toqgħod għollewhielha minn €300 għal €600 meta hi għandha pensjoni ta' ftit aktar minn €500?!

Għiduli ftit x'tista' tagħmel din l-anzjana fl-immedjat!

Jien nittama li bil-ġid li qed ngħidu li qed iħallu dawn is-servizzi finanzjarji, naħsbu f'dawn in-nies il-foqra u ngħinuhom.

Suppost il-Gvern huwa paladin tas-Soċjaliżmu, għalkemm kif għedt diġà, ilbieraħ Ana Maria Gomes tathom ċertifikat lill-Membri tan-naħa l-oħra għax qaltilhom: Intom kollox minbarra Soċjalisti!

Sinjura President, hemm barra hemm stejjer ta' familji foqra li jregħxuk.

Għalhekk filwaqt li huwa tajjeb li lil dawn il-persuni ma nagħtuhomx il-ħuta imma nagħtuhom il-qasba biex ngħallmuhom jistadu huma, hemm bżonn li dawn in-nies jiġu megħjuna mill-Istat Malti wkoll.

Billi l-Gvern għandu maġġoranza kbira ta' voti, dan ma jistax jibqa' bl-idea li allura hu qiegħed hemm fuq u aħna qegħdin hawn taħt!

Ninsab ċert li hemm Membri min-naħa tal-Gvern li qed jifhmu dak li ngħid għax hemm Membri Parlamentari fil-Gvern li għandhom qalb soċjali wkoll, jiġifieri ma nistgħux inpoġġu lil kulħadd fl-istess keffa.

Wara kollox il-gvern huwa jien u int, il-gvern huwa l-komunità, u finalment kull ewro li tinħareġ mill-but tal-gvern tkun qed tinħareġ mill-but tagħna wkoll.

Għalhekk irridu nibnu dik li naħsbu li hi l-aħjar politika biex din tgħin lil dawk li verament għandhom bżonn.

Irridu naħsbu wkoll f'dawk l-anzjani pensjonanti li qed iżommu magħhom lil binthom b'tarbija.

Fl-aħħar mill-aħħar jekk koppja anzjana tkun qiegħda żżomm lit-tarbija hi, awtomatikament din tkun qed tgħin lill-Gvern għax tkun solvietlu każ partikolari.

Allura ma nistgħux nagħtu xi forma ta' għajnuna anke lil dawk l-anzjani li qed iżommu lit-tfal tat-tfal tagħhom li huma trabi?

Ma nistgħux insibu xi forma ta' għajnuna biex din il-koppja ttaffi l-piżijiet li żdidulha?

Tgħiduli: Imma bintha ma taħdimx?

Jekk bintha taħdem u l-Gvern qed iwasslilha messaġġ li trid tagħmel minn kollox biex tibni l-futur tagħha, din kif se ġġemma'?

U kif se tibni futur għaliha u għal bintha mingħajr l-għajnuna ta' missier it-tarbija?

Illum jekk ma jkollokx ammont sostanzjali mġemma', ma tistax tieħu loan mill-bank.

Sinjura President, illum ma tkellimtx fuq it-78% tal-Maltin li għall-grazzja t'Alla huma sidien ta' darhom imma għażilt li nitkellem fuq dak l-ammont żgħir ta' Maltin, madwar 20%, li jiddispjaċini ngħid li ħafna drabi qisna nsejniehom.

Il-verità hi li qatt ma nħasset il-ħtieġa li jinfetħu food banks daqs illum.

Qatt daqs illum ma nħasset il-ħtieġa li darba fix-xahar l-NGOs iqassmu l-hampers.

Morru l-Community Chest Fund jew staqsu lill-President ta' Malta u dawn jgħidulkom bl-ammont kbir ta' familji li jmorru anke għall-vouchers.

Qatt daqs illum ma nħasset il-ħtieġa li l-Knisja, permezz tal-Franġiskani tal-Belt Valletta, torganizza s-soup kitchen u qatt daqs illum ma nħasset il-ħtieġa li jiġu organizzati tant u tant attivitajiet oħra min-naħa ta' Dar Papa Franġisku u tal-Caritas.

Kien għad fadalli nsemmi diversi punti oħra imma l-ħin li kelli għad-dispożizzjoni tiegħi skadieli u għalhekk se nieqaf hawnhekk, però qabel ma nikkonkludi nixtieq inwassal dan l-appell.

Jekk għandna l-ġid, ejjew nuruh fil-prattika u nsarrfu l-flus li ġejjin mill-financial services fil-but ta' kulħadd.

Nirringrazzjak, Sur President.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Se ninterrompi momentarjament id-diskussjoni biex nirreferi għar-ruling li tajt aktar kmieni fis-seduta.

Fis-6.13 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

L-ISPEAKER: Peress li issa qed nara lill-Onor.

Jason Azzopardi fil-Kamra nixtieq nirriferih għar-ruling mogħti mis-Sedja fil-bidu tas-seduta fejn ġie ddikjarat li s-Sedja kienet lesta tirrivedi ddeċiżjoni tagħha jekk kemmil darba lOnor.

Azzopardi joffri apoloġija għallużu talkliem użat fittweet inkwistjoni għassodisfazzjon talKamra.

L-Onor.

JASON AZZOPARDI: Sur President, qabelxejn nixieq ninformak li jien ma kontx preżenti fil-Kamra minħabba li kont preżenti għal kawża fil-Qorti Kostituzzjonali sal-4.35 p.m. jiġifieri dik kienet ir-raġuni li jien ma kontx fil-Kamra mill-bidu tas-seduta.

L-ISPEAKER: M'għandix dubju.

Jien sempliċement qed ninformak bir-ruling li tajt aktar kmieni per cortesia, peress li ma kontx hawn u qed narak issa.

JASON AZZOPARDI: It-tieni punt li nixtieq nagħmel huwa li jien mhux biss ninsab sorpriż iżda ninsab ukoll ixxokkjat bl-implikazzjoni ta' dan ir-ruling, u allura se nkun qiegħed nappella minn dan ir-ruling sija f'din il-Kamra kif ukoll fil-Qrati Ċivili.

Nirringrazzjak.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR AWTORITÀ GĦAS-SERVIZZI FINANZJARJI TA' MALTA (EMENDA NRU 2)

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli minn aktar kmieni fis-seduta.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

L-ISPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Sur President, mhux soltu li nqum nitkellem dwar suġġett li għandu x'jaqsam mal-finanzi, però bħalma anke wieħed seta' jara aktar kmieni matul din is-seduta, hemm suġġett li lili qed jinteressani ħafna, li hu t-traffikar tal-persuni u l-prostituzzjoni, u naħseb li dan is-suġġett għandu rabta importanti ħafna ma' min qiegħed imexxi l-istituzzjonijiet finanzjarji f'pajjiżna.

Għalhekk illum nixtieq li jiena wkoll nagħti kontribut f'dan id-dibattitu, anke jekk għal ftit minuti biss.

Sur President, aktar kmieni l-Onor.

Godfrey Farrugia għamel punt li laqatni meta qal li aħna, bħala Oppożizzjoni, għandna l-obbligu tal-iskrutinju.

Fil-fatt jien naħseb li dan huwa punt importanti ħafna għax l-aktar ħaġa faċli mhijiex dik li tqum u tikkritika imma hija dik li tqum u tfaħħar għax b'hekk tibqa' dejjem tfuħ, ma tinten ma' ħadd u jekk ikollok bżonn xi pjaċir tmur titolbu b'wiċċek minn quddiem mentri meta tagħmel kritika ma tantx issib quddiemek sitwazzjoni pjaċevoli.

Għal din ir-raġuni aħna, partikolarment il-Membri ta' din in-naħa tal-Kamra, spiss nisimgħu lil ta' madwarna javżawna biex noqogħdu attenti x'ngħidu, kif nitkellmu, eċċ. Jien lill-kollegi tal-faċċata ma se nonqoshom mill-ebda rispett u se norbot id-diskors tiegħi anke ma' dak li kien qed jgħid l-Onor.

Claudio Grech aktar kmieni matul din is-seduta.

Għalfejn huma importanti abbozzi ta' liġi bħal dan li għandna quddiemna llum?

Għax l-obbligu tagħna huwa l-iskrutinju, imma l-obbligu tal-istituzzjoni finanzjarja huwa li tassigura bl-akbar ċertezza possibbli li aħna bħala pajjiż - għaliex aħna jinteressana minn pajjiżna, u għalhekk m'iniex se noqgħod nagħmel argumenti fuq pajjiżi oħrajn - nagħlqu l-possibbiltajiet kollha dwar dak li, fost affarijiet oħrajn, għandu x'jaqsam ma' ħasil ta' flus.

Jien se norbot il-ħasil tal-flus mad-diversi attivitajiet li jistgħu jaqgħu taħt il-kappa hekk imsejħa "kummerċjali" - għax bejniethom hemm rabta ċara - li minnhom jgħaddu l-flus, imma f'dan il-każ dawn huma flus daqsxejn differenti għax huma flus maħmuġin li jridu jitnaddfu.

Xi kultant jien naħseb li n-nies ma tantx jifhmuha din l-istorja tal-ħasil tal-flus.

Huwa konċett li diffiċli tispjegah b'mod sempliċi imma jien se nipprova nagħmel dan xorta waħda.

Fil-każ ta' traffikar ta' persuni, fil-każ ta' prostituzzjoni u fil-każ ta' traffikar ta' droga qed nitkellmu dwar flus normali li jgħaddu minn id għall-oħra b'mod li huwa illegali għal kollox.

Meta dawn il-flus jidħlu fil-bwiet tal-individwi li jkunu qegħdin imexxuhom, dawn ikunu jridu jaraw kif b'xi mod jew ieħor se jeħilsu minnhom, imma ovvjament huma mhumiex se jaqbdu u jagħtuhom lil ħaddieħor kif ġie ġie, għalkemm smajna b'nies - pereżempju l-Mafja kienet magħrufa ħafna għaliha din fi Sqallija - ta' portata kbira li jkunu ġenerużi ħafna mal-foqra u ma' organizzazzjonijiet tal-Knisja; għax biex inti tidher li ma qed tagħmel xejn ħażin, il-ġenerożità tiegħek issir waħda mill-aktar għodda importanti.

B'dan il-mod filwaqt li inti tkun qed taqla' l-flus b'mod illeċitu, fl-istess ħin tkun trid tipprova li b'xi mod jew ieħor taħsel dawn il-flus biex imbagħad tkun tista' tużahom għal dak li għandek bżonn inti jew għal dak li għandek bżonn biex tmexxi n-negozji tiegħek, eċċ. Hawnhekk se nirreferi għal dak li kien qed jgħid l-Onor.

Claudio Grech aktar kmieni matul din is-seduta fejn qal li l-ħasil tal-flus huwa tkabbir ekonomiku a skapitu tal-ġid komuni, u naħseb li dan huwa verament il-messaġġ b'saħħtu li għandna ngħaddu llum.

Għalfejn aħna, bħala Oppożizzjoni, qegħdin nimpenjaw ruħna li nqumu nitkellmu dwar dan is-suġġett?

Għax, Sur President, hawnhekk m'aħniex nitkellmu dwar affarijiet frivoli, u filwaqt li fil-prinċipju nistgħu naqblu mal-abbozzi ta' liġi li jgħaddu minn din il-Kamra, għandna l-obbligu li nfakkru lin-nies li jaħdmu f'dan is-settur u li llum uħud minnhom huma preżenti f'dan il-Parlament illi huma għandhom obbligu lejn is-soċjetà tagħna.

Fil-fatt minn hawn nixtieq nieħu l-okkażjoni li nsellem u nirringrazzja lil dawn il-persuni għax naf li qegħdin isegwu kull kelma li qed ngħidu imma ma nistax ma nfakkarhomx ukoll f'dan l-obbligu.

Għamilt riċerka verament żgħira dwar ir-rabta bejn it-traffikar tal-persuni u l-ħasil tal-flus u sibt dokument interessanti ħafna, li fl-aħħar tad-diskors tiegħi se npoġġih fuq il-Mejda tal-Kamra bil-permess tal-Kamra.

Fil-fatt dan id-dokument huwa maħruġ mill-United States Department of State's Office to Monitor and Combat Trafficking in Persons, jiġifieri proprju minn dak l-uffiċċju li rreferejt għalih aktar kmieni meta jiena u l-Onor.

Julia Farrugia Portelli konna qegħdin niddibattu dwar it-traffikar tal-persuni.

Ta' min jgħid ukoll li dan id-dokument, li jġib l-isem Tracking Suspicious Financial Activity to Address Human Trafficking jgħid li hemm sinjali - li dan ir-rapport isejħilhom bħala "red flags" - li huma importanti ħafna għax jistgħu jidentifikaw li jkun għaddej it-traffikar ta' persuni.

Issa jien qabel ma niġi kkritikata li forsi ma nafx x'inhi d-differenza bejn l-MFSA (Malta Financial Services Authority) u l-FIAU (Financial Intelligence Analysis Unit) irrid ngħid mill-ewwel li din id-differenza jien nafha perfettament però qed insemmi dawn l-affarijiet għax fost il-lista li jagħti dan id-dokument wieħed isib li hemm modi ta' kif inti tista' taħrab u tgħaddi minn taħt ix-xibka tal-iskrutinju proprju billi tagħmel affarijiet li jistgħu u li suppost għandhom jiġu identifikati strettament mill-FIAU.

Dan id-dokument jirreferi b'mod partikolari għall-financial intelligence analysis units ta' pajjiżi differenti, però anke l-MFSA għandha rwol ta' skrutinju, u allura l-mistoqsijiet li saru mill-kollegi tiegħi aktar kmieni matul din is-seduta huma rilevanti ħafna.

Jien se nikkwota silta minn dan id-dokument li se nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

- dan diġà huwa statement kbir -

Dan id-dokument qed jgħid li jista' jkun hemm skemi ta' traffikar ta' persuni li mod ta' kif tikxifhom huwa billi tuża għodda li hu qed isejħilhom bħala "forensic accounting strategies".

Fil-fatt huma l-istituzzjonijiet finanzjarji li għandhom l-akbar aċċess għal din l-għodda għax ovvjament dawn l-istituzzjonijiet għandhom l-obbligu li jixtarru lil kull individwu u lil kull kumpanija li tgħaddi minn taħt idejhom biex jaraw jekk din hijiex leċita verament jew jekk hijiex involuta f'xi tip ta' ħasil ta' flus jew le.

Għalhekk jien ngħid: Kemm kellhom raġun il-kollegi tiegħi, bħall-Onor.

Kristy Debono u bħall-Onor.

Mario de Marco, li għamlu l-mistoqsijiet tekniċi li fil-fatt għamlu!

Għax issa qed ngħidu li l-MFSA, bħall-FIAU, tista' ssib li ġewwa pajjiżna qed isir it-traffikar tal-persuni, u filwaqt li forsi nista' niddibatti mal-Onor.

Julia Farrugia Portelli fuq l-issue tad-definizzjoni ta' "traffikar", li ċertament tista' tkun varjata, meta rapport bħal dan qed jgħidilna li dan it-traffikar qed isir anke f'pajjiżna … L-ewwel jien aċċennajt ukoll għall-konferenza li saret fl-Università ta' Malta, fejn b'mod partikolari ssemma l-fatt li ġewwa pajjiżna għaddej traffikar intern.

Jien m'iniex xi esperta f'dan il-qasam, imma kont preżenti nisma', u nista' ngħid li parti mill-informazzjoni li ngħatat f'dik il-konferenza kienet li ġo pajjiżna qegħdin jidħlu persuni li mhux dejjem ikunu jafu li qed jidħlu biex jagħmlu ċertu tip ta' xogħol, imbagħad dawn jgħaddu minn id għall-oħra u jinbiegħu lil xulxin minħabba li s-sidien, speċjalment is-sidien ta' postijiet bħalma huma l-gentlemen's clubs, ma jkunux jixtiequ li dawn in-nisa jibqgħu fl-istess post għal tul ta' żmien biex ma jorbtux lilhom infushom mal-klijenti, u allura wieħed ibiddel ħalli jkollu l-varjetà!

Jien se norbot dan ukoll mal-konferenza li saret ilbieraħ filgħodu u li għamel referenza għaliha l-Onor.

Ivan Bartolo aktar kmieni għax nixtieq nikkwota xi ħaġa li qal l-Eks Prim Ministru ta' Malta Dr Lawrence Gonzi u li lili impressjonatni ħafna.

Fil-fatt huwa qal li issa, li għaddiet sena mill-qtil ta' Daphne Caruana Galizia, wasal iż-żmien li nħarsu sew lejn is-soċjetà tagħna u ngħidu: Illum aħna fejn aħna?

Fejn qegħdin?

U fejn irridu mmorru?

Dan għandna nagħmluh mhux biss mil-lat finanzjarju, Sur President, bħalma qed nagħmlu llum, imma għandna nagħmluh ukoll mil-lat morali, u meta ngħid "morali" m'iniex qed nirriferi għas-sens magħluq u strett tal-kelma.

Dan bħal meta wieħed jiġi biex jiddeċiedi dwar il-futur ta' wliedu u dwar il-wirt li jixtieq iħalli lil uliedu.

Aħna bħala Membri ta' din il-Kamra x'wirt se nħallu lil uliedna?

Nixtieq li nirrispondu din il-mistoqsija bl-aktar mod sinċier.

L-aktar ħaġa faċli għalina kienet li niġu hawn u ngħaddu l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna llum f'radda ta' salib għaliex wara kollox aħna naqblu mal-prinċipju tiegħu, però mbagħad inħallu kollox għaddej daqslikieku ma ġara xejn.

Madanakollu llum jien ħassejt obbligu morali li nqum u ngħid dak li qed ngħid illum għax ma jistax ikun li sena wara li nqatlet Daphne Caruana Galizia naħsbu li nistgħu ngħaddu issues bħal dawn malajr kemm jista' jkun f'pajjiżna; ejja ħa mmorru għax issa ġejjin tal-Moneyval u għax issa rridu ngħaġġlu eċċ.!

Ma jistax ikun!

Jekk f'din il-Kamra m'aħniex inħossu li almenu rridu nibdew nieqfu ftit u naħsbu fuq id-deċiżjonijiet li aħna nieħdu f'din il-Kamra, mela allura aħna m'aħniex naħsbu sew dwar il-valur tagħna nfusna f'din il-Kamra.

Ħalli nkompli nikkwota minn dan id-dokument li fl-aħħar tad-diskors tiegħi se npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra:

Għalhekk jien ma ngħirx għas-Segretarju Parlamentari Julia Farrugia Portelli, li daħlet għal dan l-impenn importanti.

Jien, min-naħa tiegħi, diġà offrejtilha l-għajnuna tiegħi wkoll u lesta li niddiskuti dan is-suġġett magħha però, Sur President, kemm hija ħafna aktar serja l-problema li qed nitkellmu fuqha?!

Kieku jien ġejt hawn u għedt li l-pimps li jħaddmu lin-nisa f'pajjiżna, kemm jekk dawn huma Maltin, kemm jekk huma barranin, kemm jekk huma eterosesswali kif ukoll jekk huma omosesswali, jaqilgħu l-flus b'mod illegali u mbagħad jaraw x'se jagħmlu bihom, forsi kien ikun hemm min jibda jgħid: Issa din se tagħmel …?!

Il-fatt li minflok semmejt it-traffikar tal-persuni tagħmel differenza kbira, però hemm rabta bejn dawn iż-żewġ affarijiet, u r-rabta hija qawwija ħafna.

Fl-aħħar tad-diskors tiegħi jien se nqiegħed dokument żgħir ħafna fuq il-Mejda tal-Kamra proprju għax inħoss li għandna nkomplu nħarsu lejn dan is-suġġett fil-fond.

Issa jien nispera u nawgura li l-MFSA, bit-tibdil li qed isirilha, tkun verament kapaċi tixtarr kull azzjoni li tgħaddi minn taħt idejha.

Jien naf li r-responsabbiltà ta' dawk is-sinjuri li llum qegħdin isegwuna mill-iStrangers' Gallery hija kbira, imma rrid nerġa' infakkarhom minn hawnhekk li aħna, bħala Membri ta' din il-Kamra, nistennew standards għoljin ħafna mingħandhom.

Jien se norbot l-issue tal-istandards mal-mewt ta' Daphne Caruana Galizia għax Daphne Caruana Galizia kienet tesiġi li pajjiżna jimxi b'ċerti standards.

Naħseb li lbieraħ fil-konklużjoni tal-attivitajiet, rappreżentanta tal-grupp ta' nisa Occupy Justice, li naħseb tawna lezzjoni ta' x'jiġifieri tkun perseveranti ġewwa dan il-pajjiż, qalet frażi importanti ħafna: We deserve better and we expect better!

Għalhekk filwaqt li huwa tajjeb li l-Gvern qed iressaq Abbozz ta' Liġi bħal dan li għandna quddiemna llum li, kif qalu Membri oħra tal-Oppożizzjoni, għandu l-appoġġ tagħna, huwa importanti ħafna li nfakkru għalfejn aħna min-naħa tagħna qed nappoġġjaw dan l-Abbozz ta' Liġi: because we deserve better and we expect better!

Sur President, nixtieq nitlob il-permess biex inqiegħed dokument li għamilt referenza għalih matul l-intervent tiegħi fuq il-Mejda tal-Kamra.

L-ISPEAKER: Hawn permess?

Il-permess ingħata.

CLAUDETTE BUTTIGIEG: Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Nirringrazzjak, Sur President.

L-ISPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Sur President, nixtieq nagħlaq l-interventi fuq l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna min-naħa tal-Oppożizzjoni billi nfakkar li kif jgħid il-Malti, mhux kulma jleqq huwa deheb.

Jien naf li kif ngħaddu l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna llum se nkunu qed ngħaddu abbozz ta' liġi ieħor dwar dan il-qasam.

Aħna rridu nikkooperaw mal-Gvern fuq dan is-settur li welled Gvern Nazzjonalista.

Fil-fatt konna aħna, bħala Gvern Nazzjonalista, li wellidna s-settur tas-servizzi finanzjarji, li kabbarnieh u li komplejna nsaħħuh, u llum minkejja li qegħdin fuq il-bankijiet tal-Oppożizzjoni aħna rridu nagħtu l-kontribut tagħna biex dan is-settur ikompli jissaħħaħ u biex inkomplu niggarantixxu lill-10,000 ruħ li għandna jaħdmu f'dan il-qasam li l-ħobża ta' kuljum se tibqa' taslilhom, grazzi għall-impenn u għall-amor proprju li juru fix-xogħol tagħhom.

Fil-bidu tad-diskors tiegħi jien għedt li mhux kulma jleqq huwa deheb proprju għax nistgħu niġu f'din il-Kamra, ngħaddu liġi wara l-oħra u forsi jkun hawn min jgħidlek li dan is-settur qed ikompli jiffjorixxi f'pajjiżna mingħajr l-ebda problemi jew li kollox hu ward u żahar f'dan is-settur għax din hi l-impressjoni li qed jagħti l-Gvern, anke fuq is-settur tas-servizzi finanzjarji.

Ċertament mhuwiex korrett li wħud mill-ftit kelliema li tkellmu fuq dan is-settur min-naħa tal-Gvern ippontaw subgħajhom lejn din in-naħa tal-Kamra u lejn il-kollegi tagħna l-Membri Parlamentari Ewropej - nerġa' ngħid li jien m'iniex qed ngħid li l-Membri kollha li tkellmu min-naħa tal-Gvern għamlu hekk - u qalu li aħna qed nagħmlu ħsara lil pajjiżna jew li aħna qed naraw kif nagħmlu biex nimminaw ir-reputazzjoni ta' pajjiżna.

Jien naħseb li nkunu diżonesti jekk niġu nippontaw subgħajna lejn min verament għandu għal qalbu l-interess ta' pajjiżna.

Sur President, quddiemi għandi numru ta' cuttings tal-gazzetti biex matul dan l-intervent inkun nista' nikkwota x'qalu nies influwenti barranin fuq pajjiżna.

U tajjeb jekk ngħid mill-ewwel li dawn in-nies influwenti mhumiex ġejjin min-naħa tal-Partit Nazzjonalista jew membri tal-Partit Popolari Ewropew (PPE).

L-ebda kelliem min-naħa tal-Gvern li tkellem fuq xi abbozz ta' liġi li aħna għaddejna fuq dan is-settur matul dawn l-aħħar sentejn jew tlieta ma kellu l-kuraġġ jgħid li kien hemm Membri Parlamentari Ewropej li ġejjin mill-kamp tas-Soċjalisti Ewropej u li tkellmu fuq it-theddida li għandu pajjiżna.

Meta r-reputazzjoni ta' pajjiżna tittappan - u aħna nafu li l-qasam tas-servizzi finanzjarji ta' pajjiżna tant hu fraġli li jista' jieħu daqqa li taffettwa xejn inqas minn 11,000 familja f'Malta u Għawdex - allura bilfors li ninkwetaw!

Sur President, nerġa' nenfasizza li mhux biss aħna minn din in-naħa tal-Kamra jew il-kollegi tagħna l-Membri Parlamentari Ewropej min-naħa tal-Partit Nazzjonalista, imma anke Soċjalisti ferventi qalu li le, f'pajjiżna mhux kollox huwa ward u żahar.

Se nibda billi ngħid x'qal il-Ministru għall-Finanzi fl-4 t'April, irrapportat mill-ġurnal The Times of Malta.

Huwa kien qal li

Government pledges to fight financial crime u li Malta has an important statement to make, li huwa li hija kommessa li tikkumbatti l-ħasil ta' flus.

Issa x'ġara f'dan is-settur minn April tal-2018 sal-lum?

Fit-12 ta' Lulju 2018 il-ġurnal The Times of Malta qalilna:

Għal darb'oħra nxtegħlet bozza ħamra fuq pajjiżna meta ħadd mill-Membri tan-naħa l-oħra ma pprova jindenja ruħu jserraħ moħħ dawk il-11,000 familja.

Issa kif għedt diġà, huwa kollu ta' xejn li l-Oppożizzjoni qed tgħin lill-Gvern f'dan is-settur jekk imbagħad niġu hawn u ngħaddu l-liġijiet ejja ħa mmorru!

Illum sas-7.00 p.m. se nkunu qed nagħlqu żewġ liġijiet oħra li huma marbutin mas-servizzi finanzjarji ta' pajjiżna però ma jiswa xejn li ngħaddu l-liġijiet minn dan il-Parlament jekk kemm-il darba r-reputazzjoni ta' Malta hemm barra qiegħda tiġi mtappna b'mod regolari.

Imbagħad fl-20 ta' Lulju nsibu rapport intitolat:

Illum għaddew ukoll ix-xahrejn ultimatum li pajjiżna kellu mdendel fuq rasu u din hija sfortuna għax dan l-ultimatum ma ngħatax minn xi Deputat jew minn xi Membru Parlamentari Ewropew li ġej minn din in-naħa.

Għalhekk jien nappella biex naqtgħuha din li għax aħna nkunu qed nitkellmu fl-interess ta' pajjiżna jkun hawn min, għax ikollu interess li jgħatti x-xemx bl-għarbiel, jipprova jmeri l-fatti magħrufa.

Sfortunatament bl-istatements u bir-rapporti li qed jissemmew b'mod regolari fuq il-midja internazzjonali, pajjiżna qed jissemma fuq in-naħa l-kerha u ħażina tal-istorja.

Fl-4 t'Ottubru li għadda Denise Grech, ġurnalista ta' The Times of Malta, irrapportat ukoll li l-Kummissjoni Ewropea qalet illi "the FIAU had sistematic weaknesses".

Allura għax m'aħniex nirrikonoxxu dawn il-problemi?

Dawn huma problemi serji u għalhekk ma nistgħux niġu hawnhekk niġru kemm nifilħu biex ngħaddu l-liġijiet għax b'hekk inkunu qed ningannaw lill-poplu Malti.

Suppost li dan il-Parlament, minn fejn ngħaddu l-liġijiet, huwa l-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż, u għalhekk għandna nkunu onesti magħna nfusna u mal-poplu Malti billi ngħidulu li dan huwa settur li welldu Gvern Nazzjonalista, li ħdimna biex kabbarnieh, però llum wieħed ma jistax jgħid li qed jgħaddi liġijiet biex ikompli jkabbar lil dan is-settur jekk kemm-il darba mbagħad ir-reputazzjoni ta' pajjiżna qed tkompli tiġi mtappna.

Dan il-Gvern naqas milli jagħmel dak li kien mistenni minnu.

Dan il-Gvern naqas milli jserraħ moħħ il-poplu bis-serjetà li l-għajxien ta' 'l fuq minn 10,000 ruħ li għandna jaħdmu f'dan is-settur f'pajjiżna mhuwiex qed jiġi pperikolat.

Dan huwa ċ-ċertifikat sfortunat li qed jieħu pajjiżna; ċertifikat li l-Gvern jipprova jgħatti u jipprova ma jagħmilx riferenza għalih, però r-raġuni m'għandhiex forza.

Forsi l-Gvern jista' jaħrab dak li hemm miktub iswed fuq l-abjad, imma nafu li fil-ġimgħat li ġejjin, meta f'dan il-Parlament se nkunu qed niddiskutu l-Baġit għas-sena d-dieħla, pajjiżna se jkun qed jiġi mżeblaħ proprju minħabba li dan il-Gvern naqas milli jieħu l-passi li kien obbligat li jieħu minkejja li l-Oppożizzjoni kienet qaltlu diversi drabi x'kellu jagħmel.

Sur President, aħna dejjem niġu kkwotati li aħna negattivi u li m'għandniex l-interess li niddefendu lil pajjiżna.

Altru li aħna dejjem iddefendejna l-interessi ta' pajjiżna!

Kif għedt diġà, aħna se nkunu qed nivvotaw favur l-Abbozzi ta' Liġi li għandna quddiemna llum u li jirrigwardaw is-servizzi finanzjarji wkoll, però mhuwiex biżżejjed li niddiskutu u ngħaddu l-liġijiet meta r-reputazzjoni ta' pajjiżna hija ħażina anke f'dak li għandu x'jaqsam ma' ħasil ta' flus.

Jien ma rridx intawwal ħafna, anke għaliex tajna l-kelma lill-Gvern li se nkunu qed ngħaddu ż-żewġ Abbozzi ta' Liġi li tressqu f'dan il-Parlament u li jirrigwardaw is-servizzi finanzjarji llejla però rrid ngħid li minn studju li sar mill-Unjoni Ewropea irriżulta li Malta's financial institutions are reporting less than other EU member states.

Dan huwa studju li ġie rrapportat fuq argumenti u statistika fattwali.

Ir-realtà hi li llum pajjiżna huwa l-aktar pajjiż mill-Unjoni Ewropea li qed jissemma dwar problemi ta' ħasil ta' flus u korruzzjoni.

L-Onor.

Claudette Buttigieg diġà għamlet referenza għal dak li ntqal ilbieraħ minn ġurnalisti mid-dinja kollha li kienu f'pajjiżna, u sfortunatament kull wieħed u waħda minnhom taw ċertifikat negattiv lil pajjiżna.

Għalhekk altru milli mhux kulma jleqq huwa deheb u altru li f'pajjiżna mhux kollox hu ward u żahar!

Dan il-Gvern qed jirnexxilu jikkonvinċi lin-nies hemm barra li xejn mhu xejn u li jgħaddi kollox, jiġifieri li kollox huwa business as usual, u inti bilfors tinkwieta meta tara li ħadd min-naħa tal-Gvern mhu qed jirrikonoxxi dawn il-problemi minkejja li dawn huma każijiet urġenti u sitwazzjonijiet prekarji.

Sur President, irridu nieħdu d-deċiżjonijiet bis-serjetà minflok ma niġu hawnhekk u noqogħdu niftaħru kemm aħna bravi minħabba li l-Parlament Malti huwa l-aktar parlament li qed jgħaddi liġijiet.

Nerġa' ngħid li r-reputazzjoni ta' pajjiżna hemm barra hija mtappna u dawk li jaħdmu fil-qasam tas-servizzi finanzjarji għandhom għalfejn jinkwetaw, aktar u aktar meta naraw li sa ftit tal-ħin ilu waqt il-House Business Committee l-Gvern ma ħassx il-bżonn li nibdew niddiskutu mozzjoni li l-Oppożizzjoni ressqet b'urġenza biex nibdew intejbu l-image ta' pajjiżna.

Ta' min jgħid li f'din il-mozzjoni aħna qed nitolbu wkoll lill-Prim Ministru biex jaħtar bord ta' inkjesta dwar l-assassinju tal-ġurnalista Daphne Caruana Galizia imma għal dan il-Gvern din mhijiex xi ħaġa urġenti għax minflok huwa pprova jilgħab mal-proċedura parlamentari u qal li l-Oppożizzjoni għandha l-ġurnata tagħha meta tista' titkellem u meta tista' tressaq private member's bill jew motion.

Madanakollu jekk il-Gvern għandu verament għal qalbu l-interess ta' pajjiżna huwa jaf ukoll li għandu l-opportunità li jiddiskuti din il-mozzjoni li ressaqna aħna minn din in-naħa tal-Kamra, li wara kollox hija mmirata biex nibdew nibnu r-reputazzjoni ħażina li sar għandu pajjiżna barra minn xtutna.

Kien sewwa u xieraq li lbieraħ il-Gvern ħass li dan il-Parlament m'għandux jiltaqa' b'rispett lejn il-memorja ta' Daphne Caruana Galizia f'għeluq is-sena mill-assassinju tagħha, però mbagħad huwa ma ħassx ukoll il-bżonn li l-mozzjoni li ressqet l-Oppożizzjoni titressaq f'dan il-Parlament b'urġenza, lil hinn mill-proċeduri, meta bi ftehim nistgħu mmorru għall-items li rridu ġaladarba jintlaħaq qbil dwar dan.

Sfortunatament għal darb'oħra lbieraħ il-Gvern kien diżappuntanti għax naqas milli jagħmel dak li kien mistenni minnu.

Sur President, jien se nikkonkludi l-intervent tiegħi billi nerġa' nappella li aktar milli noqogħdu nieħdu gost ngħaddu l-liġijiet li jirrigwardaw is-servizzi finanzjarji b'mod mgħaġġel f'dan il-Parlament, għandna naraw li nħarsu isem pajjiżna dejjem, f'kull ħin u f'kull mument - jekk jagħmel dan il-Gvern se jsib l-appoġġ tal-Oppożizzjni - u li fl-ebda ħin ma nipprovaw nagħtu stampa differenti minn dik li sfortunatament pajjiżna kellu jgħix matul dawn l-aħħar sigħat, ġimgħat u snin.

Nirringrazzjak.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Jekk m'hemmx aktar rimarki, nistieden lis-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri biex jagħmel il-winding up.

SILVIO SCHEMBRI (Segretarju Parlamentari għas-Servizzi Finanzjarji, Ekonomija Diġitali u Innovazzjoni): Sur President, qabelxejn nixtieq nirringrazzja lill-kelliema kollha li ħadu sehem f'dan id-dibattitu, jiġifieri lill-Onor.

Alex Muscat, lill-Onor.

Claudette Buttigieg u lill-Onor.

Kif stajna naraw, kien hemm lista twila ta' kelliema li kkontribwixxew f'dan id-dibattitu u dan juri kemm kien hemm interess.

Naħseb li f'dan id-dibattitu smajna fuq kollox.

Smajna fuq il-ħasil ta' flus, fuq il-kirjiet, fuq il-faqar, fuq is-soft drinks, fuq il-Knisja, fuq is-saħħa, fuq it-traffikar tal-persuni, fuq il-gentlemen's clubs, fuq il-ġurnalista Daphne Caruana Galizia u fuq ħafna affarijiet oħrajn.

Ovvjament bħalma nafu hawnhekk qed niddiskutu Abbozz ta' Liġi li qed jemenda l-istruttura tal-MFSA.

Id-diskussjoni kienet waħda wiesgħa għax kienet tittratta ħafna suġġetti li kollha kien jistħoqqilhom id-diskussjoni tagħhom però kien ikun aktar idoneu li wħud minnhom jiġu diskussi f'aġġornament aktar milli f'diskussjoni li tirrigwarda l-istruttura tal-MFSA.

Fil-fatt xi drabi l-immaġinazzjoni ta' xi wħud mill-Onor.

Membri li tkellmu kienet xi ftit twila żżejjed, u allura jien ma nħossnix fid-dmir li nirrispondi fuq ċerti argumenti li saru u li jmorru lil hinn mill-iskop ta' dan is-suġġett.

Min-naħa l-oħra saru ċerti argumenti li jistħoqqilhom tweġiba, u għalhekk nixtieq nirrispondihom.

Pereżempju, l-Onor.

Godfrey Farrugia qalilna li tlifna l-opportunità li niġbdu l-banek lejn Malta issa li hemm il-Brexit.

Qabelxejn tajjeb ngħidu li s-settur finanzjarju ma jikkonsistix biss mill-banek.

Fil-fatt is-settur tal-banek huwa element importanti mis-settur finanzjarju, imma huwa element żgħir għax is-settur finanzjarju huwa ferm akbar minn hekk.

Tajjeb infakkru wkoll li Brexit għadha lanqas biss seħħet, jiġifieri jien ma nistax nifhem x'opportunità tlifna mill-Brexit meta din hija xi ħaġa li lanqas għadha biss seħħet!

Naħseb li lanqas l-Ingilterra stess għadha ma taf eżattament x'se jsir bil-Brexit, aħseb u ara aħna, għalkemm jien aktar inħares lejn il-Brexit bħala sitwazzjoni iżjed milli bħala opportunità.

Wara kollox aħna bħala pajjiż m'aħniex mejtin bil-ġuħ biex jiġri xi ħaġa u aħna nieħdu l-opportunità minnha!

Għall-grazzja t'Alla l-ekonomija tagħna sejra tajjeb, grazzi għad-deċiżjonijiet li ħa dan il-Gvern u grazzi wkoll għall-poplu bieżel li għandna f'dan il-pajjiż, li jaħdem u jagħti r-riżultati.

Aħna nafu fejn irridu nwasslu l-politika tagħna u fejn ikun hemm bżonn li nieħdu d-deċiżjonijiet.

Sar ukoll kumment inġenerali fuq il-fatt li l-ExCo Committee se jkun judge and jury, u aħna ħadna dik il-kritika.

Fil-fatt kif diġà semmejt fl-introduzzjoni li għamilt għall-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna, fi stadju ta' Kumitat aħna se nkunu qed nissuġġerixxu li tiddaħħal emenda fil-liġi li tippermetti li jitwaqqaf kumitat ieħor.

Dan huwa suġġett li tkellimna fuqu anke mad-delegazzjoni tal-IMF (International Monetary Fund), li kienet ġewwa pajjiżna fuq il-missjoni tal-EFSAP (Enterprise and Financial Sector Assistance Project), u min-naħa tagħna aħna għednielha li se jitwaqqaf kumitat apposta li se jkun qed jagħmel distinzjoni bejn the supervisory role u the investigative role, jiġifieri fi kliem ieħor se nkunu qed inwaqqfu an enforcement directorate fejn iċ-checks and balances ikunu aktar ċari.

Din il-kritika, li kienet waħda kostruttiva, ġiet min-naħa tal-Oppożizzjoni, għalkemm kif għedt fl-introduzzjoni tiegħi, din hija xi ħaġa li diġà qed narawha fl-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna.

Ta' min jgħid li dan l-Abbozz ta' Liġi li qed niddiskutu llum tressaq qabel il-vaganzi tas-sajf u d-diskussjonijiet fuqu baqgħu għaddejjin.

Nerġa' ngħid li aħna nieħdu pjaċir b'din il-kritika kostruttiva li ġiet min-naħa tal-Oppożizzjoni u se neħduha on board tant li se tiġi riflessa f'livell ta' kumitat.

Kif għedt diġà, Sur President, imbagħad saru ħafna argumenti li ma kellhom x'jaqsmu xejn mal-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna u li allura jien m'iniex se nidħol fihom.

Iddispjaċieni ħafna b'uħud mill-argumenti li għamel l-Onor.

Robert Cutajar, b'mod partikolari meta kien qed jitkellem fuq il-ħasil tal-flus.

Xi kultant jien niskanta b'ċerti argumenti li joħorġu bihom il-Membri tal-Oppożizzjoni; qisha l-Oppożizzjoni twieldet ilbieraħ u li kien biss dan l-aħħar li tgħallimna xi tfisser "ħasil ta' flus"!

Ngħiduha kif inhi, smajna b'ħafna każijiet ta' ħasil ta' flus u jekk l-Onor.

Cutajar kien qed jirreferi għall-każijiet li smajna, dawn il-kumpaniji li nqabdu jagħmlu ċerta azzjoni nqabdu proprju għaliex l-istituzzjonijiet li għandna f'dan il-pajjiż qegħdin jaħdmu.

Imbagħad bir-rispett kollu, irrid ngħid ukoll li l-avukati li jiddefendu lil dawn il-kumpaniji huma l-istess avukati li jpoġġu fuq il-bankijiet tal-Oppożizzjoni, u hemmhekk naraw l-ipokresija tal-Oppożizzjoni.

Mela l-ewwel nitkellmu fuq il-ħasil tal-flus u mbagħad nisimgħu b'kumpaniji bħal dik ta' Capital One!

Fuq dawn il-kumpaniji rridu nitkellmu?!

Għalina nistgħu nitkellmu fuq il-ħasil tal-flus, mela le, imma mbagħad irridu nistiednu lill-Onor.

Aħna m'aħniex se niddejqu nsemmuhom!

Ejjew nitkellmu fuq il-ħasil tal-flus, mela le!

Bir-rispett kollu, imma wara kollox dan il-pajjiż qed inaddaf ħafna affarijiet fuq azzjonijiet li kienu għaddejjin!

(Onor. Membri: Hear, hear) Ejjew nitkellmu fuq dawk il-kumpaniji tal-gaming li nqabdu u naraw min kien qed jirrappreżentahom lil dawn il-kumpaniji!

Hawnhekk nixtieq nagħmel parentesi żgħira billi nirringrazzja lill-Awtorità talli ħadet azzjoni biex twaqqaf il-liċenzja ta' dawn il-kumpaniji li kienu qed iħammġu isem pajjiżna.

Ejjew naraw x'azzjoni ħadna fl-industrija tal-gaming ukoll biex nagħtu lill-Awtorità aktar saħħa ħalli din tkun tista' tieħu l-azzjoni li għandha tieħu!

Mela mbagħad niġu hawnhekk nippriedkaw daqslikieku nistgħu nxejru xi bandiera bajda u nagħtu l-impressjoni li l-ħasil tal-flus twieled issa?!

Ħafna mill-każijiet ta' kumpaniji li qed ifeġġu ma bdewx joperaw issa tafux!

Attività ta' ħasil ta' flus tinqabad wara numru ta' żmien, wara li wieħed ikun segwa ċerta attività, u llum hekk qed jiġri, jiġifieri ħafna mill-ħmieġ li qed jissemma llum imur lura ħafna żmien.

Fuqiex irridu nitkellmu dwar il-ħasil tal-flus, Sur President?

Fuq l-iskema taċ-ċedoli magħmula mill-Partit Nazzjonalista?!

Għal dik qed nirreferu meta nitkellmu dwar ħasil ta' flus?

Jekk din il-kritika ġejja min-naħa tal-Partit Nazzjonalista, żgur li aħna ma nistgħux nieħdu tagħlimiet mingħand il-Partit Nazzjonalista għax allaħares kellna nitkellmu kif għandna nitkellmu fuq il-ħneżnirijiet u fuq l-kummiedji li sibna f'din l-industrija!

Madanakollu l-Gvern jagħżel li ma jitkellimx, u dan jagħmlu b'responsabbiltà biex jipproteġi lill-istess industrija.

Anke meta kien hemm kumpaniji rappreżentati minn familjari ta' eks prim ministri jew minn eks ministri Nazzjonalisti, dan il-Gvern qabeż għalihom ukoll għax għal dan il-Gvern, l-interess tas-settur finanzjarju ta' pajjiżna verament jiġi l-ewwel!

Kieku għall-Partit Nazzjonalista s-settur finanzjarju kien jiġi l-ewwel ukoll … Smajniehom jitkellmu fuq l-interess ta' pajjiżna u jsemmu lil xi Membri Parlamentari Ewropej Soċjalisti.

Allura dawn kif qed jitkellmu fl-interess ta' pajjiżna?

Għalina m'hemmx Soċjalisti u mhux Soċjalisti imma hemm biss Malta, u aħna l-interess ta' Malta biss irridu naraw!

(Onor. Membri: Hear, hear) Jekk hemm xi Membri Parlamentari Ewropej li huma involuti f'xi każijiet ta' ħasil ta' flus, ikun hemm min ikun hemm aħna m'aħniex se niddejqu minnhom għax l-ewwel interess tagħna hija Malta!

Fuq kollox il-Membri Parlamentari Ewropej li qed jissemmew huma l-istess Membri Parlamentari Ewropej li meta tara lilhom tara lill-Onor.

Roberta Metsola u lill-Membri Parlamentari Ewropej l-oħra tal-Partit Nazzjonalista.

Jien ma niddejjaqx insemmihom lil dawn in-nies għax dawn huma t-tradituri ta' dan il-pajjiż.

Li kieku verament dawn għandhom l-interess ta' pajjiżna l-ewwel u qabel kollox, meta jitolbu investigazzjoni … Għax ejjew ngħiduha kif inhi; aħna ma narawx lill-Membri Parlamentari Ewropej tal-Partit Laburista jitolbu investigazzjoni … (Interruzzjonijiet)

L-ISPEAKER: L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Sur President, nixtieq nistaqsi lis-Sedja jekk il-kelma "tradituri" hijiex aċċettabbli f'dan il-Parlament.

L-ISPEAKER: Onor. Silvio Schembri, jekk jogħġbok, agħżel kelma oħra.

SILVIO SCHEMBRI: Jittradixxu l-interess tal-pajjiż mela!

(Interruzzjonijiet) Tajjeb, mela qed jittradixxu l-interess tal-pajjiż!

(Interruzzjonijiet) M'hemmx kelma oħra għax dik hi!

(Interruzzjonijiet)

L-ISPEAKER: L-Onor.

Schembri għandu jirtira l-kelma "tradituri" u juża l-kelma li għoġbu jgħid li se jgħid minflokha.

SILVIO SCHEMBRI: Ġiet irtirata!

L-ISPEAKER: Onor. Silvio Schembri, ħu paċenzja u tmexxix il-Kamra inti!

L-Onor.

Schembri diġà rtira l-kelma "traditur" u minflok qed juża l-frażi "dawk li jittradixxu lill-pajjiż".

Tista' tkompli bid-diskors tiegħek, Onor. Silvio Schembri.

(Interruzzjonijiet) Qalha u jien smajtu.

Qalha waqt li inti kont qiegħed bil-mikrofonu mixgħul!

SILVIO SCHEMBRI: Xi kultant inkunu sensittivi ħafna, Sur President!

Jiddispjaċini, però meta l-familjari tal-ħaddiema tal-HSBC jaraw lil min qed iġġib l-Oppożizzjoni hawn Malta biex tikkritika, naħseb li jaqblu li jixraq li ngħidu li dawn qed jittradixxu isem pajjiżna.

Anzi rrid nerġa' ngħidha: Iva, dawn qed jittradixxu l-isem u l-interess ta' pajjiżna!

(Onor. Membri: Hear, hear) Ma kenux il-Membri Parlamentari Ewropej tal-Partit Laburista li rrapportaw kontra Malta!

Jekk hemm bżonn tinġibed l-attenzjoni, din għandha tinġibed, però meta mbagħad ikun hemm risposta fuq l-attenzjoni li tinġibed bħalma ġara fir-rigward tal-Membru Parlamentari David Casa - għax jien ma nħobbx ngħidlu "Onorevoli"! - li għamel rapport kontra Malta, kontra l-istituzzjonijiet finanzjarji u kontra r-regolatur biex l-EBA tinvestiga lil Malta, u l-istess regolatur tgħid li Malta mxiet skont ir-regoli Ewropej kif suppost, li kieku l-Membru Parlamentari Ewropew David Casa kellu l-interess ta' pajjiżna għal qalbu verament, kieku bħalma kiteb kontra Malta - u ma jkunx hemm okkażjoni li ma jiktibx kontra Malta u ma jipprovax jieħu spunt politiku għal dak li jkun qiegħed jiġri! - kien jikteb ukoll bil-maqlub!

Issa ejjew ngħiduha kif inhi, meta jkun hemm xi rapport favur is-servizzi finanzjarji ta' Malta ma tantx tisma' kelliema tal-Partit Nazzjonalista jitkellmu favurih!

Ara meta mbagħad ikun hemm xi rapport ta' paragrafu kontra s-servizzi finanzjarji ta' Malta f'xi ġurnal partikolari, dak mill-ewwel tarah fil-headlines tan-NET, daqslikieku nieħdu pjaċir li xi ħadd ikun tkellem kontra pajjiżna!

Bir-rispett kollu, Sur President, jien ma nistax nifhimha din l-ipokresija u għalhekk inħalli lill-poplu jiġġudika hu.

Kif għedt diġà, Sur President, jien ma tantx għandi x'nirrispondi aktar għax ħafna mill-interventi li saru matul dan id-dibattitu saru fuq kollox minbarra fuq l-istruttura tal-MFSA, u għalhekk se nikkonkludi hawnhekk.

Nirringrazzjak.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Il-mistoqsija hija li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta, Kap. 330" ikun moqri t-Tieni Darba.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tieni Darba.

PERMESS TAL-KAMRA

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri.

SILVIO SCHEMBRI: Sur President, nitlob il-permess tal-Kamra sabiex inressaq il-mozzjoni ħalli dan l-Abbozz ta' Liġi, minkejja li kien jirrikjedi l-Messaġġ tal-President, jiġi ttrattat fil-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi.

L-ISPEAKER: Hawn permess?

Il-permess ingħata.

SILVIO SCHEMBRI: Sur President, nipproponi li dan l-Abbozz ta' Liġi jiġi riferut lill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi, maħtur skont il-Mozzjoni Nru 21 tat-3 ta' Lulju 2017.

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Il-mistoqsija hija li dan l-Abbozz ta' Liġi jiġi ttrattat mill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi, maħtur skont il-Mozzjoni Nru 21 tat-3 ta' Lulju 2017.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA

L-ATT DWAR IS-SWIEQ FINANZJARJI

SILVIO SCHEMBRI: Sur President, għandi Messaġġ mingħand il-President.

L-ISPEAKER: Se naqra l-Messaġġ tal-President:

Il-President wara li kienet informata dwar is-suġġett tal-Abbozz ta' Liġi "biex jemenda l-Att dwar is-Swieq Finanzjarji, Kap. 345", tirrakkomandah għall-konsiderazzjoni tal-Kamra tad-Deputati.

28 ta' Settembru 2018

Is-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri.

SILVIO SCHEMBRI: Sur President, nipproponi t-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar is-Swieq Finanzjarji, Kap. 345".

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Rimarki?

SILVIO SCHEMBRI: Sur President, ninforma lill-Kamra li skont ftehim milħuq fis-seduta Nru 144 tal-15 ta' Ottubru 2018 u kif diġà ġie indikat fid-diskussjoni dwar it-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi dwar Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta, Kap. 330 - Abbozz Nru 49 - il-konsiderazzjoni fi stadju tat-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Att dwar is-Swieq Finanzjarji - Abbozz Nru 50 - ġiet eżawrita waqt id-diskussjoni fi stadju ta' Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi Nru 49, li għadu kif għadda mill-Kamra.

Nirringrazzjak.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Jekk m'hemmx rimarki, se npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hija li l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Swieq Finanzjarji jkun moqri t-Tieni Darba.

PERMESS TAL-KAMRA

L-ISPEAKER: Hawn permess?

Il-permess ingħata.

SILVIO SCHEMBRI: Sur President, nipproponi li l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Swieq Finanzjarji jiġi riferut lill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi, maħtur skont il-Mozzjoni Nru 21 tat-3 ta' Lulju 2017.

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

L-ISPEAKER: Sar il-ħin.

Nitlob lill-Onor.

Julia Farrugia Portelli biex, jekk jogħġobha, tressaq l-Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

JULIA FARRUGIA PORTELLI: Sur President, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 22 ta' Ottubru 2018, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

Dikjarazzjoni finanzjarja – Estimi Ġenerali ta' spiża għas-sena 2019 – Diskors tal-Baġit.

Ninforma lill-Kamra li skont ftehim milħuq, is-seduta ta' dakinhar se tkun imxandra b'mod dirett ukoll mill-Public Broadcasting Services, b'kull stazzjon tat-televiżjoni, jew internet service provider, jingħata clean feed mill-PBS.

Id-diskors ta' din is-seduta se tiġi mxandra wkoll bil-lingwa tas-sinjali għall-persuni neqsin mis-smigħ.

Ninforma wkoll lill-Kamra li fil-bidu ta' din is-seduta, fotografi u cameramen se jitħallew jieħdu ritratti/filmati għal ftit minuti.

L-ISPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

EDWIN VASSALLO: Sur President, ilbieraħ il-Parlament, bis-silenzju tiegħu, fakkar il-mewt ta' ġurnalista, ta' mara u ta' omm; ta' Daphne Caruana Galizia.

Fil-fehma tiegħi din il-mewta kienet kaġun ta' qtil politiku.

M'hemmx dubju li din il-mewta ħasdet nazzjon sħiħ però firdet poplu għax kulħadd iħoss sentiment differenti għalih, liema sentiment xi kultant huwa raġunat u xi kultant huwa diffiċli biex tifhmu.

Ngħid għalija personalment, jien għadni ma nistax nifhem kif f'dan il-pajjiż ikun hemm min iħoss li għandu s-setgħa u l-poter li joqtol persuna - aktar u aktar jekk din il-persuna tkun ġurnalista - biex isikket leħen li kien qed idejqu għax forsi kien qed iċanfru jew jikxef il-verità.

Forsi xi kultant nifhimha li din tiġri f'pajjiżi oħra, imma ma nistax nifhem kif f'pajjiżna jkun hawn min jiddeċiedi min għandu jgħix u min għandu jiġi msikket, min għandu jitħalla jgħix u min għandu jiġi maqtul.

Milli jidher f'dan il-pajjiż għandna lil min sar Alla u jiddeċiedi hu min għandu jitħalla jgħix u min għandu jiġi maqtul.

Sur President, ma nistax nifhem ukoll kif fost il-poplu tagħna hawn min kważi feraħ bil-qtil ta' din il-persuna.

Jien nifhem lil dawk il-persuni li qaluli li bil-kitbiet tagħha firdet lill-poplu jew inkella li l-pinna tagħha kienet mimlija mibegħda, però hawn nixtieq nagħmel riflessjoni billi nistaqsi: Hawn xi opinjoni li magħha jaqbel kulħadd?

Il-kelma tiegħi jaqbel magħha kulħadd?!

Naħseb li le, u allaħares li iva!

Jista' jaqbel miegħu kulħadd xi ruling minn tiegħek, Sur President?!

Jew forsi jista' jaqbel miegħu kulħadd xi editorjal jew inkella xi kumment politiku?

Meta nitkellem jien, jista' jkun hawn min id-diskors tiegħi jogħġbu u jista' jkun hawn min id-diskors tiegħi jdejqu u bih inqanqal firda mingħajr ma jkolli l-intenzjoni li nagħmel hekk, u din hija xi ħaġa li jien nifhimha għax hija xi ħaġa naturali.

Minkejja dan kollu, Sur President, xorta waħda nemmen li ħadd m'għandu dritt li jiddeċiedi li joqtol lil ħadd, u bil-mewt ta' Daphne Caruana Galizia hekk ġara; xi ħadd iddeċieda li jsikket u li joqtol leħen.

Għalhekk f'dan l-Aġġornament inħoss li għandi l-opportunità li nagħmel ftit suġġerimenti lill-Gvern għax għadni nemmen li f'dan il-pajjiż id-demokrazija hija ħajja, li verament hawn ġustizzja, li l-ġurnalisti għandhom valur u li huma għandhom dritt jesprimu l-opinjoni tagħhom bl-aktar mod ħieles bħal kull ċittadin ieħor.

Madanakollu fl-istess ħin jibdew jiġuni d-dubji tiegħi dwar jekk id-demokrazija, il-ġustizzja jew il-valuri li konna nħaddnu bħala pajjiż u li konna nemmnu fihom illum sarux foloz.

Fil-fatt din hija l-isfida li għandu l-poplu tagħna hemm barra; jekk jemminx li llum il-klassi politika, il-ġustizzja, id-demokrazija u l-valuri għadhomx ta' veru jew sarux foloz, u quddiem din l-isfida jien lill-Gvern nixtieq nagħmillu l-ewwel proposta billi ngħidlu: Sur Gvern, tipprovax tibqa' tagħmel ħiltek kollha biex toqtol il-memorja tal-qtil ta' din il-ġurnalista għax fil-fehma tiegħi li tipprova toqtol il-memorja ta' dan il-qtil politiku bħala gvern fih innifsu huwa agħar mill-qtil fiżiku tal-persuna nnifisha!

Dan għaliex il-fatt li tkun qed tipprova toqtol il-memorja ta' dan l-att kriminali jfisser li inti tkun qiegħed kważi xxejjen u tipprova tnessi l-memorja ta' dan il-qtil biex fl-imħuħ tan-nies tagħna hemm barra, dak li sar sena ilu jispiċċa qisu mhu xejn!

Ġieli t-tifel iż-żgħir tiegħi jgħidli biex nagħmel "delete", u inti hekk qed tipprova tagħmel, Sur Gvern, fuq dak li ġara sena ilu; delete!

Kif għedt diġà, Sur President, ilbieraħ ittieħdet deċiżjoni f'waqtha li permezz tas-silenzju tiegħu, dan il-Parlament ifakkar x'ġara sena ilu, imma issa ma nistgħux nibqgħu nfakkru x'ġara sena ilu bis-silenzju u jeħtieġ li tittieħed azzjoni konkreta biex dak li ġara sena ilu nibdluh b'mod pożittiv.

It-tieni proposta li għandi għall-Gvern hija biex jieqaf jilgħab il-logħba li biha qed jipprova jsib kull raġuni valida biex itellef lil dawk li jridu jfakkru t-telfa, il-mewt, il-kuraġġ u l-qlubija ta' Daphne Caruana Galizia milli jirnexxielhom jagħmlu dan.

Kulma qed jagħmlu dawn il-persuni huwa li qed imorru jpoġġu l-fjuri u x-xemgħat b'mod spontanju quddiem il-Monument tal-Assedju l-Kbir.

Wara kollox dan huwa l-aktar monument addattat biex jikkommemora qtil politiku għax ifakkar perjodu fl-istorja ta' pajjiżna li fiha tilfu ħajjithom ħafna Maltin minħabba l-kuraġġ li kellhom li jiddefendu dak li jemmnu fih bi qlubija kbira.

Issa naturalment wieħed jista' ma jaqbilx ma' dawn il-persuni, u dan hu s-sabiħ tat-tolleranza.

Jekk verament irridu li f'pajjiżna jkun hawn it-tolleranza, allura din irridu ngħixuha billi nirrispettaw l-opinjonijiet ta' min ma jaqbilx magħna u mhux billi nagħmlu minn kollox biex inġibu lil kulħadd jaħsibha eżatt kif naħsbuha aħna.

Għalhekk anke jekk il-Gvern ma jaqbilx ma' dak li kienet tgħid il-ġurnalista Daphne Caruana Galizia … Xi kultant anke jien ma kontx naqbel ma' dak li kienet tgħid Daphne Caruana Galizia, u kien hemm drabi fejn lili kkritikatni u setgħet weġġgħetni wkoll, però dan ma jfissirx li għandha tiġi maqtula.

Jekk weġġgħetni stajt nirribatti għal dak li kienet qed tgħid fuqi, stajt ngħid "ajma" u niskuża ruħi jew inkella nitlob lilha tiskuża ruħha, imma żgur li biex issikket persuna m'għandekx toqtolha!

Għalhekk, Sur Gvern, anke jekk ma kontx taqbel ma' din il-persuna u kellek ir-riżervi dwar dak li kienet tgħid fuqek, ma tistax tipprova twaqqaf lil min qed jipprova jfakkar min kienet din il-persuna u għal xiex mietet!

Illum il-Monument tal-Assedju l-Kbir jinsab kważi mgħotti għal kollox biex min qed jipprova jfakkar lil din il-persuna quddiem il-monument li jikkommemora lil dawk kollha li wrew qlubija ma jitħalliex jagħmel dan.

Bir-rispett kollu, Sur Gvern, minkejja li inti tgħid li temmen fid-demokrazija, xi kultant qed tidher li qed tindaħal fil-mod kif il-poplu Malti jagħżel li jesprimi lilu nnifsu.

Għalhekk oqgħod attent, Sur Gvern, għax jekk inhu hekk, dan jista' jfisser li għandek il-faħam miblul u li għandek interess partikolari biex dan ma tħallihx isir.

Issa huwa inti, Sur Gvern, li trid teżamina l-kuxjenza tiegħek!

Se ngħaddi issa għat-tielet proposta li nixtieq nagħmel lill-Gvern imma qabel nixtieq nagħmel mistoqsija: Jekk pajjiżna huwa verament pajjiż demokratiku, jekk iċ-ċittadini li jgħixu fih tassew għandhom dritt jesprimu ruħhom bl-aktar mod ħieles fuqiex iridu huma u jekk aħna minn dan il-Parlament għaddejna liġi fejn kważi kważi tista' toffendi lil Alla għax b'mod legali ħadd ma jgħidlek xejn jekk tagħmel dan, allura kif imbagħad waqt li suppost qed ngħixu fl-istess demokrazija għandna Gvern li kważi jieħu għalih anke jekk biss issemmih?!

Sur Gvern, inti għandek l-obbligu u d-dmir li tassigura li l-ġustizzja ssir u li din tkun tidher li qiegħda ssir.

Fil-fatt din is-sentenza li għadni kemm għedt għallmuhieli l-abbli kollegi tiegħi stess li huma avukati: Il-ġustizzja trid issir u trid tidher li qed issir!

Sur President, jekk il-Gvern qed jiftaħar li f'dan il-pajjiż hemm xi surplus, żgur li hemm deficit kbir li qed jitrawwem, u dan id-deficit jikkonsisti fil-fatt li ħafna miċ-ċittadini tagħna mhumiex qegħdin jaraw il-ġustizzja ssir u għandhom dubji kemm il-ġustizzja qiegħda ssir.

Il-folla li nġabret ilbieraħ kellha raġun tlissen il-kliem "we accept better and we deserve better".

Issa din jien m'iniex qed ngħidha lilek biss, Sur Gvern, imma qed ngħidha lill-klassi politika kollha; inkluż lili nnifsi, inkluż lin-nies fil-partit tiegħi u allura inkluż lilek ukoll, għax hawnhekk aħna lkoll responsabbli li naraw li l-ġustizzja ssir u tkun tidher li qed issir.

Taf x'inhu l-għajdut li hemm hemm barra, Sur President?

Li minkejja l-kawża li hemm għaddejja l-qorti, min qatel lil Daphne Caruana Galizia mhuwiex se jinqabad.

Minkejja li hemm numru ta' nies akkużati bil-qtil ta' Daphne Caruana Galizia, nofs il-poplu tagħna hemm barra tafu x'qed jaħseb?

Li min verament ħallas għall-qtil ta' Daphne Caruana Galizia mhuwiex se jinqabad!

L-irċevuta qatt m'aħna se narawha u l-pagament qatt m'aħna se nkunu nafu min ħallsu.

Fil-fatt inżid ngħid li hemm barra hemm min kważi qed jilgħab il-flus li t-tliet persuni li llum huma akkużati bil-qtil ta' Daphne Caruana Galizia se joħorġu ħielsa wkoll fuq dubji u nuqqas ta' provi!

Allura quddiem dan kollu fejn se jispiċċa l-poplu Malti u Għawdxi, Sur President?

Aktar ma jgħaddi ż-żmien, il-poplu tagħna aktar qed jispiċċa kkonfondut, u biex wieħed jifhem x'qed ngħid huwa biżżejjed li wieħed jiftakar fil-każ tal-Egrant, fil-każ tal-qtil ta' Daphne Caruana Galizia, fil-korruzzjoni li teżisti f'pajjiżna u fil-fatt li filwaqt li nagħmlu ħafna storbju fuq petty issues, qed inħallu lill-ħuta l-kbira tibqa' għaddejja u qed inħallu l-laissez-faire li hawn fil-pajjiż ikompli jikber.

Hekk kif meta kont għadni żagħżugħ kien hawn il-frażi popolari "Ħalli lill-Gvern rieqed; ara ma tqajmux!", illum hawn frażi popolari oħra li hija "Agħlaq ħalqek u kompli għaddej!", u dan żgur li mhuwiex sewwa.

Sur President, illum l-akbar traġedja tal-poplu Malti u Għawdxi hi li ma jafx fejn se jispiċċa pajjiżu għada għax il-bozza l-ħamra qiegħda tixgħel kemm mil-lat ekonomiku u finanzjarju kif ukoll mil-lat morali ta' dan il-pajjiż, biex ma noqogħdux nilludu ruħna li kollox sejjer tajjeb.

Kif qalet aktar kmieni waqt din is-seduta l-Onor.

Claudette Buttigieg, li għamlet diskors tajjeb ħafna f'dan ir-rigward, il-bozza l-ħamra qed tixgħel anke mil-lat ta' demokrazija għax illum l-istituzzjonijiet Maltin aktar milli qegħdin hemm biex josservaw il-liġijet li jgħaddu minn dan il-Parlament kważi kważi aktar qegħdin hemm biex josservaw x'jgħidilhom il-kmand tagħhom, ċjoè l-omnipotenti Sur Gvern!

Fil-fatt din hija r-raġuni għaliex qegħdin naraw l-istituzzjonijiet jikkrollaw quddiem għajnejna; għax dawn iżjed għandhom dover lejn il-Gvern milli lejn iċ-ċittadin, u aktar qegħdin hemm biex jogħġbu lis-Sur Gvern ħalli dan ikun jista' jgħatti xturu milli qegħdin hemm biex jaraw xi tgħid il-liġi u jaraw x'suppost qegħdin jagħmlu huma!

Imma għax ngħidu hekk, imbagħad jiġu l-Membri tal-Gvern hawnhekk u jgħajruna "tradituri", bħalma ġara llum!

Tradituri għax aħna jew il-Membri Parlamentari Ewropej Nazzjonalisti jmorru jitkellmu biex isalvaw wiċċ Malta meta aħna nafu li għandna nies min-naħa tal-Gvern li bid-deċiżjonijiet li qed jieħdu, qed iħammġu lil Malta?!

Proprjament min hu t-traditur; min qed iħammeġ jew min qed jipprova jnaddaf il-ħmieġ?!

Din hija r-responsabbiltà li għandna aħna f'dan il-Parlament; li naraw li dan il-pajjiż jibqa' nadif!

Għalhekk jien m'iniex traditur għax qed niġi hawn u ngħid li jeħtieġ li nnaddfu l-ħmieġ li hemm hemm barra.

Traditur huwa min qed iħammeġ lil pajjiżi, u jekk hemm traditur li qed iħammeġ lil pajjiżi jien għandi d-dmir li niġi hawn u nitlob, f'Malta stess jew anke barra minn Malta, li nnaddfu dak il-ħmieġ!

Kif għedt fil-bidu tad-diskors tiegħi, illum jaħbat lejlet l-anniversarju tal-aktar mewta politika li niftakru li saret b'mod oxxen, imma minkejja dan kollu l-Gvern qed jipprova jagħmel delete fuq din it-traġedja biex iħassarha minn fuq moħħ kulħadd.

Għalhekk jalla jkollna Oppożizzjoni u jkollna poplu li ma jagħlaqx ħalqu quddiem dan kollu.

Nirringrazzjak, Sinjura President.

ID-DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tnejn, 22 ta' Ottubru 2018, fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mis-Segretarju Parlamentari.

Fis-7.23 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

MINISTERU GĦALL-EKONOMIJA, INVESTIMENT U NEGOZJI ŻGĦAR – ISMIJIET U ĦLASIJIET TA' KONSULENTI INGAĠĠATI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Ekonomija, Investiment u Negozji Żgħar: Jista' l-Ministru jelenka l-ismijiet u l-ħlasijiet rispettivi ta' kull konsulent ingaġġat minn kull entità li għaliha hu responsabbli?

CHRIS CARDONA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin tat-Tqegħid ta' Karti.

MINISTERU GĦALL-EDUKAZZJONI U X-XOGĦOL – ISMIJIET U ĦLASIJIET TA' KONSULENTI INGAĠĠATI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol: Jista' l-Ministru jelenka l-ismijiet u l-ħlasijiet rispettivi ta' kull konsulent ingaġġat minn kull entità li għaliha hu responsabbli?

EVARIST BARTOLO: Ninsab informat li t-tagħrif mitlub hu kif muri fit-tabella u ż-żewġ annessi 'A' u 'B' li tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin tat-Tqegħid ta' Karti.

L-ismijiet qed jingħataw lill-Onor.

Ngħarraf ukoll lill-Onor.

Interpellant li l-entitajiet l-oħra fi ħdan il-Ministeru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol ma jingaġġaw ebda konsulenti.

Irid jingħad però li l-Kummissjoni Nazzjonali għall-Edukazzjoni Avvanzata u Ogħla tuża s-servizzi ta' 21 persuna b'konnessjoni mal-Assigurazzjoni ta' Kwalità.

Is-servizz li jagħtu dawn l-individwi huwa ta' natura short term marbut ma' dmirijiet ta' Quality Assurance u National Occupational Standards b'medja ta' total massimu ta' bejn tlieta u ħamest ijiem konsulenza.

MINISTERU GĦALL-ENERĠIJA U IMMANIĠĠJAR TAL-ILMA – ISMIJIET U ĦLASIJIET TA' KONSULENTI INGAĠĠATI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Enerġija u Immaniġġar tal-Ilma: Jista' l-Ministru jelenka l-ismijiet u l-ħlasijiet rispettivi ta' kull konsulent ingaġġat minn kull entità li għaliha hu responsabbli?

JOE MIZZI (Ministru għall-Enerġija u Immaniġġjar tal-Ilma): Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġibiet li ngħataw għall-mistoqsijiet parlamentari 1079 u 1118.

MINISTERU GĦALL-AFFARIJIET EWROPEJ U UGWALJANZA – ISMIJIET U ĦLASIJIET TA' KONSULENTI INGAĠĠATI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza: Tista' l-Ministru telenka l-ismijiet u l-ħlasijiet rispettivi ta' kull konsulent ingaġġat minn kull entità li għaliha hi responsabbli?

HELENA DALLI (Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza): Informata li ma ġew ingaġġati l-ebda konsulenti fl-entità li taqa' taħt dan il-Ministeru.

MINISTERU GĦALL-FINANZI – KONSULENTI NGAĠĠATI – ISMIJIET U ĦLASIJIET TA' KONSULENTI INGAĠĠATI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Finanzi: Jista' l-Ministru jelenka l-ismijiet u l-ħlasijiet rispettivi ta' kull konsulent ingaġġat minn kull entità li għaliha hu responsabbli?

EDWARD SCICLUNA (Ministru għall-Finanzi): Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jiċċara għal-liema perjodu qiegħed jirreferi.

MCCAA – ILMENTI DWAR KAŻIJIET TA' KANĊELLAMENT TA' TITJIRIET

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm irċeva ilmenti d-Direttur Ġenerali għall-Affarijiet tal-Konsumatur fi ħdan l-Awtorità ta' Malta għall-Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-Konsumatur (MCCAA) fir-rigward ta' każijiet ta' kanċellament ta' titjiriet u dan billi jelenka l-kumpaniji kkonċernati u n-numru ta' ilmenti magħmula fir-rigward ta' kull kumpanija tal-ajru mill-bidu tal-2018 sakemm tiġi mwieġba din il-mistoqsija, maqsuma xahar b'xahar?

OWEN BONNICI: Ninsab informat li kien hemm 22 ilment irreġistrati dwar kanċellament ta' titjiriet bejn Jannar 2018 u t-30 ta' Settembru, 2018 skont Regolament APR 261/2004.

Tabella aktar dettaljata bl-informazzjoni mitluba tinsab hawn taħt:

INSTITUTE FOR THE PUBLIC SERVICE – KORS GĦAL PRINCIPAL

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid għaliex il-kors li huwa rikjest biex wieħed ikun eleġibbli għall-post ta' Principal fiċ-Ċivil bit-titlu "What is Expected of a Principal" offrut mill-Institute for the Public Service u ppjanat li jsir f'Ottubru li ġej mhux se jsir ukoll f'Għawdex għall-parteċipanti Għawdxin biex jiġi evitat skariġġ u inkonvenjent bla bżonn għall-ħaddiema taċ-Ċivil li se japplikaw?

JOSEPH MUSCAT (Prim Ministru): Ninsab informat li l-kors imsemmi mhux talli mhux se jsir f'Għawdex talli l-applikanti Għawdxin ingħataw l-għażla fejn jixtiequ jagħmlu l-kors permezz ta' email datata l-1 ta' Awwissu 2018.

SKOLA PRIMARJA NADUR – PROĠETT TA' TISBIĦ - PERITI MAĦTURA

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid jekk ġewx maħtura l-periti sabiex jaħdmu fuq il-proġett ta' tisbiħ estensiv fl-Iskola Primarja tan-Nadur mill-Fondazzjoni għall-Iskejjel ta' Għada kif kien qal li se jsir fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari 5836?

Jekk le, jista' jgħid għaliex għadhom ma nħatrux meta din l-iskola tinsab fi stat ħażin u hemm bżonn ta' maintenance urġenti?

Dan il-maintenance suppost beda tliet snin ilu imma sal-lum għadu ma bediex.

Jista' jgħid jekk irċeviex petizzjoni mill-ġenituri tat-tfal li jattendu din l-iskola u jekk iva jista' jpoġġi kopja tal-istess petizzjoni fuq il-Mejda tal-Kamra?

EVARIST BARTOLO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Fondazzjoni għall-Iskejjel ta' Għada ippubblikat dik li tissejjaħ Dynamic Purchasing System permezz tad-Dipartiment tal-Kuntratti, li hija sejħa pubblika għall-periti li huma interessati li jagħtu s-servizzi tagħhom lill-Fondazzjoni.

Wara li nħarġet sejħa għall-ewwel grupp ta' periti li huma interessati jagħtu dan is-servizz, il-Fondazzjoni se tkun qiegħda tqassam xogħlijiet differenti lill-periti li se jintgħażlu.

Fost dawn ix-xogħlijiet hemm il-proġett ta' tisbiħ tal-Iskola Primarja fin-Nadur, Għawdex.

Rigward l-aħħar parti tal-mistoqsija nikkonferma li rċevejt kopja ta' petizzjoni li ntbagħtet lill-Prinċipal.

Din il-petizzjoni kellha 130 firma annessi iżda minħabba protezzjoni tad-data m'iniex f'pożizzjoni li nqiegħed kopja tagħha fuq il-Mejda tal-Kamra.

MIŻURI GĦAL PERSUNI LI JIXTIEQU JSIRU SIDIEN TA' DARHOM

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'miżuri ġodda ħa biex jagħti sostenn lil min jikri u jixtieq isir sid ta' daru?

MICHAEL FALZON (Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li fi Frar 2014 ġiet imħabbra skema bl-isem ta' Sir Sid Darek, li permezz tagħha inkwilin ġewwa proprjetà tal-Awtorità tad-Djar jew tal-Gvern jista' japplika sabiex jixtri l-fond u b'hekk isir sid ta' daru.

Taħt din l-iskema jingħata sussidju ta' 50% fuq il-prezz f'każ li persuna ma jkollhiex assi aktar minn €150,000.

L-Awtorità tad-Djar, b'kollaborazzjoni mal-APS Bank u l-Foundation for Social Welfare Services, ipparteċipat fi skema mħabbra fl-2017, fejn persuni setgħu jixtru proprjetà residenzjali għall-użu personali tagħhom u b'hekk isiru sidien ta' darhom.

Permezz ta' din l-iskema, l-applikanti setgħu jieħdu self mill-APS sa massimu ta' €100,000.

Fi Frar 2018 l-Awtorità, din id-darba b'kollaborazzjoni mal-Bank of Valletta u l-Foundation for Social Welfare Services, varat skema fejn il-Bank jagħti self sa massimu ta' €120,000 sabiex tinxtara proprjetà fi stat finished, on plan u fi stat shell, lill-applikanti li jixtiequ jsiru sidien ta' darhom.

Taħt iż-żewġ skemi jingħata sussidju sa massimu ta' €2,000 fis-sena fejn dan jiġi depożitat fis-self mogħti lill-applikanti.

Permezz tal-iskema mħabbra f'Jannar tas-sena 2017, l-Awtorità tad-Djar qiegħda tagħti sussidju sa massimu ta' €2,000 fis-sena lill-inkwilini li qegħdin jikru proprjetà mill-privat.

Is-sussidju jingħata skont il-kobor tal-familja kif ukoll id-dħul tal-applikanti.

QASAM TAL-AKKOMODAZZJONI SOĊJALI - ĦIDMA

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'inizjattivi ħa mill-elezzjoni 'l hawn biex ikabbar il-ħidma tiegħu fil-qasam tal-akkomodazzjoni soċjali?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Gvern jemmen fid-dritt għal akkomodazzjoni diċenti għal kulħadd.

Din il-viżjoni qed tħares li toħloq sistema ta' akkomodazzjoni għall-futur tal-pajjiż, fejn tara r-relazzjoni bejn il-familja u d-dar minn lenti ħolistika u kif id-dar u l-familja qed jiġu affettwati mill-ekonomija, ambjent u aspetti kulturali.

Din il-viżjoni ħolistika hija bbażata fuq sistema ta' ppjanar li toħloq ambjent soċjali, inklużiv u sigur għal kulħadd, billi toffri aċċess tajjeb għal servizzi pubbliċi, faċilitajiet u spazji miftuħin.

Din is-sistema ħolistika se toħloq faxx ta' akkomodazzjoni affordabbli li jkun imqabbad ma' benefiċċji u programmi speċifiċi biex jgħinu lil persuni fil-bżonn isiru sidien ta' darhom.

L-għan huwa li tinħoloq sistema, fejn il-persuni jkunu jistgħu jimxu minn akkomodazzjoni soċjali għal dik affordabbli.

Għalhekk il-ħidma tal-Gvern f'dan is-settur hija ffokata biex jiżdiedu l-alternattivi affordabbli fis-suq inġenerali.

B'aktar alternattivi affordabbli biss nistgħu niffaċilitaw mobilità soċjali li ma tħalli lil ħadd warajha, kemm żgħażagħ, kemm familji, kif ukoll nies anzjani.

POSTIJIET IMQASSMA

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm tqassmu postijiet ġodda mis-sena 2013 sal-lum?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li fil-perijodu msemmi, mill-10 ta' Marzu 2013 sal-4 ta' Ottubru 2018, saru b'kollox 620 allokazzjoni ta' postijiet mill-Awtortà tad-Djar.

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ħarġu eviction orders minn meta ġie elett f'din il-leġiżlatura?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li f'din l-leġiżlatura, mill-4 ta' Ġunju 2017 sal-10 ta' Ottubru 2018, l-Awtorità tad-Djar ħarġet seba' eviction orders.

AWTORITÀ TAD-DJAR – SUSSIDJU TAL-KERA

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid b'liema mod l-Awtorità tad-Djar wessgħet it-threshold sabiex aktar persuni jikkwalifikaw għas-sussidju tal-kera?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba minnu hija kif tidher fit-tabella t'hawn taħt.

Niġbed l-attenzjoni tal-Onor.

Interpellant li f'Jannar 2018, l-Awtorità tad-Djar ħabbret li t-threshold tad-dħul tal-applikanti taħt l-iskema tas-sussidju tal-kera jiġi mwessa', sabiex nilħqu aktar familji, skont id-dħul annwali tagħhom, kif qed ikun elenkat fit-tabella t'hawn taħt, wara li ġiet imħabbra din l-miżura.

AWTORITÀ TAD-DJAR - SUSSIDJU TAL-KERA - ANZJANI

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid b'liema mod l-anzjani li għandhom 65 sena u aktar se jingħataw threshold speċjali sabiex jibbenefikaw aktar għal sussidju tal-kera?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Niġbed l-attenzjoni tal-Onor.

Interpellant li f'Jannar 2018, l-Awtorità tad-Djar ħabbret li t-threshold tad-dħul tal-applikanti li għandhom 'il fuq minn 65 sena, taħt l-iskema tas-sussidju tal-kera, jiġi mwessa', kif qed ikun elenkat fit-tabella t'hawn taħt, wara li ġiet imħabbra din l-miżura.

IR-RABAT GĦAWDEX - GOZO MUSEUM - XOGĦLIJIET INFRASTRUTTURALI

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid f'liema xahar ta' din is-sena huwa ppjanat li jibda x-xogħol infrastrutturali fuq il-Gozo Museum ġewwa r-Rabat, Għawdex?

JUSTYNE CARUANA (Ministru għal Għawdex): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li x-xogħol fuq il-Mużew t'Għawdex beda.

VETTURI LIĊENZJATI FUQ PERSUNI RESIDENTI GĦAWDEX

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm vetturi liċenzjati fuq persuni residenti f'Għawdex?

Kemm minn dawn il-vetturi huma kummerċjali?

Jista' jgħid kemm tħallsu f'liċenzji lill-Awtorità dwar it-Trasport fis-sena 2017 fuq dawn il-vetturi reġistrati fuq persuni residenti f'Għawdex?

IAN BORG (Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba tinsab hawn taħt:

LUKANDI U AKKOMODAZZJONIJIET TURISTIĊI - ECO TAX

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid minn kemm ilha li ġiet introdotta t-tourist eco-tax fuq kull lejl fil-lukandi u akkomodazzjoni turistika oħra kemm inġabret minn din it-taxxa minn lukandi u stabbilimenti f'Għawdex sena b'sena sal-lum?

KONRAD MIZZI (Ministru għat-Turiżmu): Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill-Ministeru kkonċernat.

ĦADDIEMA LI RRIŻENJAW MILL-MINISTERU

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza: Tista' l-Ministru tgħid kemm kien hemm ħaddiema li rriżenjaw mill-Ministeru tul dawn l-aħħar erba' snin u tista' tindika l-iskala tagħhom?

HELENA DALLI: Tlabt biex it-tagħrif jinġabar.

ĦRUĠ TAR-RENJU UNIT MILL-UNJONI EWROPEA – DISKUSSJONIJIET U ANALIŻI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza: Tista' l-Ministru tgħid x'passi, x'diskussjonijiet u x'analiżi qegħdin isiru fi ħdan il-Ministeru dwar il-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni Ewropea?

HELENA DALLI: Wara li twaqqaf unit dedikat biex isegwi d-diskussjonijiet li qed isiru fuq livell Ewropew marbuta ma' Brexit, bdiet ħidma iffokata biex ikun hemm koordinament fil-Gvern dwar Brexit.

F'dan ir-rigward il-Ministeru:

- Segwa d-diskussjonijiet kollha relatati ma' Brexit li saru fil-Kunsill tal-Unjoni Ewropea fil-livelli kollha tal-konfigurazzjoni ta' Artiklu 50;

- Żamm kuntatt kontinwu mat-Task Force immexxija minn Negozjatur Ewlieni tal-Unjoni, Michel Barnier, biex jiddiskuti oqsma speċifiċi li jista' jkollhom impatt fuq Malta;

- Żamm kuntatt kontinwu mal-Kummissarju Għoli tar-Renju Unit f'Malta biex ikun jista' jifhem aħjar il-pożizzjoni tar-Renju Unit f'dawn in-negozjati;

- Ikkonsulta mal-Ministeri kollha l-oħra biex jistudja x'jista' jkun l-impatt fuq Malta fid-dekasteri differenti;

- Ikkonsulta ma' Ministeri differenti biex fassal il-pożizzjonijiet tal-Gvern għal-laqgħat dwar in-negozjati li saru dwar temi differenti fil-konfigurazzjoni ta' Artiklu 50;

- Kien parteċipi, flimkien ma' esperti minn Ministeri differenti, f'laqgħat organizzati mill-Kummissjoni dwar l-impatt li Brexit jista' jkollu f'setturi differenti;

- Kien parteċipi f'laqgħat mal-imsieħba soċjali biex jispjega x'kien għaddej fil-laqgħat li qed isiru fi Brussell b'rabta ma' dawn in-negozjati u kif jistgħu jintlaqtu n-negozji u ċ-ċittadini Maltin;

- Kien parteċipi f'laqgħat tat-Task Force tal-Uffiċċju tal-Prim Ministru imwaqqfa biex tattira l-investiment mir-Renju Unit biex jispjega l-mod kif qiegħda tiġi mfassla r-relazzjoni futura bejn ir-Renju Unit u l-Unjoni Ewropea, u biex jagħti rendikont ta' fejn waslu n-negozjati;

- Iċċirkola materjal informattiv imħejji mill-Kummissjoni Ewropea lill-Ministeri differenti tal-Gvern u l-entitajiet tagħhom b'rabta mal-impatt li diversi xenarji marbuta ma' Brexit jista' jkollhom;

- Beda proċess ta' koordinazzjoni interna fil-Gvern biex jibdew il-preparamenti fil-każ li ma jkunx hemm qbil fin-negozjati mal-Unjoni Ewropea;

- Ħadem mill-qrib mal-Aġenzija Identity Malta biex ikunu mħejjija l-proċeduri interni tal-Gvern biex ikun implimentat l-arranġament tat-tluq; u

- Beda ħidma flimkien mal-uffiċċju tal-Avukat Ġenerali biex jidentifika liġijiet nazzjonali li jista' jkun jeħtieġ li jiġu riveduti minħabba t-tluq tar-Renju Unit mill-Unjoni Ewropea.

F'din il-ħidma l-uffiċjali fil-Ministeru ħadmu u ħejjew diversi analiżi – skont il-ħtieġa tan-negozjati f'dak iż-żmien u l-proposti mressqa (kemm mill-Kummissjoni u kif ukoll mit-tim tan-Negozjatur Ewlieni tal-Unjoni) f'perjodi differenti.

Uħud minn dawn l-analiżi kienu settorali u saru f'konsultazzjoni ma' esperti f'oqsma differenti bi tħejjija għal-laqgħat li kienu qed isiru fi Brussell, filwaqt li oħrajn kienu aktar orizzontali.

Dan ix-xogħol huwa kontinwu u se jibqa' għaddej sakemm ir-Renju Unit jitlaq mill-Unjoni Ewropea.

NAVY ĊINIŻA U MALTA – KOPERAZZJONI U DISKUSSJONIJIET

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin u Promozzjoni tal-Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid x'koperazzjoni teżisti jew qed tiġi diskussa bejn in-Navy Ċiniża u Malta?

CARMELO ABELA (Ministru għall-Affarijiet Barranin u Promozzjoni tal-Kummerċ): Nistieden lill-Onor.

Interpellent jindirizza din il-mistoqsija lill-Ministeru kkonċernat minħabba li din il-mistoqsija ma taqax taħt il-kompetenza tal-Ministeru tiegħi.

NAVY ĊINIŻA U FORZI ARMATI TA' MALTA - KOPERAZZJONI

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'koperazzjoni teżisti jew qed tiġi diskussa bejn in-Navy Ċiniża u l-Forzi Armati ta' Malta?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li bħalissa m'hemm xejn għaddej bejn il-Forzi Armati ta' Malta u n-Navy Ċiniża.

L-IMDINA – PROPRJETAJIET TAL-GVERN

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jgħid xi proprjetajiet għandu l-Gvern fil-belt tal-Imdina?

Jista' jgħid f'liema triq jinsabu dawn il-proprjetajiet, x'inhu l-użu ta' kull proprjetà, jekk humiex mogħtija b'enfitewsi, b'kirja b'encroachment, b'tolleranza jew b'titolu prekarju lil terzi u kemm huwa l-ammont ta' ċens, kirja jew xort'oħra li jitħallas lill-Gvern kull sena?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li kif jaf tajjeb hu ir-Regolament Ewropew dwar il-Protezzjoni tad-Dejta bdiet tapplika mill-25 ta' Mejju, 2018 fl-Istati Membri kollha sabiex nipproteġu l-privatezza tad-dejta.

Żgur japprezza li dawn it-tip ta' domandi mressqa jitlobu dejta personali li teħtieg prudenza fit-tweġibiet minħabba dejta protetta mil-liġi Ewropea (Regulation 2016/679/EU) u li hija mniżżla f'Kapitlu 586 tal-Liġijiet ta' Malta.

SKEJJEL - TRASPORT B'XEJN – STUDENTI LI GĦADHOM MINGĦAJR IS-SERVIZZ TA' TRASPORT

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' studenti li minkejja li l-ġenituri tagħhom applikaw għat-trasport tal-iskola b'xejn għadhom mingħajr servizz ta' trasport minn u/jew lejn l-iskola tagħhom?

Jista' jgħid minn liema lokalità huma l-istudenti, l-età tagħhom u f'liema skejjel jattendu?

Jista' jagħti data definittiva meta dawn l-istudenti se jingħataw trasport tal-iskola b'xejn?

EVARIST BARTOLO: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għall-istqarrija maħruġa llum ċjoè PR 182235.

JOBSPLUS – ĦADDIEMA RREĠISTRATI MA' KUMPANIJA

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid kemm kellha u għandha reġistrati ħaddiema l-kumpanija, li d-dettalji tagħha qegħdin jingħataw separatament, mal-Korporazzjoni Jobsplus mis-sena 2014 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija parlamentari, maqsuma sena b'sena?

EVARIST BARTOLO: Peress li l-kumpanija indikata mill-Onor.

Interpellant hija kumpanija privata, qed ngħaddi l-informazzjoni li ngħatajt lill-Onor.

Interpellant separatament u b'mod kunfidenzjali.

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid kemm kellha u għandha reġistrati ħaddiema l-kumpanija li d-dettalji tagħha qegħdin jingħataw separatament mal-Korporazzjoni Jobsplus mis-sena 2015 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija parlamentari, maqsuma sena b'sena?

Interpellant separatament u b'mod konfidenzjali.

FAĊILITÀ KORRETTIVA TA' KORDIN - IRĠIEL

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm irġiel fil-Faċilità Korrettiva ta' Kordin xahar b'xahar minn Jannar 2018 sa Ottubru 2018?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-ammont ta' priġunieri rġiel fil-Faċilità Korrettiva ta' Kordin minn Jannar 2018 sa Ottubru 2018 huwa kif indikat:

FAĊILITÀ KORRETTIVA TA' KORDIN – PERSUNI TA' NAZZJONALITÀ BARRANIJA

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid preżentement kemm hemm persuni ta' nazzjonalità barranija (mhux Maltija) fil-Faċilità Korrettiva ta' Kordin?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li preżentement hemm 238 persuna ta' nazzjonalità barranija ġewwa l-Faċilità Korrettiva ta' Kordin.

UFFIĊJALI TA' DETENZJONI – ĦLAS TA' OVERTIME

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm tħallsu f'overtime l-uffiċjali ta' detenzjoni xahar b'xahar matul is-sena 2017 kollha u minn Jannar 2018 sa Settembru 2018?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab informat illi l-uffiċjali ta' detenzjoni tħallsu f'overtime xahar b'xahar matul is-sena 2017 kollha u minn Jannar 2018 sa Settembru 2018 kif jidher fit-tabella t'hawn taħt:

FAĊILITÀ KORRETTIVA TA' KORDIN – INVESTIMENT KAPITALI

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'investiment kapitali sar ġewwa l-Faċilità Korrettiva ta' Kordin fis-sena 2018?

Jista' l-Ministru jelenka l-investiment li sar wieħed wieħed u kemm sewa fi ħlas?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-investiment kapitali ġewwa l-Faċilità Korrettiva ta' Kordin għas-sena 2018 jammonta għal total globali ta' €148,948.07.

Id-dettalji tal-proġetti qegħdin fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin tat-Tqegħid ta' Karti.

Fil-preżent qed isir prison brief u eventwalment għandu jsir design brief ħalli l-awtoritajiet jiddeċiedu l-bidliet infrastrutturali kollha neċessarji fil-faċilità.

FAĊILITÀ KORRETTIVA TA' KORDIN – DIRECT ORDERS

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm inħarġu direct orders mill-awtoritajiet tal-Faċilità Korrettiva ta' Kordin matul is-sena 2018 sa issa, lil min ingħataw dawn id-direct orders u kemm swew?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li direct orders li ħarġu mill-awtoritajiet tal-Faċilità Korrettiva ta' Kordin matul is-sena 2018 s'issa huma dawn imsemmija:

FORZI ARMATI TA' MALTA – MISSJONIJIET TA' SALVATAĠĠ TA' IMMIGRANTI FUQ IL-BAĦAR

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba kien hemm missjonijiet ta' salvataġġ ta' immigranti fuq il-baħar mill-Forzi Armati ta' Malta tul is-sena 2017 xahar b'xahar u fl-2018 xahar b'xahar sa Settembru 2018?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-missjonijiet ta' salvataġġ ta' immigranti fuq il-baħar imwettqa mill-Forzi Armati ta' Malta matul l-2017 u sa Settembru 2018, huwa kif ġej:

KUMMISSJONI NAZZJONALI GĦAD-DRITTIJIET TAL-PERSUNI B'DIŻABILITÀ – APPROVAZZJONI GĦAX-XOGĦOL FUQ BANKINA FUQ IL-PONT TAL-MISTRA

L-ONOR.

ROBERT CUTAJAR staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-approvazzjoni tal-Kummissjoni Nazzjonali Għad-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità għax-xogħlijiet li saru reċentement minn Transport Malta fuq il-bankina li tinsab fuq iż-żewġ naħat tat-triq ta' fuq il-Pont tal-Mistra?

MICHAEL FALZON (Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Kummissjoni għad-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità ma tapprovax proġetti jew pjanti iżda sservi bħala waħda mill-entitajiet li l-Awtorità tal-Ippjanar tikkonsulta magħha.

Għal dan il-għan, meta mitluba, hija tindika jekk għandhiex oġġezzjoni jew le għall-pjanti li jiġu sottomessi lilha.

NAXXAR – PROĠETT REACH – PJANTI PROTETTI

L-ONOR.

ROBERT CUTAJAR staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jindika jekk fuq is-sit fin-Naxxar fejn bħalissa għaddejjin xogħlijiet mal-Proġett Reach (PA 04152/16) kienx hemm xi problemi relatati mal-qerda ta' speċi ta' pjanti protetti jew inkella kumplikazzjonijiet oħra li setgħu nqalgħu waqt li kien qiegħed isir tħaffir/skavar?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li waqt ix-xogħlijiet fuq is-sit tal-Proġett Reach fin-Naxxar ma kienx hemm qerda ta' speċi protetti u lanqas kumpikazzjonijiet oħra matul il-proċess ta' skavar.

MELLIEĦA - ESTENSJONI TAL-BAJJA TAL-GĦADIRA - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

ROBERT CUTAJAR staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid fiex waslu x-xogħlijiet relatati mal-proġett tal-estensjoni tal-Bajja tal-Għadira fil-Mellieħa?

KONRAD MIZZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li bħalissa għaddejjin l-istudji kollha meħtieġa fosthom:

· Studji relatati biex jiġġeneraw EIA u studji oħrajn

· Statistical studies – kemm nies/karozzi jżuru s-sit

MELLIEĦA - ESTENSJONI TAL-BAJJA TAL-GĦADIRA

L-ONOR.

ROBERT CUTAJAR staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-permessi approvati u l-istudji kollha relatati mal-proġett tal-estensjoni tal-Bajja tal-Għadira fil-Mellieħa?

KONRAD MIZZI: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba tal-mistoqsija parlamentari 7187.

MELLIEĦA – BAJJA TAL-GĦADIRA - PARKEĠĠ

L-ONOR.

ROBERT CUTAJAR staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jindika liema żona jew żoni fl-akkwati tal-Bajja tal-Għadira fil-Mellieħa li kienu identifikati bħala siti li fuqhom se jsir ix-xogħol sabiex ikunu allokati għal spazju ta' parkeġġ fl-istess żona?

KONRAD MIZZI: Nirreferi lill-Onor.

SELMUN – PROĊESS GĦALL-BEJGĦ TA' LUKANDA

L-ONOR.

ROBERT CUTAJAR staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju wasal il-proċess għall-bejgħ ta' dik li qabel kienet lukanda fiż-żona ta' Selmun?

KONRAD MIZZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Gvern għadu qed jevalwa l-aħjar użu possibbli għal dan is-sit.

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR – MEMBRU MIĠJUB MALTA – PASSI KONTRA L-KAP EŻEKUTTIV

L-ONOR.

SIMON BUSUTTIL staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: In vista tat-tweġibiet tiegħu għall-mistoqsijiet parlamentari 7087, 7089, 7090 u 7091 fejn ripetutament qal li ma jaqbilx mad-deċiżjoni li ħa l-Kap Eżekuttiv tal-Awtorità tal-Ippjanar, li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament, li jinġieb membru tal-Awtorità minn barra permezz ta' ajruplan privat imħallas mill-istess Awtorità sabiex tkun tista' tivvota dakinhar tal-vot fl-Awtorità tal-Ippjanar dwar l-applikazzjoni numru PA/03807/17 magħruf bħala City Centre, jista' l-Ministru jgħid x'passi se jieħu fil-konfront tal-istess Kap Eżekuttiv tal-Awtorità u jekk le, min se jerfa' r-responsabilità għal din id-deċiżjoni manifestament ħażina?

IAN BORG: Kif diġà informajt lill-Onor.

Interpellant fir-risposta tiegħi għal mistoqsija parlamentari bin-numru 7087, ic-Chairman Eżekuttiv tal-Awtorità tal-Ippjanar kien fil-limiti tal-poteri finanzjarji tiegħu (€10,000) meta awtorizza s-servizz ta' ajruplan privat.

Kif diġà esprimejt fil-pubbliku jien la kont informat u wisq anqas kelli sehem f'din id-deċizjoni.

B'mod kategoriku urejt ukoll li ma qbiltx mad-deċiżjoni li l-ħadet l-Awtorità tal-Ippjanar li kif jaf l-Onor.

SETTUR TAL-EDUKAZZJONI – GĦALLIEMA, KINDERGARTEN ASSISTANTS U LSES

L-ONOR.

SILVIO GRIXTI staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid b'kemm żdied in-numru ta' edukaturi, inklużi għalliema, kindergarten assistants u LSEs fis-settur tal-edukazzjoni pubblika mill-2013 'il hawn?

Kemm huwa kkalkolat li kien hemm nuqqas ta' għalliema fil-ftuħ tas-sena skolastika ta' din is-sena?

EVARIST BARTOLO: Ninsab informat li n-numru ta' għalliema, KGEs u LSEs mill-2013 'il hawn żdied kif se nsemmi:

Għalliema - 148

L-għalliema jinkludu dawk regolari, instructors u supply teachers.

Jinkludi wkoll għalliema f'dawn il-gradi li qegħdin jagħmlu xogħol ta' sapport u fis-servizzi.

Kif kien tħabbar fi stqarrija maħruġa mill-Ministeru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol fil-25 ta' Settembru 2018 (PR182042), kien hemm tliet vakanzi ta' għalliema fil-bidu tas-sena skolastika, li tnejn minnhom kienu minħabba riżenji li ġew sottomessi fil-ġranet ta' qabel.

TRASPORT PUBBLIKU B'XEJN LIŻ-ŻGĦAŻAGĦ

L-ONOR.

SILVIO GRIXTI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm huwa kkalkolat li bbenefikaw żgħażagħ mittrasport pubbliku b'xejn minn meta bdiet tiġi introdotta din il-miżura ftit tas-snin ilu?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li fil-Baġit tas-sena 2016 kien tħabbar li dawk il-persuni li kellhom jew inkella kienu sejrin jagħlqu 18-il sena fl-2017 kienu se jibbenefikaw minn sena trasport b'xejn meta jużaw it-trasport pubbliku bi skeda.

Matul dik is-sena, jiġifieri 2017, kien hemm 'il fuq minn 4,200 żagħżugħ u żagħżugħa li bbenefikaw minn din l-iskema.

Fil-Baġit tas-sena 2017 kien tħabbar li għas-sena 2018 din l-iskema kienet se tiġi mwessgħa sabiex tinkludi dawk iż-żgħażagħ ta' bejn is-16 u l-20 sena.

Informat ukoll li sal-aħħar ta' Settembru ta' din is-sena kien hemm 'il fuq minn 21,800 persuna li bbenefikat minn din l-iskema.

SANTA LUĊIJA – ROUNDABOUT – ARRANĠAMENT ĠODDA

L-ONOR.

SILVIO GRIXTI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jagħti dettalji dwar x'arranġamenti ġodda tat-traffiku huwa ppjanat li jsir meta fix-xhur li ġejjin huwa mistenni li jibda x-xogħol fuq il-bini tal-mini taħt ir-roundabout ta' Santa Luċija, minħabba li din it-triq hija arterja prinċipali għan-nies li jgħixu fin-naħa t'isfel ta' Malta?

IAN BORG: Il-Ministeru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali, permezz ta' Infrastructure Malta, għaddej bl-aħħar tħejjijiet sabiex jibda x-xogħol tal-proġett ta' żewġ mini taħt ir-roundabout ta' Santa Luċija.

Dan il-proġett se jfisser madwar 30% inqas ħin fl-ivvjaġġar, inqas riskji ta' aċċidenti għal eluf ta' persuni li ta' kuljum jivvjaġġaw minn u lejn in-nofsinhar tal-pajjiż, kif ukoll aċċess aħjar għar-residenti ta' Santa Luċija, Ħal Tarxien u Raħal Ġdid.

It-tnaqqis drastiku fil-konġestjoni tat-traffiku f'din ir-roundabout ifisser ukoll kwalità ta' arja aħjar għall-lokalitajiet tal-inħawi.

Wara l-approvazzjoni tal-permessi tal-iżvilupp meħtieġa għal dan il-proġett ix-xahar li għadda, Infrastructure Malta mistennija tibda l-ħidma meħtieġa fit-Triq tal-Barrani u fi Vjal Santa Luċija, it-toroq li se jingħaqdu flimkien bil-mini ġodda, qabel l-aħħar ta' din is-sena.

Is-sejħa għall-offerti għall-kuntratturi meħtieġa għal dan il-proġett ħarġet aktar kmieni din is-sena.

Il-proġett beda jitfassal fl-aħħar kwart tas-sena li għaddiet, fuq talba tal-Ministeru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali, sabiex ikomplu jittaffew id-diffikultajiet fl-ivvjaġġar għar-residenti u ħaddiema f'ħafna lokalitajiet fin-nofsinhar ta' Malta.

L-investiment f'din il-ħolqa ewlenija tas-sistema tat-toroq Maltin jinkludi disinn ġdid għar-roundabout sabiex issir aktar sikura, u l-bini ta' żewġ mini ta' madwar 100 metru 'l waħda, biex jgħaqqdu direttament Vjal Santa Luċija mat-triq Tal-Barrani.

B'hekk, meta tkun għaddej minn Vjal Santa Luċija lejn it-triq Tal-Barrani, jew bil-kontra, ma jkunx hemm għalfejn iddur mar-roundabout iżda tkun tista' tibqa' għaddej mill-mini, mingħajr waqfien.

Din ir-roundabout hija wkoll wieħed mill-aċċessi ewlenin għal Santa Luċija, Ħal Tarxien u Raħal Ġdid.

Meta jitlestew il-mini l-ġodda se jonqsu wkoll id-diffikultajiet tar-residenti biex jidħlu jew joħorġu mid-djar tagħhom f'dawn il-lokalitajiet hekk kif ir-roundabout se tkun iddisinjata b'mod li jonqsu r-riskji ta' aċċidenti, waqt li tkun qed tintuża ferm inqas.

Il-proġett jinkludi wkoll it-tibdil u t-tisħiħ ta' diversi servizzi tad-distribuzzjoni tal-ilma, elettriku u telekomunikazzjoni li hemm bħalissa taħt l-art f'dawn it-toroq.

L-ewwel ħidmiet ta' dan il-proġett se jsiru mal-ġnub tat-triq eżistenti, sabiex isir it-twessigħ tat-toroq meħtieġa.

Taħt dawn il-korsiji ġodda se jitpoġġew ukoll is-servizzi ġodda minflok dawk li hemm taħt il-karreġġjata eżistenti ta' Vjal Santa Luċija u t-triq Tal-Barrani.

Meta dawn il-korsiji ġodda jkunu lesti, jieħdu post dawk eżistenti sabiex meta tivvjaġġa minn dawn l-inħawi tibqa' tuża l-istess rotot mingħajr xkiel.

Waqt it-twettiq ta' dan il-proġett, fosthom anke t-tħaffir u l-bini tal-mini, Infrastructure Malta se tadotta l-istess prinċipju li qed tuża fil-Marsa Junction Project fi Triq Aldo Moro u l-inħawi, fejn dejjem toffri korsiji u rotot alternattivi meta t-toroq eżistenti jkunu milquta mix-xogħlijiet.

Il-proġett ta' Santa Luċija qed jiġi kkordinat ukoll ma' proġetti oħrajn fl-inħawi sabiex jiġi żgurat li dejjem ikun hemm rotot alternattivi adegwati li kapaċi jlaħħqu mad-domanda tal-ivvjaġġar.

Fost oħrajn, Infrastructure Malta se tkun qed tlesti t-tieni fażi tal-Marsa Junction Project fil-ġimgħat li ġejjin biex Triq Aldo Moro jkollha għaxar korsiji u dalwaqt se tibda t-twessigħ ta' Triq Ħal Luqa, bejn ir-roundabout ta' Santa Luċja u l-Gudja kif ukoll it-twessigħ ta' Triq Ħal Qormi, bejn Ħal Luqa u Ħal Qormi.

Kull tibdil li jsir fir-rotot f'dawn l-inħawi, minħabba x-xogħol li jkun għaddej, jiġi diskuss minn qabel mal-entitajiet u l-komunitajiet kollha konċernati sabiex jiġi żgurat li l-proġett jitwettaq bl-inqas inkonvenjent possibbli għar-residenti u għal dawk li jgħaddu minn dawn it-toroq.

ROUNDABOUT LI MIŻ-ŻEJTUN TAGĦTI GĦAL ĦAŻ-ŻABBAR - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

SILVIO GRIXTI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jagħti ħjiel dwar meta huwa kkalkolat li jitlesta x-xogħol kbir li qed isir biex tinbena mill-ġdid it-triq li miż-Żejtun tagħti għal Ħaż-Żabbar, magħrufa aħjar minn ħafna bħala t-Triq taċ-Ċawsli?

IAN BORG: Aktar kmieni din is-sena Infrastructure Malta bdiet ix-xogħol biex tinbena mill-ġdid Triq Bormla, magħrufa bħala "Taċ-Ċawsli", bejn Ħaż-Żabbar u ż-Żejtun.

Din it-triq ewlenija tintuża minn ħafna persuni li jgħixu jew jaħdmu fil-lokalitajiet tal-inħawi, fosthom Ħal Tarxien, il-Fgura, Ħaż-Żabbar u ż-Żejtun.

Għal snin twal, din it-triq b'tul ta' madwar kilometru, kienet fi stat ħażin ħafna, bi ħsarat li saħansitra jwasslu għal aċċidenti b'konsegwenzi għal dawk li jivvjaġġaw minnha.

Permezz ta' dan il-proġett, b'investiment ta' madwar €4 miljun, it-triq kollha qed tinbena mill-ġdid fuq pedamenti ġodda, u b'diversi faċilitajiet għal mezzi tal-ivvjaġġar alternattivi.

Fost oħrajn, it-triq se jkollha korsija maqtugħa għaliha mit-triq biex minnha jkunu jistgħu jgħaddu dawk li jivvjaġġaw bir-roti jew bil-mixi (segregated shared use track).

Dan ifisser li l-korsija għar-roti, f'żewġ direzzjonijiet, u l-passaġġ għall-mixi se jkunu separati mit-triq innifisha permezz ta' faxxa ta' art bil-pjanti jew bis-siġar.

B'hekk l-ivvjaġġar bir-roti jew bil-mixi jkun ferm aktar sikur.

Mal-ġnub tat-triq se jinbnew ukoll għadd ta' bus bays li permezz tagħhom dawk li jużaw it-trasport pubbliku jkunu jistgħu jinżlu jew jitilgħu fuq tal-linja mingħajr periklu.

Fl-istess waqt, jonqsu d-diffikultajiet ta' dewmien fl-ivvjaġġar peress li meta l-karozza tal-linja tkun qed ittella' jew tniżżel il-passiġġieri ma tkunx qed tagħlaq il-korsija li minnha jgħaddu l-karozzi.

Se jiġu stallati wkoll diversi sistemi oħra li jħarsu s-saħħa u s-sigurtà ta' dawk li jużaw it-triq bil-karozzi, muturi jew mezzi oħra.

Qed jittieħdu wkoll diversi miżuri biex is-siġar storiċi taċ-ċawsli li hemm f'din it-triq jiġu salvati u protetti wara li fis-snin li għaddew kienu ntlaqtu mill-marda tas-susa.

Il-proġett kollu se jitlesta sa qabel is-sajf li ġej, iżda ż-żewġ korsiji ġodda tat-triq, li qed jinbnew bħalissa, mistennija jinfetħu fiż-żewġ direzzjonijiet sal-aħħar ta' din is-sena.

IŻ-ŻEJTUN – TRIQ ĦAL TARXIEN – TWESSIGĦ TA' TRIQ

L-ONOR.

SILVIO GRIXTI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Minħabba li minn kemm ilu li ngħatat it-tarmak Triq Ħal Tarxien (li miż-Żejtun tagħti għal Bulebel), żdied ħafna t-traffiku f'din it-triq, partikolarment fil-ħinijiet ta' filgħodu, jista' l-Ministru jikkonsidra li fil-partijiet l-aktar dojoq tat-triq fejn ma jgħaddux żewġ karozzi, titwessa' bi ftit metri b'mod li tittieħed mill-inqas art possibbli biex b'hekk ikun qed jiġi evitat periklu u tonqos il-konġestjoni f'din it-triq f'ħinijiet partikolari tal-ġurnata?

IAN BORG: It-triq indikata qed tintuża aktar ta' spiss bħalissa sakemm jitlesta l-proġett tal-bini mill-ġdid ta' Triq Bormla (Taċ-Ċawsli).

Meta Triq Bormla tinfetaħ mill-ġdid wara li jkun tlesta dan il-proġett ta' €4 miljun, id-domanda għat-triq indikata tonqos.

Madanakollu xorta waħda qed jiġu kkonsidrati xi miżuri addizzjonali li se jittieħdu għal aktar sigurtà u effiċjenza f'din it-triq.

L-idjaq partijiet tat-triq indikata għandhom il-bini fuq żewġ naħat u mhuwiex daqstant faċli li jitwessgħu.

OPERAZZJONI TAL-KATARRETTI, ORTOPEDIJA U RADJOLOĠIJA – LISTA TA' STENNIJA

L-ONOR.

SILVIO GRIXTI staqsa lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa: Jista' d-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa jagħti rendikont lil din il-Kamra dwar f'liema stat jinsabu l-listi ta' stennija għall-operazzjoni tal-katarretti, ortopedija u għal servizzi konnessi ma' radjoloġija u kardjoloġija u kif dawn il-listi jikkomparaw ma' dawk li kien hemm fl-2013?

CHRIS FEARNE: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li n-numru ta' pazjenti li qegħdin jistennew għall-operazzjoni tal-katarretti, interventi prinċipali tal-ortopedija u għal servizzi konnessi ma' radjoloġija u kardjoloġija jinsab fit-tabella hawn taħt ikkomparat mas-sena 2013.

KIRJIET KUMMERĊJALI PROTETTI

L-ONOR.

KRISTY DEBONO staqsiet lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jispjega kemm hawn kirjiet kummerċjali protetti li se jintlaqtu mid-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Ċivili u li l-protezzjoni tagħhom tintemm fis-sena 2028?

Jista' jqassam dawn bil-lokalità fejn jinsabu?

MICHAEL FALZON: Nitlob lill-Onor.

Interpellant tirreferi l-mistoqsija parlamentari tagħha lill-Ministru kkonċernat.

KIRJIET KUMMERĊJALI PROTETTI

L-ONOR.

KRISTY DEBONO staqsiet lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jispjega kemm hawn kirjiet kummerċjali protetti li se jintlaqtu mid-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Ċivili u li l-protezzjoni tagħhom tintemm fis-sena 2028?

OWEN BONNICI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li r-risposta se tingħata f'seduta oħra.

KIRJIET KUMMERĊJALI PROTETTI

L-ONOR.

KRISTY DEBONO staqsiet lill-Ministru għall-Ekonomija, Investiment u Negozji Żgħar: Jista' l-Ministru jispjega kemm hawn kirjiet kummerċjali protetti li se jintlaqtu mid-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Ċivili u li l-protezzjoni tagħhom tintemm fis-sena 2028?

CHRIS CARDONA: Nitlob lill-Onor.

KIRJIET KUMMERĊJALI PROTETTI

L-ONOR.

KRISTY DEBONO staqsiet lill-Ministru għall-Finanzi: Jista' l-Ministru jispjega kemm hawn kirjiet kummerċjali protetti li se jintlaqtu mid-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Ċivili u li l-protezzjoni tagħhom tintemm fis-sena 2028?

EDWARD SCICLUNA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirreferi l-mistoqsija parlamentari lill-Ministru konċernat.

ECO-TAX TAT-TURIŻMU

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-ammont ta' flus li daħlu mill-eco-tax tat-turiżmu?

Jista' jagħti breakdown tal-lokalitajiet minn fejn inġabret din it-taxxa u l-ammont li nġabar minn kull lokalità?

KONRAD MIZZI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill-Ministeru konċernat.

LOKALITAJIET – SISTEMA TA' NEW WATER

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Enerġija u Immaniġġar tal-Ilma: Jista' l-Ministru jindika dawk il-lokalitajiet li minnhom kien ippjanat li tgħaddi s-sistema ta' new water u fil-fatt din ma għaddietx?

Jista' jgħid jekk għadx hemm il-ħsieb li l-lokalitajiet li kienu ppjanati li jkunu fornuti bin-new water u għadhom mhux moqdija, jingħataw dan is-servizz fil-futur?

JOE MIZZI: Ninsab informat li s-sistema tan-new water se tgħaddi minn dawn il-lokalitajiet kif ippjanat:

Partijiet mill-Mellieħa u partijiet mill-Imġarr.

It-tender ġiet aġġudikata u dalwaqt jibdew ix-xogħlijiet.

Partijiet mix-Xgħajra, minn Wied il-Għajn, miż-Żejtun u minn Marsaxlokk.

It-tender għadha kif għaddiet għand id-Dipartiment tal-Kuntratti.

Għawdex:

Partijiet minn Għajnsielem, mix-Xagħra, mis-Sannat u minn Kerċem.

TITJIRIET GĦAL LOURDES

L-ONOR.

ROBERT ARRIGO staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid jekk it-titjiriet għal Lourdes użati l-iżjed mill-Maltin, żdidux, naqsux jew baqgħux l-istess?

Jekk żdiedu, meta u kif?

Jekk naqsu, x'kienet ir-raġuni?

KONRAD MIZZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-titjiriet għal Lourdes żdiedu b'mod konsiderevoli.

Dan is-sajf l-operat tat-titjiriet għal din id-destinazzjoni kien bi skeda, għal kuntrarju tas-snin ta' qabel fejn kien jitħaddem b'charter.

Ġew operati 21 titjira bejn Malta u Lourdes jiġifieri tnejn fil-ġimgħa.

Dan ifisser sitt titjiriet aktar mill-istess perjodu s-sena l-oħra.