DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI

(Rapport Uffiċjali u Rivedut)

It-Tnejn, 1 ta' Ottubru 2018

Stampat fl-Uffiċċju tal-Iskrivan

Prezz €2.50

It-Tnejn, 1 ta' Ottubru 2018

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fis-Sala tal-Parlament,

il-Belt Valletta, fis-6.01 p.m.

L-Erbgħa, 1 ta' Ottubru 2018

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 137, li saret fl-4 ta' Lulju 2018, ġew ikkonfermati.

KUNSENS GĦALL-ATTI

L-ISPEAKER (Onor. Anġlu Farrugia): Ninforma lill-Kamra li l-President ta' Malta għoġobha tagħti l-kunsens għal:

Att Nru XXVI tal-2018 - Att tal-2018 li jemenda Diversi Liġijiet dwar is-Servizzi Finanzjarji;

Att Nru XXVII tal-2018 - Att tal-2018 li jemenda l-Ordinanza li Tneħħi l-Kontroll tad-Djar;

Att Nru XXVIII tal-2018 - Att tal-2018 dwar l-Aġenzija għal Infrastruttura Malta;

Att Nru XXIX tal-2018 - Att tal-2018 dwar is-Sigrieti Kummerċjali;

Att Nru XXX tal-2018 - Att tal-2018 dwar l-Attiv Finanzjarju Virtwali;

Att Nru XXXI tal-2018 - Att tal-2018 dwar l-Awtorità tal-Innovazzjoni Diġitali ta' Malta;

Att Nru XXXII tal-2018 - Att tal-2018 li jemenda l-Kodiċi Kriminali u l-Att dwar id-Dipendenza fuq id-Droga (Trattament mhux Priġunerija);

Att Nru XXXIII tal-2018 - Att tal-2018 dwar Arranġamenti u Servizzi ta' Teknoloġija Innovattiva;

Att Nru XXXIV tal-2018 - Att tal-2018 li jemenda l-Att dwar il-Professjoni Nutarili u Arkivji Nutarili; u

Att Nru XXXV tal-2018 - Att tal-2018 dwar il-Prevenzjoni tal-Korruzzjoni fl-Isport.

INFORMAZZJONI MILL-ISPEAKER

L-ISPEAKER: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Interim Financial Report tas-Servizz Parlamentari, datat Ottubru 2018;

Ir-Rapport Annwali għas-sena 2017 tal-Parlament ta' Malta;

Ir-rapport tal-parteċipazzjoni tas-Sedja fit-3rd Summit of Speakers of Central and Eastern European Parliaments u ċ-ċelebrazzjoni tal-550 anniversarju tal-ewwel seduta tal-General Sejm tal-Polonja, li nżammu f'Varsavja, il-Polonja, bejn il-11 u t-13 ta' Lulju 2018;

Ir-rapport tal-parteċipazzjoni tas-Sedja fil-Konferenza "Europe of the Carpathians" li nżammet fil-qafas tat-28 Forum Ekonomiku li nżamm f'Krynica Zdróf, il-Polonja, bejn l-4 u s-6 ta' Settembru 2018;

Korrispondenza li s-Sedja rċeviet mingħand l-Ombudsman datata 10 ta' Awwissu 2018 dwar il-każ tas-Sur Edmond Zammit, Senior Pharmacy Technician fid-Dipartiment tas-Saħħa;

Korrispondenza li s-Sedja rċeviet mingħand l-Ombudsman datata 31 ta' Awwissu 2018 dwar każ ta' ħatra ta' Senior Inspector (Health & Safety) fl-Occupational Health and Safety Unit fil-Ministeru għat-Trasport u Infrastruttura;

Ittra datata 13 ta' Lulju 2018 li s-Sedja rċeviet mingħand is-Sindku tal-Kunsill Lokali San Lawrenz dwar użu aħjar tad-diversi postijiet vojta li hemm fil-lokalità ta' San Lawrenz, Għawdex;

Ir-rapport annwali għas-sena 2017 tal-Fondazzjoni għas-Servizzi ta' Ħarsien Soċjali;

Kopja tas-sentenza tal-Qorti Ċivili, Prim'Awla (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali), Rikors Nru 75/14 JZM datata t-28 ta' Settembru 2017 fl-ismijiet Josephine Azzopardi pro et noe vs. l-Onor.

Kopja tas-sentenza tal-Qorti Ċivili, Prim'Awla (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali), Rikors Nru 77/14 JZM datata t-28 ta' Settembru 2017 fl-ismijiet Josephine Azzopardi pro et noe vs. l-Onor.

Kopja tas-sentenza tal-Qorti Ċivili, Prim'Awla (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali), Rikors Nru 81/14 JZM datata t-28 ta' Settembru 2017 fl-ismijiet Josephine Azzopardi pro et noe vs. l-Onor.

Kopja tas-sentenza tal-Qorti Ċivili, Prim'Awla (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali), Rikors Nru 82/14 JZM datata t-28 ta' Settembru 2017 fl-ismijiet Josephine Azzopardi pro et noe vs. l-Onor.

Kopja tas-sentenza tal-Qorti Ċivili, Prim'Awla (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali), Rikors Nru 85/14 JZM datata t-28 ta' Settembru 2017 fl-ismijiet Josephine Azzopardi pro et noe vs. l-Onor.

Kopja tas-sentenza tal-Qorti Ċivili, Prim'Awla (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali), Rikors Nru 87/14 JZM datata t-28 ta' Settembru 2017 fl-ismijiet Josephine Azzopardi pro et noe vs. l-Onor.

Kopja tas-sentenza tal-Qorti Ċivili, Prim'Awla (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali), Rikors Nru 90/14 JZM datata t-28 ta' Settembru 2017 fl-ismijiet Josephine Azzopardi pro et noe vs. l-Onor.

Kopja tas-sentenza tal-Qorti Ċivili, Prim'Awla (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali), Rikors Nru 91/14 JZM datata t-28 ta' Settembru 2017 fl-ismijiet Josephine Azzopardi pro et noe vs. l-Onor.

Kopja tas-sentenza tal-Qorti Ċivili, Prim'Awla (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali), Rikors Nru 94/14 JZM datata t-28 ta' Settembru 2017 fl-ismijiet Josephine Azzopardi pro et noe vs. l-Onor.

Kopja tas-sentenza tal-Qorti Ċivili, Prim'Awla (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali), Rikors Nru 95/14 JZM datata t-28 ta' Settembru 2017 fl-ismijiet Josephine Azzopardi pro et noe vs. l-Onor.

Kopja tas-sentenza tal-Qorti Ċivili, Prim'Awla (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali), Rikors Nru 98/14 JZM datata t-28 ta' Settembru 2017 fl-ismijiet Josephine Azzopardi pro et noe vs. l-Onor.

Kopja tas-sentenza tal-Qorti Ċivili, Prim'Awla (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali), Rikors Nru 5/15 JZM datata t-28 ta' Settembru 2017 fl-ismijiet Josephine Azzopardi pro et noe vs. l-Onor.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

KUNSILL LOKALI TA' SAN ĠWANN – TISWIJIET FI ĠNIEN KARIN GRECH

L-ONOR.

CLAYTON BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jindika x'xogħlijiet ta' tiswija saru mill-Kunsill Lokali ta' San Ġwann fi Ġnien Karin Grech sa minn Marzu 2013 sad-data ta' meta tiġi mwieġba din il-mistoqsija?

Jista' jagħti wkoll l-ammonti ta' kemm swew dawn ix-xogħlijiet u jgħid jekk dawn l-ispejjeż tħallsux minn fondi ordinarji tal-Kunsill Lokali jew minn xi sors ieħor?

Jekk ma sarux xogħlijiet ta' tiswija li kien hemm bżonn, jista' jindika fiex intefqu l-flus li suppost kienu indirizzati sabiex issir din it-tiswija?

DEO DEBATTISTA (Segretarju Parlamentari) (F'isem il-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali): Ninsab informat li minkejja li l-Kunsill Lokali ta' San Ġwann, bejn is-sena 2013 u s-sena 2017, kellu allokazzjoni finanzjarja ta' €175,314 għaż-żamma tal-ġonna, playing fields u landscaping, l-istess Kunsill għamel biss ix-xogħlijiet elenkati fit-tabella li qiegħed nannetti ma' din it-tweġiba, li tinkludi wkoll l-ispejjeż rispettivi.

Xogħlijiet ta' tiswija li saru mill-Kunsill Lokali ta' San Ġwann, permezz ta' fondi tiegħu, fi Ġnien Karin Grech

(Marzu 2013 sa Mejju 2018)

L-ISPEAKER: L-Onor.

ROBERT CUTAJAR: Sur President, nixtieq nistaqsi lis-Segretarju Parlamentari jekk il-Ministru Owen Bonnici hux imsiefer jew le?

L-ISPEAKER: L-Onor.

BYRON CAMILLERI: Sur President, bħala Whip tal-Gvern, kull ġimgħa nibgħat lista ta' safar tal-Membri lill-Parlament.

L-ISPEAKER: Tikkonferma li l-Ministru Bonnici huwa msiefer?

BYRON CAMILLERI: Il-Ministru Bonnici huwa msiefer u li kieku mhuwiex imsiefer, skont l-Istanding Orders, membru ieħor jista' jwieġeb għan-nom tiegħu.

L-ISPEAKER: L-Onor.

CLAYTON BARTOLO: Sur President, dan l-aħħar smajna ħafna b'kampanja ta' tindif li saret fil-lokalità ta' San Pawl il-Baħar, liema kampanja kienet ikkordinata mid-Diviżjoni għat-Tindif u l-Manutenzjoni li tagħha inti responsabbli.

Għaldaqstant, nixtieq nistaqsik kif gawda l-kunsill lokali ta' San Pawl il-Baħar mill-ftehim li ġie ffirmat bejn id-Diviżjoni u l-istess kunsill lokali?

L-ISPEAKER: L-Onor.

DEO DEBATTISTA: F'Ġunju li għadda, il-Kunsill Lokali ta' San Pawl il-Baħar ħass il-ħtieġa li jitlob għajnuna lid-Diviżjoni tal-Manutenzjoni u Tindif.

Minn hawnhekk, irrid nieħdu din l-opportunità biex nirringrazzja lil 500 ħaddiem f'din is-sezzjoni li qegħdin jagħmlu xogħol kbir b'ilsienhom barra biex iżommu lil Malta kemm jista' jkun nadifa u miżmuha fi stat tajjeb.

Irrid ngħid ukoll li bis-saħħa tas-Segretarju Parlamentari Silvio Parnis, ilħaqna memorandum of understanding fejn ftehemna li nagħmlu xogħol oltre minn dak li diġà kien qiegħed isir mill-kuntratturi privati.

Ir-raġuni kienet li għalkemm il-kuntratturi privati kienu qed jagħmlu l-parti tagħhom, kien qed ikun hemm demands ġodda fuq il-lokalità ta' San Pawl il-Baħar, anke minħabba ż-żieda ta' turisti.

Ejja niftakru li n-numru ta' turisti li żaru lil pajjiżna matul din is-sena qabeż it-2.3 miljuni.

Barra minn hekk, hemm ukoll aktar residenti li jgħixu f'din iż-żona.

Peress li l-kuntratti huma xi ftit antiki u mhumiex ilaħħqu mad-domanda li hemm f'din il-lokalità, intalbet l-għajnuna tad-diviżjoni tagħna.

Aħna dħalna għal dan ix-xogħol u apparti x-xogħol regolari li nagħmlu s-soltu bħal ħasil tal-promenade u tal-pjazza prinċipali u t-tbattil tad-dustbins, għamilna xogħol li jirrikjedi tindif fl-istess żona, bħal ħasil ta' toroq, irranġar ta' ħitan u qtugħ ta' ħaxix, fost l-oħrajn.

Fil-fatt, estendejna dan ix-xogħol sax-Xemxija u l-Qawra u għall-grazzja t'Alla, jidher li kien hemm effett pożittiv ħafna.

Il-ftehim oriġinali kien għal erba' ġimgħat, għax ridna nagħmlu blitz biex ngħinu lil-lokalità, iżda mbagħad rajna li xorta kien għad hemm problemi u allura ddeċidejna li nestendu dan ix-xogħol għal seba' ġimgħat.

L-ISPEAKER: L-Onor.

Kap tal-Oppożizzjoni, mistoqsija supplimentari.

ADRIAN DELIA (Kap tal-Oppożizzjoni): Dalgħodu l-Ministru Owen Bonnici kien mistoqsi diversi mistoqsijiet ta' relevanza u kien ikkwotat jgħid li kien id-dmir tiegħu li jassisti lill-Prim Ministru fuq materja ta' importanza nazzjonali.

Jista l-Ministru jgħidilna jekk kienx intalab biex jagħti din l-għajnuna, minn min u lil min involva f'din l-għajnuna fuq din il-materja partikolari?

L-ISPEAKER: Onor. Segretarju Parlamentari, ara inti jekk tridx twieġeb għax din il-mistoqsija m'għandha x'taqsam xejn mal-mistoqsija oriġinali.

DEO DEBATTISTA: Fuq din il-materja, nitlob lill-Kap tal-Oppożizzjoni biex jagħmel il-mistoqsija lill-Ministru direttament.

L-ISPEAKER: L-Onor.

BYRON CAMILLERI: Wieħed mid-dekasteri li jaqgħu taħt is-Segretarju Parlamentari Deo Debattista hija l-MCAA.

Nixtieq li nagħmel referenza għar-rapporti li kien hemm fil-midja ftit tal-ġimgħat ilu fis-sens li kien hemm possibbilment xamma ta' cartel fil-qasam tas-suq tal-ħobż ġewwa pajjiżna.

(Interruzzjonijiet) Jidher li bdejna sessjoni ġdida f'dan il-Parlament, imma l-attitudni tal-Oppożizzjoni baqgħet l-istess!

Kont qed ngħid li r-rapporti fil-midja kienu qed jgħidu li jista' jkun li diversi ħwienet jew negozji li jaħdmu u jbigħu l-ħobż kellhom prezz li kien qiegħed jiġi maqbul bejniethom.

Jista' s-Segretarju Parlamentari jgħid jekk ġewx investigati dawn ir-rapporti u, jekk iva, xi rriżulta minn din l-investigazzjoni u x'azzjonijiet jista' jkun hemm f'dan ir-rigward?

Naf li dan il-punt issemma anke mill-Prim Ministru lbieraħ.

L-ISPEAKER: Nerġa' ngħid li din il-mistoqsija m'għandha x'taqsam xejn mal-mistoqsija oriġinali.

Segretarju Parlamentari, inħalli f'idejk jekk tridx tirrispondi din il-mistoqsija.

L-Onor.

DEO DEBATTISTA: Sur President, din l-istorja bdiet meta ħarġet stqarrija fuq it-televiżjoni tgħid li madwar 90 furnar iddeċidew bejniethom li l-prezz tal-ħobża tal-Malti se jogħla.

Sintendi, skont il-liġi ma jistax ikun hemm ftehim minn taħt.

Skont il-liġi tal-free market li ilha fis-seħħ mill-2009, dan l-għoli fil-prezz kien ikun kontra l-liġi.

Min-naħa tagħna, ladarba saret din l-isqtarrija, għamilna l-investigazzjonijiet tagħna.

Fost ir-raġunijiet għaliex se togħla l-ħobża, sibna l-inflazzjoni, il-fatt li l-ħobża ilha ma togħla għal perjodu ta' żmien u li għola d-dqiq.

Fil-fatt, huwa minnu li xkora dqiq għoliet b'€2, iżda l-prezz xorta huwa orħos minn kemm kien ħames snin ilu.

Ħames snin ilu, xkora dqiq kienet tiswa €22 u sa ftit ilu, l-istess xkora kienet tiswa €18 u llum, il-prezz hu ta' €20.

S'intendi, il-prezz tas-suq ivarja ftit, għax għandek importaturi differenti u dqiq differenti.

Hemm madwar tliet importaturi u tliet furnara ewlenin tal-ħobż f'Malta li jżommu, bejn wieħed u ieħor, dan l-istess prezz.

Kif kont qed ngħid, kien hemm bħal qisu ftehim li jogħla l-prezz tal-ħobża.

Matematikament, il-prezz ma għoliex daqstant, għax għadu prezz pjuttost baxx meta mqabbel ma' ħames snin ilu.

Wieħed jifhem is-sofferenzi li jgħaddu minnhom il-furnara tas-sengħa li għandna f'Malta, li l-ammont tagħhom dejjem qed jonqos.

Kif għedt, bħala Gvern, għamilna l-investigazzjonijiet tagħna u sibna li mhux kullimkien, kien għola l-prezz tal-ħobża tal-Malti.

F'ċerti żoni l-prezz veru għola, jew inbidel il-piż tal-ħobż, jew inkella addirittura naqqsu l-ammont ta' ħobż li inti ssib fil-pakkett.

Però hemm ċerti żoni oħrajn li żammew l-istess prezz.

Jekk nieħdu t-tliet furnara ewlenin, dawn, bejn wieħed u ieħor, żammew l-istess prezz.

Għalhekk, mill-investigazzjoni li saret, ma jidhirx li kien hemm abbuż fis-suq lokali.

L-ISPEAKER: Il-Kap tal-Oppożizzjoni, mistoqsija supplimentari.

ADRIAN DELIA: Ministru, ninsab kuntent li għall-mistoqsija dwar il-prezz tal-ħobż li ma kellha x'taqsam xejn ma' dik oriġinali, kont informat sewwa.

Tista' forsi tgħidilna jekk materja ta' importanza nazzjonali kenitx diskussa wkoll fil-Kabinett tal-Ministri?

(Interruzzjonijiet) Qed nagħmel referenza għall-mistoqsija oriġinali li għamilt.

L-ISPEAKER: Segretarju Parlamentari, l-istess, din il-mistoqsija m'għandha x'taqsam xejn mal-mistoqsija oriġinali u għalhekk inħalli f'idejk jekk tridx tirrispondi.

L-Onor.

DEO DEBATTISTA: L-ewwel nett, infakkar lill-Kap tal-Oppożizzjoni li l-affarijiet li jiġu diskussi fil-Kabinett huma marbutin bis-sigriet professjonali.

It-tieni nett, nerġa' nistieden lill-Kap tal-Oppożizzjoni biex jagħmel il-mistoqsija lill-Ministru meta jkun preżenti fil-Kamra.

L-ISPEAKER: L-Onor.

CLAYTON BARTOLO: Nixtieq ngħaddi għal mistoqsija relatata direttament mad-dekasteru li għandu l-Onor.

Segretarju Parlamentari.

F'dawn l-aħħar xhur, rajna diversi attivitajiet fil-Belt Valletta relatati mal-Valletta 2018.

Rajna wkoll sforz biex il-Belt Valletta tkun iżjed nadifa.

Jista' s-Segretarju Parlamentari jinforma lil dan il-Parlament x'miżuri speċifiċi ttieħdu f'dan ir-rigward?

L-ISPEAKER: L-istess, din il-mistoqsija m'għandha x'taqsam xejn mal-mistoqsija oriġinali.

Segretarju Parlamentari, hija deċiżjoni tiegħek jekk tweġibx jew le.

L-Onor.

DEO DEBATTISTA: Ikun tajjeb li nirrispondi u grazzi talli l-Oppożizzjoni jagħtuni ċans nirrispondi!

L-ewwel nett, bi preparament għall-Valletta 2018, l-esiġenzi fuq iż-żamma tat-tindif u l-manutenzjoni tal-Belt Valletta kienu se jiżdiedu awtomatikament.

Biss biss, l-ammont ta' turisti li żaru Malta minħabba l-avveniment ta' Belt Kapitali tal-Kultura 2018, żdied b'10%.

Għalhekk, ħassejna l-bżonn li minbarra l-manutenzjoni fil-Belt Valletta, immorru pass oltre.

Wieħed irid jiftakar li llum, fil-Belt Valletta għandna 30 boutique hotel li qabel ma kenux jeżistu.

Żdiedu wkoll il-catering outlets għal 240, li ovvjament qed jagħmlu domandi akbar fuq il-Belt Valletta.

F'Ġunju 2017, ftit wara li tlajna fil-gvern, iltqajna mal-istakeholders kollha involuti f'din l-attività, fosthom il-kunsill lokali, ir-residenti, il-GRTU, il-kuntratturi privati u d-Dipartiment tal-Manutenzjoni u Tindif, fejn flimkien ftehemna kif nistgħu nagħmlu qafas legali ħalli t-tindif u l-manutenzjoni tal-Belt jitjiebu.

Dan għamilnieh billi fassalna liġi li permezz tagħhha bdilna u żidna l-ħinijiet biex ikun hemm aktar ġbir tal-iskart minħabba d-domandi ġodda li hawn fil-Belt Valletta.

Apparti minn hekk, bdilna ukoll il-qisien tal-vetturi billi ċekkinniehom biex ikunu aktar ideali għad-daqs tat-toroq tal-Belt Valletta u biex ikunu konformi mal-liġijiet Ewropej biex jonqos it-tniġġiż.

Dan qed iservi wkoll ta' studju pilota biex naraw kif lokalitajiet oħrajn jistgħu jaddottaw sistemi simili.

Sintendi, din mhix xi ħaġa tailor-made u għalhekk, lokalitajiet oħrajn jaf ikollhom esiġenzi differenti, iżda l-framework jibqa' l-istess.

L-ISPEAKER: Il-Kap tal-Oppożizzjoni, mistoqsija supplimentari.

ADRIAN DELIA: Se nerġa' nagħmel mistoqsija fuq l-istess rapport li huwa ta' importanza nazzjonali.

Jista' l-Ministru jgħidilna min kienu n-nies li involva biex jassistuh mill-Uffiċċju tiegħu jew uffiċċji oħrajn biex ikun jista' jagħti l-pariri tiegħu f'dan ir-rigward?

L-ISPEAKER: L-istess, din hija mistoqsija li m'għandha x'taqsam xejn mal-mistoqsija oriġinali.

Segretarju Parlamentari, inħalli f'idejk jekk tridx twieġeb.

L-Onor.

DEO DEBATTISTA: Nirrepeti, għalkemm naħseb li kont ċar biżżejjed, li fiċ-ċirkostanzi, meta l-Ministru jerġa' jkun preżenti f'din il-Kamra, ikun jista' jirrispondi aħjar milli nista' nirrispondi jien, inkella nista' b'xi mod nagħti dettalji li mhumiex preċiżi.

L-ISPEAKER: L-Onor.

BYRON CAMILLERI: Wieħed mid-dekasteri tas-Segretarju Parlamentari huwa t-tindif fil-lokalitajiet tagħna.

Fl-aħħar jiem, f'pajjiżna kien hawn maltempata qawwija bir-riħ li kissret diversi affarijiet li spiċċaw fit-toroq.

Rajna ritratti tal-ħsara li saret, fost l-oħrajn, tkissir ta' slielem li jagħtu għall-baħar.

Jista' s-Segretarju Parlamentari jgħid x'kien jinvolvi x-xogħol tad-dekasteru li jaqa' fi ħdan ir-responsabbiltà tiegħu, sabiex naraw li f'pajjiżna, nerġgħu lura għan-normal fejn tidħol indafa u faċilitajiet oħrajn li spiċċaw imkissra kawża tal-maltemp?

DEO DEBATTISTA: F'dawn l-aħħar jiem, kellna grigalata li laqtet l-aktar il-kosta tal-Lvant ta' Malta u kien hemm ħsarat estensivi, speċjalment f'equipment li nsibu max-xtut tagħna.

F'lokalitajiet bħall-Mellieħa, l-Għadira, San Pawl il-Baħar, Buġibba, Tas-Sliema, St George's Bay, il-Belt Valletta, Marsaskala u San Tumas saret ħsara kbira u kważi l-equipment kollu, bħal slielem, mats tal-injam, barriers, railings u bins ġew imkissra bil-maltemp.

Qed nikkalkolaw li din il-ħsara tammonta għal €35,000 f'equipment biss.

Biex nagħti eżempju żgħir, tkissru madwar 130 sellum!

Għalhekk, issa li waqqafna l-Maintenance Division, barra li l-ħaddiema qegħdin inaddfu kemm jista' jkun it-tunellaġġ ta' debris u alka li tela' fuq ix-xtajtiet tagħna, għandna l-intenzjoni li n-nies tagħna stess jipprovaw jirkupraw dak li waqa' fil-baħar.

Forsi wieħed jistaqsi: Dan hu possibbli?

Nies li huma midħla sew ta' dawn il-bajjiet, qalulna li meta jkun hemm din l-attività klimatika, l-equipment ma jmurx 'il bogħod ħafna mix-xtajta u għalhekk, beħsiebna nirkupraw dak li nistgħu u nipprovaw nirrevovawh.

Nisperaw li nerġgħu nużaw dan l-equipment, biex b'hekk, nimminimizzaw kemm nistgħu l-ħsara li saret.

L-ISPEAKER: L-Onor.

Kap tal-Oppożizzjoni, mistoqsija supplimentari.

ADRIAN DELIA: Jista' l-Ministru jgħidilna jekk minbarra l-assistenza li ta lill-Prim Ministru, ġiex mitlub jagħti assistenza lil xi persuni oħrajn u jekk iva, lil min?

Din il-mistoqsija hija dejjem relatata mal-ewwel mistoqsija tiegħi.

L-ISPEAKER: L-istess, din hija mistoqsija li m'għandha x'taqsam xejn mal-mistoqsija oriġinali.

Segretarju Parlamentari, inħalli f'idejk jekk tridx twieġeb.

L-Onor.

DEO DEBATTISTA: Nirrepeti dak li għedt fil-bidu.

Il-Ministru Owen Bonnici ma jinsabx preżenti fil-Kamra u għalhekk ma jistax iwieġbek.

Malli l-Ministru jkun fil-Kamra, żgur li jkun jista' jagħtik it-tweġibiet li inti tixtieq, li jkunu ħafna aktar preċiżi minn dak li nista' ngħidlek jien.

L-ISPEAKER: L-Onor.

CLAYTON BARTOLO: Segretarju Parlamentari, matul l-aħħar xhur, rajna li f'diversi lokalitajiet sar tindif estensiv, fosthom ħasil ta' pjazez u ta' toroq.

Jista' s-Segretarju Parlamentari jinforma lil din il-Kamra liema kienu wħud minn dawn il-lokalitajiet.

Naf li diffiċli li ssemmihom kollha.

Però forsi tista' tinformana kif gawdew uħud mil-lokalitajiet minn dan it-tindif?

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari Deo Debattista.

DEO DEBATTISTA: B'kollox kellna aktar minn 35 lokalità mferrxin ma' Malta kollha li gawdew minn dawn is-servizzi.

Insemmi fost l-oħrajn, Tas-Sliema, il-Belt Valletta, il-Ħamrun, Marsaxlokk, San Pawl il-Baħar, il-Qrendi u ż-Żurrieq.

Dawn il-lokalitajiet gawdew mis-servizzi tagħna li ħafna drabi ngħataw mingħajr ħlas.

Matul din is-sena, għal ħasil ta' toroq fil-ħinijiet ta' filgħaxija diġà nfaqna €75,000.

Li nista' ngħid hu li s-sena l-oħra nfaqna €1.2 miljun f'servizzi li ngħataw mid-Diviżjoni tal-Manutenzjoni u Tindif u hemm il-probabbiltà li din is-sena l-ammont ikun aktar minn hekk.

Sintendi, qed nagħmlu dan għax nemmnu li mhux biżżejjed li tagħmel il-proġetti, imma trid tiżgura l-upkeep u l-manutenzjoni tagħhom li huwa importanti ħafna ħalli nibqgħu ngawdu mill-investimenti fi proġetti li jsiru.

Hawn naraw l-importanza ta' din id-Diviżjoni li qed tagħmel dan ix-xogħol f'diversi lokalitajiet.

L-ISPEAKER: Il-Kap tal-Oppożizzjoni, mistoqsija supplimentari.

ADRIAN DELIA: Jista' l-Ministru jgħidilna jekk għamilx xi kawtela rigwardanti l-pubblikazzjoni tal-istess rapport u, jekk iva, meta għamilha, u jekk għaddiex dan ir-rapport lil terzi?

DEO DEBATTISTA: Peress li jidher li din il-ħaġa qed tinkwieta lill-Kap tal-Oppożizzjoni, inħeġġu biex jagħmel il-mistoqsija bil-miktub, ħalli meta jiġi l-Ministru jsibha fuq il-mejda u jkun jista' jwieġbu.

L-ISPEAKER: L-Onor.

BYRON CAMILLERI: Waħda mill-akbar sfidi li għandna f'pajjiżna hija l-infurzar fejn jidħol l-abbuż ta' kif niddisponu mill-iskart.

Sfortunatament, minkejja li l-kunsilli lokali joffru servizz b'xejn tal-bulky refuse u minkejja li għandna servizz tajjeb fejn jidħol ġbir tal-iskart, xorta jkun hemm min ma jsegwix ir-regoli li jkun għamel il-kunsill lokali fir-rigward tal-ġbir tal-iskart.

Pereżempju, jekk l-iskart għandu jinħareġ filgħodu, issib min joħorġu filgħaxija.

Sfortunatament, għadek issib min hu irresponsabbli li jarmi skart f'xi wied jew biċċa art vojta.

Jista' s-Segretarju Parlamentari jgħid x'qiegħed isir biex jitnaqqas dan l-abbuż?

Nifhem li l-infurzar jaqa' taħt l-istess ministeru li għandu taħtu lis-Segretarju Parlamentari l-Onor.

Jista' s-Segretarju Parlamentari jgħid jekk hux qiegħda ssir xi ħidma konġunta bejn dawn iż-żewġ ministeri, ħalli tidħol anke l-LESA u forsi naraw xi multi aktar ebsin bit-tama li dan l-abbuż jispiċċa darba għal dejjem?

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari Deo Debattista.

DEO DEBATTISTA: L-infurzar jaqa' taħt il-LESA u s-sezzjoni tal-Pulizija li għandha x'taqsam mal-ambjent.

Matul dawn l-aħħar xhur żidna l-infurzar, speċjalment f'postijiet li huma aktar suġġetti għall-abbuż.

L-infurzar isir mil-LESA u mill-Pulizija.

Bħala Eżekuttiv, ix-xogħol tagħna huwa li nilleġiżlaw.

Fejn jidħol it-tindif, m'hemmx tant infurzar.

Dan bħal meta Transport Malta tagħmel double yellow line u min jipparkja fuqu jaqla' ċitazzjoni mill-Pulizija.

Mill-informazzjoni li għandi, is-sena l-oħra tajna aktar minn 600 ċitazzjoni, u din is-sena, sal-lum, diġà qbiżna s-750 ċitazzjoni.

Ovvjament, mhux gost tagħna li nagħtu ċ-ċitazzjonijiet.

Għall-kuntrarju, aħna nixtiequ li n-nies tal-LESA u l-Pulizija ma jsibu lil ħadd li qed jikser il-liġi, iżda dejjem ikollok persentaġġ żgħir ta' nies li minkejja li jkunu jafu li qed jiksru l-liġi, ripetutament jagħmlu l-istess infringement, bir-riżultat li bilfors trid turi snienek, għax inkella ma tkunx ta' deterrent.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-Mistoqsijiet għadda.

TALBA GĦAL RULING

L-ISPEAKER: L-Onor.

KAROL AQUILINA: Sur President, nixtieq nitlob ruling taħt l-Ordnijiet Permanenti nru 26 u nru 27.

Ftit tal-jiem ilu, jien ippreżentajt żewġ mistoqsijiet parlamentari biex jiġu mwieġba mill-Prim Ministru.

Dawn iż-żewġ mistoqsijiet parlamentari kienu jaqraw hekk:

"Jista' l-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja sħiħa u mhux iċċensurata tal-proċess verbal tal-inkjesta dwar il-kumpanija egrant li tħejja mill-Maġistrat inkwirenti Aaron Bugeja u li kopja tagħha ngħatat lill-Prim Ministru mill-Avukat Ġenerali?".

It-tieni mistoqsija kienet:

"Jista' l-Prim Ministru jgħid l-isem, il-kunjom u l-kariga u/jew il-professjoni tal-persuni kollha li għandhom aċċess għall-proċess verbal tal-inkjesta dwar il-kumpanija Egrant li tħejja mill-Maġistrat inkwirenti Aaron Bugeja u li kopja tagħha ngħatat lill-Prim Ministru mill-Avukat Ġenerali?".

Illum wara n-nofsinhar, ġejt informat mill-Iskrivan tal-Kamra li bħala Speaker, inti tlabtu jinformani li ma tistax taċċetta dawn il-mistoqsijiet għax - u qed nikkwota - :

Dan anke fid-dawl tar-rulings mogħtija fl-14 ta' Marzu 2018 u fl-1 ta' April 2018 fejn ġie spjegat kif is-Sedja hija kostretta li tinterpreta dak li jgħid l-istess Ordni Permanenti fir-rigward ta' ħwejjeġ pubbliċi li għalihom il-Ministru huwa responsabbli fl-amministrazzjoni tad-dekasteru li jaqa' taħtu.".

Sur President, ma jeżisti l-ebda dubju li l-inkjesta dwar il-kumpanija Egrant taqa' fid-definizzjoni ta' ħwejjeġ pubbliċi.

Infakkar li din l-inkjesta ġiet mitluba mill-Prim Ministru nnifsu u li kopja tal-proċess verbal sħiħ, jiġifieri tal-inkjesta sħiħa, ingħatat lill-istess Prim Minsitru mill-Avukat Ġenerali minħabba l-pożizzjoni kostituzzjonali tiegħu ta' Prim Minsitru li fi kliem l-Avukat Ġenerali stess hija… (Interruzzjonijiet)

L-ISPEAKER: Jekk jogħġobkom.

Aquilina qed jindirizza lili.

KAROL AQUILINA: L-istess Avukat Ġenerali, ftit tal-jiem wara, ammetta bil-ġurament li hu mhux biss ta kopja sħiħa tal-inkjesta lill-Prim Ministru, iżda saħansitra kien bagħat ukoll kopja tal-inkjesta sħiħa lill-Ministru għall-Ġustizzja.

L-ISPEAKER: Għidli t-talba tar-ruling.

KAROL AQUILINA: Sur President, illum f'din l-ewwel opportunità li għandi, nixtieq nitolbok ruling formali biex il-mistoqsijiet parlamentari li għamilt referenza għalihom jitħallew isiru; jekk le, inkun nista' nirregola ruħi.

L-ISPEAKER: Onor Aquilina, kif taf, fl-email għedtlek biex tagħmel referenza wkoll għaż-żewġ rulings li tajt fil-konfront tal-Onor.

Simon Busuttil, liema rulings kienu jittrattaw l-interpretazzjoni tal-Ordni Permanenti 26.

F'dawk ir-rulings kont għedt li membru għandu l-ewwel jiddiskuti privatament mal-Ispeaker dwar il-pożizzjoni li ħa jew jista' jieħu, ħaġa li inti m'għamilthiex.

Ir-ruling jitkellem ċar dwar il-proċedura li hija stabbilita mill-House of Commons.

(Interruzzjonijiet) Ħu paċenzja, dak li kellek tgħid, għedtu!

Onor. Aquilina, jien se nagħtik ruling fuq dak li tlabtni.

Grazzi.

L-ISPEAKER: Ngħaddu għat-Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

JOSEPH MUSCAT (Prim Ministru): Sur President, mhux se nitkellem fuq il-gidba li gidbu fuqi u fuq marti u li issa hija ppruvata li kienet gidba.

(Onor. Membri: Hear, hear) Inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 216 tal-2018 – Ordni tal-2018 dwar Miżuri għal Livell Għoli Komuni ta' Sigurtà tan-Networks u tas-Sistemi tal-Informazzjoni;

Avviż Legali Nru 260 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar it-tkomplija tal-kirja (Kriterji ta' Test tal-Mezzi dwar Kirjiet li joriġinaw mill-Ordinanza li Tneħħi l-Kontroll tad-Djar);

Avviż Legali Nru 262 tal-2018 – Ordni tal-2018 dwar ir-Reviżjoni tas-Salarji tal-Imħallfin u Maġistrati;

Avviż Legali Nru 264 tal-2018 – Avviż ta' bidu fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet kollha tal-Att dwar it-tqassim ta' responsabbiltajiet statutorji ministerjali (Kap. 561)

Avviż Legali Nru 265 tal-2018 – Ordni tal-2018 li jissostitwixxi l-Iskeda li tinsab mal-Att dwar it-tqassim ta' responsabbiltajiet statutorji Ministerjali;

Avviż Legali Nru 286 tal-2018 – Ordni tal-2018 li jwaqqaf l-Aġenzija għall-Irkupru tar-Riżorsi u Riċiklaġġ;

Avviż Legali Nru 305 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar Servizzi Postali (Ġenerali) (Emenda Nru 2);

Avviż Legali Nru 308 tal-2018 – Ordni tal-2018 li jistabbilixxi l-Aġenzija Malta International Contemporary Art Space (MICAS); u

Id-dikjarazzjonijiet tal-assi għas-sena 2017 magħmula skont il-Kodiċi ta' Etika għall-Ministri u Segretarji Parlamentari.

L-ISPEAKER: Grazzi.

CHRIS FEARNE (Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 229 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar il-Kontroll tal-Mediċini;

Avviż Legali Nru 230 tal-2018 – Ordni tal-2018 li jemenda l-Ewwel Skeda li tinsab mal-Ordinanza dwar il-Mediċini Perikolużi (Emenda Nru 2);

Avviż Legali Nru 231 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw it-Tielet Skeda li tinsab mal-Ordinanza dwar il-Professjoni Medika u l-Professjonijiet li għandhom x'jaqsmu magħha;

Avviż Legali Nru 232 tal-2018 – Regoli tal-2018 li jemendaw ir-Regoli dwar formuli ta' riċetti għall-mediċinali mingħajr ħlas;

Avviż Legali Nru 233 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar il-Kontroll tal-Mediċini (Emenda Nru 2);

Avviż Legali Nru 234 tal-2018 – Regoli tal-2018 li jemendaw ir-Regoli għall-Kontroll Intern fuq id-Drogi Perikolużi;

Avviż Legali Nru 266 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar il-Provvista tal-Ikel fl-Iskejjel;

Avviż Legali Nru 267 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar il-Kontroll tal-Mediċini (Emenda Nru 3);

Avviż Legali Nru 268 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw it-Tielet Skeda li tinsab mal-Ordinanza dwar il-Professjoni Medika u l-Professjonijiet li għandhom x'jaqsmu magħha (Emenda Nru 2);

Avviż Legali Nru 302 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar Drittijiet li jitħallsu lill-Kunsill tal-Infermieri u Qwiebel;

Avviż Legali Nru 304 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar Networks ta' Referenza Ewropej;

Avviż Legali Nru 313 tal-2018 – Avviż ta' bidu fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet kollha tal-Att tal-2018 li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni tal-Embrijuni (Att Nru XXIV tal-2018;

L-Ombudsplan għas-sena 2019 magħmul mill-Uffiċċju tal-Ombudsman Parlamentari;

Ir-Rapport Annwali tal-Uffiċċju tal-Kummissarju għas-Saħħa Mentali għas-sena 2017; u

Tagħrif dwar sessjonijiet edukattivi li saru fil-kliniċi tas-saħħa mentali bejn April 2017 u Settembru 2018, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6620.

L-ISPEAKER: Grazzi.

CHRIS CARDONA (Ministru għall-Ekonomija, l-Investiment u n-Negozji ż-Żgħar): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 213 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar il-Liċenzi tal-Kummerċ; u

f'isem il-Ministru għall-Finanzi nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 215 tal-2018 – Direttiva mill-Ministru għal Finanzi, għall-ħruġ ta' €260,500 Stock tal-Gvern ta' Malta bis-7%, 2028 (III);

Avviż Legali Nru 223 tal-2018 – Ordni tal-2018 li jemenda l-Ordni dwar Eżenzjoni mit-Taxxa fuq l-Akkwist tat-Tieni Proprjetà Immobbli għal Skop ta' Residenza Unika;

Avviż Legali Nru 224 tal-2018 – Avviż tal-2018 dwar Eżenzjoni mit-Taxxa fuq l-Income (Xogħol Filantropiku);

Avviż Legali Nru 235 tal-2018 – Avviż ta' bidu fis-seħħ ta' ċerti dispożizzjonijiet tal-Att tal-2018 li jemenda diversi liġijiet dwar is-Servizzi Finanzjarji (Att XXVI tal-2018);

Avviż Legali Nru 237 tal-2018 – Insurance Distribution (Exemption) Regulations, 2018;

Avviż Legali Nru 238 tal-2018 – European Passport Rights for Intermediaries Regulations, 2018;

Avviż Legali Nru 240 tal-2018 – Insurance Intermediaries (Fees) (Amendment) Regulations, 2018;

Avviż Legali Nru 241 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar il-Kummerċ tal-Assigurazzjoni (Penalitajiet għal Reati u Infrazzjonijiet);

Avviż Legali Nru 251 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-regolamenti dwar regoli għall-offerti kompetittivi għal sorsi ta' enerġija li jiġġeddu minn stallazzjonijiet;

Avviż Legali Nru 263 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar l-Akkwist Pubbliku (Emenda Nru 3);

Avviż Legali Nru 297 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw it-Tielet Skeda li tinsab mal-Att dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud;

Avviż Legali Nru 298 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw it-Tnax-il Skeda li tinsab mal-Att dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud;

Avviż Legali Nru 299 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw l-Erbatax-il Skeda li tinsab mal-Att dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud;

Tenth Financial Stability Report 2017 maħruġ mill-Bank Ċentrali ta' Malta;

Kopja ta' żewġ Exemption Orders minn ħlas ta' taxxa (IR 121/10) lil DiploFoundation fuq għotjiet u donazzjonijiet minn sorsi barranin u fuq salarji u pagamenti mogħtija lill-impjegati barranin tal-istess Fondazzjoni skont l-artikolu 12(2) tal-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income (Kap. 123), datati 25 ta' Lulju 2018; u

Ir-Rapport intitolat "Malta – Half Yearly Report 2018" maħruġ mill-Ministeru għall-Finanzi f'Lulju 2018.

L-ISPEAKER: Grazzi.

EVARIST BARTOLO (Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 217 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2016 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad, 2004 għall-Grad ta' Bachelor of Arts (Honours) in Social Well-being Studies – B.A. (Hons) SWB - taħt il-patroċinju tal-Fakultà għat-Tisħiħ tas-Soċjetà;

Avviż Legali Nru 218 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2013 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad tal-2004 għall-Grad ta' Bachelor of Science in Information Technology (Honours) – B.Sc.

IT (Hons) – taħt il-patroċinju tal-Fakultà tat-Teknoloġija tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni;

Avviż Legali Nru 219 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2011 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad, 2004 għall-Grad ta' Bachelor of Science (Honours) Health Science – B.Sc.

(Hons) Health Science – taħt il-patroċinju tal-Fakultà tax-Xjenzi tas-Saħħa;

Avviż Legali Nru 220 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2011 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad tal-2004 għad-Diploma in Journalism - Dip.

Journalism - taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Midja u x-Xjenzi tal-Għarfien;

Avviż Legali Nru 225 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2011 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad, 2004 għall-Higher Diploma in Marketing and Sales Management – H.Dip. - taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Ekonomija, Management u Accountancy;

Avviż Legali Nru 226 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2011 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad, 2004 għall-Higher Diploma in Psychology taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Edukazzjoni;

Avviż Legali Nru 227 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendew l-Ordinamenti tal-2016 skont ir-Regolamenti Ġenerali tal-2008 għar-Rikonoxximenti Universitarji ta' wara l-Ewwel Grad għall-Grad ta' Master of Science in Economics – M.Sc. - taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Ekonomija, il-Management u l-Accountancy;

Avviż Legali Nru 228 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2014 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji ta' wara l-Ewwel Grad, 2008 għall-Postgraduate Certificate in the Teaching of Ethics in Schools – P.G. Cert.

T.E.S. - taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Edukazzjoni;

Avviż Legali Nru 252 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad tal-2004 għall-Grad ta' Bachelor of Arts (Honours) in Public Sector Accounting – B.A. (Hons) - taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Ekonomija, il-Management u l-Accountancy;

Avviż Legali Nru 253 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2013 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad tal-2004 għall-Grad ta' Bachelor of Fine Arts (Honours) – BFA (Hons) – in Digital Arts - taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Midja u x-Xjenzi tal-Għarfien;

Avviż Legali Nru 254 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2011 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad, 2004 għall-Grad ta' Bachelor of Science (Honours) in Pharmaceutical Science – B.Sc.

Sc. - taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Mediċina u l-Kirurġija;

Avviż Legali Nru 255 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2011 skont ir-Regolamenti Ġenerali tal-2004 għar-Rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad għad-Diploma in the Laws of Procedure - Dip.

Laws of Proc. - taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Liġi;

Avviż Legali Nru 256 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2005 skont ir-Regolamenti Ġenerali għar-Rikonoxximenti Universitarji sal-Ewwel Grad, 2004 għad-Diploma in Lace Studies taħt il-patroċinju tal-Istitut għall-Gżejjer u Stati Żgħar;

Avviż Legali Nru 257 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2013 għall-Għażla tal-Applikanti għad-Dħul fil-Kors għall-Grad ta' Bachelor of Science (Honours) (Podiatry) taħt il-patroċinju tal-Fakultà tax-Xjenzi tas-Saħħa;

Avviż Legali Nru 275 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 biex jemendaw ir-Regolamenti tal-Kors għas-Certificate in Foundation Studies taħt il-patroċinju tal-Iskola Internazzjonali għall-Foundation Studies;

Avviż Legali Nru 276 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2012 skont ir-Regolamenti Ġenerali tal-2008 għar-Rikonoxximenti Universitarji ta' wara l-Ewwel Grad għall-Grad ta' Master of Arts – M.A. - taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Midja u x-Xjenzi tal-Għarfien;

Avviż Legali Nru 277 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2013 skont ir-Regolamenti Ġenerali tal-2008 għar-Rikonoxximenti Universitarji ta' wara l-Ewwel Grad għall-grad ta' Master of Arts in European Politics, Economics and Law – M.A. – taħt il-patroċinju tal-Istitut għall-Istudji Ewropej;

Avviż Legali Nru 278 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2013 skont ir-Regolamenti Ġenerali tal-2008 għar-Rikonoxximenti Universitarji ta' wara l-Ewwel Grad għall-Grad ta' Master of Arts in Integrated Marketing Communication – M.A. - taħt il-patroċinju tal-Fakultà tal-Midja u x-Xjenzi tal-Għarfien;

Avviż Legali Nru 279 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2012 skont ir-Regolamenti Ġenerali tal-2008 għar-Rikonoxximenti Universitarji ta' wara l-Ewwel Grad għall-Grad ta' Master in Education for Sustainable Development – M. ESD - taħt il-patroċinju taċ-Ċentru għall-Edukazzjoni u Riċerka Ambjentali;

Avviż Legali Nru 280 tal-2018 – Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2017 skont ir-Regolamenti Ġenerali tal-2008 għar-Rikonoxximenti Universitarji ta' wara l-Ewwel Grad għall-Grad ta' Master of Psychology fil-Clinical Psychology - M.Psy.

(Neuro.) - taħt il-patroċinju tal-Fakultà għat-Tisħiħ tas-Soċjetà;

Avviż Legali Nru 281 tal-2018 - Ordinamenti tal-2018 biex jemendaw l-Ordinamenti tal-2016 skont ir-Regolamenti Ġenerali tal-2008 għar-Rikonoxximenti Universitarji ta' wara l-Ewwel Grad għall-Grad ta' Master of Science – M.Sc. – taħt il-patroċinju tal-Fakultà tat-Teknoloġija tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni;

Avviż Legali Nru 300 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar ir-Rikonoxximent Reċiproku ta' Kwalifiki Professjonali; u

Avviż Legali Nru 310 tal-2018 – Statut għaċ-Ċentru tat-Teknoloġiji għad-Distributed Ledger.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Joe Mizzi.

JOE MIZZI (Ministru għall-Enerġija u l-Immaniġġjar tal-Ilma): Sur President, f'isem il-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 221 tal-2018 – Avviż ta' bidu fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet tal-artikolu 5 tal-Att tal-2018 li jemenda l-Ordinanza li tneħħi l-Kontroll tad-Djar (Att Nru XXVII tal-2018);

Avviż Legali Nru 222 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar Attivitajiet li jeħtieġu Permess mill-Kunsill Lokali;

Avviż Legali Nru 259 tal-2018 – Avviż ta' bidu fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet kollha tal-Att tal-2018 li jemenda l-Ordinanza li tneħħi l-Kontroll tad-Djar (Att Nru XXVII tal-2018);

Avviż Legali Nru 269 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw it-Tieni Skeda li tinsab mal-Kodiċi Ċivili (Reġistru ta' Sidien Benefiċjarji – Assoċjazzjonijiet);

Avviż Legali Nru 270 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw it-Tieni skeda li tinsab mal-Kodiċi Ċivili (Reġistru ta' Sidien Benefiċjarji – Fondazzjonijiet);

Avviż Legali Nru 283 tal-2018 – Avviż ta' bidu fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet tar-Regolamenti tal-2015 dwar l-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi (A.L. 357 tal-2015)

Avviż Legali Nru 284 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar l-Uffiċċju għall-Irkupru tal-Assi;

Avviż Legali Nru 292 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar il-Metodu ta' Notifika tal-Atti Ġudizzjarji;

Avviż Legali Nru 295 tal-2018 – Energy Labelling (Implementing Measures) Regulations, 2018;

Avviż Legali Nru 301 tal-2018 – Regoli tal-2018 li jemendaw ir-Regoli dwar id-Distribuzzjoni ta' Kawżi fil-Qorti tal-Appell;

Tagħrif dwar talbiet għal kumpens kontra trasportaturi tal-ajru minħabba titjiriet li tħassru skont ir-Regolament 261/2004 tal-Unjoni Ewropea fil-perjodu bejn l-2014 u l-2018, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6403;

Lista ta' rapporti li kienu akkumpanjati minn filmati, li saru mill-Kunsill Lokali ta' Ħal Qormi lill-Għassa tal-Pulizija tal-istess lokalità, dwar illegalitajiet minn wara l-2017, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6675;

Tabella li turi l-ispiża tal-inkjesta magħmula f'Lulju 2018 mill-Maġistrat Aaron Bugeja dwar il-każ tal-kumpanija egrant, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6717;

f'isem il-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 214 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar Trasferiment ta' Proprjetà tal-Gvern Mogħtija għal użu kummerċjali mill-Kerrej lil Membru tal-Familja minħabba Rtirar;

Avviż Legali Nru 282 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar ir-Regolarizzazzjoni ta' Żvilupp Eżistenti;

Avviż Legali Nru 290 tal-2018 – Avviż ta' bidu fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet tal-Att tal-2018 dwar l-Aġenzija għal Infrastruttura Malta (Att Nru XXVIII tal-2018);

Avviż Legali Nru 291 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar Toroq Ġodda u Xogħlijiet f'Toroq;

Avviż Legali Nru 309 tal-2018 – Avviż ta' bidu fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet kollha tal-Att tal-2018 dwar l-Aġenzija għal Infrastruttura Malta (Att Nru XXVIII tal-2018);

Kopja tas-sottomissjonijiet li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità ta' Tas-Sliema bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika li saret bejn Lulju u Settembru 2013 fuq il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6537;

Kopja tas-sottomissjonijiet li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità ta' San Ġiljan bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika li saret bejn Lulju u Settembru 2013 fuq il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6538;

Kopja tas-sottomissjonijiet li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità ta' Paceville bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika li saret bejn Lulju u Settembru 2013 fuq il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6539;

Kopja tas-sottomissjonijiet li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità tal-Gżira bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika li saret bejn Lulju u Settembru 2013 fuq il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6540;

Kopja tas-sottomissjonijiet li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità ta' Pembroke bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika li saret bejn Lulju u Settembru 2013 fuq il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6541;

Kopja tas-sottomissjonijiet li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità tas-Swieqi bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika li saret bejn Lulju u Settembru 2013 fuq il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6542;

Kopja tas-sottomissjonijiet li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità tal-Pietà bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika li saret bejn Lulju u Settembru 2013 fuq il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6543;

Kopja tas-sottomissjonijiet li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità tal-Imsida bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika li saret bejn Lulju u Settembru 2013 fuq il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6544;

Kopja tas-sottomissjonijiet li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità ta' San Ġwann bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika li saret bejn Lulju u Settembru 2013 fuq il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6546; u

f'isem is-Segretarju Parlamentari għas-Servizzi Finanzjarji, Ekonomija Diġitali u Innovazzjoni, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 242 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar tifsiriet dwar il-Logħob;

Avviż Legali Nru 243 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar Awtorizzazzjonijiet għal-Logħob;

Avviż Legali Nru 244 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar il-Konformità u l-Infurzar fil-Logħob;

Avviż Legali Nru 245 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar Fondi għal- Logħob;

Avviż Legali Nru 246 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar il-Protezzjoni ta' Ġugaturi;

Avviż Legali Nru 247 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar Komunikazzjonijiet Kummerċjali fil-Logħob;

Avviż Legali Nru 248 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar Taxxa fuq il-Logħob;

Avviż Legali Nru 249 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar Fond għal Kawżi Soċjali;

Avviż Legali Nru 250 tal-2018 – Avviż ta' bidu fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet tal-Att tal-2018 dwar l-Awtorità tal-Innovazzjoni Diġitali ta' Malta (Att Nru. XXXI tal-2018);

Avviż Legali Nru 289 tal-2018 – Ordni tal-2018 dwar Kirjiet li jirrigwardaw l-Uffiċċju tal-Posta;

Avviż Legali Nru 306 tal-2018 – Avviż ta' bidu fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet tal-Att tal-2018 dwar Arranġamenti u Servizzi ta' Teknoloġija Innovattiva (Att Nru XXXIII tal-2018); u

Avviż Legali Nru 307 tal-2018 – Avviż ta' bidu fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet tal-Att tal-2018 dwar l-Attiv Finanzjarju Virtwali (Att Nru XXX tal-2018).

L-ISPEAKER: Grazzi.

HELENA DALLI (Ministru għall-Affarijiet Ewropej u l-Ugwaljanza): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 271 tal-2018 – Ordni ta' Standard Nazzjonali tal-2018 dwar il-Leave Annwali;

Avviż Legali Nru 272 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar Ħaddiema Temporanji permezz ta' Aġenzija;

Avviż Legali Nru 273 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar Ħarsien tal-Impiegi fit-Trasferiment ta' Negozju;

Avviż Legali Nru 274 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar Payslip Dettaljata; u

Tabella li turi l-għadd ta' spezzjonijiet li l-Awtorità għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol għamlet fuq siti ta' kostruzzjoni bejn Jannar 2017 u Awwissu 2018, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 3876.

L-ISPEAKER: Grazzi.

MICHAEL FARRUGIA (Ministru għall-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 212 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar il-kondizzjonijiet ta' dħul u residenza ta' Ċittadini ta' Pajjiżi Terzi għall-finijiet ta' riċerka, studji, taħriġ u servizz volontarju fil-Proġett ta' Mobilità għaż-Żgħażagħ: Proġetti Volontarji;

Avviż Legali Nru 287 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar in-Nomini u l-Kondizzjonijiet tas-Servizz tal-Forza Regolari tal-Forzi Armati ta' Malta;

Avviż Legali Nru 288 tal-2018 – Regolamenti dwar il-Bord tal-Akkademja għall-Korpi Dixxiplinati u Materji Anċillari, 2018;

Avviż Legali Nru 294 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Raba' Skeda li tinsab mal-Ordinanza dwar iċ-Ċertifikati tal-Kondotta;

Tagħrif dwar ċitazzjonijiet għal kontravenzjonijiet tat-traffiku maħruġa mill-Pulizija bejn Jannar 2016 u Mejju 2018, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6634;

Tabella li turi l-għadd ta' każijiet ta' serq irrappurtati bejn Jannar u Awwissu 2018, maqsuma skont minn fejn sar is-serq, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6923;

Tabella li turi l-għadd ta' każijiet ta' serq irrappurtati bejn Jannar u Awwissu 2018 maqsuma skont il-lokalità, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru; u

Tabella li turi l-għadd ta' każijiet ta' vjolenza domestika rrappurtati bejn Jannar u Awwissu 2018 maqsuma skont il-lokalità, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6926.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għal Għawdex.

JUSTYNE CARUANA (Ministru għal Għawdex): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tabella li turi l-għadd ta' rapporti ta' allegat każijiet ta' serq li saru mid-dekasteru li għalih hi responsabbli l-Ministru għal Għawdex minn wara Ġunju 2015, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6327.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali.

MICHAEL FALZON (Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 261 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar it-Tkomplija tal-Kirja (Kriterji ta' Test tal-Mezzi);

Avviż Legali Nru 285 tal-2018 – Avviż ta' bidu fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet tal-Att tal-2018 dwar l-Awtorità ta' Standards ta' Ħarsien Soċjali (Att Nru XV tal-2018); u

Avviż Legali Nru 293 tal-2018 – Avviż ta' bidu fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet kollha tal-Att tal-2018 dwar il-Professjoni tal-Psikoterapija (Att Nru XXV tal-2018).

L-ISPEAKER: Grazzi.

Is-Segretarju Parlamentari għall-Agrikoltura, Sajd u Drittijiet tal-Annimali.

CLINT CAMILLERI (Segretarju Parlamentari għall-Agrikoltura, Sajd u Drittijiet tal-Annimali): F'isem il-Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 258 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar il-Ħarsien tas-Siġar u l-Imsaġar;

Avviż Legali Nru 296 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 li jemendaw ir-Regolamenti dwar l-Abbandun, ir-Rimi u t-Tneħħija ta' Skart fit-Toroq u f'Postijiet jew Żoni Pubbliċi;

Avviż Legali Nru 303 tal-2018 – Regolamenti tal-2018 dwar il-Limitazzjoni fuq l-Emissjonijiet ta' Ċerti Inkwinanti Atmosferiċi;

PUNT IMQAJJEM MILL-KAP

TAL-OPPOŻIZZJONI

L-ISPEAKER: Il-Kap tal-Oppożizzjoni.

ADRIAN DELIA: B'referenza għal dak li qal dalgħodu l-Ministru Bonnici, meta stqarr li kien fil-qadi ta' dmiru li jassisti lill-Prim Ministru fuq issue ta' importanza nazzjonali, nistaqsi jekk hijiex se ssir stqarrija ministerjali wara li issa għaddew ġimgħat minn meta dan id-dokument għadda fil-pussess tal-istess Ministru?

L-ISPEAKER: Kif taf, hija fid-diskrezzjoni tal-Prim Ministru u l-Ministri jekk jagħmlux Stqarrijiet Ministerjali.

Il-Prim Ministru.

JOSEPH MUSCAT: In vista li l-Kap tal-Oppożizzjoni għamel kawża l-Qorti f'dan ir-rigward, nistenna bil-ħerqa l-mument li niġi hawnhekk u nitkellem dwar dan fil-Parlament.

Ninsab ħerqan li nagħmel stqarrija ministerjali fuq il-gidba kbira li gidbu sħab il-Kap tal-Oppożizzjoni fuqi u fuq marti aktar milli fuq affarijiet legali li huma importanti wkoll.

Biss, illum, jien kont nistenna li min ikkwota din il-gidba li saret u li issa ġiet ipprovata li hija gidba, għal mitt darba, ikollu d-diċenza li jqum f'din il-Kamra u jgħid: Dak li għedt jien, kien żbaljat u falz!

Dan hu li għandi xi ngħid, Sur President.

L-ISPEAKER: Grazzi.

(Interruzzjonijiet) Onor. Delia, inti għamilt il-mistoqsija u l-Prim Ministru, fir-risposta tiegħu, ta l-pożizzjoni tiegħu u qal li m'hawnx stqarrija ministerjali.

Mozzjonijiet. nistieden lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa biex, jekk jogħġbu, iressaq Mozzjoni Nru 161 kif tidher fuq l-aġenda.

MOZZJONIJIET

BIDLA FIL-KOMPOŻIZZJONI TAD-DELEGAZZJONI TAL-PARLAMENT MALTI FL-ASSEMBLEA PARLAMENTARI TAL-MEDITERRAN

Illi l-Kamra tad-Deputati tirriżolvi li l-Onor.

Robert Cutajar jinħatar membru fid-delegazzjoni parlamentari Maltija fl-Assemblea Parlamentari tal-Mediterran minflok l-Onor.

David Stellini li kien nominat membru fuq l-istess delegazzjoni parlamentari permezz tal-mozzjoni Nru 32 mgħoddija fis-Seduta Nru 16 tal-11 ta' Lulju 2017.

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Il-mistoqsija hi l-mozzjoni kif imressqa mid-Deputat Prim Ministru.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

BIDLA FIL-KOMPOŻIZZJONI TAl-KUMITAT PERMANENTI DWAR IL-KONTIJIET PUBBLIĊI

L-ISPEAKER: Id-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa.

Chris Said jinħatar Membru tal-Kumitat Permanenti dwar il-Kontijiet Pubbliċi minflok l-Onor.

Claudio Grech li kien nominat fuq l-istess Kumitat permezz tal-Mozzjoni Nru 43 mgħoddija fis-Seduta Nru 16 tal-11 ta' Lulju 2017.

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

BIDLA TEMPORANJA FIL-KOMPOŻIZZJONI TAD-DELEGAZZJONI TAL-PARLAMENT MALTI GĦALL-ASSEMBLEA PARLAMENTARI TAL-ORGANIZZAZZJONI GĦAS-SIGURTÀ U KOOPERAZZJONI FL-EWROPA L-

CHRIS FEARNE: Sur President, nitlob il-permess sabiex nirtira l-Mozzjoni Nru 163 li dehret fuq l-aġenda u li ssemmiet ukoll fil-laqgħa tal-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra.

Il-permess ingħata.

ABBOZZ TA' LIĠI SABIEX IĦASSAR U JISSOSTITWIXXI L-ATT DWAR IT-TRADEMARKS

CHRIS CARDONA: Sur President, nipproponi l-Ewwel Qari tal-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att sabiex iħassar u jissotitwixxi l-Att dwar it-Trademarks, Kap. 416".

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex iħassar jew jissostitwixxi l-Att dwar it-Trademarks, Kap. 416", ikun moqri l-Ewwel Darba.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

ABBOZZ TA' LIĠI BIEX IKOMPLI JEMENDA DIVERSI LIĠIJIET DWAR IS-SERVIZZI FINANZJARJI

CHRIS FEARNE: Sur President, f'isem is-Segretarju Parlamentari għas-Servizzi Finanzjarji, Ekonomija Diġitali u Innovazzjoni nipproponi l-Ewwel Qari tal-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda Diversi Liġijiet dwar is-Servizzi Finanzjarji".

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

PERMESS TAL-KAMRA

L-ISPEAKER: Id-Deputat Prim Ministru.

CHRIS FEARNE: Sur President, nitlob il-permess biex inressaq mozzjoni mingħajr avviż.

L-ISPEAKER: Hawn permess?

Il-permess ingħata.

BIDLIET TEMPORANJI FIL-KOMPOŻIZZJONI TAD-DELEGAZZJONI TAL-PARLAMENT MALTI GĦALL-ASSEMBLEA PARLAMENTARI TAL-ORGANIZZAZZJONI GĦAS-SIGURTÀ U KOOPERAZZJONI FL-EWROPA

L-ISPEAKER: Id-Deputat Prim Ministru.

Illi b'referenza għall-Mozzjoni 30 mgħoddija mill-Kamra tad-Deputati fil-11 ta' Lulju 2017 li taħtar id-delegazzjoni tal-Parlament Malti għall-Assemblea Parlamentari tal-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u Kooperazzjoni fl-Ewropa, il-Kamra tirriżolvi li għal-Laqgħa tal-Ħarifa ta' din l-Assemblea li se tinżamm ġewwa Bishkek, Repubblika Kirgiża, bejn it-3 u s-6 ta' Ottubru 2018, l-Onor.

Clayton Bartolo jissostitwixxi lill-Onor.

Rosianne Cutajar, Kap tad-Delegazzjoni, u l-Onor.

Alex Muscat jissostitwixxi lill-Onor.

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Il-mistoqsija hi l-mozzjoni kif imressqa mid-Deputat Prim Ministru.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA

L-ATT DWAR

L-ORGANIZZAZZJONIJIET VOLONTARJI

L-ISPEAKER: Il-Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol.

EVARIST BARTOLO: Sur President, għandi Messaġġ mill-President.

L-ISPEAKER: Se naqra l-Messaġġ tal-President:

Il-President, wara li kienet informata dwar is-suġġett tal-Abbozz ta' Liġi "biex jemenda l-Att dwar Organizzazzjonijiet Volontarji u biex jagħmel emendi konsegwenzjali u oħrajn fil-Kodiċi Ċivili u fit-Tieni Skeda li tinsab mal-Kodiċi Ċivili, l-Att dwar il-Ġbir Pubbliku, l-Att dwar il-Professjoni Nutarili u l-Arkivji Nutarili, l-Att dwar l-Arbitraġġ, l-Att dwar il-Kumpaniji u l-Att dwar ir-Reġistru Pubbliku", tirrakkomandah għall-konsiderazzjoni tal-Kamra tad-Deputati.

28 ta' Settembru 2018

EVARIST BARTOLO: Sur President, nipproponi t-Tieni Qari tal-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Organizzazzjonijiet Volontarji.

L-ISPEAKER: Min jissekonda?

L-ISPEAKER: Rimarki?

EVARIST BARTOLO: Sur President, dan huwa Abbozz ta' Liġi importanti ħafna għaliex wara li ilu 11-il sena li daħal fis-seħħ, kien hemm affarijiet li ridna nbiddlu fil-Liġi li tirregola l-Attività tal-Għaqdiet Volontarji.

Minbarra dan, f'dawn il-11-il sena kien hemm żviluppi importanti ħafna li bilfors ridna ndaħħlu f'dan l-Abbozz ta' Liġi, fosthom affarijiet li għandhom x'jaqsmu mal-prevenzjoni tal-ħasil ta' flus u l-finanzjament tat-terroriżmu.

F'dan l-Abbozz ta' Liġi għandna wkoll proposti ġodda dwar l-organizzazzjonijiet reliġjużi u politiċi.

Hemm punt fokali ġdid fuq il-klassifikazzjoni tal-organizzazzjonijiet u rridu niċċaraw ukoll il-kliem li qed jintuża.

Imbagħad, fid-dawl ta' sentenzi li ngħataw fil-Qrati, hemm ukoll emendi li rajna li jkun għaqli li ndaħħluhom.

Min isegwi l-ħajja soċjali kulturali f'pajjiżna jista' jara x'sehem kbir jagħtu l-għaqdiet volontarji fil-ħajja tal-komunitajiet tagħna.

Aħna pajjiż ċkejken, imma kien ikun ħafna iżjed ċkejken milli hu li kieku m'għandniex dawn l-għaqdiet volontarji li jagħtu sehem kbir fuq kull livell tal-ħajja tagħna fl-irħula u fl-ibliet tagħna, fost l-oħrajn fl-oqsma soċjali, kulturali u reliġjużi, fejn jgħinu lis-soċjetà tagħna u lin-nies li jgħixu fostna.

Biżżejjed wieħed jara, pereżempju, ix-xogħol soċjali li jagħmlu l-każini tal-baned li jmur lil hinn mill-festa jew mix-xogħol tal-banda, imma hu xogħol importanti ħafna fil-ħajja kulturali u soċjali ta' pajjiżna.

Min imexxi b'immaġinazzjoni u b'impenn, qed iwassal biex dawn il-postijiet jattiraw żgħażagħ adolexxenti li jiltaqgħu mal-kultura mużikali u jiġu impenjati fil-ħajja tal-komunità.

Fil-qasam sportiv, hemm diversi dixxiplini, fosthom il-football, il-basketball, il-waterpolo u t-tennis clubs li huma mmexxija minn għaqdiet volontarji.

Bħalma jiġri fit-tmexxija tal-każini tal-baned, b'sagrifiċċji personali, wara l-ħin tax-xogħol u fi tmiem il-ġimgħa, dawn l-individwi qed jagħmlu ħafna sagrifiċċji biex imexxu dawn l-għaqdiet.

Għandna mbagħad għaqdiet li jgħinu fil-qasam soċjali, li jaħdmuma' persuni b'diżabilità u ma' persuni li jkollhom bżonn l-għajnuna.

Hemm għaqdiet li huma impenjati f'xogħol filantropiku li juri sens ta' solidarjetà.

Huwa tajjeb li aktar ma jgħaddi ż-żmien, l-idea li tgħin lil ħaddieħor qed tinbidel minn att ta' karità għal sens ta' solidarjetà u att ta' ġustizzja.

Huwa tajjeb li l-għaqdiet volontarji qegħdin jibdlu l-kultura ta' ħsieb tagħhom fix-xogħol li jagħmlu.

Għandna wkoll għaqdiet bħal tal-iscouts li jgħinu fil-formazzjoni taż-żgħażagħ tagħna.

Din hija xi ħaġa importanti ħafna, speċjalment f'soċjetà li qed tkompli tinbidel u tinfetaħ.

Affarijiet li fl-imgħoddi kienu ta' wens spiċċaw u għalhekk hemm rwol importanti ħafna li qed jimtela minn dawn l-għaqdiet volontarji li jiġbru lit-tfal u liż-żgħażagħ tagħna biex jieħdu sehem fix-xogħol li jagħmlu.

Għandna mbagħad għaqdiet li jaħdmu biex iqajmu għarfien fuq mard differenti, inkluż il-mard tal-kanċer, għarfien fuq l-abbużi tat-tfal, favur id-drittijiet ta' persuni b'orjentament sesswali differenti u fil-qasam reliġjuż fejn iservu biex jifformaw lill-persuni u ż-żgħażagħ tagħna.

Għandna wkoll ħafna għaqdiet għall-ħarsien tal-annimali u għall-ħarsien ambjentali.

Ninnotaw li f'kull qasam tal-ħajja, kemm f'dak artistiku kif ukoll dak kulturali, għandna mijiet ta' għaqdiet volontarji li mingħajrhom kien ikollna diffikultà ħafna ikbar f'pajjiżna mal-limitazzjonijiet u l-isfidi ta' pajjiż ċkejken li diġà għandna.

Wieħed ikun jixtieq ikollu ħafna iżjed riżorsi milli għandu, imma bil-volontarjat, fejn ħafna nies jagħtu mill-ħin, mit-talenti u mill-ħila tagħhom, jitkattar l-ikbar ġid li għandu pajjiżna li hija r-riżors uman.

Kif qed ngħid, wieħed japrezza x-xogħol kbir li jagħmlu dawn l-għaqdiet volontarji, anke b'ħafna sagrifiċċju personali.

Nafu wkoll li ħafna drabi, anke jekk dawn l-għaqdiet volontarji jkunu organizzati permezz ta' kumitati, ix-xogħol jaqa' fuq tnejn jew tlieta min-nies.

Għalhekk, wieħed irid isellem lil dawn in-nies li jaħdmu fil-kwiet fl-irħula u l-ibliet tagħna.

Meta ġejna biex infasslu dan l-Abbozz ta' Liġi, ridna li kemm jista' jkun ngħinu lil dawn l-għaqdiet u mhux noħolqulhom iżjed xkiel u problemi milli diġà għandhom.

Aħna rridu li dawn l-organizzazzjonijiet volontarji jingħataw is-saħħa u l-appoġġ meħtieġ.

Huma jafu li jekk jitmexxew kif suppost, bi prinċipji ta' governanza tajba u bi trasparenza fil-ġbir u fl-użu tal-fondi tagħhom, ikunu jistgħu japplikaw għal aktar fondi biex ikunu jistgħu jwettqu l-ħidma tagħhom.

Ħafna minn dawn l-għaqdiet jafu li x-xogħol tagħhom issaħħaħ b'dawn il-fondi.

Kif għedt, l-ewwel qafas legali tal-għaqdiet volontarji daħal fis-seħħ 11-il sena ilu, fl-2007.

Żgur li fid-dawl tal-esperjenza ta' 11-il sena, kien wasal iż-żmien li wieħed jerġa' jħares lejn il-Liġi li tirregola l-Għaqda tal-Volontarjat u jara kif jista' jsaħħaħha bl-għan li nkomplu ngħinu lil dawn l-għaqdiet.

Irrid nagħmilha ċara li l-għan tal-Istat hu li jappoġġja lill-għaqdiet volontarji li qed jagħmlu tant ġid fis-soċjetà tagħna.

Kif għedt, dawn l-għaqdiet diġà għandhom biżżejjed sfidi u piżijiet, u huwa d-dover tagħna li ngħinuhom kemm nifilħu.

Sfortunatament, nafu li fis-snin li għaddew, kien hemm min abbuża bl-għaqdiet volontarji, anke fuq livell lokali, fejn il-flus miġbura ma ntużawx għall-iskop ġenwin li jkunu nġabru għalih.

Għalhekk, l-għaqdiet volontarji fil-pajjiżi kollha tal-Unjoni Ewropea huma wkoll taħt skrutinju mhux biss lokali, imma Ewropew u globali.

Dan minħabba l-fatt li f'pajjiżi differenti ġieli kien hemm każi fejn għaqdiet volontarji ntużaw għal skop ta' ħasil tal-flus.

Min irid jaħbi l-flus li jkun ġab minn attività kriminali u illegali jinqeda bil-paraventu ta' għaqdiet volontarji biex jaħbi dawk il-flus.

Għalhekk, illum, hemm għassa kbira fuq l-għaqdiet volontarji kollha, inkluż dawk f'pajjiżna, li jridu joqogħdu attenti li jżommu 'l bogħod minn kull attività illegali, bħal finanzjament tat-terroriżmu.

Nerġa' ngħid, l-ispinta biex tidħol regolamentazzjoni qawwija f'dan il-qasam mhijiex ġejja mill-abbużi jew mill-fallimenti tal-għaqdiet volontarji.

Ħafna minn dawn ir-regolamenti ġodda li daħlu fuq livell dinji u fuq livell Ewropew kienu b'riżultat ta' abbużi li saru minn istituzzjonijiet finanzjarji u minn banek kbar.

Dawn l-abbużi wasslu biex ikun hemm aktar regolamenti ibsien fir-rigward ta' ħasil ta' flus u finanzjament tat-terroriżmu.

Kif smajna dan l-aħħar, banek kbar magħrufin fid-Denimarka u fil-Ġermanja ntużaw għal ħasil ta' flus ta' ammonti fenominali, anke ta' €200 biljun!

Huma dawn it-tip ta' abbużi li qed iwasslu biex ikun hemm sorvelja fuq l-għaqdiet volontarji.

Irridu naraw kif ngħinu lill-għaqdiet volontarji biex jitmexxew b'mod tajjeb mingħajr abbużi, imma fl-istess ħin irridu nkunu hemm biex ma nikkomplikawlhomx ħajjithom.

Kif għedt, dawn l-għaqdiet volontarji għandhom diġà diffikultajiet u sfidi, għalhekk irridu naraw li ma nżidulhomx ma' dan il-piż.

Wara kollox, anke banek kbar isibuha diffiċli li jkunu konformi ma' dawn ir-regolamenti, aħseb u ara għaqdiet volontarji li diġà qed jagħmlu sagrifiċċji kbar biex imexxu x-xogħol tagħhom.

Għalhekk, bħala awtoritajiet u strutturi governattivi, għandna d-dmir li nkunu hemm biex ngħinuhom kemm nifilħu.

L-iskrutinju huwa importanti li jsir u bħala pajjiż għandna obbligu li naraw kif se ngħinu lil dawn l-għaqdiet biex dan l-iskrutinju jsiru bis-serjetà.

Hawn irrid nirringrazzja lil sħabi fil-Ministeru għall-Finanzi, lill-FIAU, lill-Kunsill Malti għas-settur tal-Volontarjat u lis-segretarjat li qed jikkordina x-xogħol biex indaħħlu dan l-Abbozz ta' Liġi.

Nirringrazzja wkoll in-nies fl-uffiċċju tal-Kummissarju għall-Għaqdiet Volontarji u lis-Segretarju Parlamentari Clifton Grima, li ħadem ħafna mal-kollegi tiegħu biex inkunu nistgħu nressqu dan l-Abbozz ta' Liġi.

Hemm ħafna ktar xogħol xi jsir.

Nerġa' ngħid li waqt li min-naħa rridu niżguraw li nħarsu l-obbligi li għandna bħala pajjiż membru fl-Unjoni Ewropea u b'mod globali, fejn is-sorvelja fuq dawn l-affarijiet kulma tmur qed tiżdied, hemm bżonn li nagħtu s-sostenn tagħna lil dawn l-għaqdiet volontarji.

Importanti li ngħinu lil dawn l-għaqdiet għax, kif diġà għedt, anke banek kbar isibuha diffiċli biex tassew iħarsu dawn il-liġijiet, aħseb u ara għaqdiet żgħar ta' volontarjat.

Ngħid ukoll li minkejja li hemm direttiva waħda fl-Unjoni Ewropea ta' 28 pajjiż - jew 27 u nofs - hemm interpretazzjonijiet differenti anke ta' din id-direttiva.

Biex tagħqad, hemm tliet istituzzjonijiet finanzjarji Ewropej regolaturi li qed jipprovaw ilaħħqu ma' dan ix-xogħol kollu.

Fuq livell Ewropew, hemm żewġ uffiċjali biss li jaħdmu full-time fuq il-prevenzjoni tal-ħasil ta' flus.

Fil-fatt, il-Kummissjoni Ewropea tagħraf id-dgħufija biex jiġu inforzati dawn ir-regolamenti fuq livell Ewropew.

Hawn irrid nirrimarka li kultant pajjiżna jissemma b'mod negattiv.

Nemmen li rridu nkunu ġelużi għar-reputazzjoni tagħna, imma meta tara pajjiżi ħafna ikbar minna, b'ħafna aktar riżorsi u bi tradizzjoni itwal minn tagħna f'dan il-qasam, imdaħħlin f'dawn l-iskandli, tifhem kemm hemm bżonn ta' aktar regolamentazzjoni.

Pereżempju, issemmew id-Deutsche Bank u d-Danske Bank fejn hemm l-involviment ta' biljuni kbar ta' ħasil ta' flus.

Qed ngħid dan mhux biex nikkonslaw, infarfru jew ninħbew taħt l-isfidi li għandna, imma biex nifhmu kemm għad hawn sfidi kbar f'dan il-qasam.

Biżżejjed ngħidu li r-regolaturi finanzjarji jgħidu li huwa meqjus li biex tkun taf x'qed jiġri fid-dinja kollha, trid issegwi diversi ġurisdizzjonijiet.

Dan għaliex illum hemm ċaqliq ta' fondi minn pajjiż għal ieħor.

Pereżempju, fl-Unjoni Ewropea iċ-ċaqliq ta' kapital huwa wieħed mill-kolonni tal-libertà taċ-ċirkolazzjoni.

Huwa meqjus li fid-dinja hawn 3,000 ġurisdizzjoni li fihom il-flus jiċċaqalqu.

Dan ġej mill-fatt li għandna 212-il pajjiż differenti.

Fl-Amerika biss, hemm 52 stat li kollha għandhom il-liġijiet u r-regolamenti tagħhom, mhux biss fuq livell ta' stat, imma anke fuq livell ta' belt.

Iċ-Ċina topera fil-livell ta' provinċji.

Dan iwassal biex ikun hemm liġijiet u prattiċi diversi f'pajjiżi, bliet, stati u provinċji differenti.

Ovvjament, hemm sfidi kbar biex issegwi min huma n-nies u l-organizzazzjonijiet involuti u biex tagħmel is-sorvelja meħtieġa.

Aħna rridu naraw li din is-sorvelja ssir.

Fl-istess ħin, l-Abbozz ta' Liġi ma jitkellimx biss fuq l-attenzjoni li trid tingħata biex l-għaqdiet volontarji ma jintużawx għal skopijiet ta' ħasil ta' flus jew ta' finanzjament tat-terroriżmu.

Hemm aspetti oħrajn tal-liġi li sħabi se jitkellmu dwarhom.

Imma l-messaġġ ewlieni li rrid inwassal huwa li dan l-Abbozz ta' Liġi qed idaħħal prinċipji ta' governanza tajba fl-interess ta' dawn l-għaqdiet.

Min-naħa tagħna rridu nimpenjaw irwieħna li ngħinu lill-individwi li jaħdmu f'dawn l-għaqdiet b'tant sagrifiċċji personali u mhux inżidulhom il-problemi.

Aħna ma nixtiqux li ndaħħlu liġi biex toqtol l-inizjattiva u l-ispirtu tal-volontarjat.

Aħna rridu naraw kif, filwaqt li minn naħa waħda jkun hemm il-ħarsien tar-regoli biex l-affarijiet isiru kif suppost u l-għaqdiet isiru aktar trasparenti fid-dħul u n-nefqa tagħhom, u min-naħa l-oħra naraw li jkollna strutturi li qed jgħinu lil dawn l-għaqdiet biex ikunu konformi mal-obbligi li joħorġu minn din il-liġi.

Huwa kruċjali li nkomplu nsaħħu l-ispirtu tal-volontarjat.

Aktar kemm qed ngħixu f'soċjetà egoista u materjalista fejn jimpurtana minna biss, aktar importanti li minn età żgħira nibdew inrawmu dan l-ispirtu ta' solidarjetà u volontarjat.

L-isbaħ impenn li nistgħu nagħtu f'ħajjitna huwa meta naħdmu b'mod volontarju u mhux għax obbligati u sforzati.

Importanti li ngħinu lil persuni oħrajn fis-soċjetà tagħna u nieħdu ħsieb id-dinja li ngħixu fiha.

Waħda mill-ikbar sfidi li se jkollhom il-ġenerazzjonijiet li ġejjin warajna hija kif se jżommu din il-pjaneta sostenibbli.

Forsi wieħed jgħid li qed nitkellem b'mod bombastiku meta qed ngħid li rridu nieħdu ħsieb il-pjaneta tagħna.

Biss, huwa importanti li nieħdu ħsieb xulxin u fejn ngħixu.

Tajjeb niftakru li dak li nagħmlu fil-ħajja ta' kuljum jaffettwa lill-pajjiż ċkejken tagħna, kif ukoll lill-pjaneta tagħna.

Għalhekk hu sabiħ li ħafna mill-għaqdiet volontarji, anke jekk ma jiddikjarawx dan fil-miftuħ, jeżistu bl-iskop li nieħdu ħsieb xulxin, ħsieb fejn ngħixu u ħsieb dawk li ġejjin warajna.

Fil-fehma tiegħi, l-għaqdiet volontarji fl-oqsma differenti, b'xi mod jew ieħor, kollha qed jikkontribwixxu biex jagħmlu s-soċjetà tagħna aħjar milli hi.

Għalhekk, waqt li nirringrazzjahom ħafna għax-xogħol tagħhom, tajjeb li jkollna liġijiet li jirregolaw l-imġiba tagħhom u l-mod kif jimxu.

Fl-istess ħin tajjeb li nipprovdulhom il-fondi biex ngħinuhom fix-xogħol tagħhom.

Ejja niżguraw li ngħinu lill-għaqdiet volontarji biex jagħmlu x-xogħol tagħhom bl-aħjar mod.

Nirringrazzjak.

ID-DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

HERMANN SCHIAVONE: Sinjura President, din hija l-ewwel liġi li se ngħaddu wara li l-Parlament qed jiltaqa' wara l-btajjel tas-sajf.

Qegħdin niddiskutu emendi għal liġi li daħlet 11-il sena ilu.

Ta' min jgħid li qed nitkellmu fuq 200 paġna ta' emendi u mhux fuq emenda jew tnejn.

Nixtieq nagħmel ftit rimarki fuq l-emendi nfushom.

Biss, qabelxejn, irrid ngħid li ma nistax nifhem għalfejn hawn din l-għaġla kollha mill-Gvern biex jitressqu dawn l-emendi.

Stennejt li l-Ministru se jispjega għalfejn din l-għaġġla, imma fl-ebda ħin ma qal għalfejn din il-liġi qed titressaq fl-ewwel jum tal-ftuħ tal-Parlament.

Qabel nibda nitkellem fuq l-emendi rrid insellem lil madwar 1,500 għaqda volontarja li jaħdmu f'pajjiżna.

Dawn huma nies li jaħdmu b'mod volontarju, sal-punt li kultant anke jispiċċaw jittraskuraw xi ftit il-familja.

Illum qed ngħixu f'dinja fejn il-konsumiżmu żdied u allura żdied ukoll il-bżonn li wieħed jaħdem aktar għall-flus biex ilaħħaq mal-ħteġijiet tiegħu.

Illum qed ngħixu f'pajjiż fejn l-għafsa fuq il-prezzijiet ta' housing u oġġetti essenzjali oħrajn żdiedet, imma xorta nsibu eluf ta' persuni li jagħtu l-ħin tagħhom f'oqsma varji b'mod volontarju.

Insibu, fost l-oħrajn, għaqdiet li jaħdmu għall-ħarsien tal-annimali, soċjetajiet mużikali, għaqdiet sportivi, għaqdiet reliġjużi u għaqdiet politiċi.

Insellmilhom u ngħidilhom grazzi, għax kif qal tajjeb il-Ministru, pajjiżna ma jkunx l-istess li kieku m'hawnx l-għaqdiet volontarji.

Pereżempju żgur li pajjiżna ma jkunx l-istess kieku m'għandniex lil Puttinu.

Niftakar il-bidu ta' din l-NGO li llum hija waħda mill-akbar għaqdiet volontarji reġistrati f'pajjiżna.

Qed ngħid dan għax il-Community Chest Fund mhijiex irreġistrata bħala għaqda volontarja.

Min jaf kemm hawn għexieren ta' pazjenti, ħutna Maltin, li gawdew minn dak il-ħin volontarju li tant nies jagħtu fl-għaqda ta' Puttinu biex ħajjet il-pazjenti tkun daqsxejn aħjar meta jmorru għall-kura barra minn pajjiżna.

Sinjura President, jien ġej mill-ħames distrett, fejn il-volontarjat huwa b'saħħtu ħafna.

Biżżejjed wieħed isemmi l-każini u l-għaqdiet mużikali; fil-ħames distrett, għandna 11 minnhom.

Dawn huma rħula żgħar ħafna ta' 3,000 jew 4,000 ruħ u għandek żewġ għaqdiet mużikali li qed jagħmlu l-mirakli fil-mod kif jiġbru l-flus u l-attivitajiet li jtellgħu.

Insemmi, pereżempju, il-Qrendi, l-Imqabba u Ħal Kirkop.

Għalhekk, jien għandi biss ammirazzjoni għal dawn l-għaqdiet.

L-istess jista' jingħad għall-għaqdiet tal-futbol u ta' għaqdiet volontarji oħrajn.

Ma nixtieqx noqgħod nirrepeti t-tifħir tiegħi, però ridt mill-ewwel nirringrazzja lil dawn l-għaqdiet kollha għax-xogħol tagħhom.

Irrid nirringrazzja wkoll lil dawk li jamministraw l-għaqdiet volontarji fuq livell nazzjonali.

Kenneth Wain u nawgura lil Dr Abela Medici fil-ħidma ġdida tiegħu.

Nirringrazzja wkoll liċ-chairperson tal-Kunsill tal-Volontarjat Dr Noel Camilleri u lill-membri kollha tal-Kunsill u nawguralhom fil-ħidma tagħhom.

Nirringrazzja lil kull min ħadem matul is-snin fuq dawn l-emendi.

Kien hemm ħafna nies li jidhru u oħrajn li ma jidhrux, fosthom uffiċjali pubbliċi u avukati.

Kultant, dawn in-nies jaħdmu minn wara l-kwinti, però x-xogħol tagħhom ikun importanti ħafna.

Nirringrazzja wkoll lis-Segretarju Parlamentari Clifton Grima għall-istedina li għamilli biex ftit tal-ġimgħat ilu tani dawn l-emendi biex inkun nista' nipprepara għad-diskors tiegħi.

Nirringrazzjah li tani dan id-dokument voluminuż minn qabel biex inkun nista' nistudjah.

Nixtieq inħares issa lejn kif wasalna sa dawn l-emendi.

Il-liġi tal-volontarjat kienet pass importanti fil-mixja tas-settur volontarju, li għalkemm ilu jopera għal għexieren ta' snin fl-interess tal-komunità, ma kienx regolat.

Fil-bidu tas-sena 2000, jiġifieri fi żmien Gvern Nazzjonalista, kien inħass il-bżonn li dan is-settur ikun regolat, hekk kif kien deher ċar li kien qed jikber fl-operat tiegħu.

Niftakru li fis-snin 2000 kellek numru ta' għaqdiet li bdew ifaqqsu u jikbru u allura kien hemm bżonn li jkunu regolati.

Kien fatt ukoll li pajjiżna beda jagħmel l-ewwel passi tiegħu biex jidħol fl-Unjoni Ewropea, u allura l-għaqdiet volontarji kellhom iċ-ċans li jibbenefikaw minn fondi Ewropej.

M'għandix il-figuri, imma żgur li dawn l-għaqdiet ibbenefikaw minn mijiet ta' eluf jekk mhux miljuni ta' ewro minn dawn il-fondi.

Forsi aktar 'il quddiem is-Segretarju Parlamentari jkun jista' jagħtina xi figuri ta' kemm ibbenefikaw l-għaqdiet volontarji matul is-snin.

Bid-dħul ta' Malta fl-Unjoni Ewropea nħass il-bżonn li l-għaqdiet volontarji jkunu reġistrati sabiex ikunu intitolati li jaċċessaw fondi Ewropej.

Għal dan il-għan, fl-2004 kien twaqqaf working group taħt l-eks Ministru għall-Familja u Solidarjetà Soċjali, Dolores Cristina, li minn hawnhekk insellmilha.

Għada, is-Sinjura Cristina se tkun qed tagħti s-servizz tagħha lejn il-pajjiż bħala Aġent President.

Wara proċess twil ta' konsultazzjoni, din il-liġi għaddiet mill-Parlament f'Diċembru 2007.

Fil-fatt, il-liġi bdiet titħaddem fl-2008, fejn indirizzat il-vojt li kien ilu jinħass.

Wara bdiet ir-reġistrazzjoni tal-għaqdiet volontarji mal-Uffiċċju tal-Kummissarju tal-Volontarjat u kien appuntat l-ewwel kunsill li jirrappreżenta l-għaqdiet volontarji u l-volontiera.

Wara l-ewwel snin ta' tħaddim ta' din il-liġi nħass il-bżonn li ssir reviżjoni sabiex tkun evalwata l-effettività ta' din il-liġi, kif ukoll biex naraw jekk hemmx anomaliji jew nuqqasijiet fl-istess liġi biex jiġu indirizzati.

Hija ħaġa li nesperjenzaw ta' kuljum li liġi li tkun kompletament ġdida jkollha bżonn ta' rfinar biex tkun aktar effettiva.

Però ma nistax ma nenfasizzax kemm kien pass importanti meta daħħalna din il-liġi fl-2007.

X'viżjoni kellna, meta dakinhar, irregolajna dan is-settur tal-volontarjat permezz tal-liġi eżistenti.

Mingħajr din il-liġi, l-għaqdiet tagħna ma setgħux jibbenefikaw minn fondi Ewropej.

Kif għedt, l-għaqdiet tagħna bbenefikaw minn eluf kbar ta' ewro f'fondi.

Minkejja dan, fl-2011, il-Ministeru għall-Familja u s-Solidarjetà Soċjali kien beda diskussjonijiet mal-Kummissarju tal-Volontarjat u l-istakeholders biex jitressqu suġġerimenti li jkunu jistgħu jgħinu l-miljorament tal-istess liġi.

Dan wara li kien apprezzat li kien hemm xi aspetti li minħabba nuqqas ta' kjarezza, setgħu jagħtu lok għall-abbużi.

Uħud minn dawn l-anomaliji kienu jirrigwardaw il-ftuħ fid-definizzjonijiet li hemm fil-liġi li jindirizzaw x'tikkostitwixxi għaqda volontarja.

Id-definizzjonijiet wesgħin dwar x'kellu jkollha organizzazzjoni biex tikkwalifika u tirreġistra bħala għaqda volontarja kienu possibbilment jagħtu lok għal abbuż fejn entitajiet b'interess privat setgħu jirreġistraw.

Dan il-fatt kien qed joħloq reazzjoni minn dawk l-għaqdiet volontarji li kienu ġenwinament qed joperaw b'mod tajjeb.

Inħass ukoll il-bżonn li l-liġi oriġinali tkun definita b'mod aktar ċar fir-rigward tar-relazzjoni u s-superviżjoni tal-entitajiet ekklesjastiċi.

Kien hemm ħsebijiet differenti jekk organizzazzjonijiet li jaqgħu taħt il-Knisja għandhomx jirreġistraw u jikkonformaw taħt din il-liġi.

Tul is-snin, kien hemm impenn biex dawn id-diffikultajiet ikunu indirizzati u fil-fatt, saru numru ta' diskussjonijiet mal-Knisja biex tinstab pożizzjoni aċċettabbli għan-naħat kollha.

Waqt id-diskussjonijiet li saru mal-Kummissarju tal-Volontarjat kien ħareġ ċar li bħala regolatur, il-liġi ma kenitx tagħtih saħħa eżekuttiva biżżejjed biex jinvestiga u jieħu l-passi neċessarji dwar xi għaqda li ma kenitx qed titmexxa b'mod konformi mar-regoli stabbiliti.

Dan beda jirriżulta f'nuqqas ta' konformità min-naħa ta' wħud mill-għaqdiet fejn kienu jidħlu l-obbligi tagħhom, fosthom pereżempju l-annual returns li huma obbligati li jippreżentaw lill-istess Kummissarju.

Kien ċar sa mill-ewwel snin tat-tħaddim ta' din il-liġi, li rridu nsaħħu l-Uffiċċju tal-Kummissarju.

Fil-fatt, sal-aħħar tas-sena 2012, jiġifieri proprju lejn l-aħħar ta' dik il-leġiżlatura, qabel kellna l-bidla fil-Gvern, kien diġà sar ħafna xogħol relatat mal-emendi għal-Liġi tal-Volontarjat.

Bi pjaċir ninnotaw li x-xogħol siewi li kien sar tkompla mill-Gvern tal-ġurnata biex illum qegħdin niddiskutu dawn l-emendi li huma riżultat ta' snin ta' diskussjoni u konsultazzjoni.

B'sodisfazzjon ninnotaw ukoll li bosta mill-proposti li kienu maqbula li jiddaħħlu f'dawn l-emendi kienu sostnuti, fosthom il-fatt li r-reġistrazzjoni tal-għaqdiet volontarji mal-Kummissarju għandha tkun mandatorja.

B'hekk, qed niggarantixxu li l-pubbliku kif ukoll l-istess entitajiet li jissapportjaw lis-settur b'mod finanzjarju, ikollhom aktar trasparenza u kontabilità.

Aspett ieħor li qegħdin ninnotaw b'sodisfazzjon li qed jiddaħħal fil-liġi huwa l-fatt li l-Kummissarju tal-Volontarjat ingħata l-poteri biex b'mod indipendenti u mingħajr ebda xkiel burokratiku, meta jkollu xi suspett jew rapport dwar irregolaritajiet minn xi għaqda, ikun jista' jinvestiga u jieħu passi fil-konfront tal-għaqda, inkluż li jirtiralha r-reġistrazzjoni.

Nerġa' niġi issa għall-ewwel punt li għamilt.

Nistaqsi: Għaliex il-Gvern għamel ħames snin rieqed fuq dawn l-emendi?

Ħafna minn dawn l-emendi kienu diġà maqbula u l-Gvern, matul il-leġiżlatura preċedenti kollha, m'għamel xejn dwarhom.

Irrid nagħmel din il-kritika, għaliex il-Gvern dam daqshekk biex iressaq dawn l-emendi fuq dak li kien hemm diġà maqbul.

Forsi kieku daħħalna dawk l-emendi li kienu maqbula, illum m'għandniex dokument ta' 200 paġna imma għandna dokument ħafna iżgħar.

Għaliex din il-liġi ma tressqitx qabel?

Għaliex qegħdin ngħaddu din il-liġi b'din l-għaġla fl-ewwel seduta wara l-vaganzi tas-sajf?

Jien nieħu gost li qegħdin inressqu din il-liġi fl-ewwel seduta, għax dan huwa settur li jinteressani mill-qrib.

Jien nieħu gost niltaqa' mal-għaqdiet li qed jagħmlu dan ix-xogħol siewi b'mod volontarju.

Però x'kien li mbotta lill-Gvern li jressaq din il-liġi bl-għaġla f'daqqa waħda?

Ħalli ngħidilkom jien għalxiex!

Għaliex f'Novembru li ġej, ġejja delegazzjoni tal-Moneyval biex tara l-operat tal-Gvern.

Il-Moneyval hija kumitat ta' esperti tal-Kunsill tal-Ewropa li xogħolhom hu li jaraw li l-pajjiżi jkollhom ir-regoli tagħhom konformi biex jiġi evitat il-ħasil ta' flus u l-iffinanzjar tat-terroriżmu.

Allura nistaqsi: Kellna għalfejn nistennew proprju dan il-mument biex inressqu din il-liġi quddiem dan il-Parlament?

Naħseb li l-affarijiet setgħu saru aħjar!

Qed nara lill-Ministru Helena Dalli li jidhirli kienet responsabbli minn dan is-settur fil-leġiżlatura preċedenti, li forsi tista' tiċċaralna aħjar dan il-punt.

Nifhem li seta' kien hemm raġunijiet għalfejn din il-liġi ma tressqitx qabel u naċċettahom, imma naħseb li l-poplu għandu jkun jaf għaliex il-Gvern dam daqshekk biex iressaq din il-liġi.

Xi ħaġa oħra li tinkwetani u li nixtieq li nittrattaw fi stadju ta' Kumitat hija n-numru sostanzjali ta' NGOs li s'issa mhumiex konformi mal-liġi.

Ninsab nformat li mhux qegħdin nitkellmu dwar waħdiet jew għexieren, imma dwar mijiet ta' NGOs li, għal raġuni jew oħra, mhumiex konformi.

Konxju li hemm numru ta' trusts u NGOs li kienu jaqgħu taħt din il-liġi li kellhom interess privat u għalhekk din il-liġi tagħmel tajjeb li tirregolahom.

Biss hawn qed nitkellem dwar NGOs ġenwini li għal raġuni jew oħra, sal-lum, mhumiex konformi u qegħdin jirriskjaw li titteħdilhom ir-reġistrazzjoni, bir-riżultat li jkollhom jerġgħu japplikaw.

Filwaqt li nifhem u nemmen li kull regolamentazzjoni hija tajba u effettiva, irridu naraw li kulħadd jingħata ċans tajjeb biex ikun konformi meta, eventwalment, tgħaddi din il-liġi.

Sinjura President, jien niftakar li meta f'din il-Kamra kellna l-kwestjoni tal-każini tal-baned li kien hemm ir-riskju li jitilfu l-premises tagħhom minħabba l-Liġi tal-Kera, kien hawn qbil bejn iż-żewġ naħat tal-Kamra biex naraw kif nistgħu nagħmlu emendi ħalli ma nħallu lil ħadd jaqa' mix-xibka.

Nixtieq li waqt l-istadju ta' Kumitat, nerġgħu npoġġu bilqiegħda biex naraw x'inhuma l-issues tal-NGOs li mhumiex konformi.

Jista' jkun li jkun hemm raġunijiet serji u allura hemmhekk wieħed jifhem illi għandu jingħata biżżejjed żmien.

Jista' jkun li hemm għaqda partikolari li m'għandhiex tibqa' reġistrata.

Biss, jien nemmen li f'ħafna każijiet, ir-raġuni tkun waħda valida u allura għandna npoġġu bilqiegħda biex naraw kif se ngħinu lil dawn l-għaqdiet volontarji.

Naf li l-Gvern jixtieq ħafna li jgħaddi din il-liġi u hawn irrid ngħid mill-ewwel li l-Gvern se jsib il-koperazzjoni tal-Oppożizzjoni biex fl-interess ta' pajjiżna, anke meta jiġu l-Moneyval, naraw li nkunu konformi.

Nixtieq li meta niġu fl-istadju ta' Kumitat nieħdu l-ħin tagħna biex niddiskutu dawn l-emendi.

Kif għedt, għandna 200 paġna b'ħafna klawsoli, u għalhekk ma nixtieqx li ngħadduhom f'sessjonijiet maratoni fi Stadju ta' Kumitat.

Nixtieq li l-affarijiet isiru bis-serjetà u bil-galbu.

Ovvjament, fejn m'għandniex neħlu għandna mmexxu, imma fl-istess ħin għandna bżonn inkunu ċari dwar dak li qegħdin nemendaw.

Din in-naħa tal-Kamra hija favur dawn l-emendi u allura l-Gvern jista' jserraħ rasu li se jsib koperazzjoni sħiħa min-naħa tagħna.

Kif għedt aktar kmieni, kien hemm tħassib minn għaqdiet volontarji li ċerti entitajiet li kien jidher li kellhom interess privat kienu qegħdin jirreġistraw bħala għaqdiet volontarji.

Jidher li dawn l-emendi taw kas ta' dak li qal is-settur, għax dan it-tħassib kien indirizzat billi ddaħħlu miżuri speċifiċi f'dawn l-emendi kif ukoll fil-Kodiċi Ċivili biex tkun eliminata l-possibbiltà li entitajiet privati jirreġistraw bħala għaqdiet volontarji.

Jidher ukoll li dawn l-emendi qegħdin jindirizzaw il-kwestjoni li kien hemm mal-entitajiet ekklesjastiċi fejn, bi qbil mal-Knisja, se jkunu identifikati dawk l-għaqdiet tal-Knisja li se jirreġistraw mal-Kummissarju u jkunu jistgħu jkunu eliġibbli għall-fondi u faċilitajiet indirizzati esklużivament għas-settur tal-volontarjat.

Dawk li jagħżlu li ma jkunux regolati, xorta għandhom ikunu intitolati għall-għajnuna.

Importanti li f'dan il-pajjiż, is-setturi tal-volontarjat, inkluż dawk tal-Knisja, jiġu megħjuna.

Jien ħadt gost nisma' li l-Prim Ministru mar l-Isla u qal li l-Gvern se jħallas l-ispiża għar-restawr tan-niċċa tar-Redentur.

Naħseb li għandu jkollna sistema fejn minn fond apposta anke min ma jkunx reġistrat ikun jista' jiġi megħjun ukoll.

Qed ikun innotat ukoll b'sodisfazzjon li l-proposta li kienet maqbula mal-amministrazzjoni preċedenti li jissaħħaħ il-proċess demokratiku fejn jidħol il-mod kif ikun appuntat il-Kunsill Malti għas-Settur tal-Volontarjat se tiġi attwata.

Inizjalment, dan il-kunsill kien magħmul minn għaxar membri fejn filwaqt li kienu nnominati mis-settur tal-volonarjat, kienu appuntati kollha kemm huma mill-Ministru responsabbli mill-istess settur.

Tul is-snin, dan il-kunsill wera li l-mod kif jopera hu wieħed trasparenti u indipendenti minn kull influwenza u għalhekk hemm qbil li biex din l-indipendenza tissaħħaħ, il-maġġoranza tal-membri fi ħdan l-istess kunsill ikunu eletti direttament mis-settur innifsu.

Aktar minn hekk, bi pjaċir ninnotaw li permezz ta' dawn l-emendi, l-istess kunsill qed jingħata status legali biex ikun jista' jamministra lilu nnifsu aħjar.

Mingħajr ma nidħol fid-dettall ta' numru ta' emendi oħrajn, irrid ngħid li nilqa' b'sodisfazzjon il-fatt li issa li għaddejna l-liġi tal-Vot 16, żgħażagħ ta' 16-il sena jistgħu jirreġistraw għaqda volontarja.

Irrid nistqarr ukoll li l-kwestjoni tal-cryptocurrency għal ħafna minna f'din il-Kamra hija Ċiniż, għax din hija teknoloġija ġdida.

Però ngħid ukoll li wara laqgħat li kelli flimkien mal-Onor.

Kristy Debono, li hija esperta fil-qasam, għandi l-konfort li din l-emenda hija bżonnjuża għaliex fil-futur numru ta' tranżazzjonijiet li se jsiru b'dan il-mod se jkunu aktar trasparenti.

Ninnotaw b'sodisfazzjon ukoll it-twessigħ tal-faxex għall-fini ta' accountancy.

Ninnotaw ukoll it-trasparenza li qed toffri l-website tal-Kummissarju.

L-emendi qegħdin jagħtu poteri enormi, kważi assoluti, lill-Kummissarju.

Li kieku forsi kienet persuna oħra li qed tokkupa din il-kariga, kont nagħmel ħafna aktar mistoqsijiet għaliex għandna nagħtu dan il-poter lill-Kummissarju, però jien għandi l-konfort li l-persuna li llum tokkupa l-kariga ta' Kummissarju huwa persuna integra, tal-affari tiegħu u li kapaċi jinvestiga.

Għalhekk, il-Kummissarju preżenti żgur li jagħmel ġieħ li dan is-settur.

Nittama li anke fil-futur nagħrfu nagħżlu persuni li jkollhom l-istess integrità, biex ħadd ma jkun jista' b'xi mod jiddubita mill-uffiċċju ta' dan il-Kummissarju.

Bħala Oppożizzjoni, nemmnu li dawn l-emendi fil-liġi għandhom ikunu qegħdin jindirizzaw il-bżonnijiet tas-settur, filwaqt li jiggarantixxu aktar trasparenza u kontabilità u joffru aktar serħan il-moħħ lill-entitajiet pubbliċi li jallokaw fondi pubbliċi u proprjetajiet għall-proġetti tagħhom.

Nemmnu li dawn l-emendi se joffru serħan il-moħħ lill-pubbliku inġenerali li dejjem sostna lil dan is-settur fl-operat tiegħu fil-komunità.

Sur President, għal dan il-għan, l-Oppożizzjoni se tkun qed tappoġġja dawn l-emendi, għax nemmnu li bil-ħidma ta' kull min hu involut f'dan is-settur, dawn l-emendi għandhom isaħħu l-operat kemm tal-Kummissarju tal-Volontarjat fil-ħidma tiegħu bħala regolatur, kif ukoll il-ħidma tal-Kunsill Malti għas-settur li tul dawn l-aħħar snin stabbilixxa ruħu fl-interess tas-settur tal-volontarjat.

Fl-aħħar iżda mhux l-inqas, nemmnu li din il-liġi se tkompli tagħti għodda lis-settur tal-volontarjat biex ikompli jikber fil-ħidma sfiqa tiegħu b'risq is-soċjetà tagħna.

Nirringrazzjak.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Is-Segretarju Parlamenari għaż-Żgħażagħ, Sport u Għaqdiet tal-Volontarjat.

CLIFTON GRIMA (Segretarju Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport u Għaqdiet tal-Volontarjat): Sur President, huwa ta' unur għalija li proprju f'din l-ewwel seduta parlamentari qegħdin niddiskutu liġi daqstant importanti.

Nilqa' b'sodisfazzjon id-diskors tal-Onor.

Herman Schiavone li faħħar il-liġi.

Naħseb li dan jawgura tajjeb biex bħala Parlament naħdmu id f'id biex naraw li dan is-settur tant importanti jingħata l-għodda kollha neċessarja biex ikun jista' jiffunzjona b'mod effikaċi, sigur u trasparenti.

B'hekk nassiguraw li dan is-settur li jolqot lis-soċjetà Maltija inġenerali, jiġi protett u salvagwardat biex ikun jista' jiffunzjona b'mod effikaċi.

Għadna ħerġin proprju mill-istaġun tal-festi u naħseb li kulħadd jaqbel miegħi li matul dawn ix-xhur wieħed seta' jara u jmiss b'għajnejh ix-xogħol siewi li jsir f'dan is-settur partikolari minn mijiet u eluf ta' volontiera li jagħtu l-ħin u r-riżorsi tagħhom, anke finanzjarji, b'risq il-volontarjat.

Is-sabiħ tal-volontarjat hu li wieħed qiegħed jagħmel xi ħaġa għal għan nobbli u għalhekk ikun hemm dak is-sens ta' apprezzament u sodisfazzjon li wieħed qed jagħmel xi ħaġa tajba li minnha se tibbenefika s-soċjetà tagħna.

Naħseb li lkoll kemm aħna naqblu li dan is-settur tant importanti huwa kkonsidrat bħala l-vuċi tas-soċjetà.

Mhux qed ngħid dan biex infaħħar lill-mijiet u eluf ta' volontiera li jaħdmu bla heda f'dan il-qasam, iżda minħabba l-fatt li r-realtà turi li s-settur tal-volontarjat jolqot setturi varji fis-soċjetà tagħna.

Il-kelliema ta' qabli semmew l-aspetti tal-kultura u tal-attività sportiva fost l-oħrajn.

Jien għandi x-xorti ngħid li naħdem spalla ma' spalla f'dan is-settur ma' sħabi l-volontiera, għax nista' ngħid li fil-ħajja adulta kollha tiegħi kont involut f'settur jew ieħor tal-volontarjat.

Nista' nassigura lil kulħadd li din il-ħidma tħalli sodisfazzjon kbir.

Bażikament ftit hemm kliem biex wieħed jiddiskrevi dak li jħoss meta jara l-għan tiegħu milħuq.

Ovvjament, l-għan tal-volontarjat jista' jvarja minn settur għall-ieħor, però jibqa' l-fatt li dejjem isir għal għan nobbli.

Għalhekk irrid nirringrazzja lill-volontiera kollha li jagħtu l-ħin, it-talenti u s-sengħa tagħhom sabiex pajjiżna jkun jista' jkompli jgawdi mill-volontarjat.

Illum qed niddiskutu bidliet leġiżlattivi għal dan is-settur.

B'sodisfazzjon ngħid li jidher li se jkun hemm kollaborazzjoni u koperazzjoni anke fi Stadju ta' Kumitat.

Hermann Schiavone, għaddejna korrispondenza bejnietna dwar dawn l-emendi, li huma pjuttost voluminużi.

Fil-fatt l-Abbozz fih 'il fuq minn 200 faċċata ta' emendi bl-għan li nassiguraw li dan is-settur jiffunzjona b'mod aktar effikaċi.

Il-volontarjat jikkultiva soċjetà ta' solidarjetà, fejn wieħed jaħdem sabiex jgħin lil għajru u biex ittaffi l-problemi li settur jew ieħor jiltaqa' miegħu fil-ħajja ta' kuljum.

Issib min jgħidlek: Inti li qed taħdem fil-volontarjat m'għandekx mod ieħor kif tista' tkun aktar produttiv?

Irrid ngħid li dan huwa raġunar żbaljat għax is-sens ta' sodisfazzjon li wieħed iħoss ipatti għall-ħin fejn ikun qiegħed iċaħħad lilu nnifsu minn xi delizzju jew inkella l-familja tiegħu.

Nemmen li l-volontiera jirrappreżentaw l-interessi u l-aspirazzjonijiet taċ-ċittadini Maltin ġewwa pajjiżna.

Nistgħu faċilment ngħidu li dan is-settur huwa kolla li żżomm is-setturi varji tas-soċjetà tagħna bħala ħaġa waħda magħquda.

Nemmen li dawk li jaħdmu fil-volontarjat ikunu qed jiggwadanjaw huma stess min-numru ta' ħiliet li jgħinuhom jiffaċċjaw il-ħajja ta' kuljum, fosthom ħiliet ta' leadership, management u li tkun parti minn organizzazzjoni jew tim magħqud.

Għalhekk naħseb li s-settur tal-volontarjat huwa n-nursery ta' ħafna nies li huma prodotti ta' dan is-settur partikolari u jibni bażi biex wieħed ikun jista' javvanza sabiex jagħti l-kontribut tiegħu f'setturi oħrajn tas-soċjetà tagħna.

Ħadt pjaċir li fost l-emendi li ssemmew b'mod speċiku mill-Onor.

Schiavone kien hemm l-emendi li qed iħarsu lejn ir-realtà li qegħdin ngħixu fiha llum l-ġurnata.

Jien inħobb nuża l-frażi li llum qed ngħixu ġewwa villaġġ globali.

Kif nafu, pajjiżna huwa mdawwar bil-baħar u filwaqt li fil-passat dan forsi kien ifisser li konna b'xi mod jew ieħor iżolati minn pajjiżi oħrajn, illum dan m'għadux il-każ, għax permezz tat-teknoloġija sirna magħqudin mal-bqija tad-dinja.

Meta naraw l-emendi li qegħdin inressqu fir-rigward tal-cryptocurriencies u l-blockchain nifhmu li b'mod reali u tanġibbli qegħdin naraw li nkunu fuq quddiem nett biex inlaħħqu mat-tibdil teknoloġiku li qed isir madwar id-dinja.

B'hekk se nassiguraw li pajjiżna jibqa' minn ta' quddiem nett proprju anke f'dan is-settur.

Ladarba semmejna n-numru ta' ħiliet li wieħed jakkwista fis-settur tal-volontarjat, tajjeb ngħidu li llum hemm 1,600 organizzazzjoni volontarja li huma rreġistrati mal-Uffiċċju tal-Kummissarju tal-Għaqdiet Volontarji, li nsellimlu minn hawnhekk tal-ħidma sfiqa li jagħmel.

Dan huwa numru kbir meta wieħed jikkonsidra d-daqs ta' pajjiżna.

Ngħid ukoll li ninsab persważ li meta jidħlu dawn l-emendi, dan in-numru se jkompli jikber.

Dan għaliex qegħdin indaħħlu aktar regolamentazzjoni li se sservi bħala linja gwida għal dan is-settur.

L-għan huwa li nipproteġu lil dan is-settur u lill-eluf ta' volontiera li jagħtu kontribut ferm importanti lis-settur ċiviku f'pajjiżna.

Nemmen li dawn l-emendi se jżidu l-protezzjoni lil dawn l-għaqdiet u se jgħinuhom ukoll biex ikunu konformi mal-obbligi internazzjonali.

Ħadt pjaċir nisma' lill-Onor.

Bħala pajjiż, qegħdin naraw li ngħinu lill-għaqdiet volontarji jkunu protetti minn min jopera mingħajr għanijiet nobbli u minn min ikollu intenzjonijiet illegali u ħżiena.

Ngħid ukoll li filwaqt li bħala Parlament irridu nilleġiżlaw biex ikollna liġijiet li jħarsu b'mod dirett fuq kwestjonijiet ta' money laundering jew terroriżmu, irridu nkunu hemmhekk ukoll sabiex ngħinu lil dawn l-għaqdiet ikomplu jiffunzjonaw.

Forsi hawn wieħed jistaqsi: Dawn ir-regolamenti kif se jaffettwaw lili bħala volontier f'xi għaqda żgħira ġewwa raħal f'pajjiżna?

Wieħed irid iħares lejn ix-xena internazzjonali fejn għandek numru ta' pajjiżi fl-Ewropa, u anke lil hinn mill-Ewropa, li sfortuntament riċentement kienu fl-aħbarijiet minħabba kwestjonijiet negattivi marbuta proprju ma' użu irregolari ta' għaqdiet volontarji.

Għalhekk importanti li aħna nibqgħu ngħinu lil dawn l-għaqdiet għax nafu l-ħidma bla heda li qiegħda ssir minn dan is-settur, però fl-istess ħin irridu naraw li pajjiżna ma jkunx iżolat u jkun konformi mal-obbligi internazzjonali.

Kif qed ngħid, saret referenza għall-għaqdiet volontarji minħabba nuqqasijiet tal-amministratturi preżenti jew passati li forsi llum m'għadhomx magħna.

Minħabba dawn in-nuqqasijiet, illum irridu nassiguraw li nkunu konformi.

Però, fl-istess nifs, irrid nassigura lil kulħadd li bħala Gvern xorta se nibqgħu ngħinu lil dawn l-għaqdiet.

Hemm numru ta' modi kif wieħed jista' jgħin, u jien ninsab ħerqan li nitkellmu dwar din l-għajnuna fi Stadju ta' Kumitat.

Ma rridx intawwal wisq għax irrid nisma' wkoll lill-kelliema li lesti jagħmlu l-kontribut tagħhom, liema kontribut jien nilqa' b'idejja miftuħa.

Nemmen li bħala pajjiż, il-fatt li qegħdin indaħħlu dawn il-miżuri juri li aħna pajjiż responsabbli li bil-fatti rridu ngħinu lis-settur tal-volontarjat.

Sur President, nixtieq issa nħares lejn uħud mill-emendi li għandna quddiemna f'dan l-Abbozz ta' Liġi.

Wieħed mill-poteri tal-Kummissarju għall-Għaqdiet Volontarji se jkun proprju li jkollu l-poter li meta jara li hemm għaqda li mhijiex konformi mar-regolamenti, jaqta' lil din l-għaqda mir-reġistru.

Forsi wieħed jista' jgħid: Kif qed tagħti dik is-saħħa kollha f'idejn persuna waħda?

Jien ċert li kulħadd għandu fiduċja fil-Kummissarju, li huwa persuna rispettat ħafna fis-soċjetà tagħna u jaħdem bla heda għall-ġid ta' dan is-settur.

Il-Kummissarju stess ħadem f'dan is-settur u allura jaf x'jistgħu jkunu l-perikli ta' min juża l-għaqdiet volontarji għal skopijiet li mhumiex leġittimi.

Ngħid ukoll li permezz ta' dawn l-emendi qegħdin nagħtu setgħat oħra lill-Uffiċċju tal-Kummissarju.

Fil-fatt għandna numru ta' definizzjonijiet li jagħmluha ċara ħafna x'inhuma d-drittijiet u d-dmirijiet tal-Kummissarju.

Fost l-oħrajn, il-Kummissarju se jingħata l-għodda sabiex jassigura li s-settur tal-volontarjat f'pajjiżna jkun protett.

Wara kollox, l-għan ta' dawn l-emendi mhuwiex li wieħed jissikka lill-għaqdiet, imma li jkunu protetti.

Aħna se nibqgħu ngħinu lill-għaqdiet tagħna, anke billi nagħtuhom il-pariri kollha neċessarji sabiex ikunu konformi mal-obbligi internazzjonali u sabiex ikomplu jikbru, jespandu u jħajru aktar tfal u żgħażagħ jissieħbu magħhom.

Għalhekk, sabiex naraw li s-settur ikun protett, tajna s-setgħa lill-Kummissarju sabiex b'mod legali jkun jista' jitlob informazzjoni fuq għaqdiet tal-volontarjat għall-fini ta' trasparenza.

B'hekk, il-Kummissarju jkollu stampa ċara ta' x'inhu għaddej f'dawn l-għaqdiet fl-ibliet u l-irħula f'pajjiżna.

Ħadt pjaċir li sar aċċenn għall-fatt li s-settur tal-volontarjat jibbenefika min-numru ta' fondi.

Il-Kunsill tal-volontarjat jaħdem ħafna b'risq dawn il-fondi permezz ta' numru ta' skemi li joħorġu.

Fil-fatt wieħed jibqa' sorpriż, b'mod pożittiv, bil-konkorrenza li jkun hemm meta toħroġ xi applikazzjni għal xi fond partikolari.

Hawn wieħed japprezza s-serjetà ta' kif jaħdmu l-volontieri f'dan is-settur.

Irrid ngħid li bħalissa qegħdin naraw li jkollna stampa aktar ċara tan-numru ta' għaqdiet tal-volontarjat f'pajjiżna.

Ftit qabel għedt li ġaladarba jgħaddu dawn l-emendi, se jkollna żieda konsiderevoli fuq l-1,600 għaqda li huma reġistrati llum il-ġurnata.

Bażikament, kull għaqda li qed topera ġewwa pajjiżna se jkollha b'xi mod jew ieħor tinnotifika lill-Kummissarju.

Se nkun qiegħed ngħid b'mod ċar kif se jsir dan kollu.

Dawk l-għaqdiet li għandhom dħul ta' aktar minn €5,000 fis-sena – forsi wieħed jgħidli li €5,000 mhijiex xi somma kbira – huma obbligati li jirreġistraw mal-Uffiċċju tal-Kummissarju responsabbli mill-Għaqdiet tal-Volontarjat.

Hawnhekk forsi wieħed jistaqsi: X'se jiġri fir-rigward ta' dawk l-għaqdiet li forsi huma iżgħar jew li m'għandhomx daqshekk attività fis-settur?

Jista' jkollok sitwazzjoni fejn dawn l-għaqdiet jibqgħu joperaw taħt ir-radar mingħajr ħadd ma jkun jaf x'inhu jiġri u ma jiġrix.

Għalhekk, għalkemm dawn l-għaqdiet mhumiex obbligati li jirreġistraw mal-Kummissarju, aħna qegħdin naraw li xorta huma obbligati sabiex jinnotifikaw lill-Kummissarju bl-operat tagħhom.

Dan se jsir sabiex nassiguraw li ma jkunx hemm loopholes li jagħtu lok għal xi individwi b'intenzjonijiet li mhumiex sani u ġenwini li jabbużaw minn din is-sistema.

Sur President, ħarisna ukoll lejn għaqdiet li jkollhom skop politiku.

Hawnhekk irrid ngħid li qegħdin nagħmluha ċara li għaqdiet li b'xi mod jew ieħor jieħdu finanzjament mill-partiti politiċi se jiġu regolati fl-aġir tagħhom proprju minn leġiżlazzjoni li tirregola l-istess partiti politiċi.

Ngħid ukoll li qegħdin inħarsu lejn għaqdiet reliġjużi li se jkunu regolati mil-liġi Kanonika.

Hawnhekk irrid nerġa' nagħmel referenza għall-importanza ta' emenda li proprju rajna li hija neċessarja fl-aħħar xhur.

Aktar qabel għedt li din il-liġi llum trid tirrifletti r-realtajiet ta' pajjiżna llum.

Fost l-oħrajn, għamilt referenza għal setturi bħal cryptocurrencies u l-blockchain.

Permezz ta' din il-liġi, qegħdin naraw ukoll li ż-żgħażagħ ta' 16-il sena jkunu jistgħu jwaqqfu għaqdiet tal-volontarjat.

Wara li bħala pajjiż illeġiżlajna biex iż-żgħażagħ jingħataw id-dritt tal-vot ta' 16-il sena, issa qegħdin naraw li jkunu kapaċi jibdew jieħdu sehem b'mod attiv fis-soċjetà tagħna anke billi jwaqqfu għaqda fis-settur tal-volontarjat.

Dan għaliex il-liġi eżistenti ma tagħtix din il-fakultà lil dawn iż-żgħażagħ ta' 16-il sena.

Forsi dan huwa nuqqas tagħna l-klassi politika.

Qed ngħid dan, għax fuq naħa kellek il-politiku li dejjem jgħid kemm huma importanti ż-żgħażagħ u kemm huwa importanti li ż-żgħażagħ jieħdu sehem attiv fis-soċjetà tagħna, u min-naħa l-oħra għandna leġiżlazzjoni li sal-lum ma tagħtix id-dritt lil dawn iż-żgħażagħ sabiex jieħdu sehem b'mod attiv.

Nista' nassigura lil kulħadd li l-enerġija taż-żgħażagħ hija ferm importanti u utli fis-settur tal-volontarjat, għax jekk ma jkollokx l-enerġija fis-settur tal-volontarjat, dan is-settur ma jiffunzjonax.

Għalhekk qegħdin naraw li ż-żgħażagħ tagħna jkollhom din l-opportunità li jkunu jistgħu jattwaw il-bidla li jixtiequ jaraw fis-soċjetà anke permezz tas-sehem tagħhom f'dawn l-għaqdiet volontarji.

Ngħid ukoll li hemm emendi maħsuba proprju sabiex iħarsu lejn il-kontijiet annwali tas-settur tal-volontarjat.

Ovvjament se jkollok għaqdiet tal-volontarjat li huma ta' daqs differenti minn xulxin, u għalhekk qegħdin nitkellmu fuq tliet kategoriji ta' għaqdiet abbażi tal-flus li jdaħħlu, li se jkollhom obbligi differenti.

Importanti li ndaħħlu l-konċett ta' trasparenza, fejn min jagħti flus lill-għaqdiet tal-volontarjat ikollu d-dritt li jkun jaf kif qegħdin jintnefqu dawn il-flus.

Irridu nevitaw sitwazzjoni fejn ikollok għaqda tal-volontarjat li tassorbi fondi minn benefatturi u dawn il-fondi ma jmorrux għall-għan li jkunu ngħataw għalih.

Għalina din is-sitwazzjoni mhijiex tollerabbli!

Għalhekk se naraw li dan is-settur ikun protett minn min irid jagħmel dan it-tip ta' qligħ illeċitu.

Hemm bżonn li ndaħħlu mentalità u kultura li min hu involut fis-settur tal-volontarjat qiegħed hemm biex jagħti u mhux biex jieħu.

Fl-istess ħin qegħdin ngħinu lil dan is-settur jikber.

Fil-fatt diġà għamilna konsultazzjoni pubblika, fejn kien hemm is-sehem dirett tal-istakeholders kollha.

Fl-istess ħin se naraw li nagħtu aktar libertà lil dan is-settur.

Jiġifieri, waqt li qegħdin ndaħħlu numru ta' regolamenti, fl-istess nifs, qegħdin ngħidu li se nagħtu aktar libertà.

Sal-lum il-ġurnata l-politiku jappunta hu l-membri tal-kunsill tal-volontarjat, kif se nkun qiegħed nispjega.

Is-settur tal-volontarjat jibgħat n-nomini lill-Ministru responsabbli minn dan is-settur u mbagħad jekk ikun hemm aktar min-numru rikjest, ikun il-politiku responsabbli li jiddeċiedi min għandhom ikunu l-membri fil-kunsill responsabbli mill-volontarjat.

Aħna qegħdin naraw proprju li bl-emendi l-ġodda, is-setgħa u l-poter tal-politiku tonqos.

Dan se jsir billi l-politiku jappunta ħames membri f'dan is-settur filwaqt li s-sitt membri l-oħra jiġu appuntati b'mod dirett mis-settur tal-volontarjat.

B'hekk qegħdin nibagħtu messaġġ ċar li aħna nemmnu fid-demokrazija billi qegħdin nagħtu s-saħħa neċessarja lis-settur tal-volontarjat sabiex hu stess, b'mod awtonomu, jeleġġi l-membri li jirrappreżentawh fil-kunsill tagħhom.

Ovvjament, is-sitt membri jridu jkunu ġejjin minn oqsma varji, fosthom mis-settur soċjali, komunitarju, tas-saħħa, id-diżabilità, l-ambjent, il-ħarsien tal-annimali, l-edukazzjoni, iż-żgħażagħ, l-isports, l-arti, il-kultura u anke x-xogħol li jsir fil-gżira Għawdxija.

Qed naraw ukoll li b'dawn l-emendi nieħdu azzjoni dwar dak li huwa meqjus bħala interess privat.

Sfortunatament kellna sitwazzjoni fejn persuna li qiegħed jaħdem jew imexxi għaqda volontarja jkollu interess privat, anke jekk forsi ma jkunx qed jagħmel dan b'intenzjoni.

Għalhekk, qed indaħħlu prinċipji dwar ishma u interessi marbuta f'dan is-settur.

Għal dan il-għan, qed naraw li jkollna regoli stabbiliti sabiex jiġi żgurat li ma jkunx hemm dan it-tip ta' konflitt ta' interess u ma jkunx hemm użu ta' dan is-settur għall-fini ta' evażjoni tat-taxxa, bħal meta, pereżempju, ikollok dħul li huwa taxxabbli u jiġi dikjarat bħala dħul li mhuwiex taxxabbli.

Aħna qegħdin naraw li jkollna regolamenti ċari li ma jagħtux lok għall-ebda interpretazzjoni.

Nirringrazzja lil dawk kollha li ħadmu fuq din il-liġi u daħħlu definizzjoni importanti ħafna.

Sur President, inti persuna legali u allura żgur li tagħraf l-importanza tad-definizzjoni ta' dak li huwa skop leġittimu.

Qegħdin inħarsu wkoll lejn id-definizzjoni ta' benefiċċju pubbliku.

Pereżempju: Għalfejn qed topera l-għaqda?

X'inhu l-benefiċċju li se tieħu s-soċjetà?

X'inhu l-benefiċċju li se jieħu l-poplu Malti?

Irridu naraw li dan il-benefiċċju pubbliku jkun konformi mar-regolamenti.

Hawn, il-Kummissarju se jkollu biċċa xogħol importanti u iebsa, għax se jkollu jieħu deċiżjonijiet li mhux dejjem se jkunu faċli.

Irrid nerġa' nagħmel referenza għall-poteri li se jkollu l-Kummissarju.

Fil-fatt, fil-ftit xhur minn meta ġie maħtur il-Kummissarju diġà sab għaqdiet li kienu qed iwasslu 5% biss tal-flus li jkunu qegħdin jiġbru għall-iskop leġittimu.

Din hija sitwazzjoni tal-mistħija u inaċċettabli!

Qed ngħid li għaqda volontarja tiġbor flus taħt il-kappa ta' skop nobbli, però mbagħad, fil-verità, jaslu 5% biss tal-flus għand is-sors li kellu jibbenefika minn dawn il-flus.

Għalhekk, permezz ta' dawn l-emendi, qegħdin indaħħlu l-konċett li wieħed għandu jirreġistra b'mod mandatorju, konċetti li jħarsu lejn ir-regolamenti tal-Moneyval u numru ta' regolamenti li jagħtu struttura aktar serja.

Nikkonkludi billi ngħid li għall-finijiet ta' trasparenza se nkunu qegħdin indaħħlu definizzjonijiet f'dak li għandu x'jaqsam ma' kondizzjonijiet u livelli tas-suq.

X'irrid ngħid b'dan?

Illum il-ġurnata għandek għaqdiet volontarji li jħallsu lil min jagħmlilhom xi xogħol jew ieħor.

Aħna se nagħtu linji gwida lil dawn l-għaqdiet biex jgħinuhom f'dan ir-rigward.

Sur President, hemm numru ta' punti oħrajn li ninsab ħerqan li niddiskutuhom fl-Istadju ta' Kumitat.

Persważ li ż-żewġ naħat tal-Kamra flimkien se nkomplu naħdmu biex insaħħu dan is-settur tal-volontarjat.

Nirringrazzjak.

L-ISPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

IVAN BARTOLO: Sur President, ippermettili nawgura lil Dr Abela Medici għall-ħatra tiegħu bħala Kummissarju tal-Għaqdiet tal-Volontarjat.

Naħseb li kif kien espert ewlieni fil-qasam tal-forensika, se jkun qed jaqdi dan ir-rwol ġdid tiegħu bl-aħjar mod possibbli.

Naqbel mija fil-mija ma' dak li għadu kif qal is-Segretarju Parlamentari Clifton Grima, fejn waħda mill-affarijiet li laqtitni hija kemm hu importanti li nwasslu l-messaġġ li l-għaqdiet volontarji qegħdin hemm biex jagħtu u mhux biex jieħdu.

Naħseb li aktar ma nippromwovu din il-valur, aktar inkunu saqajna mal-art f'dan ir-rigward.

Nixtieq inwassal messaġġ biex nuri li l-għaqdiet volontarji u l-NGOs għandhom post speċjali fil-ħajja ta' tant nies.

Kif qal tajjeb is-Segretarju Parlamentari Clifton Grima, ħafna drabi l-volontarjat ikun bħal novizz li jwasslek għal xi ħaġa oħra.

Fil-fatt, ħafna mexxejja u diretturi, anke f'pajjiżna, bdew il-ħidma tagħhom f'għaqdiet volontarji.

Din hija xi ħaġa ta' min japprezzaha.

F'mumenti fejn il-bniedem ikun qed jaħdem fil-volontarjat, il-bniedem jikber u jsir bniedem sħiħ.

Jien kont involut fil-volontarjat u nista' ngħid li dan kien perjodu sabiħ f'ħajti fejn tgħallimt ħafna.

Kif qal is-Segretarju Parlamentari, titgħallem ħafna meta tkun għotja għal ħaddieħor permezz tal-volontarjat.

Jien inħossni kburi li qattajt iż-żgħożija tiegħi fil-volontarjat.

L-NGOs jafu l-validità tagħhom mhux miċ-ċirkostanzi fiż-żmenijiet imma mir-rwol utli tagħhom fid-diversi aspetti u oqsma tal-ħajja.

Naf ħafna persuni li fil-ħajja ma kellhom l-ebda skop u sabu ħafna sodisfazzjon fil-ħidma tagħhom f'għaqda volontarja.

Ħafna drabi, filli jkollok ħajja qisha bir bla qiegħ u filli, permezz ta' NGO, isibu skop fil-ħajja li jwassalhom għall-affarijiet oħrajn.

Dan huwa l-kobor tal-għaqdiet volontarji, u għalhekk tajjeb li nkomplu nsostnuhom għall-ġid kollu li jsir fis-soċjetà.

Kull NGO tiġġustifika l-eżistenza tagħha, għax kull NGO hija differenti minn oħra.

Is-Segretarju Parlamentari semma, fost l-oħrajn, il-każini tal-baned, l-għaqdiet tal-isports u NGOs li jgħinu lin-nies vulnerabbli.

Kull NGO hija differenti minn oħra u ma nistgħux inħalltu l-NGOs flimkien.

Dan huwa wieħed mill-punti li nixtieq nagħmel f'dan id-diskors tiegħi.

Il-messaġġ tiegħi hu kemm huwa importanti li nsostnu l-għaqdiet tal-volontarjat.

Filwaqt li tajjeb li nitolbu għat-trasparenza totali fil-ħidma tagħhom, irridu nagħmlu distinzjoni ċara bejn NGOs żgħar li ma jdaħħlux ħafna flus u NGOs li jdaħħlu ammonti kbar ta' flus.

Meta qed ngħid NGO żgħira, jiġuni f'moħħi l-iscouts li meta jagħmlu xi festin, il-ġenituri tat-tfal jagħmlulhom il-panini.

Għalhekk, għadna ċerti emendi speċifiċi f'din il-liġi, li hija pjuttost twila għax tinkludi madwar 200 emenda, li tajjeb li dawn jiġu diskussi fid-dettall fl-Istadju ta' Kumitat għall-ġid tal-volontarjat u tas-soċjetà.

Tajjeb insemmu li diversi NGOs jagħmlu xogħol fis-skiet mingħajr ħafna daqq tat-trombi.

Però, maż-żmien, dak ix-xogħol jibda jidher għax aħna, wara kollox, ngħixu fuq gżira żgħira.

Min-naħa l-oħra, sfortunatament, hemm NGOs li jabbużaw u jċappsu l-ħidma tal-għaqdiet li jaħdmu għal għan nobbli.

Ma rridx ninftiehem ħażin, però tajjeb li pajjiżna jkompli jtejjeb fuq it-tajjeb li diġà hemm.

Kif nafu, ix-xemx ma telgħetx fuq pajjiżna f'sena partikolari!

Il-liġi tal-għaqdiet volontarji daħlet ħafna snin ilu, jidihirli fl-2007, fejn kien hemm pjan u diskussjoni fit-tul fil-Parlament, kif jistgħu jixhdu ħafna mill-Membri f'din il-Kamra li dakinhar kienu preżenti wkoll.

Irridu niddistingwu wkoll dak li hu essenzjali minn dak li huwa arbitrarju biex kull NGO tissaffa minn konċetti żbaljati, abbużivi u eżaġerati.

Ejja ma naqgħux fit-tentazzjoni li ninqdew b'xi NGOs jew nikkundannawhom.

Qed ngħid dan, għax kien hemm każijiet fejn minħabba diversi biżgħat, ġew meqruda.

Permezz ta' dawn l-emendi rridu ngħinu lill-għaqdiet tal-volontarjat jagħmlu l-aħjar użu minn dan il-mezz effettiv biex ikollhom riżultati pożittivi.

Dan l-effett jirrifletti wkoll fis-soċjetà tagħna, għax l-għaqdiet tal-volontajat huma role models, speċjalment fl-irħula żgħar b'popolazzjoni ta' 4,000 ruħ.

Dawn il-gruppi għandhom saħħa kbira li tħalli influwenza qawwija fil-komunità.

Għalhekk huwa ferm importanti li nkomplu nsaħħu lil dawn l-NGOs.

Kif semmejt fil-bidu, diversi persuni sabu l-għeruq tagħhom fl-aspett komunitarju għax forsi kienu nieqsa fil-familja tagħhom.

Bl-Ingliż ngħidu: everything happens for a reason.

Għalhekk, permezz ta' dawn l-għaqdiet, filwaqt li wieħed jgħin lil ħaddieħor, ikun qed jirċievi ħafna wkoll.

Meta aħna nagħmlu xi ġest tajjeb għal ħaddieħor, bħal xi għotja ta' karità, inħossu ferħ inspjegabbli.

Ma nixtieqx niżvija, imma tajjeb li nsemmi kemm inbnew relazzjonijiet sbieħ ta' ħbieb u anke ta' koppji f'dawn l-NGOs.

Minn jaf kemm għandna inqas solitudni għax, kif diġà għedt, filli bniedem ma jkollux skop fil-ħajja u filli jkollu skop għax iħoss li huwa parti minn grupp ta' nies li qegħdin jaħdmu għall-istess għan nobbli.

Kif għedt, hemm persuni li bdew b'ħidma fl-NGOs.

Wieħed japprezza li hemm differenza kbira minn meta tikber f'livell akkademiku li jgħin biex il-bniedem jissawwar u meta tikber f'livell umanitarju fejn tiġi f'kuntatt dirett mal-bżonnijiet tan-nies.

Kull grupp, sew sportiv, kulturali, tal-baned jew filantropiku, huwa ċċentrat wara skop.

Ħafna mill-attività fl-irħula tagħna, kemm fuq livell uman u komunitarju, iddur ma' xogħol volontarju.

Sur President, inti ġej mill-istess raħal tiegħi, fejn l-ammont ta' volontarjtat huwa inspjegabbli.

Permezz ta' ħafna xogħol, tibda tara kemm dawn l-għaqdiet volontarji jemmnu mhux biss fihom infushom imma anke fl-għan tal-komunità.

Wara kollox, il-festi li niċċelebraw fl-ibliet u l-irħula Maltin huwa t-totem tagħna li jgħaqqadna bħala belt jew raħal.

L-NGOs huma fattur determinanti għal soċjetà aktar sabiħa, ħanina, twajba u solidali għax ikun hemm ċertu sense of belonging.

Qed nieħu gost li hawn membri tal-uffiċċju tal-volontarjat fostna, inkluż Dr Abela Medici.

Issemmew ċerti abbużi li tisma' bihom anke jekk titkellem mas-sindku jew mal-membri ta' kunsill.

Naħseb li aħna kollha għaddejna minn esperjenzi simili.

Ovvjament, meta jkun hem l-abbużi, l-għaqda stess tibda tiddeterjora.

Għalhekk, permezz ta' dawn l-emendi rridu nassiguraw li l-ebda għaqda ma tisfuma fix-xejn minħabba tali abbużi li meta nisimgħuhom idarrsuna u jinkwetawna.

NGOs u għaqdiet b'għan speċifiku tajjeb dejjem ifittxu forma ta' espressjoni.

Fil-fatt, meta tfittex fuq dawn l-għaqdiet, issib li ħafna drabi jkollhom storja twila ta' suċċess.

Xi kultant issib ukoll stejjer ta' diversi individwi li ħadmu fis-skiet u l-ħidma tagħhom ħarġet fil-beraħ wara ħafna żmien.

Dan huwa s-sabiħ tal-NGOs!

Għalhekk aħna nieħdu gost meta nisimgħu stejjer pożittivi.

Min-naħa l-oħra tinħasad meta tara għaqda partikolari li filli tkun fil-quċċata u filli tispiċċa fix-xejn minħabba l-abbuż.

Fuq livell umanitarju, nafu bi gruppi li kienu ta' għajnuna biex persuni jesperjenzaw il-ferħ, itaffu n-niket u tikber it-tama biex jiġu evitati ċerti biżgħat fil-komunitajiet tagħna.

Bis-saħħa ta' tant għaqdiet volontarji ibbenefikaw tant nies, inqatgħu ħafna xewqat, intlaħqu aspirazzjonijiet, ġew megħjuna nies u ġew evitati diżillużjonijiet tal-ħajja.

Qed insemmi t-tajjeb ta' dawn l-għaqdiet, għax nemmen li rridu napprezzaw ħafna aktar il-ħidma tagħhom.

Kif għedt, meta qed tagħti, qed tirċievi ħafna wkoll.

Il-bniedem, min-natura tiegħu, jieħu gost jirċievi l-grazzi u anke l-prosit, u għaldaqstant ikun tajjeb li napprezzaw il-ħidma li tkun qed issir.

Tajjeb li nwasslu l-messaġġ li dawn l-emendi mhux qegħdin hemm biex niddubitaw minn dawn l-għaqdiet, imma biex kollox jaqa' f'postu u jimxi bl-aħjar mod.

Inkunu qegħdin niżbaljaw meta ngħidu li dawn l-emendi qegħdin hemm biex nissikkaw lil dawn l-għaqdiet.

Dalgħodu stess, avviċinani xi ħadd li qalli: Magħna se jaqbdu?

Hawn tant korruzzjoni fil-pajjiż, maż-żgħar se jaqbdu?

Dan mhuwiex il-każ!

Jien għedtlu li dawn l-għaqdiet għandhom l-apprezzament ta' din il-Kamra u stedintu jsegwi din id-diskussjoni.

Din il-liġi hija twila, b'200 emenda, li forsi f'xi waqtiet ma tifhimhiex jew tidher ikkomplikata, però tajjeb li wieħed isegwi mill-viċin biex jara dak li se jiġi emendat, speċjalmet jekk int membru f'xi għaqda, bħal president, segretarju, kordinatur jew membru.

Tajjeb li l-membri jkunu intiżi fit-tibdiliet u tajjeb li jaraw il-valuri intrinsiċi ta' kull grupp differenti.

Kif semmejt, pereżempju, l-iscouts hija fondazzjoni li għandha surplus u bilanċ ta' €700,000.

Il-parti l-kbira tal-NGOs jitqiesu bħala mezz vitali għall-formazzjoni sħiħa u awtentika tas-soċjetà ċivili.

Din hija xi ħaġa ferm importanti, għax biex inkun bniedem ċivilizzat, irrid inkun bniedem bi prinċipji b'saħħithom, bħal li nkun għotja għal ħaddieħor.

Dan huwa valur li s-soċjetà tagħna qed twasslu permezz tal-Parlament Malti, liema valur tajjeb li nibqgħu nisħqu fuqu.

Għalhekk naqbel ma' dawn l-emendi fil-liġi.

Aktar milli nqisu dawn l-emendi abbużivi jew forsi ta' tfixkil, għandna nħarsu lejhom bħala tisħiħ tal-valuri u prinċipji.

Forsi l-liġi tista' tpinġi lil dawn l-NGOs bħala theddida, li qishom bħal dawk il-ħallelin li daħlu minn tieqa żgħira ta' wara tad-dar biex joħorġu mit-tieqa l-mejda li jieklu fuqha!

Forsi qed nitkellem b'mod filosofiku, imma nittama li qed ninftiehem fil-messaġġ li rrid inwassal.

Jien ma naħsibx li dan huwa l-każ.

Għalhekk, minflok nibżgħu mill-perikli ta' min jista' jabbuża, għandna niffokaw fuq kif nistgħu ngħinu lil dawn l-għaqdiet volontarji.

Nemmen li dawn l-emendi se jgħinuhom ikattru l-ġid li diġà qed jagħmlu fis-soċjetà tagħna.

Ejja nibbilanċjaw bis-serjetà l-awtorità ċentralizzata żżejjed!

Ejja nibbilanċjaw bis-serjetà l-burokrazija, xi kultant eċċessiva, u l-kontroll riġidu, kważi ġerarkiku!

Naħseb li dawn huma punti li ta' min jiddiskuti aktar fuqhom fi Stadju ta' Kumitat biex ikollna liġi aktar soda u perfetta.

Meta xi persuni midħla ta' dawn l-NGOs forsi qed jarawna ngħaġġlu biex ngħaddu dawn l-emendi, jista' jkun li jitħassbu.

Fil-fatt, sa dalgħodu stess, irċevejt telefonata minn għaqda partikolari f'dan ir-rigward.

Psikoloġikament, aħna nafu li min jaħseb ħażin f'persuna, għax aħna bnedmin, il-persuna tista' titħawwad, titkisser u tgħaddi minn trawma.

Għalhekk, jekk ma nispjegawx fid-dettal u b'mod ċar x'qed nilleġiżlaw, faċilment ikollna għaqdiet li jitħawdu.

Din ġrat diġà meta Gvern Nazzjonalista daħħal il-liġi tal-volontarjat fl-2007.

Dakinhar, kien hemm ħafna għaqdiet li bdew jgħidu li mhux qed jiġu fdati.

Ovvjament, dan ma kienx il-każ.

Mhux sew li ndaħħlu l-idea li f'Malta kulħadd hu korrott u ħażin.

Dan l-aħħar kellna anke l-Ministru għall-Finanzi Edward Scicluna li stqarr li meta kien barra minn Malta u ħa taxi fl-Amerika t'Isfel, sab min jistaqsih dwar il-korruzzjoni u s-saltna tad-dritt f'Malta.

L-appell tiegħi dwar din il-liġi huwa sabiex nadottaw attitudni aktar minn sempliċement tolleranti, imma attitudni ta' inkoraġġiment, appoġġ u inizjattivi bil-għan li dawn l-għaqdiet volontarji jkomplu jikbru u jimirħu fil-ħidma tagħhom.

Il-membri ta' dawn l-għaqdiet għandhom ikunu intiżi mat-tibdiliet li qed indaħħlu permezz ta' dawn l-emendi ħalli jħossuhom aktar parteċipanti milli spettaturi.

Il-parteċipanti għandhom ikunu involuti f'dawn l-NGOs u għandhom iħossuhom parti mill-uffiċċju tal-Kummissarju tal-Volontarjat Dr Abela Medici.

Sfortunatament, għandna ħabta li ftit li xejn ikollna komunikazzjoni personali mal-protagonisti.

Ejja nsibu triqat u mezzi biex inħallu frott li jibqa' u biex l-għan aħħari ta' dawn l-emendi jintlaħaq.

Naħseb li għandna nagħmlu dan bil-għaqal u għax inħossu l-ħtieġa ta' dawn l-emendi.

Ejja ma nbiddlux il-liġi sempliċement biex inkunu konformi mar-regoli Ewropej, bħalma ġara fil-liġi tas-saħħa u s-sigurtà li kienet tittratta n-nuclear pollution.

Għandi nifhem li m'aħniex fuq l-istess livell!

Nerġa' ngħid ejja nżommu f'moħħna li mill-NGOs ħarġu role models u familji tajbin, b'valuri u prinċipji li kieku ma ngħożżuhomx, kieku Malta hija ġungla!

Il-fatt li niskopru l-ostakli li jistgħu jfixkluna hija ħaġa tajba.

Ejja naħdmu fuq dawn l-ostakli bis-serjetà biex l-affarijiet isiru kif suppost.

Jekk ma nagħmlux hekk, jista' jkollna effett negattiv u drammatiku fil-ħajja ta' ħafna persuni li huma parti minn dawn l-għaqdiet.

Fl-istess ħin, il-membri intiżi fit-tibdiliet jeħtieġ li jagħmlu evalwazzjoni ta' x'wettqu dawn l-NGOs fil-passat tagħhom.

Minn din l-evalwazzjoni joħroġ ġudizzju ċar iswed fuq l-abjad tat-tajjeb li sar u anke tal-abbużi.

Irridu nkunu realistiċi u nammettu b'onestà li mhux sew li naqtgħu sentenza tal-mewt fuq grupp minħabba irresponsabbiltà ta' xi għaqda jew xi individwi.

Ejja nħarsu lejn l-istorja ta' bosta NGOs bħala opportunità eċċellenti, barka u teżor fis-soċjetà tagħna.

Ħafna drabi mhux sew li ninqdew biż-żgħir jew b'min qed jipprova jagħmel il-ġid u ma napprezzawx il-valur kbir li ħallew u għadhom qed iħallu dawn l-għaqdiet tul iż-żmien u għaż-żmien li ġej.

Kull NGO hija realtà dinamika, mhijiex statika u għax hi organika, trid tevolvi maż-żmien.

Sur President, nagħlaq b'kelma żgħira lil kull min huwa b'xi mod involut f'dawn il-gruppi u għaqdiet filantropiċi.

Fil-ħajja tagħna ngħaddu minn ħafna mumenti fejn nitwieldu, nikbru, niżviluppaw u nimmaturaw.

Matul ħajjietna rridu ngħaddu minn taħbit, tensjonijiet u diffikultajiet.

Nittama li f'dan il-mument, meta diversi għaqdiet qegħdin jitkellmu u jistaqsu ħafna mistoqsijiet dwar dawn l-emendi, ikollna liġi effikaċi li tkompli ttejjeb fuq it-tajjeb li diġà hemm biex dawn l-għaqdiet ikomplu jagħmlu l-ġid u nwasslu s-sewwa magħruf.

Nirringrazzjak.

L-ISPEAKER: Grazzi.

HELENA DALLI: Sur President, nibda billi nifraħ lill-Kummissarju għall-Għaqdiet Volontarji l-ġdid, Dr Abela Medici u nawguralu ħafna xogħol f'dan is-settur tant importanti.

Jekk dan is-settur ma jkunx b'saħħtu, ħafna mix-xogħol li jsir f'dan il-pajjiż ma jitwettaqx!

Għalhekk, nemmen li rridu nkomplu nagħtu s-sostenn kollu possibbli lil dan il-qasam.

Il-liġi li għaddiet fil-Parlament sabiex tirregola l-għaqdiet volontarji daħlet fis-seħħ f'Diċembru tal-2007 u bdiet titħaddem fl-2008.

Dakinhar il-liġi kienet indirizzat vojt li kien ilu jinħass f'dan il-pajjiż.

Però, bħal kull liġi, nagħrfu kemm liġi tkun effettiva hekk kif tibda titħaddem.

Fil-fatt, ftit snin wara li din il-liġi daħlet fis-seħħ, kien beda jidher li kien hemm xi aspetti li setgħu jagħtu lok għal abbuż.

Dan għaliex kien hemm definizzjonijiet wesgħin ta' x'kellu jkollha organizzazzjoni biex tikkwalifika li tkun reġistrata bħala għaqda volontarja, liema sitwazzjoni setgħet tagħti lok għal abbuż.

Kien hemm ukoll problema li ħarġet mill-ewwel fil-konfront tal-Knisja li għal ħafna raġunijiet m'aċċettatx li l-organizzazzjonijiet li jaqgħu taħtha jikkonformaw ma' din il-liġi.

Hawnhekk, irrid nagħmel punt fir-rigward ta' dak li qal l-Onor.

Hermann Schiavone meta staqsa għalfejn ma daħħalniex dawn l-emendi fil-leġiżlatura preċedenti.

Meta jien ġejt appuntata Ministru sibt sitwazzjoni fejn il-Gvern Nazzjonalista ta' qabel l-2013 kien diġà qabbad lill-avukati Ganado biex jipproponu l-emendi għal din il-liġi li, kif semmejt, bdiet tiġi wżata fl-2008.

Dan għaliex kienu diġà indunaw li hemm dawn id-deficits f'din il-liġi.

Dakinhar, l-eks Kummissarju Kenneth Wain flimkien ma' Ganado & Associates kienu qegħdin jaħdmu fuq dawn l-emendi voluminużi.

Irrid ngħid li kien hemm ħafna xogħol li ried isir bil-mod biex isir kif suppost.

Issa hawn irrid nirrimarka li filwaqt li l-Onor.

Hermann Schiavone qalilna li domna biex ressaqna dawn l-emendi, l-Onor.

Ivan Bartolo qal li qegħdin ngħaġġlu.

Naħseb li l-Oppożizzjoni trid tiddeċiedi jekk domniex jew jekk hux qegħdin ngħaġġlu!

Jien ngħid li għamilna l-affarijiet kif suppost!

Hawnhekk qed nara lis-Sur Pace Parascandolo li rrid nirringrazzjah għax-xogħol kbir li għamel.

Fost l-oħrajn, ftaħna hubs għall-għaqdiet tal-volontarjat.

Konna nafu li l-ikbar problema li jkollhom dawn l-għaqdiet huwa post fejn jiltaqgħu.

Ħafna mill-għaqdiet kienu jiġu għandi u jistaqsuni jekk nistax insibilhom post fejn jiltaqgħu.

Ovvjament, ma tistax tagħti postijiet lil kulħadd u għalhekk konna ħriġna b'din l-idea tas-Sur Pace Parascandolo li nagħmlu hubs, bl-ewwel wieħed ikun fil-Belt Valletta u mbagħad fir-Rabat, liema proġett għadu għaddej.

Dan kollu juri li ma qgħadniex ngħidu li l-ewwel ħalli nlestu l-emendi fil-liġi u mbagħad nibdew naħdmu fuq l-affarijiet li għandhom bżonn l-NGOs.

Rajna li ngħinuhom konkretament bl-għan li nsaħħu dan is-settur.

Apparti minn hekk, minħabba l-gidba tal-Oppożizzjoni fuq l-Egrant, li issa nistgħu ngħidu bil-fatti li din kienet gidba, morna għall-elezzjoni sena qabel.

Dan wassal biex dak ix-xogħol li kellna proġettat ma setax jitkompla, għaliex morna għall-elezzjoni sena qabel.

Ngħid ukoll li xi kultant huwa aktar faċli li tikteb liġi ġdida milli temenda liġi, speċjalment jekk tkun liġi voluminuża bħalma hi din il-liġi tal-volontarjat.

Kif qed naraw kien hemm ħafna elementi fir-rigward ta' dawn l-emendi.

Kif semmejt, kellna diversi taħdidiet mal-Knisja biex naslu għal dawn l-emendi li qegħdin nippreżentaw illum.

Fil-fehma tiegħi, la kaxkarna saqajna u lanqas għaġġilna, avolja ġejna akkużati bit-tnejn mill-Oppożizzjoni.

Naħseb li bħal ħafna mix-xogħol li nipprovaw nagħmlu, rajna li nagħmluh sew, anke billi nitkellmu ma' kulħadd permezz ta' konsultazzjoni pubblika.

Fl-amministrazzjoni preċedenti jien kont ukoll il-Ministru għad-Djalogu Soċjali, u għalija kien importanti ħafna li nisimgħu lil kulħadd.

Irrid inkompli nsemmi l-bidliet li għamilna f'din il-liġi.

Il-liġi li daħħlet fl-2007 ma kenitx tippermetti lill-Kummissarju, li huwa r-regolatur ta' dan is-settur, li jkollu s-saħħa eżekutiva sabiex jinvestiga u jieħu l-passi neċessarji dwar xi għaqda li ma kenitx qed titmexxa b'mod konformi mar-regoli stabbiliti.

Għal dan il-għan, dan il-Gvern mill-ewwel ra li jitkomplew it-taħditiet u ssir konsultazzjoni pubblika ħalli naraw kif nistgħu ntejbu u nagħmlu din il-liġi aktar effettiva.

Kif għedt, Gvern Nazzjonalista kien induna bid-deficits li kien hemm u kien beda jaħseb għall-emendi.

Aħna komplejna fuq dak ix-xogħol li kien sar.

Aspett importanti li kien indirizzat jirrigwarda l-fatt li r-reġistrazzjoni tal-għaqdiet volontarji mal-Kummissarju tkun mandatorja, bl-għan li niggarantixxu aktar trasparenza u kontabilità.

Il-Kummissarju ngħata poteri sħaħ biex mingħajr ebda xkiel ikun jista' jinvestiga u jieħu passi fil-konfront ta' għaqdiet li jkunu qegħdin joperaw b'mod irregolari.

Ħafna drabi, dawn l-għaqdiet ikunu jixtiequ jagħmlu x-xogħol u l-ġid, però aħna qegħdin neżiġu li jridu jkunu konformi mar-regolamenti.

Kien indirizzat ukoll it-tħassib dwar entitajiet li possibbilment kellhom interess privat.

Ġiet eliminata kompletament il-possibbiltà li entitajiet privati jirreġistraw bħala organizzazzjoni volontarja, u bi qbil mal-Knisja l-għaqdiet tal-Knisja jridu jiddeċiedu jekk jirreġistrawx mal-Kummissarju jew ikunux regolati mil-liġijiet kanoniċi.

B'hekk se jitwaqqaf il-bżonn tal-applikazzjoni indiskriminata ta' eċċezzjonijiet.

Ħafna drabi jien kien ikolli niffirma dawn l-eċċezzjonijiet, imma issa dan kollu se jispiċċa.

Sabiex jissaħħaħ il-proċess demokratiku, il-Kunsill issa se jkun magħmul b'mod differenti.

Fejn qabel kien hemm 11-il membru li kienu kollha appuntati mill-Ministru responsabbli, issa se jkun hemm ħames membri li huma nominati mill-Ministru u sitt membri eletti direttament mis-settur sabiex jirrappreżentaw aspetti varji tas-settur.

Se jkun hemm ukoll membru minnhom bħala rappreżentant f'Għawdex.

Dawn l-emendi fil-liġi għandhom jiggarantixxu aktar trasparenza u kontabilità, kemm fl-użu ta' fondi pubbliċi kif ukoll f'fondi miġbura mill-pubbliku.

L-emendi għandhom isaħħu wkoll l-operat kemm tal-Kummissarju tal-Volontarjat kif ukoll tal-Kunsill Malti għas-Settur tal-Volontarjat, filwaqt li jsostnu l-istess settur fl-operat tiegħu.

Sur President, irrid nieħu l-opportunità biex nirringrazzja lil dawk il-ħafna ċittadini Maltin li jagħtu sehemhom fil-qasam tal-volontarjat.

Nirringrazzja lill-Kummissarju u l-istaff tiegħu u, kif diġà semmejt, nirringrazzja lis-Sur Pace Parascandolo u t-team tiegħu għax-xogħol kbir li jagħmlu f'dan il-qasam.

Nirringrazzjak.

L-ISPEAKER: Grazzi.

JUSTYNE CARUANA: Sur Presdient, jien ukoll ningħaqad ma' sħabi biex nifraħ lil Dr Abela Medici għall-ħatra tiegħu bħala Kummissarju tal-Għaqdiet Volontarji.

Ċertament li kull darba li f'dan il-Parlament nitkellmu dwar is-settur volontarju, ikun mod ta' kif aħna ngħaddu l-apprezzament tagħna għal din il-ħidma li għaddejja madwarna l-ħin kollu.

Il-ħidma fil-volontarjat hija riżorsa kbira f'pajjiżna, li permezz tagħha qed nilħqu setturi u persuni li ma nilħquhomx b'mezzi oħrajn.

Din il-ħidma tagħmel ġid lil min jagħmilha daqs kemm tagħmel lill-benefiċjarju.

Fuq kollox, din hija ħidma imprezzabbli, anke f'termini ekonomiċi, għaliex tkun taf kemm tiswa l-ħidma volontarja meta inti tiġi biex tħallas għaliha.

Fuq kollox, nemmen li l-volontarjat huwa pilastru sod tal-karattru u l-valuri tagħna.

Għalhekk, dan is-settur għandu jiġi rikonoxxut, inkoraġġut u sostnut.

Dan huwa proprju dak li qed nagħmlu bħala Ministeru għal Għawdex, flimkien mal-Kummissarju tal-Għaqdiet Volontarji, il-Ministru Evarist Bartolo, is-Segretarju Parlamentari Clifton Grima u l-Ministru Helena Dalli, fejn ħdimna sew, speċjalment fis-settur soċjali.

Sur President, kif mistenni, jien se nitkellem mil-lenti ta' Għawdex.

Bi pjaċir ngħid u niftaħar li Għawdex huwa mbierek b'ħafna ħidma volontarja.

Tista' tgħid li fl-oqsma tal-kultura, sports, filantropija, reliġjon, edukazzjoni u tant oħrajn, insibu volontiera ta' kull età, speċjalment żgħażagħ, li kollha huma dedikatissimi biex jagħtu sehemhom u jaraw kif jgħinu b'mod pożittiv, speċjalment anke fl-andament ta' Għawdex.

Ċertament, hija xi ħaġa pożittiva ħafna li issa qed naraw li fil-Kunsill se jkun hemm membru minn Għawdex.

Irrid infakkar li waħda mill-ewwel inizjattivi li ħdimt fuqhom meta nħtart Ministru għal Għawdex kienet appuntu l-iskema ta' għajnuna finanzjarja għall-għaqdiet volontarji.

Dan sar wara li l-Kummissarju preċedenti kien ikkritika b'mod aħrax ħafna l-mod ta' kif il-line item fil-baġit tal-Ministeru għal Għawdex kien qed jiġi allokat.

Kien għalhekk li konna nedejna skema ġdida li kienet trasparenti u ekwa, fejn ikun hemm sejħa għall-NGOs sabiex jissottomettu l-proġetti tagħhom li jkunu studjati u mmirati biex jgħinu xi aspett jew ieħor fil-ħajja tal-komunità Għawdxija.

L-applikazzjonijiet imbagħad jiġu evalwati flimkien ma' membri maħtura mill-Kunsill Malti għas-settur tal-volontarjat biex nassiguraw li jkun hemm trasparenza sħiħa.

Irrid ngħid li jsiru wkoll sessjonijiet ta' taħriġ biex l-għaqdiet tagħna jkunu jafu x'għandhom jagħmlu u kif japplikaw.

Fil-fatt, jekk nagħtu ħarsa lejn l-ewwel żewġ edizzjonijiet tal-NGO Scheme, insibu li għall-ewwel edizzjoni tal-2017 kienu applikaw 38 NGO u kien hemm success rate ta' 42%.

Għall-iskema tal-NGO tal-2018 applikaw 36 NGO u kien hemm success rate ta' 53%.

Ovvjament, peress li din l-iskema hija fil-bidu tagħha, kienet ukoll learning curve għalina.

Fil-fatt għamilna evalwazzjoni tas-success rates anke biex intejbu din ir-rata.

Fil-fatt, issa se toħroġ skema oħra u se ssir distinzjoni bejn is-setturi varji, fosthom dak soċjali, ambjentali u kulturali.

Dan ifisser li l-NGOs differenti se jkunu qed jiġu evalwati skont il-kategorija tagħhom.

Dan se jsir anke minħabba l-fatt u l-argument li kien qed jagħmel il-Ministru Bartolo, li mhux kull għaqda hija bħall-oħra.

Fl-opinjoni tagħna, dan il-mod se jkun qed jiggarantixxi proċess aktar ġust u miftuħ, u biex nagħtu ċans lil aktar għaqdiet biex intejbu s-success rate.

Il-fondi huma aċċessibbli u aktar ma jsir ġid minn dawn il-fondi aktar niggwadanjaw bħala soċjetà.

Din is-sena, għall-ewwel darba, ħriġna skema għall-qasam tal-isports li bbenefikaw minnha tliet għaqdiet sportivi.

Fil-fatt se nkunu qegħdin naħdmu aktar biex ninkoraġġixxu aktar għaqdiet li jipparteċipaw.

Irrid ngħid li l-frott ta' din l-iskema jkompli juri kemm kienet skema bżonjuża u ġustifikata, mhux biss għax kien hemm għaqdiet li fehmu kemm huwa aħjar li jirranġaw l-istruttura tagħhom u jkunu reġistrati biex ikunu jistgħu jikwalifikaw għall-iskema, imma wkoll għaliex il-proġetti ta' dawk li kkwalifikaw ġew abbinati ma' inizjattivi ikbar li qed jieħu l-Ministeru f'diversi oqsma, fosthom il-kultura u l-ħarsien ambjentali.

Dan ifisser li minbarra li għiniehom u qed inkomplu ngħinuhom iressqu u jwettqu l-proġetti tagħhom, qed nagħtu wkoll spazju biex jesponu dak li kapaċi jagħmlu billi nagħtuhom rwol f'festivals tematiċi f'attivitajiet popolari.

Dan fisser li pprovdejna pjattaforma u vetrina għat-talenti varji.

L-NGOs tant qed jagħtu kontribut siewi u validu, speċjalment fejn jidħol il-prodott turistiku, li proprju l-ġimgħa li għaddiet, fl-okkażjoni tal-Jum Dinji dwar it-Turiżmu, l-Assoċjazzjoni Għawdxija dwar it-Turiżmu tellgħet konferenza ta' ġurnata bit-tema: Optimising Synergies within the Tourism and Volunteering Sectors.

Dan kollu juri kif dawn iż-żewġ setturi jistgħu jikkontribwixxu sostanzjalment b'mod reċiproku, anke fejn jidħol il-prodott turistiku Għawdxi u l-mod ta' kif qed nirreklamaw lil Għawdex bħala destinazzjoni turistika distinta.

Fil-fatt, matul dan is-sajf tellajna diversi attivitajiet mal-NGOs li kienu ta' suċċess.

Proprju mil-lum,1 ta' Ottubru 2018, beda l-opera month, li huwa festival li qed isir għall-ewwel darba, fejn iż-żewġ opri li jittellgħu fuq medda ta' ftit jiem issa kibru u ħarġu mir-Rabat.

Tajjeb ngħid li involvejna diversi NGOs u għandna xahar sħiħ ta' attivitajiet.

Bil-permess tal-Kamra, se nkun qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-programm ambizzjuż li rnexxielna nfasslu flimkien mal-għaqdiet tagħna.

Dan ix-xogħol huwa tribut lil dawn l-għaqdiet volontarji kollha li ħadmu b'mod impenjattiv.

L-opera f'Għawdex hija simbolu per eccellenza ta' x'kapaċi nagħmlu bil-volontarjat.

Meta naraw x'jinvolvu dawn it-tip ta' attivitajiet, nagħrfu li kieku ma jkunx għall-ħidma volontarja, kieku dawn l-affarijiet ma jsirux.

Irrid insemmi wkoll ix-xogħol li qed isir ma' Wirt Għawdex fejn jidħol ir-restawr ta' siti storiċi, ma' Wirt Artna u ma' tant għaqdiet oħrajn fejn jidħol il-ħarsien tal-annimali u l-ħarsien tal-ambjent.

Apparti l-appoġġ finanzjarju lill-għaqdiet individwali, il-Ministeru għal Għawdex jipprovdi faċilitajiet fejn dawn l-għaqdiet ikunu jistgħu jiltaqgħu u joperaw.

Fil-fatt għandna ċentri li huma disponibbli għall-għaqdiet kollha, liema ċentri jservu bħala post fejn l-għaqdiet ikunu jistgħu jiddiskutu, jagħmlu laqgħat ma' terzi u anke jibbenefikaw minn assistenza amminstrattiva.

Qed naħdmu wkoll bis-sħiħ mal-għaqdiet soċjali, fosthom ma' Fondazzjoni Kenn u Tama, ma' Fondazzjoni Arka, mal-Fondazzjoni Oasi, Dar Ġużeppa Debono u l-Gozo Mental Health Association.

Dan qed isir bil-għan li nkomplu ntejbu t-tessut soċjali u ngħinu lil persuni vulnerabbli.

F'Għawdex, hemm ħtieġa ta' aktar outreach, għax għandna problemi soċjali mistura li rridu nindirizzaw flimkien mal-NGOs.

Illum il-ġurnata għandna l-mekkaniżmu tal-PSPs u rrid ngħid li permess ta' dan il-ftehim li l-Gvern qed jiffirma mal-NGOs, dawn għandhom is-serħan tal-moħħ ta' kuntratt fit-tul u allura jistgħu jinvestu aktar fir-riżors uman, anke biex ikollhom servizzi aktar b'saħħithom.

Għalhekk hija xi ħaġa tajba li l-Kummissarju jkollu l-għodod u r-riżorsi kollha meħtieġa biex naraw lil dan is-settur jikber, speċjalment fejn hemm il-PSPs, fejn hemm dawn il-kuntratti, biex nassiguraw li jkollna servizzi ta' kwalità minn nies professjonali.

Tajjeb naraw li dak li l-Gvern qed iħallas għalih, verament ikun qed jingħata lil min għandu bżonn.

Sur President, nagħlaq kif bdejt, billi nirringrazzja lil dawk kollha li taw u qed jagħtu l-kontribut tagħhom fil-qasam tal-volontarjat.

Jien dejjem kont napprezza bis-sħiħ din il-ħidma u qed napprezzaha aktar illum li qiegħda fil-rwol li għandi, anke jekk kont diġà nagħmel dan meta kont Segretarju Parlamentari responsabbli mill-anzjani u mill-persuni b'diżabilità, meta kont bdejt ħidma kontinwa mal-NGOs u llum mal-uffiċċju tal-Kummissarju għall-Għaqdiet Volontarji.

Bħalma dejjem kont hemm biex nagħti s-sostenn tiegħi ħalli pajjiżna jkompli jibbenefika minn dan il-ġid, se nkompli naħdem b'risq dan is-settur fejn qed jinħoloq ġid min-nies għan-nies!

Fl-aħħar nett, Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Fuljett li juri l-programm operistiku f'Għawdex għax-xahar ta' Ottubru, 2018.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

L-ISPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari Clifton Grima, jekk jogħġbu, jipproponi l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

CLIFTON GRIMA: Sur President, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tlieta 2 ta' Ottubru 2018, fl-4.00 p.m., b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Organizzazzjonijiet Volontarji – Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Armi – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar in-Negozji tal-Familja – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta (Emenda Nru 2) – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Swieq Finanzjarji – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Servizzi ta' Impjieg u Taħriġ – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Professjonijiet tat-Tagħlim u l-professjonijiet alleati – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Edukazzjoni – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jirregola l-Edukazzjoni – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali – Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Iżvilupp Sostenibbli – Tieni Qari.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili u l-Kodiċi Kriminali – Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi biex jemenda Diversi Liġijiet (Riforma dwar il-Pensjonijiet) - Kumitat Permanenti.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Is-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri.

SILVIO SCHEMBRI (Segretarju Parlamentari għas-Servizzi Finanzjarji, Ekonomija Diġitali u Innovazzjoni): Sur President, illum f'din l-ewwel seduta wara l-waqfien tas-sajf, kont beħsiebni nieħu l-Aġġornament biex nitkellem fuq il-ħidma tal-Gvern b'mod ġenerali, però wara li lbieraħ filgħaxija u dalgħodu rajt ċerti kummenti minn Membri Parlamentari Ewropej barranin fuq pajjiżna, għażilt li nitkellem speċifikament dwar dan.

Wara li smajt theddid għas-settur finanzjarju u għal bank partikolari, bħala Malti kif ukoll bħala Membru Parlamentari ta' din il-Kamra, ma stajtx ma nitkellimx fuq dak li ntqal.

Hawn qed nirreferi għall-kumment li għamel l-MEP Sven Giegold, li bażikament qed jgħid li ħa jaqbad jagħmel kampanja kontra l-bank HSBC sabiex ma jibqax jopera ġewwa Malta.

Dan għaliex, skont hu, hawn problemi kbar ta' ħasil ta' flus.

Fis-responsabbiltà tiegħi mis-settur finanzjarju f'Malta, nista' nitkellem fuq il-ħidma li għamel is-Segretarjat tiegħi fir-rigward tas-servizzi finanzjarji tul dawn l-aħħar sena u nofs kemm ili responsabbli minn dan il-qasam.

Wieħed jista' jara wkoll il-mod kif imxejna fuq kwestjonijiet ta' ħasil ta' flus.

Ejja ma ninsewx li dan l-istess MEP qed jagħmel parti minn missjoni suppost indipendenti tas-saltna tad-dritt, biex jaraw li jipproteġu s-saltna tad-dritt f'pajjiżna.

Rajnieh kemm-il darba jixgħel xemgħat u jitkellem fuq l-importanza tas-saltna tad-dritt!

Però mbagħad, dan il-ħabib tal-MEP David Casa, li kif jgħid il-Malti jieklu l-kirxa flimkien, għaliex kif jitkellem persuna tara lill-ieħor jappoġġah, jipprova jitfa' lil Malta dejjem f'dell ikrah il-ħin kollu.

Skont hu, jagħmel dan biex jipproteġi lill-Unjoni Ewropea mill-ħasil ta' flus!

Ejja ma ninsewx li ftit tal-ġimgħat ilu, l-MEP Malti li jħobb ħafna lil Malta, David Casa, għamel rapport lill-European Banking Authority (EBA) li hija l-Awtorità Ewropea 'l fuq mir-regolaturi finanzjarji Ewropej, jiġifieri fil-każ ta' Malta l-MFSA.

Dan talab biex l-MFSA tiġi investigata għaliex kisret xi liġi Ewropea fejn jidħol il-każ ta' Pilatus Bank.

Aħna, bħala Gvern u bħala Awtorità, ilqajna din l-investigazzjoni, ipparteċipajna u pprovdejna l-informazzjoni kollha li kien hemm bżonn.

Ftit tal-jiem ilu, l-istess EBA ħarġet ir-rapport tagħha, fejn irrimarkat fejn l-MFSA tista' ttejjeb.

Huwa ovvju li kull awtorità, Gvern, organizzazzjoni jew kumpanija privata qatt mhi perfetta, u allura tieħu pjaċir meta jkollok xi ħadd li jirrimarkalek b'mod kostruttiv fejn tista' ttejjeb.

Fil-fatt, l-MFSA qalet li se ttejjeb l-operat tagħha, u diġà nbeda l-proċess, kif se nispjega.

Però r-riżultat tal-investigazzjoni prinċipali kien ċar li l-Awtorità Maltija ma kisret l-ebda liġi Ewropea fejn jidħol il-każ ta' Pilatus Bank!

Hawn irrid ngħid li meta l-MEP David Casa rrapporta lill-big brother, jiġifieri lill-MFSA, huwa qal li qassam madwar 80 ittra lill-esponenti oħra fil-Kummissjoni, Membri Parlamentari Ewropej, regolaturi u Prim Ministri oħrajn f'diversi pajjiżi, fejn beda jugża lil Malta li l-MFSA ma bdietx timxi kif suppost.

Issa peress li l-MEP David Casa tant iħobb lil Malta u qed jirrappreżenta lill-Maltin fl-istituzzjonijiet Ewropej, meta ħareġ dan ir-rapport li qal li r-regolatur Malti ma kisirx liġi Ewropea, jien kont nistenna li din id-darba, l-MEP mhux jibgħat 80 ittra imma 160 ittra, biex jiftaħar u jgħid li minkejja li kien hemm dik il-kritika, rajna fejn nistgħu nirranġaw, però ma nkisru l-ebda regoli.

L-istess MEP Ġermaniż, li jitkellem fuq is-saltna tad-dritt u li suppost qed jiġi jinvestiga s-saltna tad-dritt, m'għoġbitux il-konklużjoni tal-EBA għax ma kenitx kif xtaq hu.

Għalhekk, biex ikisser lil Malta u jgħin lil David Casa, b'mod viljakk għall-aħħar qed jipprova jagħmel pressjoni fuq il-banek Maltin u s-sistema finanzjarja.

Qiegħed ukoll idaħħal id-dubju fil-ħaddiema li jaħdmu fl-HSBC, meta qal li se jibda kampanja personali kontra l-istess bank, jekk mhux se jitlaq minn Malta!

Dwar dawn il-kummenti moqżieża, lil dan l-MEP jien nista' nserraħlu rasu li jista' jiġi Malta kemm irid, jista' jixgħel xemgħat kemm irid, jitkellem kemm irid, però se jgħarralu jekk jaħseb li se jipprova jkisser is-servizzi finanzjarji ġewwa Malta u aħna se nibqgħu kwieti!

Aħna qegħdin hawnhekk biex nissalvagwardjaw is-servizzi finanzjarji u l-interessi tal-familji Maltin u Għawdxin li jaħdmu b'mod dirett u indirett f'dan il-qasam.

L-MEP Sven Giegold jista' jserraħ rasu li quddiem dan it-theddid, mhux talli mhux se niddejqu, imma talli se jsib ħajt quddiemu biex jikkumbatti!

Irrid ngħid ukoll li dan l-istess persuna ma tkellem xejn u ma mexiex bl-istess mod fuq skandli f'pajjiżi oħrajn, fosthom il-Ġermanja li hu l-istess pajjiż li ġej minnu hu.

Mhux qed ngħid dan biex inqabbel pajjiż ma' ieħor, imma biex wieħed jifhem il-ġenwinità ta' ċerti kummenti.

Infakkar li fl-2017, id-Deutsche Bank, li huwa l-ikbar bank Ġermaniż, ġie mwaħħal multa ta' €700 miljun għaliex fl-investigazzjoni li saret instab li kien hemm għaxar biljun dollaru li probabbli kienu ġejjin mill-ħasil ta' flus mir-Russja!

Hawn mhux qed nitkellmu fuq Pilatus Bank, li hu farka ta' bank f'Malta u li r-regolatur diġà ħa azzjoni fuqu u tteħditlu l-liċenzja, anke jekk l-EBA ċċertifika li ma kienx hemm ksur tar-regoli Ewropej.

Ftit tal-jiem ilu, id-Danske Bank, li hu l-ikbar bank fid-Danimarka, spiċċa fi skandlu ta' ħasil ta' flus ta' €200 biljun!

Din mhijiex allegazzjoni, imma kien hemm investigazzjoni u nstab li kien hemm ħasil ta' flus tramite fergħa oħra fl-Estonja.

Allura, jekk dawn il-Membri Parlamentari Ewropej qegħdin jitkellmu f'isem iċ-ċittadini Ewropej, għaliex ma jitkellmux bl-istess arja fuq dawn il-pajjiżi?

Forsi għax mingħalihom li għax Malta hija farka f'nofs il-Mediterran se jagħmlu l-arja magħna?

Jaħsbu li aħna se niddejqu jew se nibżgħu minn dan il-bullying u theddid?

Naħseb li l-istorja ta' Malta dejjem uriet li aħna dejjem qomna għall-okkażjoni u qatt ma ddejjaqna jew bżajna minn ħadd meta kien hemm l-interessi tal-Maltin fin-nofs!

F'dan il-każ se nagħmlu l-istess!

Jekk hawn xi ħadd li jaħseb li aħna se noqogħdu ċiċċi beqqi u nħallu lil dawn l-esponenti, ġejjin minn fejn ġejjin, jgħidu li jridu fuq pajjiżna, sejjer żball!

Jumejn ilu, jien personali tlabt laqgħa mal-Kummissarju Věra Jourová, fejn għidtilha li hawn ħafna mistoqsijiet u qed tingħata ħafna informazzjoni żbaljata, anke fuq is-settur ġdid tal-blockchain li qed nibdew f'pajjiżna.

Dan l-aħħar, pajjiżna hu fuq fomm kulħadd fir-rigward tal-blockchain.

Forsi għad irridu nispjegaw aktar fid-dettall il-benefiċċji li dan is-settur se jkun qed iġib lejn l-ekonomija Maltija, però nista' nassigura lil kulħadd, li mad-dinja kollha, kull fejn tissemma t-teknoloġija blockchain, tara isem Malta magħha!

Bħala pajjiż, ninsabu meqjusin fost il-pijunieri f'dan is-settur u għandna biex niftaħru b'dan!

Fil-fatt, din il-ġimgħa se nkunu qed intellgħu konferenza dwar il-blockchain.

Hawn nista' niżvela li għadhom kif infurmawni li għal din il-konferenza li se ssir il-Ħamis u l-Ġimgħa li ġej f'Malta diġà rreġistraw 'il fuq minn 3,500 persuna u 'l fuq minn 150 kumpanija, bi 80% minnhom huma barranin, li se jinvestu għall-ewwel darba f'pajjiżna.

Dan sar f'inqas minn sena!

Ir-rekord li għamilna f'din l-industrija huwa wieħed ta' min jiftaħar bih!

Għalhekk jien, b'wiċċi minn quddiem, niftaħar b'dan is-suċċess ta' Malta.

Dan l-aħħar kelli laqgħa tal-Kunsill tal-Ministri fejn tkellimna fuq is-suġġett tar-riċerka u jien ħadt l-okkażjoni li niltaqa' ma' wħud mill-ministri.

Fost l-oħrajn kelli laqgħa fit-tul mad-Deputat Prim Ministru tal-Belġju li nzerta persuna li ġej minn sfond f'dan is-settur u allura interessa ruħu ħafna aktar.

Spjeganielu minn fejn bdejna, x'għamilna u x'qed nagħmlu.

L-interess kbir li wera d-Deputat Prim Ministru tal-Belġju wassal biex illum qed nitkellmu dwar kif Malta, li hi l-iżgħar pajjiż fl-Ewropa, qed tkun pijunier biex immexxu 'l quddiem liġijiet ġodda f'dan is-settur li se jkollu impatt u diġà għandu impatt fuq id-dinja kollha.

Bħala pajjiż qed immexxu dawn il-liġijiet 'il quddiem fl-Ewropa.

Kelli wkoll laqgħa mad-Direttur Ġenerali Roberto Viola, li jieħu ħsieb is-settur diġitali tal-Ewropa.

Viola huwa persuna influwenti ħafna u għal min huwa midħla f'dan is-settur, jaf x'qed jgħid.

Huwa baqa' impressjonat bil-ħidma li qed nagħmlu u qalli biex nibqgħu mmexxu f'din il-linja.

Qalli wkoll li se jkunu qed jaraw kif jipproponu l-liġi Maltija sabiex l-Ewropa tmexxiha bħala l-liġi Ewropea tagħha!

Dan hu dak li jissejjaħ blueprint.

Ovvjament, bħala pajjiż, tieħu pjaċir kif din in-naqra ta' gżira qed tkun daqshekk fiċ-ċentru ta' din l-attività u qed tmexxi 'l quddiem b'saħħa kbira din l-industrija.

Kellna laqgħa wkoll mad-Deputat Prim Ministru tas-Slovenja.

L-istess, hawn spjegajnielu x'qed nagħmlu f'dan il-qasam.

Hawn irrid insemmi wkoll li l-Kummissarju Věra Jourová, li tkellmet ukoll kemm-il darba fuq Malta, kull meta bdiet titkellem fuq il-blockchain u l-cryptocurrency f'Malta, bdiet tagħmel dan b'mod negattiv.

Bla ma ridt, jien bdejt ngħid li ladarba jien il-persuna li ħdimt, tista' tgħid, il-liġi ta' din l-industrija, u l-Kummissarju Věra Jourová qatt ma staqsietni mistoqsija, kif qed iġġib l-informazzjoni fuq Malta u tgħid x'qed nagħmlu aħna hawnhekk meta qatt ma talbitni l-informazzjoni!

Għalhekk jien għidt li mhu se nħalli la lil din il-Kummissarju u lanqas lil xi persuna oħra fl-Ewropa u mkien tagħti informazzjoni żbaljata fuq pajjiżi.

Għalhekk informajt lill-Kummissarju li se nkun Brussells u li nixtieq ikolli l-opportunità li nispjegalha x'qed nagħmlu.

Min-naħa tagħha, hi laqgħet din l-istedina.

Jien iltqajt magħha flimkien mat-tim tiegħi u ma' nies oħrajn mill-MFSA u mill-MITA u ppreżentajnielha l-programm kollu ta' x'qed nagħmlu.

Il-Kummissarju fehmet ix-xogħol tagħna u l-kliem eżatt kien: Din tidher sistema tajba ħafna, prosit u ibqgħu sejrin hekk fiha.

Issa importanti li naraw kif din l-innovazzjoni se taħdem on the ground u li twettqu dak li qed tgħidu!

Hemmhekk tinduna li wara dak il-kliem li jkun intqal ikun hemm minn ipprova jagħtiha informazzjoni żbaljata biex ixewwex kontra pajjiżna!

Bla ma trid tibda tgħid: Imma għalfejn dan kollu?

Biss, imbagħad tibda tara r-riżultati u tibda titkellem f'ċerti kumitati u malajr tinduna għalfejn.

Jien niftakar meta l-Prim Ministru kien bagħat għalija u qalli li qed jafdani bir-responsabbiltà tas-servizzi finanzjarji, il-qasam tal-ekonomija diġitali u l-innovazzjoni.

Kien qalli li qed jorbot dawn is-setturi flimkien, għaliex jixtieq li nixpruna 'l quddiem ideat innovattivi f'dan is-settur sabiex nikkreaw niċeċ ġodda!

Lill-Prim Ministru kont għidtlu li jien lest li nieħu din ir-responsabbiltà, li nixtieq nara ċerti kambjamenti, li nixtieq nagħmel ċerti riformi u tibdiliet u li se jkolli bżonn l-għajnuna u l-appoġġ tiegħu.

Il-Prim Ministru kien qalli li għandi l-appoġġ kollu u kien talabni biex inressqu pjan tajjeb.

Illum, b'wiċċi minn quddiem nista' ngħid li l-appoġġ tal-Prim Ministru sibtu mill-bidu sal-aħħar, anke meta tlabtu biex nagħmel ċerti riformi li kienu ta' sfida u li pajjiżna kien ilu jistenna.

Sibt ukoll riżorsi biex wieħed ikun jista' jmexxi 'l quddiem ideat li forsi mhux kull pajjiż ikollu l-kuraġġ li jidħol fihom!

Jekk naraw is-setturi tal-blockchain u cryptocurrencies, dan huwa settur letteralment ġdid, dak li bl-Ingliż jgħidulu uncharted waters, fejn ovvjament hemm ċertu riskju marbut magħhom.

Però, aħna nafu x'qed nagħmlu, ir-riskju li qed nieħdu huwa kkalkulat u nafu fejn irridu nwasslu lil dan il-pajjiż f'dan il-qasam.

Meta rajt kif topera l-MFSA, kien hemm ċerti deċiżjonijiet li ridt noħodhom mill-ewwel.

Waħda mill-ewwel deċiżjonijiet li ħadt kienet li r-rwol taċ-chairperson ma jibqax rwol eżekuttiv iżda jinqasam f'non-executive chairperson u CEO.

Is-CEO huwa l-eżekuttiv li jmexxi l-MFSA u n-non-executive chairperson imexxi l-bord tal-gvernaturi.

Is-CEO jrid jirrispondi lill-bord tal-gvernaturi u huwa non-voting member tal-bord tal-gvernaturi.

Għalhekk, filwaqt li t-tmexxija tkun f'idejn is-CEO, is-CEO jrid jirrispondi u jtella' rapporti f'kull laqgħa li jkollu fil-bord tal-gvernaturi u l-bord tal-gvernaturi japprova dawk ir-rapporti.

B'hekk, għandek separazzjoni tal-poteri, u għandek iċ-checks and balances fi ħdan l-istess struttura.

Ir-riżultat hu li mhux kollox jirrispondi lil persuna waħda.

Rajna li għall-ewwel darba fl-MFSA twaqqaf audit committee.

Din forsi tista' tinstema' xi ħaġa minuri, però meta jien rajt li m'hemmx audit committee li jiffunzjona, għidt li ma jistax ikun li organizzazzjoni bħall-MFSA, li hija r-regolatur, ma jkolliex internal audit committee.

Għalhekk twaqqaf audit committee biex ikun jista' jagħmel auditing tal-proċessi kollha, bħal tar-riżorsi umani, finanzjarji jew re-engineering process.

Rajt ukoll li kellek sitwazzjoni fejn ir-Registry of Companies kien jinżamm fl-MFSA.

Kulħadd kien taħt l-impressjoni, inkluż jien, li r-Registry of Companies huwa parti mill-MFSA, però l-ebda liġi f'Malta ma kienet tistipula dan.

Milli qaluli, din kienet xi ħaġa ġejja mill-passat, fejn l-MFSA kellha bżonn il-flus u peress li r-Registry of Companies dejjem jagħmel profitt, tefgħu r-Registry of Companies internament fl-MFSA u l-MFSA bdiet tieħu l-flus tar-Registry of Companies.

Però, b'liema ftehim kien jiġri dan sinċerament ma nafx, għax ma hemm xejn fil-Liġi dwar dan!

Fil-Liġi kien hemm ukoll li l-ministru responsabbli mill-MFSA jiddeċiedi hu kemm jagħti flus lir-regolatur biex jopera.

Dik hija xi ħaġa li, fil-fehma tiegħi, ma tagħmilx sens.

Kif tista' tgħid li għandek istituzzjoni indipendenti jekk il-Ministru jiddeċiedi kemm se jagħtiha flus biex topera u x'tista' tagħmel jew ma tagħmilx!

Għalhekk, għall-ewwel darba wkoll, din is-sena emendajna l-liġi tal-MFSA, u fil-ġimgħat li ġejjin, kif qrajna fl-Aġenda, se nkomplu nemendaw, għax hemm tibdil ieħor li rrid inressaq quddiem l-MFSA.

Din hija t-tieni fażi tat-tibdil fi ħdan l-awtorità regolatorja, bl-għan li tkun aktar effiċjenti fir-riżultati tagħha u forsi b'aktar investiment ukoll.

Nerġa' ngħid li ma kienx jagħmel sens li r-reġistru tal-kumpaniji ikun fuq l-MFSA meta dan m'għandux x'jaqsam mas-servizzi finanzjarji.

Kull kumpanija f'Malta, anke jekk hija kumpanija li tagħmel il-ħwejjeġ, riedet tirreġistra bħala kumpanija mal-MFSA.

Kellna sitwazzjoni li l-kumpaniji kollha f'Malta, pereżempju, kumpanija tal-kostruzzjoni, jiffinanzjaw is-settur finanzjarju!

Dan ma jagħmilx sens għal diversi raġunijiet.

Ħafna drabi konna ngħidu li kumpanija hija rreġistrata mal-MFSA, bir-riżultat li jekk kumpanija f'Malta kienet tinqabad f'xi transazzjoni malizzjuża, kienet tidher assoċjata l-MFSA.

Ovvjament, dan ma kienx jagħmel sens!

Jekk jien għandi kumpanija fil-kostruzzjoni li għamlet xi ħaġa kontra l-liġi, għalfejn għandhom jidhru s-servizzi finanzjarji?

Il-mod kif kienet strutturata, dejjem teħel l-MFSA – illiċenzjata kienu jgħidu, mill-MFSA - meta din assolutament m'għandhiex x'taqsam!

Kumpanija ġieli lanqas biss tkun liċenzjata, aħseb u ara kemm tkun irreġistrata mal-MFSA!

Apparti minn hekk, kellek sitwazzjoni fejn l-operat tal-MFSA kellu jaħseb ukoll għall-operat tar-Reġistru tal-Kumpaniji, inkluż is-support services, il-kwestjoni tal-bord tal-gvernaturi, u jekk għandek issue tar-Registry of Companies li jitilgħu fil-bord tal-gvernaturi tal-MFSA, u jiddiskutu affarijiet li għandhom x'jaqsmu ma' servizzi finanzjarji u affarijiet li m'għandhomx x'jaqsmu mas-servizzi finanzjarji!

Dan kien mudell li ma ssibu mkien fl-Ewropa!

Għalhekk kienet deċiżjoni kuraġġuża li nidħlu għal dan it-tibdil.

Nerġa' ngħid li kieku ma kellix l-appoġġ tal-Prim Ministru, żgur li ma stajtx immexxi ċerti affarijiet.

Li tmur fuq l-Awtorità u tgħidilha li se tneħħilha s-sors tal-flus li dejjem kienet iddaħħal, mhijiex deċiżjoni faċli.

Jien hekk għamilt!

Però, min-naħa l-oħra, għamilna diversi affarijiet oħrajn wkoll.

Għidna wkoll li fejn jidħol finanzjament, mhux inħallu lill-MFSA tiddependi mir-Registry of Companies għax m'għandhomx x'jaqsmu ma' xulxin.

Ir-Registry of Companies għandha bżonn l-investiment u attivitajiet ġodda.

Fil-fatt, qed isir ħafna investiment fir-Registry of Companies għax, biex ngħidu kollox, naħseb li kien ilu ma jsir investiment f'dan il-qasam.

Waħda mill-ewwel affarijiet li għamilt meta dħalt f'din il-kariga kienet li mort indur l-awtoritajiet.

Irrid ngħid li kont imbarazzajt ruħi nara f'liema stat jaħdmu n-nies, b'mod partikolari fir-Reġistru tal-Kumpaniji.

Kellek ħaddiema li letteralment jaħdmu fuq xulxin u f'uffiċini taħt l-art.

Nista' ngħid li kienet xi ħaġa degradanti!

Mhuwiex sew li waħda mill-aktar entitajiet importanti fil-pajjiż, li kwalunkwe kumpanija li tiġi f'Malta tirreġistra magħha, tkun qed topera f'dawk il-kondizzjonijiet!

Għalija, din kienet sitwazzjoni inaċċettabbli!

Illum, li qegħdin nitfgħu lil pajjiżna fuq livelli għoljin, irridu naraw li ninvestu fl-awtoritajiet tagħna, fir-riżorsi umani, fit-teknoloġija u anke fil-premesis tagħhom, sabiex l-ambjent ikun idoneu għall-ħaddiema tagħna.

Inkella ma tistax toqgħod tilmenta li qed titlef il-ħaddiema!

Jekk għandek is-settur privat li qed jinvesti bil-kbir fir-riżorsi tiegħu, l-awtoritajiet iridu jikkompetu miegħu.

Kif jista' jkollok l-aqwa nies fl-awtoritajiet regolaturi tagħna jekk inti qed tittrattahom tal-inqas grad?

Għalhekk, hemm bżonn li jsir l-investiment.

Dik hija deċiżjoni li ħadna bħala Gvern u li se mmexxuha 'l quddiem.

Kif għedt, bħala Segretarju Parlamentari neħħejt minn idi d-deċiżjoni li niddeċiedi kemm għandha bżonn flus l-MFSA.

Issa d-deċiżjoni ssir mill-bord tal-gvernaturi indipendenti, u titla' quddiem il-Parlament, fil-kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji, magħmul miż-żewġ naħat tal-Kamra.

L-għan mhux li nnaqqsu l-flus, imma sabiex niddiskutu l-baġit u jiġi approvat.

F'dak is-sens qed naraw mudelli ta' cost recovery, evalwazzjoni u re-engineering process, kif diġà sar fl-MFSA.

Qed naraw li jekk qed tagħti servizz, huwa ġust li l-industrija tħallas għal dak is-servizz.

Jien dejjem kont tal-fehma li għandna nagħtu lill-industrija dak li trid, inkluż servizz tajjeb, però mbagħad trid tħallas għal dak is-servizz.

L-industrija hija lesta li tħallas, għax tagħmel il-profitti, mela importanti li ntejbu l-effiċjenza.

Jekk intejbu l-effiċjenza, il-profitti jiżdiedu.

Imbagħad ħalli nitolbu flus għas-servizzi li qed jagħmlu biex inkomplu ninvestu.

Fil-qasam tar-riżorsi umani fl-MFSA, rajna żieda ta' 150 impjegat.

Sal-2021, se jkun hemm 150 persuna impjegata ġdida oħra mal-MFSA.

L-400 impjegat li hemm se jitilgħu għal 550.

Dan apparti investiment kbir fit-teknoloġija u fil-mod ta' kif isiru l-proċessi.

Jekk Alla jrid, fil-ġimgħat li ġejjin, fit-tieni parti tar-riforma tal-MFSA, se nkunu qed naraw struttura ġdida, fejn għandek executive committee, biex ikollna l-MFSA li taħdem b'mod aktar dinamiku.

Se jkun hemm ukoll sezzjoni ġdida li se tkun qed tiffoka fuq fintech, blockchain, regtech u inizjattivi ġodda, li bħala Gvern se nkunu qed nimbuttaw 'il quddiem.

Sur President, nagħlaq b'dan il-messaġġ.

Aħna m'aħna se nħallu lil ebda Malti, aħseb u ara barrani, li jiġi jew ma jiġix hawnhekk, u jipprova jhedded l-għajxien tal-familji tagħna!

Għat-theddida fuq l-għajxien tal-familji tagħna, se jsib Gvern magħqud quddiemu jirribatti għal dan it-theddid!

Nirringrazzjak.

L-ISPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tlieta 2 ta' Ottubru 2018, fl-4.00 p.m. bl-aġenda kif ikkomunikata mis-Segretarju Parlamentari.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR: TAS-SLIEMA - SOTTOMISSJONIJIET

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tas-sottomissjonijiet kollha li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità ta' Tas-Sliema bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika preliminari li saret mill-istess Awtorità bejn Lulju u Settembru tas-sena 2013 dwar il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta?

IAN BORG (Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li d-dettalji mitluba tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR: SAN ĠILJAN - SOTTOMISSJONIJIET

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tas-sottomissjonijiet kollha li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità ta' San Ġiljan bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika preliminari li saret mill-istess Awtorità bejn Lulju u Settembru tas-sena 2013 dwar il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR: PACEVILLE - SOTTOMISSJONIJIET

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tas-sottomissjonijiet kollha li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar Paceville li jinsab fil-konfini tal-lokalità ta' San Ġiljan bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika preliminari li saret mill-istess Awtorità bejn Lulju u Settembru tas-sena 2013 dwar il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR: IL-GŻIRA – SOTTOMISSJONIJIET

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tas-sottomissjonijiet kollha li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità tal-Gżira bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika preliminari li saret mill-istess Awtorità bejn Lulju u Settembru tas-sena 2013 dwar il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR: PEMBROKE – SOTTOMISSJONIJIET

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tas-sottomissjonijiet kollha li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità ta' Pembroke bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika preliminari li saret mill-istess Awtorità bejn Lulju u Settembru tas-sena 2013 dwar il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta?

IAN BORG Ninforma lill-Onor.

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR: IS-SWIEQI – SOTTOMISSJONIJIET

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tas-sottomissjonijiet kollha li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità tas-Swieqi bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika preliminari li saret mill-istess Awtorità bejn Lulju u Settembru tas-sena 2013 dwar il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

MINISTERU GĦALL-INTERN U S-SIGURTÀ NAZZJONALI – KIRI TA' PROPRJETÀ FIL-BELT

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il proprjetà fil-Belt, inkluż f'Vincenti Buildings, jikri l-Ministeru tiegħu u kemm hu l-ħlas tal-kera?

F'kull każ, jistax jindika s-sejħa pubblika li saret u mingħand min hija l-kirja?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Ministeru qed juża ħames proprjetajiet f'Vincenti Buildings, żewġ proprjetajiet fi Strada Żekka u proprjetà waħda fi Triq il-Merkanti u li għalihom qed jitħallas l-ammont ta' €7,631.82 fix-xahar.

Rigward il-proċess ta' sejħa pubblika, il-Leġiżlazzjoni sussidjarja 174.04 Regolamenti dwar l-Akkwist Pubbliku jgħid hekk:

Dawn ir-regolamenti ma għandhomx japplikaw għal dawn li ġejjin:

kuntratti pubbliċi għall-akkwist jew il-kiri, permezz ta' mezzi finanzjarji, ikunu xi jkunu, ta' art, bini eżistenti, jew proprjetà immobbli oħra jew drittijiet ikkonċernati fuqhom.

Fir-rigward tal-Korp tal-Pulizija, l-unika proprjetà li jagħmlu użu minnha fil-Belt Valletta hi dik tal-Għassa li qiegħda Palazzo Verdelin, Triq l-Arċisqof.

Għal din is-sena l-kirja hija ta' €5,199.71.

Din bdiet tintuża mill-Pulizija minn Ġunju 2011, wara li kienet għand il-Ministeru għall-Infrastruttura, Trasport u Komunikazzjoni.

Il-Forzi Armati ta' Malta tikri l-Palace Tower Signal Station li jinsab fil-Palazz Presidenzjali l-Belt Valletta għal €768.69 fis-sena.

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza: Tista' l-Ministru tgħid għaliex l-Awtorità għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol (OHSA) ma ħadet ebda passi biex tiżgura li s-sit ta' kostruzzjoni f'Tas-Sliema li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament ma jiġġenerax sħab ta' trabijiet kif ġara s-Sibt, 3 ta' Frar 2018 filgħodu?

HELENA DALLI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirreferi l-mistoqsija lill-Ministeru konċernat.

SPEZZJONIJIET FUQ SITI TA' KOSTRUZZJONI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza: Tista' l-Ministru tgħid kemm-il spezzjoni fuq sit ta' kostruzzjoni għamlet l-Awtorità għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol (OHSA) kull xahar fl-2017 u fl-2018?

HELENA DALLI: Infurmata li mill-1 ta' Jannar 2017 sal-aħħar ta' Awwissu 2018, l-Awtorità għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol għamlet 4,264-il spezzjoni fuq siti ta' kostruzzjoni.

L-informazzjoni kif mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

OHSA - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza: Tista' l-Ministru tgħid minn kemm ħaddiema u impjegati hija magħmula l-Awtorità għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol (OHSA)?

HELENA DALLI: L-Awtorità għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol (OHSA) timpjega 33 ħaddiema li qegħdin fis-sezzjoni eżekuttiva u 2 impjegati fl-uffiċċju taċ-Chairperson.

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il impjegat hemm fil-Building Regulations Office (BRO)?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li fl-Uffiċċju għar-Regolament tal-Bini fil-preżent hemm 50 impjegat.

BUILDING REGULATIONS OFFICE – SPEZZJONIJIET FUQ SITI TA' KOSTRUZZJONI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il spezzjoni fuq sit ta' kostruzzjoni għamel xahar b'xahar il-Building Regulations Office (BRO)?

IAN BORG: Ninsab infurmat li n-numru ta' spezzjonijiet li saru mill-Uffiċċju għar-Regolament tal-Bini kien kif ġej:

MINISTERU GĦAL GĦAWDEX: SPEJJEŻ MILL-VOT KAPITALI – KOPJA TAR-RETURNS

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għall-Finanzi: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-returns bi breakdown dettaljat tal-ispiża li saret fuq kull item tal-Vot Kapitali tal-Ministeru għal Għawdex li ntbagħtu lill-Budget Office fil-Ministeru tiegħu sena b'sena minn Marzu 2013 sal-lum?

EDWARD SCICLUNA (Ministru għall-Finanzi): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni li qed tiġi mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra permezz tar-Rapport Finanzjarju Annwali.

XOGĦOL MINN GRADWATI GĦAWDXIN

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-grad u t-tip ta' xogħol ta' kull student Għawdxi li ggradwa fl-aħħar ta' kull sena akkademika mis-sena 2013 sal-lum u li qed jaħdem Għawdex?

EVARIST BARTOLO: Ninsab infurmat li l-Kummissjoni Nazzjonali għall-Edukazzjoni Avvanzata u Ogħla ma tiġborx informazzjoni ta' dan it-tip.

Ngħarraf ukoll lill-Onor.

Interpellant li biex Jobsplus tkun tista' tagħti l-informazzjoni mitluba tinħtieġ ikollha dettalji tal-persuni konċernati.

MINISTERU GĦAL GĦAWDEX – RAPPORTI TA' SERQ

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid kemm-il rapport kien hemm ta' allegazzjonijiet ta' serq minn Ġunju 2015 sal-lum, xahar b'xahar u sena b'sena, f'kull uffiċċju, dipartiment u entità li jaqgħu fid-dekasteru tagħha?

F'kull każ x'kien l-allegat serq (oġġetti eċċ.) li kien irrapportat u x'passi ttieħdu?

Interpellant li l-informazzjoni mitluba hija kif murija fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

IN-NAXXAR: TRIQ TAL-ĦMIERI – XOGĦOL TA' KOSTRUZZJONI

L-ONOR.

CLAUDETTE BUTTIGIEG staqsiet lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: B'referenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari 6122, jista' l-Ministru jgħid meta se jibda x-xogħol fuq l-imsemmija triq?

IAN BORG: Nitlob lill-Onor.

Interpellant tirreferi għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari 6136.

IN-NAXXAR: TREJQA FI TRIQ TAL-IMDAWRA – XOGĦOL TA' KOSTRUZZJONI

L-ONOR.

CLAUDETTE BUTTIGIEG staqsiet lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: B'referenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari 6123, jista' l-Ministru jgħid meta se jibda x-xogħol fuq l-imsemmija triq?

IAN BORG: Nitlob lill-Onor.

Interpellant tirreferi għat-twegiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari 6136.

IN-NAXXAR: TRIQ EDWARD PIROTTA - XOGĦOL TA' KOSTRUZZJONI

L-ONOR.

CLAUDETTE BUTTIGIEG staqsiet lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: B'referenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari 6124, jista' l-Ministru jgħid meta se jibda x-xogħol fuq l-imsemmija triq?

IAN BORG: Nitlob lill-Onor.

IN-NAXXAR: TRIQ L-IFRAN - XOGĦOL TA' RESURFACING

L-ONOR.

CLAUDETTE BUTTIGIEG staqsiet lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: B'referenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari 6125, jista' l-Ministru jgħid meta se jibda x-xogħol fuq l-imsemmija triq?

IAN BORG: Nitlob lill-Onor.

IN-NAXXAR: TRIQ SANTA LUĊIJA - XOGĦOL TA' RESURFACING

L-ONOR.

CLAUDETTE BUTTIGIEG staqsiet lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: B'referenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari 6126, jista' l-Ministru jgħid meta se jibda x-xogħol fuq l-imsemmija triq?

IAN BORG: Nitlob lill-Onor.

IN-NAXXAR: PJAZZA DARNINO - XOGĦOL TA' RESURFACING

L-ONOR.

CLAUDETTE BUTTIGIEG staqsiet lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: B'referenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari 6127, jista' l-Ministru jgħid meta se jibda x-xogħol fuq l-imsemmija triq?

IAN BORG: Nitlob lill-Onor.

AIR MALTA – TITJIRIET KANĊELLATI

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid kemm ikkanċellat titjiriet l-Air Malta mill-1 ta' Mejju 2018 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija?

F'kull każ kemm kien in-numru ta' passiġġiera milquta, jekk ġewx mogħtija xi kumpens minħabba l-kanċellazzjoni u, jekk iva, kemm f'kull każ kien il-kumpens?

KONRAD MIZZI (Ministru għat-Turiżmu): Filwaqt li nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba tal-mistoqsija parlamentari 6321, ninfurmah li l-kanċellazzjoni riċenti li nqalgħet fl-ajruport ta' Orly f'Pariġi saret wara li l-piloti rrapportaw sick flimkien ma' dawk li kienu standby.

Il-passiġġieri ġew mogħtija titjiriet oħra u anke ġie mikri ajruplan biex jaħdem minn Pariġi l-għada filgħodu.

TALBIET GĦAL KUMPENS KONTRA XI TRASPORTATUR TAL-AJRU

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid jekk sarux xi talbiet għal kumpens kontra xi trasportatur tal-ajru skont ir-Regolament tal-Unjoni Ewropea numru 261/2004 fir-rigward ta' titjiriet li tħassru mill-2011 sad-data meta tiġi mwieġba din il-mistoqsija u maqsuma xahar b'xahar?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll jekk saru dawn it-talbiet f'kull każ kontra min kienu u għal kemm flus?

OWEN BONNICI (Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali): It-tabella dettaljalta bl-informazzjoni mitluba għas-snin 2016 'l hawn tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

Rigward is-sena 2015 infurmat li l-Awtorità għandha biss informazzjoni tas-somma globali ta' €33,398.36 li ngħatat lil 86 konsumatur.

Infurmat ukoll li għas-snin preċedenti l-Awtorità m'għandhiex rekord.

L-ONOR.

CHRIS SAID staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid jekk a tenur tal-L.S. 378.14, sena b'sena, jekk qatt ġewx imposti xi multi u, jekk iva, kontra min u għal kemm flus?

OWEN BONNICI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li minn meta r-Regolamenti dwar il-Kumpens u l-Assistenza għall-Passiġġieri tal-Ajru li ma jitħallewx jitilgħu ġew trasferiti lill-Awtorità ta' Malta għall-Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-Konsumatur fl-2011, qatt ma kien hemm il-ħtieġa li jiġu imposti multi.

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR: SOTTOMISSJONIJIET DWAR IL-PJAN LOKALI TAL-PORTIJIET TAT-TRAMUNTANA TA' MALTA – TAL-PIETÀ

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tas-sottomissjonijiet kollha li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità Tal-Pietà bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika preliminari li saret mill-istess Awtorità bejn Lulju u Settembru tas-sena 2013 dwar il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li d-dettalji mitluba tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR: SOTTOMISSJONIJIET DWAR IL-PJAN LOKALI TAL-PORTIJIET TAT-TRAMUNTANA TA' MALTA – L-IMSIDA

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tas-sottomissjonijiet kollha li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità tal-Imsida bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika preliminari li saret mill-istess Awtorità bejn Lulju u Settembru tas-sena 2013 dwar il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR: SOTTOMISSJONIJIET DWAR IL-PJAN LOKALI TAL-PORTIJIET TAT-TRAMUNTANA TA' MALTA – TA' XBIEX

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tas-sottomissjonijiet kollha li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità ta' Ta' Xbiex bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika preliminari li saret mill-istess Awtorità bejn Lulju u Settembru tas-sena 2013 dwar il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li m'hemmx sottomissjonijiet fuq il-lokalità ta' Ta' Xbiex.

AWTORITÀ TAL-IPPJANAR: SOTTOMISSJONIJIET DWAR IL-PJAN LOKALI TAL-PORTIJIET TAT-TRAMUNTANA TA' MALTA – SAN ĠWANN

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tas-sottomissjonijiet kollha li saru lill-Awtorità tal-Ippjanar mill-pubbliku dwar il-lokalità ta' San Ġwann bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika preliminari li saret mill-istess Awtorità bejn Lulju u Settembru tas-sena 2013 dwar il-Pjan Lokali tal-Portijiet tat-Tramuntana ta' Malta?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

MENTAL HEALTH COMMUNITY SERVICES – LISTA TA' STENNIJA GĦAL GĦAJNUNA MINN PSIKOLOGI

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa: Jista' d-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa jgħid kemm hemm persuni fil-lista ta' stennija biex jiġu megħjuna regolarment minn xi psikologu fil-Mental Health Community Services?

Kif wieħed jista' jagħmel użu mis-servizz tagħhom?

Kemm huwa ż-żmien ta' stennija biex jiġu moqdija dawn il-persuni b'nuqqas ta' saħħa mentali u min qed jieħu ħsiebhom?

CHRIS FEARNE: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li bħalissa hemm 42 persuna fil-lista ta' stennija biex jiġu megħjuna minn psikologu jew assistent psikologu fil-Mental Health Community Services.

Normalment wieħed jista' jiġi referut għal għand il-psikologu mill-psikjatra tiegħu.

Jeżisti wkoll servizz fejn anke jekk wieħed m'għandux bżonn jieħu l-kura mingħand psikjatra jista' jiġi referut għal għand il-psikologu mit-tabib tal-familja jew taċ-ċentru tas-saħħa.

Dawn il-persuni jdumu jistennew bejn ġimgħa u xahrejn biex jiġu moqdija.

Jekk il-każ ikun urġenti jinqdew fi żmien ftit jiem.

Ir-referrals mingħand it-tobba tal-familja u taċ-ċentri tas-Saħħa tieħu ħsiebhom il-Managing Psychologist.

Referrals mingħand il-Psikjatri jiġu mqassmin bejn iż-żewġ tims ta' psikologi.

ORGANIZZAZZJONIJIET VOLONTARJI – GĦAJNUNA GĦAL TKABBIR TAL-KAPAĊITAJIET OPERATTIVI

L-ONOR.

GODFREY FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza: Tista' l-Ministru tgħid x'tipi ta' għajnuna ġiet mogħtija lill-organizzazzjonijiet volontarji sabiex ikabbru l-kapaċitajiet operattivi tagħhom f'dawn l-aħħar ħames snin u sal-aħħar ta' Mejju 2018?

Liema huma dawk l-organizzazzjonijiet volontarji li mhumiex qed jagħtu rendikont fil-ħin kif obbligati bil-liġi li jagħmlu?

HELENA DALLI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirreferi l-mistoqsija lill-Ministeru konċernat.

ĊENTRU TOMMASO CHETCUTI

L-ONOR.

GODFREY FARRUGIA staqsa lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa: Jista' d-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa jgħid fiex jikkonsisti x-xogħol li sar fiċ-Ċentru Tommaso Chetcuti?

Fejn huwa allokat dan iċ-Ċentru u kemm ilu mwaqqaf?

X'għandu wieħed jagħmel biex jagħmel użu minn dan is-servizz?

CHRIS FEARNE: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li ċ-Ċentru Tommaso Chetcuti twaqqaf fis-26 ta' Settembru 2016.

Dan iċ-Ċentru ġie stabbilit fl-istess binja fejn qabel kien hemm il-Young People's Unit.

Dan iċ-Ċentru joffri servizz ta' out-patients lil dawk il-pazjenti li jkunu ntbagħtu fuq leave mill-Isptar Monte Carmeli qabel dawn jiġu rilaxxati fil-komunità.

Dawn il-pazjenti jiġu assessjati mill-konsulent tagħhom flimkien mat-tim multidixxiplinarju.

Is-servizz qiegħed jingħata mit-Tnejn sas-Sibt.

Is-servizzi offruti jikludu wkoll kampjuni ta' dmija, l-amministrazzjoni tad-depot injection, screening ta' ECG, jiġu ppreparati l-pilloli fil-pill boxes individwalment għal kull pazjent, kordinazzjoni ta' kura mas-servizzi mogħtija fil-komunità inkluż servizz ta' outreach minn professjonijiet multidixxplinarji, servizz ta' support groups – reaching out li joffru sapport għall-qraba u għal dawk kollha li jieħdu ħsieb pazjenti bi problemi ta' saħħa mentali, servizz ta' self-support group – hearing voices għal dawk il-pazjenti li jbatu minn xi forma ta' visual/auditory hallucinations u servizz professjonali ta' couple and sex therapy.

Biex wieħed jagħmel użu minn dan is-servizz jista' jiġi riferut mill-konsulent rispettiv tiegħu wara li l-pazjent ikun intbagħat bil-leave mill-Isptar Monte Carmeli.

Jekk wieħed irid jibbenefika mis-servizz offrut mis-support groups, jista' jċempel iċ-Ċentru Tommaso Chetcuti fuq in-numru 23304299.

Qegħdin jiġu mqassma wkoll diversi posters b'informazzjoni dettaljata biex jinħoloq aktar għarfien dwar dan is-servizz.

Filwaqt li s-servizz ta' couple and sex therapy jista' jingħata wara li l-klijenti jiġu riferuti mit-tabib tagħhom jew minn xi tabib ieħor fiċ-Ċentri tas-Saħħa f'Malta u Għawdex, jista' wkoll jingħata appuntament billi wieħed iċempel direttament iċ-Ċentru Tommaso Chetcuti.

KLINIĊI TAS-SAĦĦA MENTALI – SESSJONIJIET EDUKATTIVI

L-ONOR.

GODFREY FARRUGIA staqsa lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa: B'referenza għar-risposta tal-mistoqsija parlamentari 5839, jista' d-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa jindika s-sessjonijiet edukattivi li saru fil-kliniċi tas-saħħa mentali f'din il-Leġiżlatura?

Meta saru dawn is-sessjonijiet lill-pazjenti u l-qraba tagħhom u l-pubbliku inġenerali?

CHRIS FEARNE: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba minnu tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

SERVIZZ TAS-SAĦĦA PRIMARJA U FIL-KOMUNITÀ

L-ONOR.

GODFREY FARRUGIA staqsa lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa: B'referenza għas-settur tas-servizz tas-Saħħa Primarja u fil-Komunità bħala pilastru fil-ħarsien tas-Saħħa u Prevenzjoni, b'mod partikolari dak offrut mit-tabib privat, li fil-fatt hu settur li b'għażla tal-poplu huwa l-aktar imfittex, fejn għal numru tas-snin id-Dipartiment tas-Saħħa offra servizzi ta' investigazzjoni b'xejn lill-pazjenti li jagħżlu li jinqdew b'tabib li ma jaħdimx fiċ-Ċentri tas-Saħħa Pubblika, għaldaqstant jista' l-Ministru jgħid x'inhi l-lista ta' investigazzjonijiet li bħalissa hi offruta?

Hemm ħsieb li din il-lista ser tiżdied?

Liema huma dawn it-testijiet?

Dan ifisser li l-pazjent li jkun irid iħares saħħtu billi jmur għall-konsulta privata għand tabib tal-familja ser ikun jista' jutilizza l-istess lista ta' investigazzjonijiet li tabib tal-gvern taċ-Ċentru tas-Saħħa għandu?

Jekk mhux il-każ, x'inhi r-raġuni tad-diskrepanza?

Jista' jgħid kemm-il tabib privat inqabad jabbuża minn dan is-servizz tad-Dipartiment tal-Kura Primarja għax jordna investigazzjonijiet li ma humiex fil-lista?

CHRIS FEARNE: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-testijiet li tabib privat tal-familja jista' jordna għal pazjenti b'xejn huma:

Minn dan is-sajf id-Dipartiment tas-Saħħa estenda s-servizz tal-myhealth sabiex testijiet ikunu jistgħu jiġu ordnati online mit-tobba tal-familja mill-kliniċi tagħhom.

VJOLENZA DOMESTIKA - ĦRUĠ TAL- AGGRESSUR MID-DAR TAL-VITTMA - KAŻIJIET

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm kien hemm każijiet tul din il-Leġiżlatura fejn il-Pulizija ħarġu l-aggressuri mid-djar tal-vittmi tal-vjolenza domestika?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li t-tagħrif hekk kif mitlub mill-Onor.

Interpellant ma jinżammx taħt forma kompjuterizzata u għalhekk waqt li nikkonferma li fejn ikun hemm bżonn il-Pulizija tassisti biex jinħarġu l-aggressuri mid-djar tal-vittmi tal-vjolenza domestika, it-tagħrif ma jistax jinġabar.

VJOLENZA DOMESTIKA – MANWAL TAL-PROĊEDURI U KTEJJEB TA' INFORMAZZJONI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza: B'referenza għar-risposta tal-mistoqsija parlamentari 5661, tista' l-Ministru tqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l-manwal tal-proċeduri mogħti lill-entitajiet kollha kif ukoll il-ktejjeb ta' informazzjoni dwar is-servizzi li jistgħu jgħinu lill-vittmi tal-vjolenza domestika?

HELENA DALLI: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt fis-seduta tal-4 ta' Ġunju 2018 għall-mistoqsija parlamentari 6175.

SAĦĦA MENTALI - SERVIZZI TA' TAĦRIĠ

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il servizz ta' taħriġ fil-qasam tas-saħħa mentali ġew organizzati f'din il-Leġiżlatura lil job coaches kif ukoll lill-għalliema fl-iskejjel ta' pajjiżna?

Kemm kien hemm parteċipanti f'dawn il-sessjonijiet?

EVARIST BARTOLO: Ninsab infurmat li f'din il-Leġiżlatura Jobsplus offriet servizzi ta' taħriġ fi Frar u Marzu 2018 fuq kif wieħed jagħti l-ewwel għajnuna fil-qasam ta' saħħa mentali.

Dan it-taħriġ ingħata lill-11-il job coach tad-diviżjoni responsabbli mill-inklużjoni ta' persuni b'diżabilità f'Jobsplus.

Infurmat ukoll li f'din il-Leġiżlatura ġew organizzati disa' sessjonijiet ta' taħriġ fil-qasam tas-saħħa mentali lill-impjegati li jaħdmu mal-istudenti ġewwa l-MCAST.

In-numru ta' parteċipanti għal kull sessjoni ta' taħriġ kien kif se nsemmi:

11 ta' Lulju 2017 – 4 persuni

7 ta' Settembru 2017 – 7 persuni

12 ta' Settembru 2017- 18-il persuna

13 ta' Settembru 2017 – 7 persuni

11 ta' Ottubru 2017 – 7 persuni

25 ta' Jannar 2018 – 21 persuna

8 ta' Frar 2018 – 21 persuna

15 ta' Marzu 2018 – 15-il persuna

12 ta' April 2018 – 10 persuni

Rigward taħriġ ieħor f'din il-Leġiżlatura mill-Institute for Education, inkluż in-numru ta' parteċipanti, ġentilment nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari 6153.

DIPARTIMENT TAL-EDUKAZZJONI - KORSIJIET DWAR ID-DYSLEXIA

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: B'referenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari 16291 tat-12-il Leġislatura, jista' l-Ministru jindika kemm saru korsijiet għall-ġenituri biex jifhmu d-dyslexia u l-bżonnijiet varji tat-tfal tagħhom tul din il-Leġiżlatura?

Fejn u meta saru dawn il-korsijiet?

Kemm saru korsijiet għall-għalliema biex ikunu aktar imħarrġa dwar id-dyslexia u kif ikunu jistgħu jgħinu l-istudenti li għandhom din il-kundizzjoni?

EVARIST BARTOLO: Ġentilment nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġibiet li ngħataw għall-mistoqsijiet parlamentari 6173 u 6174.

MARSASKALA – KONTRAVENZJONIJIET MAQBUDA MINN SPEED CAMERA

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jagħti dettalji ta' kemm-il kontravenzjoni nqabdet minn kull speed camera f'din il-Leġiżlatura fil-lokalità ta' Marsaskala?

OWEN BONNICI: Ninsab infurmat li fil-lokalità ta' Marsaskala m'hemmx speed camera installata.

KONTRAVENZJONIJIET TAT-TRAFFIKU MAĦRUĠA MILL-KORP TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm kien hemm kontravenzjonijiet tat-traffiku li nħarġu mill-Korp tal-Pulizija tul is-sena 2016, 2017 u l-2018 sal-aħħar ta' Mejju?

Jistgħu dawn jiġu klassifikati u elenkati skont in-natura tagħhom?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li l-ammont ta' traffic offence tickets u ċitazzjonijiet dwar kontravenzjonijiet tat-traffiku li nħarġu matul is-snin 2016, 2017 u sa Mejju 2018 kien kif jidher fit-tabella t'hawn taħt.

Id-dettalji dwar in-natura tal-kontravenzjonijiet konċernati huma kif jidhru fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

TRIQ REĠJONALI – STATWA TAL-MADONNA

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jindika meta l-istatwa tal-Madonna fi Triq Reġjonali se titpoġġa lura f'postha?

IAN BORG: Il-Kunsill Lokali Gżira u l-kuratur tan-niċċa tal-Madonna msemmija kienu talbu sabiex din l-istruttura ma terġax tinbena fil-post oriġinali iżda f'żona fejn tista' titgawda u tiġi meqjuma aħjar, mingħajr periklu.

Wara konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati, kien hemm qbil li n-niċċa l-ġdida għal din l-istatwa tinbena fi Triq tas-Sliema, il-Gżira.

Fil-fatt, il-pedamenti u l-pedestall ta' din l-istruttura diġà nbnew.

Il-bini tan-niċċa se jsir fiż-żmien li ġej hekk kif jintemm il-proċess ta' akkwist tas-servizzi meħtieġa, sabiex finalment l-istatwa tkun tista' titpoġġa f'dan il-post aktar adattat.

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jara l-każ tal-anzjana li d-dettalji dwarha qed jingħataw separatament sabiex tiġi rilokata f'home li fiha jkun hemm sodod attrezzati li jilqgħu l-ħtiġijiet tagħha, peress li għandha l-hip bone miksura?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li d-Dipartiment għall-Anzjanità Attiva u l-Kura fil-Komunità qed isegwi mill-qrib dan il-każ u informa lill-persuna kkonċernata b'risposta bil-miktub għall-mistoqsija parlamentari li saret f'isimha.

TISBIĦ TA' SPAZJI MIFTUĦA

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima: B'referenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari 6548, jista' l-Ministru jagħti l-informazzjoni għal spazji li ġew ikkreati ġodda u mhux spazji li ilhom hemm is-snin u fuqhom sar tisbiħ?

JOSÈ HERRERA (Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li barra t-tisbiħ ta' spazji diġà stabbiliti, il-Ministeru ħadem fuq tisbiħ ta' spazji ġodda li ġew imnaddfa u sar tħawwil ta' numru konsiderevoli ta' siġar u arbuxxelli ndiġeni Maltin.

Fost dawn insemmu dawn is-siti:

· Baħar iċ-Ċagħaq

Sar tħawwil ukoll f'erba' widien li issa jistgħu jitgawdew mill-pubbliku li huma:-

· Wied il-Kbir, Wied iċ-Ċawsli, Wied Qirda f'Ħal Qormi u Wied Ħesri fis-Siġġiewi fejn tħawlu madwar 1,300 siġra.

· Tnaddfet ukoll biċċa art ġewwa Ta' Qali u bdew jitħawlu xi siġar.

Dan it-tħawwil jitkompla fl-istaġun tal-Ħarifa.

· Sar intervent fuq 17-il tomna art ġewwa Kemmuna u fihom tħawlu 3,100 siġra.

Qed isir ukoll xogħol sabiex biċċa art mitluqa fil-Foss ta' Ħaż-Żabbar tiġi msebbħa u tinbidel f'park għall-familja fin-nofsinhar ta' Malta kif ukoll beda xogħol ta' tisbiħ fil-madwar tal-fortizza tal-Madliena u fil-Wied tal-Mistra.

AKKOMODAZZJONI SOĊJALI – INGAĠĠ TA' SOCIAL WORKERS

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx ippjanat li jiġu ngaġġati aktar social workers mat-tnejn li diġà hemm fl-Akkomodazzjoni Soċjali?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Awtorità tad-Djar għandha pjanijiet sabiex issaħħaħ din is-sezzjoni, kemm bi staff professjonali kif ukoll dak amministrattiv.

L-ONOR.

KRISTY DEBONO staqsiet lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa: Jista' d-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa jindika l-ġurnata, f'Jannar tas-sena li għaddiet, li fiha sar dak li kien identifikat mill-inkjesta Maġisterjali bħala 'żball uman' u li wassal biex mietu disa' embrijuni fl-Isptar Mater Dei?

CHRIS FEARNE: Infakkar lill-Onor.

Interpellant li fis-seduta Nru 100 tas-16 t'April 2018, jiena għamilt stqarrija dwar l-inkjesta indipendenti li kont ħtart skont kif jagħtini s-setgħa l-artiklu 4 tal-Att Dwar l-Inkjesti (Kap. 273) dwar inċident li seħħ fl-Assisted Reproductive Technology Unit (ART) fl-Isptar Mater Dei, u li ġie rrapportat lili bħala Ministru għas-Saħħa nhar is-27 ta' Jannar 2017.

Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-inċident kien seħħ ġurnata qabel, jiġifieri fis-26 ta' Jannar 2017.

Infakkru ukoll li kif irriżulta mill-inkjesta, embrijuni msemmija kienu vijabbli u fuq deċiżjoni klinika ġew trasferiti fil-pazjenti rispettivi.

ĦAL BALZAN: TRIQ IL-WIED - ESPROPRJAZZJONIJIET

L-ONOR.

MARTHESE PORTELLI staqsiet lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jgħid x'esproprjazzjonijiet saru jew hemm il-ħsieb li jsiru sabiex issir Triq il-Wied f' Ħal Balzan?

Jekk saru, jista' jelenka liema huma u kemm hu l-valur ta' dawn l-esproprjazzjonijiet?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Awtorità tal-Artijiet ma kellha ebda talba mingħand ebda entità kompetenti biex tesproprja art sabiex issir Triq il-Wied f'Ħal Balzan.

QORTI – NOMINA TA' INDIVIDWU BĦALA ESPERT

L-ONOR.

ROSIANNE CUTAJAR staqsiet lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid min hu l-individwu li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament li ġie mqabbad bħala espert tal-Qorti?

Jista' jgħid x'inhi l-expertise li għandu dan in-nominat u liema qorti qabbditu?

OWEN BONNICI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li fir-rigward tal-individwu li d-dettalji qed jingħataw dwaru, l-ebda Maġistrat fil-Qorti ta' Malta u Għawdex ma nnomina lill-individwu bħala espert tal-Qorti.

SERVIZZ TA' PODOLOĠISTA FID-DAR – KAŻ TA' KOPPJA

L-ONOR.

IVAN BARTOLO staqsa lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa: Jista' l-Ministru jara l-każ tal-koppja anzjana li d-dettalji dwarha qed jingħataw separatament dwar servizz ta' podoloġista fid-dar?

CHRIS FEARNE: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-każ ġie segwit.

ASSISTENZA SOĊJALI

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jikkonferma li fl-ipproċessar u fl-għoti tal-assistenza soċjali, irrispettivament mid-dispożizzjoni tal-liġi f'paragrafu 1 tat-Taqsima VI tat-Tieni Skeda tal-Att dwar is-Sigurtà Soċjali, Kap 318 tal-Liġijiet ta' Malta li tipprovdi li kull proprjetà tittieħed inkonsiderazzjoni għall-finijiet ta' kalkolu tal-mezzi, fir-realtà postijiet tal-villeġġjatura ma jitteħdux inkonsiderazzjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-mezzi?

Jista' jgħid jekk din l-eżenzjoni dwar djar ta' villeġġjatura toħroġx minn xi dispożizzjoni tal-liġi jew hijiex prassi kostanti li biha dejjem hekk mexa d-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali?

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li, skont id-dispożizzjonijiet tal-liġi f'paragrafu 1 tat-Taqsima VI (Għajnuna Soċjali) tat-Tieni skeda tal-Kapitlu 318, tittieħed konsiderazzjoni ta' "kull proprjetà mqiegħda fi trust (minbarra id-dar tar-residenza)" għall-fini ta' kalkolu tal-mezzi.

Fir-rigward tal-eżenzjoni ta' proprjetà bħala villeġġjatura, ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li din ma toħroġx minn xi dispożizzjoni tal-liġi tal-Att dwar is-Sigurtà Soċjali, imma hija riżultat ta' prassi kostanti li d-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali ilu jimxi biha sa minn qabel is-sena 1988.

KUNSILL LOKALI TA' ĦAL QORMI – RAPPORTI LILL-PULIZIJA TA' ILLEGALITAJIET AKKUMPANJATI B'FILMATI

L-ONOR.

ROSIANNE CUTAJAR staqsiet lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru rapporti mill-Kunsill Lokali ta' Ħal Qormi ta' illegalitajiet akkumpanjati b'filmati lill-Għassa tal-istess lokal mill-2017 'l hawn?

OWEN BONNICI: It-tabella bl-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

L-ONOR.

ROSIANNE CUTAJAR staqsiet lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm mill-ilmenti ta' illegalitajiet imressqa mill-Kunsill Lokali ta' Ħal Qormi ttieħdu effettivament passi dwarhom u jekk kienx hemm persuni li tressqu l-Qorti wara li l-Kunsill Lokali ta' Ħal Qormi ressaq saħansitra filmati li jagħtu xhieda ta' tali llegalitajiet?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li kull ilment ta' illegalitajiet imressqa mill-Kunsill Lokali ta' Ħal Qormi jew individwi oħra jiġu investigati mill-Pulizija tad-Distrett meta dan jaqa' fil-kompetenza tagħhom, u wara li mill-investigazzjonijiet tinġabar evidenza u provi biżżejjed, inkluż l-evidenza permezz ta' filmati kif imsemmi mill-Onor.

Interpellant, kull persuna responsabbli titressaq quddiem il-Qorti Ġudizzjarja.

Il-Kunsill dejjem jiġi infurmat bil-passi li jittieħdu.

FAĊILITÀ KORRETTIVA TA' KORDIN - PRIĠUNIERI MINN ĦAL QORMI

L-ONOR.

ROSIANNE CUTAJAR staqsiet lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm priġunieri mil-lokalita ta' Ħal Qormi fil-Faċilità Korrettiva ta' Kordin?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li ġewwa l-Faċilità Korrettiva ta' Kordin hemm 21 priġunier mil-lokalità ta' Ħal Qormi li huma kollha tas-sess maskili.

FAĊILITÀ KORRETTIVA TA' KORDIN - PRIĠUNIERI MINN ĦAL LUQA

L-ONOR.

ROSIANNE CUTAJAR staqsiet lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm priġunieri minn Ħal Luqa fil-Faċilità Korrettiva ta' Kordin?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li ġewwa l-Faċilità Korrettiva ta' Kordin hemm seba' priġunieri mil-lokalità ta' Ħal Luqa, sitta huma rġiel u mara waħda.

FAĊILITÀ KORRETTIVA TA' KORDIN - PRIĠUNIERI MIS-SIĠĠIEWI

L-ONOR.

ROSIANNE CUTAJAR staqsiet lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm priġunieri mis-Siġġiewi fil-Faċilità Korrettiva ta' Kordin?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li ġewwa l-Faċilità Korrettiva ta' Kordin hemm erba' priġunieri mil-lokalità tas-Siġġiewi, li huma kollha rġiel.

POST TA' OFFICER-IN-CHARGE MINOR STAFF - INGAĠĠ

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Prim Ministru: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari 4433, li kienet dwar postijiet għall-post ta' Officer in-Charge Minor Staff, fejn fit-tweġiba tagħha ngħad li għal dan il-post għaddew 15-il kandidat u ġew appuntati l-ewwel 11, għaldaqstant jista' l-Prim Ministru jgħid jekk hemmx postijiet vakanti f'dan il-grad u jekk fl-affermattiv meta hu maħsub li se jingħataw l-appointments lil dawk il-persuni li għadhom ma ġewx appuntati?

Jista' jgħid sa meta hu validu r-riżultat tal-aħħar sejħa għal dan il-post?

JOSEPH MUSCAT: Ninsab infurmat li r-riżultat għadu validu u jiskadi f'Novembru li ġej.

Infakkar ukoll lill-Onor.

Interpellant li l-vakanzi jimtlew skont l-ordni tal-mertu u l-esigenzi tas-Servizz Pubbliku.

GĦAWDEX: INTERFERENZA FUQ IL-FREKWENZA FM TAL-ISTAZZJONIJIET TAR-RADJU

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Peress li stazzjonijiet tar-radio qiegħed ikollhom problemi ta' interferenza fuq il-frekwenza FM f'ħafna partijiet minn Għawdex, jista' l-Ministru jara li l-Awtorità ta' Malta dwar ix-Xandir tistalla repeater/booster f'Għawdex biex din il-problema tiġi eliminata?

OWEN BONNICI: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari 6659.

RABAT GĦAWDEX – KAŻ TA' ESPROPRJAZZJONI TA' ART

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: B'referenza għall-mistoqsijiet parlamentari 6648, 6578 u 6452 li kienu dwar każ ta' esproprjazzjoni ta' art fir-Rabat Għawdex, jista' l-Ministru jgħid:

a) id-data meta kienet ġiet ippreżentata l-kontestazzjoni minn terzi persuni msemmija fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6452;

b) jekk ma' din il-kontestazzjoni ġewx ippreżentati dokumenti bħala prova li dawn it-terzi persuni għandhom xi titolu fuq din l-art;

c) jekk fl-affermattiv, meta ġew ippreżentati dawn id-dokumenti; u

d) jekk l-Uffiċċju Legali tal-Awtorità analizzax dawn id-dokumenti?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li d-domandi mressqa qed jiġu mwieġba hawn taħt.

a) Id-data meta kienet ġiet ippreżentata l-kontestazzjoni minn terzi persuni msemmija fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6452.

Il-kontestazzjoni minn terzi persuni ġiet ippreżentata fl-2015.

b) Iva, ġew ippreżentati dokumenti bħala prova.

c) Id-dokumenti ġew ippreżentati fl-2015.

d) L-Uffiċċju Legali tal-Awtorità qiegħed fil-proċess li jeżamina dawn id-dokumenti.

AWTORITÀ TAL-ARTIJIET – ART MGĦODDIJA LIL SPORTSMALTA

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari 6411 dwar każ ta' entità sportiva f'Għawdex, u t-tweġiba għaliha kienet tgħid li l-Awtorità tal-Artijiet qiegħda tipproċessa l-każ sabiex l-imsemmija art tgħaddi lil SportsMalta, jista' l-Ministru jgħid jekk l-art imsemmija għaddietx lil SportsMalta?

IAN BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-proċess biex l-art imsemmija tgħaddi lil SportsMalta għadu għaddej.

GĦAWDEX - INVESTIMENT DIRETT BARRANI

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-ammont tal-investiment dirett barrani f'Għawdex matul is-snin 2016, 2017 u fl-ewwel sitt xhur tas-sena 2018?

EDWARD SCICLUNA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li sfortunatament, l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika, li huwa l-entità responsabbli minn ġbir ta' statistika, ma jiġborx l-informazzjoni kif mitluba mill-Onor.

POSTIJIET TA' UFFIĊJALI EŻEKUTTIVI, PRINCIPALS U SENIOR PRINCIPALS - EŻAMIJIET

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari 6586 u ċjoè: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni għaddew mill-aħħar eżami li sar għall-postijiet ta' Uffiċjali Eżekuttivi, Principals u Senior Principals mas-Servizz Pubbliku (separatament)?

Jista' jgħid kemm hu n-numru ta' dawk li ġew impjegati f'kull post u meta kienet l-aħħar data li ġew impjegati f'kull post?

EVARIST BARTOLO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li wara verifika, irriżulta li tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 6586 ma tistax tingħata mill-Ministeru tiegħi.

Għaldaqstant, ġentilment nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l-mistoqsija tiegħu lill-Ministeru kkonċernat.

INKJESTA MAĠISTERJALI - SPIŻA

L-ONOR.

CLAYTON BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hi l-ispiża tal-inkjesta maġisterjali li saret mill-Maġistrat Aaron Bugeja dwar il-każ tal-Egrant Inc.?

Jekk hu possibbli jista' l-Ministru jagħti lista ta' fiex kienu jikkonsistu l-ispejjeż?

OWEN BONNICI: Ninsab infurmat li l-ispiża fuq kontijiet ippreżentati sal-24 ta' Lulju, tal-inkjesta maġisterjali li saret mill-Maġistrat Aaron Bugeja dwar il-każ tal-Egrant Inc. hija ta' €1,257,759.46.

Fir-rigward tal-lista tal-ispejjeż, l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jara t-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

MEMBRI PARLAMENTARI – SKORTA TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

GLENN BEDINGFIELD staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' Membri Parlamentari li għandhom skorta tal-Pulizija?

Jista' jgħid kif ingħatat, jiġifieri jekk kenitx inizjattiva tal-Pulizija jew intalbitx mill-Membru Parlamentari nnfisu?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li mhix il-prassi li tingħata informazzjoni dwar min għandu protezzjoni jew il-modalitajiet ta' tali protezzjoni.

L-ONOR.

GLENN BEDINGFIELD staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm xi theddid partikolari fuq xi Membri tal-Parlament?

Qatt saru rapporti minn Membri tal-Parlament wara li rċevew theddid?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li t-tagħrif hekk kif mitlub mill-Onor.

Interpellant ma jinżammx taħt forma kompjuterizzata.

Madankollu ma nħossx li tagħrif ta' din in-natura għandu jkun magħmul pubbliku.

MEMBRU PARLAMENTARI – SKORTA TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

GLENN BEDINGFIELD staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm Pulizija assenjati bħala skorta mal-eks Kap tal-Oppożizzjoni li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li minħabba raġunijiet ta' sigurtà, tagħrif ta' din in-natura m'għandux ikun magħmul pubbliku.

L-ONOR.

GLENN BEDINGFIELD staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid is-sigurtà tal-individwu li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament kemm qed tiġi tiswa lill-poplu Malti kull xahar?

MICHAEL FARRUGIA: Ma nħossx li tagħrif kif mitlub mill-Onor.

Interpellant, liema tagħrif jirrigwarda sigurtà personali, għandu jkun ippubblikat.

L-ONOR.

GLENN BEDINGFIELD staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kif intgħażlu l-Pulizija bħala bodyguards tal-individwu li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li bħalma dejjem isir, l-uffiċjali ta' sigurtà mal-individwu li d-dettalji tiegħu ngħataw separatament jiġu magħżula skont l-esiġenzi tal-Korp.

THEDDID FUQ ĦAJJA TA' INDIVIDWU

L-ONOR.

GLENN BEDINGFIELD staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm theddid partikolari li jista' jitfa' l-ħajja tal-individwu, li d-dettalji dwaru qed jingħataw separatament, fil-periklu?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li mhux il-prassi li l-informazzjoni kif mitluba mill-Onor.

Interpellant tingħata għal raġunijet ta' sigurtà pubblika.

BYPASS TAL-MELLIEĦA – TESTIJIET FUQ IL-KWALITÀ U T-TQEGĦID TAT-TARMAK

L-ONOR.

CLAYTON BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jgħid x'testijiet saru fuq il-kwalità tat-tarmak (core-testing) u fuq it-tqegħid tat-tarmak (longitudinal regularity) li sar fil-bypass tal-Mellieħa?

Jista' l-Ministru jekk jogħġbu jippubblika wkoll ir-riżultati ta' dawn it-testijiet u jispjega jekk il-kwalità tat-tarmak (kemm bħala tarmak innifsu u anke bħala tqegħid) hijiex sodisfaċenti skont dawn it-testijiet?

IAN BORG: It-testijiet imsemmija saru fix-xhur li għaddew u qed jiġu analizzati.

Testijiet oħra relatati qed isiru f'dawn il-jiem sabiex ikunu jistgħu jinħarġu r-riżultati finali.

QAWRA: TRIQ GĦAWDEX - TISWIJIET

L-ONOR.

CLAYTON BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista' l-Ministru jikkunsidra li jsiru t-tiswijiet, bħal major patching, li hemm bżonn fi Triq Għawdex fil-Qawra, li hija triq li ta' kuljum jgħaddu minnha għexieren ta' karozzi tal-linja u mijiet ta' karozzi privati u ilha minsija għal ħafna snin?

IAN BORG: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li Infrastructure Malta qed tikkunsidra l-aħjar metodu ta' kostruzzjoni li jrid isir f'din il-parti tat-triq u tipprepara biex hekk kif jispiċċa l-perjodu ta' "No excavation or demolition works in tourism areas during the summer period" regolat mill-Planning Authority u MTA, ix-xogħol jinbeda mill-aktar fis.

PASSAPORTI ĠODDA - TALBIET

L-ONOR.

BYRON CAMILLERI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hemm talbiet għal passaport minn persuni li qatt ma kellhom passaport matul is-sena 2017?

JOSEPH MUSCAT: Ninsab infurmat li matul l-2017 kien hemm 15,638 persuna li applikaw għal passaport għall-ewwel darba jew applikaw għal passaport ġdid taħt kunjom ġdid.

PASSAPORTI – TALBIET GĦAL TIĠDID

L-ONOR.

BYRON CAMILLERI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hemm talbiet għal tiġdid ta' passaporti matul is-sena 2017?

JOSEPH MUSCAT: Ninsab infurmat li matul l-2017 kien hemm 39,710 talba għal tiġdid ta' passaporti.

PASSAPORTI – TIĠDID MINN AMBAXXATI MALTIN

L-ONOR.

BYRON CAMILLERI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hemm tiġdid ta' passaporti li sar minn Ambaxxati Maltin matul is-sena 2017, maqsumin skont l-Ambaxxata?

JOSEPH MUSCAT: Ninsab infurmat li n-numru ta' passaporti mġedda matul l-2017 minn Ambaxxati Maltin kien ta' 3,271 imqassma skont it-tabella hawn taħt:

PASSAPORTI GĦAL MINURI

L-ONOR.

BYRON CAMILLERI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hemm ħruġ ta' passaporti għal minuri wara li kien hemm ordni tal-Qorti sabiex jinħareġ passaport għall-minuri?

JOSEPH MUSCAT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jagħmel il-mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

QRATI - PERSUNI AKKUŻATI BI STUPRU

L-ONOR.

BYRON CAMILLERI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm persuni li ġew akkużati bi stupru mis-sena 2010 sad-data li tiġi mwieġba din il-mistoqsija?

Jista' jgħid ukoll kemm minn dawn ġew illiberati u kemm hemm proċeduri li għadhom pendenti?

OWEN BONNICI: Ninsab infurmat li fil-Qrati ta' Malta u Għawdex ma tinżammx l-istatistika mitluba.

OMIĊIDJI VOLONTARJI – PERSUNI LI MA TRESSQUX IL-QORTI

L-ONOR.

BYRON CAMILLERI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid fl-aħħar għaxar snin kemm-il persuna li kkommettiet omiċidju volontarju ma tressqitx il-Qorti peress li mill-investigazzjoni kien irriżulta li kienet qed taġixxi in legittima difesa?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li fl-aħħar għaxar snin, kull persuna li mill-investigazzjonijiet tal-Pulizija rriżulta li kkommettiet omiċidju volontarju tressqet il-Qorti.

KULLEĠĠ SAN BENEDITTU – KORSIJIET 'TAGĦLIM TUL IL-ĦAJJA'

L-ONOR.

CLYDE PULI staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid jekk hux minnu li l-korsijiet 'Tagħlim Tul il-Ħajja' li jwasslu għal ċertifikazzjoni tal-Matsec m'għadhomx jingħataw aktar mill-Kulleġġ ta' San Benedittu f'Ħal Kirkop?

Jista' jgħid jekk huwiex minnu li residenti minn Ħal Kirkop, iż-Żejtun u ż-Żurrieq qed jintalbu jattendu l-Blata l-Bajda?

X'inhi r-raġuni?

EVARIST BARTOLO: Ninsab infurmat li peress li kien osservat li ċ-ċentru għat-tagħlim tal-adulti ta' Ħal Kirkop ma kienx qed jiġbed u jżomm numru sostenibbli ta' studenti adulti matul is-sena, din is-sena ċ-ċentru nżamm miftuħ għal dawk il-korsijiet fejn ir-riżorsi tal-iskola huma essenzjali fl-għoti tal-kors partikolari.

Korsijiet oħrajn ġew mifruxa fuq 14-il ċentru ieħor li d-Direttorat għar-Riċerka, Tagħlim tul il-Ħajja u l-Impjegabilità għandu fin-nofsinhar ta' Malta, inkluż fiż-Żurrieq, iż-Żejtun u Ħal Kirkop stess.

Ngħarraf ukoll lill-Onor.

Interpellant li matul ix-xahar ta' Awwissu, id-Direttorat kellu laqgħat mal-Kap tal-Iskola u l-Kunsill Lokali ta' Ħal Kirkop bil-għan li għall-ġejjieni jkunu jistgħu jintlaħqu aktar studenti adulti u jitjieb l-użu tal-faċilitajiet tal-iskola ta' Ħal Kirkop għat-tagħlim tal-adulti.

WIED FULIJA – PJANTI TAL-PROĠETT PROPOST

L-ONOR.

HERMANN SCHIAVONE staqsa lill-Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima: B'referenza għar-rapport li deher fil-ġurnal The Malta Independent tad-29 ta' Awwissu 2018 rigward ir-rijabilitazzjoni ta' Wied Fulija, jista' l-Ministru jagħti dettalji u pjanti tal-proġett propost?

JOSÈ HERRERA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-pjanti u d-dettalji tal-proġett propost għal Wied Fulija huma dawk kif ippreżentati fl-applikazzjoni PA 10374/17 mal-Awtorità tal-Ippjanar.

L-applikazzjoni u d-dettalji tagħha huma pubbliċi.

WIED FULIJA – KONSULTAZZJONI MAL-KUNSILL LOKALI TAŻ-ŻURRIEQ

L-ONOR.

HERMANN SCHIAVONE staqsa lill-Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima: B'referenza għar-rapport li deher fil-ġurnal The Malta Independent tad-29 ta' Awwissu 2018 rigward ir-rijabilitazzjoni ta' Wied Fulija, jista' l-Ministru jgħid jekk saritx konsultazzjoni mal-Kunsill Lokali taż-Żurrieq rigward l-istess proġett?

JOSÈ HERRERA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li Wasteserv Malta Ltd iltaqgħet darbtejn mal-Kunsill Lokali taż-Żurrieq fl-uffiċċju tagħhom nhar l-20 ta' Settembru 2017 u t-8 ta' Frar 2018.

Apparti minn hekk, hemm proċess ta' konsultazzjoni mal-Kunsill Lokali u entitajiet oħra bħala parti mill-applikazzjoni tal-iżvilupp PA 10374/17.

WIED FULIJA: PROĠETT - LANDFILL

L-ONOR.

HERMANN SCHIAVONE staqsa lill-Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima: B'referenza għar-rapport li deher fil-ġurnal "The Malta Independent" tad-29 ta' Awwissu 2018 rigward ir-rijabilitazzjoni ta' Wied Fulija, jista' l-Ministru jagħti garanzija li l-proġett propost mhux se jkun jinkludi landfill?

JOSÈ HERRERA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-proġett propost huwa rijabilitazzjoni ta' landfill antika li tinsab magħluqa.

Ix-xogħlijiet jinvolvu fost l-oħrajn re-profiling tal-materjal eżistenti sabiex jitbiegħed mit-tarf tal-irdum u sabiex ikun aktar stabbli, kif ukoll capping b'materjal inert.

WIED FULIJA: PROĠETT – AMMINISTRAZZJONI

L-ONOR.

HERMANN SCHIAVONE staqsa lill-Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima: B'referenza għar-rapport li deher fil-ġurnal The Malta Independent tad-29 ta' Awwissu 2018 rigward ir-rijabilitazzjoni ta' Wied Fulija, jista' l-Ministru jgħid jekk il-proġett propost hux se jkun amministrat mill-privat jew mill-Gvern?

JOSÈ HERRERA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-kuntratt li qed jiġi evalwat jinkludi tliet snin żmien ta' manutenzjoni mill-kuntrattur li ser ikun qed jagħmel ix-xogħlijiet.

WIED FULIJA – DATA APPROSSIMATTIVA TAT-TLESTIJA TAL-PROĠETT

L-ONOR.

HERMANN SCHIAVONE staqsa lill-Ministru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima: B'referenza għar-rapport li deher fil-ġurnal The Malta Independent tad-29 ta' Awwissu 2018 rigward ir-rijabilitazzjoni ta' Wied Fulija, jista' l-Ministru jagħti data approssimattiva meta tali proġett se jkun lest?

JOSÈ HERRERA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-proġett għadu fil-fażi tal-applikazzjoni għall-iżvilupp u sadanittant ħarġet ukoll is-sejħa għall-offerti li bħalissa qed tiġi aġġudikata.

Ix-xogħlijiet mistennija jieħdu sentejn minn meta jibdew, jiġifieri il-proġett mistenni li jitlesta għall-ewwel nofs tas-sena 2021.

KUMPANIJA – DIRETTURI, AZZJONISTI U UBOs

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid min huma d-diretturi, azzjonisti (shareholders) u l-ultimate beneficial owners (UBOs) tal-kumpanija li hija rreġistrata f'Dubai u li isimha qiegħed jingħata separatament?

JOSEPH MUSCAT: L-Onor.

Membru għandu jkun informat li l-aċċess għall-informazzjoni mitluba mhuwiex fil-poter tal-Eżekuttiv.

L-ONOR.

KAROL AQUILINA staqsa lill-Ministru għall-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid min huma d-diretturi, azzjonisti (shareholders) u l-ultimate beneficial owners (UBOs) tal-kumpanija li hija rreġistrata f'Dubai u li isimha qiegħed jingħata separatament?

EDWARD SCICLUNA: Nitlob lill-Onorevoli Interpellant jirreferi għat-tweġiba mogħtija fil-mistoqsija parlamentari 6844.

APPLIKAZZJONIJIET GĦAL OQBRA

L-ONOR.

HERMANN SCHIAVONE staqsa lid-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa: Jista' d-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa jgħid kemm hemm applikazzjonijiet għal oqbra f'kull ċimiterju madwar Malta u Għawdex?

CHRIS FEARNE: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li n-numru tal-applikazzjonijiet għall-oqbra fiċ-ċimiterji amministrati mill-Gvern madwar Malta u Għawdex sal-20 ta' Settembru 2018 huwa kif indikat fit-tabella t'hawn taħt:

KAŻIJIET TA' SERQ

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm każijiet ta' serq irrappurtati fil-pajjiż mill-1 ta' Jannar sal-31 ta' Awwissu 2018?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba tinsab fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

KAŻIJIET TA' SERQ - LOKALITAJIET

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista ta' kemm saru rapporti ta' serq, lokalità b'lokalità, mill-1 ta' Jannar sal-31 ta' Awwissu 2018?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li bejn Jannar u Awwissu ta' din is-sena saru 4,574 rapport ta' serq skont kif jidher fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-ħin ta' Tqegħid ta' Karti.

Ta' min jinnota li din is-sena kien hemm tnaqqis sostanzjali fin-numru ta' rapporti ta' serq għaliex għall-istess perjodu, fis-sena 2016 saru 6,369 rapport, filwaqt li għall-istess perjodu, fis-sena 2017 saru 5,404 rapporti.

KAŻIJIET TA' VJOLENZA DOMESTIKA

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm każijiet ta' vjolenza domestika rrappurtati bejn l-1 ta' Jannar sal-31 ta' Awwissu 2018?

MICHAEL FARRUGIA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant sabiex jirreferi għat-tweġiba tal-mistoqsija parlamentari 6926.

VJOLENZA DOMESTIKA – KAŻIJIET MAQSUMA SKONT IL-LOKALITAJIET

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista ta' kemm kien hemm każijiet ta' vjolenza domestika, lokalità b'lokalità, mill-1 ta' Jannar sal-31 ta' Awwissu 2018?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

VJOLENZA DOMESTIKA - PERSUNI AKKUŻATI

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew imressqa l-Qorti mill-Pulizija persuni akkużati bir-reat ta' vjolenza domestika mill-1 ta' Jannar sal-31 ta' Awwissu 2018?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li kif diġà kien spjegat fi tweġibiet għal mistoqsijiet simili, fil-każijiet fejn irriżulta ksur tal-liġijiet f'rapporti ta' reat ta' vjolenza domestika, il-persuni responsabbli dejjem jiġu investigati u jitressqu l-Qorti.

Peress li ma tinżammx sistema elettronika ta' dawn ir-reati bid-dettalji mitluba fil-mistoqsija, mhux possibbli li jingħataw figuri eżatti ta' kemm minn dawk responsabbli tressqu l-Qorti.

KAŻIJIET TA' OMIĊIDJI

L-ONOR.

BEPPE FENECH ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm każijiet ta' omiċidji li seħħew fis-snin 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 u mill-1 ta' Jannar sal-31 ta' Awwissu 2018?

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u għaldaqstant it-tweġiba tingħata f'seduta oħra.

**SKEJJEL TAL-ISTAT – AVERAGE TEACHING LOAD

L-ONOR.

CLYDE PULI staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid kemm hi l-average teaching load tal-għalliema tal-Ingliż u tal-Matematika fl-iskejjel tal-Istat?

EVARIST BARTOLO: Ninsab infurmat li l-199 għalliema tal-Ingliż fl-iskejjel tal-Istat qed jaqsmu bejniethom load ta' 4,563 lezzjoni.

Dan jagħti average load ta' 22.93.

Tajjeb wieħed jinnota li 15.7% tal-load ta' dawn l-għalliema (718-il lezzjoni) hija iddedikata għal servizzi bħal Guidance, Library, Learning Support Zone u Health and Safety.

Il-183 għalliema tal-Matematika fl-iskejjel tal-Istat qed jaqsmu bejniethom load ta' 4,100 lezzjoni.

Dan jagħti average load ta' 22.4.

Tajjeb wieħed jinnota li 14.4% tal-load ta' dawn l-għalliema (590 lezzjoni) hija iddedikata għal servizzi bħal Guidance, Library, Learning Support Zone u Health and Safety.

DIRETTORAT GĦAS-SERVIZZI EDUKATTIVI – SUPPLY TEACHERS

L-ONOR.

CLYDE PULI staqsa lill-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu l-ammont ta' supply teachers li ġew ingaġġati din is-sena mid-Direttorat għas-Servizzi Edukattivi fl-iskejjel primarji?

EVARIST BARTOLO: Infurmat li n-numru ta' supply teachers li ġew ingaġġati din is-sena mid-Direttorat għal Servizzi Edukattivi fl-iskejjel primarji huwa ta' 59.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBA BIL-MIKTUB

WIED IL-GĦAJN - INKJESTA FI BLOKKA FEJN KIEN HEMM NAR

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari 6660 li oriġinarjament saret lill-Ministeru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali u li issa ġiet riferuta lilu u ċjoè: B'referenza tal-eżitu tal-inkjesta li saret minħabba nar fi blokka f'Wied il-Għajn fejn persuna tilef ħajtu, jista' l-Ministru jgħid hux legali li fi blokka ta' flats fejn ikunu joqogħdu numru ta' residenti, l-aċċess għall-bejt ikun imblukkat jew, agħar, magħluq b'mod permanenti?

OWEN BONNICI: Ninsab infurmat li l-inkjesta msemmija ngħalqet fit-22 ta' Ġunju 2018.

Peress li l-punt legali sollevat mill-Onor.

Membru jinċidi fuq il-mertu tal-inkjesta ma jkunx prudenti u lanqas ma huwa skont ir-regoli dwar il-mistqosijiet parlamentari li jiġi espress parir legali fuq dan il-punt fil-Kamra.

GĦAJN TUFFIEĦA: QTIL TA' QATTUSA – RAPPORTI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru ġentilment jgħid kemm saru rapporti lill-Pulizija dwar il-każ tal-allegat qtil ta' ferħ ta' qattusa li ġiet imsawta sal-mewt f'restaurant f'Għajn Tuffieħa?

Jista' jgħid ukoll meta saru dawn ir-rapporti?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li ma saru ebda rapporti lill-Pulizija dwar il-każ tal-allegat qtil ta' ferħ ta' qattusa barra restaurant f'Għajn Tuffieħa.

GĦAJN TUFFIEĦA: QTIL TA' QATTUSA – AWTOPSJA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru ġentilment jgħid jekk il-Pulizija ordnatx li ssir awtopsja fil-każ tal-allegat qtil ta' ferħ ta' qattusa li ġiet imsawta sal-mewt f'restaurant f'Għajn Tuffieħa fejn anke r-ritratti tal-qattusa mejta dehru fuq il-media?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li fil-każ imsemmi mill-Onor.

Interpellant, il-Pulizija bdiet tinvestiga il-każ ex officio wara li segwiet rapporti li dehru fil-media soċjali u rapporti relatati mal-każ.

Sfortunatament meta l-Pulizija marru fuq il-post, l-imsemmi qattus kien tneħħa.

GĦAJN TUFFIEĦA: QTIL TA' QATTUSA - INTERROGAZZJONIJIET

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru ġentilment jgħid x'investigazzjoni saret wara l-allegat qtil ta' qattusa f'restaurant f'Għajn Tuffieħa?

Kemm kellmet/interrogat nies il-Pulizija fl-investigazzjoni tagħha?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li dwar l-allegat qtil ta' qattusa f'restaurant f'Għajn Tuffieħa, il-Pulizija ħadet passi meta saret taf bil-każ mill-midja soċjali u matul l-investigazzjonijiet tagħha kellmet numru ta' persuni li kien magħruf li kienu fuq il-post meta sar l-allegat inċident fit-12 ta' Awissu 2018, inkluż lil min allegatement seta' wettaq ir-reat.

GĦAJN TUFFIEĦA: QTIL TA' QATTUSA – FILMATI TA' CCTV CAMERAS

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Intern u Sigurtà Nazzjonali: Jista' l-Ministru ġentilment jgħid jekk fl-investigazzjoni tal-Pulizija dwar l-allegat qtil brutali ta' ferħ ta' qattusa f'Għajn Tuffieħa elevatx filmati ta' CCTV cameras li seta' kien hemm fir-restaurant fejn allegatement inqatlet il-qattusa u minn CCTV cameras oħra li seta' kien hemm fl-inħawi, inkluż iżda mhux biss, fejn instabet mejta?

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat illi dwar l-allegat inċident imsemmi mill-Onor.

Interpellant fil-mistoqsija tiegħu, il-Pulizija għamlu l-indaġni tagħhom.